Verslag Raad 2021-11-11 getekend

Maar dat neemt nog steeds niet weg dat wij tot deze raad behoren en op 16 september hebben wij van u als raad te horen gekregen: daar zitten ze, de weglopers, degenen die geen verantwoordelijkheid nemen en wij gaan met zeventien mensen gaan wij hier deze raad besturen. Voorzitter, dat is een houding die wij verre van ons houden. Wij zijn met 23 raadsleden en wij willen graag met ons 23 raadsleden de gemeente

15

goed besturen. En wij ondersteunen daarin het college en ook deze begroting vanavond. Dus voorzitter, ook een aantal amendementen zullen wij, de twee amendementen zullen wij steunen. En we zullen een aantal moties steunen, wij komen er straks nog op terug. Maar toch een pleidooi van Nieuwe Lijn. Probeer in ieder geval ook van uw kant op een wat meer, ja, respectvollere wijze met elkaar en met ons om te gaan. Dank u wel. De voorzitter: Dank voor uw bijdrage en ik denk dat ik daar als uw voorzitter aan toe kan voegen dat ook vooral onze inwoners zitten te wachten op een goed debat over de thema’s waar het echt over gaat en over de begroting die u straks gaat vaststellen, wel of niet geamendeerd. De heer De Goede dan nog een interruptie en daarna de heer Boon. De heer De Goede. De heer De Goede: Ja, ik wil het graag over de begroting hebben, zeker na deze klaagzang van de kant van Nieuwe Lijn en dus ga ik terug ga ik naar de begroting. En de heer De Vries van Nieuwe Lijn zegt terecht dat er straks een aantal mensen zijn die moeite zullen hebben om de afvalstoffen te betalen. Ik ben ook heel benieuwd met welke oplossing hij daarvoor wil komen. Want dan kunnen we dat misschien in de begroting regelen. De voorzitter: En dan kijk ik ook even naar de heer Boon. Gaat dit over hetzelfde onderwerp? De heer Boon: Ja, voorzitter. De voorzitter: Gaat uw gang.

De heer Boon: Even heel kort naar mijnheer De Vries toe. Wij proberen ook altijd constructief te zijn en de verbinding te zoeken en dat weet Nieuwe Lijn ook heel goed. Toen wij, zeg maar, een poging hebben gedaan om hun toch binnen die coalitie te houden. Ik heb heel veel respect voor mijn collega mijnheer De Goede maar dat wil niet zeggen dat ik het altijd met hem eens ben en het zou ook niet gezond zijn. Hij heeft gezegd van Nieuwe Lijn is een partij van weglopers, dat heeft hij niet gezegd namens de zeventien raadsleden. Dat was zijn eigen visie, dat was de visie van D66 dus ik vind het even iets te ver gaan, mijnheer De Vries, als u zegt van dat heeft hij min of meer gezegd namens die zeventien mensen. Daar moeten we niet op, die kant. Dat was op dat moment de mening van D66 en die mogen ze prima hebben, die was heel scherp even, misschien ook wel terecht. Maar het is niet zo dat dat namens zeventien raadsleden was en dat wil ik graag even opmerken. De voorzitter: Waarvan akte, maar nogmaals doe ik een beroep op u: laten we niet met elkaar de geschiedenis herschrijven, iedereen weet wat met elkaar verdeeld is en kan het ook nalezen. Mijnheer De Vries, wilt u nog reageren op de inhoudelijke punt van mijnheer De Goede? Nee? Dan sluiten we daar de bijdrage van Nieuwe Lijn af.

De heer Vos, Epe Liberaal, wilde u een bijdrage geven? De heer Vos: Nee, er zijn een drietal moties waar ik straks heel graag het debat over wil aangaan en dit gaan wij volgens mij zo meteen behandelen De voorzitter: Dat komt zo. De heer Vos: Dus dan meld ik mij wel weer. De voorzitter: Prima. Dat daar stel ik u daar zeker in de gelegenheid. De heer Boon, SGP/ChristenUnie. De heer Boon: Ja dank u wel voorzitter, Ik had ook een tweede termijn voorbereid, misschien nog een beetje ouderwets en degelijk maar daar wou ik gelijk ook na de intro wat iets zeggen over de amendementen en moties. En ik begrijp ook als iemand wil interrumperen dan is dat mogelijk dus dan horen we dat wel. In de eerste termijn is er al veel gezegd over de programmabegroting 2022-2025 die 16

voor ons ligt. Bij deze wil ik alle fracties bedanken voor hun inbreng en tevens het college bedanken voor de beantwoording van de vragen die gesteld zijn. De begroting wordt door de fractie van SGP/CU beoordeeld als solide. Een mooie basis om nieuwe, de nieuwe, in de nieuwe bestuursperiode op voort te borduren zei iemand en daar zijn we het van harte mee eens. Het zal u dan ook niet verbazen dat onze fractie met deze begroting kan instemmen. Vanwege de lengte van de bijdragen in de eerste termijn, of wellicht moeten we zeggen vanwege de kortheid van deze bijdragen, moet je als fracties keuzes maken. We hebben het bijvoorbeeld nog niet gehad over de energietransitie. Een aantal fracties hebben hier wel over gesproken en aan hen hebben we zo nog een vraag. De fractie van SGP/CU onderkent het nut en de noodzaak van de energietransitie. In de Cleantech Regio ligt een opgave van ruim één terra watt aan opgewekte duurzame energie. Dat is een enorm vermogen waar Epe ook een steentje aan moet bijdragen. We lopen in dit opzicht ook niet voor onze verantwoordelijkheid weg. Wel denken we dat het realistisch is dat maximaal vijftig procent van onze behoeften aan elektriciteit op te wekken is met behulp van zon- en windenergie. Daarbij gaan we bij zonne-energie uit van de zonneladder, dus eerst panelen op daken en in het laatste geval pas op het land.

En liever niet op vruchtbare landbouwgrond. Ook willen we pleiten voor meer mogelijkheden voor het plaatsen van kleine windmolens. Daarvoor komen we wellicht binnenkort nog een keer met een motie. De vraag die we stellen aan de fracties van bijvoorbeeld de Dorpspartij en D66 die hier wat over gezegd hebben, maar ook anderen kunnen hier uiteraard op reageren, is deze: wanneer we geen kolen-, gas- en biogascentrales meer willen, hoe gaan we dan de resterende vijftig procent aan duurzame energie opwekken? Durven we hierin keuzes te maken of laten we dit probleem onopgelost? Dan willen we ook nog iets zeggen over de inzameling van het restafval. De VVD was nogal kritisch over de informatievoorziening hieromtrent. Maar, voorzitter, dat standpunt deelt onze fractie niet. Wanneer er nu nog inwoners zijn die niet goed geïnformeerd zijn over de consequenties van diftar en dat zou best kunnen, dan ligt dat niet aan de communicatie vanuit de gemeente en Circulus. Onze fractie wil de wethouder juist een compliment geven over de wijze van communiceren hierover. Na een aanvankelijk slechte start is de verdere invoering van diftar goed verlopen. Wat is er dan volgens de VVD het probleem wat er nu nog verder zou moeten worden opgelost? De voorzitter: Mijnheer Boon, ik zie een interruptie van de heer De Goede, D66. De heer Boon: Dat was ook een beetje de bedoeling natuurlijk.

De heer De Goede: Dank u wel voorzitter. Ja, de heer Boon was al bij de diftar aangeland voordat ik het wist en het ging mij meer eventjes nog over de zonnecellen en landbouwgronden. Eén, ik denk dat het belangrijk is dat we inderdaad ons landbouwgebied en dat gaf ik ook al in onze eerste termijn aan, dat we dat moeten behouden en dat niet zomaar moeten volleggen, de goede gronden, met zonnepanelen. Dus ik denk dat we elkaar daarin vinden, Ik ben ook wel even benieuwd van hoe de SGP/ChristenUnie aankijkt tegen van die natuurinciusieve landbouw die moeten we hebben, we moeten die zonnepanelen daar geen aanslag op laten plegen maar we zien ook wel een aantal andere ontwikkelingen, zeker tegen het Veluwemassief aan dat er ineens allerlei buxus, muskus, het heet buxus hè struik heet dat geloof ik en kerstbomen verrijzen en dat is niet voor onze, ook op goede landbouwgrond en dat is niet waar onze toeristen voor komen. Dus ik zit even te kijken, zouden we gezamenlijk op een visie kunnen komen van hoe we onze landbouwgronden op een goede manier kunnen behouden en duurzaam kunnen maken voor de toekomst? Tegen verschillende bedreigingen. De voorzitter: Mijnheer Boon, aan u een tegenvraag. De heer Boon: Nou dat is een mooie uitnodiging, Ik denk ook dat het goed is om erover na te denken. Ik weet niet of ik het mag zeggen maar de SGP was al nooit zo van de kerstbomen.

Maar goed, om ze te, zeg maar, te poten en zo, ja, daar kun je natuurlijk op heel veel verschillende manieren tegenaan kijken. En ja, het is wel zo dat er veel bestrijdingsmiddelen en zo bij te pas komen, dus wat dat betreft is het goed om daar eens even kritisch naar te kijken zonder dat je misschien gelijk de oplossing hebt. Maar ik

17

had ook een vraag over die energie gesteld, mijnheer De Goede en misschien wilt u daar nog even op ingaan. De voorzitter: Kijk, u speelt mekaar de bal toe. De heer De Goede, D66. De heer De Goede: A, daar is het rode lampje. Ja, het is een grote uitdaging waar ze natuurlijk ook in Glasgow op het ogenblik over aan het vergaderen zijn, hoe we dat wereldwijd doen. Hoe gaan we dat in Nederland doen? En ik, er zijn nog heel veel mogelijkheden op allerlei daken in ons hele bebouwde landje dus als we daar goed gebruik van maken kunnen we daar wel iets met die zonnepanelen. Windmolens in bepaalde gebieden kan zeker. Ik heb ook al aangegeven in de vorige betoog van dat op het Veluwemassief, ja, er zijn natuurlijk een paar prachtige natuurgebieden. De Wadden, het Veluwemassief en dat doen we ook niet met andere natuur- en landschapsparken in de wereld, dat we die gaan volzetten met zonnepanelen en windmolens. Dat moet op andere plekken in Nederland. Maar dat neemt niet weg dat we dan wel moeten gaan vra... ons afvragen van hoe gaan we dan onze energie opwekken en gaat dat lukken met alleen windmolens en zonnepanelen? En ja, de discussie komt natuurlijk naar voren: moeten wij ook weer eens een keertje naar nieuwe technieken met kernenergie kijken en is dat mogelijk in Nederland? Nou, die uitdaging wil ik best aangaan, om daar een discussie met elkaar over te voeren.

Niet eenvoudig, maar je moet hem niet uit de weg gaan in deze tijd. De voorzitter: Dank u wel, ik zag nog een hand van de heer Van der Vlies, Dorpspartij. En daarna mevrouw De Vries, WD. De heer Van der Vlies: Ja voorzitter, dank u wel. Ja, ik ben een beetje uitgedaagd natuurlijk door de heer Boon. De heer Boon die weet eigenlijk best wel goed natuurlijk hoe wij als Dorpspartij vanaf het begin hier tegenover staan, tegenover windmolens en tegenover zonnepanelenparken op landbouwgronden. Dat willen we eigenlijk nog steeds niet op de Veluwe. We zien natuurlijk ook dat steeds meer privédaken volgelegd worden, we zien ook natuurlijk dat het duurzaam maken van onze eigen gebouwen, van de gemeente, dat die steeds meer vol gelegd gaan worden met zonnepanelen, prima. Wij zien ook aan de andere kant dat met name ook onze industriedaken, ja, die blijven nog behoorlijk leeg. Ik begrijp best wel dat het ook al met verzekeringen te maken heeft, ik begrijp ook wel dat dat het ook wel een risico voor sommige ondernemers is want er moet ook wel geïnvesteerd worden. Maar daar liggen best nog wel wat mogelijkheden om daar ook een invulling aan te geven. Glasgow werd net al genoemd, we zijn daar bezig met de afronding van de bijeenkomst, van die klimaatbijeenkomst. En fijn te horen dat in dit geval ook Frankrijk al gezegd heeft daar dat zij volop gaan inzetten op kernenergie.

We weten dat Engeland volop gaat inzetten op kernenergie. Gisteravond was er een heel mooi programma op de NTR van NPO2 en er werden echt een duidelijke uitleg gegeven van wat we met thorium zouden kunnen bereiken. Dus vanaf het begin af aan hebben wij dat ook al gezegd en wij denken dan ook goed dat dat een landelijke opgave is en dat zal ook door de regering opgepakt moeten worden zoals ik ook in mijn eerste betoog aan de orde hebben gesteld. Dus voor Epe is het zo dat, wij zijn geen voorstander van windturbines en geen zonnepanelen parken hier in onze gemeente en we hopen dan ook dat de taak voor de energievoorziening beter opgepakt gaat worden door de aankomende nieuwe regering die volop in ontwikkeling is. De voorzitter: Uw bijdrage roept een aantal interrupties op. Dat is natuurlijk op zich goed want daar zijn we voor bij elkaar, maar ik wijs u natuurlijk op dat de rest nog uitgebreid bij u langskomt. De heer De Goede, de heer Vos, Epe Liberaal en daarna mevrouw Baltus en de heer Boon. Dan hebben we en mevrouw De Vries. Nou dan zijn we helemaal het rijtje rond en nou ben ik zelf vergeten waar ik begonnen was. Volgens mij bij Sorry? Bij mijnheer De Goede hè? Ja. Mijnheer De Goede, D66. ...

...

De heer De Goede: Ja, dank u wel voorzitter, Ik reageerde net al even op de heer Boon en zal het nu ook richting de heer Van der Vlies doen. Als je het over kernenergie hebt, daar zit een aantal problemen aan.

18

Met name het afval wat ontstaat en met name ook de risico’s die er mee zijn, die krijgen we wel steeds beter in de vingers die laatste, maar ze blijven er wel. Maar ik zei ook: je zal er opnieuw naar moeten kijken. Want dertig jaar geleden zeiden we en niet alleen in Leiden, mijnheer Vos, maar overal zeiden we dertig jaar geleden: als iedereen op kernenergie gaat overschakelen dan hebben we over vijftig â honderd jaar geen grondstoffen meer voor de kernenergieproductie. Dus dat is één van de overwegingen om daar op de rem te gaan staan want je zadelt elkaar wel met risico’s en afval op terwijl je het maar vijftig of honderd jaar kan gebruiken en dan toch op andere dingen moet overstappen. Dat laatste is voor mij nu veranderd want wij zitten inderdaad met het water aan de lippen en misschien moet je die noodoplossing voor de komende vijftig honderd jaar wel gebruiken. Maar die toevoeging wil ik wel maken: het is geen oplossing voor de lange termijn. De voorzitter: Dank. In Leiden staat overigens een uitstekend natuurkundig laboratorium. De heer Vos, Epe Liberaal. De heer Vos: Het is weer een geweldige avond, we hebben het over de begroting van Epe, thoriumcentrales in China en weet ik veel wat er allemaal in Leiden gebeurt.

Maar uiteindelijk begon deze discussie natuurlijk over het feit wat de heer Boon ook aanhaalt over de zonneparken op landbouwgrond of windmolens in ons zicht waarbij denk ik wel even belangrijk is om de kanttekening te maken dat die landbouwgrond niet altijd landbouwgrond is geweest. Daar stonden waarschijnlijk vroeger ook ooit bomen en liepen wilde dieren en misschien moeten we daar wel weer aan teruggeven, maar dat is misschien een andere discussie. Wat ik mis in deze discussie die volgens mij niet eens bij de begroting hoort maar ik wel een hele leuke discussie vind is dat we vergeten dat duurzame energieopwekking ook ruimte biedt voor lokaal eigenaarschap en mensen hier in onze eigen gemeente de mogelijkheid geeft om ook in eigen energievoorziening of in ieder geval deel te nemen in energievoorziening. En we moeten niet vergeten dat energie de komende jaren een dermate kostenpost zal worden, ook al gaan we allemaal over op Chinees thorium, maar een dermate kostenpost zal worden voor mensen op hun maandelijks budget, dat is natuurlijk eigenaarschap en daarmee controle over eigen kosten een heel belangrijk element zal zijn. Dus misschien een verandering in ons landschap die door de één wat meer of wat minder wordt gewaardeerd maar het biedt ook economische kansen en kan ook lokale welvaart brengen.

En als we dan toch die discussie voeren vind ik dat dat punt ook in deze discussie thuishoort. Dank u wel. De voorzitter: U zult begrijpen dat deze voorzitter ervan geniet als u zo op deze manier discussieert over belangrijke onderwerpen die iedereen aangaat dus wij maken even de ronde af maar laten we het als een soort prelude beschouwen voor straks als we met de rest met elkaar verder in gesprek gaan. Mevrouw Baltus, GroenLinks. Mevrouw Baltus: Ja dank u wel voorzitter, Ik vind het mooi om te horen dat mijnheer Van der Vlies van de Dorpspartij zo eigenwijs is. En ik heb overdag heel veel van die eigenwijze jongetjes in de klas, dus dat vind ik mooi want dat vind ik een uitdaging voor mij om hem toch te krijgen op de plek waar ik ze wel. Het is fijn dat ik mijn dagtaak ‘s avonds kan voorzetten, Ik vind het best mooi en ik zou in dat opzicht heel ver met mijnheer Van der Vlies mee kunnen gaan, dat als we gaan kijken naar de toekomst dat we ook serieus moeten gaan kijken naar kernenergie en naar thoriumcentrales. Eens. Maar in 2030 hebben we een klimaatdoelstelling en in 2030, al zouden we stinkend ons best doen, hebben we nog geen kernenergiecentrales en ook nog geen thoriumcentrales. En ik vraag me dan ook werkelijk af hoe mijnheer Van der Vlies dan de klimaatdoelstelling ziet die we tot 2030 hebben. Daar ben ik benieuwd naar.

En als we kijken naar het niet plaatsen van zonnepanelen op ons land, ik hoor dat meerdere fracties zeggen, we moeten ons landschap behouden, eens. Maar als we niets doen behouden wij ons landschap sowieso niet. Want als we gaan kijken naar het kleine postzegeltje waar we met ons allen wonen dan is twintig procent van onze grond bestaat uit woningen, voorzieningen en bedrijventerreinen. Zestig procent bestaat uit landbouwgrond en twintig procent bestaat uit natuur. En als het dan hebben over het plaatsen van zonnepanelen en windmolens dan is er niet veel keus. Dan is de keus 19

landbouwgrond of natuur. U mag kiezen, net zoals ik dat straks ook mag. Ik las laatst een artikel in de krant dat 28 procent van ons voedsel in het rijke Westen wordt verspild. Dat zou betekenen als we beter met ons voedsel omgaan dat we wellicht misschien vijftigen tot twintig en misschien zelfs nog wel iets meer minder landbouwgrond nodig zouden hebben om ons voedsel telen. Ik krijg inspiraties en ik krijg heel veel ideeën, ik hoop u ook. Nou heb ik eigenlijk nog een hele korte vraag aan mijnheer Boon van de SGP/ChristenUnie. U spreekt over het behoud van vruchtbare landbouwgrond. Wij kennen hier op de Veluwe heel veel vruchtbare landbouwgrond maar dan denk ik toch vaak richting de lJsselvallei want we hebben hier natuurlijk ook heel veel zandgrond, wat helemaal geen vruchtbare landbouwgrond is maar waar wij als mens vruchtbare landbouwgrond telkens maar weer van proberen te maken. En dat vind ik toch twee grote verschillen. Ik ben benieuwd naar uw reactie. Dank u wel. De voorzitter: Dank. En ik kom nog even niet bij u terug, mijnheer Boon, we maken nog even de ronde af en inmiddels heeft ook de heer Van Limburg van GemeenteBelangen zich in de eerste termijn van deze energietransitie onderwerp, zullen we maar even zeggen, gemengd. Dus ik ga even naar mevrouw De Vries, de heer Van Limburg en dan mag de heer Boon het even afsluiten voor dit moment.

Want de discussie komt terug in uw raad. Mevrouw De Vries, VVD. Mevrouw De Vries: Ja voorzitter, ik hou het kort. De vraag van de SGP/ChristenUnie-fractie was: ja, wat vindt u eigenlijk van de energietaak? Nou, daar wil ik wel een eerlijk antwoord op geven namens de VVDfractie: wij vinden dat we die taak niet door moeten schuiven naar de volgende generatie. Dat is een hele simpele. En dat we stappen moeten maken en concrete stappen moeten maken, dat is ook een hele simpele. En om het ook af te sluiten, de vraag, want ik vond het wel een terechte vraag in deze begroting, omdat de rest natuurlijk er ook in genoemd wordt, sluit ik mij verder aan aan de woorden van Epe Liberaal. Want dat is ook wel een beetje de visie die de VVD aanhangt, van joh kijk eens ook verder niet alleen op de korte termijn maar ook wat op de lange termijn mogelijk is en neem vooral die inwoners daarin mee. Want we kunnen met zijn allen wel prachtige einddoelen hebben maar als we dan vervolgens een enorm blok van inwoners krijgen die zeggen van joh maar dat is helemaal niet zo’n goed idee wat jullie met zijn allen bedacht hebben, dan zou ik dat een gemiste kans vinden. En voorzitter, ik wou, als u toestaat, of u moet het rijtje eerst willen afmaken rond energie want er was ook een diftar opmerking die is gemaakt. De voorzitter: Laten we eerst even het rijtje afmaken dan kunnen we dat sluiten volgens mij.

Dank voor uw bijdrage. De heer Van Limburg, Gemeentebelangen. De heer Van Limburg: Ja dank u wel voorzitter, Ik zou mevrouw, excuses, Baltus en de heer Boon willen verzoeken om uitzending gemist te kijken, gisteravond NTR2, volgens mij om half negen, negen uur, Atlas, er werd haarfijn uitgelegd hoe een kerncentrale werkt, hoe de afvalstoffen van de kerncentrale weer als energie voor de thoriumcentrales gebruikt kunnen worden. Dus en dan kan het allemaal netjes nog voor 2030 plaatsvinden. Dus ik zou zeker willen aanbevelen: kijk even terug dan kunt u zien hoe het wel kan. Dank u wel. De voorzitter: Dank voor deze tip. Dan ga ik terug naar maar nu even terug naar de heer Boon en dan proberen we even dit stuk af te sluiten omdat u volgens mij een prima eerste termijn heeft gehad voor de rest straks. ...

De heer Boon: Ja voorzitter, dank u wel. Allereerst even bedankt voor de heer Van Limburg over de tip, u noemde in verband met die kernenergie mevrouw Baltus en mij in één adem, ik weet niet of dat helemaal terecht is want we hebben ons daar niet echt over uitgesproken maar we hebben alleen een vraag gesteld. En ik denk als u mijn betoog gehoord hebt dat je inderdaad er niet omheen kunt, hè, de resterende vijftig procent die we moeten opwekken, daarvoor zullen we een alternatieve energiebron nodig hebben, hetzij waterstof, hetzij kernenergie, of wat dan ook. Hè, maar dat kunnen we niet alleen

20

met zon en wind. Dan nog even de vraag van mevrouw Baltus over die landbouwgrond. U noemde 28 procent verspilling van de mensen die dat doen en dan is er inderdaad nogal wat aan de eigen verantwoordelijkheid te doen bij de mensen, zeg maar. Dus misschien dat u als schooljuifrouw ook nog iets aan de opvoeding kunt doen aan de kinderen om te zeggen: nou, je moet niet te veel verspillen. Maar ik hoorde laatst een ander cijfer, dat gaf mij weer wat moed. Dat bijvoorbeeld supermarkten, dat die maar één procent verspillen. En toen dacht ik van nou, dat is eigenlijk best wel heel mooi. Je ziet bijvoorbeeld ontwikkelingen dat, ja, producten die tegen de datum zitten, dat die voor een laag tarief weggaan en ik weet bijvoorbeeld jonge gezinnen die wat krapper bij kas zitten die maken daar dankbaar gebruik van en dat is heel mooi. Heb je een win-win situatie, er wordt weinig weggegooid en mensen hoeven niet de hoofdprijs te betalen. En wat u zei over die landbouwgrond, ja, als boerenzoon, hè, mevrouw van D66 de collega die zegt ook wel eens, mevrouw Van Loon: ja ik ben een boerendochter. Nou laat ik dan een keer zeggen, ik ben een boerenzoon. De landbouw gaat ons echt wel na aan het hart. En ik vind landbouw ook groen, hè dan kun je zeggen ja het is soms een beetje kunstmatig groen.

Ik zou ook zeggen, ja het mag wel een beetje minder kunstmest en wat meer biologische mest, dat zou niet zo verkeerd zijn. Maar landbouw is ook een vorm van het beheren van het groen, het beheren van de natuur, dus je moet eigenlijk natuur en landbouw niet zo tegenover elkaar zetten wat ons betreft. Maar laat die elkaar meer versterken. Boeren doen hun best om groene stroken te maken en op allerlei manieren om verantwoord bezig te zijn. En het kan zeker nog beter, dat zijn wij ook wel met u eens maar om nou de landbouwgrond te laten afnemen, dat lijkt toch op voorhand geen goede beslissing. Voorzitter. En kan ik dan doorgaan met mijn betoog of? De voorzitter: Nou ik denk dat ik dan even naar Goed dat we dit hebben besproken met elkaar en het komt ongetwijfeld terug in december dat we zowel over de rest als over de omgevingsvisie nog met elkaar van gedachten wisselen. Mevrouw De Vries over de diftar. ...

Mevrouw De Vries: Ja voorzitter, de VVD werd even uitgedaagd door de heer Boon van SGP/ChristenUnie-fractie omdat er kennelijk zijn stelling was dat de VVD van mening is dat het college niet voldoende of niet goed gecommuniceerd heeft. Ik denk dat de boodschap en misschien heb ik hem heel erg beroerd te berde gebracht, dan steek ik hand in eigen boezem, maar wat de VVD-fractie daarmee bedoeld heeft is dat verschillende inwoners de fractie hebben benaderd, ook inwoners die nieuw in de gemeente komen wonen, die niet gewezen worden op de effecten dat alleen de grijze container dan, zeg maar, de diftar container is en ik eigenlijk ook van mening ben en mijn fractie van mening is en ik ga ervan uit dat de SGP/ChristenUnie-fractie dat ook kan omarmen, is dat je ook van bepaalde signalen die je uit de gemeenschap hoort ook mag leren. En dat je daar dus ook niet meteen de verdediging instapt en zegt: joh maar ik heb het nog zo goed gedaan maar dat je op een gegeven moment ook kan zeggen van: goh, dat is een andere kant van de medaille, wat fijn dat ik dat nu een keer te horen krijgt want dat biedt mij dan ook de mogelijkheid om er misschien met een andere blik naar te kijken en meer dan dat was het ook niet voorzitter, dank u wel. De voorzitter: Dank en dan ga ik terug naar de heer Boon en dan kan u daar op reageren danwel uw verhaal afmaken.

De heer Boon: Ja dank nog voor het antwoord van mevrouw De Vries want dat was wel verhelderend, wat ik dacht inderdaad dat zij vond dat de gemeente in gebreke gebleven was en dat is niet het geval en dan heeft het meer te maken met het ontvangen van het signaal dan met het zenden van het signaal. We hopen dat het toch nog mee zal vallen en dat zullen we pas aan het begin van volgend jaar weten. Voorzitter graag wil ik nog even reageren op de amendementen en de moties die zijn ingediend, een beetje een willekeurige volgorde. Ik begin even met die van de dorpspartij over de referendum verordening.

21

De voorzitter: Mijnheer Boon, mijnheer Boon, misschien is het handig, we gaan straks nog even alle moties één voor één behandelen. Misschien is het handig om dan die eventjes te bewaren, want anders wordt het misschien weer een, dat iedereen het in zijn termijn doet en dan wordt het ingewikkelder om deze motie proberen af te ronden. Ja vindt u dat goed? De heer Boon: Ik vind alles goed. De voorzitter: Kijk, ik wou dat ik er 23 had. Goed bent u wel klaar met uw betoog? Ja, dank. Dan wil ik eventjes een momentje schorsen omdat er ook even koffie gehaald kan worden. Ook dat is belangrijk om de inwendige mens te versterken. Het is nu 8:35 uur, om 8:45 uur starten wij hier weer. Ik schors de vergadering, Ik heropen de vergadering, ik hoop dat de koffie gesmaakt heeft of de andere versnapering. Ik hoop dat ik hiermee alle partijen die iets in de tweede termijn nog wilde zeggen heb gehad, nee ik zie D66 nog. Want daarna weet ik dat er in ieder geval vanuit het college, nog een antwoord gegeven kan worden en daarna probeer ik dan naar de amendementen en moties te gaan. Mijnheer de Goede, D66. De heer De Goede: Ja dank u wel voorzitter, net als de afgelopen paar jaar wil ik, op de tweede dag dank zeggen aan de ambtelijke Organisatie. Want ook deze week is ons veel geholpen, dus dank aan de ambtelijke Organisatie en de griffier voor alle ondersteuning.

En dat heb ik zo de vorige drie jaar of twee jaar, want één jaar heeft mevrouw Van Loon voor mij natuurlijk het woordvoerderschap hier waargenomen, vond ik dit het juiste moment de dank uitspreken. Een aantal thema’s, moties en amendementen zien passeren. Groene slinger, u heeft het cadeautje ontvangen. Misschien dat de heer Van der Vlies, van de dorpspartij, zijn ene motie nu overbodig vindt want het kaasprikkertje heeft iedereen nu al op zijn bureau staan, met de vlag van Nederland. Tenzij die nog uitbreidt naar Europa en Epe, zoals mevrouw Baltus en ik afgelopen maandag hebben voorgesteld. Waarbij de vlag van Epe, heb ik vandaag of deze week in de krant gelezen dat dat eigenlijk niet de vlag van Epe is maar dat die zijn oorsprong vindt in Ernst, in 1300 zoveel. Dus wat dat betreft is dat misschien ook wel een hele mooie brug tussen Vaassen en Epe. Wat? Rood wit was de vlag van Epe. Mijn microfoon.. De voorzitter: Mijnheer Van der Vlies, mijnheer Van der Vlies, als u graag iets wil inbrengen dan doet u dat in het openbaar zoals we dat doen, maar misschien is dat goed voor beide nazit. Mijnheer De Goede.

De heer De Goede: Even kijken, belangrijk, belangrijk thema, en dan gaat het over participatie communicatie, openbaarheid, transpiratie, proactief handelen, zorgen dat je de positie van de raad versterkt, dat je klaarstaat niet alleen voor de initiatiefnemers maar ook voor inwoners in het dorp en dat daar een balans in moet komen. Ik heb het aangestipt, afgelopen maandag, dan gaan we nu de discussie niet over voeren want dat gaan we eind december en januari in de commissie en raad mee verder. Ander belangrijk punt is wonen, we hebben vorig jaar, voor de zomer, heeft D66 daar motie voor ingediend in het kader van corona om actief te gaan werken aan de extra woningbouwmogelijkheden in onze gemeente. De wethouder Scholten heeft dat toen actief opgepakt en dat initiatief is toen ook door de hele raad gesteund. Ik ben blij met de motie en de twee amendementen die daar nu liggen die daar weer een concretisering en een verdere uitwerking aangeven. En ik had eigenlijk toch wel, maar misschien dat het college daarop kan reageren, dat misschien één van de amendementen of delen van deze moties misschien ook al door het college zelf opgepakt hadden kunnen zijn, het afgelopen halfjaar of het afgelopen jaar van woningsplitsing, leegstand omzetten. Dus daar ben ik even benieuwd naar, ik ben blij met het initiatief en dat het ook zo breed gedragen wordt in de raad.

Maar het college hier niet ook al proactief kunnen ondernemen? Of misschien heeft het college dit ook wel gedaan maar dan hoor ik dat graag. Het volgende punt, natuur inclusief landbouw. Er zijn boeren die beter landbouwbedrijven en natuurlijk beheren van natuurmonumenten, dus er is veel mogelijk maar we moeten natuurlijk kijken: hoe maakt u een goed toekomstperspectief? Wat dat betreft hadden we al even mooi gesprek daarnet met de SGP ChristenUnie met de heer Boon en dat we mogelijk samen kunnen gaan kijken van: hoe ga je die landbouwgronden inderdaad duurzaam en toekomst bereid maken. Die discussie, dat gesprek werd er

22

door heel veel fracties opgepakt en eigenlijk ben ik ook nog nieuw en het is echt een uitgestoken hand, wat de visie van onze grootste fractie in de raad is als we het over natuur inclusief landbouw toekomst visie, toekomst behoud van ons landschap is. Dus ik hoop dat zij ook in dat gesprek, in die discussie mee willen doen. En dan kom ik eigenlijk bij de moties en amendementen maar die wilt u zo meteen apart doen, dus laat ik daar dan niet op vooruit lopen en het daar is het bij laten. De voorzitter: Dank u wel, dan ga ik even voor een kleine korte tweede termijn naar het college, daar waren een paar vragen gesteld. Mijnheer Visser namens het college. De heer Visser: Ja dank u wel voorzitter, ik zal het inderdaad kort houden. Allereerst wil ik mij richten tot de heer de Vries. De heer de Vries begint zijn verhaal met de dankwoorden over te brengen aan de ambtelijke Organisatie, dank u wel. Ik had overigens ook in de eerste termijn begrepen, want dat ben ik van Nieuwe Lijn gewend, dus ik heb de afgelopen week in de ambtelijke organisaties en de portefeuillehouders overleggen die dankwoorden ook overgebracht maar ik hoor het nu ook nog van de heer de Goede dat het ook in deze, afgelopen week ook weer goede ondersteuning is geweest. Dus dank u wel, we gaan het nog een keer overbrengen en we zijn het volledig met u eens.

Ja dan wat betreft, dan pak ik eerst even, nee ik ga eerst even naar de energie transitie, daar is een leuk en goed debat over gevoerd, Ik vond van deze kant van de zaal enorm inspirerend weer om te horen. En wat waarschijnlijk voor u niet nieuw meer is maar voor de kijkers wel: dat is het persbericht dat vandaag uit gegaan is over de regionale energiestrategie. Dat die is vrijgegeven en naar de raad uiteraard gaat voor vaststelling. Dat heb ik u ook aangegeven, we hebben een hele goede discussie wat mij betreft ook gehad bij de conceptrace. En in de conceptrace is ook gesproken over een aantal verbetervoorstellen. In totaal zijn er 40 naar de regio te gaan, zes vanuit Epe. En dan kijk ik even naar mijnheer van der Vlies, u had het inderdaad over de thoriumcentrales, die gaan wij hier in Epe het initiatief niet voor nemen. Maar wat we wel genoemd, en dat heeft u als raad inderdaad ons als opdracht meegegeven om in te brengen bij de rest. Dat is inderdaad aandacht voor innovatie en daar sluit dat dan natuurlijk wel weer bij aan: de transportcapaciteit van het net, noodzaak van woningbouw en dan hebben we ook al gehad in relatie tot de schaarse grond. Dus dat gaat binnenkort naar de raad komen en dan gaan we het er uitgebreid over spreken.

Maar dat zal volgens mij in januari zijn en de transitie visie energie en de transitie visie warmte, die is nagenoeg afgerond met betrekking tot de reacties op de inspraakreacties, de zienswijze en als het goed is licht tot 25 november bij het college, dus dat komt ook binnenkort naar u. Dat lijkt mij een goed moment om daar verder over te spreken. Dan ga ik even terug naar de financiën, de heer de Vries had een paar opmerking inderdaad in de eerste termijn vanuit het college ook aangegeven dat deze begroting een solide begroting is. Maar daarnaast ook met enige terughoudendheid is gepresenteerd. En ik ben daar wel heel blij om dat we dat hebben gedaan. Want daarmee geven we ook volgend college echt een hele goede basis voor een goede start. En ik kan u vertellen, de gelden voor de jeugdzorg, waarbij overigens nog geen zekerheid over hebben, daarvan heeft de provincie gezegd: u mag 75% in de begroting opnemen. Heel veel gemeenten hebben dat inderdaad ook gedaan, om daarmee de begroting sluitend te krijgen. Maar dan doe je denk ik, geen recht aan alle onzekerheden die er zijn. Want die 75% die krijgen we waarschijnlijk wel, ik zeg waarschijnlijk dus dat is al een onzekerheid. Dus wij hebben het opgenomen en ook weer weg geboekt. Maar dat is waarschijnlijk ook echt noodzakelijk voor de taken die we op ons af krijgen en de risico’s die we lopen.

Daarnaast wil ik er toch nog een paar noemen: het onderwijs, dat hebt u eerder genoemd. Ik ben er echt van overtuigd dat we vele miljoenen extra nodig zullen hebben als dat we nu in reserve hebben zitten en dat we nu ook inderdaad aan de reserve gaat toevoegen. En ook, ik wil niet zeggen dat ik mijn hart vasthoudt, het is heel mooi om daar geld aan uitgeven, ik verwacht ook wel heel veel van het onderzoek naar de duurzame accommodaties in de gemeente Epe. En ook de sportvelden, daar hebben we nu 3 ton beschikbaar voor, maar we weten dat die pot nog flink moeten gaan vullen. Dus dat alles bij elkaar, vind ik het inderdaad goed dat we de begroting met enige terughoudendheid hebben opgesteld. Ja dat zijn de punten voorzitter, ik ben er al doorheen..

23

De voorzitter: Dank, volgens mij rest mij is het college niet. Oké dan sluiten we dat betreft af. De heer Van der Vlies, heeft u hier een vraag over? Gaat uw gang. De heer Van der Vlies: Ja even over de financiën: VVD heeft een motie ingediend: meten is weten, die is ook uitgelegd. Maar ik heb nog steeds geen antwoord gehoord van de wethouder op deze motie. Want er wordt wel over geld gesproken maar ik ben eigenlijk benieuwd naar het antwoord van wethouder. De voorzitter: Laten we dat meenemen op het moment dat we die motie in bespreking nemen, ja. Goed dat gaan we nu naar de moties en amendementen. En dan beginnen we met de motie, sorry het amendement A2, GroenLinks, stimulering woningbouw, GroenLinks en anderen. De aangepaste motie, sorry het aangepaste amendement. En daar nemen we tevens mee: M5 door SGP ChristenUnie en andere ingediende splitsing woningen. En M6 door de PvdA en anderen, transformatie leegstaande panden/winkelpanden. En we hebben net al gezegd: woningbouw is een groot thema hier maar zeker niet alleen hier. Maar voor ons in Epe ook een belangrijk thema. Dus ik stel dat, deze drie: een amendement, twee moties en de brede thema woningbouw wonen en woningbouw open voor discussie. Is er iemand die het woord mag geven? Mijnheer Boon en daarna mevrouw Boer van de PvdA en daarna mevrouw De Vries, VVD.

De heer Boon: Ja voorzitter, ik heb even een korte procesvraag: vindt u het goed als de heer De Ruiter dit woord even voert op dit punt voor onze fractie? De voorzitter: Zeker, want u weet dat er ook deskundige fractiewoordvoerders het woord mogen voeren. Misschien is het handig als u daar even van plaats voor wisselt. Dan bestaat alleen de kans dat de heer De Ruiter als de heer Boon dit boek komt te staan. Oh nee, hij gaat zijn eigen pasje gebruiken dat is ook nog verstandiger. De heer De Ruiter, gaat uw gang. De heer De Ruiter: Was ik gelijk als eerste? De voorzitter: Dan bent u gelijk als eerste ja. De heer De Ruiter: Mag ik mij concentreren op onze motie? De voorzitter: We hebben het nu over woningbouw in algemene zin en de amendementen en de twee moties. Dus als u daar uw reactie op kunt geven dan ontbind zich vanzelf het debat. De heer De Ruiter: Omdat wij mede-indiener waren van het amendement van GroenLinks gaan we uiteraard deze amendement steunen en van harte ook bij u aanbevelen. Dus dat hoeft verder dan ook geen betoog. Ten aanzien van de splitsing van de woningen, als u mij toestaat heb ik daar een betoog voor. De voorzitter: Gaat uw gang. De heer De Ruiter: Voorzitter ik heb dit betoog een titel mee gegeven. Wanneer de woningnood het hoogst is dan is de splitsing het meeste nabij. Dit met een knipoog naar het bekende spreekwoord.

Voorzitter het zou wel eens kunnen dat het woord: woningnood, in de top drie gaat eindigen van de meest gehoorde en toegepaste woorden in 2021 naast de corona en klimaatverandering. Ik hoef derhalve dan ook niet veel uit te weiden over deze situatie. De situatie in Nederland is ernstig rondom woningnood en in onze gemeente is die helaas niet anders. Jongeren kunnen zeer moeilijk woonruimte vinden, de huren zijn hoog, de wachttijden lang en over koopwoningen hoeven we al helemaal niet te praten dat is al helemaal geen optie voor de jongeren. Helaas zal naar verwachting deze situatie nogal een tijdje aanhouden. Maar voorzitter en leden van de raad er gloort hoop aan de horizon. De portefeuillehouder van de randverordening gaf afgelopen maanden gaf aan dat hij elk, let op: elk instrumentarium zal 24

aangrijpen om de woningnood enigszins te verlichten. Dat heeft hij 9:50 uur gezegd, ik heb het nog even nagekeken. Is de woningsplitsing zoals deze motie het beoogt; het ei van Columbus om op korte termijn iets te kunnen doen aan deze vervelende, ongewenste situatie. Dat zal de toekomst moeten gaan uitwijzen. Maar we hebben goede hoop, niets doen is voor onze fractie betreft geen optie. Straks zal ook de PvdA nog een motie indienen over de transformatie van leegstaande panden en deze motie steunen wij van harte, zijn we ook mede-indiener van, Ik zei al: er gloort hoop aan de horizon. Leg er het mooie amendement van onze achterburen van GroenLinks met dank en ook aan de leden van de raad die allemaal mee ingestemd met, of mee gesteund moet ik zeggen. Deze amendement is prima, echter, dit zal een langere weg nodig hebben om tot resultaten te komen als het onderzoek gereed is. Maar toch dank aan GroenLinks ervoor, Inmiddels hebben een aantal gemeenten in Nederland al het instrumentarium van woningsplitsing ingezet. Dus we zijn wat dat betreft niet uniek. Dat het breed leeft onder de burgers dat is ons wel bekend geworden, vele vragen hebben ons daarover bereikt. Naast de vele voordelen, moeten we ook wel eerlijk zijn, zijn er misschien ook wel wat nadelen.

Om woningsplitsing goed in beleid te vertalen heeft de provinciale Staten van Gelderland een handreiking opgesteld waarin het gaat om een woningsplitsing te stimuleren maar vooral ook te reguleren. Stimuleren waar het kan, reguleren waar het nodig is. Bij het goed reguleren en dus omzetten in beleid hou je als gemeente ook de gewenste controle op de onverhoopte negatieve neveneffecten. Eventuele beleggers moeten ontmoedigd worden voor een lucratieve business want daar zitten we met zijn allen absoluut niet op te wachten. In het opgestelde beleid kunnen tevens technische eisen worden opgenomen zoals: minimaal woningoppervlakte, kwaliteitseisen van geluid, brandveiligheid en waar mogelijk ook en dan moet iedereen aanspreken in duurzaamheid. Maar ook zeker zaken die effecten zullen hebben op de leefbaarheid en de parkeerdruk in de woning, in de wijken zal aan de orde komen. Kortom het reguleren van woningsplitsing zal een belangrijk item gaan worden. Echter denken wij: zullen de voordelen van woningsplitsing vele malen groter zijn dan de nadelen. Voorzitter ik kom tot een afronding, bij deze wil ik de collega raadsleden hartelijk danken voor het mede-indienen, waardoor er een unanieme steun is verkregen. De motie is raadsbreed, prachtig. En we zien de reactie van het college met vertrouwen tegemoet, dank u wel. De voorzitter: Dank u, de volgende mevrouw Boer, PvdA.

Mevrouw Boer: Dank u wel voorzitter, voor een goede besluitvorming van de woonagenda 2022 is het van belang te weten hoeveel koop en huurhuizen er al zijn in de verschillende vier dorpen in onze gemeente. En in welke prijsklasse huurkosten deze vallen. Het was daarom goed te horen dat de wethouder vertelde dat er op korte termijn een marktonderzoek rapport naar de raad komt. Die beantwoording van vragen over leegstand heeft alsnog geleid tot het indienen van een motie. Bij vele fracties zijn er zorgen en waren er zorgen over het aantal beschikbare woningen. En die kunnen realiseren in ons gemeente. Daarvoor dienen we echt alle mogelijke instrumenten in te zetten die een versnelling tot bouwen kunnen bevorderen. De PvdA heeft aan het amendement: stimulering woningbouw van de motie van splitsing van woningen natuurlijk mee ingediend. Daarin worden diverse mogelijkheden worden opgesomd. Ook de woningsplitsing, de motie met de woningsplitsing. Wij een groot buitengebied dus dat zou echt een oplossing kunnen zijn met de leegstandsverordening die er in feite al is. Een model leegstandverordening van het VNG, zou je op korte termijn of middellange termijn zou je misschien ook nog de dingen kunnen versnellen. En ik ben heel erg gelukkig dat er in ieder geval heel veel fracties dit mee indienen en steunen. Maar ik neem aan dat de nieuwe lijn nu ook mede indiener is maar dat hoor ik zo.

Dan had ik nog een vraag gekregen van CDA over voorbeelden. Nou ik heb voorbeelden uit het verleden in Vaassen, in die link De voorzitter: U moet gewoon in de microfoon blijven praten, ik snap dat u mevrouw Hendriks Mevrouw Boer: Albert Heijn gebouw, die link en zo zijn er heel veel dingen die van winkel meters of van andere meters woning meters geworden zijn. Het is gewoon zo dat het enorm lang duurt. In Epe hebben 25

wij een grote kledingwinkel die al verschrikkelijk lang leeg staat, echt meer als langdurig kun je dat noemen Die beslaat twee verdiepingen, je zou heel goed een deel, het is in de Hoofdstraat dus ik zou er geen voorstander van zijn om de gehele winkelruimte weg te halen, maar je zou daar een groot deel van kunnen herbestemmen naar woonruimte. We hebben nog een braakliggend terrein aan de zuidzijde van Epe. Daar zou ooit een supermarkt komen. Nou ik weet niet hoelang die al braak ligt maar we hebben er wel een natuurgebied bij gekregen in ieder geval. Ja dat zijn voorbeelden van heel langdurig, langdurige zaken waar je geen druk op kan zetten en door die verordening kun je juist wel tijdslimieten te stellen om mensen toch maar een beetje, zeg maar, achter de broek aan te zitten dat er toch wat moet gebeuren. Vandaar dat ik dus al jarenlang leegstand aan de orde brengen en ik heb gelukkig gezien in de lijst dat het Waaghuis van het lijstje afkan op korte termijn. Dank u wel voorzitter. ...

De voorzitter: Dank u, daarna mevrouw De Vries, VVD. Over de woningbouw. Mevrouw De Vries: Ja voorzitter ik denk dat het voor iedereen wel een gegeven is dat we met de woningcrisis die we nu voor ons zien ontwikkelen, we moeten aan de slag en we moeten om denken en we moeten actiever worden. Is dat een probleem van Epe? Nee natuurlijk voorzitter is dat zeer zeker geen probleem, van Epe dat is een landelijk probleem. Zie je daarin trends waar iedereen mee worstelt? Ja je ziet duidelijke trends in de sociale woningbouw is de doorstroming op slot komen te zitten. Dat heeft tal van redenen. En daarom voorzitter is het zo interessant, het initiatief van GroenLinks, waarom de VVD dat ook ondersteund om eens een keer te gaan onderzoeken of de actieve grondpolitiek misschien een instrument is wat je onder voorwaarden misschien zou kunnen herintroduceren en dat je daar een goede inventarisatie van maakt. De VVD fractie is het wel met de inbreng van de heer de Vries van de nieuwe lijn eens. Actieve grondpolitiek, daar zijn ook miljoenen mee verloren gegaan omdat we het instrument eigenlijk niet, nou sla ik hem even plat, kundig genoeg hebben ingezet. We hebben te veel risico’s daar mee hebben gelopen. Daar heeft Epe ook, met name in het Slat, is daar het voorbeeld van waar we miljoenen op hebben moeten afboeken.

Of erfpacht dan een oplossing is? Voorzitter, de VVD is erg nieuwsgierig naar wat het amendement gaat opleveren. En dat is ook eigenlijk de hoofdreden waarom de VVD dit amendement steunt. De voorzitter: Ik ga u heel even onderbreken want er is een interruptie van D66, mevrouw Boon. U komt straks zelf ook nog aan de als u dat wil, maar als je direct iets wil vragen of zeggen gaat uw gang. Mevrouw Boon: Dank u wel voorzitter, ik heb een vraag aan mevrouw De Vries van VVD. Want het klopt dat de Bakel van de grondbedrijven jaren terug, wilde ik toch even vragen, want volgens mij was dat het effect van bedrijfsvoering van de grondbedrijven met een zeker winstbejag en ik hoop dat het onderzoek wat wij nu op gaan starten dat de overheid dan nog een rol neemt vanuit haar maatschappelijke dienstbaarheid om ervoor te zorgen dat we onze inwoners van dienst zijn. Dus ik wil die kentering toch heel duidelijk maken met de risico’s die voorheen zijn gelopen in het grondbedrijf en de koers die we nu moeten gaan varen met de actieve grondpolitiek van de gemeente. Graag een reactie hierop. De voorzitter: Mevrouw De Vries, VVD. Mevrouw De Vries: Nou dat is precies ook de zorg waar ik eigenlijk op doelde voorzitter. Je zult anno 2021 op een andere manier naar je actieve grondpolitiek moeten kijken als je het instrument zinvol vindt om in te zetten.

Die vraag is nu niet aan de orde, we gaan nu alleen eerst een onderzoek doen. En ik ben het met de D66-fractie volstrekt eens dat er niet alleen Epe maar ook Apeldoorn in het Reesink-dossier tientallen miljoenen het schip in is gegaan en we daar gewoon waakzaam moeten zijn. En die waakzaamheid heeft de heer de Vries van de Nieuwe Lijn denk ik in de eerste termijn ook terecht wel even aangestipt. Maar nogmaals voorzitter, het belang, wat op initiatief van GroenLinks om daar eens een gedegen onderzoek naar te doen, ja dat lijkt ons zeer zinvol. Voorzitter, dan ga ik naar de motie van SGP ChristenUnie fractie. Dat is voor ons een motie waarbij het omdenken ontzettend richting het college

26

wordt gestimuleerd. Kijk nou naar de quick wins en kijk nou naar het laaghangende fruit en kijk wat mogelijk is in plaats van dat je je laat beperken door wat niet mogelijk is. Daarom vinden we dat ook zo goeie motie en zijn er mede-indiener van. Dan pak ik even de motie van mevrouw Boer van de PvdA erbij. Wat wij hier sterk in vinden, van de VVD, is dat je, wij zeggen altijd je moet op basis van feiten moet je uiteindelijk je beleid gaan formuleren, dus inventariseren lijkt ons een goed plan. Dat je kijkt naar mogelijkheden om weer dat omdenken lijkt ons een goed plan. Dat je een leegstandsverordening daarbij als instrument gebruikt, dat lijkt me een goeie basis maar dat betekent nog niet dat de verordening ook meteen automatisch zal leiden tot een transitie van een winkelpand naar een appartementencomplex. Ik noem eens even een doorstraat. Want we zullen we als overheid, als gemeentebestuur daar toch ook beleid op moeten vaststellen. En ik hoef alleen maar te wijzen naar de APV over de zondagsopenstelling. Dat heeft jarenlang in de APV, in de verordening gestaan en daar heeft destijds het gemeentebestuur van Epe niks mee gedaan totdat in 2018 er een verandering in kwam. Dus nogmaals: wij vinden het een goed voorbeeld om om te denken. De leegstandverordening is een goede basis.

Maar we willen toch ook, we zijn benieuwd of het college ook van mening is met de VVD dat je daar ook nog eens beleid moet gaan formuleren voordat je het allemaal kan uitvoeren. En dat is volgens mij het punt van woningbouw. ,

De voorzitter: Dank, mooi overzicht hoe u erover dacht. Ik zag nog een hand van mevrouw Baltus en dan de heer de Vries en dan de heer Van der Vlies. Mevrouw Baltus, GroenLinks. Mevrouw Baltus: Ja dank u wel, we sommige dingen zullen we een beetje herhaling vallen. Wij vinden het fijn dat er afgelopen maandag door alle fracties wel iets is gezegd over de woningbouw en met name de woningnood. Er kwamen ter plekke allemaal ideeën en suggesties langs om te onderzoeken of en hoe we de bouw in onze gemeente mogelijk kunnen versnellen. In het verleden was er namelijk een politicus, ongetwijfeld voor allen bekend: Jan Schaefer die heel bevlogen was met wonen. En die zei toen al, het is niet de meest nette wat ik noem maar wel erg uit zijn hart denk ik toen: in gelul je niet wonen. Maar ook wij praten al heel lang en vaak over wonen. Betaalbare wonen voor jongeren en ouderen. En we zijn dan als GroenLinks heel erg blij dat we na het indienen van ons amendement, stimulering woningbouw, in onze ogen een eerste doorbraak hebben bewerkstelligd met als resultaat dat er naast ons amendement inmiddels twee mooie moties met betrekking tot woningbouw zijn ingediend. En dat was ook mooi, vinden wij dat hebben laten zien dat het samen doen, voor onze inwoners, alleen voor onze inwoners in onze mooie gemeente.

Maar we realiseren ons ook dat we na vanavond, na het aannemen van het amendement en twee moties echt nog niet klaar zijn. We zullen elkaar scherp moeten houden, alle mogelijkheden die tot onze beschikking staan moeten blijven moeten onderzoeken. En we zullen onze drijf en gezamenlijkheid die we de afgelopen paar dagen met elkaar hebben laten zien, hopelijk voortzetten. Uiteraard gaan wij ook de motie vijf en zes ondersteunen. En ik wil als laatste eigenlijk een oproep doen aan de raad: laten we met betrekking tot woningbouw elkaar blijven inspireren, elkaar op blijven activeren en elkaar blijven motiveren voor onze inwoners, dank u wel. De voorzitter: Dank u, ook voor u bijdrage. De heer De Vries, Nieuwe Lijn over woning. De heer De Vries: Ja voorzitter over dit onderwerp hebben wij zelf in de beschouwing niet meer gesproken omdat het toeval wilde dat onze bijdragen op de gemeentepagina tegelijk was met die van de begrotingen. Toen hebben wij raadsfracties aan het woord, onze hele ruimte gebruikt voor woningbouw. We hebben vanavond een amendement en twee moties over woningbouw, daar willen wij het volgende graag van zeggen. Wij zien zullen dit amendement als ook de beide moties als toevoeging, een soort van flankerend beleid om met elkaar te gaan onderzoeken en te gaan inventariseren wat er allemaal nog meer mogelijk is dan wat we al doen.

Dat is maandagavond voor het eerst de actieve grondpolitiek bij gekomen. Ik heb daar toen vanuit de kennis vanuit het verleden op gereageerd omdat, zoals bekend dat wij op dat moment nog niet betrokken waren bij de opstelling daarvan en aangegeven dat daar ook grote risico’s aanzitten. En ik hoorde dat vanavond ook weer. De reden waarom de actieve grondpolitiek 10 jaar geleden is ruw is beëindigd, had niet zozeer te maken met ambities van gemeenten of verkeerde 27

inschattingen maar dat we wereldwijd werden geconfronteerd met de kredietcrisis. En de kredietcrisis die in Amerika begon had uiteindelijk effecten, ook wereldwijd, ook in Nederland. En dat leidde tot een enorme financiële crisis, dat leidde ertoe dat de economie tot stilstand kwam. En dat gecombineerd in een periode in ons land en ook in deze gemeente dat we met elkaar dachten dat we zouden gaan krimpen als gemeente. Dat is nu niet meer aan de orde. Maar we hebben in die periode zelfs een dernografisch onderzoek gedaan om te kijken wat de krimp voor ons ging betekenen. En tegelijkertijd speelde ook nog de derde ramp zich af en dat was dat de provincie zei op regionaal niveau tegen alle gemeenten: jullie hebben veel te veel plancapaciteit ingeboekt, dat is niet meer in overeenstemming met de verwachtingen dus jullie moeten kant en klare bestemmingsplannen zelfs doorstrepen en bouwgronden die je klaar hebt liggen die hoef je niet meer te gebruiken want er zal nooit gebouwd mogen worden. Nou 10 jaar later ziet u het effect dat alles wat toen was nu omgekeerd aan de orde is. We hebben groei, we hebben meer woningen nodig en we hebben geld voldoende. Voorzitter het is dus goed dat wij weer gaan kijken of wij die actieve grondpolitiek nu wel onder de nieuwe omstandigheden ons kan helpen om de woningbouw te stimuleren.

En dat is ook de reden dat wij dat amendement graag steunen en ook mede hebben ingediend. Voorzitter ook de splitsing van woningen vinden wij een voorstel, een onderwerp waarbij we willen kijken van: wat is er mogelijk om in ieder geval die woning, die druk op de woningmarkt te kunnen verlichten en dat zal, wat ons betreft, vooral in het buitengebied gaan plaatsvinden. Maar waar dat in de kernen kan, moeten we dat zeker stimuleren. Dus daar zijn we het ook van harte mee eens. Voorzitter, de motie van de Partij van de Arbeid over leegstand, dat is vooral op dit moment en dat staat er ook in, een inventarisatie, een onderzoek naar de mogelijkheden. En dat is vooral ook waar wij naar kijken want we hebben een aantal jaren geleden in deze raad al een discussie gehad over de leegstandverordening en werden toen elkaar gezegd van, nou is dat toen, toen ging het overigens ook nog over het kraken van woningen, maar is dat wat we graag willen want de reden we dan niet in de verantwoordelijkheid van pandeigenaren, hebben we het dan niet over de aantasting van het eigendomsrecht van ondernemers bijvoorbeeld of van bezitters van onroerend goed. En ook voorzitter wat er nu vanavond bijkomt is de vraag of je bijvoorbeeld winkels moet omzetten naar woningen.

Want dat zou kunnen en dat is wellicht goed voor de verlichting van de woningmarkt maar tegelijkertijd moeten we ons dan wel afvragen: wat dat betekent voor het kernwinkelgebied in dorpscentrum want dat heeft natuurlijk niet voor niets een winkelgebied. Nou was het vroeger zo dat alle kernwinkelgebieden waren van oorsprong woongebieden die langzaam winkelgebieden zijn geworden en nu zouden we wellicht omgekeerde route gaan bewandelen dat we weer de win kelgebieden naar woongebieden gaan omzetten. Maar daar moeten we dan ook alweer voorzichtig mee zijn want hoe aantrekkelijk is een winkelgebied nog als je een paar winkels hebt, een paar woningen, een paar winkels, een sportschool en noem het maar op. Heb je dan nog een aantrekkelijk centrum? Dus vooral inventariseren en onderzoeken wat mogelijk is in afstemming ook met ondernemersverenigingen bijvoorbeeld maar niet bij voorbaat al zeggen van: we hebben een leegstandverordening en we gaan iedereen verplichten dit wel te doen of iedereen verbieden het andere te doen. Voorzitter, waar zit voor ons de oplossing van de woningmarkt, want dit zijn allemaal zaken, ook wellicht op wat langere termijn. De oplossing voorzitter, die hebben we al lang in huis. En dat is het overzicht van de wethouder Aalbers ons gisteren heeft gestuurd, daar zijn de oplossingen.

Wethouder Aalbers heeft aangegeven dat bij in 2020 of 50 woningen hebben opgeleverd, nou zijn dat niet het grootste aantallen. Maar hij geeft aan in zijn overzicht van zes pagina’s dat er aan harde plannen 325 woningen gebouwd kunnen worden en dat kan heel snel gebeuren, dat zijn harde plannen en ik kan daar zelf geen tijd aan verbinden maar ik neem aan dat een hard plan en je wilt graag dat je het dan hebt over het komende jaar en het jaar daarop. Ik mag nooit jaartallen bij elkaar doen hier in deze raad heb ik gehoord. Dus voorzitter, dus laat ik het toch maar even doen, volgens mij kunnen we dus de komende jaar, twee jaar, 325 woningen bouwen in alle categorieën, huur en koop, duur en goedkoop. En zegt de wethouder: we hebben nog 144 in voorbereiding dus dat zal jaar twee en drie worden. Ja dan hebben al zon beetje 500 woningen klaar staan die we heel snel kunnen gaan bouwen. Als we dan nog kijken voorzitter dat er volgens de regionale woonagenda in totaal 1000 woningen mogen bouwen en we hebben er 500 in de komende paar jaar gereed staan. Dan moeten we nog 500 woningen een plek voor zoeken. En dat hebben we ook al lang met elkaar beslist, dat gebeurt in Ernst met 100 28

woningen in Oenen met 60 woningen en het Slap met 325 woningen. Dus volgens mij voorzitter, is het niet zozeer de vraag wat voor fiankerende maatregelen we allemaal moeten nemen. Volgens mij is de vraag: wanneer gaan die woningen gebouwd worden waar wij harde plannen voor hebben. Wij hebben 15 oktober daar vragen over gesteld aan het college, duidelijk tot nu toe nog geen antwoord op gekregen. Dat staat op de planning voor 15 november hebben we gezien. Maar daar is er eindelijk het antwoord te vinden volgens ons. Want we hebben een harde plannen, we willen bouwen en waarom worden dan die woningen niet gerealiseerd? Dat is wat ons betreft de belangrijkste vraag maar ook wat ons betreft de belangrijkste oplossing. Bouwen met de plannen die we klaar hebben liggen. Dank u vriendelijk voorzitter. En wij steunen alle amendementen en moties op het gebied van woningbouw. De voorzitter: Dank u wel dat is een heldere uitspraak. De heer Van der Vlies, de dorpspartij. Wacht even ik zie even de hand van de heer de Goede, sorry? Ja u brengt mij een beetje in verlegenheid want we hebben natuurlijk afgesproken dat we per onderwerp, sub onderwerp maar een woordvoerder is. Ja even allemaal wel een beetje ingewikkeld maar de heer Van der Vlies, Dorpspartij.

De heer Van der Vlies: Dank u voorzitter, ik steun het betoog van mijn collega René de Vries inzake wat er met gezegd is over het één en ander over de woningbouw. Wij hebben ook in ons betoog aangegeven dat we graag zien dat er snel gebouwd gaat worden, met name ook voor de een en tweepersoons huishoudens, daar hebben we vanaf het begin af aan voor gestreefd. We hopen ook dat daar zeker aan gedacht gaat worden. De harde plannen die die er nu liggen, ja in ons betoog hebben we ook aangegeven in de eerste termijn van: ga aan de slag, zorg dat er gebouwd gaat worden. En dat gaf mijn collega net ook al aan van: de harde plannen, laten we die ook zo snel mogelijk gaan realiseren. Dus dat gezegd hebbende wil ik even doorgaan op de amendementen en de moties die ervoor liggen. Wij zijn mede-indiener van de motie van GroenLinks over het stimuleren van de woningbouw. Daar ben ik heel helder in, prima plan, moeten we gaan doen en dat steunen wij volop. Voor wat betreft het splitsen van woningen, zijn we ook mede-indiener geworden, heel goed plan, met name ook gerichter, dat hoor ik andere collega’s ook al zeggen, we richten ook op het buitengebied. Omdat daar wel wat meer mogelijkheden zouden liggen dan zeg maar bij de particuliere woningen in de woonwijken.

En ik heb nog een vraag aan Partij van de Arbeid in verband met leegstand van winkels om die zeg maar eventueel om te gaan vormen naar woningbouw. De vraag is aan Partij van de Arbeid: heeft u ook overleg gehad met ondernemersverenigingen hierover? Heeft u ook overleg gehad met eigenaar hierover? Want het is vanaf nu ook al gezegd, kunnen we dat niet zomaar passeren, we kunnen hier wel plannen verzinnen maar als wij geen overleg hebben met degene die het bezit hebben van winkelruimte of de ondernemersvereniging die natuurlijk hartstikke blij is dat was ook een mooie winkelgebieden hebben. Ja dan vraag ik mij af: kunnen wij dit zomaar beslissen? Even een vraag ook aan de Partij van de Arbeid, dank u. De voorzitter: Kijk ik eerst even naar mevrouw Boer of zij daar antwoord op heeft. Mevrouw Boer: Ja dank u wel voorzitter, ik ben geen deskundige op verordening, Ik weet wel dat je sowieso de hulp nodig hebt van de eigenaren, lijkt me nogal logisch, je kunt het niet opleggen. Maar je kunt wel de druk verhogen en dat is de bedoeling van de verordening, dat er net zoals er nu een plekje in Epe is, wat mooi in het dorp zit en wat dus helemaal totaal verwilderd en wat misschien nu al tien jaar, want ik kan me nog herinneren dat wethouder Van Nuijs mee bezig was met die... Dat er toch iets gebeurd.