669518 Koers duurzame kindvoorzieningen definitiefdocx

Koers Duurzame Kindvoorzieningen Onderdeel van: Perspectief Traject Meerjarenplan voor samenhangende aanpak van: 1. Duurzame Kindvoorzieningen & 2. Implementatie Expertisecentrum

VOORSTELLEN VOOR DE VERSCHILLENDE GEBIEDEN IN DE GEMEENTE EPE Versie 1.1 – 21 maart 2019

Samenwerkende besturen voor kinderopvang, onderwijs, welzijn, CJG en gemeente Epe

Inhoudsopgave DEEL A - BELEIDSKADER.................................................................................................................................................................... 3 1. Aanleidingen: cijfers & Letters......................................................................................................................................................3 2. Visie: Epe Onderwijsgemeente.....................................................................................................................................................7 -------------PERSPECTIEF – KOERS DUURZAME KINDVOORZIENINGEN EPE – VERSIE 1.1 - 21 MAART 2019

1

3. Doelstellingen en middelen..........................................................................................................................................................9 4. Generieke lijn: afwegingskader Kindvoorzieningen Epe.............................................................................................................12 DEEL B – PERSPECTIEVEN VOOR DE EPER GEBIEDEN......................................................................................................................15 I. Specifieke lijn: resultaat, status & vervolg...................................................................................................................................15 II. Gebiedsoverstijgende thema’s...................................................................................................................................................18 II.1 Versteviging samenwerking met wijk en buurtvoorzieningen vanuit de bevolking en/of verenigingen....................................................18 II. 2 Doorontwikkeling van de samenwerking tussen het Eper primair en voortgezet onderwijs........................................................................19

III. De koers voor duurzame kindvoorzieningen Epe: de voorstellen..............................................................................................21 III.1 Epe Zuid West – Toewerken naar een IKC/ MFC waarin ‘zo inclusief mogelijk’ gewerkt wordt:...............................................................21 III. 2 Epe Oost – Stabiliseren/ kwaliteit veilig stellen en verbindingen tussen voorzieningen verstevigen...........................................................24 III.3 Epe Noord –‘ Het Epi- centrum/ de Werkplaats van-’ doorgaande ontwikkeling: KO→ PO & PO→ VO....................................................27 III.4 Vaassen Oost – Naar intensiever samenwerking vanuit duurzamer en gedeelde huisvesting..................................................................30 III.5 Vaassen West – Op één geconcentreerd gebied IKC-vorming vanuit twee sterke ‘clusters’.....................................................................33 III.6 Emst Oene Buiten–– Borging aanbod - waar kwaliteit geboden wordt – voor vitale kernen....................................................................36

C. Expertisecentrum Epe: vervolgstappen in de realisatie..............................................................................................................41 i. Doelstellingen EC Epe..........................................................................................................................................................................................42 ii. Start EC Epe in 2018-2019: voorlopige resultaten.............................................................................................................................................42 iii. Koers voor het vervolg van 2019 en de jaren daarna.......................................................................................................................................43

-------------PERSPECTIEF – KOERS DUURZAME KINDVOORZIENINGEN EPE – VERSIE 1.1 - 21 MAART 2019

2

DEEL A - BELEIDSKADER 1. Aanleidingen: cijfers & Letters Hierna wordt kort de context gepresenteerd, van waaruit het traject leerlingendaling in Epe op de agenda is gezet. A. Demografische krimp: Het volgende overzicht (uit het Plan EC Epe en onderzoek Helder & vd Pas iov KOM) geeft inzicht in de totale ontwikkeling binnen de gemeente Epe, tenminste voor de groep kinderen tot 18 jaar:

Opvang: KDV en BSO

2008

2016

?

▪

▪

1084 in KDV leeftijd 0-4. bereik is 49%: 530 kinderen 3006 in BSO leeftijd 413.Bereik is 13%: 390 kinderen

2026 - prognose ?

BaO

3093

NB: daarnaast 17% voor opvang en 5% voor BSO naar gastoudersopvang. 2526

SBO en SO: combi V en vdR

140

57

60

VO – RSG

951

1107

906

2333

Daarnaast is bekend dat over de laatste jaren gemiddeld 120-150 kinderen buiten de gemeente Epe een vorm van speciaal onderwijs volgen: in scholen voor SBO, SO, VSO. -------------PERSPECTIEF – KOERS DUURZAME KINDVOORZIENINGEN EPE – VERSIE 1.1 - 21 MAART 2019

3

B. Trends

✓ Opvangvoorzieningen en scholen in de gemeente Epe worden gemiddeld genomen kleiner. Voor de ene voorziening (school of opvanglocatie) pakt dat anders uit dan voor de andere. Deze gemiddelde daling zorgt echter voor vragen van betaalbaarheid en toekomstvastheid van het voorzieningenbestand als geheel en de (kleinere) samenstellende delen (afzonderlijke scholen en/of opvanglocaties) daarvan. ✓ Daarnaast moeten kwaliteitsvragen gesteld worden. Kunnen de vereiste pedagogische setting en de omstandigheden voor goede sociaal emotionele begeleiding duurzaam gewaarborgd blijven wanneer voorzieningen in schaal afnemen en/of onvoldoende met elkaar wordt samengewerkt. ✓ Het antwoord is: niet over de gehele linie. Er moeten keuzes worden gemaakt welke kindvoorzieningen wel duurzaam levensvatbaar zijn en welke niet. C. Flankerend ( 1): Materiële impact verkleining kind-aantallen vanuit andere dossiers/ regelgeving ✓ Door de nieuwe wet doordecentralisatie onderhoud (d.d. 2015) worden scholen met veel leegstand onbetaalbaar voor wat betreft het onderhoud aan de buitenzijde (scholen krijgen namelijk een vergoeding per leerling). ✓ In een eerder onderzoek van Penta Rhoo is becijferd dat in de gemeente Epe, bij ongewijzigd beleid, voor het PO een leegstand zou ontstaan van 21% naar 2035 toe: cumulatief circa € 5 miljoen in kosten.

✓ Passend onderwijs heeft een specifiek effect op kleine scholen. Ze worden gemakkelijk(ker) gevonden door ouders die kleinschaligheid zoeken voor leerlingen met extra zorgvragen. Tegelijkertijd hebben ze onvoldoende middelen om de vereiste specialismes in te regelen: tenzij ze slimme samenwerkingsconstructies kiezen. ✓ De toepassing van het wettelijk instrument gemiddelde schoolgrootte wordt moeilijker: door daling van het leerlingenaantal kunnen steeds minder brin nummers in stand worden gehouden. ✓ Het landelijk beleid bekostiging kleine scholen (vanuit OCW) staat onder druk. Het Ministerie is zeer terughoudend om uitzonderingen te maken in krimpregio’s. -------------PERSPECTIEF – KOERS DUURZAME KINDVOORZIENINGEN EPE – VERSIE 1.1 - 21 MAART 2019

4

✓ De regeling fusiecompensatie faciliteert BaO gedeeltelijk om tot samenvoegingen te komen maar deze heeft een tijdelijk karakter én compenseert in de doorlooptjd van zes jaar niet alle lasten van scholenfusies. ✓ Voor de kinderopvang zijn per 1 januari 2019 (IKK) nieuwe (beroepskracht-kind) ratio’s in werking getreden voor de inzet van pedagogisch medewerkers: die betekenen dat o.a. meer personeel moet worden ingezet voor groepen van de jongste kinderen. Deze nieuwe regels hebben ook gevolgen voor het door de opvang benodigde ruimtegebruik (m2’s). Daarnaast brengen de nieuwe IKK maatregelen extra kosten met zich mee per locatie, waardoor het moeilijker is geworden een gezonder bedrijfsvoering te realiseren voor kleinere locaties. Kortom: De partijen in de regio Epe moeten dus zelf de handschoen oppakken om door samenwerking tot oplossingen te komen voor situaties die daarom vragen.

D. Flankerend (2): Korte typering context Epe: ✓ 32.543 Inwoners ✓ Kleinere/ middelgrote gemeente met dorpskarakter. ✓ Vier kernen: ▪ de grotere: Epe (ruim 14.000 mensen) en Vaassen (ruim 12.000 mensen) ▪ de kleinere: Emst en Oene ✓ Grote toeristische en landschappelijke aantrekkingskracht. ✓ Van oorsprong een gemengde regio: met verschillende geloofsrichtingen en levensovertuigingen. ✓ Secularisatie wint terrein. Vanuit kindvoorzieningen bezien biedt dat mogelijkheden om formeel en informeel tot samenwerkingsmodellen te komen, waarbij meer denominaties naast elkaar bestaan binnen één voorziening. Dat is tot nu toe niet gelukt binnen Epe. De hiervoor geschetste feiten geven daartoe voor de toekomst wel nadrukkelijk de noodzaak aan. ✓ Context kindvoorzieningen: ▪ 21 locaties voor basisonderwijs (8 schoolbesturen, waarvan 3 grotere), één SBO school en één brede scholengemeenschap, de RSG. -------------PERSPECTIEF – KOERS DUURZAME KINDVOORZIENINGEN EPE – VERSIE 1.1 - 21 MAART 2019

5

▪ 2 Koepels voor Kinderopvang: psz/ ko/ bso: KOM (alleen opvang) en Koppel-Swoe (welzijn en opvang); daarnaast nog particuliere aanbieders Mams en Groene Weide. Daarnaast gastouderopvang en enkele wijkvoorzieningen waar een vorm van opvang plaats vindt vanuit bewoners/ verenigingen: niet altijd handelend binnen het wettelijk kader voor kinderopvang. ▪ Opvangorganisaties en scholen werken op locatieniveau nauw samen voor met name peuters (overdracht opvang-onderwijs) en bso. ▪ Gemeente zet in op vorming van IKC’s en MFC’s: ▪ Integrale kind centra: gericht op doorlopende leer- en/of ontwikkelingslijnen voor kinderen van tenminste 0-12 jaar – bij voorkeur vanuit één geïntegreerd pedagogisch didactisch concept - en samenwerking door voorzieningen die daar bij betrokken zijn; dat kan onder één dak of in de directe nabijheid van elkaar georganiseerd worden. ▪ Multifunctionele centra: een deelverzameling van samenwerkende voorzieningen voor jeugd, welzijn, opvang, onderwijs, cultuur, gezondheid en sport onder één dak. Voor beide termen geldt dat de invulling altijd maatwerk is en in elke lokale situatie in direct overleg met alle betrokkenen moet worden ingevuld en gefaseerd over een aantal jaren worden doorontwikkeld.

▪ CJG staat in nauwe verbinding met scholenveld en opvang via onder meer de inzet van schoolmaatschappelijk werkers en de doorverwijzing naar een groot veld van zorgaanbieders. ▪ Half Pipe concept voor samenwerking tussen maatschappelijke domeinen. Daarin wordt bepleit om bestaande schotten te overstijgen tussen van oudsher gescheiden sectoren als onderwijs, opvang, zorg en welzijn: dit alles om het belang van kinderen van 0-23 jaar, ouders en gezinnen beter te kunnen bedienen. ▪ Vanuit een brede focus op maatschappelijke ‘door ontwikkeling’ van de verschillende delen (wijken, buurtschappen en kernen) van de gemeente Epe is een aanpak gestart om gebiedsgericht te werken: vanuit dit project wordt de samenwerking gezocht met de daarvoor aangestelde coördinator gebiedsregisseurs. ▪ Tevens moet daar waar mogelijk worden aangesloten bij de besturingsfilosofie en de gekozen indelingen van het zogenaamde gebiedsgericht werken van de gemeente Epe. ▪ De SBO school Van der Reijden werkt nadrukkelijk samen met de SO voorzieningen binnen Stichting Volare. Er is besloten om dit verder uit te bouwen, samen met regulier onderwijs en kinderopvang. Daartoe is plan vorming voor het opzetten van een Expertise Centrum omarmd: meerjarige implementatie, zie deel II.

-------------PERSPECTIEF – KOERS DUURZAME KINDVOORZIENINGEN EPE – VERSIE 1.1 - 21 MAART 2019

6

De keuzes en de aanpak binnen het traject Duurzame Kindvoorzieningen Epe worden vanuit het begrip van deze specifieke context en feiten onder A-D moeten vorm gegeven.

2. Visie: Epe Onderwijsgemeente De gezamenlijke schoolbesturen (PO, S(B)O en VO), opvangorganisaties, het welzijnswerk, CJG en de gemeente Epe hebben een gezamenlijke visie voor de toekomst geformuleerd. De kern hierin is :

‘Meer (kwaliteit en toekomst) in het onderwijs met minder’ Realiseren van duurzaam en kwalitatief en goed onderwijs en zorg voor 0-23 jarigen in onze krimpregio en - met inachtneming van de diversiteit in het basisonderwijs wat betreft richting en identiteit - te komen tot meer school bestuurlijke samenwerking ter versterking van een stevig onderwijskundig netwerk. Uiteindelijk is het streven te komen tot ‘Epe onderwijsgemeente’: ✓ waarbij thuisnabij en passend onderwijs wordt geboden, ✓ waarbij onderwijs (PO, VO en MBO), kinderopvang welzijn, CJG en zorg samenwerken en ondernemen, ✓ om te komen tot een voor kinderen doorlopende ontwikkelingslijn tussen 0-23 jaar, ✓ waarbij ouders iets te kiezen hebben én ✓ waar expertise aanwezig is om een doorgaande leer- en ontwikkellijn te realiseren voor ieder kind. Samenvattend: It takes a village to raise a child. Onderwijsgemeente Epe is dé plek om dit waar te maken.

-------------PERSPECTIEF – KOERS DUURZAME KINDVOORZIENINGEN EPE – VERSIE 1.1 - 21 MAART 2019

7

Deze focus op kwalitatief sterke en duurzame voorzieningen in Epe zelf staat voorop. Niettemin moet ook naar de directe regionale omgeving worden gekeken, wanneer mogelijke oplossingen voor knelpunten of de realisatie van verbeteringen daarmee gediend is. Deze visie wordt onderschreven door de volgende samenwerkende partijen: ▪ Gemeente Epe. ▪ CJG Epe ▪ Kinderopvangorganisaties: 1. Stichting KOM. 2. Stichting Koppel-Swoe. ▪ Welzijn: Stichting Koppel-Swoe ▪ Schoolbesturen: 1. Veluwse Onderwijsgroep. 2. Stichting PROO 3. Stichting Procon 4. Stichting Jenaplanonderwijs ’t Hoge Land Epe e.o. 5. Volare (SO en SBO) 6. Stichting RSG NO Veluwe Deze partners hebben in directe zin gewerkt aan de voorstellen voor de gebieden in de voorliggende Koersnota. Daarbij is tevens tussentijds de afstemming gezocht met- en de ondersteuning gevonden van de volgende (kleinere) organisaties van kinderopvang (Mams en Groene Weide) en onderwijs (Vereniging tot stichting en instandhouding School met de Bijbel Emst; Vereniging tot stichting en instandhouding ener christelijke school Oene; Vereniging voor Evangelisatie Het Mosterdzaadje Gortel). Daarnaast wordt gewerkt met een klankbordgroep van ouders. 2-3 Maal per jaar gaat deze in gesprek met de projectleiding. Voorstellen en suggesties uit deze ontmoetingen worden vertaald naar de te maken keuzes.

-------------PERSPECTIEF – KOERS DUURZAME KINDVOORZIENINGEN EPE – VERSIE 1.1 - 21 MAART 2019

8

3. Doelstellingen en middelen Het idee onder dit thema is om ‘zoveel mogelijk de daling van het aantal leerlingen tegen te gaan én hierop te anticiperen door vanuit samenwerking initiatieven te ontwikkelen. Daarbij wordt in de gemeente Epe een scherp onderscheid gemaakt tussen doelstellingen en de middelen om die doelstellingen te bereiken:

A. Doelstellingen: 1. De instandhouding van duurzame voorzieningen. ✓ Thuisnabij in de vier kernen van Epe: o waar mogelijk rekening houdend met de keuzes in gebiedsgericht werken. o met bijzondere aandacht voor behoud van leefbaarheid in buitengebieden. ✓ Bereikbaar. ✓ Betaalbaar. ✓ Gedifferentieerd (zodat er binnen Epe Onderwijsgemeente genoeg te kiezen valt): ▪ in termen van variëteit qua denominaties maar ook ▪ variëteit qua pedagogisch didactische concepten onderwijs-& opvang. 2. De borging en versterking van de kwaliteit van de opvang en onderwijsvoorzieningen. a. In stand houden basis kwaliteit onderwijs en opvang cf Inspectie-/ wettelijke normen. b. Bevorderen doorlopende leer- en ontwikkellijnen 0-23 jaar. Onder meer: ▪ Voor elke voorziening geldt dat er sprake is van geformaliseerde samenwerking tussen school, kinderopvang, zorg en welzijn. -------------PERSPECTIEF – KOERS DUURZAME KINDVOORZIENINGEN EPE – VERSIE 1.1 - 21 MAART 2019

9

▪ Idem dito voor de samenwerking tussen alle basisscholen en de RSG.

-------------PERSPECTIEF – KOERS DUURZAME KINDVOORZIENINGEN EPE – VERSIE 1.1 - 21 MAART 2019

10

c. Versterken samenhang maatschappelijke functies onderwijs, kinderopvang,zorg, welzijn, cultuur en sport: de zogenaamde half pipe. Samengevat:

B. Middelen: voor elk(e) (cluster van) voorziening( -en) volgens maatwerk al/nietin te zetten, i. Fusies/ samenvoeg ing/ clustering van voorzieningen. ii. Vorming van Integrale Kind Centra (IKC’s) of Multi Functionele Centra . (MFC’s) iii. Bevordering van kennis en kundeuitwisseling en van succesvolle praktijken voor kinderen. iv. Toepassing van functionele of materiële gebouwaanpas singen: om veilig , duurzaamen effectief gebruik te bevorderen dan wel leegstand tegen te gaan. -------------PERSPECTIEF – KOERS DUURZAME KINDVOORZIENINGEN EPE – VERSIE 1.1 - 21 MAART 2019

11

Deze middelen worden ingezet vanuit een model van samenwerking tussen verschillende sectoren en tussen de verschillende daarin werkzame besturen. Het deeltraject Duurzame Kindvoorzieningen binnen Perspectief Epe voorziet in deze bestuurlijke intenties, als ook in de werk- en projectstructuur om de ambities te realiseren. NB: Daar waar inhoudelijk en/of qua bedrijfsvoering logisch, mogelijk en zinvol kan ook de samenwerking gezocht worden met (besturen van) voorzieningen in gemeenten/ kernen dicht bij Epe. Laat onverlet dat het accent ligt op het creëren van een duurzame voorzieningenstructuur binnen de vier kernen van Onderwijsgemeente Epe.

Daarmee wordt in de gemeente Epe bewust gekozen voor een brede kijk. Deze is nodig voor een aanpak van het thema leerlingendaling vanuit de opgestelde visie en vanuit het idee: Maak van Krimp een Kans. Daarbij wordt ook bewust de term Duurzame Kindvoorzieningen’ gehanteerd: die is dekkender dan de termen onderwijs of scholen, die in het verleden overwegend gebruikt werden. Daarmee wordt meer recht gedaan aan het hele en bredere spectrum van: scholen, opvang, CJG, buurt- en wijkvoorzieningen, welzijn, et cetera. Om de aanpak vanuit deze doelstellingen en middelen naar een concreet niveau te brengen wordt door de samenwerkende besturen onderscheid gemaakt tussen een Generieke lijn (een gezamenlijk kader om tot keuzes te komen) en een Specifieke lijn: de precisering van de (locatie-gebonden) keuzes die vanuit dat kader dan aan de orde zijn. Hierna volgt een toelichting op deze twee invalshoeken.

4. Generieke lijn: afwegingskader Kindvoorzieningen Epe Bij de start van het traject is afgesproken dat het thema leerlingendaling wordt omgezet naar een visie vanuit Epe op duurzame kindervoorzieningen. Het is het beste om dat te doen voor het gehele ‘landschap’ van voorzieningen voor 0-23 jaar: kinderopvang, basisonderwijs en voortgezet onderwijs, Expertisecentrum (EC) Epe. Het werken aan een dergelijke visie is nodig om tot een afwegingskader te komen. -------------PERSPECTIEF – KOERS DUURZAME KINDVOORZIENINGEN EPE – VERSIE 1.1 - 21 MAART 2019

12

Dit kader bestaat uit een set van criteria, die door alle besturen gedragen worden, om tot keuzes te komen in omvang en opbouw van het totaal bestand aan voorzieningen voor tenminste: ✓ de samenwerking tussen onderwijs opvang, CJG, welzijns-, zorg-, wijk- en dorpsvoorzieningen; ✓ de samenwerking tussen regulier en specialistisch onderwijs; ✓ de verbinding van opvang, onderwijs- en zorgkaders: onder meer WPO, WVO, WMO, WKO. ✓ het gebruik van instandhoudings- of signaleringswaarden in termen van kind-aantallen; ✓ het gewenst beleid in spreiding en bereikbaarheid van voorzieningen; ✓ de consequenties voor huisvesting en facilitaire inrichting. Uiteindelijk hebben alle partijen binnen de gemeente Epe zich achter dit afwegingskader geschaard als gezamenlijke basis om in specifieke situaties tot keuzes te kunnen komen. Dit afwegingskader is gebruikt om voor de op dit moment bestaande voorzieningen tot optimale keuzes te komen voor de lange termijn. Concreet kan dan uiteindelijk bepaald worden wat de beste samenstelling is van het voorzieningenbestand voor de (middel-) lange termijn. Het afwegingskader bevat vier criteria:

A. Minimale omvang van basisscholen als signaleringswaarde. Vanuit de stuurgroep wordt een kwantitatieve grens te gehanteerd. Deze wordt gesteld op < 100 leerlingen met een tweede attentie waarde daarbinnen van < 50 leerlingen. NB: de opheffingsnorm voor Epe is 57. ✓ Onder zo’n grens, zo is de aanname, wordt het moeilijk(-er) om de kwaliteit van het onderwijs in de volle breedte te organiseren. Het gaat dan om het kunnen realiseren van de beste ontwikkelingskansen voor kinderen. Gekoppeld hieraan hebben partijen ook afgesproken dat sprake moet zijn van : minimaal drie groepen per school/ lespunt. ✓ Het idee van deze signaleringswaarde voorziet in een flexibele en wijze benadering in plaats van het ‘botte hakmes.’ Zodra zichtbaar wordt dat de omvang deze grens nadert, is dat aanleiding voor de bestuurders om het gesprek te zoeken met elkaar en de betrokkenen in de lokale gemeenschap. Het stimuleert partijen om voor de betreffende voorziening(-en) met een visie te komen voor de toekomst en een aanpak op weg daarnaartoe. -------------PERSPECTIEF – KOERS DUURZAME KINDVOORZIENINGEN EPE – VERSIE 1.1 - 21 MAART 2019

13

✓ Voor zowel de sublocaties van kinderopvang/pszs/bso als voor het SBO-SO, als ook voor het VO is afgesproken een dergelijke grens niet te hanteren. De andere criteria hierna gelden daar wel. B. Betaalbaarheid voorziening: tenminste kostendekkend en financieel gezond, volgens daartoe geldende algemene criteria van Rijk (OCW, SZW, BZK) en common sense bedrijfsvoering. C. Effectiviteit en efficiency gekozen oplossing moeten in balans zijn. Maatregelen en oplossingen zijn maximaal dienend aan de twee overeengekomen doelstellingen: zie in 1.3. De begrenzing daarvan wordt tenminste bepaald door de financiële mogelijkheden. D. Keuzevrijheid en denominatieve spreiding in totaal bestand respecteren. Indien een voorziening, vanwege de te hanteren overige criteria, toch dicht moet of moet worden samengevoegd, dan wordt gestreefd naar lokaal maatwerk: ▪ In de vorm van formele/informele samenwerkingsconcepten. In dialoog met directies, ouders en lokale gemeenschap wordt dan door de besturen alsdan best passende oplossing gekozen. ▪ Door lokaal slim te variëren in organisatorische oplossingen: een beargumenteerde keuze uit het bekende palet van samenvoeging, werken met dislocaties/ lespunten, clustering, gezamenlijke directievoering, et cetera. Ten opzichte van het bovenstaande geldt het principe van de beredeneerde uitzondering.

Dit kan van toepassing worden verklaard op tenminste: de laatste voorziening van zijn soort (te hanteren naar functie van de voorzieningen en/of denominatie?) in een dorp/wijk/ kern én alleen indien de kwaliteit op orde is.

-------------PERSPECTIEF – KOERS DUURZAME KINDVOORZIENINGEN EPE – VERSIE 1.1 - 21 MAART 2019

14

DEEL B – PERSPECTIEVEN VOOR DE EPER GEBIEDEN I. Specifieke lijn: resultaat, status & vervolg De verschillende dragende besturen hebben een stuurgroep gevormd. Deze heeft voor elk van de gebieden in Epe de meest optimale koers bepaald in een aantal sessies in het jaar 2018, gebruik makend van het afwegingskader. Voor elk gebied in Epe zijn daartoe uitputtende overzichten opgesteld (separaat beschikbaar in bijlagen) met daarin een exacte beschrijving van alle voorzieningen (onderwijs, opvang, welzijn, zorg, cultuur, sport en wonen).

-------------PERSPECTIEF – KOERS DUURZAME KINDVOORZIENINGEN EPE – VERSIE 1.1 - 21 MAART 2019

15

In het project is ook samenwerking gezocht met de projectleider gebiedsgericht werken.

In paragraaf II staan de uitkomsten daarvan: per gebied samengevat. Deze bevatten het resultaat van de doorlopen verkenningen en de voorstellen die daar het resultaat van zijn. Een paar opmerkingen daarbij: 1. De gedane uitspraken zijn bedoeld als richtinggevend voor vervolgstappen en te maken keuzes. 2. Deze variëren in termen van concreetheid: dat is eigen aan het lange termijn ontwerp dat hier aan de orde is. De specifieke context per gebied, als ook de omstandigheden van elk van de besturen tijdens dit proces, bepalen mede de mate waarin de voorstellen meer of minder concreet konden worden gemaakt. 3. In de periode maart-mei zullen de voorstellen in deze versie 1.0 door de afzonderlijke besturen worden doorgenomen binnen de daartoe geëigende route (toezicht en medezeggenschap) in de eigen organisaties. Het resultaat daarvan biedt vervolgens de basis voor de sturing op de uitvoering vanaf medio 2019. 4. Tevens zal, parallel daaraan, binnen de gemeente Epe bezien worden welke financiële stromen gekoppeld kunnen worden aan die voorstellen, die daarom vragen (veelal vanuit huisvestingsoptiek). Daartoe zal afstemming worden gezocht tussen de ambtenaren en wethouders die zicht bezig houden met de terreinen wonen, ruimte, financiën, welzijn, onderwijs en (jeugd-)zorg. Waar nodig wordt afstemming gezocht met de participerende besturen van kinderopvang, onderwijs en welzijn.

Daarmee is in dit document de basis is gelegd voor duurzame kindvoorzieningen in de gemeente Epe. Daarbij worden ook voor elk van de gebieden de logische vervolgstappen aangegeven om van beleid naar realisatie te komen. Het streven is om vóór de zomervakantie (15 juli 2019) ook de financiële vertaling (wat zijn de kosten?) van de voorstellen in deze Koersnota afgerond te hebben. Vervolgens moet de financiering worden vastgesteld vanuit het bredere proces van de meerjarenbegroting binnen de gemeente Epe. Uiterlijk in december 2019 is dan helder hoe de financiering van de voorstellen wordt vorm gegeven. Daarbij wordt vanuit de Stuurgroep de volgende prioritering aangereikt vanuit de invalshoek Waarvoor moet nog financiering worden vastgesteld vanuit de daarvoor beschikbare gemeentelijke middelen? ✓ (1) Epe zuid west; (2) Vaassen Oost. Voor deze gebieden zijn innovatieve voorstellen gedaan, die om een investering vragen. De financiering hiervoor moet nog worden opgenomen in de nieuw op te stellen meerjarenbegroting. ✓ (3) Epe Noord; (4) Vaassen West. De financiering voor de realisatie van het overgrote deel van de voorstellen in deze twee gebieden is al opgenomen in de huidige meerjarenbegroting. Voor enkele specifieke zaken is wel nog financiering nodig. -------------PERSPECTIEF – KOERS DUURZAME KINDVOORZIENINGEN EPE – VERSIE 1.1 - 21 MAART 2019

16

✓ (5) Emst-Oene-Buiten; (6) Epe Oost. Voor deze gebieden worden vooralsnog geen grote nieuwe investeringen voorzien. Enkele kleinere aanpassingen zijn nodig.

Hoe verder vanuit alle betrokken besturen: vanaf voorjaar 2019 en de jaren daarna Ook in deze ‘tweede fase’ van het Perspectieftraject (medio 2019 en de jaren daarna) wordt de projectmatige aansturing voortgezet. A. Voor het vervolgtraject moeten we een krachtige en ‘wervende’ leuze/ noemer vinden (bij voorkeur vanuit Kinderen geformuleerd); daaraan verbonden zal er ook een website komen en misschien wel een campagne: zodat we de Eper gemeenschap / potentiële bewoners blijven verleiden om enthousiast te zijn over wat er gebeurt. B. De stuurgroep wordt daarbij gecontinueerd. De vergaderfrequentie gaat terug naar vier maal per jaar: de rol verandert immers naar die van monitorend en bijsturend orgaan. C. De uitwerking en uitvoering vindt in elk van de afzonderlijke gebieden plaats langs lijnen van de daarvoor bepaalde stappen: veelal onder regie van een werkgroep van de in dat gebied actieve besturen en/of leidinggevenden. D. Daarnaast is er een kleine ‘cockpit-groep’. Die bestaat uit de voorzitter van de stuurgroep, en de projectleiders DKV en EC, aangevuld met de beleidsontwikkelaar onderwijs & huisvesting van de gemeente Epe. Deze groep stimuleert en bewaakt de voortgang, zorgt voor monitoring en bereidt de vergaderingen voor en zorgt in dat kader voor de daarbij logische verantwoordingsdocumenten en rapportages. E.

Daartoe zal in de periode maart-april 2019 door de ‘cockpit-groep’ een implementatieplan en een voortgangsmonitor worden opgesteld zodat alle deelnemende organisaties in staat worden gesteld om (bij) te sturen in de fase van uitvoering en realisatie. F. Evenals in de eerste fase wordt de samenwerking met de Eper gebiedsregisseurs voortgezet en, waar mogelijk, geïntensiveerd. -------------PERSPECTIEF – KOERS DUURZAME KINDVOORZIENINGEN EPE – VERSIE 1.1 - 21 MAART 2019

17

G. Ook de regelmatige ontmoetingen met het Ouderpanel worden gecontinueerd, tenminste twee maal per jaar. Eerst worden hierna twee gebiedsoverstijgende thema’s behandeld in Deel II. De voorgestelde koers voor de zes Eper gebieden wordt daarna samengevat in Deel III.

II. Gebiedsoverstijgende thema’s Tijdens de bijeenkomsten van de stuurgroep zijn allereerst twee ‘gebieds-overstijgende’’ thema’s geagendeerd die verbonden zijn aan de beoogde verduurzaming van de Eper kindvoorzieningen. De stuurgroep heeft op zich genomen om ook voor deze thema’s het initiatief te blijven nemen om deze ‘verder te brengen’ in de komende jaren. Het gaat om:

1. Versteviging samenwerking wijk en buurtvoorzieningen vanuit de bevolking en/of verenigingen 2. Doorontwikkeling van de samenwerking tussen het Eper primair en voortgezet onderwijs. Hierna worden deze thema’s kort toegelicht:

II.1 Versteviging samenwerking met wijk en buurtvoorzieningen vanuit de bevolking en/of verenigingen Er is in de gemeente een aantal buurtverenigingen, speeltuinverenigingen en soortgelijke initiatieven van waaruit ook activiteiten voor kinderen georganiseerd worden. Deze worden gezien als waardevolle initiatieven vanuit de Eper gemeenschappen. Wat daar gebeurt varieert van spelactiviteiten tot en met vormen van peuterwerk. Vanuit de Stuurgroep Perspectieftraject is de wens uitgesproken om de afstemming met deze initiatieven te versterken. 1. Het is immers in het belang van de kinderen in Epe dat de verschillende kindvoorzieningen – vanuit de professionele en de vrijwilligerssector – goed samenwerken. Dat kan de kwaliteit en de rijkdom van het aanbod voor de kinderen en hun ouders ten goede komen. 2. Bovendien versterkt dit de cohesie in de buurten: een opdracht waarmee ook de Eper gebiedsregisseurs volop bezig zijn. Wat worden de concrete acties vanaf voorjaar 2019: -------------PERSPECTIEF – KOERS DUURZAME KINDVOORZIENINGEN EPE – VERSIE 1.1 - 21 MAART 2019

18

✓ Verkrijgen van steun (bij onder meer gemeenteraad Epe, de toezichthouders van de opvangkoepels en schoolbesturen) voor deze beoogde intensivering van de samenwerking tussen professionele opvang-en onderwijsorganisaties en de Eper buurtverenigingen met kinderactiviteiten. ✓ Opstelling van een aanpak en een overzicht met te voeren gesprekken. Dat doen de opvang- en schoolorganisaties samen met de Eper buurtregisseurs. ✓ Vervolgens uitvoeren van deze kennismakings- en verkenningsgesprekken. In al deze gesprekken wordt verkend op welke wijze partijen elkaar kunnen versterken zodat het aanbod voor de Eper kinderen en gemeenschap nog beter wordt. ✓ Dat moet vervolgens leiden tot een (voor elk gebied waarin dit van toepassing is) concrete lijst van afspraken en activiteiten, waarvan het effect moet leiden tot meerwaarde voor kinderen, ouders en/of de (buurt-)gemeenschappen waarvan zij deel uitmaken.

II. 2 Doorontwikkeling van de samenwerking tussen het Eper primair en voortgezet onderwijs. Er is in Epe al een aantal activiteiten waarin de scholen voor primair onderwijs samen werken met de RSG. Het doel daarvan is in de kern het bevorderen van een zo goed mogelijke overgang voor kinderen van PO naar VO. Via Talenta loopt en er wordt nagedacht over doorontwikkeling daarvan (meer gezamenlijke PO-VO activiteiten). Er is samenwerking rondom het vak Engels. Bestuurlijk gezien is het uitgangspunt: pluriformiteit. De RSG wil graag dé Eper voorziening zijn voor VO. De PO schoolbesturen kunnen elk hun eigen samenwerkingsvorm kiezen met de RSG op basis van strategische keuzes die zij wensen te maken. De RSG heeft aangegeven heel graag te willen samenwerken met alle besturen, op dezelfde thema’s en/of per bestuur op telkens wisselende thema’s. Het is daarbij niet zo dat het streven is dat alle Eper kinderen persé in Epe naar school zouden moeten gaan. Om een aantal redenen gaan Eper kinderen ook naar bijvoorbeeld Apeldoorn of Heerde. Die keuzevrijheid – qua type onderwijs, samenstelling van het aanbod en qua indentiteit van VO-scholen - moet behouden blijven voor ouders en kinderen. Wel is het streven om de RSG – ook door samenwerking met het PO – sterk te houden zodat er ook lokaal in Epe VO aanbod blijft bestaan: dat qua inhoud goed en innovatief is en qua bedrijfsvoering duurzaam.

Daarbij is een aantal afspraken gemaakt (zie ook II.3) om dit voornemen verder concreet te maken. 1. De besturen voor PO en VO onderschrijven de intentie dat de overgang voor leerlingen van PO naar VO – in hoofdzaak in de leeftijd 10-14 jaar - verder verbeterd kan en zal worden. Dat komt het leer- en ontwikkelproces van kinderen ten goede. -------------PERSPECTIEF – KOERS DUURZAME KINDVOORZIENINGEN EPE – VERSIE 1.1 - 21 MAART 2019

19

2. Dat gebeurt ten eerste vanuit de bestaande samenwerking rondom Techniek, Via Talenta en Engels maar ook op andere gebieden zal voor kinderen samenwerking gerealiseerd worden. 3. Daarbij wordt gekozen voor een flexibel model van onderwijsarrangementen en niet voor de inrichting van een junior college. Het belangrijkste argument daarvoor is dat een flexibel model van meerdere afspraken op meerdere onderwijsonderwerpen voor meer kinderen toegankelijk zal zijn dan een ‘nieuw school (jr colleg oid)’, waarin slechts een deel van de kinderen onderwijs geniet. 4. De PO-schoolbesturen en de RSG zullen in de loop van 2019-2020 deze samenwerkingsagenda concretiseren. – welke meerwaarde kunnen we definiëren voor kinderen?; Welk gezamenlijk aanbod willen wij gezamenlijk door ontwikkelen? én Waarin kiezen we voor deelafspraken (en daaraan verbonden uitvoerings- en financieringsafspraken) tussen twee of meerdere partijen? 5. In de creatie van een compact aantal flexibele ruimtes binnen de nu (in 2019) door te voeren renovatie van de RSG wordt rekening gehouden met de bovenstaande ambities.

-------------PERSPECTIEF – KOERS DUURZAME KINDVOORZIENINGEN EPE – VERSIE 1.1 - 21 MAART 2019

20

III. De koers voor duurzame kindvoorzieningen Epe: de voorstellen De weergave voor elk van de zes gebieden wordt telkens in drieën gedaan: (a) de actuele vertreksituatie jaarwisseling 18-19; (b) het toekomstperspectief; (c) eerste stappen in de aanpak. III.1 Epe Zuid West – Toewerken naar een IKC/ MFC waarin ‘zo inclusief mogelijk’ gewerkt wordt:

-------------PERSPECTIEF – KOERS DUURZAME KINDVOORZIENINGEN EPE – VERSIE 1.1 - 21 MAART 2019

21

Urgentie: Hoog A. Vertreksituatie: jaarwisseling 2018-2019

Vanuit inventarisatie gebiedsregisseurs, de signalen: ▪ Klaarbeek: nieuwe wijk, nieuwe bewoners; ▪ Behoefte aan meer verbondenheid, zeggenschap; ▪ Contact tussen gemeente, uitvoerders, inwoners loopt verre van soepel. ▪ Turkse gemeenschap: Eigen problematiek, veel sociale controle, problemen blijven achter de voordeur; ▪ Wijkvereniging is actief, maar wordt soms ook exclusief ervaren; ▪ Speeltuinvereniging Jolijt onder druk; ▪ (Verborgen) eenzaamheid en armoede; ▪ Behoefte vanuit organisaties om meer samenwerking; ▪ Gezien de kwetsbaarheid van de Van der Reijdenschool is het wenselijk deze school te koppelen aan de andere scholen: de vd Reijdenschool moet binnen twee jaar een andere locatie hebben. ▪ Voor de K Norel en de Nieuwe Wisselse geldt dat beide scholen onder de signaleringsgrens van ons beleidskader (< 100) zitten of bijna zitten. Door de besturen is afgesproken om dan te kijken of meer samenwerking of integratie hiervoor een oplossing kan zijn. Ook wordt opgemerkt dat het gebouw van De Nieuwe Wisselse gedateerd is. -------------PERSPECTIEF – KOERS DUURZAME KINDVOORZIENINGEN EPE – VERSIE 1.1 - 21 MAART 2019

22

▪ Jenaplan school het Hoge Land (formeel gesitueerd in ander gebied; wel dichtbij) is ook geïnteresseerd om hierin mee te denken en eventueel te participeren. Daarbij wordt wel aangetekend dat de school er niet (hard) op achteruit wenst te gaan qua beschikbare oppervlakte en ruimte om de school heen. Mocht dat slecht uitpakken in dit gebied, dan kan het bestuur zich voorstellen dat het beter is om op de huidige locatie de voorwaarden te scheppen voor een qua huisvesting toekomstbestendige school.

B. Toekomstperspectief In dit gebied wordt gekozen voor een concentratie kindvoorzieningen, waarbij de grenzen tussen BaO, SO-SBO zoveel als mogelijk is geslecht zullen worden. Zo ontstaat versterkte samenwerking tussen BaO en specialistische ondersteuning. Het is op deze wijze ook een kans om de gehele uitstraling van de wijk op te plussen door tenminste de volgende accenten te zetten voor een aantal voorzieningen voor kinderen en de wijk als geheel:: ✓ De koppeling hieraan van de fysieke plek voor het onderwijs aan hoog-intelligente kinderen (van Proo). ✓ Om een doorlopende ontwikkelingslijn te borgen, zullen de opvangvoorzieningen ook hiermee verbonden worden. ✓ Vanuit het aanbieden van doorgaande ontwikkelingslijnen van kinderen vanuit Welzijn liggen er kansen voor een sterkere verbinding met de diensten vanuit Viat-tence en De Klimtuin. ✓ Ook het CJG geeft aan heel graag fysiek gehuisvest te worden in een dergelijke omgeving, die veel nauwer aansluit bij de eigen opdracht dan de huidige huisvesting. Daaraan wordt dan wel de voorwaarde gekoppeld dat alle huidige CJG partners meegaan. Door deze bundeling van activiteiten tot stand te brengen kan deze concentratie ook uitgroeien tot dé fysieke plek voor Expertise Centrum Epe. Hier wordt zo inclusief mogelijk gewerkt met kinderen vanuit de brede expertises van alle hierin deelnemende voorzieningen.

Zo ingericht kan deze locatie ook een brede functie als EC vervullen voor veel meer kinderen in Epe, die op andere plekken naar school of naar de opvang gaan.

C. Epe Zuid-West - Aanpak vanaf voorjaar 2019: accenten bij de start

-------------PERSPECTIEF – KOERS DUURZAME KINDVOORZIENINGEN EPE – VERSIE 1.1 - 21 MAART 2019

23

1. Er wordt een bestuurlijke werkgroep Epe Zuid-West gevormd, bestaande uit de direct betrokken besturen (onderwijs, opvang, gemeente, welzijn, CJG). Deze werkgroep zal de regie nemen op de realisatie van de beoogde sterke verbinding tussen alle kindvoorzieningen in dit gebied en de aanwezige organisaties op het terrein van zorg, welzijn, sport, cultuur en wonen (zie ook hierna onder punt 5). Een dekkend overzicht van al deze partners is opgenomen in de Bijlagen per gebied. 2. Hiervoor door de betrokken besturen: plan van Aanpak en Planning maken: de eerste stap daarin wordt gezet door het laten uitvoeren van de quick scan naar de mogelijkheden vanuit huisvestings- en kostenperspectief. Het gaat dan om het tot stand brengen van een beredeneerde inschatting, vooraf, vanuit de gemeente: is het reëel hierin te investeren qua eisen/ kosten huisvesting. Daarvoor zal een quick scan worden uitgevoerd vanuit een gezamenlijke opdrachtbeschrijving door: gemeente, besturen Proo, Procon, Volare, Jenaplan, KOM en Koppel. De uitkomsten van deze quick scan moeten een helder beeld opleveren over de haalbaarheid van een brede combinatie van kindvoorzieningen op deze plek in Epe: voor hoeveel voorzieningen is er plek en financiering en wat betekent dat voor de uiteindelijke keuzes in de samenwerking.

Daarbij is hiervoor onder B al aangetekend dat de jenaplanschool met een voorzichtiger en voorwaardelijker intentie in stapt dan de overige besturen. Indien voor de jenaplanschool in dit gebied geen goede ruimte kan worden gecreëerd, kiest dit bestuur voor doorontwikkeling vanuit de huidige plaats van de school. De quick scan zal hierin duidelijkheid verschaffen. 3. Verdeling aanbod KOM-Koppel in dit gebied nog concretiseren: dit wordt nader voorbereid in gesprekken in het voorjaar van 2019 tussen de beide bestuurders en de procesbegeleider. De uitkomsten hiervan worden gedeeld met de andere partners en verbonden met de algehele aanpak. 4. Om de verbindingen met welzijn, zorg en wijkontwikkeling verder te versterken zal de gebiedsregisseur ook deel gaan uitmaken van de werkgroep, dan wel wordt op andere wijze (regelmatige – ad hoc - afstemming op thema) voorzien in deze verbinding.

III. 2 Epe Oost – Stabiliseren/ kwaliteit veilig stellen en verbindingen tussen voorzieningen verstevigen

Urgentie: Laag -------------PERSPECTIEF – KOERS DUURZAME KINDVOORZIENINGEN EPE – VERSIE 1.1 - 21 MAART 2019

24

A. Vertreksituatie: jaarwisseling 2018-2019

▪ Vanuit inventarisatie gebiedsregisseurs, de signalen: • Enorm veel klachten over de openbare ruimte; • (Verborgen) eenzaamheid en armoede; • Overlast van jongeren op verschillende plekken in het gebied; • Verschillende delen van het gebied voelen als los zand, veel doorstroming; • Participatiemoeheid; • Integratie van andere culturen verloopt moeizaam; • Wel een aantal bewonersinitiatieven. ▪ Twee sterke scholen (De Gilde & de Anne de Vries): in termen van leerlingaantallen : ver verwijderd van de signaleringsgrens ▪ Alle twee de scholen hebben goede verbindingen met opvang

B. Toekomstperspectief -------------PERSPECTIEF – KOERS DUURZAME KINDVOORZIENINGEN EPE – VERSIE 1.1 - 21 MAART 2019

25

✓ Qua scholen en opvang. Zo laten! Borgen wat er is en van daaruit verder professionaliseren, is de meest verstandige koers. ✓ Wat dan wel nodig is: inzetten op meer inhoudelijke samenwerking tussen onderwijs en opvang. Dat is nodig voor de vorming van één pedagogisch didactische lijn. Die samenwerking verder brengen én de versterking van de verbinding met welzijn kan ook gewoon door elk van de clusters/ samenwerkende voorzieningen van scholen en opvangorganisaties afzonderlijk gebeuren. ✓ Mogelijk kunnen de te maken keuzes voor Epe Zuid West consequenties hebben voor de positie van de kindvoorzieningen in Epe Oost: bijvoorbeeld bij een sterke aantrekkingskracht van de te realiseren combinatie in ZuidWest, kan dit kinderen trekken vanuit Oost. Dat kan weer gevolgen hebben voor de positie van de voorzieningen in Oost. De stuurgroep zal de komende maanden en jaren monitoren hoe dit zal uitpakken. Mogelijk kan dit leiden tot heroverweging/ bijstelling van de hiervoor verwoordde koers voor Epe-Oost. Wat in ieder geval wordt opgepakt is de zodanige ‘opwaardering’ van de scholen en daarmee samenwerkende voorzieningen in dit gebied, dat ze (ook bij de komst van de nieuwe locatie in Epe Zuidwest) aantrekkelijk blijven voor kinderen en ouders.

C. Epe Oost - Aanpak vanaf voorjaar 2019: accenten bij de start 1. Aan de schooldirecteuren en coördinatoren opvang de bestuurlijke opdracht verstrekken om te onderzoeken wat de beste onderwerpen zijn om de beoogde verbindingen met elkaar te verstevigen. 2. De ontwikkeling van voorstellen (inrichting en middelen) voor de ‘opwaardering’ van de scholen in Epe Oost, in directe samenhang met de daaraan verbonden activiteiten van de kinderopvangorganisaties. 3. Om de verbindingen met welzijn, zorg en wijkontwikkeling verder te versterken zal de gebiedsregisseur ook deel gaan uitmaken van het overleg van schooldirecteuren en opvangcoördinatoren, dan wel wordt op andere wijze (regelmatige – ad hoc - afstemming op thema) voorzien in deze verbinding.

-------------PERSPECTIEF – KOERS DUURZAME KINDVOORZIENINGEN EPE – VERSIE 1.1 - 21 MAART 2019

26

III.3 Epe Noord –‘ Het Epi- centrum/ de Werkplaats van-’ doorgaande ontwikkeling: KO→ PO & PO→ VO

Urgentie: Midden A. Vertreksituatie: jaarwisseling 2018-2019

-------------PERSPECTIEF – KOERS DUURZAME KINDVOORZIENINGEN EPE – VERSIE 1.1 - 21 MAART 2019

27

▪ Vanuit inventarisatie gebiedsregisseurs, de signalen: o (Verborgen) eenzaamheid en armoede; o o o

(Te) weinig samenwerking in het gebied tussen professionals, inwoners en verenigingen; Potentie is enorm in het gebied (sport, onderwijs, wijkvereniging, inwonersinitiatief); Behoefte aan activiteiten voor ouderen in de wijk; o Jeugdwerk en ontmoeting voor jongeren blijft een aandachtspunt;

•

Alle vier de PO-scholen hebben leerlingaantallen ruim boven de signaleringswaarde. Dat vormt op zich geen aanleiding tot actie. Verbinden! binnen ‘Epe onderwijsgemeente’ kan in dit gebied wel echt concreet invulling krijgen. Dan zijn er vier accenten vanuit de aanwezige voorzieningen: ▪ PO-VO verbindingen RSG en PO besturen concreter maken vanuit al bestaande samenwerkingen en aanvullende ideeën voor doelgroep 1014, techniek, Engels, gepersonaliseerd- en/of maatwerk leren, et cetera. Dan gaat het zowel om het concreter definiëren en uitwerken van de inhoudelijke samenwerking als ook om de gebouwelijke vertaling daarvan: zie ook hiervoor in II.2. ▪ De samenwerking in MFC Kleurrijk moet verder worden uitgebouwd: scholen, kinderopvang, buurt, welzijn, zorg. ▪ Jenaplanschool: ruimtegebrek. Gebouw is verder goed. Jenaplanschool staat open voor alle opties. De school moet niet weg, maar als de kans er is om voor kinderen meerwaarde te creëren staat de school open voor nieuwe verbindingen en/of gebouwelijke concentraties: o mogelijk ook via een verbinding met het BaO en S(B)O in Epe Zuid-West (zie gebied 1). o

de andere, tweede, optie is te optimaliseren binnen de huidige locatie.

▪ In de op zich stabiele ‘combi’ Bernardus-Mams is veel geborgd voor doorontwikkeling van de lijn 0-12 jaar. Daarbij is er het gebouwelijke issue vanuit Mams, in directe samenhang met de mogelijkheden binnen de Bernardus-school, Mams wil de activiteiten rondom IKC vorming graag uitbreiden ism De Bernardus. Daarvoor zouden qua huisvesting dan wel de goede voorwaarden moeten worden geschapen. -------------PERSPECTIEF – KOERS DUURZAME KINDVOORZIENINGEN EPE – VERSIE 1.1 - 21 MAART 2019

28

B. Toekomstperspectief ✓ Er is nu momentum ivm de onderhanden zijnde verbouwing van de RSG. Het idee is om daarbij ook rekening te houden met de bij alle schoolbesturen bestaande wens om de overgangen van PO naar VO soepeler te doen verlopen. Dat kan dan onder meer door gebouwelijk in de RSG enkele ruimtes te creëren waar flexibel gewerkt kan worden door groep 7 en 8 leerlingen van de verschillende Eper basisscholen. Deze functie als knooppunt van PO-VO verkeer past bij uitstek bij de RSG. In deze flexibele ruimtes van de RSG zijn dan voorzieningen waar ALLE Eper basisscholen met hun 10-12 jarigen programma’s kunnen volgen. ✓ Daarnaast ligt er de opdracht om meer te halen voor kinderen uit de concentratie van voorzieningen in MFC Kleurrijk. ✓ Ten derde moet bezien worden wat gebouwelijk mogelijk is om de beoogde samenwerking tussen de Bernardus en Mams verder te continueren en te intensiveren. ✓ In de loop van het proces van het maken van dit Koersdocument is vanuit dit gebied ook een duidelijker situatie gecreëerd in de verdeling van het aanbod tussen de hoofdaanbieders van kinderopvang in Epe. KOM heeft ervoor gekozen de activiteiten hier te beëindigen (dat heeft Koppel-Swoe gedaan in Vaassen West). Op deze wijze willen partijen de ruimte geven aan elkaar.

✓ Tenslotte geldt voor alle scholen en opvangvoorzieningen dat ook de bredere verbindingen met welzijnsvoorzieningen van Koppel-Swoe verder uitgebouwd zouden moeten worden.

C. Epe Noord - Aanpak vanaf voorjaar 2019: accenten bij de start 1. Er wordt een bestuurlijke werkgroep gevormd (RSG en de PO besturen) om het concept van 10-14 onderwijs nader uit te werken op een wijze waarop alle Eper kinderen daarvan gebruik kunnen maken. Dit ontwerp zal in de loop van 2019-2020 worden opgeleverd. 2. Ten tweede moet – onder meer op basis van de uitkomsten van de quick scan voor Zuid West – een beslissing worden genomen voor het meest optimale scenario voor de toekomstige plek van de jenaplanschool.

-------------PERSPECTIEF – KOERS DUURZAME KINDVOORZIENINGEN EPE – VERSIE 1.1 - 21 MAART 2019

29

3. Ten derde moet een bestuurlijke opdracht worden gegeven aan de samenwerkende partners in MFC Kleurrijk om te komen tot een visie op de samenwerking (meer jaren termijn) en een actieplan voor schooljaar 2019-2020). 4. In dialoog met de gemeente moet helderheid worden gecreëerd door de besturen van de VOG en Mams over wat haalbaar is in de huisvesting van Mams. Op dit moment is onzeker of Mams op de huidige plek kan blijven. Indien dit niet mogelijk is, wordt bezien wat de opties zijn voor een ander onderkomen in de buurt van de Bernardusschool. Daarnaast wordt rekening gehouden met de benodigde renovatie (dak, gevels) van de Bernardusschool zelf. 5. Om de verbindingen met welzijn, zorg en wijkontwikkeling verder te versterken zal de gebiedsregisseur ook deel gaan uitmaken van de werkgroep (RSG, MFC Kleurrijk, Bernardus-Mams combi), dan wel wordt op andere wijze (regelmatige – ad hoc - afstemming op thema) voorzien in deze verbinding.

III.4 Vaassen Oost – Naar intensiever samenwerking vanuit duurzamer en gedeelde huisvesting

Prioriteit: Hoog A. Vertreksituatie: jaarwisseling 2018-2019

-------------PERSPECTIEF – KOERS DUURZAME KINDVOORZIENINGEN EPE – VERSIE 1.1 - 21 MAART 2019

30

▪ Vanuit inventarisatie gebiedsregisseurs, de signalen: o (Verborgen) eenzaamheid en armoede. o Heggerenk: Veel diversiteit in de wijk (ouderen, eenpersoonshuishoudens, gezinnen, huur, koop), maar ook weinig verbondenheid. o Sociaal onveilige plekken in de wijk (flats). o o

Oosterhof: Rustige wijk, weinig problemen, sociale cohesie is redelijk aanwezig; Afgelopen periode veel incidenten (autobranden, overlast), maar gebied gaat worden aangepakt.

▪ De Sprenge (openbaar) zit met circa 60 leerlingen onder de signaleringswaarde. Kwaliteit en continuïteit komen mogelijk verder onder druk. ▪ De overige twee scholen (Gerardus Majella en De Violier) zitten daar ruim boven. ▪ Voor de drie scholen geldt dat de gebouwen relatief oud zijn: investeringen in deze gebouwen of nieuwbouw plannen zijn nodig om op de langere termijn de huisvesting te verduurzamen. ▪ Voor de kinderen en hun ouders in dit gebied is de aanname dat meer samenwerking tot meerwaarde voor het gebied kan leiden.

B. Toekomstperspectief In het najaar van 2018 is het idee ontstaan om na te denken over één brede kindvoorziening in een gebouwelijke concentratie voor 0-12 (14 jaar), waarin voorschool, onderwijs (verschillende scholen, die deels samenwerken), tussen- en naschool intensiever samenwerken. ✓ Waarbij het sterk zou zijn om daarbij ook de wijkvoorzieningen mee te nemen in de concentratie. -------------PERSPECTIEF – KOERS DUURZAME KINDVOORZIENINGEN EPE – VERSIE 1.1 - 21 MAART 2019

31

✓ Waarbij vanuit een gemeenschappelijke deler – onderwijsvisie en –verbinding – gewerkt wordt. ✓ Achter de voordeur zijn er dan wel verschillen qua denominatief aanbod. ✓ Het doortrekken tot en met 14 voor heel Vaassen (incl deel buitengebied) moeten we serieus bekijken: moet vanuit inhoud en gebouwelijke consequenties bekeken worden. Het voorstel vanuit de drie besturen is om te komen tot één nieuwbouwlocatie, waarin de drie verschillende scholen gevestigd zijn. De aanname is dat deze investering beter te dragen is dan te investeren in de gebouwelijke aanpassingen, die nodig zijn in de drie huidige afzonderlijke locaties. Door deze keuze is de keuzevrijheid in Vaassen tussen drie denominaties gewaarborgd. Daarbinnen zal elke school zichzelf zodanig moeten ontwikkelen dat deze levensvatbaar, sterk en aantrekkelijk voor ouders en kinderen blijft. In deze nieuwe gebundelde voorziening kan daarnaast worden onderzocht op welke terreinen de afzonderlijke scholen kunnen en willen samenwerken om zo meerwaarde voor kinderen te creëren.

C. Vaassen Oost - Aanpak vanaf voorjaar 2019: accenten bij de start 1. Er wordt een bestuurlijke werkgroep Vaassen Oost gevormd, bestaande uit de direct betrokken besturen (onderwijs, opvang, gemeente, welzijn. Deze werkgroep zal de regie nemen op de realisatie van de beoogde sterke verbinding tussen alle kindvoorzieningen in dit gebied en de aanwezige organisaties op het terrein van zorg, welzijn, sport, cultuur en wonen (zie ook hierna onder punt 5). Een dekkend overzicht van al deze partners is opgenomen in de Bijlagen per gebied. 2. Hiervoor door de betrokken besturen: plan van Aanpak en Planning maken: de eerste stap daarin wordt gezet door het laten uitvoeren van de quick scan naar de mogelijkheden voor één gebouwelijke concentratie vanuit huisvestings- en kostenperspectief. Het gaat dan om het tot stand brengen van een beredeneerde inschatting, vooraf, vanuit de gemeente: is het reëel hierin te investeren qua eisen/ kosten huisvesting. Daarvoor zal een quick scan worden uitgevoerd vanuit een gezamenlijke opdrachtbeschrijving door: gemeente, besturen Proo, Procon, VOG en mogelijk ook KOM en Koppel. De uitkomsten van deze quick scan moeten een helder beeld opleveren over de haalbaarheid van een brede combinatie van kindvoorzieningen op deze plek in Vaassen. -------------PERSPECTIEF – KOERS DUURZAME KINDVOORZIENINGEN EPE – VERSIE 1.1 - 21 MAART 2019

32

3. De consequenties van de voor dit gebied te maken keuzes moeten ook vanuit het perspectief van KOM worden meegenomen: mede in verband met de voorgenomen ‘verplaatsing’ van Nijntje naar Vaassen West (zie in II.5 hierna) moet bezien worden wat de beste inrichting voor kinderopvang is, die kan worden verbonden aan de scholenconcentratie in Vaassen Oost. 4. Om de verbindingen met welzijn, zorg en wijkontwikkeling verder te versterken zal de gebiedsregisseur ook deel gaan uitmaken van de werkgroep, dan wel wordt op andere wijze (regelmatige – ad hoc - afstemming op thema) voorzien in deze verbinding.

III.5 Vaassen West – Op één geconcentreerd gebied IKC-vorming vanuit twee sterke ‘clusters’

Prioriteit: Hoog A. Vertreksituatie: jaarwisseling 2018-2019

▪ Vanuit inventarisatie gebiedsregisseurs, de signalen:

-------------PERSPECTIEF – KOERS DUURZAME KINDVOORZIENINGEN EPE – VERSIE 1.1 - 21 MAART 2019

33

o

o

o

o

Berkenoord: Verdeeldheid binnen de wijk; o Wantrouwen onder inwoners, richting overheid, maatschappelijke organisaties en onderling; Vogelbuurt: Turkse inwoners voelen zich geen deelgenoot van de wijk, dit gevoel is vanuit de autochtone inwoner bezien gelijk; Suikerbrink: Diversiteit aan inwoners (ouderen, jongeren, inwoners met problematiek), is kracht maar ook probleem. Enorme potentie in het gehele gebied met aanwezigheid van sport, welzijn, speeltuin, religie.

▪ Twee sterke schoolvoorzieningen (‘t Mozaïek en De Krugerstee, elk ca 200 kinderen): daarvoor bestaat hier in dit gebied een basis. ▪ We moeten hier uitgaan van het plan dat er ligt: i.c. er wordt nieuwe huisvesting voor De Krugerstee gerealiseerd. ▪ Van daaruit ligt er een goede basis om de banden met opvang, welzijn, zorg en wijkvoorzieningen te verstevigen.

B. Toekomstperspectief ✓ Voor de verhoudingen tussen de twee scholen en de met hen samenwerkende voorzieningen is het uitgangspunt: (a) Evenwicht bewaken (geen disbalans) en (b) keuzevrijheid voor ouders vasthouden. Dat betekent: beide voorzieningen even aantrekkelijk ✓ De beide scholen staan straks dicht bij elkaar. Ze verschillen. Dat is ook goed. Zo is er voor ouders iets te kiezen. Beiden staan sterke verbindingen voor met opvang – daarin wil KOM graag voorzien - en met de wijkvoorzieningen. Voor de -------------PERSPECTIEF – KOERS DUURZAME KINDVOORZIENINGEN EPE – VERSIE 1.1 - 21 MAART 2019

34

kinderopvang worden zaken dan zo efficiënt mogelijk ingeregeld, vanuit het uitgangspunt kinderopvang zowel in De Krugerstee als ‘t Mozaïek: o Beide scholen goede peutergroep: 2,5 – 4: doorgaande leerlijn argument. ▪ KOM is voornemens, afhankelijk van de ontwikkelingen in de werkgroep, om eind 2019 in beide scholen te starten met een peutergroep of 3 plus groep. ▪ Er is ook voldoende ruimte in de beide scholen (is al bekeken). ▪ We moeten doorpraten met elkaar en met de ouders praten: daarvoor heeft KOM een vast stappenplan. o Op termijn onderzoeken of en zo ja, hoe, 0-2 jr ook wenselijk is. o Bso: ook in de school kan zeker niet in ‘t Mozaïek; daarom extern. o We moeten als onderwijs en opvang samen wel werk maken van het vergroten van het bereik van de kinderopvang: ▪ de aanname is daarbij dat peutergroepen, direct bij de scholen meer kinderen trekken ✓ Alle bewegingen in Vaassen overziend heeft KOM het voornemen om te kiezen voor voorzieningen dicht bij de scholen. Gevolg daarvan kan zijn dat Nijntje als separate locatie voor KOM wordt opgeheven. Dan zou KOM verhuizen naar het huidige gebouw van De Krugerstee of naar een andere passende plek dichtbij de beide scholen. Mede afhankelijk van de uitwerking van de voorstellen voor Vaassen Oost (zie II.4 hiervoor) zal definitief bepaald worden wat de beste koers voor Nijntje is.

✓ Er moet wel een tijdpad komen om samenhang te bewaken en bouw als thema niet te dominant te laten worden. Doorgaande ontwikkelingslijn en slimme verbindingen met zorg en welzijn moeten leidend zijn om tot concrete keuzes te komen. Van daaruit is de voorziening dan zeer nabij voor zowel De Krugerstee als ‘t Mozaïek. ✓ In de loop van het proces van het maken van dit Koersdocument is vanuit dit gebied ook een duidelijker situatie gecreëerd in de verdeling van het aanbod tussen de hoofdaanbieders van kinderopvang in Epe. Koppel-Swoe heeft ervoor gekozen de activiteiten hier te beëindigen (dat heeft KOM gedaan in Epe-Noord). Op deze wijze willen partijen de ruimte geven aan elkaar. ✓ Gezien de bevolkingssamenstelling van dit gebied (o.a. specifieke vragen vanuit groepen mensen van Molukse en Turkse afkomst) is het ook de bedoeling om te bezien waar de scholen en de opvang samen met welzijns- en sportvoorzieningen een bijdrage kunnen leveren aan versterking van de voorzieningen en samenhang tussen de verschillende groepen in dit gebied.. -------------PERSPECTIEF – KOERS DUURZAME KINDVOORZIENINGEN EPE – VERSIE 1.1 - 21 MAART 2019

35

C. Vaassen West - Aanpak vanaf voorjaar 2019: accenten bij de start 1. Werkgroep doorzetten van alle direct betrokken besturen (onderwijs, opvang, gemeente, welzijn) 2. Plan van Aanpak en Planning maken 3. Beoordeling/ taxatie/ quick scan (laten) opstellen waaruit de haalbaarheid kan worden afgeleid van de verplaatsing van Nijntje naar het huidige gebouw van De Krugerstee. 4. Er zal een duidelijk voorstel worden opgesteld (en een indicatie voor de in te zetten middelen) voor de inrichting van het gebied (de buiten ruimte) tussen de scholen in dit gebied. 5. Om de verbindingen met welzijn, zorg en wijkontwikkeling verder te versterken zal de gebiedsregisseur ook deel gaan uitmaken van de werkgroep, dan wel wordt op andere wijze (regelmatige – ad hoc - afstemming op thema) voorzien in deze verbinding.

III.6 Emst Oene Buiten–– Borging aanbod - waar kwaliteit geboden wordt – voor vitale kernen

Prioriteit: Emst - Oene - Overig buiten: Midden-Laag

-

Zuuk: Hoog

A. Vertreksituatie: jaarwisseling 2018-2019

-------------PERSPECTIEF – KOERS DUURZAME KINDVOORZIENINGEN EPE – VERSIE 1.1 - 21 MAART 2019

36

▪ Vanuit inventarisatie gebiedsregisseurs, de signalen voor Oene-Zuuk: ✓ Zuuk: zorgen om de leefbaarheid binnen het buurtschap;

-------------PERSPECTIEF – KOERS DUURZAME KINDVOORZIENINGEN EPE – VERSIE 1.1 - 21 MAART 2019

37

▪

▪

▪

▪

✓ Oene: ook hier zorgen om de leefbaarheid binnen het buurtschap, aangst voor verdwijnen van voorzieningen (OV, Kindvoorzieningen, Buurtsuper); ✓ Sociaal verbonden gemeenschap, zelfredzaamheid is sterk aanwezig; Vanuit inventarisatie gebiedsregisseurs, de signalen voor Emst: ✓ Sociaal verbonden gemeenschap, ons kent ons cultuur is sterk aanwezig; ✓ Gebrek aan ambitie bij inwoners van Emst: De keerzijde van het ons kent ons. Wat is moet blijven, angst voor het onbekende. Weinig stimulans onder jongeren door ouders om talent te ontdekken of om jezelf uit te dagen. ✓ Weinig verbinding tussen Christelijke en niet-Christelijke inwoners van Emst, gevoel: onbekend maakt onbemind; ✓ Actieve jeugd wil initiatieven ontplooien; ✓ Hezebrink is geweldige accommodatie, maar trekt nog te weinig inwoners. Er staan 7 scholen in Emst, Oene en het Buitengebied: allen met minder dan 100 leerlingen. Vanuit een argumentatie die vooral gestoeld is op het behoud van leerlingen in hun sociale context en de versterking/behoud van de lokale voorzieningen, is het voorstel hier te kiezen voor: geen leerlingen Emst en Oene uit = behoud huidige aanbod veilig stellen! Dat betekent dat we hier het principe van de beredeneerde uitzondering hanteren ten opzichte van onze signaleringsgrens van <100. Mogelijk intensievere samenwerking Proo met ProCon v.w.b. Oene en Emst ligt dan voor de hand.