355578 Programmabegroting 2022 - 2025
Tekst van het document
Programmabegroting 2022 - 2025
Meerjarenbegroting van de gemeente Epe
2
Inhoudsopgave Aanbieding aan de gemeenteraad .......................................................................................................... 5 Inleiding ................................................................................................................................................... 6 Algemeen ............................................................................................................................................. 7 Beleidskeuzes 2022 ............................................................................................................................. 8 Bestuurlijk kader................................................................................................................................... 9 Bestuurlijke en Financiële overwegingen .......................................................................................... 11 Toelichting en leeswijzer programmabegroting ................................................................................. 14 Programmaplan ..................................................................................................................................... 15 Pijler: Sociaal .....................................................................................................................................
16 Programma 1 | Opgroeien in Epe ............................................................................................... 18 Programma 2 | Actief in Epe ....................................................................................................... 22 Programma 3 | Zorg en opvang .................................................................................................. 26 Programma 4 | Leefbaar en veilig ............................................................................................... 29 Pijler: Ruimte ...................................................................................................................................... 33 Programma 5 | Ruimte en wonen ............................................................................................... 35 Programma 6 | Epe op orde ........................................................................................................ 40 Programma 7 | Duurzaamheid .................................................................................................... 43 Programma 8 | Toezicht en handhaving ..................................................................................... 47 Pijler: Economie .................................................................................................................................
49 Programma 9 | Bedrijvigheid ....................................................................................................... 51 Programma 10 | Weer aan het werk .............................................................................................. 54 Pijler: Bestuur ..................................................................................................................................... 57 Programma 11 | Bestuur en organisatie ........................................................................................ 58 Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien ................................................................................. 62 Overhead ........................................................................................................................................ 64 Paragrafen ............................................................................................................................................. 66 1 | Lokale heffingen ............................................................................................................................ 67 2 | Weerstandsvermogen en Risicobeheersing ................................................................................. 72 3 | Onderhoud kapitaalgoederen .......................................................................................................
81 4 | Financiering ................................................................................................................................... 84 5 | Bedrijfsvoering .............................................................................................................................. 87 6 | Verbonden partijen ........................................................................................................................ 92 7 | Grondbeleid ................................................................................................................................. 100 8 | Decentralisaties sociaal domein ................................................................................................. 102 9 | Covid-19 ...................................................................................................................................... 106 Financiële begroting ............................................................................................................................ 109 Toelichting mutaties programma 1 | Opgroeien in Epe ................................................................... 120 Toelichting mutaties programma 2 | Actief in Epe ...........................................................................
121 Toelichting mutaties programma 3 | Zorg en opvang ...................................................................... 122 Toelichting mutaties programma 4 | Leefbaar en veilig ................................................................... 123 Toelichting mutaties programma 5 | Ruimte en wonen ................................................................... 124 Toelichting mutaties programma 6 | Epe op orde ............................................................................ 125 Toelichting mutaties programma 7 | Duurzaamheid ........................................................................ 126 Toelichting mutaties programma 8 | Toezicht en handhaving ......................................................... 127 Toelichting mutaties programma 9 | Bedrijvigheid ........................................................................... 128 Toelichting mutaties programma 10 | Weer aan het werk ............................................................... 129 Toelichting mutaties programma 11 | Bestuur en organisatie ......................................................... 130 Toelichting mutaties Overzicht algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien .................................. 131 Toelichting mutaties programma Overhead .....................................................................................
132 Toelichting mutaties in de Reserves ................................................................................................ 134
3
Bijlagen ................................................................................................................................................ 137 1 | Toelichting autonome ontwikkeling bestaand beleid 2022-2025 (budgetprognose) .................. 138 2 | Toelichting voortzetting (nieuw) beleid uit de vorige meerjarenbegroting 2022-2025 ................ 145 3 | Toelichting nieuw beleid 2022-2025 ........................................................................................... 147 4 | Investeringsplan .......................................................................................................................... 152 5 | Overzicht baten en lasten per taakveld ...................................................................................... 154 6 | Overzicht verloop reserves en voorzieningen ............................................................................. 157 7 | Bijlage bij paragraaf 4 Financiering............................................................................................. 159 8 | Kapitaallasten, personeelskosten, loon- en prijsstijgingen ......................................................... 161 Verklaring van gebruikte afkortingen ............................................................................................... 162
4
Aanbieding aan de gemeenteraad Epe, 5 oktober 2021 Onderwerp: Programmabegroting 2022-2025
Geachte leden van de raad, Deze begroting die wij u aanbieden, is de laatste in deze bestuursperiode. Een begroting die een goede basis en vertrekpunt vormt voor de nieuwe raad en het nieuwe college. Er zijn nog wel enkele onzekerheden waar we rekening mee moeten houden, zoals de nog ongewisse uitkomst van de herijking van het gemeentefonds en de structurele hoogte van de bijdrage voor de extra kosten in de jeugdzorg. Daarnaast hebben we nog te maken met de onzekere uitgaven door de effecten van de huidige coronacrisis. Zeker nu de samenleving meer open gaat en het Rijk de steunmaatregelen afbouwt. De flinke financiële buffer voor 2022 lijkt vooralsnog voldoende. We hebben een realistische inschatting van de inkomsten gemaakt, rekening houdend met de onzekerheden. Er is in deze begroting (beperkte) structurele financiële ruimte en een budget met eenmalige financiële middelen. Dat geeft mogelijkheden om voorstellen te doen voor diverse maatregelen en investeringen. Wel met enige terughoudendheid omdat in 2022 een nieuw gemeentebestuur aantreedt. In de komende tijd moet blijken of er financiële mogelijkheden zijn om wensen en ambities ook structureel te kunnen invullen. Voor structurele uitgaven danwel investeringen is een bedrag van afgerond € 400.000 beschikbaar, voor incidentele uitgaven is dat een bedrag van afgerond € 3,6 miljoen.
Het is een begroting die sluitend en solide is én toekomstbestendig. Met de woonlasten blijven we onder het landelijk gemiddelde. Vanuit de samenleving merken we een veranderende vraag en een toenemend beroep op de gemeente. Signalen die we oppakken en waar we in deze begroting op inspelen. Het op peil houden en versterken van de gemeentelijke dienstverlening is daarin de rode draad, daarbij inbegrepen ook communicatie en inwonerparticipatie. Het doel is om een goede dienstverlening aan en facilitering van de samenleving te kunnen bieden. Met deze begroting maken we het mogelijk om te kunnen blijven werken aan belangrijke maatschappelijke opgaven, zoals de transformatie van de zorg, wonen, de energietransitie en de gevolgen van klimaatverandering. De implementatie van de Omgevingswet ondersteunen we met diverse maatregelen en investeringen. Op diverse andere terreinen zorgen we ook voor financiële mogelijkheden, zoals voor mobiliteit, recreatie en toerisme, communicatie-participatie, sportvelden, onderwijshuisvesting, digitale veiligheid. We ronden met deze begroting de uitwerking van ons collegeprogramma af. Een aantal activiteiten en projecten krijgt nog een afronding in 2022 of in de jaren daarna. Met de voorgestelde maatregelen en investeringen in deze begroting vinden wij dat er een goede basis ligt voor de nieuwe bestuursperiode.
Een basis die het mogelijk maakt om met de samenleving vorm te geven aan de reeds inzette ontwikkelingen en in te kunnen spelen op uitdagingen in de nabije toekomst die zowel bestuurlijk als maatschappelijk op ons afkomen. Deze solide en sluitende begroting vormt een degelijke basis voor een volgende coalitie en een nieuw college.
Burgemeester en wethouders van Epe,
de burgemeester,
de secretaris,
dhr. dr. T.C.M. Horn
mw. C. Kats
5
Inleiding
6
Algemeen Deze begroting is de laatste in de bestuursperiode 2018-2022. Met deze begroting ronden we de uitwerking van ons collegeprogramma af. Een aantal activiteiten/projecten krijgt nog een afronding in 2022 of in de jaren daarna. De basis voor deze begroting ligt in de uitgangspunten van het coalitieakkoord “Samen zorgen voor elkaar”, de “Toekomstvisie Epe 2030”, de richtinggevende beleidskaders voor de domeinen sociaal, ruimte, economie en bestuur/organisatie zoals beschreven bij de pijlers in de programmabegroting en de Perspectiefnota 2022-2025 (incl. de amendementen). Deze begroting speelt in op diverse ontwikkelingen en legt daarmee een goede basis en vertrekpunt voor de nieuwe raad en een nieuw college na de gemeenteraadsverkiezingen in maart 2022. Een belangrijk element in deze begroting is dat het voorstellen bevat die inspelen op de veranderende vraag en een toenemend beroep op de gemeente vanuit de inwoners, organisaties en bedrijven. Centraal staan daarin de onderwerpen dienstverlening, communicatie en participatie, ondersteund door een goed digitaal instrumentarium. Daarnaast spelen we in op een toename van werkzaamheden om de dienstverlening op peil te houden. Voor een aantal actuele toekomstgerichte visies die net gereed zijn of binnenkort komen zijn er financiële mogelijkheden om die visies te kunnen implementeren.
Het gaat dan onder meer om de omgevingswet, energie en klimaat, mobiliteit, recreatie en toerisme, dienstverlening en informatiebeleid. Maar ook in de uitvoering van communicatie en participatie, zorg-ondersteuningpreventie en de invulling van de extra middelen voor jeugdzorg. De impact van de coronacrisis op de samenleving en op de gemeentelijke begroting is er nog steeds. De beperkingen zijn grotendeels opgeheven en de rijkssteunmaatregelen worden afgebouwd. Om de negatieve maatschappelijke effecten tegen te gaan is door uw raad het beleidskader “Herstel- en stimuleringsagenda coronacrisis” vastgesteld met bijbehorende budgetten om in te kunnen zetten in 2021 en 2022. Vooralsnog lijken die bedragen voldoende en zijn er geen extra maatregelen opgenomen. Financieel gezien zijn er nog een aantal onzekerheden rondom de herijking van het gemeentefonds, de extra jeugdzorggelden en de coronamiddelen (voor de langere termijn). Desondanks zijn er voldoende mogelijkheden om ingezet beleid voort te zetten en om in te spelen op ontwikkelingen vanuit de samenleving en vanuit wetgeving. Een kanttekening is dat er nu beperkte financiële ruimte is voor structurele inzet van middelen. In de komende tijd moet blijken of er financiële mogelijkheden zijn om wensen en ambities structureel te kunnen invullen. Voor nu ligt er een goede basis voor een nieuwe bestuursperiode.
7
Beleidskeuzes 2022 Op basis van voorstaande hebben wij de programmabegroting opgesteld en beleidskeuzes gemaakt voor 2022. Naast de hierboven reeds genoemde onderwerpen volgt een selectie daaruit. Binnen het sociaal domein werken we verder aan de transformatie in het aanbod zorg en ondersteuning. Besluitvorming vindt plaats over het integraal huisvestingsplan onderwijsvoorzieningen, het subsidiebeleid en de toekomstvisie accommodaties. Bij het ruimtelijk domein ronden we de implementatie van omgevingswet af. De herstructurering Vaassen-centrum krijgt een vervolg inclusief het plan voor een ontvangstlocatie voor recreatie en toerisme. Besluitvorming vindt plaats over een geactualiseerde woonagenda, het beleidskader cultuurhistorie, het mobiliteitsplan en het beleidsplan begraafplaatsen. Er komen diverse uitvoeringsprogramma’s tot stand als vervolg op de vastgestelde beleidsplannen. Op het economisch terrein wordt de inzet op vitale vakantieparken voortgezet. Bij het domein bestuur en organisatie vindt een verdere invulling plaats van activiteiten gericht op het toepassen van inwonersparticipatie en actieve communicatie met de samenleving. Er worden actuele visies ontwikkeld voor de gemeentelijke dienstverlening en informatiebeleid.
8
Bestuurlijk kader Kaderstelling door de gemeenteraad Het coalitieakkoord 2018-2022 vormt het richtinggevend kader voor deze bestuursperiode. Daarnaast hebben de hoofdkaders op de beleidsvelden sociaal, ruimte, economie en organisatieontwikkeling/ bedrijfsvoering en actuele beleidsnota’s voor specifieke beleidsterreinen een richtinggevend karakter. Dit geheel is bepalend voor zowel vorm en inhoud van de programmabegroting alsook voor de wijze waarop de programmabegroting wordt uitgevoerd. De volgende kaders vormen het vertrekpunt. Toekomstvisie Epe 2030 (raadsbesluit 20 juni 2013, nr. 2013-16969). Onder het motto “Duurzaam voortbouwen op kwaliteit” zijn op de drie pijlers van beleid (economie, sociaal en ruimte) de hoofdlijnen van de toekomstige gewenste ontwikkelingen vastgesteld. De hoofdkoers is te vatten in vier kernwaarden, te weten: onderscheidend (kiezen voor kwaliteit, authentiek, benutten van sterke kanten), duurzaam (samen ontwikkelen, zorgvuldig omgaan met de omgeving en middelen), verbindend (goede fysieke verbindingen, kansen voor alle culturen en generaties), verrassend (open staan voor initiatieven en andere oplossingen, ruimte voor ideeën). Bij economie is de inzet gericht op het versterken van de economische structuur door modernisering van de arbeidsmarkt en focus op groeisectoren (zorg en recreatie/toerisme).
In het sociale domein is de lijn meer betrokkenheid van mensen bij hun woon- en leefomgeving met ondersteuning van een goed voorzieningenaanbod. Bij het beleidsdomein ruimte is de uitdaging om binnen de kaders van de unieke fysieke omgeving nieuwe mogelijkheden voor wonen en bedrijvigheid te creëren. Een belangrijke aspect hierin betreffen de effecten van de demografische ontwikkelingen. De realisatie van de ambities vindt in belangrijke mate plaats door samenwerking met diverse partijen (inwoners, maatschappelijke organisaties, bedrijven, regio- en buurgemeenten). Regisserende gemeente (raadsbesluit 22 januari 2015; nr. 2014-39269) Aanpakken van maatschappelijke vraagstukken en het bereiken van maatschappelijke effecten vindt plaats in overleg en samenspel met inwoners, instellingen en bedrijven. De gemeente is één van de spelers in het maatschappelijke veld. In veel gevallen wordt de uitvoering overgelaten aan anderen. De “regisserende gemeente” geeft aan wat ze wil bereiken en maakt hierover afspraken met derden. Zij geven invulling aan de uitvoering. Daarmee inspelend op kwaliteit, deskundigheid en kosteneffectiviteit bij derden; het benutten van eigen kracht, energie en creativiteit bij inwoners, instellingen en bedrijven. De “regisserende gemeente” werkt samen met partijen die kunnen en willen bijdragen aan de realisatie van beoogde maatschappelijke effecten.
Dat varieert van opdrachtgeverschap tot samenwerken op basis van afspraken. Kernpunten zijn verbinden en samenbrengen van partijen. Coalitieakkoord “Sociaal, duurzaam en verbindend!!” (raadsbesluit 14 mei 2018, nr. 2018-04871). In deze bestuursperiode zijn er een aantal uitdagingen waar de specifieke aandacht naar uit gaat. Duurzame ontwikkeling. Met de samenleving inspelen op energietransitie en klimaatverandering. Transformatie zorg en ondersteuning. Realiseren van vernieuwing in ontmoeting, ondersteuning en zorg. Invoeren Omgevingswet. Implementeren wet met nieuwe werkwijzen en inwonerparticipatie. Financieel solide. Vroegtijdig anticiperen op nieuwe ontwikkeling om financieel gezond te blijven. Bestuur en samenleving. Vanuit het regiemodel een verdere doorontwikkeling van inwonerparticipatie, dienstverlening (digitaal) en van de rolinvulling door bestuur en ambtelijke organisatie. De inzet is het unieke van deze gemeente (natuur, landschap en cultuurhistorie) en vier dorpskernen met een eigen identiteit te behouden en daar waar mogelijk te versterken. Om een krachtige en vitale gemeente te blijven, vindt samenwerking plaats met buurgemeenten en de gemeenten in de Regio Stedendriehoek alsook met burgers, maatschappelijke organisaties en bedrijven.
Vanuit de ambities en de geschetste uitdagingen is er specifieke aandacht voor vier thema’s, te weten: vitale dorpen en buurtschappen, duurzame leefomgeving, duurzame economie en verbindende overheid. Voor het financiële - en belastingbeleid zijn er principes en uitgangspunten vastgelegd.
9
Kaderuitvoering De taak van ons college is de voorbereiding en uitvoering van de programmabegroting binnen de kaders en de prioritaire aandachtspunten van de raad. Ons collegeprogramma vormt hierbij de basis.
10
Bestuurlijke en Financiële overwegingen Effectieve uitvoering coalitieakkoord 2018-2022 Het coalitieakkoord “Sociaal, duurzaam en verbindend!” bevat de ambities, de speerpunten van beleid en de prestatieafspraken voor de bestuursperiode 2018-2022. Bij de uitwerking van het coalitieakkoord zijn een aantal leidende hoofdprocessen te onderscheiden, te weten: het realiseren van het collegeprogramma, de transformatie in het sociale domein en het ruimtelijk domein via de omgevingswet en het programma voor organisatieontwikkeling die de twee voorgaande processen mede ondersteunt. In de uitwerking van deze hoofdprocessen raken diverse activiteiten elkaar, is er overlap, beïnvloeding of afhankelijkheid. Voor een effectieve uitwerking van het coalitieakkoord wordt samenhang en afstemming aangebracht in de uitvoering van al de activiteiten uit de hoofdprocessen. De inzet is om vanuit een toekomstgerichte blik oplossingen te zoeken en kansen te benutten. Aandacht ook voor aspecten als duurzaamheid, efficiency en effectiviteit op een sobere doch kwalitatief verantwoorde wijze. Financiële hoofdlijnen meerjarenperspectief Afgelopen voorjaar heeft het college in de Perspectiefnota 2022-2025 aan de raad in grote lijnen het financieel meerjarenperspectief gepresenteerd voor de nieuwe begroting 2022-2025.
Het beeld is gunstiger dan dat het een jaar geleden was, maar nog altijd onzeker door het negatieve effect dat wordt verwacht van de (naar 2023 uitgestelde) herijking van de algemene uitkering uit het gemeentefonds. Enkele punten die van invloed zijn op het financiële beeld, worden hierna toegelicht. Algemene uitkering gemeentefonds Zoals in de perspectiefnota al werd aangegeven, is ten opzichte van de huidige meerjarenbegroting (en los van de herijking) structureel een negatieve ontwikkeling zichtbaar in de algemene uitkering, veroorzaakt door aanpassingen in de ‘maatstaven’ en het ‘accres’ op basis waarvan de uitkering wordt berekend. Het effect hiervan voor 2022 valt mee, maar structureel is het negatieve effect groter geworden dan bij de perspectiefnota kon worden voorzien (ongeveer € 0,5 mln. structureel). De ontwikkeling van de algemene uitkering blijft voortdurend in beweging. Nieuwe circulaires zullen hierin de komende tijd hopelijk meer duidelijkheid geven. De effecten hiervan worden vertaald in de volgende perspectiefnota en begroting. Effect herijking minder ongunstig Het rijk besloot om de herijking van de algemene uitkering opnieuw met een jaar uit te stellen. In de vorige begroting werd rekening gehouden met een nadeel van € 75,00 per inwoner. Inmiddels lijkt het er op dat het nadeel niet zo fors zal zijn.
In deze begroting wordt nu rekening gehouden met ongeveer € 10,00 nadeel per inwoner vanaf 2023. Dit is in de begroting vertaald door het opnemen van een stelpost (structurele buffer) van € 350.000. De definitieve uitkomst is nog steeds onzeker. Diverse adviezen moeten nog worden uitgebracht en de definitieve nieuwe verdeling moet worden vastgesteld door het nieuwe kabinet. Door het ministerie is aangegeven dat men het maximale (cumulatieve) nadeel of voordeel per gemeente wil maximeren op € 60,00 per inwoner. Het effect hiervan en actualisatie van onderliggende gegevens kunnen ook nog van invloed zijn op de uitkomst per individuele gemeente. Al deze factoren vereisen nog steeds behoedzaamheid ten aanzien van het incalculeren van het verwachte nadeel. Financiële taakstelling vervalt Door het naar verwachting minder ongunstige negatieve effect van de herijking van het gemeentefonds, kan de in de begroting 2021-2024 opgenomen financiële taakstelling van € 1,2 mln. vervallen. Hierdoor is er nu geen noodzaak meer tot het opstellen van het eerder aangekondigde uitwerkingsplan (bijsturingsmaatregelen / bezuinigingen). Coronacrisis Onduidelijk is nog wat de gevolgen zullen zijn, incidenteel én structureel, van de coronacrisis. Met een
11
stevige reserve, die gevormd is bij de vorige begrotingsbehandeling, aangevuld met compensatieuitkeringen van het Rijk, kunnen tot en met 2022 extra uitgaven (acute uitgaven en uitgaven voor overbrugging en herstel) en stimuleringsuitgaven worden gedekt. Hiervoor zijn een beleidskader en een uitwerkingsplan opgesteld. In hoeverre de coronacrisis effect zal hebben op de economische ontwikkelingen en wat daarvan voor de gemeentelijke financiën het gevolg zal zijn, valt nog weinig te zeggen. Mogelijk dat er ook een effect zal zijn voor de algemene uitkering, dit is afhankelijk van hoe het Rijk reageert op de crisis en op welke manier dit wordt vertaald in de algemene uitkering. Nieuwe begroting op basis van bestaand beleid Het college heeft op enkele punten voor bestaand of ingezet beleid aanvullende middelen in de begroting opgenomen, om dit beleid (deels tijdelijk) te kunnen continueren. Daarnaast zijn op enkele beleidsterreinen budgetten in de begroting opgenomen vanwege een wettelijke verplichting, om tegemoet te komen aan de vraag vanuit de samenleving, om uitvoering te kunnen blijven geven aan bestaand beleid of omdat anders knelpunten in de uitvoering of in de bedrijfsvoering ontstaan.
Sociaal domein Uitgangspunt is tot nu toe geweest dat de uitvoering van de taken in het sociaal domein (Wmo, jeugdzorg) plaats vindt binnen de hiervoor door het Rijk beschikbaar gestelde middelen (incl. toevoeging volume- en prijsstijging). In deze begroting is, in lijn met de perspectiefnota, de eerste stap gezet om dit uitgangspunt los te laten. Diverse ontwikkelingen binnen de algemene uitkering en de begroting maken dat het vasthouden hieraan niet meer voor de hand ligt. De structurele ruimte die binnen het sociaal domein beschikbaar is (afgerond € 6 ton), is ingezet binnen de gemeentebegroting. De uitgaven kunnen op basis van de ervaringscijfers steeds beter worden begroot. Er blijft echter sprake van structurele en incidentele risico’s. Tegenvallers kunnen (incidenteel) worden opgevangen door de reserve risico’s sociaal domein. Extra middelen voor jeugdzorg Voor 2022 is door het rijk toegezegd dat voor de gemeenten (eenmalig) extra middelen beschikbaar worden gesteld om de problemen binnen de jeugdzorg op te lossen. Een nieuw kabinet moet er over besluiten of en in hoeverre deze extra middelen ook structureel beschikbaar komen. Op grond van een afspraak tussen de VNG en de gezamenlijke provincies (IPO), is nu al wel, vooruitlopend hierop, voor de jaren vanaf 2023 75% van de verwachte structurele middelen opgenomen in de gemeentebegroting.
Hier tegenover is ter grootte van hetzelfde bedrag een stelpost opgenomen voor de extra uitgaven. Uitkomst begroting bij ongewijzigd beleid De uitkomst van de meerjarenbegroting, bij ongewijzigd beleid, is als volgt: Omschrijving Uitkomst meerjarenbegroting
2021
2022
2023
2024
€ 2.686.000
€ 2.139.000
€ 2.050.000
€ 1.970.000
Deze positieve uitkomst wordt in belangrijke mate beïnvloed door de genoemde inkomsten van het rijk voor jeugdzorg (€ 2,1 mln. in 2022, aflopend in de jaren daarna). Belangrijke kanttekening hierbij is dat tegenover deze inkomsten, zoals gezegd, uitgaven zullen moeten worden gedaan, waarvoor nu een even grote uitgaven-stelpost is opgenomen (budgettair neutraal). Voor extra uitgaven om bestaand beleid te kunnen voorzetten en nieuwe (wettelijke) taken te kunnen uitvoeren, is een bedrag aan eenmalige middelen en een beperkt structureel bedrag beschikbaar. Eenmalige middelen Bij het opstellen van de begroting zijn evenals in voorgaande jaren weer de reserves doorgelicht. Resultaat hiervan is dat bij enkele reserves een surplus aanwezig is, dat bij deze begroting vrijvalt en kan worden ingezet ter dekking van eenmalige uitgaven. Het gaat om in totaal € 3,6 mln. Deze eenmalige middelen zijn deels ingezet om beleid uit de huidige meerjarenbegroting voort te kunnen zetten, om in te kunnen spelen op de veranderende vraag uit de samenleving, voor uitvoering van wettelijke taken (bijv. de invoering van de Omgevingswet) en voor het oplossen van een aantal knelpunten. Opbrengst precariobelasting i.r.t. onderwijshuisvesting De opbrengsten precariobelasting worden, voor zover mogelijk, toegevoegd aan de reserve huisvesting onderwijsvoorzieningen.
Inclusief de nog te realiseren opbrengst over 2021 komt daarmee
12
€ 6,4 mln. beschikbaar om in te zetten voor de verplichting die de gemeente heeft om in onderwijshuisvesting te voorzien. Financiering verplichtingen onderwijshuisvesting Om hieraan invulling te geven is het koersdocument kindvoorzieningen opgesteld. Daarnaast wordt op dit moment gewerkt aan de opstelling van een integraal huisvestingsplan voor alle onderwijsvoorzieningen. Verwacht wordt dat hoge investeringen nodig zijn om aan de minimale verplichtingen te kunnen voldoen. Het is op dit moment niet mogelijk om structureel hiervoor een budget in de begroting te reserveren. Wel wordt de reserve (die vanaf 2019 jaarlijks aangevuld wordt) ook voor het jaar 2025 weer aangevuld met € 500.000. Belastingen en woonlasten Naast de reguliere indexering van de onroerende zaak belastingen (OZB) en aanvullende verhoging met 1,5%, waarover bij eerdere begrotingen is besloten (voor 2020, 2021 en 2022), wordt de OZB niet extra verhoogd. Ook de stijging van de huizenprijzen zal niet leiden tot extra verhoging van de OZBopbrengst, omdat tegenover de waardestijging een overeenkomstige daling van het tarief staat. Met de voorgestelde tariefaanpassingen voor de gemeentelijke belastingen blijven de woonlasten naar verwachting onder het landelijk gemiddelde. Onderdeel hiervan is de woonlastenverlichting van € 50 per huishouden, die in 2022 voor de laatste keer wordt toegekend.
De hondenbelasting wordt met ingang van 2022 afgeschaft. Omgevingswet / omgevingsvisie / omgevingsplan De implementatie van omgevingswet (vanaf 1 juli 2022), inclusief het opstellen van een omgevingsvisie en het ombouwen van alle bestemmingsplannen naar omgevingsplannen, neemt veel tijd in beslag. Ook worden veel extra kosten verwacht in de komende jaren en zullen de legesopbrengsten dalen. Omdat deze uitgaven niet geheel kunnen worden opgevangen door inzet van de desbetreffende reserve, is aanvullend hierop in de nieuwe begroting een extra (werk)budget opgenomen, te dekken uit de beschikbare eenmalige middelen. Verdere uitwerking Een gedetailleerde (financiële) uitwerking is opgenomen in het financiële deel van de begroting, in enkele paragrafen en in de bijlagen 1 tot en met 6. Risico’s en risicobeheersing Het college is zich er van bewust dat het opstellen van de nieuwe begroting gepaard gaat met het maken van inschattingen die beïnvloed worden door grote onzekerheden en risico’s. De grootste onzekerheden zijn hierboven al genoemd. Daarnaast zijn er andere onzekerheden en risico’s, zoals de kostenstijging die - zelfs bij een gelijkblijvend niveau van onderhoud - verwacht wordt bij het onderhoud van de openbare ruimte door o.a. de klimaatverandering.
Een meer uitgebreide beschrijving van de risico’s is opgenomen in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing van deze programmabegroting. Voor een deel van de risico’s zijn financiële of andere maatregelen getroffen. De algemene reserve is genormeerd op een bedrag van € 2,5 mln. Ten slotte Deze nieuwe begroting laat zien dat, ondanks de onzekerheden en risico’s waarmee we te maken hebben, we voldoende (ook financiële) flexibiliteit hebben om hierop in te spelen. Zo kan ingezet beleid de komende tijd verder worden uitgevoerd, kunnen we inspelen op ontwikkelingen die vanuit de samenleving en vanuit een wettelijk kader op ons af komen en kunnen we inspelen op de gevolgen die de coronacrisis heeft. Dit is mogelijk vanuit een stevige financiële positie. Hiermee kan ook een voldoende basis worden gelegd voor de volgende bestuursperiode. Wel zal de komende tijd moeten blijken in hoeverre de mogelijkheden ontstaan om ook structureel invulling te kunnen (blijven) geven aan een groot aantal ambities en wensen.
13
Toelichting en leeswijzer programmabegroting Opzet programmabegroting De programmabegroting is een belangrijk sturingsinstrument voor de Raad en is het richtinggevend kader voor het College voor de ontwikkeling en uitvoering van beleid in het komende begrotingsjaar. De Raad stuurt en autoriseert het College op het niveau van de programma’s. De keuze van het aantal programma’s en de verdeling van de beleidsterreinen over de programma’s is vrij. De informatie die per programma minimaal geleverd moet worden is echter wel nauwkeurig voorgeschreven, evenals informatie die in andere delen van de programmabegroting opgenomen moet worden. De voorliggende programmabegroting kent een opbouw bestaande uit vier delen te weten: Deel 1 met een beschrijving van de vier pijlers, de 11 onderscheiden programma’s en een overzicht van de algemene dekkingsmiddelen. Centraal staan de onderdelen: wat wil de gemeente bereiken (strategische doelen), wat gaat de gemeente daarvoor doen (uit te voeren activiteiten) en wat dat mag kosten. Deel 2 met een beschrijving van de paragrafen die als doel hebben om de Raad in de gelegenheid te stellen beleidslijnen en randvoorwaarden vast te stellen en te controleren op enkele onderwerpen die een dwarsdoorsnede zijn van de onderscheiden programma’s.
Deel 3 met een uiteenzetting van de financiële positie van de gemeente, een financiële specificatie van de kosten en baten per programma en enkele samenvattende financiële overzichten. Deel 4 met een aantal bijlagen die dienen als toelichting op of uitwerking van diverse aspecten uit de eerste drie delen. Inrichting deel 1: programmaplan De inrichting van het programmaplan is als volgt. De hoofdindeling bestaat uit vier pijlers: sociaal, ruimte, economie en bestuur. Per pijler zijn de kenmerken van het beleid opgenomen en de speerpunten en prestatieafspraken uit het collegeakkoord voor die pijler. Dit geheel vormt de kern van het kader voor de betreffende beleidsvelden in de bij de pijler behorende programma’s. Het programmaplan bestaat uit elf programma’s verdeeld over vier pijlers. Per programma zijn de beleidsnota’s vermeld die de kerndocumenten vormen voor het programma. Er zijn per programma beleidsonderwerpen aangegeven met daarbij aangegeven de activiteiten en wat daarvan te realiseren of concreet uit te voeren in het begrotingsjaar. In het schema is de hoofdindeling van het programmaplan weergegeven met de daarbij behorende programma’s en de hoofdonderwerpen daarin. Pijler
Sociaal
Ruimte
Economie
Programma
Hoofdonderwerpen
1. Opgroeien in Epe
Onderwijs en jeugd.
2. Actief in Epe
Welzijn, sport, cultuur en accommodaties.
3. Zorg en Opvang
WMO, gezondheid, ouderenzorg, algemeen maatschappelijk werk en integratie/inburgering.
4. Leefbaar en veilig
Openbare orde en veiligheid, leefbare en veilige leefomgeving.
5. Ruimte en Wonen
Ruimtelijke ordening, grond- en woningexploitatie, bouw- en woningtoezicht en volkshuisvesting.
6. Epe op orde
Beheer en onderhoud van de openbare ruimte
7. Duurzaamheid
Milieu, duurzaamheid, riolering en afvalverwijdering.
8. Toezicht en handhaving
Controle op uitvoering en de handhaving van wet- en regelgeving en de algemeen plaatselijke verordening
9. Bedrijvigheid
Lokale economie (waaronder werkgelegenheid en bedrijfsterreinen), agrarische aangelegenheden, recreatie en toerisme.
10. Weer aan het werk Uitvoering van de Wet Werk en Bijstand en Wet Sociale Werkvoorziening. Bestuur
11. Bestuur en organisatie
Bestuur, informatievoorziening, organisatie, bedrijfsvoering, financiën.
14
Programmaplan
15
Pijler: Sociaal Kenmerken Sociaal Beleid Het lokaal sociaal beleid richt zich op het versterken van de sociale kwaliteit van de samenleving en het zelforganiserend vermogen van mensen. Er is sprake van een goede sociale kwaliteit wanneer inwoners zelfredzaam zijn, zij sociaaleconomische zekerheid hebben, de sociale cohesie sterk is en mensen 'erbij horen'. Sociaal beleid richt zich op alle inwoners van de gemeente Epe, met specifieke aandacht voor hen die dat nodig hebben. Jeugd krijgt daarbij extra aandacht. Om inwoners te ondersteunen en te stimuleren mee te blijven doen is een basisvoorzieningenaanbod nodig dat is afgestemd op onze bevolkingssamenstelling en voor iedereen toegankelijk en bereikbaar. Van de inwoners wordt een actieve bijdrage verwacht in de samenleving/buurt. Goed sociaal beleid vraagt samenwerking met inwoners, maatschappelijke (vrijwilligers) organisaties en bedrijven. De gemeentelijke (regie)rol bestaat uit richting/sturing (doelen en resultaten) te geven en te coördineren (afstemming); de uitwerking en uitvoering wordt in grote mate over gelaten aan inwoners, maatschappelijke (vrijwilligers)organisaties en bedrijven. Burgerinitiatieven, innovaties, experimenten, een actieve houding en ontwikkelkracht zijn nodig om invulling te geven aan het sociaal beleid. Dat impliceert ruimte bieden (ondernemerschap), zowel aan inwoners als ondernemers.
Het versterken van het zelforganiserend vermogen van inwoners en hun omgeving is de centrale lijn in het beleid. Het overgrote deel van de inwoners (85%) is in staat het eigen leven goed te organiseren. Het sociaal beleid is in drie hoofdlijnen samen te vatten: 1. Leefbaar Mensen zijn in staat het eigen leven goed te organiseren met behulp van eigen talenten en netwerken. Dagelijkse problemen lossen zij zelf of samen met hun naasten op. De sociale infrastructuur ondersteunt die zelfstandigheid. Kern hier is het faciliteren van mensen. 2. Ondersteuning Mensen slagen er soms tijdelijk niet in het eigen leven goed op de rit te houden. Deze groep heeft extra ondersteuning nodig. Bijvoorbeeld mensen die in een sociaal isolement verkeren, werkloos raken of problemen met de opvoeding van hun kinderen ervaren. De problemen die zij ervaren kunnen ze niet meer zelf of samen met hun naasten oplossen. Voor hen is 'ondersteuning' beschikbaar met een ambulant en tijdelijk karakter. 3. Zorg Een kleine groep mensen heeft structureel hulp en ondersteuning nodig. Hun problemen zijn langdurig en/of complex van aard. Bijvoorbeeld dementerende ouderen, mensen met een psychiatrische stoornis, mensen met een ernstige lichamelijke of verstandelijke beperking, langdurig werklozen en multiprobleemgezinnen.
Deze mensen doen vaak een beroep op voorzieningen die door verschillende partners geleverd worden, waardoor afstemming belangrijk is: 1 gezin, 1 regisseur, 1 plan. In de Sociale Agenda 2015-2021 is bovenstaande verder uitgewerkt.
Coalitieakkoord 2018-2022 Thema 1: Vitale dorpen en buurtschappen Adequate maatschappelijke voorzieningen De inzet van vrijwilligers en verenigingen vraagt een goede ondersteuning en goede faciliteiten. Van belang zijn goede accommodaties op diverse terreinen zoals sport, welzijn en cultuur. Dichtbij mensen en verenigingen. Ook voor onderwijshuisvesting is dit van toepassing. Het streven is om in ieder dorp een schoolvoorziening te houden. Prestatieafspraken: 1. Er is inzicht in en een plan voor spreiding van onderwijs over de dorpen en de financiering van onderwijshuisvesting voor de toekomst.
16
2. Voor het uitvoeren van activiteiten door vrijwilligers en verenigingen is een adequaat gemeentelijk ondersteunings-aanbod. 3. Er is een integraal toekomstgericht plan voor accommodaties per dorp met aandacht voor multifunctioneel gebruik en financiering. 4. Er is een stimuleringsregeling voor jeugd van 5 tot 18 jaar voor een financiële bijdrage in het lidmaatschap van een vereniging. Zorg en ondersteuning dichtbij Voor mensen die zorgvragen hebben, van jong tot oud, dient goed bereikbare hulp en dienstverlening aanwezig te zijn. De inzet is om, vanuit eigen regie en verantwoordelijkheid van mensen, dit dichtbij hen te organiseren en om maatwerk te bieden. Betrokkenheid van familie, buurt, vrijwilligers en mantelzorgers is onmisbaar en zij verdienen indien nodig ondersteuning. Prestatieafspraken: 5. Er zijn nadere afspraken gemaakt met maatschappelijke partners over het bieden van efficiënte en doelmatige zorg op maat mede in verhouding tot algemene voorzieningen. 6. Continuering van ondersteuning van mantelzorgers. 7. Er is een versterkte inzet op het voorkomen van zorg- en financieel gerelateerde problemen bij inwoners. 8. Er is een samenhangende aanpak gericht op de integratie van statushouders/nieuwkomers en hun kinderen. Goed leefklimaat Van bewoners wordt een actieve bijdrage verwacht in de leefbaarheid voor de eigen directe woon- en leefomgeving.
Inwoners werken samen aan een betere buurt. Gebiedsgericht werken draagt hieraan bij en krijgt een verdere ontwikkeling. Veiligheid en overlast vormen belangrijke aandachtspunten. De inzet hierbij ligt met name op actieve preventie gericht op het voorkomen van onveilige situaties. Prestatieafspraken: 9. Gebiedsgericht werken is volledig geïmplementeerd in de samenleving en binnen de gemeentelijke organisatie. 10. Er is een versterkte inzet op preventieve maatregelen voor tegengaan van overlast en onveiligheid in dorpscentra en wijken. 11. Toezicht en handhaving is verder versterkt door onder meer een effectieve samenwerking van partijen en samenleving in dorpscentra en wijken. Aansturing programma’s De hiervoor beschreven kenmerken van het beleid en de vermelde thema’s uit het coalitieakkoord sturen de programma’s in deze pijler aan.
17
Programma 1
| Opgroeien in Epe
Omschrijving programma Het programma omvat de onderwerpen onderwijs en jeugd in brede zin. Het laatste betreft welzijnsaspecten zoals peuterspeelzaalwerk, voor- en vroegschoolse educatie, jeugd- en jongerenwerk, jeugdgezondheidszorg. De voorzieningen gericht op de jeugd maken ook deel uit van het basisaanbod aan voorzieningen waar in programma 2 “Actief in Epe” aandacht aan wordt gegeven. Er bestaat een relatie met de programma’s 3 “Zorg en opvang” (jeugdgezondheidszorg, maatschappelijke ondersteuning) en 4 “Leefbaar en veilig” (integrale veiligheid: thema “Jeugd en veiligheid”).
Relevante nota's (kerndocumenten)
Beleidsplan Sociaal Domein (2019) Onderwijsachterstandenbeleid 2019-2022 Beleidsvisie Onderwijshuisvesting (2011) Actiekader Onderwijs (2017) Regionaal Veiligheidsplan 2016-2019 Sociale Agenda 2015-2021 Plan huisvesting en integratie statushouders (2016) Inkoopnota 2019
Wat is de stand van zaken Verplichte indicatoren vanuit de regelgeving bij dit programma. Indicator Verwijzingen Halt
2017 2018
2019
2020
10
13
9
14
5%
5%
4%
-
1,7% 1,9%
2,1%
-
Het aantal verwijzingen naar Halt, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 12-17 jaar. Kinderen in uitkeringsgezin Het percentage kinderen tot 18 jaar dat in een gezin leeft dat van een bijstandsuitkering moet rondkomen. Voortijdige schoolverlaters (vo+mbo) Het percentage van het totaal aantal leerlingen (12-23 jaar) dat voortijdig, dat wil zeggen zonder startkwalificatie, het onderwijs verlaat. Absoluut verzuim
4,4
3,3
1,9
-
31
31
28
-
Het aantal leerplichtigen dat niet staat ingeschreven op een school, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 5-18 jaar. Relatief verzuim Het aantal leerplichtigen dat wel staat ingeschreven op een school, maar ongeoorloofd afwezig is, per 1.000 leerlingen. Jongeren met jeugdhulp
10,2% 9,5% 10,6% 10,0%
Het percentage jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp ten opzicht van alle jongeren tot 18 jaar (tweede helft van het genoemde jaar). Jongeren met jeugdbescherming
1,3% 1,1%
1,1%
1,1%
0,4% 0,2%
0,2%
-
1%
-
Het percentage jongeren tot 18 jaar met een jeugdbeschermingsmaatregel ten opzichte van alle jongeren tot 18 jaar (tweede helft van het genoemde jaar). Jongeren met jeugdreclassering Het percentage jongeren (12-22 jaar) met een jeugdreclasseringsmaatregel ten opzichte van alle jongeren (12-22 jaar) (tweede helft van het genoemde jaar). Jongeren met een delict voor de rechter
1%
1%
Het percentage jongeren (12-21 jaar) dat met een delict voor de rechter is verschenen.
18
Wat willen we bereiken Strategische doelen: 1. Het voorkomen van achterstanden bij jeugdigen. 2. Bevorderen kwaliteit jeugd- en onderwijsvoorzieningen. Uitkomsten: Indicatoren bij het strategische doel 1: Het voorkomen van achterstanden bij jeugdigen. 1.1.1. Het aantal voortijdig schoolverlaters dat een begeleidingstraject kregen. 2016/17
2017/18
2018/19
2019/20
Streefwaarde 2022
165
111
400
1.1.2. Het percentage van het totaal aantal leerlingen (12 - 17 jaar) dat voortijdig, dat wil zeggen zonder startkwalificatie, het voortgezet onderwijs verlaat. 2016/17
2017/18
2018/19
2019/20
Streefwaarde 2022
7,1%
5,0%
-
Door een wijziging in de systematiek van telling zijn er geen gegevens beschikbaar van voor het schooljaar 2018/19. 1.1.3. Aandeel van schoolgaande kinderen met overgewicht in het totaal van schoolgaande kinderen in de gemeente . 2016-2017
2017-2018
2018-2019
2019-2020
Streefwaarde 2022
12%
13%
13%
13%
3-jarigen: 7%
8%
10%
10%
10%
5/6-jarigen: 5%
16%
14%
14%
14%
12/13-jarigen: 12%
1.1.4. Het gebruik van alcohol, rookwaren en drugs onder jongeren: - Het aandeel van jongeren dat recent alcohol heeft gedronken. - Het aandeel van jongeren dat wekelijks rookt. - Het aandeel van jongeren dat recent harddrugs heeft gebruikt. - Het aandeel van jongeren dat ooit harddrugs heeft gebruikt. 2015
2019
2020
Streefwaarde 2022
32%
30%
30%
recent alcohol gedronken <= 20%
11%
4%
4%
wekelijks rookt <= 8%
1%
-
-
recent harddrugs gebruikt 0%
3%
3%
3%
ooit harddrugs gebruikt incl. lachgas 0%
1%
1%
1%
ooit harddrugs gebruikt excl. lachgas 0%
Indicatoren bij het strategische doel 2: Bevorderen kwaliteit jeugd- en onderwijsvoorzieningen. 1.2.1. Effect van de hulp in het sociaal domein: Het percentage van de cliënten die in het cliëntervaringsonderzoek Sociaal Domein Jeugd de vijf vragen in het onderdeel “wat is het effect van de hulp” beantwoorden met “eens” en “helemaal eens”. - Door de hulp kan ik beter mijn problemen oplossen. - Door de hulp kan ik beter voor mezelf opkomen. - Door de hulp gaat het beter op school, werk of dagbesteding. - Door de hulp besteed ik mijn vrije tijd beter. - Door de hulp is mijn relatie met vrienden en anderen beter geworden. 2017
2018
2019
2020
Streefwaarde 2022
60%
64%
64%
57%
>= 70%
19
1.2.2. Het percentage inwoners dat (zeer) tevreden is over het aanbod van speelvoorzieningen voor kinderen tot 12 jaar in de nabije omgeving. 2019
Streefwaarde 2022
50%
>= 56%
1.2.3. Aantal deelnemers aan de stimuleringsregeling voor jeugd van 5 tot 18 jaar. 2019
2020
Streefwaarde 2022
1.696
1.131
3.600
Wat gaan we daarvoor doen Onderwijs
Portefeuillehouder: E. Visser
Activiteiten:
Uitvoering in 2022
1. Uitvoeren van de Lokaal Educatieve Jeugd Agenda.
1. Afstemming bereiken met maatschappelijke partners over relevante onderwerpen op het gebied van onderwijs, jeugd(zorg), en sport.
2. Uitgevoerd Onderwijs Achterstanden Beleid (OAB) 20182022.
2. Opstellen en uitvoeren activiteitenprogramma 2022.
3. Uitwerken Actiekader Onderwijs en Koers duurzame kindvoorzieningen.
3a. Plan ontwikkelen huisvesting scholen Epe Zuidwest (waaronder de Van der Reijdenschool) 3b. Planvorming gedeeltelijke renovatie St. Bernardusschool 3c. Uitbreiding MFC Kleurrijk met twee lokalen. 3d. Start realisatie renovatie RSG N.O.-Veluwe. 3e. Afronden renovatie basisschool de Krugerstee Vaassen.
4. Opstellen integraal huisvestingsplan (IHP) onderwijsvoorzieningen.
4. Afronden besluitvorming.
Collegeprogramma 2018-2022: 5. Een samen met schoolbesturen en besturen van voorschoolse en welzijnsinstellingen opgesteld plan voor toekomstbestendig onderwijs in de dorpen en de financiering daarvan.
5. Zie activiteiten 3 en 4 hiervoor.
Toelichting: 1. De (meerjarige) Lokaal Educatieve Jeugd Agenda is samen met het onderwijs en organisaties rond jeugd opgesteld. 2. Het beleidsplan OAB 2019-2022 is opgesteld met onderwijs, CJG en voorschoolse voorzieningen. Het wordt jaarlijks uitgewerkt in een activiteitenprogramma waarin de ontwikkelingen, doelstellingen en afspraken voor subsidieverlening opgenomen is voor dat jaar. 3. Het Actiekader Onderwijs (2016) en het Koersdocument duurzame kindvoorzieningen is opgesteld in samenwerking met partners uit het domein onderwijs en jeugd. 5. De activiteit is een uitwerking van prestatieafspraak 1 behorend bij het speerpunt “Adequate maatschappelijke voorzieningen uit het coalitieakkoord”. De plannen afstemmen met het integraal huisvestingsplan onderwijsvoorzieningen en het op te stellen integraal toekomstgericht plan voor accommodaties per dorp voor onder meer welzijn, cultuur en sport (= activiteit in programma 2). Jeugdzorg
Portefeuillehouder: C.M. de Waard-Oudesluijs
Activiteiten:
Uitvoering in 2022:
1. Realiseren subsidieprogramma.
1. Subsidieafspraken maken met professionele en vrijwilligersorganisaties over de doelstellingen en activiteiten o.a. over het CJG en schoolmaatschappelijk werk.
2. Uitvoeren jeugdgezondheidszorg.
2. Subsidie-/uitvoeringsafspraken maken over de jeugdgezondheidszorg.
3. Realiseren van de transformatie jeugdzorg.
3a. Uitvoeren van het Actieprogramma Sociaal Domein 20192022 en de projecten “Grip op zorg” en “De Nieuwe Route”. 3b. Uitvoeren van landelijke/bovenregionale programma’s zoals de Gelderse Verbeteragenda, Norm voor Opdrachtgeverschap en afbouw residentiële zorg. 3c. Opstellen uitwerkingsplan extra budget jeugdzorg.
Toelichting: 3. Het vastgestelde integrale beleidsplan Sociaal Domein omvat de (preventieve) taken vanuit de Wmo, Jeugdwet en Participatiewet en onderwerpen als (passend) onderwijs en sociale veiligheid. Dit plan geeft richting aan de uitvoering van dit onderwerp. Deze activiteit staat in programma 3.
20
Het accent ligt voor 2022 op diverse projecten en activiteiten gericht op preventie, transformatie en ‘grip op zorg’, waarna op basis van de effecten een afweging plaatsvindt over het vervolg. In 2022 zijn extra middelen voor jeugdzorg beschikbaar. Een deel is bestemd voor opgelegde werkzaamheden vanuit de VNG/het Rijk zoals de Gelderse Verbeteragenda (wachttijden wegnemen), de transformatie van Residentiële zorg naar kleinschalige gezinsvoorzieningen en de Norm voor Opdrachtgeverschap. Welzijnswerk jeugd en jongeren
Portefeuillehouder: E. Visser
Activiteiten:
Uitvoering in 2022:
1. Realiseren subsidieprogramma.
1. Subsidieafspraken maken met professionele en vrijwilligers organisaties over de doelstellingen en activiteiten o.a. jeugdwerk.
Wat mag dat kosten Bedragen * € 1.000 Realisatie 2020
Begr 2021
Begr 2022
Begr 2023
Begr 2024
Begr 2025
14.617
13.846
13.760
13.229
13.154
13.057
Lasten bestaand beleid Lasten nieuw beleid
-
-
2.173
1.827
1.723
1.627
14.617
13.846
15.933
15.056
14.877
14.684
Baten bestaand beleid
0
592
602
602
602
602
Baten nieuw beleid
-
-
0
0
0
0
Lasten totaal
Baten totaal Saldo
0
592
602
602
602
602
-14.617
-13.254
-15.331
-14.454
-14.275
-14.082
Specificatie nieuw beleid Bedragen * € 1.000 LASTEN
Begrotingsjaar 2022
2023
2024
2025
40
40
40
40*
2 Jongeren gezond op gewicht
58
-
-
-
3 Dekking Jongeren op gezond gewicht
-30
-
-
-
2.105
-
-
-
1.744
1.640
1.544
Budgetten: 1 Bijdrage in exploitatie Van der Reijdenschool
4 Inzet eenmalige extra middelen jeugdzorg/Wmo (2022) 5 Inzet extra middelen jeugdzorg/Wmo 2023-2025 Investeringen:
Investeringsbedrag:
1 Renovatie St. Bernardusschool Epe
773 Totale financiële gevolgen voor de lasten
2.173
43
43
43
1.827
1.723
1.627
* Inzet is dat de bijdrage na 2024 wordt afgebouwd.
21
Programma 2
| Actief in Epe
Omschrijving programma Het programma omvat de onderwerpen welzijn (o.a. sociaal cultureel werk incl. ouderen- en minderhedenwerk, opbouwwerk, vrijwilligerswerk), sport en cultuur (o.a. bibliotheek, kunstzinnige vorming, amateuristische kunstbeoefening). Daarnaast valt ook het onderwerp accommodaties op de voornoemde terreinen onder dit programma. De onderwerpen welzijn, sport en cultuur vormen de kern voor het te realiseren basisaanbod aan voorzieningen zoals opgenomen in het lokaal sociaal beleid. De voorzieningen gericht op jeugd (018 jaar) vallen binnen programma 1 “Opgroeien in Epe”. Dit programma draagt in belangrijke mate bij aan de leefbaarheid in de dorpen en wijken (inzet van voorzieningen, aandacht voor ontmoeting, tegengaan overlast en criminaliteit, kwaliteit van de woonomgeving). Er bestaat een relatie hierbij met de programma’s 3 “Zorg en opvang” (maatschappelijke ondersteuning), 4 “Leefbaar en veilig” (veilige leefomgeving) en 6 “Epe op orde” (openbare ruimte). Relevante nota’s (kerndocumenten)
Sport en beweegplan Epe 2020-2024 Beleidsnota "de Kracht van Cultuur" 2016-2020 Beleidsplan Sociaal Domein (2019) Plan integratie statushouders 2020 Sociale Agenda (2015-2021)
Wat is de stand van zaken Verplichte indicatoren vanuit de regelgeving bij dit programma. Indicator
2016 2017 2018 2019
Niet-wekelijkse sporters
47,6%
Het percentage inwoners dat niet wekelijks sport ten opzichte van het totaal aantal inwoners. Vanuit de verplichte bron van deze indicator zijn geen recentere data beschikbaar.
Wat willen we bereiken Strategische doelen: 1. Het vergroten van maatschappelijke participatie van inwoners. 2. Realiseren van een evenwichtig over de kernen gespreide sociale infrastructuur met activiteiten, voorzieningen en accommodaties. Uitkomsten: Indicatoren bij het strategische doel 1: Het vergroten van maatschappelijke participatie van inwoners. 2.1.1. Maatschappelijke inzet (mate van actief zijn in de samenleving): % inwoners dat: 2019
Streefwaarde 2022
zich inzet voor buren
73%
>= 68%
aandacht heeft voor buren in zorgwekkende situatie
47%
>= 38%
actief is in verenigingsleven
65%
>= 62%
vrijwilligerswerk doet
58%
>= 45%
zorg aan hulpbehoevende naaste verleent.
53%
>= 45%
22
2.1.2. Betekenisvolle participatie: Het gemiddelde rapportcijfer dat inwoners geven voor de inspanning van de gemeente om burgers volledig te laten deelnemen aan de maatschappij. 2019
Streefwaarde 2022
6,6
>= 6,6%
Indicatoren bij het strategische doel 2: Realiseren van een evenwichtige over de kernen gespreide sociale infrastructuur met activiteiten, voorzieningen en accommodaties. 2.2.1. Voorzieningen (tevredenheid). Opgebouwd uit de individuele indicatoren tevredenheid over gezondheids-/ zorgvoorzieningen, Welzijnsvoorzieningen, Speelvoorzieningen (kinderen tot 12 jaar), Sportvoorzieningen en Openbaar vervoer. 2016
2017
2018
2019
Streefwaarde 2022
67%
(zeer) tevreden >= 63%
Wat gaan we daarvoor doen Welzijn
Portefeuillehouder: C.M. de Waard-Oudesluijs
Activiteiten:
Uitvoering in 2022:
1. Realiseren subsidieprogramma.
1. Subsidieafspraken maken met professionele en vrijwilligers organisaties waaronder Stichting Koppel-Swoe over de doelstellingen en activiteiten.
2. Herijken van het subsidiebeleid.
2a. Afronden besluitvorming over het subsidiebeleid. 2b. Implementeren nieuw subsidiebeleid.
3. Afronden project Accommodaties II.
3. Afronden renovatie bij Triton voor huisvesting wijkvereniging Oosterhof
Collegeprogramma 2018-2022: 4. Er is een adequaat ondersteuningsaanbod gerealiseerd voor 4. Gerealiseerd. vrijwilligers en verenigingen in de uitvoering van hun activiteiten. 5. Een opgesteld integraal toekomstgericht plan voor accommodaties per dorp voor onder meer welzijn, cultuur en sport.
5a. Afronden besluitvorming over de toekomstvisie duurzame accommodaties. 5b. Start uitwerking visie samen met de relevante stakeholders – waaronder accommodaties en (inwoners)groepen –naar deelplannen per dorp.
23
6. Er is gestart met de uitwerking van het plan.
6. Start na besluitvorming over het plan.
Toelichting: 2. Dit project levert nieuwe subsidieregelingen inclusief een nieuw verdeelmodel voor vrijwilligersorganisaties op. Het nieuwe subsidiebeleid start per 1-1-2023. 4. Er bestaat een relatie met het te actualiseren subsidiebeleid en de activiteit in programma 9 betreffende de ondersteuning van vrijwilligersorganisaties en verenigingen in het organiseren van evenementen. 4-6. De activiteiten zijn uitwerkingen van prestatieafspraken 2 en 3 behorend bij het speerpunt “Adequate maatschappelijke voorzieningen” uit het coalitieakkoord. Sport en cultuur
Portefeuillehouder: C.M. de Waard-Oudesluijs / B.J. Aalbers
Activiteiten:
Uitvoering in 2022:
1. Realiseren subsidieprogramma.
1. Subsidieafspraken maken met professionele en vrijwilligersorganisaties over de doelstellingen en activiteiten.
2. Uitvoeren beleid kunst en cultuur.
2. Uitvoeren activiteiten conform het Uitvoeringsplan “de Kracht van Cultuur”.
3. Bevorderen sportparticipatie.
3. Uitvoeren projecten/activiteiten conform het uitvoeringsplan van het Lokaal Sport- en Beweegakkoord.
4. Inzet van functies buurtsportcoaches en cultuurmakelaar.
4a. Uitvoeren jaarplan buurtsportcoaches. 4b. Uitvoeren jaarplan cultuurmakelaar.
Collegeprogramma 2018-2022: 5. Er is een stimuleringsregeling opgesteld voor jeugd van vijf tot achttien jaar voor het verlenen van een financiële bijdrage in het lidmaatschap van een vereniging.
5. Gerealiseerd.
6. De stimuleringsregeling is geïmplementeerd.
6a. Gerealiseerd. 6b. Evaluatie van de regeling.
Toelichting 2. . In het uitvoeringsplan wordt het specifieke aandachtspunt in het coalitieakkoord meegenomen om, in aanvulling op de uitwerking van het toeristisch profiel "Epe 100% wildgarantie", te streven naar versterking met voorzieningen op het terrein van kunst en cultuurhistorie. 3. De thema’s uit het Sport- en Beweegplan zijn in samenwerking met lokale partijen vertaald naar een Lokaal Sport- en Beweegakkoord. De gemeente is één van de ondertekenaars van het akkoord. De ondertekenaars van het akkoord zijn samen verantwoordelijk voor de uitvoering. 4. Het betreft activiteiten op het gebied jeugd, jongeren en ouderen (buurtsportcoach) en op het gebied van kunst en cultuur (cultuurmakelaar). Zie ook programma 1 bij het onderdeel “welzijnswerk jeugd en jongeren”. 5. De regeling heeft het karakter van tijdelijke impulsregeling en had daarom in eerste instantie een looptijd van 2 jaar. Als gevolg van de coronacrisis is de regeling met vier maanden verlengd t/m 31 december 2021. 5-6 De activiteiten zijn uitwerkingen van prestatieafspraak 1 behorend bij het speerpunt “Adequate maatschappelijke voorzieningen” uit het coalitieakkoord.
Wat mag dat kosten Bedragen * € 1.000
Lasten bestaand beleid Lasten nieuw beleid
Realisatie 2020
Begr 2021
Begr 2022
Begr 2023
Begr 2024
Begr 2025
4.545
4.059
4.196
4.196
4.196
4.196
-
-
60
10
10
10
4.545
4.059
4.256
4.206
4.206
4.206
Baten bestaand beleid
662
516
525
525
525
525
Baten nieuw beleid
-
-
0
0
0
0
Lasten totaal
Baten totaal Saldo
662
516
525
525
525
525
-3.883
-3.543
-3.731
-3.681
-3.681
-3.681
24
Specificatie nieuw beleid Bedragen * € 1.000 LASTEN
Begrotingsjaar 2022
2023
2024
2025
1 Opstellen uitvoeringsplan toekomstvisie accommodaties
50
p.m.
-
-
2 Uitvoeringsprogramma Nota cultuur
10
10
10
10
60
10
10
10
Budgetten:
Totale financiële gevolgen voor de lasten
25
Programma 3
| Zorg en opvang
Omschrijving programma Het programma omvat de onderwerpen gezondheids-, verslavings- en ouderenzorg. Tevens valt hieronder het verlenen van voorzieningen aan mensen met een beperking en het bieden van maatschappelijke opvang (Wet Maatschappelijke Ondersteuning), het algemeen maatschappelijk werk en integratie/inburgering van nieuwkomers. Het programma richt zich met name op groepen inwoners uit de samenleving die kwetsbaar zijn als gevolg van verschillende soorten van achterstand (lokaal sociaal beleid). Kernbegrippen zijn daarbij bevorderen zelfredzaamheid en participatie. Er bestaat een relatie met de programma’s 2 “Actief in Epe” (welzijnsvoorzieningen), 4 “Leefbaar en veilig” (leefbaarheid) en 10 “Weer aan het werk” (bevordering arbeidsparticipatie). Relevante nota’s (kerndocumenten)
Nota Gezondheidsbeleid (2019-2022) Beleidsplan Sociaal Domein (2019-2022) Sociale Agenda (2015-2021) Regiovisie samen tegen huiselijk geweld (2020-2023) Kadernota Beschermd Thuis (2022-2030) Plan integratie statushouders (2020) Plan van Aanpak Basismobiliteit (2020) Inkoopnota 2019
Wat is de stand van zaken Verplichte indicatoren vanuit de regelgeving bij dit programma. Indicator
2017 2018 2019 2020
Wmo-cliënten met een maatwerk-arrangement per 10.000 inwoners.
370
350
480
570
Een maatwerkarrangement is een vorm van specialistische ondersteuning binnen het kader van de Wmo.
Wat willen we bereiken Strategische doelen: 1. Bevorderen van een zelfstandige leefwijze voor mensen met een beperking. 2. Realiseren van goede zorg en ondersteuning. Uitkomsten: Indicatoren bij het strategische doel 1: Bevorderen van een zelfstandige leefwijze voor mensen met een beperking. 3.1.1. Huishoudens met voorzieningen per wet (per 1.000 huishoudens per tweede halfjaar) 2017
2018
2019
2020
Streefwaarde 2022
30
28
28
38
alleen jeugd: 31
29
27
25
41
alleen P-wet: 26
67
63
84
95
alleen WMO: 65