Concept verslag Raad 2021-12-02

NOTULEN VAN DE RAADSVERGADERING VAN GEMEENTE EPE d.d. 2 december 2021, 19:30 uur digitaal

Aanwezig: Voorzitter: T.C.M. Horn Griffier: H. Hartkamp Nieuwe lijn: K. Aldemir, A. Vos, G.W.M. van de Schepop , B. Oosterhoff-Pieters, R.A.J. Scholten, R. de Vries CDA: B. Hendriks, H. van Elst-van den Esschert A.H. Oortgiesen, Z. van der Weerd VVD: M. Kerkmans, E. de Vries SGP/CU: W. van den Berg, H. Boon, F. de Ruiter D66: H. de Goede, A.H.M. van Loon, GroenLinks: W. Baltus, J.W. van der Baan Dorpspartij: R.R. van der Vlies PvdA: H.R. Boer-Bruin Gemeentebelangen: G.J.J. van Limburg Epe Liberaal: J.W. Vos

Verder aanwezig: Wethouders: de heren Aalbers en Visser en mevrouw de Waard-Oudesluijs Gemeentesecretaris: C. Kats

Met kennisgeving afwezig: Mw. J. Kattenberg

1. Opening / mededelingen De voorzitter: Goedenavond geachte leden van de raad, geachte leden van het college vanavond aanwezig. Ik open deze extra en bijzondere raadsvergadering vandaag op 2 december. Bijzonder is die omdat wij in deze extra vergadering ook eigenlijk maar één agendapunt hebben, één inhoudelijk agendapunt. Maar daar zullen we straks op terugkomen. Maar wat ook bijzonder is en heel spijtig is dat we weer terug hebben moeten gaan naar een digitale vergadering en uiteraard wens ik ook iedereen een goedenavond vanuit de huiskamer, mensen die thuis kijken naar deze vergadering en ik hoop dat deze manier van vergaderen dat dat niet te lang hoeft te duren, maar u weet allemaal dat het nog steeds niet goed gaat met de besmettingscijfers in Nederland. En dat we alles op alles moeten zetten om dat zo snel als mogelijk naar redelijk normaal terug te laten komen. Maar omdat wij hier weer een digitale raadsvergadering hebben betekend dat dat wij ook weer de oude aanmeldprocedure moeten doen zoals dat ook in de tijdelijke wet is vastgelegd om een reguliere vergadering te hebben. Dus ik noem uw naam als u dan eventjes uw microfoon aanzet en u aanmeldt dan weten we ook dat u in de vergadering aanwezig is en belangrijk is: dat u dan ook in beeld bent. De heer Aldemir, Nieuwe Lijn. Mijnheer Aldemir: Goedenavond Kanan Aldemir, fractie Nieuwe Lijn.

De voorzitter: Goedenavond fijn dat u er bent. De heer Van der Baan, GroenLinks. Mijnheer Van der Baan: Goedenavond, Jan Willem Van der Baan, GroenLinks. De voorzitter: U heb ik ook gezien dank, mevrouw Baltus, ook van GroenLinks. 1

Mevrouw Baltus: Goedenavond, Wilma Baltus, fractievoorzitter GroenLinks. De voorzitter: U was ook duidelijk in beeld, goedenavond. De heer Van den Berg van SGP/ChristenUnie. Mijnheer Van den Berg: Goedenavond ik heb een probleempje: mijn camera doet niet inschakelen, mijn geluid doet het wel maar mijn camera doet het niet. De voorzitter: Kijkt u even of dat nog gaat lukken en dan zal ik u aan het einde nog even proberen op te roepen want feitelijk moeten ook alle deelnemers aan de vergadering kunnen zien dat u ook zelf achter de camera zit. Maar ik kom straks nog even bij u terug dus doet u uw best omdat nog eens te proberen. Mevrouw Boer, PvdA. Mevrouw Boer-Bruin: Goedenavond allemaal, ik ben Lenie Boer, fractievoorzitter van de PvdA. De voorzitter: Goedenavond, de heer Boon, SGP/CU. Mijnheer Boon: Goedenavond, Henk Boon, fractievoorzitter SGP/CU. De voorzitter: Ik heb u op mijn scherm gemist maar ik kijk even naar de griffier. Ja Ik zie u, u bent in beeld ja. Fijn, fijn dat u er bent. Dan hebben we mevrouw van der Elst, CDA. Mevrouw Van Elst-van den Esschert: Goedenavond Hermien van Elst, lokaal CDA. De voorzitter: Goedenavond, de heer de goede, D66. Mijnheer De Goede: Hans De Goede, fractievoorzitter van D66. De voorzitter: Fijn dat u er bent, mevrouw Hendriks, CDA. Mevrouw Hendriks: Goedenavond, Bertie Hendriks, lokaal CDA.

De voorzitter: U ook welkom, mevrouw of sorry, de heer Van Limburg, GemeenteBelangen. Mijnheer Van Limburg: Ja goedenavond, Jan Van Limburg, Fractievoorzitter GemeenteBelangen Epe. De voorzitter: Ik kijk even, ja u bent in beeld, excuses. Er zijn zoveel beeldjes, ik moet ze allemaal even afscannen. Maar ik heb gezien ook. Mijnheer van Limburg: Ik ben er al. De voorzitter: Ja hoor, ook hartelijk welkom. Mevrouw van Loon, D66. Mevrouw van Loon: Ja goedenavond allemaal, Annemiek van Loon, D66. Meneer …: Hallo Stefan. De voorzitter: Ik hoor u mevrouw van Loon, fijn dat u er bent. De heer Kerkmans, VVD. Mijnheer Kerkmans: Goedenavond Martijn Kerkmans, VVD. De voorzitter: U ook goedenavond. De heer Oortgiesen van het CDA. 2

Mijnheer Oortgiesen: Goedenavond lokaal CDA, Albert Oortgiesen. De voorzitter: Ook fijn dat u er bent. Mevrouw Oosterhof, Nieuwe Lijn. Mevrouw Oosterhoff-Pieters: Goedenavond allemaal, Diana Oosterhof, fractie Nieuwe Lijn. De voorzitter: Ook van harte welkom, de heer de Ruiter, SGP/CU. Mijnheer De Ruiter: U ook allemaal goedenavond vanavond gewenst. Frans de Ruiter, fractie SGP/CU. De voorzitter: Ik kijk even of u in beeld, ja u bent in beeld, excuses. Dan gaan we naar mevrouw van de Schepop, Nieuwe Lijn. Mevrouw Schepop-Bourgonje: Goedenavond allemaal, vanuit Vaassen, Gerrie Schepop, fractie Nieuwe Lijn. De voorzitter: Ja, u bent gezien, u bent gespot, van harte welkom. De heer Scholten, Nieuwe Lijn. Mijnheer Scholten: Goedenavond Robert Scholten vanuit het mooie Vaassen van de landelijke partij Nieuwe Lijn. De voorzitter: Goedenavond, de heer Van der Vlies, Dorpspartij. Mijnheer Van der Vlies: Goedenavond, Rinus van der Vlies, fractievoorzitter van de Dorpspartij uit het altijd immer mooie Epe. De voorzitter: U ook van harte welkom, de heer A. Vos van de Nieuwe Lijn, van Nieuwe Lijn, excuses. Mijnheer Vos: En de A staat voor Albert Vos, fractie Nieuwe Lijn, vanuit Vaassen. De voorzitter: U ook van harte welkom, de heer J.W. Vos van Epe liberaal. Mijnheer Vos: Goedenavond, Jan Willem Vos, Epe liberaal, ook aanwezig. De voorzitter: Goedenavond, mevrouw de Vries van de VVD.

Mevrouw de Vries: Ellis de Vries, voorzitter, meldt zich, fractievoorzitter VVD. De voorzitter: Fijn dat u er bent, de heer de Vries, Nieuwe Lijn. Mijnheer de Vries: René de Vries, fractie Nieuwe Lijn, goedenavond. De voorzitter: Ook fijn dat u er bent. Dan komen we bij de heer van der Weerd van het CDA. Mijnheer van der Weerd: Goedenavond Zwier van der Weerd van het lokaal CDA. De voorzitter: Ook goedenavond, fijn dat u bent en dan ga ik nog even terug naar de heer van den Berg van de SGP/CU of u uw camera ook in werking heeft kunnen krijgen. De heer van den Berg, die is misschien nog aan het opstarten. Mijnheer van den Berg: Hallo het lukt nog niet, het lukt nog niet maar ik schakel hem even helemaal uit en dan kom ik straks wel een keer weer terug. 3

De voorzitter: Prima, ik herken uw stem in ieder geval maar de wet zegt dat we u ook moeten kunnen zien. Maar gaat u het nog maar eens proberen en dan kunt u zich straks nog even aanmelden zodra... Ja als u uw geluid uitzet dan werkt dat. In ieder geval kunnen we concluderen dat 22 van de 23 leden vandaag aanwezig zijn en als de heer van den Berg ook bij ons in de meeting is dan zijn we compleet en dat is op zich ook mooi voor een belangrijk vergadering als deze. Dan zijn we, sorry, dan moet ik nog één mededeling doen want naast mij zit mevrouw Hardkamp, de diensten, de griffier van dien. Laat ik het zo maar even formuleren omdat mevrouw Kattenberg ziek thuis is en die wensen we natuurlijk van harte beterschap. Maar het is goed dat u weet dat mevrouw Hartkamp de honneurs waarneemt en dat doet ze natuurlijk fantastisch. 2. Vaststelling raadsagenda De voorzitter: Dan gaan we door naar punt twee van de vergadering, dat is de vaststelling van de raadsagenda en omdat wij ook van stemmen later op de avond hebben wij bij de vaststelling van de raadsagenda, alhoewel die helemaal niet zo spannend is, toch een oefenstemming ingelast. Zodat iedereen ook even kan toetsen of zijn stemprocedure op orde is. Dus ik kijk even naar de griffier of de stemming open is gezet.

En het gaat om: bent u het eens met de vastgestelde agenda voor vanavond? Zitten 14 deelnemers in, hoorde ik van de griffier. Dus er moeten nog een aantal mensen wel even inloggen. Nog niet iedereen heeft gestemd, even kijken of. Heeft iedereen zijn stem doorgegeven? Heer van den Vlies, heeft u gestemd? Mijnheer van Limburg: Voorzitter. De voorzitter: Ja, gaat uw gang. Mijnheer van Limburg: Ik had toevallig van deelnemen aan de vergadering maar nu is die verdwenen, weg. En ik heb opnieuw ingelogd, ik krijg hem niet terug dus ik moet even kijken wat hier aan de hand is. De voorzitter: Ok anders kunt u, kunt u ook altijd even ondersteuning vragen. U weet de weg daartoe. Inmiddels hebben in ieder geval 20 gestemd en de uitslag is aangenomen met 19 stemmen voor. Dit zou nog wel eens een enquête kunnen opleveren wie nou tegen de raadsagenda heeft gestemd vandaag, maar goed. Dat is natuurlijk als geintje bedoeld. Maar goed dat we dat even gehad hebben want we gaan straks natuurlijk serieus stemmen dus als u het gevoel heeft dat de stemprocedure in uw geval niet gewerkt heeft zoals de heer van Limburg dan moet u even contact opnemen, dan gaan we dat u orde maken. 3. Uitwerkingsplan lokaal bestuur, inclusief Verbeteragenda De voorzitter: Goed dan zijn we bij het hoofdmenu van vanavond, dat is punt drie: het uitwerkingsplan lokaal bestuur inclusief de verbeteragenda.

De raad wordt voorgesteld, het uitwerkingsplan en de verbeteragenda lokaal bestuur vast te stellen. U weet: we hebben in de afgelopen tijd en ook in de commissievergadering van twee weken geleden ook nog eventjes stilgestaan en teruggekeken. En daarbij ook de lessen die we moeten hebben, moeten leren uit het verleden ook getrokken. En dat zou zo mooi zijn en dan doe ik maar een beroep op u als u voorzitter, als wij vanavond met elkaar het debat openen om te kijken hoe wij die geleerde lessen zo goed mogelijk in de praktijk willen brengen, gezamenlijk, het gemeentebestuur zijnde zowel de raad als het college en uiteraard ondersteund door de ambtelijke organisatie. Want tenslotte zitten we hier voor de inwoners, voor de bedrijven, voor de maatschappelijke organisaties in het mooie Epe. En het zou mooi zijn als uit deze, dit debat van vanavond, die u vooral zelf met elkaar moet voeren als raad, als u daarmee ook te kennen geeft wat u denkt wat verbeterd zou moeten worden met elkaar zodat de dienstverlening ook weer het vertrouwen van de inwoners en andere klanten van ons kan verkrijgen in de toekomst. Dus hoe 4

kunnen we het voor mekaar en voor de samenleving beter maken. Dan zeg ik u ook meteen dat ik daarbij als voorzitter van uw Raad maar ook als voorzitter van het college, daar natuurlijk ook wel een bijzondere positie in neem. En dat is de reden dat: mocht uit het debat met de raad volgen dat er ook vragen aan het college worden gesteld. Maar ik hoop vooral dat u met elkaar in debat gaan, dat dan ik niet als woordvoerder zal optreden namens het college maar dat mijn plaatsvervangers op de diverse terreinen het woord zullen voeren namens het college. En daarmee kan ik ook mijn rol als onafhankelijk voorzitter ook ten volle op me nemen. Daarnaast, en dat is ook iets wat we met elkaar met de werkgroepsleden heb afgesproken. Er is natuurlijk een gebruikelijke gang van zaken. Eén woordvoerder fractie tenzij er natuurlijk één van de werkgroepsleden wordt aangesproken of zich aangesproken voelt en een toelichting wil geven. Dan zal ik natuurlijk ook, ondanks het feit dat die geen woordvoerder van zijn of haar fractie is, toch nog het woord geven om daar als lid van de werkgroep iets over te zeggen. Maar als het goed is heeft u die uit de gedachtewisseling afgelopen keer met elkaar gehad. Ik kijk even of de orde van de vergadering duidelijk is. Ik zie de heer Scholten. De heer Scholten, Nieuwe Lijn.

Mijnheer Scholten: Ja dank u wel voorzitter, u geeft aan dat er één gespreksvoerder per fractie is. Echter volgens mij gaat het hier om het functieplan voor de verbetering van het lokaal bestuur van onze totale gemeenten. Dus ik zou het willen vragen om in ieder geval aan ieder raadslid, zoals die hier zit, in ieder geval het woord zou kunnen voeren, beeld zou kunnen schetsen wat die graag zou willen zonder dat die geremd te worden omdat toevallig een ander lid van de fractie daar het woord over gevoerd heeft. De voorzitter: Ik snap uw punt, u moet overigens goed in de microfoon praten want u viel even een klein beetje weg. Ik snap uw punt maar het is wel goed gebruik dat we één woordvoerder per fractie hebben. Maar ik snap dat in dit specifieke geval het kan zijn dat iemand nog wat wil toevoegen, maar laten we toch proberen ook dat debat een beetje geleid te voeren zodat we op het eind van de avond ook het gevoel hebben dat we ook gezamenlijk tot conclusies kunnen komen maar dat zou. Ik kan mij in dit specifieke voorstel, specifieke geval wel voorstellen. Maar laten we dat wel proberen een beetje beperkt te houden. Dan met die opmerkingen die ik gemaakt heb, stel ik het uitvoeringsplan, het uitwerkingsplan en de verbeteragenda open voor discussie. En ik zie een eerste hand van de heer Oortgiesen van het CDA. De heer Oortgiesen, aan u het woord.

Mijnheer Oortgiesen: Ja dank u voorzitter. Allereerst wil het lokaal CDA uitspreken dat zij heel blij is met alle reacties van onze inwoners tijdens het onderzoek dat onder de naam Quickscan eerder dit jaar in onze gemeente, en trouwens in meer dan zestig andere gemeenten, is uitgevoerd. En daaruit komen 200 pagina’s, niet te weinig, aan opmerkingen. En dat is iets waar dus inwoners heel veel tijd aan hebben besteed. Dank daarvoor. Deze opmerkingen zijn heel waardevol voor ons en er ontstaat door dat onderzoek een duidelijk beeld waar de problemen zitten. Omgekeerd, wil ik ook nog wel even zeggen, zijn er op heel veel terreinen van het werk van de gemeente niet genoemd worden in deze 200 pagina’s of zelfs in positieve zin genoemd worden, en er gaat is gelukkig ook heel goed in onze gemeente. Voorbeelden van zaken die goedlopen bijvoorbeeld: de jeugdzorg, de corona maatregelen, het onderwijs, arbeidsparticipatie. En dat is een positief signaal. Dat gezegd hebbende echter, moeten wij ons nu wel focussen op de signalen die vertellen waar het niet goed gaat in ons lokaal bestuur. En wat het lokaal CDA betreft, wijzen de signalen eigenlijk op een meerkoppig monster. Vind ik wel een leuke kop voor De Stentor maar goed. Dat betekent dat er meerdere onderwerpen zijn die echt verbeterd moeten worden in ons gemeente. En dat zijn, wat ons betreft, in een drietal gebieden.

Ten eerste, de communicatie. Dit loopt echt niet zo goed, ondanks vele bekwame ambtenaren, heel veel goed werk, komen we toch te vaak tegen dat dingen niet goed gaan. En de behandeling van het herstelplan buitengebied vorige week, was hier helaas een voorbeeld van. Een gebrek aan empathie, door onze drang naar een efficiënte bureaucratie gebaseerd op regels, is er te weinig oog voor de menselijke maat. We zijn wel efficiënt maar lang niet 5

altijd effectief en er wordt te weinig begrip getoond voor de inwoners. En dit zien we in onze hele samenleving. We zien het in het bedrijfsleven zoals bijvoorbeeld in de bankensector, probeer maar eens het penningmeesterschap van een vereniging over te dragen aan de opvolger zoals ik laatstelijk probeerde. Echt het is een kring. Ook in de landelijke politici zien we dat. Landelijke voorbeelden, heel bekend, zijn natuurlijk de gasaffaire in Groningen en de toeslagenaffaire die ontzettend veel mensen geraakt hebben. Maar ook lokaal zagen we in de afgelopen commissievergaderingen de nodige voorbeelden hiervan langskomen. Ten derde is een gebrek aan verbinding, immers lokaal bestuur, dat zijn we met z’n allen. Zo liet de Quickscan zien dat wij als raad meer tevreden zijn met onszelf dan dat de inwoners, het college en de ambtenaren met ons. En dat is niet goed en daar moeten we natuurlijk wat aan doen als raad. Als raad moeten we daarom in de spiegel kijken. We zien vaak dat de verbinding ontbreekt door onbegrip voor elkaar. Niet eens altijd binnen de raad maar soms wel onbegrip voor het college en voor de ambtenaren. Tijdens de discussie in de commissie over het uitvoeringsprogramma onderstreepte de burgemeester dat gevoel nogmaals. Ook ontbreekt er in sommige gevallen de verbinding met de samenleving.

Niet alleen bij de raad maar ook bij het college en ambtenaren ontbreekt deze verbinding nog wel eens. En daarom zijn we ook heel blij, dat wil ik toch even positief noemen, dat we de laatste tijd bij heel veel belangrijke dossiers veel insprekers hebben gehad in onze commissievergaderingen en wij horen de inwoners graag, wil ik toch even zeggen namens onze fractie, hier in de raad en wat het lokaal CDA betreft: ook graag tijdens onze werkbezoeken. Want uiteindelijk doen wij ons werk voor alle inwoners en nergens anders voor. Niet dat we het iedereen overigens tot de zin kunnen maken altijd, maar wel kunnen we uitleggen waarom een bepaalde keuzes maken. Het lokaal CDA is blij met de resultaten van beide werkgroepen. Namelijk de verbeteragenda en het uitwerkingsplan raad. In de verbeteragenda worden, wat ons betreft, goede voorstellen gedaan over: open en transparant werken, investeren in persoonlijk contact, luisteren naar inwoners, duidelijke spelregels en procedures bij participaties, ondersteuning van maatschappelijke initiatieven, helder en duidelijk communiceren. Het uitwerkingsplan gaat over de verbetering van de rol van de raad en die is heel mooi uitgewerkt in een infographic. Dank aan beide werkgroepen. En als lokaal CDA zien we dat in deze de juiste richting wordt gekozen. Maar nu moeten we doorpakken.

De uitwerkingsagenda geeft de hoofdlijnen aan en die moeten nog heel veel in actie worden omgezet. Dat moet nu al, in een gevolg door deze raad en we moeten borgen dat het goed wordt overgedragen naar en voortgezet wordt door de nieuwe raad. Graag dragen wij ons steentje daaraan bij vanuit het lokaal CDA. De verbeteragenda, het andere stuk, gaat niet alleen over de raad maar over het hele gemeentebestuur. Een aantal verbeteringen zijn al door het college opgepakt maar dit moet nog veel vervolg krijgen. Immers een cultuurverandering en daar hebben we het hierover, is niet snel gerealiseerd en moeten we met elkaar doen. Daardoor roept het lokaal CDA dan ook graag op en draagt daar graag in bij. Dank u voorzitter. De voorzitter: Dank u wel voor uw termijn, voordat ik naar mevrouw Baltus van GroenLinks ga, ik zie de heer van den Berg, SGP/CU, inmiddels in beeld. Als die zich nog even kan aanmelden, meneer van den Berg. Mijnheer van den Berg: Ja goedenavond, hier ben ik, nu ook in beeld. De voorzitter: Fantastisch dan weten we dat u ook namens SGP/CU ook aanwezig bent. Fijn dan zijn we met alle aanwezig waarvan akte. Mevrouw Baltus, GroenLinks, aan u het woord. Mevrouw Baltus: Ja dank u wel voorzitter, ik wil met alle plezier beginnen maar ik zie een interruptie volgens mij van meneer Boon. En dat zou wel eens kunnen zijn naar aanleiding van de woorden van meneer Oortgiesen.

Dus wellicht is het handig om dat even eerst te doen. De voorzitter: Excuses, ik dacht dat de heer Boon zich aangemeld had voor het volgende termijn. 6

Mijnheer Boon: Voorzitter dat klopt ook inderdaad, maar via de digitale had ik even aangegeven dat ik een interruptie wilde plegen. Dat ik een interruptie wilde plegen en staat u mij toe dat dit gebeurt? De voorzitter: Jazeker, gaat uw gang. Mijnheer Boon: Dank u wel, ik had even een vraag aan de heer Oortgiesen. U heeft het over gebrek aan empathie, dus u signaleert een aantal problemen maar ik hoor nog niet alle oplossingen, die staan natuurlijk ook voor een deel in deze documenten. Maar aan de andere kant, als je kijkt naar, bijvoorbeeld de ambtelijke organisatie, die is natuurlijk wel gebonden aan bepaalde regels, daar kunnen ze niet van afwijken. Waar pleit u voor? Strak vasthouden aan die regels of toch meer maatwerk leveren? De voorzitter: Meneer Oortgiesen, namens mij graag. Meneer of Giessen, CDA. Mijnheer Oortgiesen: Ja ik pleit niet voor het opzijzetten van alle regels maar wel voor het leveren van maatwerk en ook het denken, zeg maar, vanuit de klant, vanuit het inwoner. We hebben voorbeelden gezien van mensen die al twee jaar bezig zijn om een fout gecorrigeerd te krijgen die voor hun grote consequenties heeft. Dan denk ik van: ja we zullen toch, en empathie is niet. Kijk dat die fout verbeterd moet worden, dat is helemaal niet tegen de regels, dat past gewoon. Alleen we moeten wel er achteraan van jongens: we willen dit gewoon regelen.

En kijk, heel veel regels die woorden ook wel uitgelegd, misschien op een manier die heel dwingend is terwijl dat niet zo is. Bijvoorbeeld een termijn, bijvoorbeeld een bezwaartermijn van zes weken. Ja ik heb laatst gehoord: van ja dat is een richtlijn, maar dat wil niet zeggen dat je daar per se altijd mee moet werken. Je kunt daar ook van afwijken als dat echt in het belang van de inwoners is en als je denkt dat dat redelijk en billijk is. De voorzitter: Meneer Boon is dat een duidelijke verheldering van uw vraag? Mijnheer Boon: Helder antwoord, dank u wel. De voorzitter: Dank. Dan ga ik naar mevrouw Baltus van GroenLinks. Mevrouw Baltus: Dank u wel voorzitter, democratie is een groot goed maar niet altijd gemakkelijk. Het contact tussen inwoners en beleidsmakers, de raad en college, het gaat niet vanzelf. En zeker niet in dit digitale tijdperk. Wat onze fractie heel duidelijk op het netvlies heeft is dat democratie veel aandacht vraagt en onderhoud behoeft. Het doel is een participatiesamenleving te creëren maar iedereen heeft daar zo zijn eigen beelden bij. Inwoners beklagen zich over de bureaucratie. En aan de ene kant zijn er mensen die zich onvoldoende betrokken voelen bij de beleidsvorming en aan de andere kant zijn er die, die zich wel gehoord voelen maar niet altijd terugzien dat er iets met hun inbreng wordt gedaan.

Uiteindelijk gaat het om de uitvoering maar laten we daarbij vooral niet vergeten dat er heel veel dingen goed gaan en dat er inmiddels al diverse acties ter verbetering zijn ondernomen. We hebben de overtuiging dat elk bestuur, elke raad en elk individu zich moet blijven ontwikkelen. En wat je leert moet je vooral ook delen met anderen. We hebben het wel over elkaar maar meestal niet met elkaar over elkaar. En leeft een beeld van wat de raad van het college vindt en het college van de raad. Wat we allemaal vinden van ambtenaren en inwoners. En als al die meningen nu eerst eens toetst aan de werkelijkheid en vervolgens nadenkt over wat je al die verkregen inzichten kunnen doen, dan kunnen we de kloof, in de ogen van de fractie van GroenLinks, overbruggen. En daarom blijven wij als fractie van GroenLinks scherp op de inhoud. Maar we blijven ook benieuwd naar de inbreng van onze samenleving maar houden ons ook vast aan de belangrijkste rol van de raad: het dienen van algemeen belang. Onze slogan: samendoen, houden we vast zodat we tot een evenwichtige besluitvorming kunnen komen. En we proberen ook ten allen tijden begrip te blijven houden voor elkaars positie. Tot slot willen wij als fractie van GroenLinks ook onze dank uitbrengen aan het vele werk dat verzet is. Kortom, iedereen die een bijdrage, in welke vorm 7

daarvoor dan ook geleverd heeft, daarvoor onze dank. Voorzitter de fractie van GroenLinks wil graag een amendement indienen met betrekking tot het uitwerkingsplan verbetering lokaal bestuur. Een amendement die deze keer tot stand is gekomen door het samen te doen. Tekstwijziging van de fracties CDA, SGP/CU, Partij van de Arbeid en GroenLinks door samenwerking en overleg gebundeld tot één amendement. Het amendement overigens mede ingediend door Epe Liberaal, Dorpspartij en de fractie van D66. Voorzitter, wilt u dat ik het hele amendement voorlees of me beperkt tot het besluit. De voorzitter: Doet u maar toch maar even het geheel dan. Past dat beter in het debat dat we voeren. Dus gaat uw gang. Mevrouw Baltus: Dit amendement heeft betrekking tot het uitwerkingsplan verbetering lokaal bestuur met als onderwerp aanpassingen uitwerkingsplan. De raad van de gemeente Epe, in vergadering bijeen op 2 december 2021 gehoord de beraadslaging constaterende dat: één, de gemeenteraad als direct gekozen orgaan, de inwoners van de gemeente vertegenwoordigd. Inwoners mondiger en meer betrokken zijn dan vroeger. Inwoners niet alleen achteraf op een juridische wijze betrokken willen worden maar ook vooraf proactief benaderd willen worden. De verbeteragenda een document is waarin de verbeterpunten ten aanzien van het functioneren van het gemeentebestuur duidelijk en helder omschreven moeten zijn.

Van mening dat: gezien de onderzoeksresultaten van de Quickscan lokale democratie, versterking van de verbinding tussen inwoners en gemeentebestuur noodzakelijk is. Om de relatie tussen raadsleden, college en ambtenaren te verbeteren er meer nodig is dan het versterken van het begrip voor elkaars positie. Bij het evalueren van beleid of het opstellen van nieuw beleid, gesprekken met inwoners belangrijke input is voor nieuw beleid en inwoners op deze manier vroegtijdig invloed hebben op nieuw beleid. Met het toevoegen van concrete omschrijvingen aan het uitvoeringsplan beter toegewerkt kan worden naar een helder en duidelijk geformuleerde verbeteragenda. Er positieve ervaringen zijn met zwermen in onze gemeente. Met zwermen wordt bedoeld dat binnen een bepaald tijdsbestek zoveel mogelijk raadsleden, ambtenaren en collegeleden tegelijk actief het gesprek met de mensen op straat aangaan. De tekst op bladzijde vijf: verbeterpunten van de uitvoeringsagenda, helderder, duidelijker en concreter omschreven kunnen worden. Besluit het voorstel aan te passen door de tekst bij punt één op pagina twee: relatie gemeenteraad inwoners, uit te breiden met: het houden van bijvoorbeeld zwerm bijeenkomsten met inwoners om op deze manier op te halen wat er bij onze inwoners leeft.

De tekst bij punt twee op pagina drie: onderlinge relatie binnen de raad, uit te breiden met: aan het begin van een nieuwe bestuursperiode verzorgt de griffier een inwerkprogramma voor de nieuwe raadsleden. Dat programma wordt tevens aangeboden aan raadsleden die lid van de gemeenteraad worden nadat het nieuwe college geïnstalleerd is. Ook raadsleden die in de vorige bestuursperiode deel uitmaakten van de gemeenteraad, worden van harte uitgenodigd deel te nemen aan het inwerkingsprogramma. De tekst op bladzijde vijf van de verbeteragenda: voor de ambtelijke organisaties is de gemeenteraad het hoofdorgaan, de raad kan een andere koers varen dan het college vooraf bedacht had. Dit betekent dat ambtelijke adviezen aan het college niet per definitie opvolging krijgen vanuit de raad, dit aan te vullen met: raadsleden stellen technische vragen aan de ambtenaren, de politieke vragen worden niet aan ambtenaren maar aan het college gesteld. Op basis van deze informatie maakt een raadslid een keuze voor de besluitvorming. De tekst op bladzijde vijf van de verbeteragenda: ambtenaren en raadsleden moeten het begrip voor elkaars positie verder versterken door met elkaar in gesprek te gaan. Als een ambtenaar angst of huivering heeft voor het functioneren van de gemeenteraad, draagt hij niet bij aan de goede verbinding tussen ambtenaren en de raad.

De griffier kan hierbij een goede rol vervullen om deze aan te vullen met: de verbinding tussen raad en ambtenaren kan verbeteren als raad als de ambtenaren zich daarvoor inspannen. Ieder vanuit zijn eigen rol, vaker met elkaar in gesprek aangaan kan daar zeker een goede bijdrage leveren. De griffier kan hierbij een rol vervullen als aanjager en facilitator en gaat over tot de orde van de dag.

8

De voorzitter: Dank u wel en daarmee is dit amendement ook onderdeel van de beraadslagingen van hedenavond. Dank en is ook breed ingediend en u heeft de indieners genoemd. Dan ga ik naar de volgende bijdrage. Mevrouw de Vries: Voorzitter mag ik een interruptie plegen. De voorzitter: Ja dat mag, het lastige is dat ik het toch niet goed kan zien of. Oh u heeft het op de app gezet, goed dat u daar gebruik van maakt. Ik zal proberen daar wat vaker naar te kijken, excuses. Mevrouw de Vries, VVD. Mevrouw de vries, uw microfoon. Mevrouw de Vries: Voorzitter, ik kan mijn vraag ook aan het einde van mijn termijn stellen. Als dat voor de digitale aansturing beter is, dan vind ik dat ook prima. De voorzitter: Als u dat zou willen doen, misschien is het ook makkelijker. Dan kunnen we in het tweede termijn, denk ik, ook beter met elkaar over die dingen waar we nog elkaar over willen bevragen ook dat meenemen, dank. Mevrouw de Vries: Prima, doen we dat. De voorzitter: Dank u wel voor de flexibiliteit. De heer Boon SGP/CU, aan u het woord. Mijnheer Boon: Ja dank u wel voorzitter, allereerst wil ik ook de begeleidingscommissie en de werkgroep van de Raad bedanken voor hun inzet, voor hun inspanningen. Er liggen twee documenten die er mogen zijn denk ik, waar ook zeker wat mee kunnen.

Ik noem een aantal zaken, soms dan geef ik een advies erbij, soms een tip of een vraag, een dan moeten we maar kijken wat er verder mee gebeurt. Eén van de dingen die der in de stukken genoemd werd, dat was bijvoorbeeld dat de actualiteit van invloed is geweest op de Quickscan, en dat was onder andere in het stuk van de begeleidingscommissie. En op zich denken wij wel dat dat inderdaad van invloed is geweest. Maar dat betekent niet dat je niet een signaal krijgt waar je iets mee moet doen en waar we ook iets mee willen doen. Wellicht is de uitkomst van de Quick scan wat donker gekleurd, maar het signaal is in ieder geval helder. Als we het hebben over open en transparant werken, dan denk ik: dan moeten we dat niet alleen met de mond belijden, maar dan moeten we dat ook gewoon gaan doen. En ik noem maar eens even een voorbeeld: het Zonnepark de Horst, waar nu over gesproken wordt in Oene. Dat ligt, zeg maar, onder behandeling en daar zijn mensen mee bezig. Maar hoe worden bijvoorbeeld de omwonenden over dat proces geïnformeerd. Ik denk dat dat een mooi voorbeeld is waar we ook echt handen en voeten kunnen geven aan open en transparant werken. Investeren in persoonlijk contact, het is net ook al door een van de collega’s genoemd. Gesprekstafels per thema en zwermen.

Dat zijn ook zeker dingen die belangrijk zijn en participatie natuurlijk, neem de meningen van onze inwoners serieus en maakt goed participatieplan. De tevredenheid van het college over de raad, die is ongeveer de helft van het referentiekader. En in ons geval zou het ongeveer rond 30 procent, landelijk zit het rond de 60 procent, dus daar is nog wel een punt van aandacht. En ik zat zelf te denken: is het misschien een keer een idee om in een nieuwe periode een heisessie met de raad en college te hebben en te zeggen van: hoe kijken wij naar elkaar, wat kunnen we leren van elkaar en hoe willen we communiceren met elkaar. Dus die tip wil ik graag meegeven en ik hoor ook graag van het college hoe ze daar tegenaan kijken. Maar als raad moeten we ook naar onszelf kijken want wij zijn natuurlijk ook mensen en wij kunnen ook op een manier communiceren die misschien minder goed is of niet goed overkomt. En dat vinden we ook dan belangrijk dat bijvoorbeeld, dus net als in het amendement ook al genoemd, er een inwerkprogramma is voor alle raadsleden. Dus de nieuwe raadsleden, daar is dat natuurlijk logisch voor. Maar ook mensen die later aanschuiven doordat het college gevormd wordt. Maar ook mensen die bijvoorbeeld in een periode halverwege erbij gekomen zijn en dat in werkprogramma ook nooit gehad hebben, voor hun kan het ook handig zijn.

En de griffier zei: in principe moet het aangeboden worden aan alle raadsleden, en dat vond ik nog wel een 9

mooie aanvulling, dus dat wil ik ook graag meenemen. Het is niet gemakkelijk om de vaak kritische blik van onze inwoners om te buigen naar iets positiefs. Dat heeft natuurlijk ook te maken met het feit dat we gemeentes zijn, we hebben behoorlijke invloed op de levenssfeer van onze inwoners en we kunnen het niet altijd iedereen naar de zin maken. Maar we moeten wel aan de slag en daarom vonden wij het initiatief van de Raad, dat het uitwerkingsplan ook een goed idee. Hierin staan verbeteringen en initiatieven die het functioneren van de raad ten goede komen, dat willen wij van harte steunen. De relatie raad-ambtelijke organisatie vinden wij ook belangrijk dat deze goed is. En wij zouden ook willen zeggen tegen de ambtelijke organisatie: als er iets is waar u mee loopt, u zegt bijvoorbeeld een bepaalde fractie, laat ik maar gewoon even voor onszelf spreken, als er iets is wat onze fractie gezegd heeft en waar u zich ongemakkelijk bij voelt. Ik zou zeggen: schroom dan niet maar neem gerust een keer contact op en laat ons weten wat lastig vindt. En u zou ook een keer contact kunnen hebben met een individueel raadslid zodat hij niet blijven voortwoekeren maar dat is ook gewoon open en transparant naar elkaar uitgesproken worden en zullen wij als raad ook een spiegel voor krijgen die we soms ook nodig hebben.

Voorzitter, het is best ingewikkeld, als je het hele proces van gemeente bekijkt met alle communicatie en alles wat erbij hoort en dan doe je het niet altijd even goed. Er was een keer een bekende joodse prediker die zei: een profeet wordt niet geëerd in zijn eigen vaderland. Daar zou je een soort parafrase op kunnen maken: het gemeentebestuur wordt niet altijd gewaardeerd door haar eigen inwoners. En daar is soms helaas ook reden toe. Die leerpunten moeten verbeterd worden. Maar we kijken positief naar de toekomst, gelukkig gaat ook heel veel goed. Dat wordt nu natuurlijk niet altijd benoemd, maar dat is wel zo en dat willen we ook graag benadrukken. Dus wat goed gaat, dat mag zo blijven. Wat niet goed gaat, dat willen we verbeteren, ik zou zeggen aan de slag. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel meneer Boon namens SGP/CU. De volgende hand zie ik van de heer Vos van Epe Liberaal, ik neem aan ook nog eens namens de fractie Epe Liberaal en niet namens de werkgroep. Meneer Vos, aan u het woord. Mijnheer Vos: Ja dank u wel voorzitter, ja u zag de juiste pet, namens de fractie Epe Liberaal, dank u wel. Afgelopen jaren, kunnen we eigenlijk bijna wel zeggen, zijn wij als gemeentebestuur op zoek geweest naar een goede, respectabele manier om deze schitterende gemeente te besturen.

Dat heeft zich een tijd terug door allerlei situaties geuit in een Quick scan die wij hebben gehouden, dat was het begin van onze zoektocht met het feit of wij überhaupt wel een respectabel bestuur waren. Ze begonnen zoeken bij onze inwoners en hebben daar het net opgehaald met verrassende uitkomsten over hoe wij naar elkaar kijken en over hoe de inwoners naar ons kijken en hoe wij daar geacht worden mee om te gaan. Aan de hand van die zoektocht zijn we verder gaan zoeken. We zijn intern gaan zoeken in ons eigen huis, onderling en wederom met inwoners in gesprek gegaan. En de resultaten van al die zoektochten die de afgelopen tijd zijn gevoerd, die liggen vanavond nu voor ons. Dat zijn zoektochten geweest over onze bestuursvorm. Wij bevinden ons in een democratie. Een democratie is niet de wil van de grootste partij. Democratie is niet de wil van het college. Democratie is ook niet de wil van de hardste schreeuwer. De democratie is ook niet de wil van de vetste krantenkop. De democratie is de wil van onze inwoners, onze inwoners zijn degenen, de mensen, die ons op onze plek hebben gezet en ons het vertrouwen hebben gegeven om deze gemeente te besturen. En het zijn onze inwoners geweest die ons hebben aangegeven dat wij dat vertrouwen aardig beschaamd hebben.

Ze geven aan dat ze niet gehoord zijn, niet mee mogen praten, besluiten onduidelijk zijn en wat we doen in zijn algemeenheid heel onduidelijk is. Dat zijn zaken die we allemaal naar boven hebben gehaald die allemaal heel slecht zijn, naast dat ze slecht klinken, naast alle zaken die goed gaan. Alleen laten we wel zijn, we hebben de afgelopen tijd heel nadrukkelijk het net opgehaald om de zaken naar boven te halen die niet goed zijn gegaan. Daar hebben wij onze focus opgelegd en dat is nu naar voren gekomen. Ik wil heel nadrukkelijk zeggen dat dat in sommige ogen een vertekend beeld geeft. Mensen denken dat hier niks goed gaat, er gaat hier van alles goed, er gaat hier zelfs zoveel goed dat wij ons ook de ruimte en de mogelijkheid nemen om juist heel goed 10

te gaan kijken naar wat er niet goed gaat, wij er inmiddels met zijn allen voor uitkomen en vanavond met zijn allen bij elkaar zitten om daar wat mee te doen. En ik denk dat dat de belangrijkste les is van vanavond, al dat werk dat door onze inwoners, door raadsleden, door collegeleden en ambtenaren de afgelopen maanden is verzet heeft niet als doel gehad, hier te stoppen maar juist ons doel gehad om hier vanavond te beginnen. De lessen die we afgelopen maanden naar boven hebben gehaald, reacties die we hebben gekregen, conclusies die we vanavond gaan trekken zijn niet een afronding van een proces maar zijn een begin van een proces. Een proces wat de meesten van ons, velen van ons misschien niet af zullen maken omdat de verkiezingen om de hoek zijn maar denk eraan: na de verkiezingen zal een nieuwe raad hier absoluut mee verder moeten. En waarschijnlijk de raad daarna ook nog. Want het stuk papier wij vanavond opleveren gaat niet in één keer een ommezwaai betekenen. Het stuk papier zal in een la terechtkomen en zal daar regelmatig uitgehaald moeten worden, bekeken moeten worden op het moment dat de kritiek zich weer aandient.

Dat zijn wijze lessen die wij vanavond gaan trekken, belangrijke conclusies die wij gaan nemen en hiermee leggen wij een leidraad voor de toekomstige raad en de raden daarna om ook als bestuurder hier net zo mooi te kunnen stralen als onze de hele gemeente, dank u wel. De voorzitter: Dank u wel voor uw bijdrage, dan zie ik een hand van mevrouw van Loon, D66. Mevrouw van Loon, aan u het woord. Mevrouw van Loon: Dank u wel voorzitter, ik heb al heel veel mooie verhalen gehoord, heel veel zaken die ook zou gaan vertellen en die ik ook graag vertellen maar dan op mijn manier want dat is het mooie van deze raad, dat er heel wat kleuren inzitten, heel wat verschillende tonen en ik ben gebekt zoals ik gebekt ben. De Quickscan, dat was wat iedereen ook aangeeft, dat is een duidelijk signaal dat schreeuwt om verbetering, dat kunnen we wegschrijven als een momentopname. Want wij hebben inmiddels een lastige tijd achter de rug, twee aftredende wethouders, een epidemie die het nodige van iedereen vraagt en de laatste verzachtende omstandigheid: er gaat ook heel veel goed. Maar waar verbetering is te halen daar moeten we dat gewoon doen. Een inwoner met een klacht of een verzoek die nul op het rekwest krijgt heeft namelijk weinig aan verzachtende omstandigheden als die niet voor hem of haar gelden. Alle inwoners doen ertoe en alle inwoners hebben recht op duidelijkheid.

Er gaan zaken goed, en kunnen zaken beter, en een aantal zaken moeten gewoon beter. Voor verbetering hoeven we niet alleen dat vergrootglas te zetten op zaken die fout gaan, dat wat goed gaat verdient minstens zoveel aandacht, maar niet om onszelf op de borst slaan maar om te analyseren waarom dat succes nou zit. Kijk naar de financiële situatie, kijk naar een cultuurverandering van afgelopen jaren, bij economie, bij toerisme, bij jeugdzorg, bij welzijn en bij sport. Wethouders Visser, van Noro en de Waard die hebben daar, samen met de ambtelijke organisatie een omwenteling teweeg gebracht wat betreft participatie en communicatie. Die cultuuromslag kunnen we als voorbeeld laten dienen voor het fysieke domein en dat is zichtbaar in de resultaten van de Quickscan. De problemen die onze inwoners signaleren spelen met name in het fysieke domein. En ik kijk toch even terug op de laatste commissievergadering over het herstelplan van het bestemmingsplan buitengebied, daar werd dit oorverdovend duidelijk.de materie was inderdaad, zoals het college ook al aangaf, erg complex. Maar het heeft bij mij vooral ook de vraag opgeroepen of we het niet ongelooflijk complex maken. Er moest een herstelplan komen om het bestemmingsplan buitengebied, om alle soortgelijke situaties op dezelfde wijze te behandelen en te beoordelen.

En ik weet zeker dat er in het gemeentehuis keihard is gewerkt en dat er heel veel energie in is gestoken. En ik weet dat er door onze inwoners en advocaten ook keihard is gewerkt en ook heel veel energie in is gestoken. Dat bleek uit de honderd pagina’s dik tellende zienswijze nota, uit de vele mailtjes, telefoontjes en al talloze gesprekken die ik heb gevoerd met mijn fiets aan de hand. En ja, dat heeft allemaal betrekking op het fysieke. Als raadslid kon ik de vragen over de spuitvrije zone, de vakantiewoningen en de paarden bakken een half jaar geleden niet duidelijk antwoorden. En ik moet bekennen dat ik dit nog steeds niet kan. Dat terwijl er ook van mijn kant keihard is gewerkt en er heel veel energie in is gestoken. Ergens moet er hier heel veel energie 11

verloren gaan. Als bij de behandeling van de zienswijze, bleek bij overgrote deel niet ontvankelijk is, dat het herstelplan over iets heel anders ging en dat we daar ook als gemeentelijke organisatie pas in een laat stadium erachter kwamen. Dan is er al heel veel kanten veel energie verspild dus tijd voor een energietransitie. Met elkaar praten, vragen mogen stellen, kritisch mogen zijn, maar vooral samen hetzelfde heldere doel voor ogen hebben, dat is de sleutel voor samenwerken en dan stroomt de energie de goede kant op. College en raad hebben inmiddels een aantal goede ervaringen met luisteren naar onze inwoners. Luisteren naar onze inwoners komt ook als één van onze absolute prioriteit naar boven in de Quickscan. In de concept verbeteragenda zien we het belang van luisteren terug maar nog niet als één van de belangrijkste thema’s. Het gemeentebestuur heeft steeds de neiging om bij kritiek de zaken nog eens duidelijk uitleggen. Maar kritiek hoeft niet te betekenen dat inwoners het niet begrepen hebben, het kan ook betekenen dat het gemeentebestuur niet goed heeft begrepen. Kritiek is feedback en betrokkenheid en een prachtige aanleiding om het gesprek aan te gaan. En een goed gesprek bestaat voor twee derde deel uit luisteren en niet uit hetzelfde nog eens een keer herhalen. En door kritiek kunnen plannen mooier woorden en ik heb het vaker gezegd, met wrijving meer glans.

Er zijn veel voorbeelden waar de wrijving vaak schuurt bij inwoners. Maar ja, daar hebben we het al heel vaak over gehad. Sommige inwoners laten het erbij zitten en anderen die sturen de juridische weg in. Ik sla even een klein stukje over van mijn verhaal want dit is al zo vaak gezegd. Waar het om gaat is: maken we het voor onze inwoners niet ongelooflijk ingewikkeld want pak nou even terug op dat herstelplan. Ik kan aan mijn buurvrouw niet meer uitleggen. Moeten onze inwoners zich telkens eerst onderdompelen in complexe procedures en beleidsregels om dan pas mee te mogen praten of om iets voor elkaar te krijgen of gaan we naar onze inwoners toe. Blijven wij onze inwoners uitleggen dat het echt wel goed doen? Verschansen wij ons ondertussen achter beleid en juridische procedures. We hoeven de inwoners niet eerst onder de motorkap van het gemeentelijk apparaat te laten kijken, dan moeten ze een heldere dashboard bieden, dat moet meer dan genoeg zijn en een gaspedaal. D66 vertrouwt erop op de kracht van de inwoners en van onze bedrijven, en mensen weten heel goed wat die problemen zijn en ze zijn in staat om creatieve oplossingen te vinden. We willen dat de overheid deze kracht, vindingrijkheid en creativiteit ondersteund en er ruimte aangeeft. Want wat inwoners voor zichzelf en voor anderen kunnen doen is veel belangrijker en effectiever dan wat de overheid voor hun kan doen.

Vertrouwen op inwoners en naast hen gaan staan verlicht de regeldruk en de administratieve lasten. En het levert positieve energie op. Als raad reiken wij de kaders aan het college en dit doen wij nu met het verbeterplan en daarmee zetten wij onze inwoners op één. Wij hebben hier heel veel vertrouwen in en wij zien dit dan ook als een positieve klimaatverandering. Dank u wel. De voorzitter: Dank u voor uw bijdrage en ik staan, ik heb dit eerder gehoord vanavond, dat er een aantal mensen vanuit de raad refereren aan de afgelopen commissievergadering. Maar u weet, dat als voorbeeld snap ik dat, maar u weet dat dat natuurlijk gewoon op de rol komt te staan voor januari. Daar komen we met elkaar verder over te spreken. Dank voor uw bijdrage, ik ga naar mevrouw Boer van de Partij van de Arbeid. Mevrouw Boer: Dank u wel voorzitter. Allereerst wil ik aangeven dat de PvdA vindt dat het een goed besluit is geweest om met behulp van de Quickscan een beeld te krijgen over hoe onze burgers en wij zelf over ons gemeentebestuur denken. De rapportage Quickscan geeft helder aan waar de pijnpunten zitten bij de burgers en het gemeentebestuur, dit moet beter. Onze inwoners moeten op één. Veel voorkomende opmerkingen en adviezen gaan over de communicatie en participatie maar ook over hoe ze verbeterd zouden kunnen worden. Hier gaan we samen dan ook hard aan werken.

De raad stelde een werkgroep samen en zij zijn daarna voortvarend aan de slag gegaan. Hebben de handschoen opgepakt en zijn het gesprek aangegaan met inwoners en college. Ze hebben een uitwerkingsplan, en hebben een uitwerkingsplan verbeterd, lokaal bestuur opgesteld. Ook positief beoordelen we de manier waarop het college, de ambtenaren en de raad al wat van de gesignaleerde verbeterpunten heeft opgepakt, complimenten voor alle. In de commissievergadering 12

over dit onderwerp bleek dit plan nog completer zou kunnen worden door de tekst aan te vullen. Een gezamenlijk amendement is naar digitaal overleg van GroenLinks, SGP/CU, CDA en PvdA opgesteld. Met verbeteren kijk je vooral ook naar wat je zelf zou kunnen doen om te verbeteren. De PvdA viel vooral het punt op van het verbeteren van de onderlinge samenwerking. Maar liefst 96 procent van de raadsleden, collegeleden en ambtenaren vonden dit punt het belangrijkst. Op deze pagina werd ook het volgende waardevolle advies gegeven over het verbeteren van onderlinge bestuurscultuur. Ik citeer: zet de samenwerking jaarlijks op de agenda van de raad, niet pas als het niet meer lekker loopt. De voorzitter bewaakt het vergaderproces maar alle spelers gezamenlijk bepalen het verloop en de omgangsvorm. Bespreek wat eenieder passend vindt, daarover bestaan vaak onuitgesproken verschillen. Bespreek ook hoe u, los van de inhoud, elkaar kunt blijven aanspreken of de wijze van samenwerking in commissies en raad, veranker ook dat in de gedragscode. Maak in ieder geval elk presidium, fractievoorzittersoverleg ruimte om verloop van afgelopen vergadering te bespreken. En laat als raad enkele inwoners of raadsleden uit een buurtgemeente eens reflecteren op uw samenwerking. Einde citaat. Graag horen we de reactie van de werkgroep over dit gezamenlijk amendement.

Ook zou de fractie van de PvdA nog aan de werkgroepsleden willen vragen of er over nagedacht is over op welke wijze we als raad in de toekomst met een verbeteragenda verder moeten gaan. Zou het advies om dit regelmatig aan de orde te stellen in het presidium fractievoorzittersoverleg een goed instrument kunnen zijn? Dank u voorzitter. De voorzitter: Dank u wel mevrouw Boer namens Partij van de Arbeid. U stelt ook een vraag aan de werkgroep, ik denk dat ik straks ook even, dat is prima, maar ik denk dat die straks eventjes na de eerste termijn van de raad even kijken of er iemand van de werkgroep wil reageren. Dat gaan we nu nog even door met de eerste termijn van de raad en dan ben ik bij mevrouw de Vries, VVD. Mevrouw de Vries, aan u het woord. Mevrouw de Vries: Dank u wel voorzitter. De lokale democratie, dat zijn wij, zo simpel is het. Als wij als gemeentebestuur regeren en ons waanzinnig inzetten, stukken door en doorgronden en elkaar helpen met de juiste vragen en daarop gewoon eerlijk antwoorden krijgen dan hebben we echt, echt een top bestuur van onze inwoners. Maar voorzitter, met een topbestuur geen slechte pers, ook dat is een simpel geschreven. Dat topbestuur, dat zijn we niet in oog voor onze inwoners, dat erkent de VVD. Dat betekent niet, en velen zijn mij al voorgegaan, dat we alles fout doen. Dat is ons veel te zwartgallig en populistisch gesteld.

We zijn immers niet gekozen om alles bij voorbaat fout te doen. Maar we moeten de rug ook niet keren als we een mondige inwoners tegenover ons hebben die ons confronteert met problemen waar nog geen, of onvoldoende aandacht voor is. En voorzitter daar schuurt het. De Quickscan heeft laten zien dat we onze bereikbaarheid om problemen bespreekbaar maken, ondermaats is. Dat geldt ook in onze informatieverstrekking en hoe we problemen aanpakken. De inwoners vinden ons moeilijk of niet bereikbaar en we zijn dus niet in staat om de mondige bezoekende inwoner tijdig te helpen. Voorzitter als we dit signaal negeren, waarom zou de inwoner zich druk maken over de komende gemeenteraadsverkiezingen op 16 maart. De VVD twijfelt niet aan de goede intenties van het gemeentebestuur, laat dat ook duidelijk zijn. Maar door de Quickscan heeft de VVD ook moeten vaststellen dat goede intenties alleen niet voldoende zijn. We moeten het ook omzetten in daden. Weglopen of het oppotten van problemen, dat geeft echt geen pas. Wijzen naar anderen leidt af van het huiswerk dat gewoon gedaan moet worden, we moeten dit serieus nemen. En de VVD wil hier ook mee aan de slag. Inwoners willen gehoord worden, inwoners willen initiatieven kunnen ontplooien, dat levert geen irreële eisen voor de organisatie op, dat zijn ook geen irreële eisen aan onszelf.

De individuele invloed van inwoners op ons gemeentebestuur neemt gewoon toe. Inwoners halen immers informatie op, weten ook heel veel en houden ons een spiegel voor. De één doet dat wat tactischer dan de ander. Maar in die spiegel is genoeg te zien voor ons. In die spiegel zien we zaken die echt heel goed gaan maar er zijn ook zaken die niet goed gaan. En we hebben een menens puik hoeveelheid huiswerk meegekregen. Dus blindstaren en blijven hangen op de acht op Frans, en dan bedoel ik het vak Frans, daarmee poets je de één op biologie die ons nekt 13

niet weg. Dus de Quickscan betekent: aan de slag. En dit is eerder gememoreerd, vorige week heeft de Quickscan een menselijk gezicht gekregen. We hebben kunnen zien, en alle insprekers van het herstelplan bestemmingsplan buitengebied, dat ze één gemeenschappelijke noemer naar voren hebben gebracht. En die noemer is: ik voel me niet gezien, ik voel me niet gehoord, ik voel me niet geholpen, ik voel me niet serieus genomen en niemand gaat mij het tijdige gesprek aan. De onderliggende problematiek van deze sprekers was wel verschillend, maar gemeenschappelijk met een rode mantra voorgedragen, voorgehouden. Namelijk u ziet mij niet staan. Dat vond de VVD aangrijpend voorzitter, daarmee is duidelijk gemaakt dat we de één zelf voeden, niet de pers, niet de mondige burger maar wij als gemeentebestuur. Juist nu is dat zo indrukwekkend omdat we in juli immers een wake-up call hebben gekregen in de vorm van de Quickscan. Sinds juli is er een begeleidingscommissie en een raadswerkgroep druk bezig geweest om verbeteringen te formuleren voor de raad. En ineens, uit het niets, staat de tijd stil op donderdag 25 november, heel even maar. Als of er geen Quickscan is geweest. De voorzitter: Mevrouw de Vries, ik onderbreek u even. Ik zag een hand van de heer Scholten.

Maar ik denk niet dat wij, ik heb al gezegd: ik vind het prima als de heer Scholten ook namens zichzelf in de raad nog iets wil verklaren. Maar ik denk niet, mij is doorgekomen dat de heer Vos namens jullie fracties het woord zal voeren. Dus die geef ik straks eerste woord, dan kunt u altijd op het einde nog iets toevoegen als u zou willen. Maar ik denk we in deze termijn even mevrouw de Vries, het, haar eerste termijn laten afmaken. Mevrouw de Vries, gaat u door. Mevrouw de Vries: Dank u voorzitter. En het lijkt alsof er geen Quickscan is geweest. En het lijkt alsof er geen actie is ondernomen om de lokale democratie en daarmee de afstand met inwoners te verkleinen. Voorzitter, het heeft mij persoonlijk ook geraakt, ik was ervan uitgegaan dat alles op alles gezet zou worden om de inwoners op één te zetten. Zeker als je weet dat er fantastisch werk is gedaan door zowel de raadswerkgroep als de begeleidingscommissie. En ondanks die ontwikkeling, bleef het, binnen het gemeentebestuur, doofstom. Het gesprek met de inwoners is niet goed gevoerd en er is alleen gekozen voor de spaarzame juridische gespreksmomenten. Mevrouw van Loon memoreerde daar ook al over.

En niemand heeft aan de noodrem getrokken en vroeg zich af: zijn we nog met de goeie prioriteiten bezig? De roep om de menselijke maat, waar feitelijk de hele Quickscan om doelt, kreeg op 25 november oorverdovende versterking. En dat geluid was niet te verstommen. En natuurlijk, want dat moet ook gezegd worden, heeft de VVD de terechte en ook oprechte excuses van het college gehoord. Maar waarom niet was simpelweg twee jaar geleden gekozen om de fiets te pakken met een bos bloemen en een adequate oplossing. Waarom moeten we, om het ook concreet te houden, fouten die we zelf maken, jarenlang doorsudderen met alle ellende voor de inwoners. Voorzitter we vinden het “…”. De voorzitter: Mevrouw de Vries, mevrouw de Vries, u komt nu heel slecht door. Het lijkt alsof het aan uw, kunt u nog eventjes de laatste paar zinnen, waar u mee bezig was, nog even herhalen? En kijken of het geluid nu wel goed is. Nee er gaat iets mis met uw geluid. Ik weet even niet, ik denk echt dat dit bij u ligt want ik kijk hier naar de techniek en ik zie dat daar verder niks hier merkbaar is. Er staan ook geen andere microfoons open dus in principe. Probeert u het nog een keertje. Ik begrijp dat u een motie wil indienen, dat kan uiteraard. Maar uw geluid is zo van dusdanig slechte kwaliteit dat niemand kan horen.

Dus ik denk dat het verstandig is dat u eventjes opnieuw inlogt dan kan ik u daarna het woord geven om uw motie in te dienen. Ga ik eerst door met de volgende spreker maar dan bent u ongetwijfeld wel weer, ja u zegt het al, log even opnieuw in, dank. Dan ga ik naar de heer Vos namens Nieuwe Lijn, aan u het woord. Mijnheer Vos: Ja dank u wel voorzitter. Er is natuurlijk door mijn vorige, de vorige spreker al heel veel gezegd. Ik heb nog een paar kleine dingetjes. Het onderzoek, de Quickscan, is uitgevoerd in onze gemeente in zeer rumoerige tijden. En er zijn erg belangrijke en waardevolle signalen door de 14

onderzoekers opgehaald. Een aantal betrokkenen, en een aantal belanghebbende inwoners hebben zich uitgesproken en het was, zoals we weten, niet erg positief. Terwijl de Quickscan nooit bedoeld is om een cijfer te geven, en in het rapport worden ook geen cijfers genoemd, heeft men hier toch een waarde onderdeel aangehangen. En ik wil voordat ik verder ga, de twee werkgroepen bedanken voor het vele werk wat zij hebben verzet om de verbeterde agenda op te stellen. Dan ga ik verder met mijn verhaaltje. Met behulp van deze Quickscan is een werkgroep van onze raad aan de slag gegaan en heeft het uitbreidingsplan lokaal bestuur en de verbeterde agenda opgesteld met goede aandachtspunten. Maar mijn gevoel zegt dat wij deze plannen iets missen. Dat is volgens mij: hoe wij met elkaar willen omgaan en misschien wel moeten omgaan. De raad onderling maar ook naar het college en haar ambtenaren. Namelijk: met respect voor de mens en het geven van ruimte voor andere opvattingen. Wat je hier zaait ga je hier ook oogsten. Wat gaan we nu zelf doen om te veranderen en niet alleen dat van anderen te verwachten? Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, dat was kort en bondig. Ik ga even naar mevrouw de Vries die weer opnieuw ingelogd is. Mevrouw de Vries, VVD, kijken of uw microfoon het nu wel doet en zo ja of u dan de motie wilt indienen. Mevrouw de Vries: Ja voorzitter, ik hoop het.

Mijn koptelefoon geeft nog 60 procent aan dus ik moet goed te verstaan zijn. De voorzitter: U bent prima te verstaan, dus gaat uw gang. Mevrouw de Vries: Top. Goed, wij moeten dus, en dat is het pleidooi wat de VVD mee wilt afronden, wij moeten verantwoordelijkheid nemen om de fouten meteen te herstellen. Dus niet te afwachtende houding in een juridische overlegronde maar gewoon tijdig en eerlijk communiceren. En elk overleg met inwoners waarbij de bescherming van het collegebestuur de boventoon voert is een poging om het college op één te zetten en dat is nou precies wat volgens ons met z’n allen niet willen. Dus die cultuur moet aandacht krijgen en daar moeten we ook vanaf, vandaar de motie. Het is een motie omdat het een aanvulling is op het werk van de begeleidingscommissie en de raadswerkgroep. En omdat het feitelijk ook een met soort opdracht is in de communicatievisie.

En hij luidt als volgt: de raad van de gemeente Epe in vergadering bijeen op 2 december, gehoord hebbende de beraadslagingen, constateren we dat er een aangepast communicatievisie aangeboden moet worden aan de raad aangezien het vorige concept op 16 september 2021 volledig van de agenda is gehaald door de raad, de inwoners voor hun informatie niet alleen afhankelijk zijn van informatie van het gemeentebestuur, communicatie vanuit het gemeentebestuur een prachtig en essentieel middel is, dat als het instrument belangrijk is voor de versterking van de raad met inwoners, tijdige communicatie cruciaal is voor de verbinding, van mening dat: we moeten waken, als gemeentebestuur, dat we niet communiceren vanuit macht en systeem denken maar vooral moeten spreken vanuit verbinding en respect. En bij kritische communicatie natuurlijk niet gaat om bestuurders uit de wind te houden maar om het aanvaarden van het kritische tegengeluid van de zelfbewuste inwoner. Simpelweg omdat iedereen serieus genomen wil worden in een vraag of kritiek naar ons. In het communicatieplan marketingborden niet echt als passend wordt ervaren en dus daar niet in thuishoren.

En verzoekt het college aandachtig de beschreven verbeteringen in een relatie gemeenteraad-college, zoals dit benoemd staat op bladzijde vier bij punt drie: uitwerkingsplan verbetering lokaal bestuur, in een aangepaste communicatievisie, wat als het samen kan? Een extra uitgangspunt naar voren te brengen namelijk: dat de communicatiestijl een specifiek en uitdrukkelijk onderdeel is van de communicatievisie. Die communicatiestijl, die vervolgens gebaseerd is op de aanvullende vijf kernwaarden: tijdige reactie, openheid, eerlijkheid, oprechtheid en dienstbaarheid naar de inwoners. Die aanvullende kernwaarden, genoemd bij het tweede punt, vanaf heden in de communicatiestijl meteen toe te passen en gaat over tot de orde van de dag. Dank u wel voorzitter,

15

en in de tweede termijn kom ik nog terug op het amendement van onder meer GroenLinks, Epe Liberaal, CDA, SGP/CU. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, en daarmee maakt ook deze motie onderdeel van de beraadslaging van vandaag. En ik zie wat reacties, ik denk dat u de motie slaan maar dan vraag ik u: maar toch eventjes in de tweede termijn die moties maar even mee te nemen in uw beoordeling, omdat dan het debat veel beter tot zijn recht zou komen. De heer van der Vlies, Dorpspartij, aan u het woord. Mijnheer van der Vlies: Voorzitter dank u wel, veel is er al gezegd vanavond. Heel veel kommer en kwel verhalen over hoe slecht het allemaal gaat, ben ik het niet helemaal mee eens. De heer Oortgiesen gaf al aan: in 60 andere gemeentes is ook zo’n Quickscan gehouden en ik denk dat daar nu ook vanavond wellicht heel veel raadsleden hierover zitten praten van ja: hoe goed het gaat en hoe slecht het gaat. Natuurlijk, we hebben kunnen zien met name het herstelplan van buitengebied, wat voor reacties dit allemaal losgelaten heeft en dat er ook heel veel ontevreden burgers zijn die ook reageren op fouten die natuurlijk ook wij als gemeentebestuur gemaakt hebben, laat ik het zo maar even noemen.

Dit neemt niet weg dat er altijd gewerkt moet worden om onze inwoners of ze inderdaad, zoals er net ook gezegd werd, om onze inwoners op nummer één te zetten, daar zitten we hier met z’n allen ook voor. Maar ik beroep ook als oppositiepartij dat we ook aardig in een bubbel zitten. En in die bubbel, lekker lullen met elkaar om het maar zo te noemen, allemaal met elkaar eens zijn, dat komt niet helemaal over naar onze burgers. We zien ook dat het hele kader van vergaderen van ons, we krijgen heel veel informatie op ons af, hoe kunnen wij dat terugvertalen naar onze burgers? Nou dat is met name nog wel iets wat best wel een punt gaat krijgen. Ik vind het goed dat verbeterplan ligt, ik vind het goed dat we daar met z’n allen mee aan het werk gaan. Ja, het moet maar blijken wat het gaat worden, wij steunen in ieder geval de motie die wij samen met onder andere het CDA en GroenLinks hebben ingediend, ja daar staan wij helemaal achter want dat is in ieder geval een eerste stap die we kunnen gaan maken. Zeker het nieuwe college wat er gaat komen en ook een nieuwe raad zal plannen aan het werk moeten. Want het is niet alleen maar zomaar van: we nemen het ter notie en we gooien het in een la en we kijken er niet meer naar. Iemand moet dat daar daadwerkelijk mee aan de slag maar dat zal ook maar met stapjes gaan, het gaat niet in één keer vanzelf.