2024-05-30 Gemeente Epe Gemeenteraad

Maar u krijgt wel een interruptie van de heer Van Limburg, GemeenteBelangen. De heer Van Limburg: Als u dat toestaat graag, voorzitter. Ik vraag me af, of eigenlijk als fractie vragen we ons af, het wordt toegespitst op het gas. Ook uw amendement, niet motie, amendement, heeft toegezegd eerst het onderzoek doen: mogen we wel van het gas af? Waarom wordt het niet breder getrokken? Waarom niet naar alternatieven kijken? Waarom niet overleg met de provincie? Waarom niet overleg met wie dan ook om te kijken van: kunnen we dat probleem oplossen met woningbouw en netcongestie? Dus waarom maakt u het niet algemener en wat breder om dit agenda bespreekpunt wat breder te maken? Dank u wel. De voorzitter: Mijnheer Boermans. De heer Boermans: Als u mij dat eerder had verteld, had gevraagd toen ik u het conceptamendement u toegestuurd had, had ik daar misschien over na kunnen denken om dat te doen. Ik heb gewoon heel simpel gekeken naar het voorstel van het college en het voorstel van het college wil ik wijzigen. Eigenlijk in de meest simpele vorm, zodat we het ook niet hoeven uit te stellen naar nog een maand later. Dat lijkt me een beetje zonde, want we willen gewoon vaart maken. Ook ik ben een 17

groot voorstander van het bouwen van woningen voor de woningbehoeftige in onze gemeente. Maar dat moet wel in de juiste volgorde. Als er alternatieven zullen zijn en die zijn er, dat weet ik ook, dan laat ik het college dat heel graag onderzoeken, maar dat staat buiten deze motie, amendement. Je moet wel consequent blijven. De heer Van Limburg: Dat zeker. Mijnheer Van Limburg. De heer Van Limburg: Als laatste opmerking: had mij gebeld. Ik doe het voor. Dank u wel. De voorzitter: Ik denk dat u in uw termijn dat uitstekend aan het college kunt vragen, waarom het college dat zo heeft verwoord. Dank. Wie in eerste termijn? Mijnheer Vermaas, Forum voor Democratie. Aan u het woord. De heer Vermaas: Voorzitter, dank u wel. Mijn dochter die zit op een basisschool hier in de gemeente. Een hele fantastische school trouwens. Goede medewerkers en alles. Alleen één ding is op die school, eigenlijk zoals overal, dat er wel een obsessie is met die energietransitie. Zo was daar toevallig vorige week was er op die school was er een ambtenaar van onze gemeente en zo kregen de kinderen die kregen dan allemaal de opdracht om een plan te bedenken van hoe kun je nou een woning van het gas afhalen hier in de gemeente. Dus nou grappig natuurlijk.

Dat werd een beetje sturend werd die opdracht gegeven hè? Het was niet echt van: laten we nou eens echt een gesprek voeren, wat heb je dan allemaal voor mogelijkheden? Maar er werd een beetje gestuurd in de richting van warmtepompen en al dat soort dingen. Goed, mijn dochter die had zich goed ingelezen van tevoren. Die stelde dus de vraag ook van: maar hoe zit het dan met die netcongestie? Dat was leuk, want dat was vorige week en toen werd er nog eigenlijk in eerste instantie een beetje geantwoord van: ja, dat zal allemaal wel goed komen. Toen kwam er dus deze week kwam er een brief, toen zei die docent op die school die zei tegen de klas: we hebben een brief gekregen van de gemeente. Dus blijkbaar hebben wij als gemeente van de week een brief gestuurd ook naar die school dat er een nieuw probleem is en dat nieuwe probleem dat is dus die netcongestie. Ik vond dat natuurlijk niet alleen grappig, maar ik vond het ook heel merkwaardig, want dit probleem is toch helemaal niet nieuw? We weten eigenlijk al jaren dat die hele, al die ambities rondom die hele energietransitie dat die helemaal natuurlijk niet realistisch zijn. Dat ze alleen maar op papier mogelijk zijn en dat ze natuurlijk alleen maar op papier een bedacht probleem oplossen, want in de realiteit kan het helemaal niet. Je kunt natuurlijk niet zomaar eventjes die netcongestie negeren.

Dus mijn vraag ook aan het college: hoe kan het nou eigenlijk dat dit probleem, dit netcongestie probleem blijkbaar wordt gezien als een nieuw probleem? En sinds wanneer is het college daar eigenlijk van op de hoogte, dat dit een echt probleem is en handelt het ook daarnaar? Als we dan even kijken meer naar de memo natuurlijk waar we het vooral over hebben, dan staan er eigenlijk meerdere oplossingen in. Dus ik hoorde zojuist de heer Van Limburg natuurlijk al van: waarom hebben we nou alleen maar over het gas? Maar in die memo staan ook meerdere oplossingen, er staat ook de oplossing om dieselaggregaten in te zetten. Zodat je dan elektriciteit kan opwekken, waar je dan bijvoorbeeld weer je elektrische auto mee kan opladen. Dat werd dan als een serieuze optie, staat dat gewoon in het stuk. Dus ik weet niet hoe lang we het over zo'n optie moeten hebben, maar het lijkt me nogal een vrij absurde oplossing, al zal het waarschijnlijk wel op papier weer al die klimaatdoelen oplossen die jullie graag willen oplossen. Nee, voorzitter, gewoon, uiteraard moeten we gewoon gas gaan gebruiken. Het wordt een noodmaatregel genoemd. Ik vind dat een beetje een raar verhaal, want eigenlijk is het gewoon heel normaal om gas te gebruiken. Het is natuurlijk een hele zuivere, schone, betrouwbare energiebron. Dat moeten we uiteraard gewoon blijven gebruiken.

Wij worstelen dus wel een beetje met dit besluit, want aan de ene kant zeggen we natuurlijk: graag gewoon gas gebruiken. Dat is natuurlijk iets waar wij voorstander van zijn. Tegelijkertijd storen we ons niet alleen een beetje aan het begrip 18

noodmaatregel, maar waar we ons ook aan storen is die voorwaarde, die laatste voorwaarden die er staat. We zijn natuurlijk in afwachting een beetje van het amendement natuurlijk, want als het amendement wordt aangenomen wordt die tekst gewijzigd en dan staat het er niet meer in. Dat zou inderdaad denk ik een verbetering zijn. Maar als dat niet gebeurd, dan hebben we er dus een voorwaarde instaan waarbij mensen kunnen worden gedwongen om eigenlijk een beetje kapitaalvernietiging te plegen. Ik begreep ook in de commissie is daar natuurlijk al over gesproken en toen is eigenlijk ook wel min of meer wel ook, ik zie ook inderdaad de wethouder knikken, wel aangeven dat, dat natuurlijk nooit de bedoeling kan zijn. Maar dan wil ik wel graag ook dat er hier even echt een harde toezegging komt dat mensen nooit in die situatie gebracht kunnen worden dat ze een cv-ketel en alles hebben en dat dan twee jaar later opeens dat, dat vervangen zou moeten worden. Dus daar hoop ik op. En uiteraard inderdaad om iets meer over het amendement te zeggen. Er stonden veel voorwaarden natuurlijk, of in ieder geval allemaal van mening dat en al dat soort dingen in met dingen waar ik altijd een beetje allergisch van word. Regionale Energie Strategie en allerlei dingen meer.

Maar uiteindelijk waartoe wordt opgeroepen om natuurlijk eerst dat onderzoek te doen en niet die voorwaarden alvast te bepalen, dat is wel iets waar wij achterstaan. Dus dat vinden we een goed amendement. Maar ik ben ook benieuwd hoe het college daarop reflecteert en dat wachten we dan even af. Dus tot zover. Dank u wel. De voorzitter: Dank. Wie in eerste termijn? Mijnheer Boon, SGP/ChristenUnie. Aan u het woord. De heer Boon: Dank u wel, voorzitter. Fijn dat ik even na deze twee sprekers het woord mag voeren, want de SGP/ChristenUnie is toch weer de partij van het redelijke midden. Wij zijn niet, worden niet helemaal zenuwachtig van het gas. Met alle respect, mijnheer Boermans, maar we moeten ook weer niet doen alsof gas een soort gifgas zou zijn. Gas is op zich helemaal zo verkeerd nog niet. In Duitsland gaan ze het zelfs weer meer gebruiken. Het is best een schone brandstof. Uiteindelijk zullen we er vanaf moeten, want is eindig. Dat ben ik ook helemaal met u eens. Maar het is, als het de woningbouw vlot kan trekken, dan is dat natuurlijk een heel mooi alternatief. Wat dat betreft dan zullen we daar ook zeker, dat steunen. De andere kant, met alle respect voor u, collega Vermaas, u kijkt er misschien iets te donker tegenaan. Het is zeker wel goed om te doen aan duurzaamheid. De bronnen zijn uiteindelijk eindig.

Al zullen ze heus nog wel een aantal tientallen jaren beschikbaar zijn. Maar je moet ook verder kijken naar toekomstige generaties en dan is het wel goed om voor meer duurzame dingen bezig te zijn. Alleen in Nederland gaan we soms even wat te hard. En dat zien we nu. De opgave voor de woningbouw kan niet doorgaan, omdat we te weinig stroom hebben, te weinig capaciteit op ons net. Dus dan zullen we een alternatief moeten zoeken, dus wat ons betreft prima. Willen nog wel graag even de reactie van het college horen op het amendement, maar willen zeker serieus er ook naar kijken. En daar wou ik het even bij laten. Voorzitter, dank u. De voorzitter: Dank u wel. In eerste termijn, mijnheer Van Limburg, GemeenteBelangen. Aan u het woord. De heer Van Limburg: Voorzitter, ik had het…Dank u wel. Ik had het al een klein beetje aangekondigd met mijn interruptie bij het amendement van de heer Boermans. Maar goed, netcongestie en woningbouw, die gaan dus niet samen. Er wordt gevraagd om te onderzoeken of er met gas gewerkt kan worden. Als fractie hebben we dit ook in de commissievergadering gezegd, maar met gas alleen ben je er niet, je hebt ook elektriciteit nodig en daar ligt nu juist het probleem. Er zijn gemeenten die naar verschillende initiatieven hebben gekeken en verschillende maatregelen hebben genomen om het energie management en de duurzaamheid te bevorderen.

Bijvoorbeeld gemeente Utrecht, Dordrecht, Amsterdam. Ook dichter bij huis zijn er gemeenten die slim en effectief energie management veel hebben bereikt. Met energie management ben je er ook nog niet. Dit agendapunt 19

vraagt aan de raad om het college onderzoek te laten doen. Wat wij missen is: overleg met de provincie, overleg met de regio stedendriehoek, overleg met andere gemeenten die al mogelijke oplossing hebben, alternatieven bekijken, onderzoeken, overleggen met bedrijven die zeggen een oplossing te hebben voor de netcongestie. Met andere woorden: niet alleen gericht op het gebruik van gas. Dat was net ook mijn interruptie bij de heer Boermans. Is het college op de hoogte van de ontwikkelingen met het gebruik van waterstof? Begrijpen we als fractie het goed dat dit eigenlijk een vraag is aan de provincie en aan het Rijk om een uitspraak te krijgen over het gebruik van het gas? Als er geen elektriciteit is, hoe kan gas dan bijdragen als oplossing? Dit is trouwens een technische vraag, voorzitter, ik hoop dat u mij dat toestaat. Maar in ieder geval, ik heb hem al gesteld. Het onderzoek kan natuurlijk wel…Kijk, onderzoek kan nooit geen kwaad, maar we hebben wel bedenkingen met de insteek van alleen maar gas. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank. Stellen is één, of u hem beantwoord krijgt is twee. Maar dat zullen we zien. Iemand nog in eerste termijn? Zo niet, dan gaan we naar de heer Kerkmans namens het college voor de beantwoording. De heer Kerkmans: Voorzitter, dank u wel. Laat ik even, dan gaan we niet in chronologische volgorde, maar juist andersom.

Ik wil even beginnen bij de heer Van Limburg. Want ik wil er wel bij aangeven dat wij hier aangeven in deze beslisnota dat wij u vragen om als noodmaatregel te onderzoeken of we kunnen aansluiten op gas. Er zit een memo bij. Daar staan nu zes opties in, waarvan er ook eentje is geen woningen bouwen. Dat lijkt het college, en ik hoor dat ook van u als raad terug, niet de optie. Dat we in ieder geval wel doorgaan met de woningbouw. Maar naast gas zijn er nog heel veel andere mogelijkheden, denk aan warmtenetten maar ook aan een paar technische voorbeelden die u geeft. Daar zou ik nu niet de discussie over willen voeren, want ik denk namelijk, misschien is het goed om daar direct mee te beginnen, dat het college zich prima kan vinden in het amendement. Ik heb inderdaad met de heer Boermans afgelopen week gesproken, nadat het amendement was aangekondigd. Ik moet heel eerlijk zeggen dat, dat een telefoongesprek was waarbij ik inderdaad best wel snel overtuigd was. Dat lijkt me inderdaad de beste strategie. Ook ambtelijk besproken, kunnen we ons prima in vinden. Door nu te stellen: we starten het onderzoek en misschien zijn we iets te voorbarig geweest door die randvoorwaarden direct op papier te zetten, vanwege de noodzaak die er op dit moment is. Want daar ga ik u straks wat over vertellen.

Dus wat mij betreft, of in ieder geval wat het college betreft prima om het voorstel geamendeerd aan te nemen, met de oproep om dat wel vandaag en vanavond te doen. Want ik ga u zo meteen, dat gaf ik aan, de anekdote een hele recente anekdote met u delen, helaas is het een feit. De heer Vermaas. Laat ik eventjes toespitsen op de punten die u noemt. We weten uiteraard hoe u kijkt tegen de energietransitie en tegen aansluiten op gas. Maar laat ik het dan eventjes trechteren in het punt waar we het dan ook vanavond over hebben. En de vraag die u stelt: hoe kan het zijn dat dit een nieuw probleem is, want wij kenden dit probleem. Ben ik met u eens. We wisten dat langzaamaan problematiek ging ontstaan op het net. Ik denk dat dat ons, ik kijk even naar college Heere, een maand of drie nadat wij begonnen als college of in ieder geval nadat wij benoemd waren, de eerste keren dat dit echt wel benoemd werd. Ik heb u ook meerdere maal in deze raad zo aangegeven dat het contact met Liander goed is, dat we daar onze lijsten naartoe sturen: wat gaan we realiseren, wanneer gaan we realiseren? En wanneer moet dat gebouwd gaan worden? Wanneer hebben we aansluitingen nodig? Dat heeft Liander continu, een anderhalf jaar lang op aangegeven, dat zij dat gewoon gingen aansluiten.

Voorzitter, het spijt me verschrikkelijk en het is misschien een beetje flauw om hier nu de zwartepiet naar Liander toe te schuiven, maar ik ga het wel doen. Want dat is namelijk het geval. Een paar maanden geleden krijgen wij te horen: gemeente Epe, daar hebben we u ook over geïnformeerd, het zijn er misschien nog maar zes-, zevenhonderd wat er kan. Heel ander verhaal dan dat wij wisten. Heel ander verhaal dan dat wij kenden en daar schokken wij van, raakten 20

wij ook van geïrriteerd. Misschien hoort u het zelfs nu een beetje in mijn stem, want ja daar ben ik absoluut over geïrriteerd. Want dat betekent namelijk dat wij, terwijl we onze plancapaciteit echt op orde hebben, er wordt hard in dit huis gewerkt om ervoor te zorgen dat er voldoende woningen gebouwd worden, ook betaalbare woningen. Laten we niet de exacte discussies over de percentages nu voeren, maar er wordt hard gewerkt om ervoor te zorgen dat mensen een dak boven hun hoofd hebben. Dat is op dit moment de prioriteit om ervoor te zorgen dat er in ieder geval een bestaan… Onderdeel van de bestaanszekerheid dat in ieder geval ieder daadwerkelijk in een warm huis kan wonen en ook daadwerkelijk uit huis kan gaan en niet tot zijn vijfendertig, veertigste thuis bij ouders hoeft te blijven wonen of ergens in een verbouwde garage of schuur hoeft te blijven zitten. Dat is de reden dat we met zijn allen zo hard werken aan die woningbouw. Dan krijgen we op deze manier toch de deksel op de neus. Ja, en dat is inderdaad frustrerend en ik gaf u aan, dat is een aantal maanden geleden is ons dat ter oren gekomen. Ik denk dat wij ongeveer een week of drie, vier nu daarna u als raad daarover geïnformeerd hebben. Dus we zijn direct gaan acteren daarop, omdat wij in eerste instantie een schrikeffect hadden.

Daarna ambtelijk uitgezet: wat betekent dit voor onze woningbouwprogrammering? Vervolgens zijn we bij u als raad gekomen en hebben we dit voorstel in de lijn gebracht. Daarom gaf ik ook aan: wellicht hebben we iets te snel de randvoorwaarden op papier gezet, want ik denk dat we daar nu uit het onderzoek moet blijken hoe we dat dan gaan aansluiten en wat dat ook gaat betekenen en wat de gevolgen daarvan zijn. Dat kunnen we denk ik na het zomerreces, vrij snel na het zomerreces kunnen we dat naar u toe brengen. Want de nood is hoog en ik vertelde u net, ik gaf net in het begin van mijn betoog aan rondom de huidige stand van zaken en hoe kritisch het is. Ik sprak net over de toezegging van Liander die zes-, zevenhonderd, achthonderd, vijfhonderd, ergens in die contreien, wat er nog kon. Wat schetste mijn verbazing is dat er gisteravond een bericht binnenkomt van een van onze ontwikkelaars van een plan die 11 juni de verkoop in willen, de bouwaansluiting hebben aangevraagd, krijgen de bouwaansluiting niet op dit moment en dat toont aan dat we eigenlijk op dit moment al te maken hebben met een stroomnet wat ramvol is. Dat betekent ook, mijnheer Van Limburg, dat we het inderdaad niet alleen met gas gaan redden, want we hebben nog steeds elektriciteit nodig, ook bij woningen die op gas aangesloten worden.

Dus het wordt nog complexer en dat is ook de reden dat mijnheer Boermans, uw amendement misschien inderdaad wel een hele goede is, dat we ook dat in kaart kunnen gaan brengen. Maar het zijn dagkoersen op dit moment. Bestuurlijk hebben wij direct met Triada geschakeld, we hopen op een oplossing voor deze specifieke locatie. Maar ook daar hebben we nog geen toezegging op. Dan komen we wellicht inderdaad in de situatie, en daar wil ik u wel in meenemen, we gaan u informeren over hoe dat daadwerkelijk op deze locatie alsnog gerealiseerd kan worden, want dat blijft de insteek voor deze, voor elke locatie die nu gerealiseerd zou kunnen worden. Het is natuurlijk zonde dat we een onherroepelijk bestemmingsplan hebben, dat een bouwer klaarstaat om vijfenveertig woningen te plaatsen, dat de start verkoop geregeld is en dat we hiermee de deksel op de neus krijgen. De voorzitter: U krijgt een interruptie. U zei dat u met Triada had geschakeld, maar u bedoelde natuurlijk Liander. Om geen misverstand daarover te hebben. Mijnheer Van Limburg. De heer Van Limburg: Dank u wel. Ik had al begrepen dat het Liander was. Maar beste wethouder, als ik zie dat gemeente Amsterdam wel afspraken kan maken met Liander. Nou weet ik dat Amsterdam een tikkeltje groter is als gemeente Epe, maar desalniettemin.

Wat mij eigenlijk verbaast en opvalt is dat als ik bij hotel Van der Valk kom, zowel hier Apeldoorn noord, als in Apeldoorn- De Cantharel, dan zie ik zo vijftien tot twintig, vijfentwintig laadpalen van 300 kW. Dat kan dus wel en de woningbouw kan niet. Kunt u dat uitleggen? Ik begrijp dat ik daar eigenlijk de vraag moet stellen aan Liander en niet bij u als wethouder. Maar hebt u enig idee hoe dit kan? Hoe deze scheefgroei kan? Dank u wel. 21

De voorzitter: Ik ben geneigd om dit toch echt onder de technische vragen te scharen, want dit kan ik niet van het college verwachten om daar zo een antwoord op te geven. Maar uiteraard kan het college natuurlijk wel van antwoorden voorzien. Mijnheer Kerkmans. De heer Kerkmans: Voorzitter, dat wordt een echt een proces antwoord als je inderdaad laadpalen noemt, die zijn een aantal jaren geleden geplaatst. Op dit moment worden ook verzoeken tot laadpalen door Liander niet meer aangesloten. Dus ja, we hebben denk ik te veel in korte tijd aangesloten waardoor we nu in deze situatie zitten. Waarbij we helaas inderdaad niet tijdig, niet tijdig, niet volledig en niet eerlijk zijn geïnformeerd door onze netbeheerder. De voorzitter: U krijgt een interruptie van de heer Vermaas, Forum voor Democratie. De heer Vermaas: Dank u wel. Ik dank in ieder geval de wethouder voor de openheid inderdaad om aan te geven, ook als er een relatie met een onderneming in dit geval, dat het moeizaam gaat. Maar toch vind ik het ook wel schokkend dat er dan nu het beeld wordt geschapen van: eigenlijk was alles onder controle en nu komt er opeens een tegenvaller en daardoor gaat niet goed. Want ook voor die tijd, voor die paar maanden geleden…Kijk, Forum voor Democratie roept al sinds 2017 wat er allemaal mis gaat als je energietransitie doet.

Ikzelf doe dat sinds 2019, elke keer al die nadelen, al die problemen waar je tegenaan loopt. Die zijn echt wel uitgebreid genoemd en die heeft u ook gehoord, lijkt me. Dus ja, dan kan er toch niet opeens nu zo'n heel acuut probleem ontstaan, terwijl al die problemen al die risico's al bekend zijn geweest. Hoe kan dit? De voorzitter: Mijnheer Kerkmans. De heer Kerkmans: Dank, voorzitter. Mijnheer Vermaas, ik gaf u net aan op het moment dat wij te horen krijgen dat alles gewoon netjes aangesloten kan worden, dat na 2030 de verzwaring strategie van Liander ingezet wordt. Dat zijn continu onze gesprekken geweest. Kan Liander hiermee nu toezeggen dat onze aantallen die wij afgesproken hebben met het Rijk en de regio, dat wij die nog steeds kunnen aansluiten? Daar is continu het antwoord ja op geweest. Dus ik had dezelfde verbazing die u heeft toen het antwoord ineens nee was en het antwoord heel anders lag dan dat het daadwerkelijk was. Dus ja, tuurlijk zijn die signalen bij het college bekend geweest. Zowel collega van Energietransitie, als voor mijzelf persoonlijk, als portefeuillehouder RO en Wonen, hebben wij die vragen gelijk bij Liander neergelegd. Elk kwartaal dat we een overleg hebben met Liander, hebben wij die vragen gesteld.

En als wij continu de niet open en transparante antwoorden krijgen, ja, ik hoop dat u kunt begrijpen dat wij dan ook in een heel lastig parket komen, omdat we dan ook niet meer uit kunnen gaan van de antwoorden die wij krijgen. De voorzitter: Mijnheer Vermaas. De heer Vermaas: Voorzitter, ik hoop dan dat in het vervolg dat ook de adviezen en de kennis van Forum voor Democratie iets meer ter harte wordt genomen dan alleen maar de kennis van partners zoals Liander, die blijkbaar dan, als ik u zo hoor niet erg betrouwbaar zijn. Een vervolgvraag die ik wel had: U gaf net aan dat het nu echt wel een heel acuut probleem begint te worden, vanwege dat voorbeeld ook van 11 juni. Wat hebben wij nog anders voor noodmaatregelen om te doen nu, zodat dat soort acute problemen opgelost worden? De voorzitter: De heer Kerkmans, daarna de heer Boermans. De heer Kerkmans: Voorzitter, we zijn op dit moment…Het is, ik zei, het is echt vers van de pers, dus ik heb daar nu niet de exacte antwoorden op vanuit Liander. Ik gaf u ook aan dat we daar op 22

terugkomen hoe we dat gaan oplossen. Dat kunnen onconventionele maatregelen zijn. Dat kunnen ook maatregelen zijn dat Liander toch het voor elkaar krijgt om het ergens wel iets te verhogen om het voor elkaar te krijgen. Wordt nu met Liander over geschakeld en ze hebben mij verzekerd daar in korte tijd op terug te komen. Zodra we daar informatie over hebben, informeren we u als raad direct. De voorzitter: Mijnheer Boermans, interruptie. De heer Boermans: Dank u wel voorzitter. Ik vond dat de wethouder wel hele grote woorden over Liander in de mond nam. En ik vroeg mij ook af: heeft u informatie dat Liander u bewust informatie, verkeerde informatie heeft gegeven of is de informatie voor Liander ook nieuw dat het niet kon? De voorzitter: Voordat ik het woord teruggeef aan het college, ik denk dat het onverstandig is om hier nu te diep in te gaan op datgene wat gisteravond pas bekend geworden. Ik denk dat het verstandig is, ook op die vraag, maar ik geef de wethouder nog even gelegenheid, maar om daar gewoon echt even schriftelijk op terug te komen zodra wij ook zeker weten wat er nou precies gebeurd is. De heer Boermans: Voorzitter, sorry dat ik u interrumpeer, maar ik vind als een wethouder dergelijke woorden hier in een raadszaal uitspreekt, dat ik wil deze vraag mag stellen. Nu wekt u de indruk alsof dat niet aan de orde, alsof ik die vraag niet mag stellen.

En het is nogal een uitspraak die hier wordt gedaan. De voorzitter: Zeker, maar ik zeg u ook niet dat u die vraag niet mag stellen, maar het is misschien verstandig om die vraag te stellen als wij wat meer duidelijkheid hebben en u schriftelijk hebben kunnen toelichten hoe een en ander gelopen is. Mijnheer Kerkmans. De heer Kerkmans: Voorzitter, als u mij toestaat zal ik toch wel even kort willen reageren, want ik denk dat het anders boven in de lucht blijft hangen en dat er misschien bepaalde gedachten na vanavond nog blijven leven bij in dit geval de heer Boermans. Misschien ook wel anderen in deze zaal. Dus het is goed om dat even te duiden. Wij hebben kwartaaloverleggen gehad en ook personeelswijzigingen bij Liander gezien. Het laatste kwartaaloverleg waarin deze cijfers gepresenteerd werden, heeft desbetreffende, ik ga geen namen noemen uiteraard, dat kunt u begrijpen, heel duidelijk aangegeven dat ze inderdaad op een andere manier hadden moeten communiceren. Dat voorgangers nooit hadden mogen toezeggen dat dit kon. Dus ja, wij zijn absoluut daarin verkeerd geïnformeerd, Dus vandaar, ik zou deze woorden niet gebruiken en ik hoop ook dat u mij daarin de afgelopen jaren kent en herkent, dat ik dit soort woorden niet zou gebruiken op het moment dat ik daar niet zeker van ben en dat ik niet de informatie heb dat dit op deze manier ontstaan is.

Maar het zijn letterlijk de woorden van een medewerker van Liander dat zij ons daarin verkeerd geïnformeerd hebben. Dank u wel, voorzitter. Dat was hem eigenlijk. Punt. De voorzitter: Dank. Dan hebben we het eerste termijn gehad. Is er iemand die in het tweede termijn het woord wil voeren? De heer Van Limburg, GemeenteBelangen en de heer Boermans, Fractie Boermans. De heer Van Limburg: Dank u wel, voorzitter. Ik denk ook dat de wethouder in een lastig pakket zit, heel lastig pakket. Tussen Liander, ik zou haast zeggen, platgedrukt. Maar goed, ik wens hem veel succes met de bespreking met Liander. Wat wij eigenlijk nog wel willen meegeven is van dat er dus bedrijven zijn die zich toespitsen op het oplossen van problemen gerelateerd aan het netcongesties. En ik zou het college willen, en de wethouder willen adviseren: ga eens kijken, ga eens praten, kijk eens of die een oplossing hebben. Ik weet dus een bedrijf hier in het noorden van Apeldoorn die dat

23

zelfs zegt: dat doen we, met batterijen, met wat dan ook. Ik zou zeggen: even aanhoren. Maar dat even als advies. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank. De griffier wees me er net even op dat we eigenlijk pas de tweede termijn zouden kunnen doen als we niet eerst hebben bepaald dat we ondanks het amendement toch dit verder in stemming gaan brengen. Maar ik had een beetje het gevoel dat iedereen ook wel de urgentie van de zaak hoog opvat en het daarmee ook voortgang kan vinden. Klopt dat? Is er iemand die daar bezwaar tegen maakt? Niet. Dan gaan we het ook gewoon in stemming brengen. Mijnheer Boermans. De heer Boermans: Voorzitter, dank u wel. Dank ook aan de wethouder voor de duidelijke beantwoording. De enige kanttekening die ik maakte, maar ik zal de discussie hier dan niet voeren, ging mij erom dat u het woordje bewust gebruikt. Volgens mij heb ik u niet horen zeggen dat Liander bewust informatie heeft achtergehouden. Daar sloeg ik op aan. Wat ik u, nogmaals ik deel uw betoog voor een heel groot deel hoor. Laat dat heel duidelijk zijn. Dat is ook eigenlijk precies de reden waarom ik de motie destijds, het amendement destijds heb gemaakt.

Wat ik u alleen niet hoor zeggen, en ik vind dat u wel ook dat moet zeggen, is dat het kabinet, het demissionaire kabinet in dit geval, maar zelfs het nieuw aantredende kabinet ondersteund dat, ik geloof 4,2 miljard vrijmaakt voor netcongestie problemen voor 2030 op te lossen. Daar zijn, dat is een gigantische investering die ook in dit gebied, ook bij ons hier van toepassing zal zijn. Dus ik wil daarmee niet zeggen dat alle problemen direct zijn opgelost. Maar ik vind wel dat als u alleen de negatieve kanten benoemt, dat u zeker ook in dit geval dit soort kanten moet noemen. Want op alle niveaus is dit probleem hoog in het aanzien. Voor de rest, voorzitter, denk ik dat het goed is om een onderzoek te doen en daarna terug te komen naar de raad. De voorzitter: Dank. Tweede termijn nog? Niet? Er is volgens mij geen vraag meer gesteld. De heer Kerkmans wil toch nog namens het college het woord voeren. De heer Kerkmans: Even kort, voorzitter. Want de heer Van Limburg geeft ons dingen mee en ik kan de heer Van Limburg verzekeren dat, dat soort oplossingen ook absoluut bekend zijn bij het college en binnen de organisatie. Dit is echt, nogmaals, een noodmaatregel mocht er echt geen andere oplossing zijn.

Kort ook op de heer Boermans, ik zou u ook willen wijzen op een artikel, ik had hem even uitgeprint als voorbereiding op deze vergadering, op NOS-Nieuws op donderdag 25 april om kwart voor twaalf ’s ochtend nos.nl, dan ziet u een artikel staan dat de provincie Utrecht terug gaat grijpen naar gas. Dus we zien ook andere provinciebesturen zien wij daarin acteren, omdat die ook in zo'n nijpend situatie zitten. Heel even een korte zinsnede. Het is namelijk iets wat gemeld is door demissionair minister Jetten van Klimaat, netbeheerder Stedin en de provincie daarin, waarin ze een reeks fossiele maatregelen aankondigen om het overvolle elektriciteitsnet te ontlasten. Dus we zien die beweging ook op andere plekken en dat is ook de reden dat we dit onderzoek nu willen opstarten om inderdaad het gesprek aan te gaan met provincie, Rijk en de netbeheerders om te bezien hoe we dit overvolle stroomnet ook hier in de gemeente Epe toch kunnen oplossen om die woningen neer te zitten. Dus ik hoop op een positief besluit rondom het onderzoek. En dan komen we zo snel mogen bij terug. Dank u wel. De voorzitter: Dank. Dan denk ik dat er voldoende is beraadslaagd en vanwege de urgentie we ook nu meteen tot stemming overgaan. Is er iemand die…Dan gaan we eerst stemmen over het amendement uiteraard. Is er iemand die een stemverklaring wil geven over amendement c.q. het voorstel? Mijnheer Van Nuijs.

24

De heer Van Nuijs: Voorzitter, dank u wel. Ik vind het voorstel wat er ligt vind ik een uitstekend voorstel en ik moet zeggen dat de hele procedure, zoals hij is gevolgd door het college, als ik uitga van wanneer het college is geïnformeerd en wanneer wij zijn geïnformeerd als raad, dat is altijd heel snel gebeurd. We zijn goed op de hoogte gehouden en dat er meteen al een voorstel ligt, zoals we ook hadden afgesproken, voor een onderzoek en dat daar randvoorwaarden aan verbonden zijn, dat het natuurlijk moet voldoen aan allerlei wettelijke bepalingen. Of die wettelijke bepalingen moeten op een gegeven ogenblik worden opgeheven en dat, dat tijdelijk is, dat mogen toch als een vanzelfsprekendheid zien. Dus ik denk van: nou, dat kunnen we snel afhandelen. Dus heb ik behoefte aan een amendement? Nee voorzitter, ik heb niet behoefte aan een amendement, maar het college kan ermee leven. Dus wij zullen er ook in meegaan. Dank u wel. De voorzitter: Mijnheer Boon, SGP/ChristenUnie, stemverklaring. De heer Boon: Voorzitter, dat kan kort. Wij willen de wethouder bedanken voor het heldere antwoord en zullen ook zowel met het voorstel als met het amendement instemmen. De voorzitter: Als u het maar in de goede volgorde doet. Iemand anders nog voor een stemverklaring? Mijnheer Vos, Nieuwe Lijn. De heer Vos: Dank u wel, voorzitter.

Wij snappen de urgentie van het hele verhaal en wij willen het amendement zo meteen gaan steunen. En ook het voorstel. Dank u wel. De voorzitter: Dank. Nog iemand stemverklaring? Zo niet, dan gaan we eerst stemmen over het amendement van de Fractie Boermans en GroenLinks bij het agendapunt 11, Netcongestie en Woningbouw. U heeft hem allemaal gezien en gelezen. Vraag ik aan de griffier om de stemming open te zetten. Stemming is gesloten Het amendement is aangenomen met drieëntwintig voor en nul tegen. Dat betekent dat wij nu in stemming brengen het voorstel Netcongestie en Woningbouw, maar dan het geamendeerde voorstel zoals u net het voorstel heeft, tenminste de besluitpunten, heeft geamendeerd. Ik neem aan dat er niemand meer een stemverklaring wil geven? Nee. Dan vraag ik de griffier de stemming open te zetten. Hij is gesloten en ook deze is met drieëntwintig voor en nul tegen aangenomen Dan lijkt het mij wijs om nu even een schorsing in te lassen, zodat iedereen even iets kan doen voor zijn of, naar zijn of haar zin. En dan schors ik de vergadering tot kwart over negen. 12. Snippergroenbeleid 2023 De voorzitter: Dames en heren, als u weer uw plaats heeft ingenomen, dan heropen ik de vergadering en zijn wij toe aan punt 12 van de agenda, Snippergroenbeleid 2023.

De raad wordt voorgesteld om de beleidsnota uitgifte snippergroen 2024 vast te stellen en de beleidsnotitie verkoop snippergroen 2011 in te trekken. Ook dit stuk is in de commissie behandeld. En er zijn ook vragen gesteld en de beantwoording van die vragen zijn ook toegevoegd aan de stukken. Wie mag ik als eerste het woord geven in eerste termijn? De heer Boon, SGP/ChristenUnie, daarna de heer Van Limburg en daarna de heer Van Nuijs. Aan u het woord. De heer Boon: Voorzitter, dank u wel dat we ook bij dit punt het woord kunnen voeren. Op zich snappen wij dat de gemeente nieuw beleid hiervoor gaat uitgeven. Alleen eerlijk gezegd was onze fractie er niet zo blij mee. Argumenten die genoemd worden, we hebben het in de commissie ook al gezegd, klimaatadaptatie en dat soort dingen, vonden wij nog niet zo sterk, omdat het om relatief kleine stukjes grond gaat. Dan de andere kant ga je zeggen van: geef je die burgers wel de ruimte en de vrijheid waar ze eigenlijk om vragen of weten we eigenlijk wel wat die burgers willen? We snappen

25

ook wel dat de gemeente oneigenlijk gebruik wil tegengaan. Dat zie je ook nog weleens, dat stukjes snippergroen gebruikt worden voor bepaalde dingen waar ze eigenlijk niet voor gebruikt, bedoeld zijn. Dat je zegt: we gaan ze betegelen of we maken er, ik weet niet wat voor bouwwerkje op. Maar wat ons betreft zouden we zeggen: geef dan duidelijke kaders mee aan de inwoners, zodat ze weten waar ze aan toe zijn. In ons opzicht komt deze nota toch wel een beetje betuttelend over, dat we als gemeente zeggen: wij geven snippergroen uit en dit zijn de voorwaardes. Dat komt er eigenlijk op neer dat de uitgifte van snippergroen beperkt gaat worden en dat vinden wij geen goede ontwikkeling. Als gemeente, zeggen wij: wij willen de burger op één zetten. Dat is natuurlijk een mooi streven, maar wij vinden als fractie: voeg de daad bij het woord. Dat je zegt van, laat ook zien dat die burger het vertrouwen krijgt en laat ook zien dat de burger gehoord wordt. Dus wij denken wat dat betreft, daar moet de wethouder misschien maar eens even op reageren als hij dat wil, dat er meer geparticipeerd kan worden. Dat zou eenvoudig kunnen door een enquête. Waar hebben onze inwoners behoefte aan? Wij missen dat een beetje in dit stuk. Het is eigenlijk meer een beetje top-down in plaats van bottom u en wat ons betreft moet het andersom. Ook het woord regiegemeente willen we graag nog eens noemen.

Dat wordt de laatste tijd niet zo heel veel meer gebruikt hier, maar dat is zo dat je als gemeente taken afstoot, dat hebben we natuurlijk indertijd gedaan door een taken Apeldoorn te doen of zo. Maar dat wil ook zeggen dat je dingen samen met inwoners doet. En in dit geval, als die inwoners medeverantwoordelijk gemaakt worden voor snippergroen, dan heb je ook lagere kosten en dan zou je dus als gemeente op die manier ook een invulling kunnen geven aan je taken als regiegemeente. Met andere woorden voorzitter we begrijpen een aantal bezwaren die het college heeft en dat snappen we ook wel dat het zo verwoord is in dit stuk, maar wij vinden het best nog wel even ingewikkeld, dus we zijn ook benieuwd hoe de andere fracties hier tegenaan kijken. En misschien moeten we straks even na de eerste termijn even een korte schorsing doen om te kijken van: moeten we er nog iets mee? We hebben het zelf ook niet helemaal helder, maar wat ons betreft is het best wel een stuk, zoals het er nu voorligt dat we zeggen; daar staan we niet bij te juichen. Dank u wel De voorzitter: Dank. Mijnheer Van Limburg, GemeenteBelangen, eerste termijn. Aan u het woord. De heer Van Limburg: Dank u wel, voorzitter. Snippergroenbeleid van onze gemeente. In tegenstelling tot gemeente Apeldoorn wil onze gemeente zoveel mogelijk snippergrond in eigendom houden.

Als tweede punt in de beslisnota is het tegengaan van oneigenlijk gebruik van de snippergroen. De gedachtegang achter dit beleid begrijpen we niet, voorzitter. Mijn voorganger, de heer Boon zei het ook al, we hebben als fractie even naar de gemeente Apeldoorn gekeken. Apeldoorn heeft een snippergroenkaart en volgens de wethouder hier in de gemeente Epe zegt dat de snippergroen in onze gemeente niet geïnventariseerd kan worden. Het zijn, letterlijk zei hij, tussen de duizend en tienduizend en dat kan niet in kaart worden gebracht. Het zou om te veel versnipperde stukjes gaan, aldus de wethouder. Ook gaf de wethouder in de commissievergadering aan dat het te duur zou zijn om snipperstukjes te gaan verkopen. Wat schetst onze verbazing? Gemeente Apeldoorn doet dit wel, zelfs via de website kun je selecteren welk stukje grond je op het oog hebt en is het zelfs mogelijk om dit volledig, bepaalde stukjes, afgehandeld te krijgen. Er is een contract, is een uurprijs, alles is duidelijk. Wat is er in onze gemeente anders dan in de gemeente Apeldoorn? Dan het oneigenlijk gebruik, dat betekent toch handhaving. Of zien we dat verkeerd? Dan gaat het over stukken grond, snipperstukjes, die door inwoners jarenlang zijn onderhouden. En dan nu opeens handhaven.

Hoe moeten we dit zien? En is er voldoende capaciteit om te handhaven? Tijdens commissievergadering is gesteld dat het eigendom houden van snippergroen goed zou zijn voor de hittestress, de heer Boon zei het ook al, dat begrijpen we niet. Dus hoezo hittestress? Wij als fractie begrijpen dat niet. De reden kan zijn het behoud van snippergroen en het kan invloed hebben op snippergroen in een verstedelijkt gebied. Maar dan klopt toch de term snippergroen niet meer, of zien 26

we het verkeerd? Wij als GemeenteBelangen zouden graag een ander beleid willen zien voor dit snippergroen. Dank u wel. De voorzitter: Dank. Mijnheer Van Nuijs, Partij van de Arbeid. Aan u het woord. De heer Van Nuijs: Dank u wel, voorzitter. Even om te reageren op de heer Van Limburg. Deze gemeente heeft wel degelijk een snippergroenbeleid en op dit moment is het nog steeds zo, zolang dit niet is vastgesteld, dat het verkopen of verhuren dat, dat vooraanstaande prioriteit heeft aan onze inwoners. Dat is op dit en dat heeft tot op heden heeft dat zich beperkt tot binnen de bebouwde kom van onze dorpen. Maar dit beleid, het gaat over kleine stukken openbaar groen en ik kan, het is een goede zaak vind ik dat een gemeente probeert oneigenlijk grondgebruik tegen te gaan en met name ook om te voorkomen dat er een verjaring plaatsvindt, zodat de gemeentegrond een andere eigenaar krijgt. Dus ja, op zich ben ik daar een groot voorstander van. Maar ik ben enigszins op het verkeerde been gezet. Ik had de beslisnota gelezen en toen dacht ik van: wat gaan we nu doen? We gaan het dus niet meer verkopen, we gaan het niet meer verhuren, maar we gaan het in eigen beheer houden en dat vind ik niet al te best onderbouwd. Klimaatadaptie, Didam-arrest, noem maar op. Dat soort zaken denk ik van: nou, ja dat moeten we hier niet echt bij gaan betrekken.

Tenminste niet daar waar het gaat over die kleine stukjes grond. Wat betreft leidingen en bomen die erop staan, monumentale bomen, dat is altijd al uitgesloten op een gegeven ogenblik om dat soort snippergroen te verkopen. Dus dat doen we al sowieso niet. Maar toen las ik de nota en toen dacht ik van: nou, wat daar staat aan voorwaarden en noem maar op, is een uitermate goed beleid uiteindelijk. Daar kan ik best mee instemmen. Ik heb alleen één groot probleem, dat we eigenlijk toch een stapje terug doen en zeggen van: nee, we geven geen prioriteit aan onze inwoners, maar we geven prioriteit aan onze beleidsdoelstellingen. En of dat terecht is, dat vraag ik me af. Die beleidsdoelstellingen zijn dan met name die klimaatadaptie. Dat vind ik jammer, voorzitter. Waarom ook? Stel dat je een verjaring tegenkomt of laat ik het daartoe beperken, verjaring van een stuk grond. Je gaat dan met de mensen praten. Ik moet zeggen: procedure zoals erin staat om te gaan met onze inwoners op het moment dat de zaak zich zo op die manier voordoet, is prima. Is goed. Die is uitermate zorgvuldig. Maar dan heb je, moet je iets hebben op het moment dat je zegt: nou, we gaan niet verhuren, we gaan niet verkopen. Toont u maar aan dat het verjaard is. Dan zal iemand, ofwel die gaat dat doen. Je krijgt een rechtszaak.

Terwijl als je iets hebt, wisselgeld om het zo maar te zeggen van: nee, u kunt het ook aankopen van de gemeente, u kunt het ook huren van de gemeente. Dan heb je iets om mensen ook te overtuigen van: nee, prima. Laten we dat doen. Dus als je dat niet hebt, dan denk ik dat, dat leidt tot een hoop ellende en die ellende moeten we vooral niet hebben. Ik denk dat het ook voor onze inwoners geen goede zaak is op het moment dat we te stringent gaan zitten op: wij willen dat snippergroen zelf behouden als gemeente en we willen dat niet overdragen aan onze inwoners. Want er is wel behoefte aan, dat is ook gebleken en ik denk dat we dat…Ik vraag het ook aan een wethouder: is mijn interpretatie juist? Of vergis ik me en is het toch zo dat het college zegt van: nee, u heeft het verkeerd begrepen. We willen echt wel ervoor zorgen dat onze inwoners ook de mogelijkheid krijgen om te huren, om aan te kopen, een stukje snippergroen. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Wie mag ik in eerste termijn verder het woord geven? Mevrouw Hendriks CDA, aan u het woord. Mevrouw Hendriks: Dank u, voorzitter. Ons betoog wat wij hadden voorbereid sluit eigenlijk deels aan op het betoog van de heer Van Nuijs. Mijnheer Van Nuijs, zijn we het een keer met elkaar eens, dat is fijn.

Dat gaat er met name over de hoeveelheid snippergroen en de aanleiding, of een van de belangrijkste argumenten waarom voor dit beleid gekozen is en dat is inderdaad dat gemeente zegt: wij willen graag het snippergroen behouden, zodat we op die manier een bijdrage kunnen leveren aan 27

de waterberging en de hittestress. Dat kan natuurlijk een goed argument zijn, alleen dan moet je wel weten hoeveel snippergroen dat, over hoeveel gaat dat dan en in welke mate draagt dat dan bij aan de doelstellingen? Want anders zou het natuurlijk een eigenlijk een oneigenlijk argument zijn op basis waarvan je nu dit beleid wil vaststellen. Dus dat is nog wel een vraag aan het college van: is het argument wat u gebruikt om te zeggen: wij willen het snippergroen zoveel mogelijk behouden, is dat wel volledig of juist of is dat wel een goed argument om ons hierop te baseren? Het laatste punt, dat hebben we in de commissie ook al genoemd, dat is de wijze van besluitvorming. Er staat natuurlijk een nota in hoofdstuk twee, een prima schemaatje van hoe de besluitvorming plaatsvindt op het moment dat iemand aangeeft graag snippergroen te willen kopen. Alleen wat wij dan uiteindelijk spannend vinden, is dat de beleidsontwikkelaar en de beleidsuitvoerder vastgoed en grondzaken, zij uiteindelijk het mandaat hebben om hier een besluit over te nemen. Ja, dat vinden wij nog wel spannend. U heeft in de commissie al toegezegd dat u als college daar ook wel bij betrokken bent. Maar goed, de vraag is nog wel: is dat nog op een andere manier te doen? Want alleen, ik weet niet of de toezegging in de commissie voldoende is om dat hiermee te ondervangen. Dank u wel. De voorzitter: Dank.

Dan zag ik nog een hand van de heer Boermans, Fractie Boermans, eerste termijn. Aan u het woord. Een mooi groen blaadje, dat is wel toepasselijk. De heer Boermans: Ja, voorzitter, ik dacht laat ik eens een keertje wat groens in deze raad brengen. Klopt. Eigenlijk zijn er al heel veel woorden gezegd die op mijn groene blaadje staan door onder andere de heer Nuijs en de heer Boon. Maar ik wou toch nog even inzoomen op datgene wat ook in de commissie naar voren is gebracht en dat is dat in het stuk staat dat het college voornemens is om oneigenlijk gebruik, zo moet ik het zeggen, projectmatig aan te gaan pakken. Ik vraag me toch nog steeds af: waarom gaat het college daar nou echt op die weg met dit voorstel? In de commissie, althans zo maakte ik uit uw beantwoording op, gaf u een beetje aan van: ja, dat staat er wel, maar dat gaan we niet echt actief doen. Maar dan vraag ik me een beetje af van: waarom staat het er dan? Want het staat er wel en uw toezegging: we gaan het niet echt doen, die vind ik toch niet heel erg stevig. Dan sluit ik een beetje aan bij de opmerkingen die net ook al zijn gemaakt van: moet ik u niet een overweging meegeven, laat ik dat dan maar in eerste termijn geven of u toch misschien dit stuk niet terug moet nemen om daar toch nog eens een keertje goed naar te gaan kijken. Want er staan nog wel meer van dit soort voorbeelden in dit beleidsvoorstel.

Want als het in stemming wordt gebracht, is het van tafel. Dus ik geef u de suggestie mee en tenslotte vraag ik me nou echt af: waarom bent u nou niet bereid om verhuur mogelijk te gaan maken? Want als mensen dat willen, dat zou toch onder een bepaalde conditie moeten kunnen? De voorzitter: Dank. Ik geef u in overweging mee, want het college kan geen stuk van de agenda halen, dat kunt u zelf. Maar dat als er straks schorsing is, dat u daar even met elkaar over kunt spreken. Ik denk dat, dat wel verstandig is. Wie mag ik nog in eerste termijn? Niet, dan ga ik voor de eerste termijn naar de wethouder, namens het college. Mijnheer Kerkmans. De heer Kerkmans: Voorzitter, misschien een hele korte eerste termijn, maar ik zou u willen verzoeken of ik heel even vijf minuten schorsing mag om met de beleidsambtenaar van dienst te mogen overleggen. De voorzitter: Er was al een schorsing aangevraagd. Maar ik denk dat u akkoord kan gaan om nu even te schorsen? Ik kijk ook even naar de heer Boon, is vijf minuten genoeg? Dan schorsen we de vergadering tot tien over half tien. Dames en heren, ik heropen de vergadering en er was schorsing aangevraagd vanuit de raad. Dat werd gesteund door het college. Dus ik geloof dat de heer Boon, de heer Boermans het woord laat voeren over het einde van de schorsing. Klopt dat? 28

De heer Boon: Voorzitter, dat hebt u juist gehoord. Hij noemde ook net even dat voorstel en dus wat mij betreft mag hij prima het woord daarop voeren. De voorzitter: Prima. Mijnheer Boermans. De heer Boermans: Dat is dan toch weer aardig van de heer Boon. We hebben even overleg gehad met alle partijen die zojuist hebben ingesproken. En als motie van orde moet ik dat geloof ik indienen, verzoeken wij het college of nemen wij, het voorstel aan de raad is dan om het voorstel terug te nemen met inachtname van datgene wat zojuist is ingebracht door de verschillende fracties. De voorzitter: Dat zou dan een ordevoorstel zijn. Ik kijk even of dit in stemming gebracht…Ja, laten we het maar even in stemming brengen. Dan weten we zeker dat iedereen, dan kunnen we de griffier ook nog even aan het werk zien. Ze was net zo relaxed. Als u allemaal u weer aangemeld heeft dan doen we een ordevoorstel, dit is agendapunt 12 snippergroenbeleid 2023 en het ordevoorstel is om het in te trekken en terug te geven aan het college. Dan vraag ik de griffier de stemming nu open te zetten. De stemming is gesloten en is met drieëntwintig voor en nul tegen aangenomen Dank u wel. Punt 12 is van de agenda af gevoerd. 13. Vaststellen fractievergoeding 2023-2024 De voorzitter: Dan zijn we bij punt 13 van de agenda en dat is vaststellen van de fractievergoeding 2023-2024.

De raad wordt voorgesteld om besteding van de fractievergoedingen van 2023 vast te stellen en het voorschot voor 2024 aan de fracties uit te laten keren En dit is in de commissie behandeld. Naar aanleiding van de behandeling is ook de besluittekst aangepast. De Fractie Boermans was niet meegenomen in de tabel. Dus dat is allemaal weer netjes. Dit was, het leek een hamerstuk, maar de VVD wilde daar nog iets over zeggen. Maar dit doet dat niet, dus dan is het als een hamerstuk aangeboden. Is er iemand die alsnog het woord erover wil voeren? Zo niet, dan stellen we hem vast. Dank u wel. 14. Wijziging Reglement van orde voor de raadscommissies 2024 De voorzitter: Dan zijn we bij punt 14, wijziging Reglement van orde voor de raadscommissies 2024. Ik was even mijn tweede blaadje kwijt. De raad wordt voorgesteld om het reglement van orde voor de raadscommissies 2024 vast te stellen. Ook dit is in de commissie behandeld. En daar zijn vragen gesteld die beantwoord zijn en bij de stukken zijn toegevoegd. Daar heeft de fractie van VVD gevraagd om in ieder geval in de raad nog het woord over te mogen voeren. Mijnheer Van den Berg. De heer Van den Berg: Verzoek was eigenlijk om dat via een stemverklaring te doen, voorzitter. De voorzitter: Dat kan uiteraard. Dan als er niemand het woord hierover wil voeren in eerste termijn...Mijnheer Siwabessij, CDA, aan u het woord.

De heer Siwabessij: Dank u wel, voorzitter. Wij als CDA zijn heel erg blij om dit reglement van orde voor de raadscommissies te zien. Want de laatste update was in 2019. Er zijn goede wijziging ook in gekomen. Bijvoorbeeld ook de benaming, zoals een fractievolger wordt dus nu dan een commissielid. Dat dekt ook meer de lading. Ook mooi om te zien dat er ook de volger op de kieslijst, dat dat niet meer vereist is voor een commissielid. Zo kunnen we inderdaad ook bijvoorbeeld een mooie opleidingsplek ook bieden. Of wanneer er bepaalde omstandigheden zijn, dan hebben de fracties ook meer keuze om daarin te schuiven. Dus eigenlijk al met al een mooi positief document. Maar eigenlijk moet ik denken aan een persoon en die persoon is Johan Cruijff. Johan Cruijff zei een keer: je gaat 29

het pas zien als je het doorhebt. En waar heb ik het dan over, dan heb ik het eigenlijk over het stukje technische vragen, want in de commissie hebben we het erover, deze raadsvergadering hebben we het er ook een paar keer over gehad en op een gegeven moment in de commissie werd er gezegd: cultuur, elkaar op aanspreken, beantwoord het college. En hoe ziet dat college eigenlijk voor zich? Want ja, de ene vindt dit een technische vraag en de ander vindt dat bijvoorbeeld een technische vraag. Dan vragen we eigenlijk als fractie af: hoe zit het college voor zich dat we elkaar daarop aanspreken, want het is een cultuur, het is iets informeels. Dan willen we eigenlijk graag meedenken en dan zijn we eigenlijk benieuwd hoe het college daar tegenaan kijkt. Verder hebben we er eigenlijk niks meer op aan te merken. Dank u wel. De voorzitter: Dank. Dan kijk ik nog of er nog iemand anders…Niet? U vraagt hoe het college tegen technische vragen aankijkt. Volgens mij is het zo dat wij met elkaar afspreken om geen technische vragen te stellen. Die kunnen altijd van tevoren rechtstreeks naar de ambtenaren aan de, via de wethouders of de burgemeester als het een portefeuille van mij is, gesteld worden. En krijgt u daar netjes antwoord op. Dat heeft u allemaal ervaring mee. Maar ik merk wel, dat geef ik u graag mee, want u zegt terecht, u haalt terecht aan dat het ook een cultuurkwestie is.

Dat je met elkaar ook probeert de goede dingen te doen en de dingen goed te doen. Maar ik merk ook wel eens dat er technische vragen worden gebruikt om als aanleiding daarvan een meer politieke vraag te stellen. En ik denk dat u met een beetje meer moeite en misschien met wat hulp van de griffie, als dat zo nodig is, ook die vraag ook vooral politiek kunt stellen, want daar moeten we het met elkaar over hebben en de techniek vooral vooraf laten gaan. Ik denk dat daarmee uw vraag en uw oproep ook een beetje wordt beantwoord. Ja? Dan als niemand meer…Dan vraag ik of er een stemverklaring wil worden gegeven. De heer Van den Berg, VVD, wil een stemverklaring geven. De heer Van den Berg: Dank u wel, voorzitter. Uiteraard zullen wij instemmen met het voorstel. Maar eigenlijk hierbij ook de hoop, de wens en de verwachting dat ook iedereen zich eraan gaat houden. Dank u wel. De voorzitter: Dank. Is er nog iemand die een stemverklaring wil geven? Mijnheer Vos, Nieuwe Lijn. De heer Vos: Dank u wel, voorzitter. Nieuwe Lijn is erg blij met de wijzigingen in het stuk en zal dus voor stemmen. Dank u wel. De voorzitter: Dank. Nog iemand die een stemverklaring wil geven? Zo niet, dan vraag ik de griffier om de stemming open te zetten over de aangepaste, de wijzigingen reglement van de orde voor de raadscommissies 2024.

De stemming is gesloten en is met drieëntwintig voor een nul tegen aangenomen Dank u wel, want dat zegt inderdaad dat we met ons allen gaan proberen ook alles wat we afspreken ook zo te gaan uitvoeren. Dank u wel. En Johan Cruyff zal blij zijn dat hij bij punt 14 wordt aangehaald. Hij had het slechter kunnen treffen. 14a. 20240530 motie vreemd CDA recreatiezonering bossen De voorzitter: Dan komen we aan punt 14a en dat is de motie vreemd aan de orde van de dag recreatiezonering en activiteiten in de bossen. Ik vraag mevrouw Hendriks deze motie vreemd ook in te dienen. Aan u het woord. Mevrouw Hendriks: Voorzitter, dank u wel. We willen graag de motie indienen, maar we willen daarvoor graag nog even wat zeggen als dat kan. De motie vreemd gaat over de recreatiezonering die in 2022 door het college van Gedeputeerde Staten van Gelderland is vastgesteld. Dat is wel even geleden, maar zo langzamerhand sijpelt dat beleid ook door naar onze gemeente. En dat het besluit 30

van GS gaat dus over de recreatiezonering. Het doel van die recreatiezonering is om recreatie en toerisme goed samen te laten gaan met natuur, natuurbehoud of natuur versterking. En dat hebben ze gedaan door beleid op te stellen en in het beleid zijn alle bospercelen op de Veluwe opgedeeld in verschillende niveaus. Ieder niveau heeft zijn bepaalde voorwaarden, criteria. Met name rondom de kern Epe zijn er veel bospercelen die zijn ingedeeld in niveau C en D en dat betekent dat die percelen, in ieder geval tijdens het broedseizoen, dat is van 15 mei tot 15 juli, niet betreden mogen worden. In sommige gevallen wordt het broedseizoen verlengd tot 1 september, afhankelijk van de vogels die daar dan leven. Dus dat is de ene kant van het van het beleid. Andere kant is natuurlijk dat wij als gemeente Epe een toeristisch profiel hebben en dat toeristisch profiel dat is belangrijk voor ons, voor onze ondernemers, voor onze kernen, voor de voorzieningen. Dat toeristische profiel is natuurlijk grotendeels gebaseerd op het feit dat wij zoveel mooie natuur hebben. En daar zit natuurlijk een paradox, want aan de ene kant willen we de natuur, gebruiken we die natuur voor ons toeristische profiel, willen we graag zelf recreëren, maar ook graag dat anderen dat kunnen doen.

Maar aan de andere kant willen we die natuur natuurlijk ook beschermen en mooi houden, zodat het interessant blijft voor onze toeristen. Dus die paradox dat is een feit en daar ontkomen we niet aan. Dat toeristisch profiel wordt onder andere vormgegeven door het organiseren van wandel-, fiets- en ruitertochten, onder andere in de bossen. Met deze motie hebben we geprobeerd om…Wat ik moet zeggen is dat de mogelijkheid om die tochten te organiseren steeds lastiger wordt naarmate dat, nu die recreatie zonering is vastgesteld. Dat vinden we toch wel lastig, omdat we ook dat economische profiel hebben. Dus we hebben gekeken van: is er misschien toch nog ergens een soort van ruimte, tussenweg, maatwerkoplossing om te kijken of we toch dat economisch profiel van ons kunnen behouden, kunnen versterken, maar ook die natuur kunnen beschermen, behouden. Dat is eigenlijk wat we met deze motie willen voorleggen. Dan gaat het dus niet om het wijzigen van het beleid van GS, want die bevoegdheid die ligt natuurlijk gewoon in Arnhem bij de provincie, maar het gaat erom te kijken of we met elkaar maatwerkoplossingen kunnen vinden om die paradox toch iets meer vorm en inhoud te kunnen geven om toch nog iets te kunnen doen in het kader van wandel-, fiets- en ruitertochten bijvoorbeeld in onze bossen. Er zijn nog twee punten die ik heel graag wil benoemen.

Eerste is dat wij als gemeente in deze hele discussie meerdere rollen hebben. Wij zijn natuurlijk als gemeente, we zijn eigenaar van bossen, dat is belangrijk. Wij zijn vooral geen bevoegd gezag in dit kader, maar wij zijn wel de hoeder van ons economie, van ons toeristisch profiel en deze motie gaat echt over het feit dat wij als gemeente ons toeristisch profiel willen bewaken en versterken. Dus dat is het eerste. Wat ik ook nog graag wil zeggen: ter voorbereiding hierop sprak ik met diverse mensen die zeiden: het is wel heel toevallig en misschien wel bijna populistisch dat jullie deze motie nu indienen een week voordat de Paardenvierdaagse start. Dat is inderdaad heel toevallig en ik wil ook wel echt aangeven dat wij geen contact hebben gehad met de Paardenvierdaagse en dat zij ook niet weten dat deze motie vandaag, tenminste niet van mij in ieder geval, vandaag ingediend wordt en dat dit ook echt niet is om de Paardenvierdaagse te behouden in de gemeente. Het gaat ons echt om een bredere discussie om te kijken of er ruimte gevonden kan worden, maatwerk gevonden kan worden om activiteiten in het bos plaats te laten vinden.

En de derde wat ik nog wil zeggen is, ik zei twee sorry, drie, derde wat ik nog wil zeggen is: ik kan me natuurlijk heel goed voorstellen, dat zal vast ook het antwoord zijn van college, dat het college al in gesprek gaat, want de motie roept op om in gesprek te gaan met provincie, met terreinbeherende organisaties. Dat is natuurlijk heel goed en dat, het is ook niet een signaal naar het college van: u doet het niet goed. Wat ons betreft is deze motie bedoeld dat wij als gemeenteraad een signaal uit laten gaan naar, met name naar de provincie en naar de terreinbeherende organisaties van: jongens, kijk of er iets op te lossen is en kijk of we iets kunnen organiseren met elkaar. Het is dus vooral niet bedoeld om het college extra aan het werk te zetten, want dat doen ze natuurlijk uit zichzelf al. Het was een lange inleiding, voorzitter, en ik denk dat het goed is dat ik alleen de kopjes van mening dat…en verzoekt het college om… voor te lezen. Vindt u dat goed? Want de constateringen dat, heb ik eigenlijk al in mijn inleiding genoemd. Van 31

mening dat de bossen en de natuur in onze gemeente een belangrijke functie hebben voor mens, dier, milieu en milieu en dat we daar voorzichtig mee om moeten gaan. De recreatiezonering hier een bijdrage aanlevert en toerisme en recreatie een belangrijke pijler is in onze gemeente. Het natuurherstelplan Veluwe en de uitwerking van de recreatiezonering is bedoeld om natuurbehoud en recreatie en toerisme samen te kunnen laten gaan. En dat binnen deze kaders wellicht nog mogelijkheden zijn om de genoemde activiteiten op een bepaalde manier plaats te laten vinden. Hiervoor in sommige gevallen op zoeken gegaan kan worden naar maatwerkoplossingen en maatwerkoplossingen kunnen bijvoorbeeld zijn: het toestaan van activiteiten met een maximaal aantal afwezig, aanwezigen. Afwezig ook, maar aanwezigen, het toestaan van activiteiten zonder dat er van de zones C en D gebruik wordt gemaakt van gemotoriseerd verkeer of het toestaan van activiteiten aan het einde van het broedseizoen. En verzoekt het college om: vanuit haar rol om het toeristisch profiel van onze gemeente te behouden en te versterken in gesprek te gaan met het college van GS van Gelderland en met de terreinbeherende organisaties over maatwerkoplossingen voor het toestaan van activiteiten in de zones C en D onder bepaalde voorwaarden en gaat over tot de orde van de dag. Dank u wel, voorzitter.

De voorzitter: Hij is ingediend door? Mevrouw Hendriks: Dank u wel. Door de fracties van de VVD en de lokale CDA. De voorzitter: Dank u wel. Daarmee maakt deze motie vreemd onderdeel uit van de beraadslagingen. Dan stel ik hem open voor debat. De heer Van Nuijs, Partij van de Arbeid, daarna mevrouw Baltus GroenLinks, daarna de heer Halkers VVD en dan mevrouw Doorn D66. Dan hoop ik maar ik het onthoud, maar u vast wel. Mijnheer Van Nuijs, Partij van de Arbeid. De heer Van Nuijs: Dank u wel, voorzitter. Een heel sympathieke motie moet ik zeggen, dat zeer zeker. Alleen ik moet zeggen dat ik in de vergadering van 27 maart in de raad een vraag heb gesteld aan het college die eigenlijk overeenkomt met datgene wat er in de motie staat en daar in de besluitenlijst staat inderdaad een toezegging van het college, mevrouw Annemiek van Loon, dat zij met diverse betrokkenen in gesprek zal gaan en ik zou willen vragen aan het college, aan de wethouder van: bent u al in gesprek gegaan? En wat zijn de uitkomsten daarvan? Want ik denk dat deze motie wel iets te laat komt. U zegt: het is niet de bedoeling vlak voor de Paardenvierdaagse, maar ik heb het gedaan nadat de Paardenvierdaagse had ingesproken en ik heb het niet alleen beperkt tot de Paardenvierdaagse natuurlijk, maar tot allerlei activiteiten voor onze inwoners, evenementen en dergelijke die door deze zonering kunnen worden getroffen.