Notulen gemeenteraad 2022-11-07, getekend

Dus u mag de motie breed oppakken. Niet alleen financiën, maar wonen en verkeer, duurzaamheid, we zien goede ontwikkelingen, het ‘t Slath wordt op de kaart gezet, het Sprengenparc, de Dekamarkt, ze werden al genoemd. We hebben het laatst hier over de statushouders gehad, een speciale groep die moet worden gehuisvest en daar zit ik dan wel eventjes weer met onze fractie, een vraag uit de oorspronkelijke nota, ging het over statushouders, Oekraïners en spoedzoekers. En we zijn wel even benieuwd om te horen van het college, hoe en wanneer gaat u met de spoedzoekers aan de gang om ook daar de huisvesting voor te regelen. En is dat misschien ook nog te koppelen met jongerenhuisvesting en flexibel wonen? Kan het college al aangegeven welke aanpak zij hier voor ogen hebben? En als je het over wonen hebt, heb je het natuurlijk ook over verkeer, want een wijk moet ontsloten worden. Of mensen die ergens wonen, en dat geldt ook voor statushouders en Oekraïners, moeten ook ergens kunnen komen. Dus het gaat over bereikbaarheid en verkeer. En dan gaat het ook over veiligheid. En als het over verkeersveiligheid gaat, dan gaat het ook van, wat zetten wij centraal.

De voetganger, de inwoner, de fietser? En we hebben natuurlijk de afgelopen twee jaar, dat was een van de weinige pluspunten van de coronacrisis, ook gezien hoe fantastisch onze dorpskernen eruit kunnen zien als er grote terrassen zijn, wandel- en fietsgebied en de auto’s te gast of zelfs even afwezig zijn. Dus vraag aan het college, ziet u die beelden ook zo mooi voor u, van verkeersveiligheid, auto te gast en grote terrassen. En ik hoor het college daar graag over. Inclusiviteit en diversiteit, in het coalitieakkoord is opgenomen dat we graag meer inclusie en diversiteit zien en vragen het college om dit in te brengen op alle beleidsterreinen waar dit speelt. In de ontwerpbegroting komt dit vooral tot uiting in het opstellen van de inclusieagenda samen met inwoners en andere belanghebbenden. Ook heeft de wethouder inmiddels in de 15

commissievergadering aangegeven dat deze inclusieagenda niet alleen inciusie zal behandelen, maar het totale palet van inclusie en diversiteit in zich zal hebben. Onze zorg werd gevoed door het feit dat het VN-verdrag Handicap als een duidelijk uitgangspunt wordt genoemd, maar we hebben begrepen dat het college en de wethouder veel breder kijken. Graag brengen we het dan nog wel even onder de aandacht dat de Regenbooggids voor de gemeenten vorige week nog een actuele, vorige maand sorry, nog een actuele update heeft gehad en daarmee ook een grote bron van inspiratie kan zijn voor een brede omvattende inclusieagenda. Jong en oud, een paar dingen kan ik daar noemen. Eerst nog een keer, veel verenigingen en organisaties gaan in het nieuwe subsidiebeleid erop vooruit, daar wordt extra geld uitgetrokken, chapeau. We willen graag nog een paar stapjes extra maken en nog een extra pluim op die hoed zetten en zitten wat dat betreft te kijken naar de scouting en naar Cavente. Maar omdat daar eerst nog een ander agendapunt, donderdag, voorafgaand aan, besproken moet worden kondigen we wel het amendement aan, over de scouting en Cavente, maar komen hier pas donderdag echt aan de orde. Belangrijkste punt is dat we papierhandel willen voorkomen, ook voor vrijwilligersorganisaties.

Ja, de financiën moeten ook kloppen maar je moet vrijwilligersorganisaties niet met onnodig veel werk opzadelen. Dus laten we kijken hoe we het zo eenvoudig mogelijk kunnen houden voor hen. Derde amendement, hij is net al ingediend door SGP/ChristenUnie en namens een aantal fracties, het amendement SportOntmoetingsFaciliteit. Ik wil nog één extra punt over jongeren zeggen. D66 is voorstander van een jongeren raad. Doel is onder meer om jongere inwoners actief te betrekken bij de lokale politiek, van elkaar te leren en daarmee het beleid toekomstbestendig te maken. Enkele fracties in deze raad nemen daar al initiatieven voor en we hopen dat een jongerenraad uiteindelijk gedragen kan worden door de hele raad. En wat ik niet meer hoeft toe te voegen, want dat is al aan de orde geweest, maar toch nog eventjes ook wat dat betreft een pluim voor het college en voor de wethouder, voor de jeugdzorg is in onze gemeente voldoende geld voorhanden en dat wordt voor ons uitstekend ingezet. En we zien ook in de begroting voor het eerst weer investeren in cultuur. Een bekende wens van D66. Denk dat ik ietsje te lang ben. Ik zal proberen te versnellen. De voorzitter: Doet u rustig aan, maar kijk of u dat kunt versnellen, ja.

De heer De Goede: Interne Organisatie, in de ontwerpbegroting heeft het college veel geld kunnen uittrekken voor aanwerving van nieuw personeel, zowel tijdelijk als structureel. Alsook diverse programma’s op het gebied van hr. We willen het college vragen om op gebied van HR niet het wiel opnieuw te willen uitvinden. We zijn niet de enige gemeente in de regio. Waar kunnen we op inhoud samenwerken? Als de gemeente hier net een nieuw functiewaarderingssysteem heeft, wat kan onze HR-afdeling daar dan van leren en gebruiken? Zou je zelfs zover kunnen gaan om de krachten te bundelen, bijvoorbeeld als het gaat om recruitment teamafdeling. Onze inwoners, communicatie en participatie, communicatie is tweerichtingsverkeer maar vaak is het nog dat we het als bestuur zien als eenrichtingsverkeer van hoe informeer ik mijn inwoners, hoe zend ik iets uit, hoe verantwoord ik mijn eigen handelen. We zien het als voorbeeld ook wel op de sociale media van de gemeente. Er wordt veel geplaatst en daarmee gezonden en als er vervolgens vragen worden gesteld of opmerkingen worden gemaakt volgt er vaak maar heel beperkt interactie. Geen verduidelijking. Juist op sociale media zouden we hier actiever in kunnen worden denken wij. Uiteraard wel met een duidelijke keuze in de tone of voice en manier van interactie.

Onze suggestie: respectvol, duidelijk en eerlijk met een vleugje humor op zijn tijd lijkt altijd goed te werken. Het andere pootje, participatie. Bij participatie denken we als overheid nog weleens, hoe kan ik nou mijn inwoners faciliteren dat ze iets kunnen inbrengen. Eigenlijk moet het andersom zijn. De inwoners brengen ontzettend veel in, de inwoners faciliteren ons als gemeentebestuur met hun kennis, met hun inbreng, met hun inzichten en ideeën. De alwetende en alles kunnende overheid is een fabeltje uit het verleden. Hoe kijkt het college naar participatie? Wat wordt er gefaciliteerd? We zijn benieuwd naar de reactie van het college. En ik kom aan het eind, verbeteragenda, last but not least, het is een jaar geleden, dramatische rapportcijfers van onze inwoners die verdwijnen niet vanzelf als sneeuw voor de zon. We zien al ontwikkelingen van het college en ik hoor ook al stemmen af en toe in onze gemeentelijke samenleving van, hé er zijn dingen anders en gaan beter. Maar ook als raad hebben wij een 16

verbeteragenda opgesteld en nu is er een nieuwe raad om het vervolg op te pakken. Inmiddels worden de eerste stappen gezet in het presidium en kunnen er vervolgens voorstellen naar de raad komen. D66 is stellig van plan om dit met elkaar echt te verbeteren. Afsluitend, dit nieuwe college heeft een ambitieuze en mooie begroting neergelegd. Vandaag en donderdag aanstaande spreken en besluiten we daarover als gemeenteraad. Als D66 gemeente Epe hopen we dat we als voltallige raad kunnen en willen onderzoeken of we deze mooie begroting nog iets mooier kunnen maken. Voor onze inwoners. Dank u. De voorzitter: Dank u wel. Ik kijk even of er een verhelderende vraag is. De heer Vermaas, Forum voor Democratie, aan u het woord. De heer Vermaas: Ja, voorzitter dank u wel. Ja, wethouder heeft gesproken over, wat was het allemaal, slangen en zo. Ik heb ze ook niet gezien hier maar ik denk dat er wellicht landelijk nog wel wat collega’s zijn van de heer De Goede die spreekwoordelijk die zo zou kunnen noemen. Maar als we het dan toch over complottheorieën hebben, dan ben ik wel benieuwd, eigenlijk gewoon een verduidelijkende vraag, waarom de heer De Goede zo’n bolvormig aardemodel heeft meegenomen. De voorzitter: Mijnheer De Goede. De heer De Goede: Ik wist niet of ik hem nodig zou hebben vandaag of donderdag. Maar nu u mij uitdaagt, kijk, ik pak eventjes iets bij.

De voorzitter: De heer De Goede laat even de bol zien. De heer De Goede: En dan pak ik even het Algemeen Dagblad De voorzitter: Ik dacht dat u de bol zou laten zien, maar gaat uw gang. De heer De Goede: Nee, het Algemeen Dagblad en De Stentor van 19 oktober en dan staat daar, even kijken, wat uitspraken van de heer Baudet en dat had dan betrekking inderdaad over reptielen en of je dat dan spreekwoordelijk of reëel moet beschouwen. Maar er waren ook wat vrijages naar tv programma’s waarin de wereld als plat wordt gezien. En ja, ik begreep toch dat de heer Baudet dat ook als een serieuze mening overwoog en ik las in de krant, de FvD-er Peter Vermaas staat achter Thierry. Ik ben eerlijk gezegd niet zo onder de indruk van de vermeende ophef. Dat laatste kan ik me voorstellen, maar mijn vraag is wel eventjes, ik kan me voorstellen dat je achter je partijleider staat, maar staat u ook achter de ideeën dat de wereld plat is? De voorzitter: De heer Vermaas, maar laten we uitkijken, A wel bij de lokale politiek te blijven en B als het echt een discussie wordt, dan gaan we dat donderdag met elkaar met veel plezier verder voortzetten. De heer Vermaas. De heer Vermaas: Ja, nee, voorzitter ik zal het kort houden.

Ik denk inderdaad dat het model zoals het daar zit dat dat vrij accuraat is en zeker weten doe je het nooit natuurlijk, maar ik De voorzitter: De heren, goed, u zult het voor dit moment De heer De Goede: Ja, ik ben heel tevreden met het antwoord van de heer Vermaas. Dank u wel. De voorzitter: Ik dacht dat mevrouw Hendriks, CDA, ook nog een verduidelijkende vraag had. Mijnheer De Goede, niet weglopen voor uw verantwoordelijkheid, dat doet u niet. Mevrouw ...: U kan gewoon de knop aanzetten. De voorzitter: Als je de knop aanzet, ja. Mevrouw Hendriks, CDA.

17

Mevrouw Hendriks: Dank u wel. Mijnheer De Goede ik wou het wel weer terugbrengen naar lokaal. Wij zijn wel getriggerd door uw uitspraak dat u graag een jongerenraad zou willen met uw partij. Daar vinden wij elkaar in, zouden we ook graag willen. Heeft u een idee hoe u dat ziet? Ziet u daar een rol voor het college of zegt u zouden we zelf met de raad op moeten pakken? Heeft u daar ideeën bij? Dank u wel. De voorzitter: Mijnheer De Goede. De heer De Goede: Nou, ik denk dat het heel mooi zou zijn, en ik begreep dat er al een paar mensen uit deze raad contact met elkaar hebben gezocht, als we vanuit de raad een initiatief nemen om zo’n jongerenraad vorm te geven, Ik vind dat dat op ons bordje ligt en niet bij het college. Ze mogen het natuurlijk van harte ondersteunen bij het uitvoeren daarvan. Maar ik weet dat er een van uw fractieleden en onze fractievolger daar, in ieder geval twee mensen zijn die er al actief mee bezig zijn. En het zou mooi zijn als die kring nog wat groter gemaakt kan worden en wij dit als raad oppakken. De voorzitter: Mevrouw Hendriks. Akkoord ja, het is een mooie oproep, dank. Als er verder geen verduidelijkende vragen zijn, dan is de volgende fractie van GemeenteBelangen, de heer Van Limburg. Aan u het woord. De heer Van Limburg: Ja, dank u wel voorzitter.

Geen verhaal over reptielen of wat voor dingen dan ook, laten we gewoon met beide benen op de grond blijven staan. Dank u wel voorzitter. Door goede financieel beleid hebben gevoerd in de afgelopen jaren komen er nu miljoenen euro’s vrij om te worden begroot voor de periode 2023 en 2026. Financieel hoeven we ons geen zorgen te maken, we zijn nog steeds een schuldenvrije gemeente. We leven echter in een bizarre tijd, een oorlog in 2022 aan de oostkant van Europa. Dit hadden we een jaar geleden ook niet verwacht en direct gevolg is duurdere energie, een hoge inflatie en dan nog grotere krapte op de woningmarkt. Daarbij komen ook nog de naweeën van de coronapandemie en dan is het wel erg prettig dat we als gemeente niet hoeven te bezuinigen. Het woningtekort is enorm en met name in de sociale sector is het slecht gesteld. Recentelijk is er door de raad ingestemd met de conclusie voor de haalbaarheid van circa 250 woningen in ‘t Slath, maar vervolgens duurt het nog ruim een jaar voordat het bestemmingsplan ter inzage ligt om ook daadwerkelijk deze woningen te realiseren. Hetzelfde zien we bij de plannen voor het plan Oosterhof-Zuid. De recente stikstofproblematiek maakt dat alle procedures nog langer zullen gaan duren. In de landelijke politiek wordt de energiecrisis gebruikt als stimulans voor de verduurzaming.

Wij hebben bedenkingen met deze aanpak en vragen ons dan ook af of deze landelijke partijen wel realistische beeld hebben van de totale gevolgen van de energiecrisis voor onze inwoners. Wat heeft een hogere prioriteit? Armoedebeleid of verduurzaming? Dat Keulen en Aken ook niet op één dag gebouwd zijn is duidelijk, maar dat er nog steeds niets is gedaan aan een uitslag van de Quick scan en de verbeteragenda vinden wij vreemd. We hadden hier graag een hogere prioriteit aan willen geven. Daarbij blijft de vraag of 2 procent respondenten van de Quick scan een waarheidsgetrouwe afspiegeling geeft van wat er speelt in onze gemeente. Of hebben alleen inwoners die klachten hebben, of hebben gehad, deze scan gedaan? We hebben de opmerking wat betreft budget voor opleidingen en coaching van de verandering van de bestuurscultuur vorig jaar ook gemaakt. Maar ook dit jaar missen we opnieuw dit broodnodige budget in onze begroting. Een verandering van een bestuurscultuur zal niet gebeuren door alleen maar te constateren. Wij als GemeenteBelangen Epe zouden graag een budget voor opleiding en coaching willen zien voor het veranderen van het huidige bestuurscultuur. We vinden dat het budget dat gepland staat om te lobbyen bij de provincie, het Rijk en Europa bij de gemeentelijke regeling Cleantech hiervoor beter besteed had kunnen worden.

Het vertrouwen in het gemeentebestuur heeft weer een beschadiging opgelopen door eerst te stellen dat de urgentie zo hoog is voor het huisvesten van Oekraïners, statushouders en andere doelgroepen. Dat inwonersparticipatie niet mogelijk zou zijn. Vervolgens zijn we negen maanden verder en wordt een commissievergadering gehouden en die wordt gezien als consultatie van de raad. Om dan zonder verder inwonerparticipatie alleen statushouders op A-locatie onder te brengen. Was het niet beter geweest om alle inwoners te vragen: we hebben een probleem

18

en dat wordt opgelegd door het Rijk. Help ons mee om dit probleem op te lossen. We zijn benieuwd hoe de betrokken inwoners nu verder zullen worden geïnformeerd. Dan toch nog even een opmerking gerelateerd aan de Cleantechregio, Wethouder weg en snelle en veilige fietsroute en 50 ook weg, wel toevallig dat dit nu de normale fietsroute gaat worden. We zijn wel blij dat er 50 op dit moment van tafel is. Na de verkiezingen in maart van dit jaar hebben we voor het eerst in onze gemeente een raadsakkoord, een coalitieakkoord en een collegeakkoord. In de begroting wordt regelmatig verwezen naar het coalitieakkoord. Het coalitieakkoord is opgesteld door de vier fracties die ook de wethouders hebben geleverd, maar dit even terzijde. De insteek zou moeten zijn dat we als gemeenteraad zouden werken met een raadsakkoord. Echter, 6 van de 23 zetels, dus iets meer dan 25 procent, heeft het raadsakkoord niet getekend. Wat wij ons afvragen is, dat we dan niet gewoon weer een traditionele coalitie- en oppositiesituatie hebben in onze raad. En dan natuurlijk de vraag, waar staan wij als GemeenteBelangen? Oppositie of coalitie? Voorzitter, ik wil het hier eigenlijk bij laten. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Blijft u even staan, dan kijk ik even, mevrouw Hendriks, CDA en daarna de heer De Ruiter SGP/ChristenUnie voor een interruptie of verduidelijkende vraag.

Mevrouw Hendriks: Ja voorzitter, dank u wel. Dank u wel voor uw betoog mijnheer Van Limburg. Ik hoorde tussen de zinnen door eigenlijk een heel concreet amendement. U zegt, wij willen graag meer geld voor scholing en opleiding van raadsleden en we zouden dat graag willen bekostigen uit het lobbybudget wat bij de Cleantechregio staat. Dus ik dacht, hier wordt een amendement aangekondigd. Maar die heb ik nog niet gehoord. Bent u voornemens dat nog te gaan doen? De voorzitter: Mijnheer Van Limburg. De heer Van Limburg: Nee, dat zijn wij niet voornemens om te gaan doen. De voorzitter: Mevrouw Hendriks. Mevrouw Hendriks: En wat is dan de waarde van uw woorden? U heeft het zo concreet uitgewerkt, ik denk u heeft, de bal ligt voor het goal. De voorzitter: De heer Van Limburg. De heer Van Limburg: Laat ik dan zo zeggen, dan zullen we het overwegen. De voorzitter: De heer De Ruiter, SGP/ChristenUnie voor een verduidelijkende vraag. De heer De Ruiter: Ja, dank u wel. U stelt zelf de vraag, waar staan wij als GemeenteBelangen, oppositie of coalitie? Ik ben benieuwd naar uw eigen antwoord. De voorzitter: De heer Van Limburg. De heer Van Limburg: Ik weet niet of het aan ons is om te zeggen of we nou coalitie of oppositie zijn. Kijk, in de traditionele setting, dus vanaf de vorige periode gezien, zou ik zeggen we zijn in de oppositie.

Maar de raadsakkoord is getekend, we hebben coalitieakkoord getekend, dus we zijn, laat ik het anders zeggen. U kunt twee kanten op redeneren, we zijn coalitie, we zijn oppositie. Dus u zegt het maar. De voorzitter: De heer De Ruiter. De heer De Ruiter: Join the club zou ik zeggen. De voorzitter: De heer Van Limburg, heeft u daar nog iets op te

19

De heer Van Limburg: Nee, die begrijp ik niet helemaal. De voorzitter: De heer De Ruiter, we kunnen dit punt ook voor donderdag bewaren als dat nodig is. Maar, gaat uw gang. De heer De Ruiter: Een klein tipje van de sluier oplichtend, steun de coalitie zoveel als mogelijk, join the club. De voorzitter: De heer Van Limburg. De heer Van Limburg: Dat doen we al jaren, mijnheer De Ruiter. Dus dank u wel. De voorzitter: U krijgt nog een verduidelijkende vraag van de heer De Goede, D66. De heer De Goede: Ja, dank u wel. Het zit op de grens van de verduidelijkende vraag en een advies aan de heer Van Limburg. In de periode 1990-1 994 zat D66 landelijk in de oppositie en voerde Hans van Mierlo, hij voerde oppositie voor het kabinet. Dat was de inspiratie voor mij vijf jaar geleden, vier jaar geleden, om hier, wij zaten niet in de coalitie maar wij hebben ons ook nooit in de oppositie laten zetten. Wij hebben altijd gezegd, wij zijn voor de compositie en de verbinding. Dus u kunt daar zelf een rol in kiezen. De voorzitter: Mijnheer Van Limburg, een gratis advies. De heer Van Limburg: Ja, dat is helder. Goed advies, dank u wel mijnheer De Goede. De voorzitter: Dank. Als daarmee alle vragen zijn gesteld die gesteld moesten worden gaan wij naar de volgende fractie en dat is de fractie van GroenLinks, de heer Van der Baan, vanaf uw plaats, gaat uw gang.

De heer Van der Baan: Fijn, dank u voorzitter dat ik mag blijven zitten. Scheelt mij een hele hoop energie. Samen doen, maar laat ik eerst even beginnen met Wilma Baltus te bedanken voor haar inzet als GroenLinks-raadslid. Altijd op inhoud, heel betrokken met de inwoners van onze mooie gemeente en het doet mij persoonlijk pijn dat zij moet stoppen om gezondheidsredenen. Maar ik zal het gedachtegoed van GroenLinks blijven uitdragen en het beste voor de inwoners van Emst, Epe, Oene en Vaassen proberen te realiseren. Vandaag is het ook voor mij dus de eerste dag als raadslid van GroenLinks in deze periode maar ook de eerste programmabegroting van het nieuwe college. We hebben samen vier jaar voor de boeg, een periode waar ons veel uitdagingen staan te wachten en met opgestroopte mouwen gaan we dus vooruit en gaan we positief kritisch het samen doen. De programmabegroting 2023-2026 laat een positief financieel beeld zien. Het vorige college, ik wou kabinet zeggen maar dat is dus niet waar, we zijn maar gewoon Epe, heeft een heel goed financieel beleid gevoerd en een prettig uitgangspunt voor het huidige college. En ik denk dat we dus ook trots mogen zijn op de begroting zoals die er nu ligt. GroenLinks is blij dat het financiële beeld ons mogelijkheden geeft om investeringen te doen. Het is een tijd van grote onzekerheid en onvoorspelbaarheid.

De energieprijzen en inflatie betekenen ook voor inwoners dat de kosten enorm toenemen. GroenLinks ziet graag dat de gemeente daar proactief op inspeelt en ondersteuning biedt aan haar inwoners. We zijn dan ook blij dat het college al besloten heeft om de grens voor minimuminkomens te verhogen naar 130 procent. Al zouden wij een hogere drempelwaarde van 140 of 150 procent toejuichen. Maar we zijn realistisch. GroenLinks vreest wel dat er toch een grote groep inwoners uit onze gemeente buiten de boot valt doordat ze in een slecht geïsoleerd huis wonen, chronisch ziek zijn, een heel hoog energieverbruik hebben door hulpmiddelen als tillift, dialyse, beademingsapparatuur et cetera, zzp-er zijn of een kleine onderneming zijn en niet meer de rekeningen kunnen betalen. Deze groep komt waarschijnlijk niet in aanmerking voor bijdrages zoals Stichting Leergeld, Meedoen regelingen, de Voedselbank et cetera. In de commissievergadering van 20 oktober hebben we dit al aangekaart en we zijn blij met de motie voor het Noodfonds van de 20

SGP/ChristenUnie waarvan wij mede-indiener zijn. En ook hier doen we dus weer samen. GroenLinks vindt dat de leefomgeving schoon, leefbaar, groen en bruikbaar moet worden doorgegeven aan volgende generaties. Verdere aantasting van het klimaat en onze planeet moeten we voorkomen. We kunnen niet afwachten. We zullen samen de verantwoordelijkheid moeten nemen. Om de klimaatambities uit te voeren is er rechtvaardige, betaalbare transitie voor iedereen een voorwaarde. Wat GroenLinks betreft moeten we dan ook met de energietransitie en de klimaatadaptatie flink tempo maken. Dat mag best geld kosten, want als we niets doen zijn de economische gevolgen en de maatschappelijke kosten later nog veel hoger. Door de besluiteloosheid van de kabinetten van de afgelopen jaren zijn we nog steeds afhankelijk van fossiele energie. GroenLinks vindt dat de gemeente Epe de regie moet nemen om de verduurzaming wijksgewijs aan te gaan pakken en dit samen te doen met de woningbouwcorporatie, haar huurders, zowel de kapitaalkrachtige inwoners als de bewoners van koophuizen die geen geld hebben, zodat de huizen toch verduurzaamd kunnen worden. Voor deze laatste groep niet-kapitaalkrachtigen zullen creatieve oplossingen gezocht moeten worden. En hier geldt dan ook het credo samen doen en solidariteit. Want dat is sowieso goedkoper dan ieder voor zich.

In de programmabegroting zien we flink geïnvesteerd wordt in onderwijshuisvesting zodat scholen klaar zijn voor het onderwijs van morgen. En onderwijs begint al bij voor-en vroegschoolse opvang. GroenLinks vindt dat je in de gemeente Epe dichtbij naar de basisschool moet kunnen en voor bijna al het voortgezet onderwijs ook dichtbij. Investeren in onderwijshuisvesting juichen wij dan ook toe. De huizenmarkt, ja daar is al heel veel over gezegd. Ook in Epe is die verziekt. We bevinden ons in de grootste wooncrisis sinds de Tweede Wereldoorlog en we hebben allemaal recht op een dak boven ons hoofd, maar de wachtlijsten voor sociale huurwoningen zijn enorm waardoor status- en mensen met een laag inkomen nauwelijks aan een woning kunnen komen. Het aantal daklozen is in tien jaar tijd verdubbeld. De welvaart van een land zie je niet af aan hoe de rijkste mensen leven, maar hoe de mensen die van een minimuminkomen rond moeten komen, hoe die leven. Voor GroenLinks zijn huizen bedoeld om in te wonen en niet om winst in te maken. Een bijkomende uitdaging is de stikstofaanpak. Er dreigt een bouwstop of vertraging in bouwen. Zolang het kabinet geen keuzes maakt in de aanpak om de stikstofuitstoot fors te reduceren zal het bouwen van woningen een moeizaam proces blijven. De wooncrisis vraagt om een radicale omslag en dit zal pijn doen.

En moeten de mensen die geen huis hebben, en daarom de vraag of zij hiervan dan de dupe moeten zijn, terwijl we voor vlees voor het buitenland, vooral vlees voor het buitenland produceren en allerlei korte vliegreisjes voor weinig geld gemaakt worden die prima met trein kunnen, er heel veel onnodige rommel wordt geproduceerd en, ook in Nederland, nog mensen uitgebuit worden. De slavernij is er nog steeds. GroenLinks ziet in de programmabegroting een gerichte aanpak op integratie en huisvesting van statushouders, nieuwkomers en hun kinderen. GroenLinks heeft de wens naar het college uitgesproken om hieraan voortvarend en ruimhartig mee aan het werk te gaan. GroenLinks hecht buitengewoon veel waarde aan dat we als hele gemeente deze nieuwe inwoners, of dat het nu tijdelijk of voor langere tijd is, in ons midden op te nemen. Zijn we met z’n allen bereid om mensen te helpen ontsnappen aan de schaduw van hun verleden door een positief leven in het heden te bieden? GroenLinks rekent op allen van u. Daarnaast is er ook nog steeds meer weerstand van inwoners die een goed dak boven hun hoofd hebben en huisvestingsplannen niet in hun naaste omgeving willen omdat hun uitzicht en rust verdwijnt, de pony niet meer naast de deur in de wei kan, de nieuwe buren niet meer passen in hun leefwereld of om andere drogredenen.

Ik snap ook wel dat het niet leuk is dat je je vrije uitzicht verdwijnt, of dat je pony niet meer naast je huis in de wei kan staan. Maar geen huis hebben, dat is pas een echte ramp. Participatietrajecten zijn er om samen met goede ideeën te komen, om plannen te verbeteren. Maar niet om plannen te vertragen of niet uit te laten voeren waardoor de woningnood voor niet kapitaalkrachtige mensen blijft voortduren. En om deze crisis het hoofd te kunnen bieden zullen we het samen moeten doen. We hebben dus nog een flink aantal uitdagingen voor de boeg, zaken als in energietransitie, de nieuwe Omgevingswet, het verder vormgeven aan inwonersparticipatie en daar wil GroenLinks graag zijn bijdrage aan leveren. We doen het dan ook voor u als inwoner van onze mooie gemeente, maar, we willen het, u raadt het al, samen met u doen. Door solidair te zijn en het egoïsme af te zweren. Nog even terugkomen op het amendement over de SOF, oftewel de Sport Ontmoetingsvoorziening of Faciliteit. We hadden bij het opstellen principiële bezwaren tegen de vorm 21

van de dekking, dat het uit onvoorzien gehaald moest worden. Ik ben ook heel blij met de motie van D66 om dat in het vervolg wat beter te regelen. Dus zowel die motie als het amendement kan mijn steun van GroenLinks krijgen en hebben. Dank u. De voorzitter: Dank u wel. Zijn er verduidelijkende vragen voor GroenLinks? Nee, allemaal heel duidelijk. Dank u. Dan zijn we toe aan de laatste fractie en dat is Forum voor Democratie. De heer Vermaas, aan u het woord. De heer Vermaas: Ja, voorzitter, dank u wel. Epe is een gezonde gemeente, in ieder geval ook in financiële zin. De reserves bieden een buffer voor mindere tijden en onvoorziene crises. Er is ruimte voor investering in de toekomst en de versnelde bouw van nieuwe woningen lijkt eindelijk mogelijk gemaakt te worden. Vanuit de gemeente in ieder geval weinig belemmeringen meer. Maar helaas heeft deze begroting weinig oog voor de echt zware tijden die voor inwoners nog gaan komen. Door het falen van landelijke en Europese politiek, zoals de betrokkenheid bij een oorlog die niet door ons is, door het opleggen van sancties die vooral onszelf treffen, zijn onze inwoners in een energiecrisis terechtgekomen. Door het najagen van absurde klimaat- en stikstofplannen die alleen op papier een doel bereiken worden onze inwoners steeds meer gedwongen om enorme investeringen te doen en moeten boeren voor hun bestaan vrezen.

De woonlasten gaan met 5 procent flink stijgen en daarnaast vervalt ook de lastenvermindering van 50 euro per huishouden vanaf komend jaar. Net ook al een paar keer genoemd. En dat terwijl het college voor miljoenen uitgeeft aan het blindelings volgen van allerlei onzinnige afspraken uit Parijs. Zonder eigen onderzoek te doen, zonder het beleid kritisch te bevragen, maar enkel met de vraag: hoe gaan wij dat uitvoeren? En hetzelfde geldt voor het stikstofbeleid, geen kritiek, geen eigen mening, niet opkomen voor de boeren. Nee voorzitter, in deze begroting is de functie van een accountmanager voor de agrarische sector opgenomen. Zodat er iemand met de boeren kan praten over hun ondergang. En wanneer gaan we nu eens zien wat de echte problemen zijn? Wanneer komen we nu eens echt op voor onze inwoners in onze gemeente? Wanneer gaan wij als raad beslissingen nemen die de belangen van onze eigen inwoners op de eerste plaats zetten? De veiligheid staat onder druk met de komst van grote groepen statushouders. En als we daar dan al in meegaan, waar Forum voor Democratie niet voor is, zorg dan op zijn minst dat de gemeente erop voorbereid is. Veel inwoners en veel ondernemers kampen nog steeds met de gevolgen van de coronaregels die door deze gemeente gehandhaafd werden. Nu wordt in de begroting toegegeven dat het coronavirus gewoon onderdeel van het leven is.

Gereserveerd geld voor het verlichten van de schade van de regels. Wordt zelfs uit de reserve gehaald. Kan dit college ons dan ook toezeggen dat dergelijke extreme regels nooit meer zullen worden gehandhaafd in Epe? Ja voorzitter, met dit beleid schaden we onze hele economie, onze voedselvoorziening, de betrouwbaarheid van onze stroomvoorziening en vooral de autonomie van de inwoners die financieel in de problemen worden gebracht. We zullen altijd zelf moeten blijven nadenken. En als we nu eens geen miljoenen investeren om burgers te dwingen van het gas af te gaan bijvoorbeeld. Maar de normale technologische voortgang waarbij goede producten zichzelf verkopen zijn werk laten doen en deze niet verstoren door overhaast obsessieve ideeën er doorheen te drukken. Als we nu eens niet een enorme bedragen investeren om onder huisvesting te verduurzamen met warmtepompen en dergelijke, maar ons gewoon enkel beperken tot noodzakelijke verbeteringen. Dan komen er enorme bedragen beschikbaar waarmee we de gemeentelijke lasten voor inwoners structureel kunnen verlichten. Juist nu, nu inwoners zuchten onder enorme inflatie, enorme energieprijzen en enorme prijsstijgingen in de supermarkt, juist nu moeten we alles op alles zetten om de lasten te verlichten. Even een tijdje geen transities, maar gewoon even gezond verstand.

En daarom hebben wij ook een amendement, en ik hoorde net al heel veel partijen eigenlijk iets soortgelijks zeggen, dus ik verwacht heel veel steun. Maar ik zal het amendement, in zijn geheel voorlezen, welk stuk? De voorzitter: Graag in z’n geheel graag. De heer Vermaas: In z’n geheel, oké. Dit amendement heeft betrekking op het voorstel Programmabegroting 2023-2026, onderwerp lastenverlichting. De raad van de gemeente Epe, in

22

vergadering bijeen de data 7 en 10 november 2022, gehoord de beraadslagingen, constaterende dat inwoners mede door de energiecrisis in financieel zwaar weer verkeren, besluit het voorstel aan te passen, met dien verstande dat er een bedrag van 50 euro per huizen aan lastenverlichting voor het jaar 2023 opgenomen wordt, door dit bedrag als negatieve inkomsten bij de lokale heffingen op te nemen en deze kosten te dekken door een bedrag ter hoogte van de kosten van 765.000 euro aan de toevoeging aan reserve onderwijshuisvesting ten behoeve van integraal huisvestigingsplan in mindering te brengen welke afkomstig zijn uit eenmalige middelen. En tegelijkertijd moet er dan ook nog een aantal, wat is het een aantal verordeningen worden aangepast, staat er ook allemaal in, die zal ik niet allemaal voorlezen. Overigens, dank aan de griffie en aan de ambtenaren voor hulp bij dit amendement. Want dit is ons eerste amendement en komt veel bij kijken. Dus dank daarvoor. De voorzitter: En daarbij is dit amendement ook onderdeel van de beraadslagingen. Dank. Gaat u door met uw betoog. De heer Vermaas: Tot zover voorzitter. Dank u. De voorzitter: Dank. Dan kijk ik of er nog iemand is die een verduidelijkende vraag wenst te stellen. Mevrouw Hendriks, CDA, aan u het woord. Mevrouw Hendriks: Ja, ik stond er nog in. Dag mijnheer Vermaas, dank u wel. Een heel simpele vraag.

Blijft het bij dit amendement denkt u, of denkt u dat u nog meer amendementen zult voorbereiden slash indienen. De voorzitter: De heer Vermaas. De heer Vermaas: Ja voorzitter, op dit moment hebben wij nog niet de concrete behoefte andere amendementen in te dienen. Maar wellicht ontstaat er nog inspiratie en dan zullen we proberen die op tijd in te dienen. En wellicht ook niet. De voorzitter: Mevrouw Hendriks. Ook tevreden? Dank. Dan kijk ik of er nog andere verduidelijkende vragen zijn. Nee, dank u. Dan zijn we toegekomen, om drie minuten voor zes, aan de schorsing die om zes uur was gepland. Dus dat kunt u toch weer heel mooi in uw zak steken. Dat u dat weer mooi met mekaar heeft gedaan. Tijdens de schorsing staat het buffet voor u klaar, beneden, helemaal begane grond. U kunt dan daar een plekje zoeken, of op de eerste verdieping. Na de schorsing volgt de eerste termijn van het college en dan zal ook het college een eerste reactie geven op de dan ingediende, inmiddels ingediende amendementen en moties. Ik schors de vergadering tot acht uur en ik wens u eet smakelijk, ook thuis. De vergadering is geschorst. Schorsing De voorzitter: Goedenavond, ik heropen de vergadering en voor degenen die thuis later zijn ingeschakeld, we zijn bezig op de eerste avond van de begrotingsbehandeling.

We hebben net in eerste termijn de raad gehoord met beschouwingen over de begroting 2023-2026 en wij gaan nu naar de eerste termijn van het college. Het college heeft afgesproken dat eerst de wethouder Financiën in algemene zin een reactie zal geven en daarna de specifieke vragen door andere wethouders zullen worden aangevuld. Ik geef het woord aan de wethouder Heere, namens het college. De heer Heere: Dank u wel voorzitter. Hij sloopt het. Dank u wel voorzitter. Zoals de voorzitter net zei, ik zal een algemene inleiding geven bij deze eerste termijn van de begroting van dit jaar. We hebben u raad onze eerste begroting in deze nieuwe bestuursperiode aangeboden en daarin hebben we de raads- en coalitieakkoord, via het collegeprogramma, vertaald naar activiteiten en benodigde financiële middelen. In deze onzekere en onrustige tijd hebben we extra aandacht voor die mensen die financieel in zwaar weer verkeren. We maken extra geld vrij voor minimabeleid en onze regelingen maken we nu toegankelijk voor inwoners met een inkomen tot 130 procent van het sociaal 23

minimum in plaats van 120 procent. Een belangrijk gegeven in deze begroting is dat we een ruim budget beschikbaar hebben, structureel kunnen we een bedrag van 3,8 miljoen inzetten, incidenteel 19,3 miljoen. Deze middelen zijn beschikbaar als gevolg van onder meer een stijging van de inkomsten uit het Gemeentefonds, extra rijksmiddelen voor de uit te voeren taken en een bedrag dat vrijvalt uit onze reserves. Helemaal conform het raads- en coalitieakkoord is deze begroting financieel evenwichtig, solide en sluitend. En de woonlasten blijven onder het landelijk gemiddelde, zoals u gevraagd had. We kunnen stellen dat we een positief financieel beeld hebben voor de komende jaren. Maar toch hebben we ook zorgen over de nabije toekomst. Een aantal ontwikkelingen wil ik graag benadrukken. Zoals u, raad, zelf ook al eerder vanavond opmerkte, hogere kosten van het levensonderhoud als gevolg van de oorlog in Oekraïne. We hebben als gemeente ook hogere uitvoeringskosten als gevolg van uitbreiding van onze taken. Bestaande taken of nieuwe taken. En tenslotte hebben we onzekerheid over de inkomsten van het Rijk voor bepaalde uit te voeren taken en de hoogte van de algemene uitkering uit het Gemeentefonds na 2026. Bij de keuzes in deze begroting hebben we ons steeds laten leiden door een aantal afwegingspunten.

Ten eerste de zorg om de stijgende kosten van het levensonderhoud voor onze inwoners, verder de onderwerpen die van belang zijn voor de uitvoering van het raads- en coalitieakkoord, onderwerpen die nodig zijn vanuit nieuwe ontwikkelingen en onze wettelijke taken en de continuïteit van de gemeentelijke organisatie. Deze begroting maakt het voor ons mogelijk om te werken aan de grote uitdagingen voor de komende periode. Het gaat onder meer over het beter aansluiten bij de vragen vanuit de samenleving op het gebied van dienstverlening. We investeren in personeel en in de organisatie om die vraag vanuit de samenleving te kunnen waarmaken. We investeren ook in gezonde en duurzame schoolgebouwen, in jeugdzorg, en dan met name in de preventie en in woningbouw, energietransitie en we zorgen dat iedereen mee kan doen of blijven doen. Mijn conclusie, of onze conclusie, is dat we een solide en sluitende begroting met heel veel mogelijkheden hebben neergelegd. Daarnaast hebben we maatregelen getroffen voor mogelijke risico’s voor zover die nu te overzien zijn. Als college willen we heel graag met u samen en benaderbaar aan de slag, goed samenspel met de samenleving, met de gemeenteraad op een open en transparante manier. Dank u wel. Dank u wel voorzitter. De voorzitter: Dank. Dit is de algemene inleiding. Dan gaan we nu naar wethouder Kerkmans namens het college over zijn portefeuille.

De heer Kerkmans: Ja, dank u wel voorzitter. letsjes omhoog. Ja, er zijn een aantal vragen gesteld rondom de portefeuille Ruimte, Wonen en Verkeer. En ik begin even bij de vraag, in chronologisch volgorde, van mevrouw Hendriks van het CDA. Die riep eigenlijk op om toch te gaan kijken naar het actieve grondbeleid als hulpmiddel met betrekking tot sturing op de woningmarkt, op de woningbouw. Ik wil daarbij aangeven dat we op dit moment in onze huidige woonagenda en in het huidige prijsklassenbeleid daar al sturing aan kunnen geven. En dat we ook al zien dat we een hoog percentage sociale woningbouw kunnen realiseren. Hoger dan veel omliggende gemeenten. Iets waar we in de basis trots op mogen zijn. Nieuw grondbeleid zou een hulpmiddel kunnen zijn als de markt het niet gaat oppakken. Of als we toch als gemeente besluiten dat we meer regie zouden willen. Daar is geld voor opgenomen, om een nieuwe woonagenda op te stellen plus de actualisatie van het grondgebruik. Indien de gemeente daadwerkelijk wil overgaan tot aankoop van gronden dan zal op dat moment aan de raad worden voorgelegd om welke gronden dat gaat en hoe de financiën daarbij ook daadwerkelijk ingevuld zullen gaan worden. Dus dat vraagstuk zullen we mee komen op het moment dat het ook daadwerkelijk van toepassing is.

Het actieve grondbeleid, in ieder geval terug komend op de vraag daarop of we daar als gemeente mee aan de slag gaan, te ja of te nee, of we dat beleid willen aanpassen, dat onderzoeken we tezamen met de actualisatie van de woonagenda. Ik heb een keer eerder een aantal maanden geleden daar een doorkijk voor gegeven wanneer we dat zouden verwachten, Ik moet dat helaas wel iets bijstellen, dat zal Q2 volgend jaar worden. Q2 2023 verwacht u als raad de geactualiseerde woonagenda plus ook een nieuw grondbeleid aan te kunnen bieden. En ik ga ‘m even in chronologische volgorde af aan de hand van de vragen die ik opgeschreven heb. Kom ik bij de fractie van SGP/ChristenUnie, de heer De Ruiter 24

sprak zijn zorgen uit met betrekking tot de uitspraak rondom de stikstof die we inmiddels ook mee moeten gaan nemen tijdens de bouwfase en in hoeverre het college die zorgen met u deelt. Ik durf daar op dit moment nog geen uitspraak over te doen. De uitspraak van de rechter is vrij recent gedaan, op dit moment wordt er ambtelijk onderzocht wat dat voor een impact heeft op lopende projecten, maar ook voor toekomstige projecten. Zodra we daar wel duidelijkheid over hebben kunnen we natuurlijk weer altijd als raad door middel van een informatienota informeren wat die uitspraak daadwerkelijk voor de gemeente Epe, in ieder geval wat voor een impact dat heeft op de gemeente Epe. U noemde ook de motie Woningsplitsing. Ik haalde net de nieuwe woonagenda aan bij de beantwoording van de vraag van het CDA, van mevrouw Hendriks. U ziet op pagina 124 van de begroting, die heb ik net heel eventjes erbij gezocht, daar ziet u ook staan dat we in de geactualiseerde woonagenda de aangenomen moties en dergelijke gaan onderzoeken op haalbaarheid en die ook dan, indien haalbaar, gaan toevoegen. Of in ieder geval gaan meenemen in de geactualiseerde woonagenda. En als woningsplitsing inderdaad, dat is een unaniem aangenomen motie dus die is er ook onderdeel van, die wordt meegenomen in het vervolgonderzoek omtrent de actualisatie van de woonagenda.

Een aantal vragen van fractie D66, van de heer De Goede. U begon met de vraag met betrekking tot de huisvesting voor spoedzoekers die inderdaad verdwenen waren, hebben we tijdens de consultatie over gesproken, toen stelde u de vraag ook aan mij, of in ieder geval aan het college. Ik kan u daarbij aangeven dat we op dit moment echt gas aan het geven zijn om flexwoningen te gaan realiseren. De hoop is, ik durf daar geen keiharde belofte in te doen, maar de hoop is dat we binnen, of in ieder geval over ongeveer een jaar toch echt wel met concretere plannen daarin kunnen komen. Ik gaf het ook aan, de reden dat dat helaas wat vertraagd is ten opzichte van wat we eigenlijk gewild zouden hebben, dat heeft ermee te maken dat we inderdaad het dossier huisvesting statushouders, dat daar de prioriteit naar toe ging en gelet op de ambtelijke capaciteit, waar dezelfde ambtelijke ondersteuning mee aan de slag is. Inmiddels worden daar de volgende stappen in gezet, dus daar komen we ook zo snel mogelijk mee terug op het moment dat daar weer nieuwe ontwikkelingen in zijn. U stelde de vraag met betrekking tot de mooie grote terrassen in de zomermaanden. Nou, lentemaanden denk ik dat u ook bedoelt en ook een beetje de uitloop van de zomer. In ieder geval, wat we tijdens coronatijden gezien hebben met de afsluiting van de dorpscentra.

Op dit moment zijn we in overleg met ondernemingsverenigingen van zowel Vaassen als Epe om te kijken of we in dit jaar met een pilot kunnen starten om te bezien of afsluiting van de dorpscentra ook daadwerkelijk zijn vruchten gaat afwerpen. Die onderzoeken lopen, die gesprekken lopen, is op dit moment nog geen kraakhelder antwoord op dus ik ga nog geen doorkijk geven maar we kijken uiteraard positief naar hoe het opgepakt is tijdens coronatijd. En met die mindset gaan we de gesprekken aan en we hopen er ook snel met een antwoord op te komen. En u noemde nog hoe het staat, ik noem het even het stappen en trappen voor op personenauto. Ja, uiteraard het STOPprincipe is door u als raad vastgesteld in het mobiliteitsplan en dat blijft een beleidsstuk die als leidraad aangehouden wordt, ook door dit college. Zoals u mag verwachten. Voorzitter, dat waren eigenlijk de vragen die gesteld zijn. Waren nog wel wat opmerkingen gemaakt, daar zal ik verder niet op ingaan omdat het geen concrete vragen richting het college waren. Dus ik wilde het graag hierbij laten. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we naar mevrouw Van Loon namens het college. Mevrouw Van Loon: Is eigenlijk wat vandalistische ingesteld vandaag. Dank voorzitter. Ik heb een drietal vragen weten te distilleren uit de mooie betogen van de fractievoorzitters.

De eerste ging over Lelystad Airport door de fractie van het CDA. Ja, dat is een onderwerp wat maar in de lucht blijft hangen en dat heeft onze aandacht. Alles seinen die staan op rood maar zekerheid hebben we niet dat het doorgaat. En wij blijven alert om de belangen van onze gemeente te behartigen. Het college van Epe is bekend met de door u aangegeven stukken en wij werken in onze reactie op deze stukken aan het ministerie samen met veel gemeenten in de provincies Gelderland en Overijssel en dat doen we in een Bestuurlijk Gelders Kernteam Luchtvaart. Daarbuiten bereiden we onze inbreng weer voor, voor de lokale aanpak en dat doen we samen met de gemeente Oldebroek, Elburg, Hattem, Heerde en Voorst zodat ons standpunt met betrekking tot ons eigen gebied, de laagvliegroutes over de 25

Veluwe, dat dat ruimschoots aan bod komt. Mevrouw Hendriks had nog een volgende vraag en die ging over de bladkorven. En inderdaad, de fractie van CDA is goed op de hoogte, er zijn circa vijftig bladkorven en dat is een mooie samenwerking waarbij inwoners blad uit de openbare ruimte verzamelen en die bladkorven worden vervolgens met enige regelmaat geledigd door Axent. Het aantal bladkorven volstaat op dit moment. Ik kan daar nog een hele tijd met u over doorpraten waarom het niet minder of niet meer zou moeten worden. Daar zet ik graag nog een keer een boompje met u over op. Vervolgens de fractie van D66, die haalde duidelijk aan het communicatie-, participatieaanpak, hoe staat het daarvoor, hoe staat het college daarin? Wij hebben het raadsakkoord, coalitieakkoord, dat hebben wij natuurlijk zeer ter harte genomen. Dat is ons geraden en dat hebben wij uitgewerkt in het programma 11, daar komt het aan bod van de begroting. Doorvertaling gemaakt, daarin wordt ook aangegeven dat we werken vanuit een algemene visie. Die visie, daarvoor komen wij ook bij u, waarin de positie van de gemeente in de Eper samenleving duidelijk wordt neergezet. Vervolgens werken wij toe naar de concrete maatregelen met betrekking tot die gemeentelijke dienstverlening, communicatie en participatie. En ja, daarbij staat centraal dat we het samen mooier en beter willen maken.

Daarvoor komen we ook steeds bij u terug. Maar we werken dus vanuit een algemene visie omdat participatie, ja dat kun je opschrijven maar dat moet je vooral doen. En dat willen we ook laten zien. Een van de voorbeelden van vernieuwing in de participatieaanpak, dat is de participatieaanpak bij ruimtelijke initiatieven en begin 2023 komen we daarvoor bij u. Hier wilde ik het bij laten, dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we weer terug naar wethouder Heere voor zijn portefeuille namens het college. Als alles weer gemaakt is dan. Gaat uw gang. De heer Heere: Dank u voorzitter. Ik mocht net het algemene inleiding doen als wethouder Financiën. Ik zet nu eventjes de pet op van mijn wethouder Economie en Armoedebeleid, het portefeuilledeel. Ik heb daar verschillende vragen over gehoord. Ik wilde eigenlijk beginnen bij het amendement van Forum. Dank u wel. Het amendement om 50 euro per huishouden, naar de samenleving te geven, de lasten te verlichten. En dan 765.000 euro minder te investeren in onderwijshuisvesting. Ik wil die ten stelligste afgeraden. Ik ben ook wethouder Onderwijs. Om met onderwijs te beginnen, vind ik heel belangrijk. Met het integraal huisvestingsplan zijn we in lijn met wat er de afgelopen jaren is gebeurd. Zijn we aan het sparen om de toekomst voor onze jeugd, voor onze scholen vorm te geven.

En er zijn hele concrete plannen om dat straks te gaan inzetten. Maar er is nog een reden dat ik eigenlijk een algemene maatregel wil afraden. Dat is omdat we in deze begroting kiezen om niet-generieke maatregelen te treffen, iedereen een klein beetje geld terug. Maar we willen zorgen dat we juist die huishoudens steunen waar het het hardste nodig is. Die willen we ondersteunen, dat is ook de reden dat we de 120 procentsnorm verschuiven naar de 130 procentsnorm. En dan kom ik bij de vraag van mijnheer De Goede over, heeft u ook 140 procent overwogen? Bij het opstellen van het beleidsplan armoede en schulden is er advies in gevraagd, onder andere bij het NIBUD en hun advies was 130 procent. Daar zit een heel technisch verhaal achter, als je naar 140 procent gaat dan komen er weer andere effecten boven. Maar we zien bij 140 procent ook het risico van de armoedeval toenemen. En werken moet wel blijven lonen. We verwachten met de verschuiving van 120 naar 130 procent dat we ongeveer een verdubbeling hebben van het aantal huishoudens dat we op die manier steunen. En we bedden dat in, in een breder pakket. Want we zorgen voor de aanvullende zorgverzekering voor juist die groep die het het hardste nodig heeft.

We hebben een ruime Bijzondere Bijstand die ons als gemeente ook in staat stelt om met de samenwerkingspartners maatwerk te leveren voor die huishoudens die het het hardste nodig hebben. En we hebben het Noodfonds. En dat brengt me dan, ik hoop dat ik uw vraag goed heb beantwoord, dus dat is de reden van niet naar 140 procent zijn gegaan, brengt me bij de motie die al heel breed wordt ingediend door SGP/ChristenUnie, lokaal CDA, GroenLinks, VVD, D66. Wij voelen ons gesteund door die motie, dus mijnheer Boon, dank u wel. Als het nodig is, dan trekken we heel graag bij u aan de bel als blijkt dat het Noodfonds en het geld dat we nu daarvoor opzijzetten onvoldoende is. Dan komen we graag bij u terug en zullen we vragen om meer geld, of een toestemming om meer geld daaraan uit te geven. En dat brengt mij dan vervolgens, nu ga ik weer een volgende pet opzetten, de wethouder Sport-pet en Jeugd. Nee, geen 26

wethouder Ouderen, die zijn ook welkom op de SOF. Maar we vinden de SOF, de Sport, beweeg en ontmoetingsfaciliteit voor Epe-Noord, vinden we een ontzettend sympathiek plan. Het is ook een plan, een initiatief dat door een grote groep mensen al een tijd voorzien is van heel veel energie. Ze hebben een plan uitgewerkt met een mooi doel, mooie tekeningen. Maar ze hebben ook zelf veel geld opgehaald en wat u ons eigenlijk vraagt is, kunnen wij het laatste stuk bijpassen? Dat zal een eenmalige bijdrage worden die u vraagt. Mooi dat het onderhoud en beheer ook bij de SOF organisatie zelf wordt opgepakt. Ja, we steunen dat graag. Ik heb wel één maar en dat is wethouder Financiën-technisch, Ik ben het niet ermee eens, en daar gaan we voor nu een oplossing voor vinden, dat u dekking voor dit soort, ook al zijn ze ontzettend sympathieke plannen, wilt halen uit de post onvoorzien. Want de post onvoorzien is voor onvoorzienbare, onontkoombare en onuitstelbare zaken die moeten gebeuren. En volgens mij, als we een begroting aan het opstellen zijn dan valt het per definitie niet daaronder. Maar ik heb met het college overlegd en wij gaan heel graag, als u hiertoe besluit, dus als het wordt aangenomen, gaan wij zorgen dat hiervoor een oplossing komt. Dus dat gaan we doen.

En ik had al een beetje een financiën pet weer opgezet over de onvoorzienpot, maar ik kom ook bij de motie van D66 voor het structureel budget in de begroting voor de initiatieven van de raad. Ik heb daar moeite mee. Ik ben voor een hele duidelijke rolverdeling tussen u als raad en ons als college. We willen heel graag samen mooie dingen realiseren maar we hebben ieder een eigen taak en een eigen rol. En u heeft het budgetrecht, u heeft het laatste woord als het gaat om het vaststellen van de begroting. En wij zijn er om dat uit te voeren. En u ziet bij de SOF dat we zeggen, in principe kunt u zelf het beste aanwijzen waar het geld vandaan moet komen. Maar op het moment dat u zegt wij vinden dit belangrijk, dan gaan we dit uitvoeren. Tenzij we daar hele grote bezwaren tegen hebben. Maar daar gaan we nu even niet vanuit. Ook vind ik bij de motie dat die, ik zie in de overweging nummer vier, dat het praktischer en eenvoudiger is als de raad over een budget beschikt. Ik denk dat die gedachte niet klopt omdat, als u als raad wilt kijken van wij zien een initiatief, bij een bedrijf vind ik al helemaal spannend maar, in de samenleving, we zien een initiatief, willen we graag ondersteunen. Dan zal er ook gekeken moeten worden van is dit niet strijdig met ons eigen beleid, gaan we het rechtmatig besteden, gaan we het doelmatig besteden.

Zijn dat soort dingen geborgd? En daar hebben we hier de organisatie voor en die mogen wij als college, mogen wij daar gebruik van maken. Dus onze conclusie is, we ontraden deze motie en in lijn met wat rondom de SOF gezegd is, wij zullen als u ons dat vraagt oplossingen zoeken. De voorzitter: U krijgt een interruptie van de heer Boermans, D66. Gaat uw gang. De heer Boermans: En zo is het volgens mij netjes. Dank u wel wethouder. U heeft net de motie over de uit de post onvoorzien halen, heeft u afgeraden. U vond die dekking niet correct. Wethouder Heere: Het amendement. De heer Boermans: Het amendement, correct. U vond het niet terecht dat het uit de pot onvoorzien werd gehaald en u gaf aan, we gaan als college daarvoor zoeken, naar een andere oplossing. Op zich heel mooi en fijn dat u dat wilt doen. De doelstelling die achter de motie zit, die vanaf volgend jaar in zou gaan, is dat de raad niet meer hoeft te zoeken naar een dekking maar dat er altijd standaard een dekking is. Namelijk dat potje initiatieven uit de raad. En dat het vervolgens aan het college is om dan ook daar ook de uitvoering aan te geven. Dus uit de taakopvatting, die blijft hetzelfde.

Het enige is, wat u net terecht heeft afgewezen, namelijk het moet niet uit het potje onvoorzien, is dat er alvast een standaardpotje is om het voor de raadsleden makkelijker te maken, dat we niet iedere keer de Organisatie hoeven te belasten met kunnen we nog ergens 25.000 euro vinden voor een heel mooi initiatief uit onze samenleving. Nee, wat we juist willen is van, we willen de Organisatie niet belasten, we willen altijd standaard een potje hebben, we hebben maar even nu een ton daarvoor opgenomen, maar het bedrag is natuurlijk altijd ter discussie. Maar we willen eigenlijk zorgen dat de raad de mogelijkheid heeft om makkelijker een initiatief naar voren te halen zodat er ook al een dekking eventueel voor is. En vervolgens gaan we, onderling en ook met u en uw collega’s, in gesprek of dat voorstel ook wel een meerderheid gaat halen. Dus het is niet zo dat die

27

ton al bij voorbaat wordt weggegeven. Dus volgens mij zijn de rollen en de taken duidelijk. Tenzij ik het niet goed uitleg. De voorzitter: De heer Heere, namens het college. De heer Heere: Mijnheer Boermans, als ik u goed begrijp vraagt u ons eigenlijk dus als college om voor de volgende begroting, een sluitende begroting maar met een positief resultaat van 100.000 euro aan u voor te stellen. De heer Boermans: Correct. De heer Heere: Oké, dank u wel. En ziet u dan met mij het risico dat we ofwel dat geld willen opmaken, dus dat u als raad zegt, we hebben nu een ton dan moeten we dat wel gaan besteden terwijl het eigenlijk minder nodig is, ofwel dat we een pot met geld laten staan die we misschien heel hard voor andere initiatieven nodig zouden hebben. De voorzitter: Mijnheer Boermans. De heer Boermans: Ja, ik, voorzitter ik probeer nog eventjes de regels van deze avond en de regels van volgende week donderdag, of aanstaande donderdag te achterhalen. Want ik wil heel graag een debat voeren, maar volgens mij is dat dit niet de plek daarvoor. Maar als dat wel het geval is, dan hoor ik het graag. De voorzitter: Dat was mijns inziens nog een verduidelijkende de vraag. Dus deze kunt u gewoon nog

De heer Boermans: Oké. Nou, dat ben ik niet met u eens. De heer Heere: U ziet die risico’s niet? De heer Boermans: Nee, ik zie die risico’s niet en ik zal u ook uitleggen waarom niet. Die risico’s zie ik niet omdat het aan de raad is, net als nu, om over die 25.000 euro onvoorzien die nog in de begroting staat, om daar wel of niet over te besluiten. U geeft, terecht naar mijn oordeel, aan, dat moet u niet doen want dat is te voorzien op dit moment. Maar we willen het initiatief uit de samenleving willen we wel graag, net als u, graag ondersteunen. Dus wat is er dan mooier als we al een pot hebben waar de raad, stel, nogmaals ik hoop dat we alle initiatieven ook via u gewoon naar ons raad komen, maar stel dat die initiatieven op de een of andere manier niet bij u op het netvlies zijn gekomen, dan kunnen we dat nog corrigeren bij de volgende begrotingsbehandeling. En als we het niet hoeven uit te geven, ook even goede vrienden, geven we het niet uit en dan blijft het gewoon keurig op onze balans staan. Dus als raadsfracties gaan we met z’n allen daarover in discussie en als het de meerderheid haalt, nou, hartstikke mooi. De voorzitter: Ik denk dat de gedachtewisseling verduidelijkend is geweest. Ja? De heer Heere: Die was verduidelijkend. De voorzitter: Dan gaat u verder met uw betoog, mijnheer De heer Heere: Mijn betoog was teneinde, voorzitter. Dus, dank u wel.

De voorzitter: Dank. Dan waren er nog twee vragen gesteld op het terrein van personeel en organisatie. Het CDA en later ook, of D66 en daarna CDA, hebben het nog gehad even over het aantrekken en behoud van personeel. Heel belangrijk in deze arbeidsmarkt. Het CDA vroeg naar creatievere manieren om dat te doen. Dat doen we ook, daar ziet u ook voorstellen voor, een recruiter

28

aanstellen om op een andere manier je in de markt te laten vertegenwoordigen, functiewaardering om ook mee te komen bij de rest van de organisaties die ook aan die mensen trekken. We hebben inmiddels ook bonussen voor medewerkers die zelf andere medewerkers aanreiken, aanbrengen. Nou, dat is alleen maar mooi, is de eerste al uitgereikt. lnwerkprogramma, tegenwoordig heet dat allemaal netjes onboarding, ik noem het gewoon inwerkprogramma, die natuurlijk ook zorgt dat mensen zich ook meteen thuis voelen enzovoort. Dus daar worden echt wel nieuwe manieren ook geprobeerd. En D66 heeft een vraag nog heel concreet, maar kijkt u dan ook goed naar wat anderen al doen? Kunnen we daarbij aansluiten? Dat doen we, we werken ook samen met anderen ook in de regio. Maar we kijken ook goed wat zij doen, want dat is ook een beetje een referentiekader. Wat zij goed doen kunnen wij misschien overnemen of meedoen of op onze eigen manier invullen. Dus dat gaan we zeker ook mogelijk maken. Dank. Dan kijk ik nog even of er van uw kant nog verhelderende vragen zijn. Want dit was de eerste termijn van het college. Het blijft toch. Mijnheer Van Limburg? Ik dacht dat u uw hand opstak. Ik ga niet aan uitlokking doen, maar ik dacht dat u uw hand opstak. Goed, dan hebben we in eerste termijn een gedachtewisseling gehad, de beschouwingen van de verschillende fracties en de reactie van het college daarop.

En ook al over de moties en amendementen. Dan rest mij u te zeggen dat wij op donderdag om half acht verder gaan met de tweede termijn en daar staat ook nog het subsidiebeleid, waar een amendement voor was ingediend, herijking subsidiebeleid staat ook nog op de agenda. Het verzoek aan u is om als u gewijzigde moties en amendementen, of aanvullende moties en amendementen heeft, om dat woensdag negen elf, dus 9 november voor twaalf uur aan de griffie aan te bieden. Dat is voor het proces makkelijker. Uiteraard kan alles tot het laatste moment nog gewijzigd worden, maar u snapt dat het voor de vergadervolgorde wel zo prettig is. En dan heb ik voor dit moment alles gezegd en dank ik u hartelijk voor uw bijdrage en voor degenen die hier, maar op de publieke tribune, ook thuis hebben meegekeken. En schors ik de vergadering tot donderdag 10 november om half acht.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 15december2022, De griffier,

de voorzitter,

mr.

dr. T.C.M. Horn

29