339896 Omgevingsvisie zienswijzennota

Hiermee gaan we verder dan - het ook genoemde - flexibel bouwen. Onder innovatieve woonconcepten vallen bijvoorbeeld ook modulair bouwen en demontabel bouwen. Daarnaast bepalen het dorpse karakter en de natuur in de omgeving de woonkwaliteit. De waardering voor de omgeving hangt dus samen met de beschrijving van de waardevolle leefomgeving. Het behouden hiervan zien wij, vanuit het perspectief van goed wonen, als opgave. Landschapsinclusief en natuurinclusief bouwen zijn op basis daarvan de norm in onze visie. Ad 3e. Voor nieuwe woningbouwlocaties houden we vast aan de principes uit de gemeentelijke Woonagenda. Als basis geldt transformatie voor inbreiding en dat inbreiding voor uitbreiding gaat. Echter gaat deze regel niet altijd op. De transformatie van bestaande gebouwen levert niet altijd het gewenste woningbouwprogramma. Inbreidinglocaties zijn vaak bestaande groene en/ of blauwe structuren (waterrijk) die we willen behouden. Daarom moeten wij ook naar uitbreidingslocaties kijken. Dit uitgangspunt wordt voldoende beschreven in hoofdstuk 3 en hoofdstuk 4 van de omgevingsvisie. Ad 4a. Het aanwijzen van boomstructuren is een slag die nog gemaakt gaat worden na het vaststellen van het nieuwe bomenbeleidsplan. 37 Zienswijzennota ontwerp omgevingsvisie ‘Natuurlijk goed leven’

NL.IMRO.0232.VS001Omgevingsvs-VVS1

Ad 4b. Van de visiekaart is naar de versie met lage resolutie ook een versie met hoge resolutie beschikbaar. Vanwege de omvang van het document is er bewust voor gekozen om de lage resolutie op onze website te plaatsen. Indien gewenst kan de versie met hoge resolutie worden toegezonden. In die versie zijn kleuren en symbolen helder zichtbaar. Zienswijze NN2 Samenvatting van de zienswijze a. Cultuur/erfgoed De unieke Grafheuvellijn (+ de overige honderden (potentiele) grafheuvels) en de Celtic Fields worden gemist. Daarnaast zou de vroeg middeleeuwse IJzerindustrie (klappersteen vindplaatsen) vermeldenswaardig zijn en wellicht dat ook de houtskoolproductie (vanaf de 9-10 e eeuw!) een plekje verdient. In onze gemeente zijn diverse houtskoolmeiler plekken te vinden (vaak in groepjes). b. (Ruimtelijke) keuzes De ontwerp Omgevingsvisie blijft in veel ambivalente termen. Elke stroming kan er, met voor haar passende argumentatie mee uit de voeten: politiek wellicht handig, maar niet praktisch. Het zou passen om een duidelijke visie neer te leggen, en daarmee helderheid te geven aan, bij dit aspect, de agrariër. - Kies helder voor extensieve agrarische, zo mogelijk biologische, bedrijven ten westen van de ‘Dorpenweg’. (ten oosten mag ook, maar dat wordt erg lastig in deze combinatie).

- Kies er voor om bestaande vergunningen voor intensieve veehouderijen niet alleen te bevriezen, maar ze jaarlijks met x-procent (à la hypotheekrenteaftrek) te korten (zonder financiële compensatie natuurlijk, de agrariër kan immers uitwijken naar het oosten van de Dorpenweg). Niet treuzelen en vertragen, maar de zeer belastende veestapel met al haar emissies snel en effectief reduceren, te beginnen ten westen van de Dorpenweg. - bepaal welke biodiversiteit van de bodem in dit gebied gewenst is. c. Vergunningverleningssysteem Denk na over een vergunningverleningssysteem voor de kwetsbaardere gebieden, waarbij de externe kosten (de op de samenleving afgewentelde kosten) van de te vergunnen activiteit mee genomen zijn in - en bij niet nakomen door de vergunninghouder deze kosten rechtstreeks en direct op hem kunnen worden verhaald. Dat gaat over emissies van CO2, maar ook NH4, verontreiniging, fijnstof, geluid, lichtvervuiling, bodemvervuiling, etc. Onze reactie Ad a. Het rijke verleden is een belangrijk uitgangspunt voor de omgevingsvisie van Epe. Het gaat hierbij om zowel het boven- als ondergrondse erfgoed. In hoofdstuk 2 van de omgevingsvisie worden enkele (unieke) voorbeelden van aanwezig erfgoed genoemd. Zo noemen wij specifiek de vele grafheuvels, waaronder de bijzondere grafheuvelrij bij Niersen en de zo kenmerkende sprengen en watermolens.

Daarnaast noemen wij ook de historische buurtschappen Gortel en Niersen en de karakteristieke landbouwenclave Tongeren. Wij beseffen ons dat er veel meer te vermelden is over het erfgoed in onze gemeente, zoals de genoemde houtskoolmeilers. De omgevingsvisie is echter niet het document om al het aanwezige boven- en ondergrondse erfgoed te beschrijven. Hiervoor hebben wij het cultuurhistorisch beleid met bijbehorende rapportages en kaarten. Op de kaarten die deel uit maken van het cultuurhistorisch beleid wordt al het boven- en ondergrondse erfgoed beschreven. Voor de omgevingsvisie is het vooral van belang dat wij signaleren dat de waardevolle leefomgeving ons DNA is. Dat wij ons laten inspireren door de rijkdom van de

38 Zienswijzennota ontwerp omgevingsvisie ‘Natuurlijk goed leven’

NL.IMRO.0232.VS001Omgevingsvs-VVS1

Ad b.

natuur, de kenmerken van het landschap en de eigenheid van het gebied, waaronder het aanwezige erfgoed. Dit komt in de omgevingsvisie nadrukkelijk en voldoende naar voren. De mate van concreetheid van onze omgevingsvisie wordt bepaald door het soort visie dat wij voor ogen hebben. In de omgevingsvisie leggen wij de ambities en beleidsdoelen vast voor de fysieke leefomgeving in één samenhangende visie op strategisch niveau. De opgaven uit de omgevingsvisie worden vervolgens gebiedsgericht en projectmatig opgepakt. Voor een aantal specifieke thema’s werken we de visie uit door middel van het instrument programma uit de Omgevingswet. De landbouw is één van de thema’s die hiervoor in aanmerking komt. De omgevingsvisie zelf is dus geen volledig uitgewerkt plan voor de komende 10 jaar. Met betrekking tot de genoemde keuzes sluit de omgevingsvisie hier goed op aan. Landbouw heeft in Epe een nieuwe toekomst. Dit doen we vanuit de overtuiging dat de landbouw in transitie is. In de Veluweflank veranderen we vanuit het belang van natuur naar een bredere schakering met andere functies zoals de ontwikkeling van bos, recreatie en kleinschalige woningbouw. We kiezen voor een strategie van zonering en waar we stap voor stap extensiveren: geen uitbreidingsmogelijkheden voor agrariërs ten westen van de Dorpenweg, alleen natuurinclusieve veranderingen.

In de IJsselvallei is meer agrarische ontwikkelruimte met daarbij oog voor de versterking van de biodiversiteit. De manier waarop we dat doen bepalen wij in het instrument programma uit de Omgevingswet. Dit wordt vervolgens vastgelegd in juridische regels in het omgevingsplan. In de omgevingsvisie bepalen wij dus niet welke biodiversiteit van de bodem in dit gebied bijvoorbeeld gewenst is en hoe wij verder kunnen gaan dan het bevriezen van de bestaande vergunningen voor intensieve agrarische bedrijven.

Ad c.

Bij het opstellen van een programma specifiek op de landbouwtransitie zullen wij nadenken over een vergunningverleningssysteem voor de kwetsbaardere gebieden. Of dit haalbaar is en in welke vorm, wordt in dat kader afgewogen. Vervolgens wordt een eventueel vergunningverleningssysteem opgenomen in het instrument omgevingsplan uit de Omgevingswet. De omgevingsvisie is dus niet het kader om deze afweging te maken.

39 Zienswijzennota ontwerp omgevingsvisie ‘Natuurlijk goed leven’

NL.IMRO.0232.VS001Omgevingsvs-VVS1

Zienswijze NN3 Korte samenvatting zienswijze Geconstateerd wordt dat de begrenzing van het Gelders Natuurnetwerk (GNN) niet correct is terecht gekomen op de kaarten in de omgevingsvisie. Onze reactie Natuur is in onze gemeente ruimschoots aanwezig en de waarde hiervan wordt ook beschermd. Het gaat om Natura 2000 en het Gelders Natuurnetwerk (GNN). De wettelijk beschermde status van Natura 2000 werkt ook door in de mogelijkheden (en beperkingen) in het omringende gebied. Het GNN is beschermd via de Provinciale verordening. De exacte begrenzing van zowel Natura 2000 als GNN wordt dus niet geregeld in onze omgevingsvisie. De begrenzing, zoals weergegeven op de kaarten in de visie is indicatief en niet juridisch bindend. Desalniettemin moet de indicatieve begrenzing wel zo goed mogelijk aansluiten bij de feitelijke begrenzing die is geregeld in aanwijzingsbesluiten met betrekking tot de Natura 2000-gebieden en bij de Provinciale verordening. Op basis van uw reactie constateren wij dat de indicatieve begrenzing niet overeenkomt met de laatste versies van de aanwijzingsbesluiten en de Provinciale verordening. Dit passen wij aan. Voor wat betreft de begrenzing van het GNN en de Groene Ontwikkelingszone betekent dit dat wij daarbij uit gaan van de meest actuele versie van de Omgevingsverordening Gelderland van maart 2021.

Voor wat betreft de begrenzing van Natura 2000-gebied Veluwe houdt dit in dat we uit gaan van de kaart van augustus 2016. Voor wat betreft de begrenzing van Natura 2000-gebied Rijntakken gaan we uit van de kaart van 2014. De kaarten worden daar waar nodig op deze begrenzingen aangepast. Zienswijze NN4 Samenvatting van de zienswijze 1. De tekst over de Dorpse structuren op pagina 14 zou aangevuld kunnen worden met de constatering dat de dorpen samen met veel andere dorpen rondom het Veluwemassief op een zelfde hoogte liggen. 2. Het is de vraag of de tekst over de Dorpse identiteit op pagina 14 correct is. De vraag is of de wegen of de hoogte van het landschap de reden is waarom de dorpen hier zijn ontstaan. 3. Bij waardevolle en beeldbepalende structuren op pagina 16 ontbreekt een belangrijke structuur, namelijk de oude weg die ooit langs de grafheuvellijn Niersen - Epe liep. 4. Gevolg van de samenvatting op pagina 21 zou moeten zijn dat we niet in lagergelegen gebieden gaan bouwen. 5. De samenvatting op pagina 23 is een te eenvoudige weergave. Wind- en zonne-energie is maar een deel van het verhaal. 6. Op pagina 24 staat dat het aantal ouderen toe neemt, vooral door de babyboomgeneratie. Dit is maar een deel van het verhaal. 7. De opgave op pagina 25 moet breder: het bouwen van woningen die betaalbaar zijn voor jongeren. 8.

Het is goed dat op pagina 26 aandacht is voor jongeren, maar niet consequent. Vervolgens wordt op deze pagina alleen de toename van ouderen genoemd en wordt de jongere vergeten. Ten slotte kunnen onze eigen inwoners in een aantal gevallen geen huis meer vinden. 9. Op pagina 26 wordt gesproken over betaalbare woningen. Het gaat om betaalbaar in meerdere opzichten, zowel voor jongeren als ouderen. De opgave op pagina 26 is te vaag. Dit moet concreter. 10. De kaart van de bebouwde kom van Vaassen op pagina 29 is niet juist. 11. We hebben het gehad over een extra bouwmogelijkheid in Vaassen, achter de manege aan de Laan van Fasna. 40 Zienswijzennota ontwerp omgevingsvisie ‘Natuurlijk goed leven’

NL.IMRO.0232.VS001Omgevingsvs-VVS1

12. Vaassen heeft meer goede historie dan alleen de Cannenburch, zoals op pagina 31 staat. Inderdaad trekt de Cannenburch mensen naar Vaassen, maar andersom heeft de Cannenburch Vaasen ook nodig voor het bezoek. 13. De vraag is of de bebouwde kom op de visiekaart goed is aangegeven. Daarnaast wordt de visie kaart niet begrepen ten opzichte van de drie scenario’s in het statische rapport.

Onze reactie Ad 1. Het rijke verleden is een belangrijk uitgangspunt voor de omgevingsvisie van Epe. Het gaat hierbij om zowel het boven- als ondergrondse erfgoed. In hoofdstuk 2 van de omgevingsvisie worden enkele (unieke) voorbeelden van aanwezig erfgoed genoemd. Wij hebben bewust gekozen voor een korte introductie. Wij begrijpen de opmerking. Er valt echter zo veel meer te vertellen nog over de historie van onder andere onze dorpen. Dat doen we elders, zoals in het cultuurhistorisch beleidskader met bijbehorende rapportages en kaarten. Op de kaarten die deel uit maken van het cultuurhistorisch beleid wordt al het boven- en ondergrondse erfgoed beschreven. Voor de omgevingsvisie is het vooral van belang dat wij signaleren dat de waardevolle leefomgeving ons DNA is. Dat wij ons laten inspireren door de rijkdom van de natuur, de kenmerken van het landschap en de eigenheid van het gebied, waaronder het aanwezige erfgoed. Dit komt in de omgevingsvisie nadrukkelijk en voldoende naar voren. We laten de tekst in de visie ongewijzigd. Ad 2. Zie beantwoording hierboven. Ad 3. Zie beantwoording hierboven. Ad 4. We noemen in het kader in het kort de impact van de verandering van het klimaat en wat dit betekent. We laten ons hier nog niet uit over concrete maatregelen, zoals bijvoorbeeld het bouwen in lagergelegen gebieden. Daarvoor is dit niet de aangewezen plaats.

In hoofdstuk 4 worden ruimtelijke keuzes gemaakt, richting gegeven. De opmerking die is gemaakt is dermate algemeen dat daarmee ook niet recht gedaan wordt aan concrete opgaven op een specifieke locatie. Ad 5. De weergave is niet te eenvoudig. Integendeel zelfs. Er ligt een opgave voor de realisatie van zonne-energie en windenergie vanuit het nationaal klimaatakkoord. We nemen onze verantwoordelijkheid daarin in deze omgevingsvisie. Die ambitie spreken we uit en daaraan geven we richting. We beseffen dat er meer opties zijn, zoals waterstof. Ook weten we dat netbeheerders voor een grote opgave staan de energietransitie mogelijk te maken. De energietransitie is in ontwikkeling. We volgen deze nauwlettend en zullen daar desgewenst op anticiperen. De omgevingsvisie is ook zo opgesteld dat dit relatief eenvoudig kan. Ad 6. De betreffende passage is gebaseerd op de laatste demografische cijfers. Feit is dat we daarin zien dat de vergrijzing exceptioneel toeneemt. Dat vraagt om actie en maatregelen. We zien in de cijfers ook dat een (eventuele) groei van jongeren die stijging onverlet laat. We starten met een actualisatie van de Woonagenda 2019-2023. Daarin zal nadrukkelijk op de (betaalbare) huisvesting van alle doelgroepen worden ingegaan. De betreffende passage laten we dan ook ongewijzigd. Ad 7.

De opgave op pagina 25 staat in het hoofdstuk ‘Gezondheid, zorg en welzijn en de sub paragraaf ‘ouder worden in de gemeente Epe’. De opgave, zoals geformuleerd in de visie past daarbij en blijft dan ook ongewijzigd. Ad 8. Dank voor de eerste opmerking. Jongeren en starters zijn belangrijk, evenals de huisvesting van hen. Wat betreft de vervolg opmerking geldt dat de jongeren niet vergeten zijn. Uit demografische gegevens blijkt echter dat de vergrijzing fors toeneemt. Natuurlijk moet er aandacht zijn voor jongeren en starters, maar ook onze ouderen verdienen goede voorzieningen en passende huisvesting. Het is ‘en/en’ en niet ‘en/of’.

41 Zienswijzennota ontwerp omgevingsvisie ‘Natuurlijk goed leven’

NL.IMRO.0232.VS001Omgevingsvs-VVS1

De laatste opmerking nemen we voor kennisgeving aan. We hebben woningen nodig, dus locaties, zoals Sprenghenparc, Oosterhof Zuid, ’t Slath, Zuukerenk, Hoge Weerd, Kuilakker en in Oene. Zowel voor starters, als doorstromers. Dit sluit aan bij onze visie. Ad 9. De eerste opmerking nemen we voor kennis aan. We verwijzen daarvoor verder naar de onlangs door de gemeenteraad vastgestelde Woonzorgagenda. Hetzelfde geldt voor de tweede opmerking. Bij de actualisatie van de Woonagenda 2019-2023 komen we daarover verder te spreken. De opgave drukt uit dat we af moeten van de traditionele bouw. Daar bieden we ruimte voor. Daar kiezen we voor innovatie en creativiteit. De opmerking ‘juiste doelgroep en op de juiste plek’ bedient alle inwoners van onze gemeente, de lage-, midden- en hoge inkomens, jong en oud, starter en doorstromer. We zijn er voor iedereen. Zoals al eerder is gezegd: De actualisatie van de Woonagenda is de aangewezen plek dit verder vorm en inhoud te geven. Overigens doet de huidige Woonagenda dat ook, evenals het prijsklassenbeleid. Daarin ligt een forse nadruk op betaalbare- en sociale woningbouw. Ad 10. Zie de beantwoording bij het onderwerp Wonen. Ad 11. Wat betreft de opmerking over woningbouw nabij de manege aan de Laan van Fasna hebben we niet het beeld dat opgeroepen wordt dat dit een breed gedragen woningbouwlocatie zou zijn.

Wat wel regelmatig geopperd werd zijn de sportvelden in Vaassen-Zuid als mogelijke locatie voor woningbouw. In de omgevingsvisie hebben we deze niet opgenomen, omdat we ons enerzijds concentreren op de lopende ruimtelijke procedures in Vaassen en anderzijds op de beoogde uitbreidingslocaties Kerkenland en het vergroten van Oosterhof Zuid. Ad 12. We nemen deze opmerking over en voegen op pagina 31 toe dat: “.. en de centrumbezoekers naar het kasteel te begeleiden”. Ad 13. Met betrekking tot de opmerking over de bebouwde kom verwijzen wij naar de beantwoording bij het onderwerp Wonen. Met betrekking tot de visiekaart in relatie tot de strategische afweging merken wij op dat dit twee losstaande onderdelen zijn. De strategische afweging helpt ons bij het maken van keuzes. De visiekaart is het resultaat van de integrale strategische afweging die wij met elkaar hebben gemaakt. Zienswijze NN5 Samenvatting van de zienswijze 1. Op de visie kaart is een symbool te zien met een pijl dat in de legenda is aanduid als “langzaam aan verkeersverbindingen met het buitengebied”. De begrippenlijst bevat geen definitie van dit begrip. Ik verzoek u vriendelijk om dit begrip te definiëren als “recreatieve verbinding met het buitengebied voor wandelaars en fietsers”. 2.

De strategische afweging van de omgevingsaspecten bij de ontwerp omgevingsvisie van Epe benoemt op bladzijde 9 en 10 “verkeer, woon- en leefklimaat”. Bij dit hoofdstuk ontbreken mijns inziens twee belangrijke aspecten:  De invloed van de toekomstige laagvliegroute van Lelystad Airport op het woon- en leefklimaat binnen de gemeente Epe. Deze vliegroutes hebben gevolgen voor de luchtkwaliteit en geluid. Er zal sprake zijn van een toename van luchtverontreiniging door stikstof, fijnstof en ultraijnstof. De geluidsbelasting in de gemeente zal fors toenemen. Ook zal sprake zijn van extra uitstoot van Co2.  De geluidsbelasting en trillingen veroorzaakt door het Artillerie Schietkamp (ASK). 3. Gevraagd wordt deze aspecten te benoemen in de ontwerp omgevingsvisie en de normstelling voor gezondheid te baseren op de WHO streefwaarden (Wereldgezondheidsorganisatie). Ook wordt gevraagd dat de gemeente Epe de doelstellingen van het Schone Luchtakkoord (SLA) 42 Zienswijzennota ontwerp omgevingsvisie ‘Natuurlijk goed leven’

NL.IMRO.0232.VS001Omgevingsvs-VVS1

onderschrijft. Voor wat betreft het geluidsniveau verzoek ik u te bepalen dat de grenswaarde van 40 dB(A) die geldt voor de stiltegebieden op de Veluwe niet wordt overschreden. Onze reactie Ad1. We nemen uw suggestie over en nemen dit op in de omgevingsvisie. Ad2. De komst van Lelystad Airport is onzeker. Hetzelfde geldt bij een eventueel positief besluit over de datum waarop het vliegveld in werking is. Gelet op deze onzekere toekomstige gebeurtenis hebben we ervoor gekozen in de omgevingsvisie Lelystad Airport niet op te nemen. We verwijzen naar onze reactie op de zienswijze van de GGD Noord en Oost Nederland over de doorwerking van gezondheidsaspecten. Naar onze mening valt dit buiten de reikwijdte van de omgevingsvisie. Daarnaast zijn dit onderwerpen waarbij meerdere partijen betrokken zijn. Ad3. Dit betreft een concreet voorstel voor een specifieke maatregel en valt daarmee buiten de reikwijdte van de omgevingsvisie. We verwijzen daarbij ook naar de inleiding van deze zienswijzenota.

Zienswijze NN6 Zienswijze extra bouwmogelijkheid voor mantelzorgwoningen Samenvatting van de zienswijze De vraag wordt gesteld of aan de Leenhofweg X de bestemming ‘agrarisch’ gewijzigd kan worden om de bouw van een mantelzorgwoning mogelijk te maken. Onze reactie De vraag die men stelt valt buiten de reikwijdte van de omgevingsvisie en hoort thuis bij een vraag tot wijziging van het bestemmingsplan, of na 1 juli 2022 het omgevingsplan. De omgevingsvisie is geen juridisch beoordelingskader. Het beschrijft de strategie/visie voor de fysieke leefomgeving voor een lange periode. De stellers van de zienswijze nodigen we uit om los van de omgevingsvisie over hun vraag met ons van gedachten te wisselen. Reactie gemeenten We hebben alle omliggende gemeenten op de hoogte gesteld van de ontwerp omgevingsvisie. De gemeenten Apeldoorn, Oldebroek en Voorst hebben een reactie gestuurd. Daarin zien zij geen aanleiding om een zienswijze in te dienen.

43 Zienswijzennota ontwerp omgevingsvisie ‘Natuurlijk goed leven’

NL.IMRO.0232.VS001Omgevingsvs-VVS1

3. Voorgestelde aanpassingen van de ontwerp omgevingsvisie Pag. Onderwerp

Woningbouw Vaassen

Pagina Aanpassing ontwerp Omg.visie p.28 en 52

Om misverstanden te voorkomen is het wel wenselijk in de omgevingsvisie de volgende zin op te nemen: “Voor Vaassen lopen momenteel twee woningbouwtrajecten (Sprenghenparc: uitbreiding/transformatie en Oosterhof Zuid: uitbreiding). Beiden staan genoemd in de Woonagenda 2019-2023 en volgen hun eigen ruimtelijk spoor (dat al enige tijd geleden in gang is gezet)”

7

Landbouw

Uw suggestie voor het bezien van kansen van bedrijvigheid bij VAB als kleinschalige energiehubs nemen we mee in de omgevingsvisie en werken we in het programma uit.

7

Landbouw

De teksten ten aanzien van de Groene Ontwikkelingszone zullen wij aanpassen in de omgevingsvisie.

24 25

Houtstook ‘klimaatbestendig bouwen’ als een klimaatdoelstelling duidelijker te positioneren

Houtstook benoemen als relevant thema voor gezondheidsbescherming in de strategische afweging We brengen de begrippen met elkaar in evenwicht en zowel in hoofdstuk 3, pagina 21, als in hoofdstuk 4 bij de ruimtelijke keuzes in de verschillende deelgebieden zal klimaatinclusief/klimaatbestendigheid nadrukkelijker worden gepositioneerd.

28

41

28

Flexibiliteit bij natuurontwikkeling Veluwe Transitie Veluweflank

28 29

Biodiversiteit Veluweflank Relatie Veluweflank IJsselvallei

43 44

42

“Meer flexibiliteit in de wijze en mate van natuurontwikkeling is passend, het gaat om maatwerk. We kiezen daarbij nadrukkelijk voor het behoud en versterking van de biodiversiteit.” "...zullen we hier een transitie op gang brengen met als doel intensieve bedrijfsvoering in deze zone in 2030 substantieel te verminderen.” “De biodiversiteit moet worden vergroot (…)” “Het is niet aan de orde dat de visie dit gaat voorschrijven, maar wel dat we voorsorteren op een wezenlijk andere aanpak in de Veluweflank..." wijzigen in: “De visie geeft richting aan een nieuwe koers voor de landbouw in de Veluweflank en de IJsselvallei en staat een nieuwe aanpak voor” 44

Zienswijzennota ontwerp omgevingsvisie ‘Natuurlijk goed leven’

NL.IMRO.0232.VS001Omgevingsvs-VVS1

Pag. Onderwerp

Pagina Aanpassing ontwerp Omg.visie

31

Relatie tussen bestrijden van verdroging en wateronttrekking

20 en 43

33

Ontmoeting (in de dorpen) voor jong en oud, met of zonder beperking Bescherming kwaliteit oppervlaktewater

25, 50, 52, 55, 58 H4

Weergave begrenzing GNN op de kaarten in de omgevingsvisie Vitale en uitnodigende centra, Vaassen

31

34

38 40 42

Legenda visiekaart: Goede langzaam verkeersverbindingen richting het buitengebied. Scheiden verkeersstromen

36

46

Wel kunnen wij in de visie beschrijven dat we bij het aanpakken van de verdroging onder andere zullen kijken naar de gevolgen van de onttrekking van grondwater ten behoeve van drinkwatervoorziening en de teelt van kerstbomen en de maatregelen die wij hierbij moeten nemen. Daarbij merken wij voor de volledigheid wel op dat wateronttrekkingen de bevoegdheid van Waterschap Vallei en Veluwe is Toevoeging “met of zonder beperking” opnemen bij Ontmoeting. Passage opnemen over de bescherming van de kwaliteit van het oppervlaktewater van het Griftsysteem, vanwege het gebruik van dit water voor aanvulling van grondwater voor drinkwaterwinning. Aanpassen kaarten met de laatste versies van de aanwijzingsbesluiten en de provinciale verordening. Toevoegen na “in het verleiden van de kasteelbezoekers om het centrum van Vaassen te bezoeken”: “(…) en de centrumbezoekers naar het kasteel te begeleiden.” Aanpassen naar “recreatieve verbinding met het buitengebied voor wandelaars en fietsers”.

We scheiden daarbij zoveel mogelijk routes voor (grotere) landbouwvoertuigen en routes voor fietsers. Weglaten: “waar mogelijk beperkende maatregelen voor landbouwverkeer denkbaar is.” Beperkende maatregelen voor landbouwverkeer is in het buitengebied praktisch niet mogelijk. Aan elke weg in het buitengebied is wel een akker of weiland gevestigd en in het bosgebied hebben we met bosverkeer te maken.

45 Zienswijzennota ontwerp omgevingsvisie ‘Natuurlijk goed leven’

NL.IMRO.0232.VS001Omgevingsvs-VVS1

Bijlage 1: Opmerkingen strategische afweging Tekst SA

Opmerkingen

reactie

Pag. 6 de nieuwe bossen langs de Veluwerand zijn dermate robuust dat de functiecombinaties mogelijk zijn met nieuwe woonlocaties (totaal 200 woningen), verblijfsrecreatie en zonnepark Pag. 9 agrarisch erfgoed de afvoer van het water over Grift (middeleeuwse oorsprong) stagneerde.

Het gaat hier om de nieuw aan te leggen bossen. Prima om hier woningen aan te brengen, maar denk eraan dat een boom voor een dak geen zonne-energie op dat dak mogelijk maakt.

De tekst blijft ongewijzigd. Belangrijk is – en dat geldt ook voor andere opmerkingen die zijn gemaakt – dat het document een scenariostudie is, een bouwsteen voor de omgevingsvisie en geen beleidsstuk.

Volgens mij klopt dit niet. De Grift is van oorsprong een natuurlijke rivier. Volgens mij gaat het hier over de weteringen die in de Middeleeuwen zijn aangelegd.

De grift is een gegraven waterloop.

Pag. 9 industrieel erfgoed In de loop van de eeuwen is langs de flanken van de Veluwe een uitgestrekt stelsel van natuurlijke, half natuurlijke beken en sprengen ontstaan om wasserijen, watermolens (papierindustrie) van voldoende water te voorzien.

Wasserijen zijn pas van latere datum. Er waren tal van functies van de watermolens, niet alleen papierindustrie, maar ook malen, pletten van koper, vollen van wol en dergelijke. De Stichting Sprengen en Beken kan dit zonder twijfel aanvullen.

Het woord ‘wasserijen’ wordt geschrapt

Pag. 9 industrieel erfgoed Tussen Dieren en Apeldoorn rijdt nog steeds de Veluwse Stoomtrein. Dit is een overblijfsel van de zg. “Baronnenlijn” die in 1889 gereed kwam. Pag. 9 archeologie in Epe zijn vele archeologische vindplaatsen met grafheuvels, urnenvelden maar ook celtic fields, de oudst bekende agrarische ontginningen in Nederland.

De Baronnenlijn liep van Apeldoorn naar Hattem. Het deel van Apeldoorn naar Dieren was hier geen deel van.

De hele passage over de Baronnenlijn wordt geschrapt.

De tekst beperkt zich teveel tot grafheuvels, urnenvelden en celtic fields. Die laatste term kan overigens beter vervangen worden door raatakkers, want de velden in onze omgeving hebben niets met Kelten te maken. Enkele aanvullingen zijn houtskoolmeilers, landweren en andere grensaanduidingen.

Dat kan. Beiden zijn inwisselbaar. We laten de tekst staan.

46 Zienswijzennota ontwerp omgevingsvisie ‘Natuurlijk goed leven’

NL.IMRO.0232.VS001Omgevingsvs-VVS1

Pag. 9 verkeer Daarnaast is sprake van een busverbinding tussen Epe, Oene en Twello. Pag. 10 geluid De geluidbelasting binnen de gemeente Epe wordt hoofdzakelijk bepaald door het wegverkeer, in het bijzonder op korte afstand van de A50 en de provinciale wegen is sprake van hoge geluidbelastingen. Pag. 10 externe veiligheid Op figuur 3.8 is te zien dat het voornamelijk gaat om het transport over de A50, de provinciale wegen, aardgasleidingen en lokale bronnen zoals tankstations en propaantanks. Pag. 13 oppervlaktewater Voorbeelden hiervan zijn de Rode beek, de Geelmolense beek en de Paalbeek.

Is deze er nog wel?

Ja, ook is er een Oost-West verbinding.

Luchtvaart zorgt ook voor geluidsbelasting en dat dreigt met de plannen van de uitbreiding van Lelystad ernstig toe te nemen. Nu is het nog vooral vliegverkeer vanaf Teuge en kleinere bemande parasailing of dergelijke.

Lelystad is nog een onzekere toekomstige gebeurtenis en laten we buiten beschouwing. Er wordt ook gesproken over ‘hoofdzakelijk’. De tekst kan blijven staan.

Ik zou hier ook de elektriciteitsmasten bij verwachten. Zeker gezien wat er onlangs bij Oldebroek is gebeurd.

Elektriciteitsmasten vallen niet onder de externe veiligheid zoals hier aangegeven.

De Geelmolense beek is een sprengenbeek. De Egelbeek ten zuiden van Vaassen is wel een kwelbeek.

Pag. 13 klimaat (papier)industrie

Dit klopte vroeger wel. We hebben toch geen papierindustrie meer in onze gemeente?

Tekst wordt aangepast. De Geelmolense beek en de paalbeek zijn geen kwelbeken. De Egelbeek en Verloren beek zijn dat wel en worden toegevoegd. De Rode beek kan in de tekst blijven staan. Klopt. ‘Papier’ kan hier weggelaten worden. Tekst wordt aangepast.

Pag. 15 bedrijventerreinen Naar verwachting is ongeveer 30% van de werkgelegenheid in de gemeente Epe op de bedrijventerreinen geconcentreerd. In Epe zijn 13.480 banen, dus 4.044 banen op de bedrijventerreinen. Pag. 17 verdroging Ook zal er op deze hectares geen behoefte meer zijn aan beregening uit grondwater.

Lijkt een omgekeerde redenering te zijn. Geef aan wat het aantal banen op de bedrijventerreinen is en vergelijk dat met het totaal. Dat zou moeten leiden tot een percentage.

Tekst blijft ongewijzigd.

Dit is niet juist. Ook in woonwijken wordt gesproeid in droge tijden, alleen komt dat uit de waterleiding en daarmee indirect uit het grondwater. Zie de waarschuwingen vorig jaar

Dit nemen we voor kennisgeving aan en leidt niet tot actie.

Zienswijzennota ontwerp omgevingsvisie ‘Natuurlijk goed leven’

NL.IMRO.0232.VS001Omgevingsvs-VVS1

47

door de waterleidindingsbedrijven. Pag.17 verdroging De nieuwe woon- en werkgebieden zijn echter niet gekoppeld aan de verdrogingsgevoelige natuurgebieden, zoals de bovenloop van het bekensysteem.

Wel degelijk. Voor zover ik weet is het plan van SprenghenParc in Vaassen nog steeds niet afgeblazen en ligt dit pal naast een verdrogingsgevoelig natuurgebied. Namelijk de bovenloop van de Egelbeek.

Concrete plannen vallen buiten de reikwijdte van de strategische afweging.

Pag. 18 verstoring In dit scenario neemt het aantal bewoners toe met enkele duizenden. Daarnaast zal er in het zomerhalfjaar sprake zijn van nog eens duizenden extra recreanten door de capaciteitstoename van 10%. Deze nieuwe bewoners en recreanten zullen vooral gebruik maken van de bestaande bossen op de Veluwe. Hier zal de recreatiedruk daarom licht toenemen ten opzichte van de huidige recreatiedruk. Pag. 20 verdroging Ook zal er op deze hectares geen behoefte meer zijn aan beregening uit grondwater. De nieuwe woon- en werkgebieden en zonnevelden zijn echter niet gekoppeld aan de verdrogingsgevoelige natuurgebieden, zoals de bovenloop van het bekensysteem. Pag. 22 landschap Deze ontwikkelingen vinden vrijwel volledig plaats in het halfopen middengebied en hebben geen effect op de herkenbaarheid van de afzonderlijke deellandschappen of de oostweststructuur in dit middengebied. Pag. 23 cultuurhistorie en archeologie De beoogde uitbreidingen van woon- en

Deze druk wordt nog eens extra vergroot door het afsluiten van bestaande natuur door particuliere grondeigenaren zie het Nonnenbos is Vaassen.

Concrete situaties vallen buiten de reilwijdte van de strategische afweging.

Zie de eerdere opmerking over SprenghenParc in Vaassen.

Dit nemen we voor kennisgeving aan en leidt niet tot actie.

Volgens mij moet dit alleen volledig zijn. Als vrijwel blijft staan, voeg dan toe waar die andere ontwikkelingen zijn.

Dit nemen we voor kennisgeving aan en leidt niet tot actie.

Dit is veel te vaag om op te kunnen reageren. Wat verdwijnt er, maar ook wat kan alsnog

Het betreft een scenariostudie. Geen concreet beleid. 48

Zienswijzennota ontwerp omgevingsvisie ‘Natuurlijk goed leven’

NL.IMRO.0232.VS001Omgevingsvs-VVS1

werkgebieden zullen vrijwel zeker ten koste gaan van (de herkenbaarheid van) cultuurhistorische patronen en elementen. Deels kunnen deze worden ingepast in de stedenbouwkundige ontwerpen maar de landschappelijke context zal in veel gevallen verloren gaan. Ook archeologische waarden zullen in veel gevallen niet kunnen worden ingepast in het stedenbouwkundig ontwerp van de relatief grote uitbreidingslocaties. Pag. 23 cultuurhistorie en archeologie De beoogde nieuwe bossen kunnen de herkenbaarheid van cultuurhistorische patronen en elementen vergroten, zeker waar deze zijn gekoppeld aan het bekenpatroon. Daarentegen kan bebossing van historische open akkercomplexen deze elementen geheel verloren doen gaan. Deze complexen vergen daarom bijzondere aandacht bij het landschapsontwerp. Dit scenario biedt verder vele kansen voor nieuwe landgoederen, karakteristiek voor de (randen van) de Veluwe. Pag. 34 Veluweflank Bosontwikkeling in combinatie met woningbouw wordt hier bij voorkeur geconcentreerd langs het bekensysteem en rondom de bestaande kernen.

zichtbaar worden gemaakt en krijgt daardoor een hogere waarde.

Welke akkercomplexen worden hier bedoeld? De Raatakkers (die eerder Celtic Fields werden genoemd) of juist de normale agrarische gronden?

Het betreft een scenariostudie. Geen concreet beleid.

Volgens mij moet hier staan 'langs de benedenloop van het bekensysteem aan de oostzijde van de Dorpskernen'. Dan klopt het met het eerder beschrevene.

Het betreft hier een beschrijving van het algemene principe. Het gaat niet om de exacte locatie. Het betreft een scenariostudie. Geen concreet beleid.

Pag. 34 Veluweflank Met name langs de randen van de Veluwe vormt de ontsluiting voorautoverkeer op sommige locaties een aandachtspunt. Niet alle wegen zijn geschikt voor het afwikkelen van extra autoverkeer.

Veel auto- en motorverkeer kan worden voorkomen door grote groepen auto's en motoren te weren uit deze gebieden. Ze komen regelmatig in lange stoeten van tientallen voertuigen langs en rijden vaak met veel geluid door stiltegebieden. Naast geluid is daarbij ook

Het betreft een scenariostudie. Geen beleid.

Zienswijzennota ontwerp omgevingsvisie ‘Natuurlijk goed leven’

NL.IMRO.0232.VS001Omgevingsvs-VVS1

49

veel stankoverlast van de uitlaatgassen. Pag.36 Figuur scenario 1

Deze kaart klopt niet qua bebouwde kom van Vaassen

Zie hiervoor de reactie bij het onderdeel ‘Wonen’.

Pag. 38 Figuur scenario 2

Deze kaart klopt niet qua bebouwde kom van Vaassen

Zie hiervoor de reactie bij het onderdeel ‘Wonen’.

Pag. 40 Figuur scenario 3

Deze kaart klopt niet wat betreft de bebouwde kom van Vaassen

Zie hiervoor de reactie bij het onderdeel ‘Wonen’.

50 Zienswijzennota ontwerp omgevingsvisie ‘Natuurlijk goed leven’

NL.IMRO.0232.VS001Omgevingsvs-VVS1