wijkverkeersplan Twekkelerveld
Tekst van het document
Wijkverkeersplan Twekkelerveld Wijkverkeersplan Twekkelerveld
Wijkverkeersplan Twekkelerveld Wijkverkeersplan Twekkelerveld Wijkverkeersplan Twekkelerveld Documentatiepagina Opdrachtgever(s): Bewonersplatform Twekkelerveld Gemeente Enschede Titel: Wijkverkeersplan Twekkelerveld Kenmerk: 2025/04/WVPTWK Versie: 0.9 Projectteam(s) opdrachtgevers: Werkgroep Twekkelerveld Projectteam Verkeersatelier B.V.: S. (Sebastiaan) van Rossum, W.A. (Wes) Dekkers Projectomschrijving: Wijkverkeersplan Twekkelerveld in samenwerking met de werkgroep verkeer voor de wijk Twekkelerveld te Enschede. Trefwoorden: Wijkverkeersplan, Twekkelerveld, werkgroep, bewoners, Enschede, wijk, interactief, participatie, belanghebbenden Datum: 22 januari 2026 Wijkverkeersplan Twekkelerveld 1 Inhoud 1 INLEIDING ........................................................................................................................................... 4 1.1 Projectbeschrijving ............................................................................................................................ 4 1.2 Leeswijzer ........................................................................................................................................ 2 2 WERKPROCES VAN HET WIJKVERKEERSPLAN .........................................................................................
3 2.1 De vijf processtappen ........................................................................................................................ 3 2.1.1 Stap 1: Probleeminventarisatie en -analyse .................................................................... 3 2.1.2 Stap 2: Oplossingen ...................................................................................................... 3 2.1.3 Stap 3: Toets door bovenwijkse belanghebbenden ......................................................... 3 2.1.4 Stap 4: Toets door belanghebbenden uit de wijk ............................................................ 4 2.1.5 Stap 5: Definitieve wijkverkeersplan............................................................................... 4 2.2 Randvoorwaarden ............................................................................................................................. 4 3 VERKEERSKUNDIGE ANALYSE ............................................................................................................... 6 3.1 Verkeerskundige beschrijving van de wijk ............................................................................................ 6 3.1.1 Werkgebied ..................................................................................................................
6 3.1.2 Duurzaam Veilig ........................................................................................................... 6 3.1.3 Wegencategorisering .................................................................................................... 7 3.2 Routes ............................................................................................................................................. 9 3.2.1 Vracht- en bevoorradingsverkeer ................................................................................... 9 3.2.2 Fietsverkeer ................................................................................................................. 9 3.2.3 OV – Routes ................................................................................................................11 3.2.4 Calamiteiten routes ......................................................................................................12 3.3 Cijfers ............................................................................................................................................
12 3.3.1 Intensiteiten ................................................................................................................12 3.3.2 Snelheden ...................................................................................................................20 3.3.3 Verkeersongevallencijfers .............................................................................................22 3.3.4 Parkeren .....................................................................................................................25 3.4 Probleeminventarisatie ....................................................................................................................
25 3.4.1 Proces .........................................................................................................................25 3.4.2 Wegen waar de verkeersproblemen zich voordoen .........................................................25 3.4.3 Soorten verkeersproblemen ..........................................................................................26 3.4.4 Oorzaak en veroorzaker van de verkeersproblemen .......................................................27 3.4.5 Degene die het probleem ervaren .................................................................................28 3.4.6 Potentiële oplossingen .................................................................................................28 3.5 Probleemanalyse .............................................................................................................................
29 3.5.1 Schouw .......................................................................................................................29 3.5.2 Knelpunten ..................................................................................................................30 Wijkverkeersplan Twekkelerveld 2 3.5.3 Verkeersveiligheid ........................................................................................................31 3.5.4 Bereikbaarheid en bruikbaarheid ...................................................................................32 3.5.5 Overlast ......................................................................................................................32 4 OPLOSSINGSRICHTINGEN ................................................................................................................... 34 4.1 Fysieke inrichting ............................................................................................................................
34 4.1.1 Gebiedsontsluitingswegen ............................................................................................34 4.1.2 Erftoegangswegen .......................................................................................................35 4.1.3 Parkeren, halen en brengen .........................................................................................40 4.1.4 Schoolomgeving ..........................................................................................................42 4.2 Routes ...........................................................................................................................................
44 4.2.1 Fietsnetwerk ................................................................................................................44 4.2.2 Oversteken fietsers en voetgangers ..............................................................................46 4.2.3 OV-Routes ...................................................................................................................49 4.2.4 Calamiteitenroutes .......................................................................................................50 4.2.5 Vracht- en bevoorradingsverkeer ..................................................................................50 4.3 Gedrag ........................................................................................................................................... 51 4.3.1 Handhaving .................................................................................................................51 4.3.2 Educatie en voorlichtingen ...........................................................................................51 5 HET TOETSEN VAN HET WIJKVERKEERSPLAN ....................................................................................... 53 5.1 Toets bovenwijkse belangenvertegenwoordigers ................................................................................
53 5.2 Reacties uit de wijk ......................................................................................................................... 53 6 PRIORITERING ................................................................................................................................... 54 6.1 Maatregelen op hoofdlijnen .............................................................................................................. 54 6.2 Wijkbrede maatregelclusters ............................................................................................................ 55 6.3 Proces prioritering ........................................................................................................................... 56 6.4 Geen detailuitwerking in deze fase .................................................................................................... 56 6.5 Monitoring en evaluatie ................................................................................................................... 56 BIJLAGE .................................................................................................................................................... 56 Bijlage 1: Probleeminventarisatie .................................................................................................................
57 Bijlage 2: Hoofdwegenstructuur gemeente Enschede .................................................................................... 64 Bijlage 2: Overzichtskaart ongevallen ........................................................................................................... 65 Bijlage 3: Overzichtskaart snelheid .............................................................................................................. 66 Bijlage 4: Overzichtskaart verkeersmodel – basisjaar 2020 ............................................................................ 67 Bijlage 5: Overzichtskaart verkeersmodel – prognose 2030 (gemiddeld) ......................................................... 68 Bijlage 6: Route Fietstocht .......................................................................................................................... 69 BIJLAGE 7: GEWENSTE AANSLUITINGEN F35 ............................................................................................... 70 BIJLAGE 8: MEMO TOETSGROEP ................................................................................................................. 71 LEESWIJZER ..............................................................................................................................................
71 − ARRIVA (OV-BEDRIJF) ........................................................................................................................ 71 − BRANDWEER – TWENTE ..................................................................................................................... 71 Wijkverkeersplan Twekkelerveld 3 − COMMISSIE ENSCHEDE TOEGANKELIJK ............................................................................................... 72 − FIETSERSBOND – ENSCHEDE .............................................................................................................. 72 − GEMEENTE ENSCHEDE – VERKEERSKUNDIGE/WEGBEHEERDER ............................................................. 74 − POLITIE – TWENTE ............................................................................................................................ 76 − SENIORENPLATFORM ......................................................................................................................... 77 − TWENTE MILIEU ................................................................................................................................ 77 − AMBULANCE.......................................................................................................................................
78 BIJLAGE 9: VOORBEELDEN GOW30 ............................................................................................................. 79 COLOFON ................................................................................................................................................. 81 Wijkverkeersplan Twekkelerveld 4 1 Inleiding 1.1 Projectbeschrijving De gemeente Enschede richt de wegen zo in dat deze voldoen aan het geldende mobiliteitsplan en de landelijke richtlijnen voor een Duurzaam Veilige inrichting. Voor veel wijken van de gemeente is een wijkverkeersplan gemaakt dat de basis is voor de inrichting en wordt toegepast bij werkzaamheden in die wijken. Voor het wijkverkeersplan voor de wijk Twekkelerveld hebben het bewonersplatform Twekkelerveld en de gemeente Enschede aan Verkeersatelier gevraagd het wijkverkeersplan op een interactieve wijze vorm te geven met belanghebbenden. Dezelfde werkwijze is in voorgaande jaren gehanteerd voor de volgende wijken: 1. Wooldrik; 2. Ribbelt en Stokhorst; 3. Hogeland-Zuid; 4. Velve – Lindehof; 5. Hogeland-Noord/‘t Getfert-Perik; 6. Stadsveld 7. Boswinkel 8. Lasonder - Het Zeggelt - Boddenkamp Figuur 1.1: Werkgebied Wijkverkeersplan Twekkelerveld valt binnen de rode lijnen Het wijkverkeersplan wordt door een werkgroep van belanghebbenden uit de wijk Twekkelerveld.
De werkgroep staat onder leiding van een verkeerskundige van Verkeersatelier. Het wijkverkeersplan is de basis voor alle toekomstige reconstructies en aanpassingen van de wegen in de wijk. Indien een maatregel in uitvoering gaat is er vooraf altijd overleg met het bewonersplatform en/of omwonenden. Het werkgebied van het wijkverkeersplan is weergegeven in figuur 1.1.
Wijkverkeersplan Twekkelerveld 2 1.2 Leeswijzer In hoofdstuk twee staat het proces rond de totstandkoming van het wijkverkeersplan verwoord. In hoofdstuk drie staan de belangrijkste problemen in de wijk op basis van een uitgevoerde probleeminventarisatie. De oplossingsrichtingen voor het wijkverkeersplan zullen in hoofdstuk vier worden opgenomen. Hoe het plan ontvangen is bij belanghebbenden binnen en buiten de wijk is in wordt hoofdstuk vijf verwoord. Tot slot volgt in hoofdstuk zes een prioriteitsstelling van de maatregelen en het vervolg van het proces. Het wijkverkeersplan is verder voorzien van diverse bijlages. De bijlages bevatten achtergrondinformatie en dienen als basis om het wijkverkeerplan op te stellen. In de bijlages zijn opgenomen de probleeminventarisatie, de notulen, de snelheid- en ongevalscijfers, de modelintensiteiten en het werkgebied met bestaande verkeersmaatregelen. Wijkverkeersplan Twekkelerveld 3 2 Werkproces van het wijkverkeersplan Het wijkverkeersplan is opgesteld door middel van een open planproces. De gehanteerde methode kent vijf stappen. Aan de hand van deze stappen wordt hieronder het werkproces toegelicht. Hierna volgen de randvoorwaarden waaraan dit proces zich moet houden. De vijf processtappen zijn: 1. Probleeminventarisatie en -analyse 2. Oplossingen genereren en bespreken in de werkgroep 3.
Toets door bovenwijkse belangenvertegenwoordigers 4. Conceptplan aan de wijk voorleggen 5. Opstellen van het definitieve wijkverkeersplan en aanbieden aan de gemeente 2.1 De vijf processtappen 2.1.1 Stap 1: Probleeminventarisatie en -analyse De eerste stap bestaat uit het maken van een goed overzicht van de verkeersproblemen die bewoners en gebruikers ervaren in de wijk Twekkelerveld. Hiervoor zijn op 16 januari 2025 en op 25 februari 2025 een startbijeenkomst georganiseerd voor belanghebbenden uit de wijk. Voorafgaande aan de startbijeenkomst hebben inwoners, ondernemers en andere belanghebbenden in de wijk een brief ontvangen. Met de brief zijn de inwoners, ondernemers en andere belanghebbenden uitgenodigd voor de startbijeenkomst. Bij de brief is een inventarisatieformulier en een opgaveformulier voor de werkgroep meegestuurd. Met het inventarisatieformulier konden de genodigden op de avond van de startbijeenkomst aangeven waar de verkeer- en vervoerproblemen zaten. Aangegeven op het formulier is: 1. Waar het verkeersprobleem is 2. Wat het verkeersprobleem is 3. Voor wie het een verkeersprobleem is 4. Wie het verkeersprobleem verzaakt 5. Wat mogelijke oplossingen zijn Na de tweede startbijeenkomst konden belanghebbenden daarna nog tot 7 maart 2025 hun formulier per post of per e-mail opsturen naar de wijkraad en de gemeente of afgeven op het stadskantoor.
Daarnaast konden belanghebbenden zich opgeven voor de werkgroep tot 7 maart 2025. Er zijn voor de werkgroep uiteindelijk 37 inwoners die zich hebben opgegeven voor de werkgroep. Daarnaast zijn door het bewonersplatform nog de ondernemers en de scholen benaderd om te participeren. Om een representatieve afvaardiging te creëren van de wijk is er afvaardiging door bewoners gemaakt in die zich hebben opgegeven voor de werkgroep. 2.1.2 Stap 2: Oplossingen Het bedenken, bespreken en beoordelen van de oplossingen vindt in twee fases plaats. Allereerst is een overzicht gemaakt van de mogelijke oplossingen voor de problemen die in stap 1 zijn genoemd. Vervolgens worden deze oplossingen vertaald naar verkeerskundige deeloplossingen: de bouwstenen. De bouwstenen worden besproken in de werkgroep. Tijdens de bijeenkomsten met de werkgroep wordt bepaald welke oplossingsrichtingen passen en op draagvlak kunnen rekenen uit de wijk. Op basis van deze sessies wordt het concept-wijkverkeersplan gemaakt. 2.1.3 Stap 3: Toets door bovenwijkse belanghebbenden Het concept-wijkverkeersplan wordt aan bovenwijkse belanghebbenden voorgelegd met het verzoek vanuit hun belang en expertise op het plan te reageren. Het doel van deze stap is om de gekozen maatregelen te toetsen op effectiviteit en draagvlak.
De resultaten van de toetsronde worden in de werkgroep besproken en waar mogelijk en/of gewenst worden de adviezen overgenomen. In deze Wijkverkeersplan Twekkelerveld 4 ronde toetst de gemeente, als bovenwijkse belanghebbende, of het plan aan de vooraf gestelde randvoorwaarden voldoet. 2.1.4 Stap 4: Toets door belanghebbenden uit de wijk Eind 2025 wordt een tweede wijkbijeenkomst georganiseerd. Hiervoor ontvangen alle inwoners en andere belanghebbenden uit de wijk een uitnodiging om hun mening en visie over het plan te geven. Aan de hand van de uitkomst van deze bijeenkomst wordt het definitieve wijkverkeersplan voor Twekkelerveld opgesteld. 2.1.5 Stap 5: Definitieve wijkverkeersplan Het definitieve wijkverkeersplan wordt door de werkgroep aan de gemeente aangeboden. Het college van burgemeester en wethouders van Enschede krijgt dit via de ambtelijke organisatie ter vaststelling aangeboden. Ook kiest het college de wijze waarop de gemeenteraad van Enschede betrokken wordt bij dit plan. Daarna zal de uitvoeringsplanning verder door de gemeente Enschede worden opgesteld en vangt de realisatie aan. Belangrijk daarbij is dat er zoveel mogelijk gebruik wordt gemaakt van ‘werk met werk’. De uitvoering zal namelijk vaak worden meegenomen tijdens gepland groot onderhoud, zodat de kosten relatief beperkt blijven.
2.2 Randvoorwaarden De basis voor het wijkverkeersplan vormt de Mobiliteitsvisie 2030 voor de gemeente Enschede. Hierin is vastgelegd welke wegen de hoofdwegenstructuur vormen en hoe met mobiliteit en verkeer wordt omgegaan. Eén van de onderdelen hiervan is de indeling in hoofdwegen en verblijfsgebieden. Verder heeft de gemeente Enschede de volgende algemene randvoorwaarden meegegeven: - Mobiliteitsvisie Enschede 2030, Leefbaar, Aantrekkelijk en Bereikbaar per fiets - Fietsvisie Enschede 2030, Leefbaar, Aantrekkelijk en Bereikbaar per fiets - Toetsingskaders Openbare Ruimten (TOR) - Gebiedsafbakening wijkverkeersplan (zie: figuur .1) - Rigtersbeek Gebiedsvisie - Visie Spoorzone Hengelo Enschede - Toekomstbeeld Omgevingsvisie - Landelijke principes Duurzaam Veilig - Wijkaanpak ‘Welkom in Nieuw-Twekkelerveld’ - Leefmilieus Twekkelerveld - Reeds lopende ontwikkel- en woningbouwprojecten binnen het werkgebied (zie figuur 2.1) Wijkverkeersplan Twekkelerveld 5 Figuur 2.1: Werkgebied wijkverkeersplan en lopende (verkeer- en vervoer)projecten als randvoorwaarden
Wijkverkeersplan Twekkelerveld 6 3 Verkeerskundige analyse 3.1 Verkeerskundige beschrijving van de wijk 3.1.1 Werkgebied Het werkgebied van het wijkverkeersplan voor Twekkelerveld is gelegen in het noordwesten van Enschede en wordt ontsloten door een aantal belangrijke hoofdwegen en infrastructuur. De begrenzing van het gebied wordt gevormd door de Auke Vleerstraat aan de westzijde, de Hengelosestraat aan de noordzijde, de Lambertus Buddestraat aan de oostzijde en het spoor langs de F35 aan de zuidzijde. Binnen deze grenzen wordt het gebied in twee delen gesplitst door de G.J. van Heekstraat. Deze straat loopt dwars door de wijk en vormt daarmee een belangrijke verkeersas. Op basis van deze indeling wordt in het wijkverkeersplan onderscheid gemaakt tussen het noordelijk en het zuidelijk deel van Twekkelerveld. Twekkelerveld is primair ingericht als woonwijk. Het overgrote deel van de wijk bestaat uit woonbebouwing, waarbij sprake is van een mix van grondgebonden woningen en gestapelde bouw. De wijk heeft een stedelijk karakter, maar kent tegelijkertijd een overzichtelijke opzet met veel aandacht voor leefbaarheid en sociale voorzieningen. In het midden van de wijk bevindt zich een compact winkelcentrum met meerdere supermarkten, winkels en andere commerciële functies. Deze centrale ligging zorgt ervoor dat bewoners hun dagelijkse voorzieningen goed bereikbaar hebben.
Naast de woonfunctie zijn er binnen de wijk ook andere functies aanwezig. Zo is er kleinschalige bedrijvigheid en lichte industrie, met name aan de randen van de wijk. In het oostelijke deel van de wijk ligt bovendien een grote begraafplaats die een belangrijke groene en rustgevende plek vormt in het stedelijk gebied. De wijk beschikt over meerdere basisscholen en kinderopvanglocaties, verspreid over het werkgebied. Deze voorzieningen dragen bij aan het gezinsvriendelijke karakter van Twekkelerveld. Tot slot is in het noordelijke deel van de wijk een groot sportterrein aanwezig met diverse sportvelden en voorzieningen. Dit terrein wordt intensief gebruikt door sportverenigingen en buurtbewoners, en speelt daarmee een belangrijke rol in het sociale en recreatieve leven van de wijk. 3.1.2 Duurzaam Veilig Duurzaam Veilig is een landelijk initiatief om de verkeersveiligheid te verbeteren. Het doel van Duurzaam Veilig is het voorkomen van ongelukken. De gemeente Enschede hanteert net als veel andere gemeente in Nederland de vijf principes van Duurzaam Veilig bij de inrichting van wegen. De vijf principes richten zich op het gebied van infrastructuur vooral in het treffen van preventieve verkeersmaatregelen. De gedachte hierachter is dat een weg zo is ingericht dat duidelijk is wat van de weggebruiker wordt verwacht om verkeersfouten te voorkomen. De vijf principes zijn: 1.
Functionaliteit 2. Homogeniteit 3. Herkenbaarheid 4. Vergevingsgezindheid. 5. Statusonderkenning Het principe van functionaliteit betekent dat iedere weg ontworpen wordt voor een specifieke functie. Zo heeft een stroomweg de functie om verkeer door te laten stromen en heeft een erftoegangsweg de functie verblijfsgebied en is niet bedoeld voor doorgaand verkeer. Homogeniteit betekent dat verschillen in massa, richting en snelheid worden beperkt. Zo kunnen auto’s en fietsers veilig van Wijkverkeersplan Twekkelerveld 7 dezelfde weg gebruikmaken als de snelheid laag is. Bij hogere snelheden zijn wegen daarentegen alleen veilig als er geen tegenliggers zijn op dezelfde rijbaan, er geen kruisend verkeer is en als auto’s niet van dezelfde rijbaan gebruikmaken als fietsers. Herkenbaarheid betekent het wegverloop en wegbeeld herkenbaar moet zijn voor de gebruiker van de weg. Een weggebruiker dient zo zijn of haar gedrag aan te passen naar het ontwerp van de weg. Belangrijk hierin is dat het ontwerp en de functie van de weg met elkaar overeenkomen. Vergevingsgezindheid betekent dat, ondanks de drie voorgaande principes, niet alle fouten van weggebruikers kunnen worden voorkomen. Mochten er fouten optreden dan dient het wegontwerp een ongeval te voorkomen doordat een weggebruiker in staat is zichzelf te corrigeren of dat een andere medeweggebruiker hierop kan anticiperen.
Wanneer er toch een ongeval plaatsvindt de ernst van het ongeval beperkt blijft. Tot slot is er het principe van statusonderkenning. Wat inhoudt dat een weggebruiker in staat is zijn eigen taakbekwaamheid goed kan in te schatten. Ter illustratie, als iemand vermoeid is of alcohol heeft gebruikt besluit om niet deel te nemen aan het verkeer. De insteek van Duurzaam Veilig voor het wegontwerp is dat er gebruik wordt gemaakt van een sobere inrichting en wordt uitgevoerd wanneer een weg wordt (her)ingericht. Daarbij maakt Duurzaam Veilig onderscheidt in drie type wegcategorieën, namelijk: 1. Stroomwegen 2. Gebiedsontsluitingswegen 3. Erftoegangswegen Op grond hiervan worden wegen gecategoriseerd naar gewenste functie, vorm en weggebruik en wordt aangegeven of een weg binnen of buiten de bebouwde kom ligt. Buiten de bebouwde kom komen alle drie wegcategorieën voor. Binnen de bebouwde kom komen in de regel alleen de gebiedsontsluitingsweg en erftoegangsweg voor. Het doel van gebiedsontsluitingswegen is om zowel verkeer te laten doorstromen als uit te wisselen. Zo zorgen gebiedsontsluitingswegen ervoor dat woonwijken, bedrijventerreinen en winkelcentra bereikbaar zijn. In de regel is binnen de bebouwde kom sprake van gesloten verharding, zoals asfalt en passende snelheidsremmende maatregelen.
Erftoegangswegen hebben als functie om toegang te verschaffen tot een bestemming in een verblijfsgebied, zoals een woonwijk of een winkelcentra. Op erftoegangswegen mengt het gemotoriseerde verkeer zich met kwetsbare verkeersdeelnemers, zoals voetgangers e n fietsers. Het verblijf van langzaam verkeer staat centraal en gemotoriseerde verkeer is te gast. Dit vraagt om een andere inrichting vanwege de verblijfsfunctie en moet de snelheid van het gemotoriseerde verkeer omlaag. Om een gepaste lage snelheid af te dwingen worden in de regel snelheidsremmende maatregelen toegepast en is er binnen de bebouwde kom over het algemeen sprake van klinkerverharding. Voor een Duurzaam Veilig inrichting geldt tot slot dat er sprake is van een minimale en een ideale inrichting. De ideale inrichting is de uitgangspositie van Duurzaam Veilig, maar soms is een minder ideale inrichting enkel mogelijk. Dit vanwege bijvoorbeeld beperkte ruimte voor de verkeerskundige (her)inrichting, of een beperkte hoeveelheid aan financiële middelen. In dit wijkverkeersplan wordt uitgegaan van de ideale inrichting van Duurzaam Veilig. Hiermee geeft dit wijkverkeersplan richting aan verkeerskundige detailoplossingen waarna een nadere detaillering volgt bij uitvoering van een verkeerskundige (her)inrichting.
3.1.3 Wegencategorisering Het werkgebied van Twekkelerveld wordt grotendeels omsloten door gebiedsontsluitingswegen binnen de bebouwde kom met een snelheidsregime van 50 km/uur. Aan de westzijde grenst de wijk aan de Auke Vleerstraat, aan de noordzijde aan de Hengelosestraat en aan de oostzijde aan de Lambertus Buddestraat. Deze wegen vormen belangrijke verkeersaders richting het centrum van Enschede en andere stadsdelen. Waar deze hoofdwegen elkaar of andere belangrijke wegen kruisen, is doorgaans sprake van verkeerslichtgeregelde kruispunten. Wijkverkeersplan Twekkelerveld 8 Binnen de wijk loopt de G.J. van Heekstraat als een belangrijke interne verkeersas van oost naar west. Deze weg verdeelt het werkgebied in een noordelijk en zuidelijk deel en is ingericht als gebiedsontsluitingsweg met een maximumsnelheid van 50 km/uur. De straat fungeert als belangrijke schakel voor de bereikbaarheid van de wijk, maar wordt in de praktijk ook gebruikt als route voor doorgaand verkeer. Naast de G.J. van Heekstraat zijn er in de wijk enkele andere wegen met een verkeerskundig belangrijke functie, zoals de Pijlhovestraat en de Goolkatenweg. Deze wegen vervullen een verbindende rol tussen de woongebieden en de hoofdwegen aan de randen van de wijk. Het merendeel van deze wegen is ingericht als erftoegangsweg met een maximumsnelheid van 30 km/uur.
In de woonstraten van Twekkelerveld geldt grotendeels een snelheidsregime van 30 km/uur. Daarnaast lopen er enkele doorgaande wegen met een maximumsnelheid van 50 km/uur door de wijk. In diverse straten is eenrichtingsverkeer ingesteld voor gemotoriseerd verkeer, met uitzondering voor (brom)fietsers. Wat verder direct opvalt, is dat veel 30 km/uur-wegen nog zijn uitgevoerd in asfalt, wat visueel minder aansluit bij de gewenste snelheidsbeperking. Figuur 3.1: Wegencategorisering in en rondom Twekkelerveld, incl. rijrichtingen In bijlage 2 is de formele hoofdwegenstructuur opgenomen van de gemeente Enschede. Hierbij moet wel worden opgemerkt dat de gemeente Enschede bezig is met een nieuw wegencategoriseringsplan. Hiervan is momenteel een concept gereed.
Wijkverkeersplan Twekkelerveld 9 3.2 Routes 3.2.1 Vracht- en bevoorradingsverkeer Het vracht- en bevoorradingsverkeer in de wijk vindt plaats via de gebiedsontsluitingswegen om de wijk. In de toekomst blijven de routes, op basis van het verkeersmodel, voor het vracht- en bevoorradingsverkeer hetzelfde. Wel is er een lichte verschuiving te zien. Het aandeel vrachtverkeer neemt in de toekomst toe op de gebiedsontsluitingswegen om de wijk, zoals de Hengelosestraat en de Auke Vleerstraat. Het vrachtverkeer neemt niet significant toe op de wegen binnen de wijk . Dit kan worden verklaard door veranderende distributienetwerken en voorkeursroutes voor vracht - en bevoorradingsverkeer in met name de noordelijke regio van Enschede. Los daarvan werkt de gemeente Enschede aan een zero-emissiezone voor de binnenstad (Gemeente Enschede, 2019a:47). Het doel is dat deze zone in 2025 wordt gerealiseerd in combinatie met overslagpunten aan de rand van Enschede. Mogelijk kan dit in de toekomst effect hebben op vrachtroutes in en rondom Enschede. Indien deze zone wordt ingevoerd, dan is het belangrijk om dit goed te monitoren. Voor de wegen in de wijk heeft dit voor nu geen effect. 3.2.2 Fietsverkeer In de wijk zijn op grond van het gemeentelijke Fietsvisie Enschede (2021) drie van de vier categorieën fietsroutes aangewezen, namelijk: 1. Regionale route 2. Doorfietsroutes 3.
Basisfietsnetwerk Figuur 3.2: Uitsnede fietsroutenetwerk Enschede rondom het Twekkelerveld e.o. (bron: Gemeente Enschede, 2021:24 en 25) In figuur 3.2 zijn de fietsroutes in en om de wijk weergeven. De regionale fietsroutes zijn volgens de visie herkenbare routes voor de middellange afstand, maximaal comfort, minimaal oponthoud. Voor doorfietsroutes geldt dat dit verbindingen zijn tussen wijken en/of de regionale fietsroutes. Deze routes zijn bij voorkeur ontvlochten van gebiedsontsluitingswegen, bieden hoog comfort en beperkt oponthoud. In de figuur is de doorfietsroute door de wijk over o.a. de Uranusstraat en Schorpioenstraat te zien. Een opmerking van de werkgroep is dat deze groene route vanaf de F35 richting de Hengelosestraatweg anders zou gaan lopen, namelijk via de Olieslagweg en de speeltuin.
Wijkverkeersplan Twekkelerveld 10 Gelet op overig verkeer is dit ook een rustigere route. In dit plan wordt in H3 (probleeminventarisatie) en H4 (oplossingsrichting) verdere invulling aan dit onderwerp gegeven. Verder is er nog in het werkgebied sprake van een basisfietsnetwerk. Routes die onderdeel zijn van het basisfietsnetwerk bieden een veilige ontsluiting van woonwijken, scholen, winkelcentra en bedrijventerreinen. Tot slot zijn er recreatieve fietsroutes. Voor deze routes gaat het met name om de beleving en is reistijd van ondergeschikt belang. Voor het fietsverkeer in de wijk speelt de F35 een belangrijke rol. Deze snelfietsroute loopt langs de zuidzijde van de wijk en is onderdeel van de regionale hoofdfietsstructuur tussen onder andere Enschede en Hengelo. Daarnaast loopt langs de Hengelosestraat een vrijliggende hoofdfietsroute die eveneens deel uitmaakt van het bovenregionale fietsnetwerk. Binnen de wijk zelf zijn diverse wegen ingericht als fietsstraat of voorzien van fietssuggestiestroken. Deze routes sluiten aan op de F35 of andere hoofdfietsverbindingen. Daarmee is de wijk goed aangesloten op het regionale fietsnetwerk, hoewel op lokaal niveau nog aandachtspunten bestaan op het gebied van verkeersveiligheid en comfort voor fietsers. Voor het inrichten van de fietsinfrastructuur wordt waar mogelijk gebruik gemaakt van de meest recente CROW-richtlijnen.
Daarbij is het van belang dat de verhouding auto- en fietsverkeer past op de fietsstraten. Is er sprake van te veel autoverkeer op een fietsstraat dan wordt het fietscomfort en de (subjectieve) veiligheid aangetast. Zijn er te weinig fietsers, dan is een fietsstraat niet geloofwaardig. Het doel van het realiseren van de fietsroutes is het gebruik van de fiets aangenamer te maken en te stimuleren door de kwaliteit van de routes te verbeteren. Uit onderzoek blijkt namelijk dat de reistijd op aantrekkelijke fietsroutes als korter wordt ervaren, omdat beleving, naast veiligheid, snelheid en comfort, als erg belangrijk wordt ervaren. Wijkverkeersplan Twekkelerveld 11 3.2.3 OV – Routes Door en om de wijk lopen een aantal ov-routes (busroutes), namelijk de reguliere buslijnen 1 en 9. De route van buslijn 9 gaan over de Hengelosestraat en lopen formeel buiten het werkgebied via de hoofdwegen. De route van buslijn 1 loopt door de wijk vanaf de Lambertus Buddestraat richting de Jupiterstraat en vice versa. Figuur 3.3 geeft de routes weer door en rondom de wijk. Als randvoorwaarde aan het wijkverkeersplan is meegegeven dat de ov-routes intact moet blijven.
Als er binnen de wijk en de werkgroep echter sprake is van een sterke wens om een route aan te passen, en daarvoor is voldoende onderbouwing te geven, kan een advies aan de gemeente en de concessiehouder worden gegeven om deze ter overweging te nemen. Figuur 3.3: Busroutes door en rondom de wijk Twekkelerveld
Wijkverkeersplan Twekkelerveld 12 3.2.4 Calamiteiten routes De wegen rondom de wijk, net als een aantal inprikkers, zijn onderdeel van calamiteitenroutes. De Brandweer Enschede onderscheidt diverse soorten calamiteitenroutes. Dit zijn rode routes, blauwe routes en groene routes. De rode routes zijn verkeersaders, en in dit geval identiek aan de gebiedsontsluitingswegen in en rondom de wijk. De blauwe routes zijn wegen die moeten voldoen aan brandweervereisten. Tot slot zijn er groene routes. De routes zijn weergegeven in figuur 3.4. voor de calamiteitenroutes geldt dat deze in stand moeten blijven om de wettelijke aanrijtijden te borgen. Figuur 3.4: Calamiteitenroutes (Brandweer Enschede, uitsnede Twekkelerveld + legenda) 3.3 Cijfers 3.3.1 Intensiteiten De gemeente Enschede maakt gebruik van het regionale verkeersmodel van de provincie Overijssel. Dit model geeft inzicht in de huidige en verwachte verkeersstromen en -intensiteiten, met als basisjaar 2020 en prognosejaar 2030, waarbij ook een prognose kan worden gemaakt op straatniveau. Verkeersstromen worden via herkomst-bestemmingsrelaties verdeeld over het netwerk op basis van reistijd, capaciteit en routekeuze, waardoor ook verkeer door wijken wordt meegenomen. Voor zeer lokale effecten blijft aanvullende detailanalyse of lokale modellering noodzakelijk.
Op basis van dit model analyseren we de verwachte veranderingen in mobiliteit richting 2030, specifiek voor de wijk Twekkelerveld. Deze analyse doen we per modaliteit: gemotoriseerd verkeer, vrachtverkeer, fietsverkeer en openbaar vervoer. Hieronder wordt per vervoerswijze in kaart gebracht wat de belangrijkste veranderingen zijn en welke gevolgen deze veranderingen kunnen hebben voor de wijk Twekkelerveld. Allereerst het gemotoriseerd verkeer. Het verkeersmodel (scenario midden) laat zien dat er sprake is van een toename van gemotoriseerd verkeer op de gebiedsontsluitingswegen in en rondom de wijk in 2030. Dit wijst op een grotere afhankelijkheid van deze routes voor woon-werkverkeer (forensenverkeer), andere vervoersbehoeften, autonome verkeersgroei, veranderend reisgedrag of gebiedsontwikkeling in en rondom de wijk en regio. Vooral de toename van gemotoriseerd verkeer op de doorgaande route G.J van Heekstraat – Jupiter – Zonstraat valt op. De voorspelling van het verkeersmodel is dus dat het drukker gaat worden in de wijk.
Wijkverkeersplan Twekkelerveld 13 Figuur 3.5: Verkeersmodel gemotoriseerd verkeer etmaal basisjaar 2020 (update 2023). De kleurstelling en de dikte van de lijn correspondeert met de intensiteit van het verkeer. Deze kleurindeling is bepaald in het verkeersmodel, waarbij bijvoorbeeld blauw relatief veel verkeer betekent.
Wijkverkeersplan Twekkelerveld 14 Figuur 3.6: Verkeersmodel gemotoriseerd verkeer etmaal scenario midden 2030
Wijkverkeersplan Twekkelerveld 15 Voor het vrachtverkeer is te zien dat er weinig verschuiving zit in het aandeel vrachtverkeer. Wat wel opvalt is dat er in het model geen vrachtverkeer wordt toebedeeld aan het deel G.J. van Heekstraat voor het winkelcentrum. Dit is een belangrijke route naar het winkelcentrum en er bevindt zich een laad- en losparkeerplaats. Het lijkt daarom te gaan om een fout in het model. De werkgroep heeft hiervoor ook een nauwkeurigere figuur aangeleverd. De situatie in 2030 lijkt voor het vrachtverkeer dus weinig veranderd ten opzichte van de huidige situatie. Figuur 3.7: Verkeersmodel vrachtverkeer etmaal basisjaar 2020 (update 2023)
Wijkverkeersplan Twekkelerveld 16 Figuur 3.8: Routeverdeling van vrachtwagens door Twekkelerveld (anno 2025), aangeleverd door de werkgroep Figuur 3.9: Verkeersmodel vrachtverkeer etmaal scenario midden 2030
Wijkverkeersplan Twekkelerveld 17 Dan het fietsverkeer. Het model laat zien dat het fietsverkeer op de F35 toeneemt. Het fietsverkeer in de wijk zelf blijft redelijk hetzelfde. Wat verder opvalt is dat veel fietsverkeer zich concentreert rondom het winkelcentrum. Het wordt dus vooral drukker met fietsverkeer op de doorgaande fietsroutes. Het is belangrijk dat de fietsinfrastructuur hierop voorbereid is met een passende inrichting die goed aansluit bij deze hogere intensiteiten. Net als voor de voertuigintensiteiten is een belangrijke opmerking op de onderstaande figuur dat dit een aanname en inschatting is op basis van een model. Voor niet alle wegen komt dit volledig overeen met de werkelijke fietsintensiteiten. Figuur 3.10: Verkeersmodel fiets per etmaal basisjaar 2020 (update 2023)
Wijkverkeersplan Twekkelerveld 18 Figuur 3.11: Verkeersmodel fiets per etmaal scenario midden 2030 Het lijkt erop dat de resultaten voor het openbaar vervoer in het verkeersmodel niet volledig betrouwbaar zijn. De uitkomsten wijken af van de verwachtingen. Daarom wordt dit nader onderzocht voordat er conclusies worden getrokken over de ontwikkelingen in het openbaar vervoer richting 2030. Het verkeersmodel kijkt niet alleen naar de verkeersintensiteiten, maar ook naar de verhouding tussen intensiteit en capaciteit (de I/C-verhouding) en de belasting van kruispunten. Deze indicatoren geven inzicht in de mate van benutting van het wegennet en mogelijke knelpunten in de doorstroming. Uit het model blijkt dat zowel de I/C-verhoudingen als de kruispuntbelastingen op en rond de hoofdwegen in en rondom Twekkelerveld richting 2030 toenemen. Ondanks deze toename blijven de waarden binnen de algemeen gehanteerde acceptabele grens van 85%. Dit betekent dat de doorstroming op deze locaties naar verwachting ook in de toekomst voldoende blijft.
Wijkverkeersplan Twekkelerveld 19 Figuur 3.12: I-C-verhoudingen en kruispuntbelastingen basisjaar 2020 (update 2023)
Wijkverkeersplan Twekkelerveld 20 Figuur 3.13: I-C-verhoudingen en kruispuntbelastingen modeljaar 2030 midden 3.3.2 Snelheden De gemeente Enschede heeft inzicht in snelheidsgegevens van haar wegen. Deze informatie is beschikbaar VIA Software en zijn afkomstig van softwareontwikkelaar HERE. HERE verzamelt actuele gegevens via onder andere (portable) navigatiesystemen, smartphone data en apps van verschillende partijen en data van derden in de vorm van ‘Floating Car Data’. Deze data maakt het mogelijk om bijvoorbeeld de invloed van drempels, kruispunten en verkeersdrukte te verwerken. Om een zuiver beeld wordt de data gesplitst in situaties mét en zónder vertraging, zoals tijdens drukke verkeers momenten (spits). Zo kan de gemeente als wegbeheerder en de politie op grond van een analyse waar en wanneer er hard wordt gereden of waar vertragingen ontstaan. Om te bepalen wat de mate van ernst is van de gemeten snelheid wordt verder niet naar de gemiddelde snelheid gekeken, maar naar de snelheid van 85% (V85) van de weggebruikers. De V85- regel: is de snelheid die door 85% van het verkeer niet wordt overschreden op een weg onder normale weersomstandigheden. Deze regel weerspiegelt de snelheid die een ruime meerderheid als redelijk en veilig beschouwt. Indien de V85 in de buurt ligt van de formele maximumsnelheid is dit verkeerskundig gezien in orde.
Wijkverkeersplan Twekkelerveld 21 Vanuit VIA zijn snelheidsgegevens beschikbaar van de wegen in de gemeente Enschede, inclusief de wegen in en rondom het werkgebied. Hiermee ontstaat een accuraat beeld over de gereden snelheden in het werkgebied. Deze zijn voor het wijkverkeersplan geanalyseerd. Allereerst valt op dat de Spoordijkstraat er uit springt. De V85 zit hier op 40,4 km/u en dat is hoog voor een 30 weg. Verder valt ook het traject Jupiterstraat/Zonstraat direct op. De V85 zit hier op sommigen stukken op 43,5 km/u. Ook dit is weer erg hoog voor een 30 weg. Als we verder kijken naar de 30 wegen in het gebied zien we dat de V85 verder ook nog significant boven de toegestane snelheid ligt op de Alleeweg (V85: 36,9), Pijlhovestraat (V85: 37,1 en fietsstraat), Olieslagweg (V85: 40,2) en de Uranusstraat (V85: 40,5). Op het 30 deel van de G.J. van Heekstraat ligt de V85 met 35,5 km/u ook iets boven de toegestane snelheid. Op het 50 deel van de G.J. van Heekstraat ligt de V85 met 52,6 km/u dan weer niet ver boven de toegestane snelheid. Figuur 3.14: V85 en een snelheidsoverschrijding bij 30 km/uur toegepast op alle wegen, incl. de formele 50 km/uur-wegen
Wijkverkeersplan Twekkelerveld 22 Figuur 3.15: V85 en een snelheidsoverschrijding bij 50 km/uur toegepast op alle wegen, incl. de formele 15 km/uur en 30 km/uur-wegen 3.3.3 Verkeersongevallencijfers Formeel is een verkeersongeval een gebeurtenis op de openbare weg die verband houdt met verkeer. Er dient daarbij schade te zijn ontstaan aan objecten of letsel bij personen en er dient ten minste één rijdend voertuig bij zijn betrokken. In het verleden was de ongevalsregistratie niet compleet. Er zijn daarom verschillende initiatieven opgestart om de ongevalsregistratie te verbeteren. Een van de initiatieven is STAR. De gemeente Enschede heeft toegang tot de STAR-database. De afkorting STAR staat voor Smart Traffic Accident Reporting en is een initiatief van de politie, Verbond van Verzekeraars en VIA. STAR heeft als doel om een efficiënte ongevallenregistratie te realiseren die gebruikt kan worden voor een betrouwbare ongevallenanalyse kan worden gemaakt. Toch komt het voor dat niet alle ongevallen worden geregistreerd. Denk aan vaak (eenzijdige) ongevallen met enkel materiele schades die niet worden gemeld bij een verzekeraar of politie. Deze kleinere, vaak materiele schades, komen vanwege de beperkte ernst van een ongeval niet terug in de registratie. Echter, naar mate de ernst van een ongeval toeneemt neemt de registratiegraad van een verkeersongeval toe.
De actuele STAR Ongevallenkaart is voor iedereen toegankelijk op star-verkeersongevallen.nl. In deze registratie wordt informatie meegenomen over onder andere de aard van een verkeersongeval op de openbare weg met ten minste één rijdend voertuig, of er sprake is van (enkel) materiele schade en/of verkeersslachtoffers. Waarbij in geval van een verkeerslachtoffer er een onderscheidt wordt gemaakt naar bestuurder, passagier of voetganger, of iemand gewond is geraakt dan wel is overleden. Er wordt geen onderscheidt gemaakt naar de aard en ernst van letsel. Er wordt wel onderscheidt gemaakt naar een eenzijdig ongeval en/of er sprake was van een gedraging (overtreding). Wel wordt er een onderscheidt gemaakt naar weersomstandigheden, tijdstip, lichtgesteldheid en vervoerswijze. De ongevalsregistratie is, in combinatie met snelheidsgegevens en intensiteiten, een goede indicator of een weg veilig is. Wel is het daarbij van belang om te realiseren dat over tijd een weginrichting kan
Wijkverkeersplan Twekkelerveld 23 wijzigen. In Twekkelerveld zijn de laatste jaren echter geen grote veranderingen geweest in de infrastructuur. Daarom wordt voor dit wijkverkeersplan gekeken naar de ongelukken registratie vanaf Q1 2014. De ongevallencijfers worden geanalyseerd met het programma VIA. VIA is een verkeersveiligheidsinformatiesysteem waarin ongevallen en gerelateerde data op overzichtelijke wijze worden verzameld, verrijkt en geanalyseerd. De basis van de ongevallendata komt uit BRON, het Bestand geRegistreerde Ongevallen Nederland, waarin de politie alle verkeersongevallen met letsel registreert. Deze gegevens vormen een belangrijk uitgangspunt, maar geven niet het volledige beeld. Daarom wordt de informatie in VIA aangevuld met data uit andere bronnen. Zo leveren ook verzekeraars gegevens aan over ongevallen die niet bij de politie zijn gemeld, maar wel bij hen zijn geregistreerd. Dit is met name waardevol bij lichte of enkelvoudige ongevallen, die vaak buiten het blikveld van de politie blijven. Daarnaast kunnen gemeenten en provincies zelf meldingen of observaties invoeren, bijvoorbeeld op basis van klachten van inwoners of eigen verkeersmetingen. Ook gegevens van ambulancediensten of andere hulpverleners kunnen worden meegenomen, evenals input van wegbeheerders en adviesbureaus die op basis van praktijkervaring extra duiding geven aan specifieke situaties.
Het is wel belangrijk om te benoemen dat niet alle ongevallen worden geregistreerd. Parkeerschades e.d. worden door de betrokkenen in de regel zelf afgehandeld. Met behulp van VIA kunnen we de geregistreerde ongevallen in de periode van januari 2014 tot april 2025 in beeld brengen. Op de kaart met de verkeersongevallen springen er een aantal wegen uit. Op alfabetische volgorde: - Alleeweg - G.J. van Heekstraat - Jan Willen Swiersstraat - Jupiterstraat - Pijlhovestraat - Schietbaanweg - Toekomsstraat - Zonstraat Hiermee valt het direct op dat de meeste ongevallen voorkomen op de doorgaande wegen door de wijk en/of de inprikkende wegen naar de wijk toe. De meeste ongevallen vinden plaats met gemotoriseerd verkeer, gevolgd door de (elektrische) fiets en de bromfiets. Hieronder zijn de overzichtskaarten van de geregisterde ongevallen te zien: Wijkverkeersplan Twekkelerveld 24 Figuur 3.16: ongevalsregistratie van materiele en letselongevallen in de periode 01 januari 2014 t/n 11 mei 2025
Wijkverkeersplan Twekkelerveld 25 Figuur 3.17: Ongevalsregistratie van enkel letselongevallen in de periode 01 januari 2014 t/n 11 mei. Er zijn in deze periode geen dodelijke ongevallen geregistreerd binnen het projectgebied. 3.3.4 Parkeren Binnen het projectgebied is er nergens sprake van gereguleerd parkeren. Gereguleerd parkeren houdt in dat er sprake is van een parkeerbeperking, zoals parkeerduur, of dat er sprake is van betaald parkeren en/of vergunning parkeren. Voor de wijk Twekkelerveld is er geen parkeeronderzoek beschikbaar. Daarom kunnen er geen uitspraken worden gedaan over de parkeerdruk. Het advies aan de gemeente is daarom ook om een parkeeronderzoek uit te voeren in Twekkelerveld. Wel is het handig om te weten dat de verkeerskundige vuistregel is dat vanaf een bezettingsgraad van 85% vaak wordt vaak nagedacht over mogelijke parkeerregulering. 3.4 Probleeminventarisatie 3.4.1 Proces Voor de probleeminventarisatie zijn huis aan huis brieven verspreid in de wijk. Op 16 januari 2025 en op 25 februari 2025 is de startbijeenkomst gehouden. Tijdens deze avond, en naderhand per post, e - mail of op het stadskantoor, konden belanghebbenden hun verkeersproblemen aanreiken. Naar aanleiding hiervan zijn er in 164 inventarisatieformulieren ontvangen met in totaal 409 meldingen van problemen of verbeterpunten voor de wijk.
Deze verzameling meldingen en verbeterpunten zijn geïnventariseerd en gecodeerd. De complete codering van de probleeminventarisatie is opgenomen in de bijlagen. 3.4.2 Wegen waar de verkeersproblemen zich voordoen Uit de inventarisatie en codering van de meldingen in Twekkelerveld blijkt dat een groot deel van de meldingen betrekking heeft op specifieke wegen, kruispunten en locaties binnen de wijk. Een opvallend aandeel van de meldingen richt zich op verkeersveiligheid, overlast en de doorstroming van het verkeer, met name op en rondom de G.J. van Heekstraat. Daarnaast zijn er ook meldingen
Wijkverkeersplan Twekkelerveld 26 gedaan op wijkniveau, waarbij bewoners zorgen uitten over de algehele verkeerssituatie in Twekkelerveld. Een aanzienlijk aantal meldingen heeft betrekking op situaties rondom het V.V. Rigtersbleek -terrein, de drukke kruisingen in de wijk en het gebruik van het fietspad F35. Opvallend is ook het aantal meldingen over routes rondom scholen, winkelvoorzieningen en doorgaande straten, waar regelmatig hinder en onveiligheid worden ervaren. Worden de locaties op grond van de codering geïnventariseerd naar het aantal meldingen, dan ziet het overzicht er als volgt uit: - G.J. van Heekstraat e.o. (97x) - G.J. van Heekstraat ‘algemeen’ (54x) - T.h.v. V.V. Rigtersbleek (21x) - Kruising G.J. van Heekstraat – Lambertus Buddestraat – Pijlhovestraat (12x) - Wijkniveau algemeen (30x) - Lambertus Buddestraat e.o. (30x) - Kruising Maanstraat – Zonstraat – Schorpioenstraat (28x) - Fietspad F35 (snelfietsroute) (22x) - Toekomststraat e.o. (21x) - Jupiterstraat e.o. (19x) - Goolkatenweg e.o. (18x) - Noordhoek Hegtstraat (11x) - Winkelcentrum Twekkelerveld (8x) In dit overzicht is, waar relevant, een verdere uitsplitsing gemaakt van enkele locaties. Dit komt doordat sommige wegen relatief lang zijn of omdat specifieke gedeelten en kruispunten vaak afzonderlijk genoemd worden in de meldingen.
Deze verfijning helpt om gerichter maatregelen te kunnen overwegen op plekken waar de knelpunten het meest worden ervaren. 3.4.3 Soorten verkeersproblemen Uit de analyse van de meldingen in Twekkelerveld blijkt dat verkeersveiligheid een belangrijk thema is voor veel bewoners. Een groot deel van de meldingen valt onder de noemer verkeersveiligheid, waarbij bewoners zorgen uiten over onveilige situaties, hardrijders, slecht zicht en verwarrende verkeerssituaties. Daarnaast zijn parkeren en overlast veelgenoemde onderwerpen, vaak in relatie tot de drukte in de wijk en het gedrag van weggebruikers. Ook wordt er veel melding gemaakt van bruikbaarheidsproblemen, zoals te smalle straten of trottoirs die niet goed toegankelijk zijn. Verder worden er signalen afgegeven over de bereikbaarheid van bepaalde delen van de wijk, met name rondom de F35. Dit duidt op structurele knelpunten in zowel de verkeersafwikkeling als de inrichting van de openbare ruimte.
Wordt er gekeken naar de aard van de meldingen, dan ziet het overzicht er als volgt uit: Verkeersveiligheid (220x) - Snelheid, hardrijders (82x) - Onduidelijke of niet functionerende verkeerssituatie (42x) - Slecht zicht (34x) Parkeren (59x) - Te weinig parkeerplaatsen (18x) - Algemene parkeeroverlast (17x) - Foutparkeren (15x) Wijkverkeersplan Twekkelerveld 27 Overlast (45x) - Te veel verkeer (13x) - Sluipverkeer (12x) - Overige vormen van overlast, zoals: - Haal-/brengverkeer - Inrijden tegen de rijrichting - Grote voertuigen Bruikbaarheidsproblemen (44x) - Voornamelijk te smalle straten of smalle trottoirs - Bereikbaarheid (21x) - Met name knelpunten in de bereikbaarheid van de F35 Deze indeling helpt om de meldingen te categoriseren op hoofdlijnen en toont waar bewoners zich in de wijk het meest zorgen over maken. Dit vormt een belangrijke input voor het opstellen van maatregelen binnen het wijkverkeersplan. 3.4.4 Oorzaak en veroorzaker van de verkeersproblemen Uit de codering van de meldingen in Twekkelerveld blijkt dat bewoners verschillende oorzaken aanwijzen voor de ervaren verkeersproblemen. De fysieke inrichting van de wijk wordt het vaakst genoemd als aanleiding voor knelpunten. Het gaat daarbij om onduidelijke of onveilig ingerichte kruispunten, te smalle straten, geblokkeerd zicht en het ontbreken van veilige oversteekplaatsen.
Deze factoren dragen volgens bewoners direct bij aan onveilige verkeerssituaties. Daarnaast wordt het gedrag van verkeersdeelnemers als belangrijke veroorzaker gezien, met name het autoverkeer. Hardrijders vormen een grote bron van overlast, maar ook sluipverkeer, parkeerdruk door bezoekers van sportclubs en grote voertuigen zorgen voor frustratie en gevaarlijke situaties. Geparkeerde voertuigen – foutgeparkeerd of te groot – worden regelmatig genoemd als obstakel of zichtbelemmering. Ook fietsers komen in de meldingen terug, zij het in mindere mate. Hier gaat het vooral om gedrag, zoals onvoorspelbaar rijgedrag of het niet naleven van verkeersregels.
De verdeling van de oorzaken/veroorzakers ziet er als volgt uit: Fysieke inrichting (215x) - Inrichting van een kruispunt (42x) - Straat te smal (30x) - Geblokkeerd zicht (22x) - Ontbreken (veilige) oversteekplaats (19x) Autoverkeer (139x) - Hardrijders (75x) - Sluipverkeer (14x) - Te veel verkeer (12x) - Bezoekers van voetbalclubs (Rigtersbleek/FC Twente) (14x) Geparkeerde voertuigen (26x) - Foutgeparkeerde bezoekers, bewoners, bezorgers, grote voertuigen, taxi’s - Geparkeerde grote voertuigen Fietsers (19x) - Met name gedrag van fietsers Wijkverkeersplan Twekkelerveld 28 3.4.5 Degene die het probleem ervaren Uit de codering van de meldingen blijkt dat een groot deel van de verkeersproblemen in de wijk Twekkelerveld wordt ervaren door bewoners. Zij vormen veruit de grootste groep die hinder ondervindt van onveilige of onprettige verkeerssituaties in de wijk. Vaak worden zij ook in combinatie met andere groepen genoemd, zoals fietsers, voetgangers of kinderen. Naast bewoners worden ook alle weggebruikers vaak als benadeelde groep aangeduid. Dit duidt op knelpunten die de algemene verkeersveiligheid raken, ongeacht vervoerswijze of doelgroep. Ook fietsers, voetgangers, kinderen en mindervaliden/ouderen worden regelmatig als kwetsbare of direct benadeelde groep genoemd.
Hieronder een overzicht van de meest genoemde groepen die overlast of gevaar ervaren: - Bewoners (170x) (vaak ook in combinatie met andere groepen) - Alle weggebruikers (120x) - Fietsers (60x) - Voetgangers (50x) - Kinderen (30x) - Mindervaliden/ouderen (15x) - Autoverkeer (10x) - Bezoekers / Parkeerders (10x) - Hulpdiensten / Bus / Specifiek doelgroepenvervoer (sporadisch genoemd) 3.4.6 Potentiële oplossingen Uit de meldingen blijkt dat bewoners van Twekkelerveld niet alleen problemen signaleren, maar ook actief meedenken over mogelijke oplossingen. Veel aangedragen suggesties richten zich op het verbeteren van de verkeersveiligheid en leefbaarheid, onder andere door aanpassingen in de fysieke inrichting van de wegen en het nemen van maatregelen die het rijgedrag beïnvloeden. Een vaak genoemde oplossingsrichting is het toepassen van principes uit het concept ‘Duurzaam Veilig’, zoals het instellen van 30 km/u-zones en het aanleggen van drempels of andere snelheidsremmende voorzieningen. Daarnaast zijn er meerdere meldingen waarin bewoners oproepen tot betere fietsvoorzieningen, het veiliger maken van kruispunten, of het wijzigen van voorrangsregelingen om overzicht en doorstroming te verbeteren. Ook het thema handhaving komt regelmatig terug, vooral gericht op snelheid en parkeergedrag.
Verder leeft de wens om oversteken veiliger te maken en het aantal parkeerplaatsen te vergroten. Ten slotte zijn er suggesties om de fysieke inrichting van wegen te verbeteren, bijvoorbeeld door het verbreden of versmallen van rijstroken of het verbeteren van zichtlijnen. Het overzicht van de aangedragen oplossingen is als volgt: Duurzaam Veilig-maatregelen (58x) - 30 km/u (zone) realiseren (25x) - Drempel(s) realiseren (24x) - Snelheidsremmende maatregelen (15x) Bereikbaarheid verbeteren (64x) - Fietsvoorziening/fietspad realiseren (28x) - Kruispunt anders inrichten (16x) - Voorrangsregeling wijzigen (13x) Handhaven (41x) - Snelheid (25x) - Parkeren (foutparkeren, overlast) (22x) - Lawaai (voertuigen) / aso-gedrag (8x) Wijkverkeersplan Twekkelerveld 29 Parkeren optimaliseren (18x) - Meer parkeerplaatsen Oversteken verbeteren (15x) - Voor fietsers en voetgangers Fysieke inrichting aanpassen (70x) - Onderhoud - Weg verbreden/versmallen - Zicht verbeteren 3.5 Probleemanalyse 3.5.1 Schouw Naar aanleiding van de gegevens is een schouw (fietstocht door de wijk) met de werkgroep uitgevoerd op 2 mei 2025 om een totaalbeeld te creëren van de huidige verkeerskundige inrichting en het functioneren van de wijk. Hiervoor zijn alle veel benoemde en aangedragen locaties om en in de wijk aangedaan.
Tevens is er specifiek gekeken naar het aan- en afrijden van de bevoorrading bij de winkelcentrum en naar het passeren van de bussen. De route van de schouw is opgenomen in bijlage 6. Verder is op grond van de schouw een inventarisatie gemaakt van de op dat moment aanwezig (snelheidsremmende) verkeersmaatregelen en materialisatie (verharding) in de wijk. Onder verkeersmaatregelen wordt verstaan drempels, plateau’s, versmallingen, en in- en uitritconstructies (poortconstructies) die invloed hebben op de snelheid van het (gemotoriseerde) verkeer. Onder materialisatie wordt verstaan openverharding (klinkverharding) en gesloten verharding (asfalt). Verder is ook naar schoolzones en het gedrag van breng-/haalverkeer rondom de scholen. Figuur 3.18: Huidige verkeerskundige inrichting
Wijkverkeersplan Twekkelerveld 30 3.5.2 Knelpunten Uit de verzamelde informatie, de probleeminventarisatie en de gezamenlijke schouw wordt duidelijk dat de belangrijkste knelpunten in de wijk Twekkelerveld zich concentreren rondom enkele centrale verkeerslocaties. De analyse laat zien dat de problematiek zich hoofdzakelijk laat indelen in drie hoofdthema’s: verkeersonveiligheid, bereikbaarheid en bruikbaarheid en overlast, waarbij met name gedragscomponenten zoals snelheid en rijgedrag een rol spelen. Binnen Twekkelerveld zijn deze thema’s het sterkst zichtbaar op drie locaties. Allereerst vormt de F35-fietsroute een belangrijke schakel in het regionale fietsnetwerk, maar juist de aansluiting van deze route op de wijk blijkt problematisch. De oversteken naar de F35 zijn onduidelijk ingericht, wat leidt tot onveilige situaties. Gebruikers geven aan dat het onduidelijk is waar en hoe je veilig kunt oversteken en/of kan aansluiten op de F35, terwijl de intensiteit van het verkeer – met name van fietsers – op de F35 toeneemt. De overgangen van wijkniveau naar deze snelfietsroute vraagt om een duidelijkere en veiligere inrichting van de aansluitingen. Daarnaast is de hoofdroute door de wijk een belangrijke verkeersader, maar ook een bron van zorg.
Op deze route wordt veelvuldig te hard gereden, wat niet alleen de verkeersveiligheid onder druk zet, maar ook de oversteekbaarheid bemoeilijkt. Er zijn op erg weinig locaties goed manieren om over te steken. Vooral kwetsbare weggebruikers, zoals kinderen, mensen met een beperking en ouderen, ervaren hierdoor een mindere verkeersveiligheid en bereikbaarheid. Bovendien leidt het verkeersgedrag op deze route tot gevoelens van overlast bij omwonenden, zowel in termen van geluid als van verkeersdrukte. Ten slotte spelen er knelpunten rondom het winkelcentrum. Hier is sprake van een complexe verkeerssituatie, onder meer door bussen die elkaar moeilijk kunnen passeren en problemen met laden en lossen. Deze situatie leidt regelmatig tot opstoppingen en onoverzichtelijkheid. De beperkte ruimte rondom het winkelgebied vraagt om een heroverweging van de inrichting, waarbij de verschillende functies – bevoorrading, openbaar vervoer, winkelend publiek en fietsverkeer – beter op elkaar afgestemd moeten worden. Hoewel deze drie locaties de kern vormen van de verkeersproblematiek in Twekkelerveld, zijn er ook aanvullende aandachtspunten die samenhangen met de fysieke inrichting van de infrastructuur en de openbare ruimte. Hierbij gaat het bijvoorbeeld om parkeerproblemen, de bruikbaarheid van wegen, het zicht op kruisingen en de kwaliteit van groenvoorzieningen.