Bijlage Boekinhoud De toekomst van de toekomst, 5G

Want hoe zit het met de ogen? Is er risico voor het gezichtsvermogen als mensen langs die antennes lopen? Is er enig letsel? Ik weet die antwoorden niet. Maar er is helemaal niemand die kan zeggen de antwoorden te hebben, want er zijn geen testen uitgevoerd. Dus ik vrees dat we de bevolking blootstellen aan iets zonder de risico's of de gezondheidseffecten ervan te kennen. En ik zou blij zijn als er geen nadelige gezondheidseffecten waren. Maar ik zou gelukkiger zijn, als ik bewezen wist dat er geen nadelige effecten voor de gezondheid zijn, in plaats van enkel maar een bewering. Het voorzorgsprincipe Josh: We weten van Dr. Devra Davis en anderen die we op deze Top spreken, dat er onafhankelijke onderzoeken zijn naar millimetergolfstraling die echt buitengewoon ernstige biologische effecten laten zien. Er is een aanwijzing dat de effecten in het lichaam kunnen doordringen. Eén onderzoek gaat over de zweetkanalen en hoe die kunnen fungeren als spiraalvormige antennes, die de energie het lichaam in zenden en dieper vanbinnen effecten veroorzaken. Uiteraard een zorgwekkende situatie. Wat zou er vanuit jouw perspectief nodig zijn om het paradigma te wijzigen, de manier waarop de zaken door de industrie worden gedaan, dat 'graaien maar', claims van veiligheid die door niets worden ondersteund? Ze gaan alleen voor winst, ze duwen en rammen het erdoor, maakt niet uit hoe.

Je noemde het voorzorgsprincipe – dat niet in alle landen van Europa wordt erkend – of het principe van de weging van bewijs. Wil je daar misschien nog iets over zeggen, wat denk je dat er nodig is? Dr. Melnick: Het is momenteel een moeilijke situatie, want 5G is ook politiek. In de politieke sfeer waarin we zitten, zijn we in concurrentie met de Chinezen. Zij ontwikkelen 5G, en wij moeten van ze winnen. De politiek beheerst ook wat er zal gebeuren en omzeilt daarbij gemeentebesturen. Zoals zij denken over de vraag of je zendmasten binnen een gemeente mag plaatsen – dat kun je niet maken. Het enige wat ze zeggen, is: het kan, het is veilig, dus we gaan het doen. Ik denk dat we eerst de nodige kennis moeten verzamelen. Want de eigenschappen van 5G zijn nog niet ten volle bepaald. We weten niet eens wanneer we het over 5G hebben: wat wordt er exact door die antennes uitgezonden? Wat zijn de specificaties daarvan? We weten alleen dat het 5G is, en dat het een hoge frequentie wordt. Hoe test je iets als je niet eens de specificaties hebt van wat je aan het testen bent? Volgens mij zou het – in plaats van dat we hier instappen – het beste zijn om eerst te bepalen: dit is veilig, en dat is schadelijk. Breng de industrie en de wetenschappelijke gemeenschap bij elkaar en zeg 96

dat we deze kwestie willen aanpakken. We willen veiligheid hebben voor de gezondheid. Wat moeten we doen om zeker te weten dat we geen gezondheidsrisico's vergroten door de installatie van deze nieuwe antennes in onze wijken? Dan krijg je de ene kant tegenover de andere kant. En als de politiek de voorkeur geeft aan één kant, dan heeft die dus gewonnen. De FDA zegt dat we het NTP-onderzoek naar radiofrequente straling zullen negeren. Voor zover ik kan zien, wordt er ook geen druk op ze uitgeoefend om iets te doen, behalve door mijzelf en anderen die zich ertegen uitspreken. De overheid heeft zich stil gehouden. Als ze wat zouden doen, en ze zouden de risico’s aantonen, dan zou dat problemen kunnen geven voor de industrie, voor de overheid zelf, of de FCC. Als RF-straling een risico vormt, wat dan te doen met 5G? Daar hebben ze geen antwoord op. Aansprakelijkheid en verantwoordelijkheid Josh: We moeten dus echt, wat jij zegt, de volgende stap zetten in reactie op dit ongelooflijk belangrijke onderzoek dat jij ontwierp. Want het NTP-onderzoek is bedoeld voor een risicoanalyse door de FDA. Dr. Melnick: Dat zou een eerste stap zijn; met intussen een gelijktijdige aanbeveling om voorzorgsmaatregelen te nemen. Josh: En ook de frequenties van 5G onderzoeken, veel breder kijken, de wetenschap erbij halen. Om dat te laten gebeuren is de stem van de bevolking nodig.

Zoals je zei, jij en een aantal anderen spreken zich hiertegen uit. Maar we hebben mensen nodig die druk uitoefenen op de instanties, die helaas door commerciële belangen worden beheerst. En ook aansprakelijkheidsacties om ze verantwoordelijk te houden; verantwoordelijkheid en aansprakelijkheid moeten er zijn. Dr. Melnick: Helaas werkt ons systeem zo, dat als de regulerende instanties niets doen, de beslissing in de rechtbank wordt genomen. Het zijn de rechtszaken die soms iets afdwingen dat door de overheid wordt genegeerd. Zo is het gegaan met een aantal chemicaliën. Ik ben bij geen rechtszaken over radiofrequente straling betrokken, maar ik begrijp dat er momenteel enkele lopen wat betreft mensen die hersenkanker hebben gekregen. Dat is voor mij niet de manier waarop onze gezondheid zou moeten worden beschermd. Het is beter als de overheid, wetenschappers, de regulerende instanties en de industrie samen zouden werken en zouden zeggen: we willen geen problemen, hoe kunnen we die vermijden? Josh: Dank je wel. Dr. Ronald Melnick, heel erg bedankt voor je tijd, voor je jarenlange werk als wetenschapper en je hulp bij het definiëren en in perspectief krijgen van dit probleem; voor je inspanningen om deze kwestie op te lossen. Nogmaals bedankt. Dr. Melnick: Ik hoop werkelijk dat er ooit een oplossing komt. Er is trouwens nog iemand die...

ik weet niet of je hem geïnterviewd hebt of dat hij geïnterviewd zou worden... heb je met Senator Blumenthal gesproken? Hij bracht namelijk deze kwestie naar voren, maar kreeg geen antwoord. Heeft hij sindsdien nog antwoord gekregen? Gaat hij er nog achteraan? Want – en daar hadden we het al over – het draait om de mensen die in het geweer komen. Met een Senator erbij sta je sterker; net als met mensen die een beetje kennis van de materie hebben. Het zou interessant zijn om te horen wat Senator Blumenthal zegt op jouw vragen. Josh: We zijn er niet in geslaagd om contact met hem te leggen, maar het is een heel goed idee. We hebben eigenlijk helemaal niets meer terug gehoord. Dr. Melnick: Ik wil best contactpersoon zijn. Josh: Dank je.

97

Is 5G nodig voor industriële processen? Wat betreft IoT (Internet of Things, het internet-der-dingen), industrieel IoT (I-IoT), communicatie tussen machines: de industrie beweert vaak dat 5G noodzakelijk is voor IoT. Maar 5G zou feitelijk nog meer verwarring kunnen brengen op een reeds uitgebreide en complexe markt, waar infrastructuren met elkaar concurreren. Daarentegen zouden robots, camera's, snijlasers, precisieboren, enz., in hoog geautomatiseerde produktieketens waar verbindingen met lage latenties nodig zijn, baat kunnen hebben bij een lokaal privaat 5G-netwerk met vergrote veiligheid. Daar is geen publiek 5G-netwerk voor nodig.

98

7. GEMEENTEN DIE GEEN 5G MAAR GLASVEZEL KIEZEN Dr. Timothy Schoechle Dr. Timothy Schoechle (1943) is een expert in communicatietechnologie. Hij is een Ph.D. met een internationaal adviesbureau voor computertechniek en standaardisering. Dr. Schoechle was faculteitslid van het Technisch Instituut van de Universiteit van Colorado en onderzoekshoofd bij het National Institute for Science, Law and Public Policy. Zijn rapporten 'Getting Smarter About the Smart Grid' [Meer weten over het slimme net] en 'Re-Inventing Wires: The Future of Landline and Networks' [Herbekabeling: De toekomst van vaste lijnen en netwerken] nemen een unieke plek in bij het denken over oplossingen voor de problemen die opdoemen bij de overhaaste uitrol van het nog ongeteste 5G en de zogenoemde kleine cellen. Josh: Bij ons is aangeschoven Dr. Timothy Schoechle. Dr. Schoechle, bedankt dat u vandaag bij ons bent op de 5G Top. Dr. Schoechle: Dank je, Josh. Het is een genoegen. Hoe staat het met 5G? Josh: Wel, Dr. Schoechle, wat is 5G? Welke bedoelingen of welke gestelde doelen zijn er? Dr. Schoechle: 5G betekent de vijfde generatie van mobiele-telefonienetwerken. De industrie is ruwweg om de tien jaar met een nieuwe generatie mobiele telefoons gekomen. En dit is wat er nu wordt ingevoerd. Het is nog niet klaar, het zit in het vroegste stadium. In wezen gaat het om een prototype.

Het wordt in enkele steden getest, maar het is nog niet echt af. De technische normen staan nog niet vast en het spectrum is nog niet toegewezen. Josh: Wat zijn de beweerde voordelen van 5G? Hoe probeert de industrie het door te drukken en ondersteund te krijgen? Dr. Schoechle: Het doel is, zoals de industrie zegt, om snellere verbindingen te realiseren en daardoor minder vertraging in responstijden. Want druk je op een knop, dan is er een zekere vertraging in de respons. Wat ze willen, is die vertraging minimaliseren. Ze hebben een hoop nieuwe toepassingen beloofd. Het varieert van het internet-der-dingen, wat dat dan ook zal zijn, tot zelfrijdende voertuigen en virtuele werkelijkheid. Maar ik denk dat het onvermijdelijk snellere video en met name meer advertenties zal gaan betekenen. Een nieuwe generatie Josh: Zijn er andere, misschien verborgen redenen, die kunnen verschillen van hoe het ons wordt verkocht? Wat zijn de werkelijke redenen achter 5G – als die anders zijn dan wat u zonet zei? Dr. Schoechle: Als je wat verder gaat kijken, dan zul je constateren dat ze meer telefoons moeten verkopen, en meer chips; ze willen meer data verzamelen. Dat is waar het in de industrie om draait. De statistieken voor de verkoop van smartphones zijn de laatste paar jaren erg dramatisch. Zelfs Apple Computer, dat enorm veel geld ermee heeft verdiend, ziet een afname.

Hun verkoopcijfers voor smartphones hebben de afgelopen twee jaar een daling laten zien, met name in het ontwikkelde deel van de wereld. Ze hebben een nieuwe generatie van mensen nodig die een nieuwe telefoon kopen. Dat is eigenlijk de kern van de zaak. Jij moet een nieuwe telefoon kopen, we moeten meer chips maken, en nieuwe manieren vinden om de consument meer verslaafd aan deze spullen te krijgen. Josh: Dus geld, grip, en winst. En data natuurlijk, zoals u benoemde. Dr. Schoechle: Ja. Ze hebben al die toepassingen die ik beschreef beloofd. Maar het komt echt neer op 99

reclame. De primaire functie van het hele net is advertenties aan jou toe te sturen. Het bepalen van je locatie, jou als doelwit gebruiken, het verzamelen van al je data, zodat de advertenties nog beter op jou als gebruiker aansluiten. Daar zal het bij 5G ook over gaan. Meer masten en cellen Josh: Buiten het verzamelen van data en het meer gericht adverteren, dankzij die preciezere data – wat zijn uw zorgen met betrekking tot 5G? En ook de richting die de telecomindustrie op gaat? Dr. Schoechle: Er is wel een aantal zorgen. Allereerst werken 5G en 4G samen op een manier die we bij eerdere generaties niet zagen. 5G zal niet eens spraak verzorgen; dus voor een smartphone met spraakfunctie heb je beide nodig. In feite zal het 4G zijn dat daarvoor wordt gebruikt; meer specifiek 4G LTE, Long Term Evolution. Dat houdt een periode van tien jaar in. Het gaat dus om samenvoeging met 5G; waarbij 5G het eigenlijke deel met hoge snelheden van data is, maar de fundering bestaat uit 4G-technologie. Er is nog een andere belangrijke factor, namelijk dat 5G een heel nieuw frequentiegebied gebruikt. Er wordt in elk geval gezegd dat het dat zal gebruiken. Dat gebied is hiervoor nog nooit gebruikt en het heeft eigenschappen die we niet kennen. Het gaat om millimetergolven, je zit in de gigahertzen.

Het bereik en de uitstraling verschillen zeer van de nu gebruikte frequenties, die rond de 1 gigahertz liggen, tussen 1 gigahertz en 900 megahertz. De frequenties van 5G zullen tot dicht bij de 20 à 30 gigahertz liggen en een veel korter bereik hebben. In plaats van 5 tot 8 kilometer, zal het bereik misschien maar een meter of 50 tot 100 zijn. Ten gevolge hiervan zullen ze meer zendmasten of antennes moeten opstellen. Dus kwamen ze met het idee van de kleine cellen. Dat is het idee om een cellulaire zender in elke lantaarnpaal te stoppen, misschien om de 30 meter of minder. Door dit in elke buurt te doen, verzadigen ze in principe de gehele omgeving met die millimeterfrequenties. Zo komen ze aan voldoende dekking voor iedereen en zeker voor alle apparaten in voertuigen of bewegende objecten. Wel, wat is hier zo anders aan? Ze konden het zich niet veroorloven om licenties te moeten kopen voor het opstellen van al die cellen. Dus zorgden ze ervoor dat in minstens de helft van alle staten wetten werden aangenomen die de lokale regelgeving omzeilen. Zo krijgt de industrie toegang tot de openbare ruimte voor het plaatsen van die kleine cellen, waar ze maar willen: straatlantaarns, parkbanken, gebouwen, alles. Zonder ook de volledige kosten te hoeven betalen. De gemeente mag dan opdraaien voor de feitelijke kosten.

Een massa-experiment Josh: Zijn dat de zogeheten ALEC-wetten, waar u het over hebt? Of gaat het om andere wetgeving? Dr. Schoechle: Er waren in feite twee strategieën. De eerste was om de ALEC-organisatie mee zien te krijgen; die stelt modelwetten op. Ze brachten modelwetten uit en volgens mij zijn die tot nu toe in meer dan twintig staten aangenomen, teneinde dit mogelijk te maken: het omzeilen van gemeentelijke regelgeving. Josh: Het betekent American Legislative Exchange Council, klopt dat? Dr. Schoechle: Juist, de American Legislative Exchange Council. Dat is een libertaire denktank die modelwetgeving opstelt rond een hoeveelheid thema’s. En dit is er één van. Als steun in de rug zorgden ze dat de Federal Communications Commission (FCC) dezelfde regelgeving op nationaal niveau uitbracht, voor het omzeilen van de gemeentelijke regelgeving. Want de voorzitter van de FCC is een telecomjongen van aanbieder Verizon. Dan weet je dus wel wat hun agenda is. Dit wordt nu in de rechtbank aangevochten. Die wetten worden aangevochten. Alles wordt nu 100