Memo beantwoording technische- en informatieve vragen raad Begroting 2026-2029 zending 2

Fractie:

Programma of Paragraaf: …kapitaalgoederen

Onderwerp: … bestrijding van boomziekten Pagina: …72 par./punt: …

Vraag: …U schrijft: Daarnaast wordt extra aandacht geschonken aan de bestrijding van boomziekten zoals de kastanjeziekte, letterzetter, iepziekte en essentaksterfte en de bestrijding van invasieve exoten zoals de Japanse duizendknoop, reuzenberenklauw e.d. Vraag: Welk extra budget is hiermee gemoeid of welke taken worden dan niet meer gedaan? Antwoord: De bestrijding van boomziekten zoals de kastanjebloedingsziekte, letterzetter, iepziekte en essentaksterfte en de bestrijding van invasieve exoten zoals de Japanse duizendknoop, reuzenberenklauw wordt uitgevoerd met de bestaande middelen uit de begroting. Op dit moment is ligt de extra aandacht op bestrijding van invasieve exoten. De bestrijding van de verschillende boomziekten zoals de kastanjebloedingsziekte, de iepenziekte en de essentaksterfte, maar ook de bestrijding van de eikenprocessierups vergen minder aandacht. 58

Fractie:

Programma of Paragraaf: …bedrijfsvoering

Memo beantwoording vragen programmabegroting 2026-2029

Onderwerp: …stagebeleid Pagina: …77 par./punt: …

19 Vraag: …u schrijft: Op gebied van inclusie en diversiteit gaan we aan de slag met een aantal concrete acties zoals: … Verbeteren van het stagebeleid, o.a. met extra aandacht voor mbo-stages Vraag: hoe ziet u deze verbetering? Welk budget is hiervoor gereserveerd? Antwoord: Er is (nog) geen specifiek budget gereserveerd. De vergoeding voor stages is al in 2024 omhoog gegaan. Deze vergoeding maakt geen onderscheid tussen HBO en MBO stages. Daarnaast groeit de vergoeding mee met de lonen in de gemeentelijke sector. Het inrichten/optimaliseren van het stagebeleid zal zich vooral richten op het stimuleren van stageplekken binnen onze organisatie en dan vooral MBO stages omdat we zien dat er daar veel minder van zijn. Wij hebben al enkele erkende leerplekken, maar die hopen we uit te kunnen breiden. In de kern gaat het vooral om de mogelijkheden met teams te verkennen voor stageplekken en teams te stimuleren (vaste) stageplekken aan te bieden. Het gaat ook om te kijken naar goede begeleiding van de stagiaires. Hiervoor kan een training of workshop worden ingezet. Mocht dat zo zijn, dan komen de kosten ten laste van het opleidingsbudget. Vervolgens kunnen we ons meer bekend maken als stagebedrijf, bijvoorbeeld op onze 'werkenvoorsite', site SBB en in ons kantoor via een bordje. 59

Fractie:

Programma of Paragraaf: …financiering

Onderwerp: …leningen Pagina: …74 par./punt: …4.4.2

Vraag: … u stelt: Leningenportefeuille Epe heeft op het moment van het opstellen van de begroting 2026 geen langlopende leningen. Vraag: Wat zal het de gemeente bij benadering kosten indien ze een langlopende lening voor 40 jaar aangaat twv 25 miljoen? Graag de afschrijving per jaar aangeven? Antwoord: In deze begroting gebruiken wij de rentepercentages uit de voorjaarsraming van De Nederlandsche Bank van juni 2025. In de paragraaf Financiering op pagina 74 staan deze rentepercentages. Voor langlopende rente is in meerjarig perspectief een percentage van 3,2% genoemd. Een schatting van de jaarlijkse rente- en aflossingslasten is met deze rentepercentages te berekenen met de kanttekening dat deze percentages nog zullen wijzigen. Overigens vormt aflossing geen last voor de begroting. Het financieel effect zit alleen op het rentedeel. Op een bedrag van € 25 miljoen is de rentelast in het eerste jaar, op basis van dit percentage, € 800.000. Daarna zal de rentelast jaarlijks afnemen door aflossing op de lening. 60 Fractie:

Programma of Paragraaf: …Programma 7 | Duurzaamheid

Onderwerp: … afval / pmd Pagina: …45 par./punt: …

Vraag: … eerder kregen wij het antwoord: Huishoudelijk restafval: In 2023 werd 1.204 ton PMD ingezameld; Hiervan werd 845 ton Afgekeurd. Voor elke ton ingezameld en goedgekeurd PMD, ontving de gemeente 245 euro subsidie in 2023. Door de hoge afkeur loopt de gemeente subsidie mis, voor de afgekeurde 845 ton is dat € 207.000. Hiermee is gerekend in de begroting 2025. 2020 2021 2022 2023 2024 Huishoudelijk 156 86 79 79 ? restafval PMD ingezameld ? ? ? 1204 ? PMD afkeur ? ? ? 845 ? PMD goedgekeurd ? ? ? 359 (0nze ? aanname) Vraag: 1.Graag ontvangen wij de cijfers restafval over 2024 (verplichte indicator) 2. In de begroting wordt PMD niet genoemd. Vraag: Is het afgekeurde PMD opgeteld bij de ingezamelde hoeveelheid restafval in 2023 en de jaren daarvoor? 3. Graag ontvangen wij de cijfers van PMD waar nu een vraagteken staat. 4. Van hoeveel ton ingezameld; goedgekeurd en afgekeurd PMD is voor de komende jaren uitgegaan in deze begroting?

Memo beantwoording vragen programmabegroting 2026-2029

20 Antwoord: 1 en 3. Verwezen wordt naar onderstaande tabel. 2020 2021 2022 2023 2024 Huishoudelijk 156 86 79 79 79 restafval (kg/inwoner) PMD ingezameld (in 1204 1.358 tonnen) 1.136 1.307 1.315 PMD afkeur (in 14 122 231 845 324 tonnen) PMD goedgekeurd (in 1.123 1.185 1.084 359 1.033 tonnen) 2. Het afgekeurde PMD wordt net als het afgekeurde GFT opgeteld bij het fijn- en grof restafval tot een totaal van ongescheiden afval. 4. Voor de begroting is voor 2026 uitgegaan van het referentiejaar 2023, zowel qua kg ingezameld goedgekeurd en afgekeurd PMD als voor de vergoeding. Daarmee hanteren we een voorzichtige benadering qua vergoeding goedgekeurd PMD. Voor 2027 en verder gaat de hele methodiek anders worden. Er liggen nieuwe afspraken met Verpact per 1 januari 2026. In 2026 wordt er bepaald, aan de hand van de sorteeranalyses van 2025, in welke staffel we qua vergoeding gaan vallen. Dit zal verwerkt worden in de volgende programmabegroting. 61

Fractie:

Programma of Paragraaf: …financiering

Onderwerp: … Renterisiconorm Pagina: …73 par./punt: …

Vraag: … De gemeente Epe heeft op het moment van het opstellen van deze begroting geen langlopende leningen. De verwachting is dat vanaf 2028 langlopende leningen aangetrokken zullen worden. Vraag: aan welk bedrag moeten we dan per 2028 denken en voor welk doel/ doelen zijn die dan naar verwachting noodzakelijk? Antwoord: Voor 2028 hebben wij op de geprognosticeerde balans onder het kopje vaste schulden vooralsnog een bedrag van € 8,6 miljoen opgenomen, zie pagina 103 van de begroting. Dit is een aanname, gebaseerd op de huidige inzichten in en verwerking van o.a. de investeringsplanning en het verloop van de liquiditeiten. Wij kunnen nu nog niet aangeven voor welk doel deze middelen nodig zullen zijn, definitieve besluitvorming over bijvoorbeeld de maatschappelijke accommodaties - die forse investeringen vergen - moet nog plaatsvinden. Pas dan is er duidelijkheid over het scenario dat gekozen wordt. Het is voor nu een uitgangspunt, en deze aanname zal zeker nog wijzigen. 62

Fractie:

Programma of Paragraaf: Opgroeien in Epe

Onderwerp: Indicatie verzuim Pagina: 18 par./punt: …

Vraag: Het aantal niet ingeschreven op een school per 1.000 inw. In de leeftijd van 5-18 jr. 1. Wat is/zijn de reden van verhoging in 2024 t.o.v. 2023, n.l. van 1.6 naar 3.0? 2. Wat kan of wilde gemeente hier tegen doen? 3. Heeft deze verhoging te maken met de komst van vluchtelingen en/of Oekraïners? 4. Hoe is de stand van zaken tot nu toe in 2025? Antwoord: Het aantal leerlingen dat niet (volledig) naar school gaat ligt landelijk en in Epe hoog. In 2026 onderzoeken we of de huidige samenwerkingsafspraken (o.a. met de samenwerkingsverbanden) bijdragen aan het voorkomen van (gedeeltelijke) schooluitval en een snellere en betere terugleiding naar school van leerlingen die niet (volledig) naar school gaan. Tot slot onderzoeken we of de processen en afspraken voldoende bijdragen aan een effectievere uitwisseling van (dossier)informatie over de voortgang van het ondersteuningstraject tussen ketenpartners. Het leerplichtbeleid wordt samen met Apeldoorn en Brummen vormgegeven. De interpretatie van de cijfers en de eventuele aanpassing van beleid volgt eens per jaar. U wordt hiervan op de hoogte gebracht middels het jaarlijkse leerplichtverslag. Hierin opgenomen zijn ook de cijfers van het doorstroompunt. Een van de redenen dat niet goed antwoord te geven is op uw vragen, komt door de mogelijkheid op administratieve fouten.

Het relatief kleine aantal leerlingen in de gemeente, maakt dat enkele fouten zorgen voor percentueel vertekend beeld. In het jaarverslag wordt getracht Memo beantwoording vragen programmabegroting 2026-2029

21 dergelijke omissies te elimineren. Welke rol de komst van vluchtelingen en/of Oekraïners hierbij speelt, is op dit moment niet te zeggen. 63

Fractie:

Programma of Paragraaf: … Prog. 4 | Leefbaar en veilig

Onderwerp: … Diefstal uit woningen Pagina: …26 par./punt: …

Vraag:  Het aantal diefstallen uit woningen is enorm gestegen t.o.v. 2023, n.l. van 0.8 naar 2.1. 1. Welke maatregelen neemt de gemeente om de verhoging tegen te gaan? 2. Heeft dit positieve resultaten opgeleverd. 3. zo niet, wat kan de gemeente nog doen, om de woning inbraak in de gemeente tegen te gaan ? Antwoord:

1. In 2023 hadden we het laagste aantal inbraken tot zover bekend. Dat dit ooit weer zou stijgen was te verwachten. De stijging in 2024 werd met name veroorzaakt door een inbraakgolf aan het einde van dit jaar. Wij waren niet de enige gemeente die getroffen werd door de professioneel rondtrekkende criminelen. De gemeente heeft informatieavonden georganiseerd i.v.m. verhoogde alertheid. Daarnaast heeft de politie extra ingezet in opsporing. 2. De informatieavonden hebben opgeleverd dat de meldingsbereidheid onder burgers verhoogd werd. Dit is nog steeds te zien in de meldingen. Ook zijn er daardoor (whatsapp) buurtpreventie groepen opgestart en hebben inwoners meer beveiligingsmaatregelen getroffen. De inbraakgolf is begin 2025 gestopt. 3. In 2025 hebben we ook enkele acties gepland staan zoals een voorlichtingsavond en een bewustwordingsactie (witte voetjes). 64

Fractie:

Programma of Paragraaf: …5.3.1. financiering

Onderwerp: …inrichting organisatie Pagina: … par./punt: …

Vraag: … u schrijft: 5.3.1 Organisatie Medio 2024 is de organisatie inrichting gewijzigd om ondersteunend te zijn aan onze maatschappelijke opgaven. Hierdoor zijn wij beter in staat om deze uit te voeren. Hoe we dat doen, is in de eerdergenoemde visie Samen Verder vastgelegd. Hoe we dat doen, is in de eerdergenoemde visie Samen Verder vastgelegd. Vraag: 1. Volgens ons klopt deze zin niet/ herhaalt u iets. Hoe u het doet is in de visie vastgelegd maar u schrijft ”Hierdoor zijn wij beter in staat om deze uit te voeren”. 2. Waarop baseert u dat. Met andere woorden, graag een onderbouwing waarom u daardoor beter in staat bent om deze uit te voeren? Antwoord: 1. Dat klopt. De zin wordt herhaald. 2. In de visie Samen verder staat hoe we in de dagelijkse praktijk willen werken aan onze maatschappelijke opgaven. In 2024 hebben wij de organisatie ingericht rond de belangrijkste opgaven in Samen Verder, namelijk; verbeteren van inwonersgericht en Memo beantwoording vragen programmabegroting 2026-2029

22 integraal werken aan maatschappelijke opgaven en verbeteren van de ( externe) dienstverlening. Door samenhangende opgaven organisatorisch te clusteren, werken we vanuit een logische structuur die effectief en integraal opgavegericht samenwerken mogelijk maakt. 65

Fractie:

Programma of Paragraaf: …6. Epe op orde

Onderwerp: … Uitvoering van wegenbeleidsplan: Pagina: …32 par./punt: …

Vraag: U schrijft: De Uitvoering wordt in 2026 uitgevoerd. 2026 is lang en omdat er vele wegen in de gemeente zijn die steeds slechter begaanbaar zijn. (O.a. Laan van Fasna en weg vanaf Emst naar Epe) is onze vraag: 1. Zijn er in prioriteit van uitvoer wegen bepaald en zo ja, welke wegen zijn dat in de gemeente voor 2026? Antwoord: Uit de jaarlijkse monitoring naar de onderhoudstoestand van de wegen komen meerdere wegen naar voren waar onderhoud aan gepleegd moet worden, zo ook de Laan van Fasna en de weg vanaf Emst naar Epe. Er is een prioritering gemaakt voor 2026 en daarin komen onderstaande wegen naar voren voor groot onderhoud, rekening houdend met de beschikbare middelen en haalbaarheid:  IJsseldijk (samenwerking gemeente Heerde en Olst-Wijhe)  Houtweg  Eperweg (weg tussen Emst en Epe) 66

Fractie:

Programma of Paragraaf: … Programma 8 | Toezicht en handhaving

Onderwerp: …wat willen we bereiken Pagina: …37 par./punt: …

Vraag: U stelt: als doel: “het versterken van handhaving en toezicht” Vraag: 1. wat betekent dit? Wordt het aantal handhavers verhoogd of krijgen de boa’s meer rechten tot uitvoer? Graag een toelichting. 2. welke extra budgetten vraagt u hiervoor in de begroting? 3. aan welk bedrag moeten we denken per jaar om een extra boa in te zetten? Antwoord: 1. In de programmabegroting wordt aan de hand van de vraag ‘Wat gaan we daarvoor doen’ (per programma) in activiteiten uitgewerkt wat we gaan doen om het strategisch doel te bereiken (schema pagina 37). In de activiteiten wordt dan ook specifieker uitgewerkt wat er nodig is en welke uitvoering daaraan gegeven wordt in 2026. 2. Er zijn geen extra budgetten opgenomen voor de activiteiten die genoemd worden in het schema “wat gaan we daarvoor doen” op pagina 37. 3. Een extra boa kost jaarlijks 75.000 euro. 67

Fractie:

Programma of Paragraaf: … Programma allenmaal | vb. opgroeien pag 168 en Bedrijvigheid pag 40

Onderwerp: …indicator Pagina: …40 par./punt: …

Vraag: …in veel overzichten (verplichte indicatoren) bij stand van zaken is 2024 niet ingevuld. Ook is niet overal hetzelfde jaar (vanaf 2021) opgenomen. Vraag: waarom is dit niet eenduidig? Vraag: Indien deze gegevens over 2024 inmiddels beschikbaar zijn kunt u ze toevoegen/ opnemen? Antwoord: Deze verplichte indicatoren komen van de website www.waarstaatjegemeente.nl; wij zijn dan ook afhankelijk van de data die op die website wordt vermeld en het klopt dat dit per indicator kan verschillen.

Memo beantwoording vragen programmabegroting 2026-2029

23 68

Fractie:

Programma of Paragraaf: … Programma 3 | Zorg en opvang

Onderwerp: …wmo Pagina: … 23

par./punt: …

Vraag: … U stelt: Wmo-cliënten met een maatwerk-arrangement per 10.000 inwoners. Een maatwerkarrangement is een vorm van specialistische ondersteuning binnen het kader van de Wmo. De aantallen zijn: over de afgelopen jaren: 530 530 570 530. Vraag: Kunt u verklaren waarom deze cijfers zoveel op elkaar lijken? Antwoord: We halen deze gegevens van waarstaatjegemeente.nl. Dit zijn verplichte indicatoren die we in de begroting opnemen. Door een migratie in de systemen zijn nu alleen de aantallen van het eerste halfjaar van 2024 opgenomen. De gegevens worden naar verwachting nog bijgewerkt op waarstaatjegemeente.nl. en zullen naar alle waarschijnlijkheid in zijn geheel over 2024 hoger uitkomen dan over 2023. Dan lijken de cijfers niet meer op elkaar en zien we terug dat het aantal Wmo-cliënten met een maatwerkindicatie toeneemt. 69

Fractie:

Programma of Paragraaf: …2 | Toelichting nieuw beleid

Onderwerp: … vastgoed Pagina: …131 par./punt: …

Vraag: Aanvullend op de activiteiten en het budget voor 2024 en 2025 wordt de staat van al het gemeentelijke maatschappelijk vastgoed in beeld gebracht (0-meting) en op basis daarvan prioritering bepaald. Daarnaast wordt een afwegingskader opgesteld voor niet-gemeentelijk maatschappelijk vastgoed (wanneer wel/geen rol voor de gemeente en welke). Vraag: 1. U stelt dat de autorisatie bij de Directie ligt. Waarom? 2. Welke rol voorziet u hierbij voor de raad? Antwoord: Het college heeft een opdracht verstrekt voor het in beeld brengen van al het gemeentelijk vastgoed (de 0-meting) en het opstellen van een afwegingskader. De financiële en inhoudelijke doorvertaling van beide opdrachten komen terug in de kadernota of worden separaat via een raadsbesluit aan uw raad voorgelegd. Uw raad stelt de kadernota vast, daaropvolgend landen de bedragen in de begroting. 70

Fractie:

Programma of Paragraaf: … 2 | Toelichting nieuw beleid

Onderwerp: …muziek Pagina: …132 par./punt: …

Vraag: …u schrijft: Tot en met 2024 is MMIDK gedekt uit het Muziekakkoord. In 2025 zijn incidentele middelen gevonden. Maar om MMIDK te continueren zijn structurele middelen nodig om kinderen de kans te geven om met muziekonderwijs in aanraking te komen. Vraag: 1. Gemeenten kunnen ook bijdragen via hun cultuur- of onderwijsbudgetten. Zijn die niet afdoende? 2. Krijgen via MMIDK alle scholen/ kinderen in de gemeente toegang tot muziek? Maw: wordt dit op alle basisscholen aangeboden? 3. Is deze 12k per jaar afdoende? 4. Zou dit ook uit de Rijks SPUK middelen betaald kunnen worden? Antwoord: 1. Het budget voor kunst en cultuur wordt volledig ingezet. Er zijn geen onderwijsbudgetten waarbinnen dit zou passen. Hierom is er aanvullende dekking nodig. 2. Ja, alle scholen krijgen via de lokale muziekverenigingen een aanbod voor muziekactiviteiten. Het is aan de scholen zelf om te bepalen of ze hier gebruik van willen maken. 3. Lokale muziekverenigingen stemmen af met de scholen over het aanbod en de inhoud van het programma. De 12k per jaar is afdoende om het project muziek in de klas in de huidige vorm voort te zetten. 4. Nee, de tijdelijke SPUK middelen zijn niet in te zetten voor structurele dekking.

Memo beantwoording vragen programmabegroting 2026-2029

24 71

Fractie:

Programma of Paragraaf: … 2 | Toelichting nieuw beleid

Onderwerp: … Cultuurcommissie Pagina: …132 par./punt: …

Vraag: De cultuurcommissie is een door het college ingesteld adviesorgaan op het gebied van cultuur. Om effectief te kunnen werken is er een werkbudget nodig voor de cultuurcommissie. De gemeente kent deze commissie al jaren. In de kadernota is er niks gezegd over extra budget voor deze commissie. Vraag: 1. Waarom heeft u dit niet bij de kadernota aangegeven? Antwoord: In de kadernota worden alleen grote ontwikkelingen opgenomen met een financiële impact van meer dan €50.000. 72

Fractie:

Programma of Paragraaf: …toelichting nieuw beleid

Onderwerp: …opvang Pagina: …132 par./punt: …

Vraag: U schrijft: Naast de verhoogde opvang van de statushouders en de opvang van ontheemden uit Oekraïne is er per 1 februari 2024 ook de wettelijke taak voor de opvang van asielzoekers. Sinds medio 2024 loopt een project voor het realiseren van een regulier volwaardig asielzoekerscentrum (AZC) in de gemeente Epe om te voldoen aan de taakstelling vanuit de spreidingswet voor de tweede cyclus. Voor de uitgaven van huisvesting en opvang van vluchtelingen, statushouders en overige doelgroepen zijn door de raad en door het Rijk middelen beschikbaar gesteld. Deze middelen zijn toereikend voor de dekking van toekomstige uitgaven. Vraag: 1. Hoe staat het met dit traject (na Fletcher) en hoe is geborgd dat de gemeente ook in geheel 2026 voldoet aan haar wettelijke eis? 2. U schrijft dat sinds medio 2024 een project loopt voor het realiseren van een regulier volwaardig asielzoekerscentrum (AZC) in de gemeente Epe. We zijn nu ca 1,5jr verder: Hoe en wanneer zijn onze inwoners en ondernemers hierbij betrokken? Antwoord: 1. Op dit moment worden er onderzoeken uitgevoerd om de kaders voor de realisatie van het AZC scherp te krijgen. Deze onderzoeken brengen o.a. in beeld:  Welke vorm het meest passend is;  Of er samenwerking mogelijk is met regiogemeenten;  Welke wet- en regelgeving op dit moment relevant is en;  Welke veiligheidsaspecten in overweging genomen moeten worden.

De uitkomsten van deze onderzoeken worden in het eerste kwartaal van 2026 verwacht. Op basis van de onderzoeksrapporten kan de raad de kaders voor de locatie en de realisatie van het AZC vaststellen. Omdat het Fletcher hotel sluit per 21 maart, zal er vanaf die periode niet worden voldaan aan de taakstelling voor een opvang tot aan de opening van een nieuw AZC. 2. Ná uitvoering van bovenstaande onderzoeken, wordt het participatietraject met inwoners vormgegeven. Dit gebeurt echter pas nadat de raad de resultaten van bovenstaande onderzoeken heeft ontvangen. 73

Fractie:

Programma of Paragraaf: …nieuw beleid

Onderwerp: …preventie Pagina: …132 par./punt: …

Vraag: … In 2026 wordt een alcohol- en drugspreventiebeleid opgesteld en daarna uitgevoerd. Vraag: 1. Dit betreft toch nieuw beleid? 2. Hoe wordt de raad hierbij betrokken? 3. Waarom is de afhandeling via ‘c’ en niet via de Raad?

Memo beantwoording vragen programmabegroting 2026-2029

25 Antwoord: Vraag: 1. Wij zijn vanuit de gemeente bezig met een onderzoek naar nieuw alcohol- en drugspreventiebeleid. Hierbij ligt nu de focus om te kijken in hoeverre het Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO) – programma van het Trimbos instituut passend is voor de gemeente Epe. OKO helpt gemeenten om op basis van cijfers over de lokale jeugd te werken aan gezonde en gelukkige jongeren en te voorkomen dat zij alcohol of drugs gebruiken of roken. De aanpak is gebaseerd op het IJslandse preventiemodel. Dit pakken we onder andere samen op met de gemeente Heerde. Het OKO-programma vormt dan inderdaad nieuw beleid mochten we hiervoor kiezen. We zitten nog in de onderzoekende fase, met scenario’s over of, en zo ja, hoe we gaan werken met deze aanpak. We onderzoeken hierin ook de mogelijkheden om met de gemeente Heerde samen te werken. 2. Ten aanzien van het onderzoek zal een advies worden geformuleerd met concrete aanbevelingen ten aanzien van het OKO -programma. Hier zal de raad over worden geïnformeerd. 3. Bij het college ligt uiteindelijk de bevoegdheid om ambtelijk de opdracht te verlenen het opgestelde advies concreet uit te werken en om te vormen naar passend beleid. 74 Fractie:

Programma of Paragraaf: …nieuw beleid

Onderwerp: …veiligheid Pagina: …133 par./punt: …

Vraag: U stelt: Het integraal veiligheidsbeleid bevat de speerpunten ondermijning, jeugd en cybercriminaliteit. Voor versteviging van de samenwerking voor openbare orde en veiligheid (OOV) in de Veluwe Noord valt in 2026 de subsidie weg. Om dit voort te zetten is extra budget nodig. Bij ondermijning willen we datagedreven en informatiegestuurd werken en is er in 2025 een pilot gestart met externe financiële dekking. Om op deze manier te blijven werken is er vanaf 2026 extra budget nodig. Ook gaan we in 2026 regionaal samenwerken op het gebied van cybercriminaliteit en zullen we daar in 2026 ook diverse acties voor uitvoeren. Tot slot neemt het aantal overlastmeldingen personen met verward gedrag ook in Epe toe. We onderzoeken wat we hier lokaal en regionaal aan kunnen doen. Vraag: 1. Kunt u “Tot slot neemt het aantal overlastmeldingen personen met verward gedrag ook in Epe toe“ toelichten? Aantallen, type overlast ed? 2. Is het budget van 35k voor dit alles toereiken? Antwoord: 1.

De term verward of onbegrepen gedrag is een breed begrip. Het gaat om uiteenlopende en diverse problematiek, zoals iemand met dementie die de weg kwijt is of iemand die geluidsoverlast veroorzaakt door verslavingsproblematiek. De landelijke trend is dat de aantallen ‘overlast door verward persoon’ steeds meer stijgen.

Memo beantwoording vragen programmabegroting 2026-2029

26

In Epe is dit wat wisselender, maar is er door de jaren heen ook een flinke stijging te zien. De aantallen zeggen niet direct iets over het totale aantal personen waarover gemeld wordt alsook over de zwaarte van de overlast. Sommige verwarde personen zorgen voor heel veel meldingen, de ander komt maar eenmalig in beeld. Overlast door verward persoon kan zich heel verschillend uiten, bijvoorbeeld in agressie maar bijvoorbeeld ook uit verwardheid. Het is een zeer breed palet. 2. We verwachten met dit budget voor de verschillende onderwerpen in 2026 het noodzakelijke te kunnen doen voor cybercrime, datagedreven werken op ondermijning, regionale samenwerking Veluwe Noord en overlastmeldingen personen met verward gedrag. We onderzoeken met verschillende partijen de komende periode op welke manier er zoveel mogelijk maatschappelijk effect met betrekking tot de overlastmeldingen personen met verward gedrag gerealiseerd kan worden. 75

Fractie:

Programma of Paragraaf: …nieuw beleid

Onderwerp: … Uitvoering visie Samen Verde Pagina: …133 par./punt: …

Vraag: Voor de uitvoering van Uitvoering visie Samen Verder vraagt u voor de komende jaar 270k en daarna 235k. kunt u uitleggen wat u in 2026 wel gaat doen en niet in 2027 en verder? Dus graag een toelichting van deze 35k Antwoord: In 2026 wordt een interactieve digitale kaart ontwikkeld die een actueel overzicht biedt van de maatschappelijke opgaven, lopende projecten en inwonersinitiatieven binnen de gemeente. Dit instrument draagt bij aan een betere integrale afstemming van beleid en uitvoering en versterkt de samenhang tussen de verschillende beleidsterreinen en de samenwerking met inwoners. Vanaf 2027 zijn uitsluitend nog de structurele beheerkosten van toepassing, waardoor het benodigde budget vanaf dat moment 35 K lager uitvalt. 76

Fractie:

Programma of Paragraaf: …nieuw beleid

Onderwerp: …werf Pagina: …133

par./punt: …

Vraag: …u stelt: De gemeentewerf en de gebouwen op de werf zijn verouderd. Daarnaast is er een tijdelijk gronddepot in gebruik die vanwege de gebiedsontwikkeling Kerkenland uiterlijk in 2029 moet verdwijnen. In 2026 is onderzoek en planvorming nodig naar zowel de mogelijkheden van verplaatsing van het gronddepot in Vaassen als een revitalisering van de huidige gemeentewerf. Vraag: Was dit bij de kadernota niet bekend? Waarom is het daarin niet vermeld? Antwoord: In de kadernota vindt u onder pijler ruimte punt 21 een voorbereidingskrediet revitalisering gemeentewerf en verplaatsing gronddepot.

77

Fractie:

Programma of Paragraaf: …nieuw beleid

Onderwerp: …beek Pagina: …134

par./punt: …

Vraag: Bij nieuw beleid staat: Het haalbaarheidsonderzoek naar de mogelijkheden van het bovengronds brengen van de Dorpse Beek in Epe is in september 2025 aan de raad aangeboden. Het voorstel is om de Dorpse Beek Epe niet als apart project bovengronds te brengen maar de bevindingen uit het haalbaarheidsonderzoek te benutten bij ruimtelijke of technische projecten waar een bovengrondse beek. Vraag: 1. Waarom is dit opgenomen in deze begroting? 2. We gaan er toch geen geld aan uitgeven? Antwoord: De programmabegroting is een uitwerking van de eerder vastgestelde kadernota en daarin stond bij de financiële consequenties van de Dorpse Beek Epe nog een p.m. Zoals toegelicht op pagina 134 Memo beantwoording vragen programmabegroting 2026-2029

27 vloeit uit het haalbaarheidsonderzoek naar het bovengronds brengen van de beek geen vraag voort naar extra benodigd projectbudget. 78

Fractie:

Programma of Paragraaf: …nieuw beleid

Onderwerp: …groen Pagina: … 134

par./punt: …

Vraag: …U stelt: Momenteel is er onvoldoende/ geen budget om groen te vervangen als deze aan het einde van de levensduur is of bij kap. Om in ieder geval aan de verplichting van herplanten te voldoen, is voor vervanging van groen in 2026 een aanvullend bedrag nodig. Budget voor renovatie/vervanging van groen brengen wij in beeld als we het integraal beheerplan openbare ruimte hebben opgesteld. De gemeente is verplicht om na kap te herplanten. Vraag: 1. Klopt het dat er geen structureel budget voor de herplant is opgenomen in de lopende onderhoudscontracten? 2. Klopt het dat het extra budget dat u nu vraagt geen budget is voor renovatie/vervanging van groen? 3. Wist u in 2024 al dat u in 2025 en verder onvoldoende budget hiervoor heeft? 4. Wat is/ bedoelt u met renovatie van groen? Antwoord: 1. In het lopende beheercontract is ruimte voor herplant van 100 bomen per jaar, als compensatie voor gekapte bomen. De herplant van meer bomen en ook de vervanging van doodgegaan plantmateriaal in bestaande plantvakken, is geen onderdeel van het lopende onderhoudscontract. 2. Het gevraagde budget is voor de herplant van bomen boven het aantal van 100 stuks, vervanging van doodgegaan plantmateriaal in bestaande plantvakken en het opnieuw inrichten van oude, versleten plantvakken. 3.

In 2024 was er geen duidelijkheid over het aantal te herplanten bomen en vervanging van doodgegaan plantmateriaal in bestaande plantvakken in het beheercontract. In 2025 zijn hier concrete afspraken over gemaakt. Voor de vervanging van doodgegaan plantmateriaal in bestaande plantvakken en het opnieuw inrichten van oude, versleten plantvakken zijn tot op heden geen middelen beschikbaar gesteld. 4. Vervanging van groen is vervanging van doodgegaan plantmateriaal in bestaande plantvakken (zowel bomen, struiken als heesters). Renovatie van groen is het opnieuw inrichten van oude, versleten plantvakken. 79

Fractie:

Programma of Paragraaf: …nieuw beleid

Onderwerp: …fauna Pagina: …134

par./punt: …

Vraag: u stelt: Het zelf organiseren en uitvoeren van het faunabeheer in het gemeentebos (door een eigen faunabeheerder) is essentieel voor het bevorderen van soortendiversiteit en vormt, als integraal onderdeel van het gemeentelijk bosbeheerplan, een medeverantwoordelijkheid van de gemeente voor het beperken van schade, het waarborgen van verkeersveiligheid en het realiseren van Natura 2000-doelstellingen. Verwachting is dat door samenwerking vanaf 2028 bespaard kan worden. 1. Klopt onze aanname dat structureel hogere kosten met name verklaard worden door de wens om een faunabeheerder in eigen dienst te nemen en door de noodzaak om meer toezicht én handhaving uit te voeren op het oneigenlijk gebruik van gemeentelijke grond? 2. U stelt dat het een wens is. Het is dus niet noodzakelijk/ kan anders? 3. Dit betreft toch nieuw beleid? Waarom gaat dit niet via de raad? 3. Volgens wie en waarom is dit essentieel? Antwoord: 1. Er ligt geen relatie tussen een faunabeheerder en een noodzaak voor meer toezicht en handhaving op het oneigenlijk gebruik van gemeentelijke grond. 2. Een eigen faunabeheerder is een keuze gebaseerd op de benoemde redenen in de programmabegroting op pagina 134. Er zijn ook andere opties om het faunabeheer uit te Memo beantwoording vragen programmabegroting 2026-2029

28 voeren, zoals de huidige uitvoering met jachtcontract, maar deze dragen onvoldoende effectief bij aan de benoemde doelstellingen. 3. Goed faunabeheer voor het gemeentelijk bos is een bestaande taak die voortvloeit uit de verantwoordelijkheid als terreineigenaar en -beheerder. Daarnaast is het gemeentelijk bosbeheerplan vastgesteld waaruit de realisatie van bepaalde doelstellingen volgen. De aan de raad gevraagde financiële middelen zijn aldus vooral benodigd om effectiever uitvoering te geven aan bestaande taken en beleid. 4. Het college acht het essentieel op basis van de gegeven toelichting in de programmabegroting. Zonder eigen faunabeheerder kan onvoldoende effectief en integraal uitvoering worden gegeven aan het faunabeheer en het gemeentelijk bosbeheerplan. 80

Fractie:

Programma of Paragraaf: …nieuw beleid

Onderwerp: …recreatie Pagina: … 134 par./punt: …

Vraag: …u stelt: Om in te kunnen spelen op actuele maatschappelijke en economische ontwikkelingen die de lokale economie versterken en de recreatief-toeristisch aantrekkelijkheid vergroten, staan de herzieningen van de beleidsnota recreatie-toerisme en het evenementenbeleid op het programma. Hiervoor is een uitvoeringsbudget geraamd voor vier jaar. Vraag: waarom gaat dit niet via de raad? Antwoord: Het uitvoeringsbudget in de programmabegroting is een raming en dus een inschatting van de te verwachten uitvoeringskosten. Zowel de beleidsnota recreatie-toerisme als het evenementenbeleid worden nog ter besluitvorming voorgelegd aan de raad. Bij dat voorstel aan de raad zal meer specifiek in beeld worden gebracht welke uitvoeringskosten ermee gemoeid zijn. Eventuele wijzigingen ten opzichte van de nu voorliggende programmabegroting zullen in de volgende begroting worden opgenomen. 81

Fractie: NL

Programma of Paragraaf: Onderwerp: …Exploitatievoordeel De …1 | Toelichting Wieken bij nieuwbouw autonome ontwikkeling bestaand beleid Pagina: …123 par./punt: …… (budgetprognose) Vraag: u schrijft: Onder nieuw beleid is een bedrag opgenomen voor investeringen in accommodaties, waaronder De Wieken. Bij realisatie van een nieuwe accommodatie voor De Wieken zal naar verwachting een exploitatievoordeel ontstaan. Dat is opgenomen vanaf 2029. Vraag: Kunt u deze 200k expliciet maken. Dus nader toelichten?… Antwoord: Bij de scenario's voor De Wieken ontstaat bij elke variant een exploitatievoordeel. Dat heeft te maken met (ver)nieuwbouw waarbij de kosten voor onderhoud, energie etc. dalen en in bepaalde scenario’s ook dalende personeelskosten. De financiële doorrekening ontvangt u bij het raadsvoorstel over De Wieken, welke in december gepland staat. 82

Fractie:

Programma of Paragraaf: …algemeen

Onderwerp: …taakstelling Pagina: …n.v.t. par./punt: …

Vraag: Taakstelling van €2 miljoen De begroting 2025–2028: bevat een taakstelling van €2 miljoen structureel vanaf 2026. De begroting 2026–2029: meldt dat er al €2 miljoen besparing is gerealiseerd (1,3 mln. via doorlichting + 0,65 mln. niet-indexeren), maar hanteert ook een aanvullende taakstelling voor de tweede fase. Vraag: waar/wie heeft de opdracht gegeven voor deze 2e taakstelling? Antwoord: De opdracht hiervoor komt van de gemeenteraad. Op pagina 9, 11 en 80 van de programmabegroting is dit toegelicht. Deze aanvullende taakstelling is opgenomen in de (door de raad vastgestelde) Kadernota 2026-2029. Deze is gebaseerd op de verwachte opbrengsten uit de tweede fase van de financiële en inhoudelijke doorlichting van de begroting. Het gaat hierbij om de onderstaande projecten:

Memo beantwoording vragen programmabegroting 2026-2029

29 1. Vervolg kostendekkende heffingen (onderzoek in 2025 afgerond en aangeboden) 2. Vervolg vastgoed (onderzoek in 2025 afgerond en aangeboden) 3. Kritisch accounthouderschap 3. Doorlichting subsidies en beleid. Samen met de opbrengsten van de doorlichting financieel beleid moeten deze projecten zorgen voor invulling van de taakstelling zoals die in deze begroting is opgenomen en oploopt van € 0,4 miljoen in 2027 naar € 0,7 miljoen in 2029. 83

Fractie:

Programma of Paragraaf: Financiële overwegingen

Onderwerp: Dekkingsplan Pagina: 11 par./punt: Dekkingsplan

Vraag: U schrijft: In de Kadernota 2026–2029 gaven we aan een vrijval van € 9,0 miljoen aan incidentele middelen te verwachten. De doorlichting van de reserves laat nu een vrijval zien van ruim € 14 miljoen. De belangrijkste onderdelen zijn de vrijval uit de algemene reserve (€ 9,6 miljoen) en de reserve voor huisvesting van vluchtelingen, ontheemden, statushouders en andere doelgroepen (€ 3,0 miljoen) Vraag: 1. Kunt u deze posten nader toelichtingen (in bedragen) 2. Concluderen wij terecht dat er € 9,6 miljoen meer in de reserve zat dan noodzakelijk? Antwoord: 1. Een toelichting op de bedragen die vrijvallen uit reserves is opgenomen op pagina 101 van de Programmabegroting 2026-2029. 2. Het surplus van € 9,6 mln. in de algemene reserve is bepaald door uit te gaan van de geprognosticeerde stand van de reserve per 1 januari 2026 en daarop in mindering te brengen de door de raad vastgestelde minimale hoogte van € 2,5 mln. In de toelichting op pag. 101 van de begroting is een analyse opgenomen van de ruimte die is ontstaan in de algemene reserve. Dit betreffen voornamelijk positieve financiële resultaten uit de voortgangsrapportages en de jaarrekening 2024. Deze zijn ontstaan na het opstellen van de begroting 2025. 84

Fractie:

Programma of Paragraaf: …risico paragraaf

Onderwerp: …BUIG Pagina: …65/101

par./punt: …

Vraag: …u schrijft: Met de (risico)reserve BUIG worden financiële risico’s (van voornamelijk fluctuerende Rijksinkomsten) opgevangen. Onduidelijk is nog in hoeverre het BUIG budget anticipeert op deze eerder geschetste ontwikkeling. Daarom is het risico verhoogd van 5% naar 10% van de begrotingsomvang voor 3 jaar. Vraag: 1. Concluderen wij terecht dat de reserve BUIG middelen desondanks met 400k wordt verlaagd? 2. Hoe groot is deze reserve voor vaststelling van deze begroting? Antwoord: De hoogte van de reserve wordt sinds enkele jaren bepaald door 10% van de totale lasten over drie jaar. Wanneer de stand van de reserve hoger wordt dan wordt het resterende deel gezien als een surplus. Het klopt inderdaad dat in de reserve BUIG een surplus wordt verwacht van €410.700. De stand van de reserve bedroeg op 1 januari 2025 €1.773.206. Vervolgens is een prognose gemaakt op basis van de huidige begroting en de actuele ontwikkelingen. Op basis daarvan is de hoogte van de reserve geprognosticeerd op € 2,3 mln. per begin 2026 en € 2,7 mln. op 31 december 2026. 85

Fractie:

Programma of Paragraaf: …Toelichting mutaties in de Reserves

Onderwerp: …participatie Pagina: …120 par./punt: …

Vraag: …U stelt voor om op de post participatie: € 0,2 mln. te onttrekken. Vraag: 1.Over welke Participatie gaat dit? 2.Waarom bezuinigd u op participatie?

Memo beantwoording vragen programmabegroting 2026-2029

30 Antwoord: 1. Dit betreft een onttrekking aan de reserve Participatie. Deze reserve betreft het beleidsveld participatie (maatschappelijke participatie van mensen zonder werk en begeleiding naar werk, uitvoering Participatiewet, zie Programma 10 | Weer aan het werk). De onttrekking (vrijval) aan de reserve is toegelicht op pag. 101. Het betreft een surplus boven de minimale stand om de risico’s op het beleidsveld te kunnen opvangen. 2. Het betreft geen bezuiniging. De hoogte van de reserve wordt bepaald door 5% van de totale lasten over drie jaar. Wanneer de stand van de reserve hoger wordt dan wordt het resterende deel gezien als een surplus 86

Fractie:

Programma of Paragraaf: …mutaties reserves

Onderwerp: …120/61 Pagina: … par./punt: …

Vraag: …u stelt: De verwachte stand van de algemene reserve op 1 januari 2026 bedraagt € 2,5 miljoen nadat een bedrag van € 9,6 miljoen is vrijgevallen en ingezet als dekking voor nieuwe beleidsinitiatieven. Vraag: 1. Klopt onze redenering dat de begroting ’25-29 aangaf dat voor de weerstandscapaciteit € 2,5 miljoen als minimum werd aangehouden? 2. Wat wordt voor de begroting 2026-30 aangehouden als minimum en wat is noodzakelijk? 3. Wat wordt de weerstandscapaciteit indien deze eenmalige € 9,6 miljoen niet wordt ingezet als dekking voor nieuw beleid? Antwoord: 1. De minimale hoogte van de weerstandscapaciteit wordt bepaald door de hoogte van de (rest)risico’s die hiermee moeten worden afgedekt. We noemen dit de benodigde weerstandscapaciteit. In de begroting 2025-2028 was de hoogte van de restrisico’s € 1.093.000. De beschikbare weerstandscapaciteit bedroeg € 2.641.000 en was daarmee ruim voldoende om de (rest)risico’s op te vangen. De algemene reserve is een onderdeel van de weerstandscapaciteit. De minimale hoogte van de algemene reserve is door de raad bepaald op € 2,5 mln. 2. De hoogte van de beschikbare weerstandscapaciteit bedraagt op begrotingsbasis € 2.694.000. Minimaal noodzakelijk is voor het opvangen van de restrisico’s € 967.000. Zie pag. 67 van de programmabegroting. Hiermee is de beschikbare weerstandscapaciteit ook in 2026 meer dan voldoende.

Voor de hoogte van de algemene reserve wordt conform het raadsbesluit ook in 2026 een minimum aangehouden € 2,5 mln. 3. Dan wordt de weerstandscapaciteit € 9,6 mln. hoger. 87

Fractie:

Programma of Paragraaf: …Wonen

Onderwerp: …Grondbeleid Pagina: … par./punt: …

Vraag: … Hoe is in de programmabegroting verwerkt dat er ook actieve aankoop plaats zou kunnen gaan vinden? Antwoord: Dit is niet in de begroting opgenomen aangezien het onbekend is of er in de komende jaren aankopen zullen plaatsvinden. In het geval dat er de wens bestaat over te gaan tot een actieve aankoop zal hier middels een college en raadsbesluit budget voor moeten worden vrijgemaakt. 88

Fractie:

Programma of Paragraaf: … Programma 7 | Duurzaamheid

Onderwerp: …strategische doelen Pagina: …35 par./punt: …

Vraag: …In begroting staat: Strategische doelen: 1. Bevorderen van een duurzame en gezonde ontwikkeling van de leefomgeving voor nu en toekomstige generaties. 2. Bereiken van een CO2 neutrale en aardgasvrije gemeente. Vraag: 1. Welke middelen zijn er gereserveerd om dit 2e doelt te bereiken? 2. Wanneer wilt u dit 2e doel bereiken?

Memo beantwoording vragen programmabegroting 2026-2029

31 Antwoord: 1. De middelen welke de gemeente inzet voor het bereiken van een CO2 neutrale en aardgasvrije gemeente zijn capaciteit, isolatiesubsidies en duurzaamheidsleningen. De gemeentelijke capaciteit wordt voor ca. €1.000.000/jaar gedekt uit Rijksmiddelen, de CDOKE middelen (regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid). Daarnaast heeft de gemeente voor de jaren 2024-2028 ca. €4.000.000 vanuit rijkswege beschikbaar voor isolatiesubsidies. Tenslotte kent de gemeente een duurzaamheidslening waarin voor ca. €2.500.000 aan leningen kan worden uitgezet. 2. De gemeente Epe hanteert de klimaatdoelen zoals Nederland deze in Europees verband heeft afgesproken. Dit is het bereiken van CO2 neutraal in 2050. 89

Fractie:

Programma of Paragraaf: … 1 | Toelichting autonome ontwikkeling bestaand beleid (budgetprognose)

Onderwerp: … griffie Pagina: …127 par./punt: …

Vraag: In 2026 is extra budget nodig voor de voorbereiding van de gemeenteraadverkiezingen 2026 (€ 17.500) en ook voor o.a. communicatie en voor diverse activiteiten rond het afscheid van vertrekkende en het aantreden van nieuwe raadsleden, inclusief een inwerkprogramma voor nieuwe raadsleden (€ 19.500). Vraag: is het totaal begrote budget voor de griffie om alle werkzaamheden voor en namens de raad en commissie goed, kundig en zonder te zware druk te kunnen uitvoeren afdoende? Antwoord: Het extra begrote budget met betrekking tot de gemeenteraadverkiezingen (wel geïndexeerd) ligt in lijn met de laatste gemeenteraadverkiezingen en de begrote bedragen opgenomen in de begroting 2025-2028 (budgetprognose). Bij de laatste gemeenteraadverkiezingen zijn de werkelijke kosten binnen het budget gebleven. Het extra budget is afgestemd met de griffier. 90

Fractie: D66

Programma of Paragraaf: Programma 2

Onderwerp: Pagina:

Programma of Paragraaf:

Onderwerp: Muziek in de Klas Pagina: … par./punt: …

par./punt: … Vraag: Hoe wordt de samenstelling van de cultuurcommissie bepaald? Waarover geeft de cultuurcommissie advies? Antwoord:. Bij het werven van nieuwe leden wordt een vacature geplaatst en volgt er een sollicitatieprocedure. Hierbij wordt gekeken naar een brede vertegenwoordiging van het culturele veld in onze gemeente. De cultuurcommissie adviseert het college gevraagd en ongevraagd over kunst- en cultuurprojecten, met als doel een breed gedragen cultuurbeleid dat de culturele ontwikkeling in de gemeente stimuleert 91

Fractie:D66

Programma 2 Vraag: Hoe ziet de invulling van ‘meer’ muziek in de klas’ eruit? (ten opzichte van het huidig aanbod) Is een begroot budget van €12.000 daartoe toereikend? (waar is dit op gebaseerd) Antwoord: ‘Meer muziek in de klas’ betekent dat kinderen vaker en beter muziekonderwijs krijgen, met hulp van muziekdocenten en lesmateriaal. Scholen werken samen met culturele partners om muziek structureel in het lesprogramma op te nemen. Het doel is meer muzikale beleving en ontwikkeling voor ieder kind. Dit is hetzelfde budget als in de voorgaande jaren. De 12k per jaar is afdoende om het project muziek in de klas in de huidige vorm voort te zetten. 92

Fractie: NL

Programma of Paragraaf: Algemeen

Onderwerp: Pagina:

par./punt: … Vraag: Welke beleidsdoelen zijn leidend geweest bij het opstellen van de programmabegroting en hoe zijn doelen vertaald naar concrete prestaties?… Memo beantwoording vragen programmabegroting 2026-2029

32 Antwoord: Zoals afgesproken met de raad zijn voor de huidige bestuursperiode de strategische beleidsdoelen meerjarig vastgesteld. Deze zijn gebaseerd op het coalitieakkoord en in ieder begrotingsprogramma onder het kopje “wat willen we bereiken” te vinden. Ook in de door de raad vastgestelde Kadernota 2026-2029 zijn deze strategische doelen opgenomen. De Kadernota 20262029 vormt het uitgangspunt voor de programmabegroting 2026-2029. De concrete prestaties ziet u vervolgens per programma terug in het onderdeel “wat gaan we daarvoor doen”.

93

Fractie: NL

Programma of Paragraaf: Algemeen

Onderwerp: Pagina:

Programma of Paragraaf: Algemeen

Onderwerp: Pagina:

par./punt: … Vraag: Is er duidelijke koppeling tussen de financiële middelen en de maatschappelijke effecten die worden nagestreefd?… Antwoord: In de programmabegroting 2026-2029 zijn de budgetten op het niveau van het programma verantwoord. Daarmee is inzichtelijk aan welk strategisch doel deze budgetten bijdragen. Het meetbaar maken van de maatschappelijke effecten die daarmee bereikt worden via effectindicatoren kan onderdeel zijn van de doorontwikkeling van de P&C-cyclus. 94

Fractie: NL

par./punt: …

Vraag: Hoe transparant zijn de leeswijzer en toelichting voor raadsleden en onze inwoners zonder financiële achtergrond?… Antwoord: Bij het opstellen van de leeswijzer en toelichting is ingezet op een zo toegankelijk mogelijk hoofdstuk. Bijvoorbeeld ook door het opnemen van de “infographic”. Via een raadsinformatieavond hebben we hierbij ook een mondelinge toelichting verzorgd om toegankelijkheid verder te vergroten. Tijdens deze toelichting zijn de raadsleden stap voor stap meegenomen door de verschillende onderdelen van de begroting en is de onderlinge samenhang aangegeven. 95

Fractie: NL

Programma of Paragraaf: Algemeen

Onderwerp: Pagina:

Programma of Paragraaf: Inleiding

Onderwerp: financiële hoofdlijnen Pagina: 10 par./punt: …

par./punt: … Vraag: Zijn er scenarioanalyses opgenomen voor economische tegenvallers of beleidswijzigingen?… Antwoord: Nee, de programmabegroting 2026-2029 bevat geen scenarioanalyses. Wel bevat de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing (pag. 61 – 69) informatie over risico’s die zich kunnen voordoen en beheersmaatregelen die daarvoor worden getroffen. 96

Fractie: NL

Vraag: Laag hangend fruit, we lezen dat de doorlichting van 1,3 miljoen niet volledig gereali kan worden. Wat wordt er precies bedoeld met laaghangend fruit? En om welke reden is een en ander niet “geslaagd”… Antwoord: Deze naam is gegeven aan de eerste fase van de financiële en inhoudelijke doorlichting van de begroting. Hierover bent u eerder op diverse momenten geïnformeerd. Dit betrof het kritisch doorlichten van budgetten. Budgetten waarvan bleek dat die al enige jaren niet volledig besteed werden zonder daarbij de inhoudelijke activiteiten aan te tasten, zijn afgeraamd. Belangrijkste onderdeel (€ 150.000) van het niet te realiseren bedrag betreft de verwachting dat bepaalde kosten voor onderwijsachterstandenbeleid gedeeld konden worden met een andere gemeente. Die aanname bleek niet juist.

Memo beantwoording vragen programmabegroting 2026-2029

33 97

Fractie: NL

Programma of Paragraaf: Inleiding

Onderwerp: dekkingsplan Pagina: 12

Programma of Paragraaf: Pijler sociaal

Onderwerp: opgroeien in Epe Pagina: par./punt: …

par./punt: … Vraag: We lezen dat er een sluitende begroting is. De toekomst is onzeker werd er gemeld tijdens de raadsbijeenkomst van 9 oktober. Waar zit de onzekerheid in?… Antwoord: Met het Rijk loopt altijd nog een discussie over het op het juiste niveau financieel compenseren van gemeenten voor de taken die zij uitvoeren. De verlaging op de algemene uitkering die het Rijk doorvoerde en wat leidde tot het zogenaamde ravijnjaar 2026, is in de meicirculaire 2025 niet structureel opgelost maar twee jaar verschoven. Daarnaast is er ook nog altijd onzekerheid over het effect van de maatregelen uit de Hervormingsagenda Jeugdzorg en daarmee op termijn de betaalbaarheid van de Jeugdzorg. Andere onzekerheden zijn er door o.a. de stikstofproblematiek, door de nieuwe verkiezingen voor de Tweede Kamer (invloed op het landelijke beleid), door de invloed van (regionale) economische ontwikkelingen op bijv. de inkomsensvoorzieningen, door rente ontwikkelingen en door geopolitieke spanningen. 98

Fractie: NL

Vraag: Hoe wordt gemeten of kinderen daadwerkelijk gelijke kansen krijgen? Zijn er indicatoren voor sociale ongelijkheid? Antwoord: Aan de hand van de indicatoren beschreven op pagina 18 van de begroting monitoren we verschillende onderdelen die betrekking hebben op achterstanden bij jeugdigen. Daarnaast monitort de GGD de gezondheid, het welzijn en de leefstijl van kinderen (https://www.ggdnog.nl/onderzoek-en-cijfers) en hebben we cijfers over het gebruik van de minimaregelingen die de gemeente beschikbaar stelt aan ouders en kinderen zoals het Schoolfonds en Leergeld. Aan de hand van deze cijfers kan voorgesteld worden beleidsonderdelen bij te sturen. Verder werken we via de ketenaanpak Kansrijke Start aan een goede start voor elk kind. 99

Fractie: NL

Programma of Paragraaf: Programma actief in Epe

Onderwerp: Pagina:

Programma of Paragraaf: Programma 2 actief in Epe

Onderwerp: Pagina:

22 par./punt: … Vraag: Bij investeringen voor Maatschappelijke accommodaties staan 3 bedragen vermeld. In volgorde van boven naar beneden: 8.594.000 – 5.055.00 – 4.525.000. Bij toelichting nieuw beleid lezen we echter andere bedragen. De laatste 2 bedragen komen overeen. Het eerste bedrag komt niet overeen met het genoemde bedrag op pagina 138. Daar staat vermeld 9.580.000 . Vanwaar dit verschil van 1 miljoen?… Antwoord: De bedragen op pagina 22 komen overeen met de bedragen op pagina 138 onder de toelichting nieuw beleid (alles x € 1.000): - de bedragen voor 2028 (€ 8.594 en 5.055) zijn samen het bedrag van € 13.649 in de tabel op pag. 138 (begrotingsjaar 2028). - het bedrag voor 2029 is € 4.525 (op zowel pag. 22 als 138). In de toelichting op deze post op pag. 138 staat het bedrag van € 9.580. Dit is het deel dat via de reserve wordt gedekt: in 2028 het bedrag van € 5.055 en in 2029 € 4.525. Het andere deel in 2028 (€ 8.594) wordt gedekt doordat de afschrijving en rente structureel ten laste van de begroting komen. 100

Fractie: NL

22

par./punt: …

Vraag: Tijdens de bijeenkomst over het sociaal domein werd verteld dat wij op korte termijn een informatienota ontvangen over de toekomst van de Wieken. Wanneer kunnen wij deze informatienota ontvangen?…

Memo beantwoording vragen programmabegroting 2026-2029

34 Antwoord: Dinsdag 14 oktober is deze in het college besproken en is nu richting uw raad. 101

Fractie: NL

Programma of Paragraaf: Programma 3 zorg en opvang

Onderwerp: Pagina:

par./punt: …

Vraag: Hoe wordt de stijgende zorgvraag financieel opgevangen?… Antwoord: Er wordt een prognose gemaakt gebaseerd op het WMO voorspelmodel en realisatie van 2024 en volumegroei van de afgelopen jaren. De kosten op basis van deze prognose worden meerjarig in de begroting opgenomen. Dit is zichtbaar in de budgetprognose op pag. 123-124, waar de verwachte autonome stijging van de Wmo-kosten is opgenomen voor de komende vier jaar. Per saldo wordt deze ontwikkeling financieel opgevangen binnen het totaal van de begroting, die in belangrijke mate wordt gefinancierd vanuit de algemene dekkingsmiddelen, waarbinnen de algemene uitkering uit het gemeentefonds verreweg de grootste is. Een overzicht van de algemene dekkingsmiddelen treft u aan op pag. 50 van de begroting 2026-2029. 102

Fractie: NL

Programma of Paragraaf: Programma 3 zorg en opvang

Onderwerp: Pagina:

par./punt: …

Vraag: Is er in de programmabegroting rekening gehouden met vergrijzing en personeelstekorten in de zorg? En zo ja, hoe?… Antwoord: In de begroting wordt rekening gehouden met het voorspelmodel Wmo. Eén van de factoren die mee wordt genomen in dit voorspelmodel is het aandeel 65plussers in de gemeente. Daarnaast wordt ook de uitnutting op indicaties gemonitord en meegenomen in de begroting. Personeelstekorten en wachttijden zijn daar onderdeel van.

103

Fractie: NL

Programma of Paragraaf: Programma 5 ruimte en wonen

Onderwerp: Pagina:

29

par./punt: …

Vraag: We lezen dat Emst-Zuid aan het overzicht is toegevoegd. Wat is d status van deze woningbouw plannen in Emst?… Antwoord: Het plan Emst Zuid bevindt zich momenteel in de ontwerpfase. Gemeente Epe is samen met een projectontwikkelaar bezig met een stedenbouwkundige opzet die passend is voor de locatie in Emst. Dit zit in de afrondende fase. Daarna wordt met een ontwikkelende partij een anterieure overeenkomst gesloten en kunnen de benodigde onderzoeken voor de omgevingsplanprocedure worden opgestart. 104

Fractie: NL

Programma of Paragraaf: Programma 5 ruimte en wonen

Onderwerp: Pagina:

par./punt: …

Vraag: Welke aannames zijn gedaan over de woningbouwproductie en instroom van nieuwe inwoners? Zijn deze realistisch gezien de stikstofproblematiek en vergunningen?… Antwoord: Voor de kortere termijn (2025-2027) zijn deze aantallen realistisch, omdat deze woningbouwprojecten reeds in uitvoering zijn of omdat de benodigde procedures al zijn afgerond. Voor de middellange termijn (2028-2030) worden de aantallen onzekerder. Dat heeft te maken met een aantal onzekere factoren zoals onder andere de stikstofproblematiek, maar ook netcongestie en bezwaar- en beroepsprocedures. Hierdoor kunnen woningbouwprojecten worden vertraagd, waardoor de betreffende woningen later worden opgeleverd en in gebruik worden genomen.

Memo beantwoording vragen programmabegroting 2026-2029

35 105

Fractie: NL

Programma of Paragraaf: Programma 7 duurzaamheid

Onderwerp: Pagina:

par./punt: …

Vraag: Welke concrete CO2-reductiedoelen zijn opgenomen en hoe worden deze gemonitord?… Antwoord: Epe hanteert de klimaatdoelen zoals Nederland deze in Europees verband heeft afgesproken. Dit zijn 55% reductie van CO2 in 2030 en CO2 neutraal in 2050. Deze doelen worden centraal gemonitord door de klimaatmonitor zodat een eenduidige monitoring kan plaatsvinden in de Nederlandse gemeenten.

106

Fractie: NL

Programma of Paragraaf: Programma 7 duurzaamheid

Onderwerp: Pagina:

par./punt: …

Vraag: Is het onderzoeken van na-scheiding van afval onderdeel van het nieuw op te stellen grondstoffenbeleidsplan… Antwoord: Dat is niet waarschijnlijk. Nascheiding is voor onze gemeente geen wenselijke optie. Onderzoek van Adviesbureau IPR Normag (2020) toont aan dat overstappen van PMD-bronscheiding naar PMD-nascheiding voor de Circulus-gemeenten niet voordelig is en zelfs nadelig kan zijn. Dit onderzoek is nog steeds actueel. Zie voor meer informatie over de afweging bron- of nascheiding de website van Circulus: https://www.circulus.nl/epe/nieuws/waarom-bronscheiding-in-onze-regio/ 107

Fractie: NL

Programma of Paragraaf: Programma 9 bedrijvigheid Vraag: Hier was geen vraag opgenomen… Antwoord: n.v.t.

Onderwerp: Pagina:

108

Onderwerp: Pagina:

Fractie: NL

Programma of Paragraaf: Financiën

40

par./punt: …

par./punt: …

Vraag: Welke structurele tekorten zijn zichtbaar in de meerjarenraming en hoe worden deze gedekt?… Antwoord: Het college presenteert een structureel sluitende meerjarenbegroting. Dit is aangegeven en toegelicht op pag. 7, 10, 12, 68 en 98. Hierbij is ook aangegeven dat de incidentele lasten hoger zijn dan de incidentele baten en dat hieruit volgt dat we de structurele lasten dekken met structurele baten. Daarmee is sprake van een structureel sluitende (meerjaren)begroting. Er is dus geen sprake van een structureel tekort. Voor de volledigheid vermelden we hierbij dat er wel sprake is van een structurele taakstelling in de begroting. Deze wordt naar verwachting gerealiseerd door de resultaten van de 2e fase van de financiële en inhoudelijke doorlichting (zie. o.a. pag. 10, 11 en 135 van de programmabegroting). 109

Fractie: NL

Programma of Paragraaf: Financiën

Onderwerp: Pagina:

par./punt: … Vraag: Zijn er incidentele baten die worden ingezet voor structurele uitgaven?… Antwoord: Verwezen wordt naar het antwoord bij vraag 108 en pagina 98 van de begroting. De structurele lasten worden in de begroting gedekt met structurele baten. De (eenmalige) vrijval van een surplus in een aantal reserves wordt voor een groot deel ingezet om investeringen uit te dekken. Hierbij worden de kapitaallasten van de investering structureel gedekt door een structurele onttrekking aan de reserve dekking kapitaallasten.

Memo beantwoording vragen programmabegroting 2026-2029

36 110

Fractie: NL

Programma of Paragraaf: Financiën

Onderwerp: structureel sluitende begroting Pagina: par./punt: …

Vraag: Hoe robuust is de begroting bij dalende inkomsten uit het gemeentefonds of OZB?… Antwoord: Zoals ook vermeld in de documenten bij de doorlichting financieel beleid (zaaknummer 1284048, consultatienota 20 mei 2025) is de financiële positie van de gemeente Epe robuust. Dit uit zich o.a. in de financiële kengetallen rond solvabiliteit en de schuldquote. Maar door de omvang van de inkomsten uit het gemeentefonds heeft een grotere daling van het gemeentefonds helaas altijd nadelige gevolgen voor gemeenten. Onze solide financiële positie zorgt ervoor dat een dergelijke daling in tijdelijkheid opgevangen kan worden. Structureel zullen er dan echter aanvullende maatregelen nodig zijn zoals de eerder opgenomen taakstelling van € 2 miljoen. Een daling van de OZB is altijd een besluit van de gemeenteraad en betreft daarmee geen onverwachts risico. 111

Fractie: NL

Programma of Paragraaf: Financiën

Onderwerp: Pagina:

Programma of Paragraaf: Paragrafen

Onderwerp: structureel sluitende begroting Pagina: par./punt: …

par./punt: … Vraag: Is er voldoende weerstandsvermogen en hoe wordt dit onderbouwd? Antwoord: Ja, het weerstandsvermogen is meer dan voldoende. Een uitgebreide toelichting daarop is opgenomen in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing (pagina’s 61 t/m 69). 112

Fractie: NL

Vraag: De begroting presenteert een structureel sluitende meerjarenbegroting. Dit betekent dat structurele lasten worden gedekt door structurele baten. Hoe robuust is deze sluitendheid bij tegenvallende rijksbijdragen of economische schokken? Zijn er structurele uitgaven die worden gedekt met incidentele middelen? Antwoord: Nee, er zijn geen structurele uitgaven die worden gedekt met incidentele middelen. Voor de vraag over de robuustheid verwijzen wij u naar de antwoorden op de vragen 110 en 111. 113

Fractie: NL

Programma of Paragraaf:

Onderwerp: bestuurlijke en financiële overwegingen Pagina: 10 par./punt: …

Vraag: De begroting noemt autonome ontwikkelingen zoals dalende legesinkomsten, stijgende kosten voor inburgering en lagere specifieke uitkeringen van het rijk. Hoe worden deze autonome ontwikkelingen gecompenseerd? Zijn er scenario’s doorgerekend voor verdere daling van rijksbijdragen? Wat is het effect op de dienstverlening als subsidies structureel dalen? Antwoord: Het klopt dat een aantal autonome ontwikkelingen leidt tot nadelen voor de begroting. Maar zoals toegelicht in de tabel op pagina 10 zijn er ook autonome ontwikkelingen die tot een voordeel leiden. Per saldo is er door de autonome ontwikkelingen, behalve in 2026, sprake van een voordeel voor de begroting. Nee, er zijn geen scenario’s doorgerekend voor verdere daling van rijksbijdragen. Wel is op pagina 65 als onderdeel van de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing een beschrijving opgenomen van de risico’s op de rijksbijdrage vanuit de algemene uitkering en bijstand (BUIG). Het effect van de dalende subsidies (wij nemen aan dat u hier de specifieke uitkeringen bedoelt) is in de begroting 2026-2029 dat voor een aantal onderwerpen aanvullende gemeentelijke middelen beschikbaar zijn gesteld. Daardoor is er geen effect op de dienstverlening.

Memo beantwoording vragen programmabegroting 2026-2029

37 114

Fractie: NL

Programma of Paragraaf:

Onderwerp: reserves en vrijval Pagina: 11 par./punt: …

Vraag: Er is een vrijval van €14 miljoen aan incidentele middelen, o.a. uit de algemene reserves en de reserve voor huisvesting van vluchtelingen en statushouders. Is deze vrijval duurzaam of eenmalig? Worden deze middelen ingezet voor structurele uitgaven? Antwoord: De vrijval van een surplus in een aantal reserves is eenmalig. Deze eenmalige middelen worden ingezet ter dekking van eenmalige uitgaven in de begroting of ter dekking van investeringen. Hierbij wordt het eenmalig beschikbare bedrag gestort in de reserve dekking kapitaallasten, waardoor de (structurele) kapitaallasten van de investering na de realisatie gedekt kunnen worden door een structurele onttrekking aan de reserve dekking kapitaallasten. Zodoende worden de structurele lasten gedekt door structurele baten. 115

Fractie: GL …

Programma of Paragraaf: Onderwerp: …Faunabeheer 6… Pagina: …134 par./punt: …3de Vraag: Wat wordt de rol van de aan te stellen faunabeheerder met betrekking tot de wolf?… Antwoord: De faunabeheerder heeft met betrekking tot de wolf dezelfde rol als bij het overige wild: het monitoren van de aanwezigheid en de populatiestand. Daarnaast wordt het faunabeheer ingericht op de wolf en daarmee de invloed van de wolf op het gedrag van het overige wild en de populatiestand daarvan. De bevoegdheid met betrekking tot het wildbeheer ligt bij de provincie.