Second opinion, Verkennende MKBA beleidsalternatieven Luchtvaart

Arbeidsmarkt Vestigingsklimaat, netwerkeffecten Vastgoedmarkt, toerisme Klimaateffecten Luchtverontreiniging

2008 523.000 vliegtuigbewegingen op Schiphol geen groei Eindhoven Airport geen Lelystad Airport 545-616.000 vliegtuigbewegingen op Schiphol + 0-71.000 vliegtuigbewegingen op Eindhoven + 0-71.000 vliegtuigbewegingen op Lelystad 502.000 vliegtuigbewegingen op Schiphol +71.000 vliegtuigbewegingen op Eindhoven +42.000 vliegtuigbewegingen op Lelystad Eén 'Marktscenario' [c] Tijdwaardering €53 (zakelijk) en €22 (niet-zakelijk) per uur Ticketprijseffecten geen afzonderlijke batenport Tijdwaardering in de tijd constant Reistijdverlies buitenlandse uitwijkluchthavens niet vermeld 15 minuten kortere inchecktijd regionale luchthavens Gemiddeld geen verschil parkeertarieven Alleen Nederlandse reizigers Ticketprijseffecten geen afzonderlijke batenpost Netto-effecten kwantitatief, < 8½% van bereikbaarheidsbaten +PM

2014 510.000 vliegtuigbewegingen op Schiphol 43.000 vliegtuigbewegingen op Eindhoven geen Lelystad Airport 510.000 vliegtuigbewegingen op Schiphol 43.000 vliegtuigbewegingen op Eindhoven 45.000 vliegtuigbewegingen op Lelystad [a] n.v.t.

+PM CO2, € 0,06/kg NOx, € 11,00/kg SO2, € 7,00/kg VOS, € 5,00/kg

+/−PM CO2 (vliegverkeer en voor- en natransport), € 0,028/kg NOx (vliegverkeer en voor- en natransport), € 11,70/kg SO2 (vliegverkeer en voor- en natransport), € 17,00/kg VOS (vliegverkeer en voor- en natransport), € 2,8/kg PM10 (vliegverkeer en voor- en natransport), € 45,2/kg

Geluid en Ruimte

Effect op woningwaarde, vanaf 45 dB(A) 0,8% per dB(A) Geluidoverlast in de nacht 10x zwaarder Annulering nieuwbouw, waardedaling grond

Externe veiligheid Overige externe effecten

Kwantitatief bepaald Natuurwaarden −PM

Verdeling van effecten Discontovoet Gevoeligheidsanalyses

Regionale verdeling 5,5% (4% en 7% in gevoeligheidsanalyse) Vraagontwikkeling Verschil inchecktijden Kosten verstoringen voor luchtvaartmaatschappijen Discontovoeten Waardering geluid en geluidsmodel Ander nulalternatief en Aldersalternatief Geen cumulatieve gevoeligheidsanalyses [a] Slechts één projectalternatief [b] Bewonersalternatief in MKBA-2008, Milieu-Hub in MKBA-2018 [c] Buiten beschouwing gelaten in second opinion

'Basecase'; WLO-GE; WLO-RC [c] Tijdwaardering €92 (zakelijk) en €50 (niet-zakelijk) per uur Tijdwaardering met prijsontwikkelingen in de tijd Reistijdverlies ICA 5 uur (Frankfurt), EUR 2½-3 uur (Brussel) 15 min. langere reistijd regionale luchthavens, lagere ticket- en parkeerkosten, geen inchecktijdverschil Onderscheid Nederlandse en buitenlandse reizigers niet vermeld Ticketprijseffecten geen afzonderlijke batenpost

2018 500.000 (2020), 535.000 (2030) vliegtuigbewegingen op Schiphol 43.000 (2020), 55.000 (2030) vliegtuigbewegingen op Eindhoven 5.000 (2020), 45.000 (2030) vliegtuigbewegingen op Lelystad 500.000 (2020), 535-655.000 (2030) vliegtuigbewegingen op Schiphol 43.000 (2020), 55.000 tot ∞ (2030) vliegtuigbewegingen op Eindhoven 5.000 (2020), 45.000 tot ∞ (2030) vliegtuigbewegingen op Lelystad 500.000 (2020 en 2030) vliegtuigbewegingen op Schiphol 43.000 (2020 en 2030) vliegtuigbewegingen op Eindhoven geen Lelystad Airport WLO-Hoog; WLO-Laag [c] Tijdwaardering €94 (zakelijk) en €51 (niet-zakelijk) per uur Tijdwaardering met prijsontwikkelingen in de tijd Reistijdverlies ICA 3,3-4,5 uur (3 airports), EUR 3 uur (6 airports) 0,5-0,8 uur langere reistijd regionale luchthavens €5-11 (zakelijk) en €2-7 (niet-zakelijk) hogere reiskosten regionale airports Onderscheid Nederlandse en buitenlandse reizigers niet vermeld Ticketprijseffecten afzonderlijke batenpost (± 20-30% bereikbaarheidsbaten)

Netto-effecten kwantitatief, < 6% van bereikbaarheidsbaten +PM

Netto-effecten kwantitatief, < 2% van bereikbaarheidsbaten +PM (−PM voor krimpalternatief)

+PM (−PM voor krimpalternatief) CO2 (alleen vliegverkeer), ETS-prijzen NOx (alleen vliegverkeer), € 11,80/kg SO2 (alleen vliegverkeer), € 17,14/kg VOS (alleen vliegverkeer), € 2,83/kg PM10 (alleen vliegverkeer), € 45,63/kg CO (alleen vliegverkeer), € 0,03/kg Effect op woningwaarde, vanaf 48 dB(A) 0,8% per dB(A) Vanaf 48 dB(A) 5% per woning, vanaf 58 dB(A) 8% per woning Geluidoverlast in de nacht 10x zwaarder Geluidoverlast in de nacht 10x zwaarder Annulering nieuwbouw en waardedaling grond, €1,18 per m2 binnen 58 Annulering nieuwbouw en waardedaling grond niet gekwantificeerd dB(A) Effect nihil, daarom niet kwantitatief bepaald Onderdeel van overige externe effecten −PM, nihil o.b.v. MER −PM (+PM voor krimpalternatief) Lagere vlieghoogte niet gekwantificeerd vanwege ontbreken passende beoordeling Geen presentatie verdeling effecten Wel aandacht voor verdeling effecten maar geen presentatie daarvan 5,5% (2,5% risicovrij + 3% risicopremie) 4,5% Lelystad ontwikkelt eigen markt, geen twin-airport van Schiphol Kortere zichtperiode (50 i.p.v. 100 jaar) Investeringskosten Schiphol Ticketprijseffecten i.p.v. bereikbaarheidseffecten Andere reistijdwaarderingen Schaarstewinsten van luchtvaartmaatschappijen Bereikbaarheidsbaten m.b.v. schaduwprijzen AEOLUS-model Capaciteit Eindhoven en Lelystad elk 225.000 vliegtuigbewegingen Cumulatieve gevoeligheidsanalyses

52