CConstaterende datenschede
Koppel je AI →
Document · PDF

Voortgangsrapportage Openbaar

Stedelijke commissie - BESTUUR EN MIDDELEN 14 september 2026, gemeente enschedeBij agendapunt: Actualisatie Strategische Investeringsagenda 202622.471 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 3

- Diverse renovatie en verduurzamingsprojecten van de woningbouwcorporaties; Ook de andere corporaties zullen met hun vastgoed aan de slag gaan om uiterlijk 2028 te verduurzamen. - Volkshuisvestingsfonds Twekkelerveld. In de periode 2026-2030 vindt uitvoering plaats van de verschillende maatregelen die zijn gesubsidieerd vanuit het volkshuisvestingsfonds. Denk hierbij aan verduurzaming woningen, bouw van het IKC en investeren in openbare ruimte Sterrenpark. - Uitvoeringsprojecten openbare ruimte Met het wijkverkeersplan en Groenblauwstructuurplan als basis hopen we de komende jaren in de wijk diverse ruimtelijke verbeteringen te kunnen doorvoeren. De planning hiervan is nu nog niet bekend. Er wordt gezocht naar koppelkansen met bijvoorbeeld noodzakelijke onderhoudswerkzaamheden. 2030 – 2035 - Hoogspanningskabels ondergronds brengen In de periode 2030-2035 gaat Tennet hoogspanningskabels in de buurt Twekkelerveld ondergronds brengen. - Warmtenet Twekkelerveld In de periode 2030-2035 vindt uitvoering plaats indien de samenwerkingsovereenkomst tot stand is gekomen en er sprake is van een investeringsbeslissing door de raad. - Nieuwbouw IKC (Huis van de Wijk); In 2030wordt het IKC gerealiseerd en opgeleverd. - Sterrenpark - Zevensterstraat - Herontwikkeling Paulusschool; In 2030 vindt de realisatiefase plaats. De scholen kunnen verhuizen zodra de nieuwbouw IKC is opgeleverd.

- Herontwikkeling West Twekkelerveld Renovatie/inbreiding/sloop en nieuwbouw voor o.a. Sahara Noord-Zuid en omliggende woningen van Domijn. Topsportcampus Diekman 1. Geef een beknopte samenvatting van het project. Het doel is het creëren van een topsportklimaat in het gebied Diekman West. Een groot deel van het project bestaat uit de realisatie van een trainingscomplex voor FC Twente met daarbij een Sportmedisch datacentrum. In dit gebied wordt ook het nieuwe zwembad gerealiseerd. Het openbare terrein tussen alle sportvoorzieningen moet opnieuw worden ingericht zodat het een aantrekkelijk gebied wordt. Ook leggen we hier een nieuw waterafvoersysteem aan voor afvoer van water uit de wijk Varvik-Diekman. 2. Is het project een fase binnen een grotere gebiedsontwikkeling? Zo ja; schets kort de grote gebiedsontwikkeling en de samenhang tussen eerdere fasen en de fase van dit project Het is geen onderdeel van een grotere gebiedsontwikkeling maar hangt wel samen met projecten in de directe omgeving zoals de nieuwbouw van het zwembad en de sportclustering op Diekman Oost.

3. Waar ligt het (stadsdeel + kaartje) Dit ligt in stadsdeel Oost. 4. Wat is de bijdrage aan de opgaven van de stad? Dit project draagt vooral bij aan het vasthouden van talent. Daarbij gaat het zowel om sporters als om partijen die hieraan gerelateerd zijn en daarmee banen realiseren in Enschede op zowel sport-medisch gebied als op het gebied van data-analyse. A Inclusief Enschede 1 Elke inwoner heeft de mogelijkheid tot financiële zekerheid en stabiliteit (in levensonderhoud kunnen voorzien en een dak boven het hoofd) n.v.t. 2 Elke inwoner heeft de mogelijkheid om keuzes te maken die gezond leven makkelijker maken. (Stimulerende leefomgeving en mensen zien naar elkaar om) Dit project is in eerste instantie gericht op topsporters. Maar ook de LOOT leerlingen van het Stedelijk Lyceum als leden van amateursportverenigingen kunnen gebruik maken van een deel van de faciliteiten. Bovendien is bekend dat de trainingen van de FC Twente selectie vaak bezocht worden door vaste (vaak oudere) supporters waarvoor dit ook een plek is voor sociale contacten.

3 Elke inwoner heeft de kans zich optimaal te ontwikkelen (jeugdige groeit veilig en stabiel op, inwoners nemen deel aan de samenleving en iedere inwoner ontwikkelt talenten) Op Diekman Oost worden de amateursporten gebundeld op Diekman West de topsporten. B Groen en duurzaam Enschede 1 Enschede is klimaatneutraal Het gebouw van het trainingscomplex en het SMDC worden energieneutraal gerealiseerd. Er is ook veel aandacht voor eigen energievoorziening en wateropvang. 2 Enschede is klimaatbestendig en waterrobuust ingericht In de herstructurering wordt ook de waterafvoer van de wijk Varvik Diekman opgenomen door een nieuw aan te leggen bovengrondse waterafvoer. 3 Enschede is groen en biodivers Voor het plan moeten helaas een aantal bomen worden gekapt maar deze worden gecompenseerd in de nieuw aan te leggen openbare ruimte rondom het perceel. 4 Enschede is circulair Nog niet bekend. C Aantrekkelijk Enschede 1 Enschede heeft veel baankansen Het sportmedisch datacentrum (SMDC) biedt onderdak aan verschillende organisaties die zich inzetten op het snijvlak van sport, gezondheidzorg, onderzoek en data- analyse. Dit biedt arbeidsplaatsen in het hoge segment. Het onderhoud en beheer van het sportcomplex en de openbare ruimte biedt banen in alle segmenten.

2 Talent wordt aangetrokken, vastgehouden en ontwikkeld Een topsportvoorziening als deze biedt sporttalent de mogelijkheid om zich in Enschede te ontwikkelen en voorkomt dat ze moeten vertrekken naar andere delen van het land. 3 In Enschede kun je prettig en gezond wonen en leven Het draagt bij aan het voorzieningenklimaat in Enschede. D Open Enschede 1 Enschede is een op de inwoner gerichte gemeente waarbij de menselijke maat uitgangspunt is voor ons handelen n.v.t. 2 Enschede is een netwerkende en responsieve gemeente Er is sprake van een netwerkorganisatie in het SMDC en het trainingscomplex. Partijen die bijvoorbeeld betrokken zijn: Pro F, OCON, UT, Saxion, MST, Demcon, FC Twente. 3 Enschede is in toenemende mate een digitale gemeente n.v.t. 5. | Welke besluiten zijn er eerder al door de raad | Intentieovereenkomst op 4 februari 2021, raadsbesluit 15 juli 2024 genomen? 6. | Schrijf in hoofdlijn de planning uit (graag in 3 | Bouwrijp maken is gestart in 2025 en wordt afgerond in 2026. periodes: tussen nu en 2027, 2027 – 2030, | Aanleg OR zal in 2027 plaatsvinden. 2030-2035), wanneer is welk onderdeel/afwegingsinformatie gereed (woningen, voorzieningen, water, groen, etc.) Warenhuis 1. Geef een beknopte samenvatting van het project. De gebiedsontwikkeling Warenhuis bestaat uit de volgende onderdelen: 1.

Transformatie van het rijksmonument Oude V&D van leegstaand retailpand naar publiek, maatschappelijke, culturele invulling met Concordia, Sonnevanck en de bibliotheek als nieuwe bewoners van 'het Warenhuis'. 2. Ontwikkeling van het binnenterrein tussen de Brammelerdwarsstraat en de Korte Hengelosestraat. Hier realiseren we circa 36 urban villa’s en saneren we circa 1.000m2 retail. Hiermee bieden we ruimte voor een nieuw woonmilieu en verbeteren we de sociale veiligheid en kwaliteit van de openbare ruimte. 3. Opwaarderen oude gevels en kwalitatieve invulling van de panden aan de Korte Hengelosestraat 19 - 23. 4. Stimuleren van gevelverbetering bij de overige pandeigenaren en ondernemers in de Korte Hengelosestraat via het Stimuleringsfonds. 5. Herinrichting van de openbare ruimte (Korte Hengelosestraat, Brammelerstraat, Brammelerdwarsstraat en Plein De Graaff) voor meer verblijfskwaliteit, sociale veiligheid en als vliegwiel voor het aanjagen van private investeringen. 2. Is het project een fase binnen een grotere gebiedsontwikkeling? Zo ja; schets kort de grote gebiedsontwikkeling en de samenhang tussen eerdere fasen en de fase van dit project In oktober 2022 is het Actieplan Binnenstad door de gemeenteraad vastgesteld. Het Actieplan binnenstad is in coproductie met binnenstad partners en inwoners tot stand gebracht en wordt ook in samenwerking met hen uitgevoerd.

Enschede verbreedt tussen nu en 2030 haar basis als ‘winkelstad van het oosten’ en groeit uit tot een vitaal, multifunctioneel en onderzoekend centrumgebied. Door verschillende acties willen we samen de binnenstad aantrekkelijker maken: met meer groen, een meer divers winkel- en horeca-aanbod, broedplaatsen een plek geven en

technologie, innovatie en creativiteit meer zichtbaar maken. De partners in de binnenstad willen werken aan een stad waar het prettig is om te verblijven en waar iedereen zich thuis- en veilig voelt. Straten als de Korte Hengelosestraat, De Heurne en Noorderhagen en gebouwen als het oude V&D-pand (Het Warenhuis) en de Irene Promenade bieden ruimte voor creatieve en innovatieve concepten, nieuwe vormen van bedrijvigheid en woningen voor studenten, starters en ouderen. Deze transformatie vraagt om regie en investeringen van de gemeente. Voor deze ontwikkeling wordt tevens een beroep gedaan op de subsidie Impulsaanpak Winkelgebieden, die in het leven is geroepen om het binnenstedelijk gebied weer aantrekkelijk te maken en retail vierkante meters in het centrum te verminderen. Door het realiseren van een cultuurwarenhuis op de plek van het oude V&D gebouw zal het gebied weer publiek trekken, zoals dit in het verleden ook het geval was. Het Warenhuis draagt bij aan een toekomstbestendige en vitale binnenstad van Enschede. Het Warenhuis krijgt de rol van ontmoetingsplek en creatieve broedplaats in de binnenstad van Enschede. Door van het monumentale pand een bruisende plek te maken voor een breed en divers publiek, krijgt Enschede niet alleen passende invulling van beeldbepalend cultureel erfgoed. Het Warenhuis heeft ook een sterke culturele, educatieve en sociale functie.

Dit heeft een grote maatschappelijke en economische betekenis voor de stad. Het Warenhuis zorgt voor beleving, reuring en levendigheid en zal bezoekers trekken en blijven trekken naar een sterk veranderende binnenstad. Zo vergroot Enschede de belevings - en verblijfswaarde van het centrumgebied én behoudt Enschede haar aantrekkingskracht voor inwoners en ondernemers in de stad en regio. De plannen voor het Warenhuis passen daarnaast in de ambitie die Enschede heeft geformuleerd voor een bruisende binnenstedelijke omgeving met een groot cultureel aanbod. Door ook de omgeving van dit pand toekomstbestendig en groen te maken, wordt deze plek, die de toegangspoort van het station en Centrumkwadraat naar de binnenstad is. 3. Waar ligt het (stadsdeel + kaartje) 4. Wat is de bijdrage aan de opgaven van de stad? Beschrijf zo concreet mogelijk of, en zo ja hoe het project bijdraagt aan het doel. Neem daarin indien mogelijk in ieder geval de onderstaande afwegingsinformatie op. Een vitale en aantrekkelijke binnenstad biedt werkgelegenheid en maakt van Enschede een prettige, (be)leefbare en inclusieve stad. Een fijne plek om in te verblijven, winkelen, wonen, werken en/of ondernemen. In de ontwikkeling van openbare ruimte liggen kansen voor vergroening/verduurzaming en het stimuleren van ontmoeten en een gezonde leefstijl.

A Inclusief Enschede 1 Elke inwoner heeft de mogelijkheid tot financiële zekerheid en stabiliteit (in levensonderhoud kunnen voorzien en een dak boven het hoofd) 1. Huisvesting bijzondere doelgroepen 2. Aandeel sociale woningbouw 3. Aandeel betaalbare woningen 4. Soort banen in gebiedsontwikkeling (voor welke doelgroep) Niet van toepassing 2 Elke inwoner heeft de mogelijkheid om keuzes te maken die gezond leven makkelijker maken. (stimulerende leefomgeving en mensen zien naar elkaar om) 1. Draagt het project bij aan meer beweging, aan groenere leefomgeving/schone lucht? 2. Draagt het project bij aan het stimuleren van ontmoetingen? 3. Fietsen en wandelen bevorderen boven autogebruik "Ontmoeten, sporten en spelen kan nog meer gestimuleerd worden, juist door een aantrekkelijke, sociaal veilige (her)inrichting van de openbare ruimte van het kruispunt De Graaf en aanliggende straten. Dit draagt bij aan een levendige binnenstad. Voor alle binnenstadbewoners en -bezoekers. Met de ontwikkeling van het Warenhuis maken we een leegstaand, monumentaal pand weer leefbaar voor de stad. Het is een plek bij uitstek waar ontmoeting en verbinding centraal staat." Tevens wordt de openbare ruimte vergroend en wordt het fietsen en wandelen gestimuleerd. Door de openbare fietsenkelder onder het pand mee te nemen in de ontwikkeling wordt fietsen extra gestimuleerd.

3 Elke inwoner heeft de kans zich optimaal te ontwikkelen (jeugdige groeit veilig en stabiel op, inwoners nemen deel aan de samenleving en iedere inwoner ontwikkelt talenten) 1. Goede spreiding scholen en sociale voorzieningen 2. Wijkvoorzieningen Vergroening geeft het kruispunt De Graaf en aanliggende straten meer kleur en sfeer, verhoogt de verblijfskwaliteit van de openbare ruimte en draagt bij aan klimaatadaptie en biodiversiteitsbehoud. Door een mix van functies en voorzieningen blijft de omgeving van het Warenhuis in balans. Dit heeft weer een aantrekkende werking waardoor in de toekomst wellicht ook ruimte voor (betaalbaar) wonen, bijvoorbeeld voor studenten wordt gerealiseerd. B Groen en duurzaam Enschede 1 Enschede is klimaatneutraal 1. Verbetering van klimaatlabel van woningen (bestaande woningen of nieuwbouw) 2. Wijze van verwarmen in nieuw gebied 3. Aantal woningen met klimaatlabel A 4. Aantal woningen van het gas af 5. Omvang opwek hernieuwbare energie 6. Maatregelen voor hernieuwbare energie (batterij, trafo, voorkomen netcongestie etc) 7. Aandacht voor reductie CO2 bij realisatie project (energiegebruik, transport, materialen) Kansen voor verduurzaming worden benut tijdens ontwikkelingen en transformatie van het voormalige V&D pand dat behouden en hierdoor toegankelijk blijft voor de inwoners en bezoekers van Enschede.

Het wordt verbouwd conform de laatste duurzaamheidseisen. Daarnaast worden nieuwe appartementen gerealiseerd aan de Brammelerdwarsstraat met gemeenschappelijke groene (semi-) openbare ruimte. 2 Enschede is klimaatbestendig en waterrobuust ingericht 1. Stijging klimaatlabel openbare ruimte 2. Maatregelen voor vasthouden water 3. Maatregelen voor drinkwater/waterkwaliteit Door het vergroenen van het gebied wordt hittestress verminderd en kan water beter infiltreren in de bodem. 3 Enschede is groen en biodivers 1. Toevoeging aantal bomen 2. Toevoeging m2 groen (buurtgroen, stedelijk groen) 3. Versterken biodiversiteit 4. Daling hittestress Door het vergroenen van het gebied wordt hittestress verminderd en kan water beter infiltreren in de bodem. De gevels van de parkeergarage en daken worden voorzien van groen. 4 Enschede is circulair 1. Is de grondstoffeninzet van dit project circulair? 2. Is inkoop circulair? 3. Welke eisen stellen we aan ontwikkelaar o.g.v. circulariteit? Door de genoemde partijen samen in het monumentale (oude) V&D-pand te huisvesten, blijft het pand behouden voor de stad en toegankelijk voor een groot publiek. C Aantrekkelijk Enschede 1 Enschede heeft veel baankansen 1. Banengroei, aantal 2. Banengroei toplocaties, aantal 3. Bvo werkfuncties 4.

Ruimte voor starters/broedplaatsen Een vitale binnenstad genereert werkgelegenheid door de mix aan functies en voorzieningen zoals deze in Het Warenhuis worden gerealiseerd (Cultuur, Retail, Horeca, Bedrijvigheid, 5. Vermindering reistijd naar aanliggende economische centra Dienstverlening etc.). Een culturele trekker van deze omvang zorgt voor een vitale binnenstad en voor een aantrekkelijker vestigingsklimaat voor bedrijven en personen in Enschede. Dit wordt zichtbaar in Het Warenhuis, waar verschillende initiatieven, zoals film, exposities, jeugdtheater en onderwijs zich onder één dak huisvesten. 2 Talent wordt aangetrokken, vastgehouden en ontwikkeld 1. Bijdrage aan bruisende stad (stedelijke voorzieningen, binnenstad, cultuur) 2. Welke doelgroepen worden bediend 3. Bijdrage aan cultureel middenveld 4. Aantal toegevoegde woningen 5. Aantal woningen huur/koop 6. Aantal woningen onder NHG/boven NHG "Door de verwachte toename van het aantal inwoners van Enschede, is het wenselijk om ook de verschillende cultuurelementen meer in het zicht en toekomstbestendig in te passen in de het stadscentrum. Door samenwerking van de verschillende partijen, zal dit een meerwaarde voor de stad betekenen.

Initiatieven zoals dit vergroten de leefbaarheid, zijn de motor achter aantrekkingskracht en stimuleren daarmee ook het ondernemingsklimaat én de mogelijkheden om studenten en andere talentrijke jongeren na hun opleiding voor Enschede te behouden. De woningbouwontwikkeling aan de Brammelerdwarsstraat zet hier in op woningen voor young potentials. (36 appartementen in de middenhuur). Daarnaast is het hebben van verschillende culturele voorzieningen een must voor een stad met een omvang van Enschede. Dit is ook een voorwaarde om talent vast te houden. Door de drie partijen (Concordia, Sonnevanck en de Bibliotheek Enschede- Haaksbergen) samen in het Warenhuis te huisvesten, zal dit de uitstraling en toegankelijkheid van de instanties versterken. 3 | In Enschede kunnen je prettig en gezond wonen | 1. Verbetering interne | Het achter terrein van de Korte en leven | bereikbaarheid | Hengelosestraat wordt getransformeerd tot 2. Omvang herstructurering | een groene en dynamische ruimte, waar bestaande wijken/buurten: aantal | plek is om elkaar te ontmoeten. De mix van woningen, groenere | functies en het fijne verblijfsklimaat zorgt leefomgeving, schone lucht, | ervoor dat de binnenstad (be)leefbaar en minder geluidsoverlast, gezonde | van iedereen (inclusief) is. bodem. D | Open Enschede 1 | Enschede is een op de inwoner gerichte | 1.

Wijze van communiceren | Niet van toepassing gemeente waarbij de menselijke maat | 2. Vertaling van menselijke maat in uitgangspunt is voor ons handelen | regelgeving 2 | Enschede is een netwerkende en responsieve | 1. Samenwerking met andere | De gebiedsontwikkeling Het Warenhuis gemeente | partners | wordt gerealiseerd met externe partners. 2. Faciliteren initiatieven vanuit de | Daarnaast jagen we via het samenleving | Stimuleringsfonds private investeringen voor kwaliteitsverbetering in de Korte Hengelosestraat aan. Het Actieplan binnenstad is in coproductie met binnenstad partners en inwoners tot stand gebracht en wordt ook in samenwerking uitgevoerd. 3 | Enschede is in toenemende mate een digitale | Niet van toepassing gemeente 5. | Welke besluiten zijn er eerder al door de raad | In oktober 2025 beschikbaar stellen van het voorbereidingskrediet voor het traject genomen? | verbouw Warenhuis. 6.

| Schrijf in hoofdlijn de planning uit (graag in 3 | 2026: definitie en ontwerpfase voor V&D pand als cultureel warenhuis, periodes: tussen nu en 2027, 2027 – 2030, | gevelverbeteringen Korte Hengelosestraat middels stimuleringsregeling, bouw 2030-2035), wanneer is welk | Urban villa’s onderdeel/afwegingsinformatie gereed | 2026-2030: fysieke transformatie Warenhuis tot cultureel walhalla en oplevering, (woningen, voorzieningen, water, groen, etc.) | Oplevering Urban villa’s (2027) (Brammelerdwarsstraat) aanpassingen openbare ruimte, binnen gebied Urban villa’s, Korte Hengelosestraat, Plein de Graaf, Brammelerstraat 2030-2035: afronden projecten openbare ruimte Wijkaanpak Zuid (voorheen DIA Zuid) 1. Geef een beknopte samenvatting van het project. In Enschede-Zuid zijn de wijk Wesselerbrink Noordoost (’t Lang) en de buurt Hanenberglanden in Stroinkslanden-Zuid op basis van de Stedelijke Investeringsafweging (SIA) aangewezen als prioritaire gebieden voor een integrale wijkaanpak. Deze gebieden worden gekenmerkt door een hoge mate van kwetsbaarheid en kennen aanzienlijke opgaven op het gebied van taalvaardigheid, inkomen, (energie)armoede, woonoverlast, criminaliteit, leefbaarheid en sociale veiligheid. De wijkaanpak betreft een langjarige, programmatische inzet die een extra impuls geeft om deze complexe sociale en fysieke vraagstukken structureel aan te pakken.

Het primaire doel is het verbeteren van de leefbaarheid en de sociale veiligheid in deze wijken. Binnen deze aanpak werken professionele partijen – waaronder woningcorporaties, zorg- en welzijnsorganisaties en de gemeente – in nauwe samenwerking met bewoners aan het realiseren van de beoogde resultaten. De wijkaanpak biedt een integrale en programmatische benadering om gemeentelijke beleidsdoelstellingen op het gebied van leefbaarheid, sociale veiligheid en duurzaamheid te realiseren. Door het bundelen van fysieke en sociale opgaven ontstaat een samenhangende aanpak die bijdraagt aan een structurele verbetering van kwetsbare wijken. 2. Is het project een fase binnen een grotere gebiedsontwikkeling? Zo ja; schets kort de grote gebiedsontwikkeling en de samenhang tussen eerdere fasen en de fase van dit project Wijkaanpak: Uitwerking en Lopende Projecten Een mogelijke uitkomst van de wijkaanpak, gebaseerd op de beoogde doelstellingen, is een gedeeltelijke gebiedsontwikkeling. Binnen een plan van aanpak wordt in samenwerking met partners en bewoners gewerkt aan diverse thema’s en opgaven, die op termijn worden samengevoegd tot een integraal uitvoeringsprogramma. De wijkaanpak vormt het instrument om gemeentelijke beleidsdoelstellingen te vertalen naar concrete projecten en activiteiten. Lopende fysieke projecten 1.

Aanpak energiearmoede In het kader van de gemeentebrede aanpak energiearmoede begeleiden en stimuleren wij kleine verduurzamingsmaatregelen bij eigenaar-bewoners. Daarnaast zetten wij via de SPUK-regelingen in op isolerende maatregelen voor particuliere eigenaar-bewoners binnen de doelgroep energiearmoede. De opgedane kennis en ervaringen over effectieve bewonersbenadering worden structureel meegenomen in de verdere uitwerking van de wijkaanpak. 2. Uitvoering Volkshuisvestingsfonds Eind 2023 is de subsidieaanvraag van de gemeente voor Hanenberglanden toegekend door het Volkshuisvestingsfonds van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK). Medio 2024 heeft de gemeenteraad ingestemd met de vereiste cofinanciering. Het doel van het Volkshuisvestingsfonds is het verbeteren van leefbaarheid en veiligheid in kwetsbare gebieden, primair door de verbetering van de particuliere woningvoorraad en secundair door de (her)inrichting van de openbare ruimte. Dit project vormt een essentieel onderdeel van de wijkaanpak in Hanenberglanden.

Projecten in voorbereiding Wesselerbrink Noordoost (’t Lang)  Uitvoeringsplan wijkaanpak Opgaven: o Integraal ontwerp en uitvoering ondergrondse infrastructuur: Vervanging warmtenet Vervanging riolering Vervanging waterleiding o Aanpak openbare ruimte  Verduurzaming woningvoorraad  Uitvoering Wijkuitvoeringsplan (WUP)  Uitvoering programma gebiedsgerichte aanpak Deze opgaven vormen het vliegwiel voor de wijkaanpak in Wesselerbrink Noordoost (’t Lang) Hanenberglanden  Uitvoeringsplan wijkaanpak  Uitvoering programma gebiedsgerichte aanpak  Verkenning ontwikkellocaties Participatie en communicatie Een zorgvuldig participatie- en communicatietraject is een integraal onderdeel van de wijkaanpak. Hiermee borgen wij betrokkenheid van bewoners en partners en zorgen wij voor transparantie in de uitvoering. 3. Waar ligt het (stadsdeel + kaartje) De focusgebieden voor de wijkaanpak in Zuid: Kaart 1: ’t Lang (Rood) Wesselerbrink Noord-Oost (4) Kaart 2: Hanenberglanden (Zwart) een buurt binnen Stroinkslanden Zuid (Rood) (7) 4. Wat is de bijdrage aan de opgaven van de stad? Beschrijf zo concreet mogelijk of, en zo ja hoe het project bijdraagt aan het doel. Neem daarin indien mogelijk in ieder geval de onderstaande afwegingsinformatie op.

A Inclusief Enschede 1 Elke inwoner heeft de mogelijkheid tot financiële zekerheid en stabiliteit (in levensonderhoud kunnen voorzien en een dak boven het hoofd) 1. Huisvesting bijzondere doelgroepen 2. Aandeel sociale woningbouw 3. Aandeel betaalbare woningen 4. Soort banen in gebiedsontwikkeling (voor welke doelgroep) Algemeen Binnen de wijkaanpak Wesselerbrink Noordoost (’t Lang) en Hanenberglanden richten wij ons op huishoudens die te maken hebben met energiearmoede. Deze doelgroep wordt actief geholpen, gestimuleerd en ontzorgd bij het treffen van energiezuinige maatregelen, met als doel het verlagen van de energielasten en het vergroten van wooncomfort. Hanenberglanden De middelen uit het Volkshuisvestingsfonds worden ingezet voor de verbetering en

verduurzaming van woningen van particuliere eigenaar-bewoners. Een goed geïsoleerde en verbeterde woning draagt bij aan een lager energieverbruik en stelt onderhoudskosten uit, wat de financiële positie van bewoners versterkt. 2 Elke inwoner heeft de mogelijkheid om keuzes te maken die gezond leven makkelijker maken (stimulerende leefomgeving en mensen zien naar elkaar om) 1. Draagt het project bij aan meer beweging, aan groenere leefomgeving/schone lucht? 2. Draagt het project bij aan het stimuleren van ontmoetingen? 3. Fietsen en wandelen bevorderen boven autogebruik Binnen de wijkaanpak brengen we samen met betrokken partners en bewoners de wensen en verbetermogelijkheden voor de openbare ruimte in kaart. Bij de uitvoering van deze verbeterslag streven we naar:  Een groenere leefomgeving die uitnodigt tot bewegen en ontmoeting;  Prioriteit voor langzaam verkeer, waarbij fietsen en wandelen voorrang krijgen boven autogebruik;  Extra ontmoetingsplekken, waar mogelijk, om sociale cohesie te versterken. Daarnaast informeren we inwoners over het belang van goede ventilatie. Een energiezuinige woning in combinatie met voldoende ventilatie voorkomt vochtproblemen en draagt bij aan een gezondere leefomgeving.

3 Elke inwoner heeft de kans zich optimaal te ontwikkelen (jeugdige groeit veilig en stabiel op, inwoners nemen deel aan de samenleving en iedere inwoner ontwikkelt talenten) 1. Goede spreiding scholen en sociale voorzieningen 2. wijkvoorzieningen Het doel van de wijkaanpak is het structureel verbeteren van de leefbaarheid en sociale veiligheid in de wijk. Samen met partners en bewoners bepalen we welke maatregelen hiervoor nodig zijn. Binnen de aanpak ligt de nadruk op sociale thema’s zoals een gezonde en veilige ontwikkeling van jeugdigen, talentontwikkeling, participatie naar vermogen en het bieden van passende ondersteuning. Beoogde effecten zijn onder meer: jeugdigen spelen actief in de wijk, nemen deel aan sport- en cultuuractiviteiten, volgen onderwijs en behalen een diploma of startkwalificatie. B Groen en duurzaam Enschede 1 Enschede is klimaatneutraal 1. Verbetering van klimaatlabel van woningen (bestaande woningen of nieuwbouw) 2. Wijze van verwarmen in nieuw gebied 3. Aantal woningen met klimaatlabel A 4. Aantal woningen van het gas af 5. Omvang opwek hernieuwbare energie 6. Maatregelen voor hernieuwbare energie (batterij, trafo, voorkomen netcongestie, etc.) 7. Aandacht voor reductie CO2 bij realisatie project (energiegebruik, transport, materialen) De energietransitie is een belangrijk thema binnen de wijkaanpak Het Lang en Hanenberglanden.

Onze inzet richt zich op:  Verduurzaming van de bestaande woningvoorraad;  Versnelling van de totale verduurzamingsopgave en energietransitie. We bereiden ons voor op toekomstige warmtebronnen, in lijn met het wijkuitvoeringsplan (bijvoorbeeld een warmtenet of een all-electric oplossing), en op de opwek van hernieuwbare energie, zoals het plaatsen van zonnepanelen. Binnen de wijkaanpak Het Lang en Hanenberglanden wordt de verduurzamingsopgave bij gespikkeld bezit waar mogelijk samen met woningcorporaties uitgevoerd. Het uitgangspunt is om aan te sluiten bij de planning van de corporaties en eigenaar-bewoners de mogelijkheid te bieden mee te liften op het verduurzamingsaanbod van de corporatie. Woningisolatie draagt bij aan een beter energielabel en vermindert de CO₂-uitstoot van woningen. De wijkuitvoeringsplannen voor Het Lang is momenteel in voorbereiding. Deze plannen geven richting aan de keuze voor de warmtebron in de wijk en beschrijven welke maatregelen daarvoor nodig zijn. 2 Enschede is klimaatbestendig en waterrobuust ingericht 1. Stijging klimaatlabel openbare ruimte 2. Maatregelen voor vasthouden water 3. Maatregelen voor drinkwater/waterkwaliteit Binnen de wijkaanpak werken we samen met partners en bewoners aan oplossingen om hittestress en wateroverlast te verminderen en droogte in de zomer te voorkomen.

We zetten in op het klimaatbestendiger maken van tuinen en daken en op groen-blauwe aanpassingen in de openbare ruimte. Waar mogelijk koppelen we deze opgave aan plannen voor vervanging van riolering en onderhoud aan wegen. 3 Enschede is groen en biodivers 1. Toevoeging aantal bomen 2. Toevoeging m2 groen (buurtgroen, stedelijk groen) 3. Versterken biodiversiteit 4. Daling hittestress De wijkaanpak resulteert in een wijkplan waarin de beoogde projecten worden beschreven die bijdragen aan de gemeentelijke groen-blauwe doelstellingen. In dit plan staat het creëren van een klimaatbestendige omgeving centraal. Dit doen we door het toevoegen van bomen, extra buurtgroen en maatregelen voor waterbeheer. Zo verminderen we hittestress en droogte, versterken we de biodiversiteit en zorgen we ervoor dat inwoners minder wateroverlast ervaren. 4 Enschede is circulair 1. Is de grondstoffeninzet van dit project circulair? 2. Is inkoop circulair? 3. Welke eisen stellen we aan ontwikkelaar o.g.v. circulariteit? Bij projecten geven we voorrang aan marktpartijen die herbruikbare materialen en grondstoffen toepassen. Hiervoor stellen we duidelijke inkoopeisen op. Daarnaast stimuleren we eigenaar-bewoners om bij verduurzaming gebruik te maken van bio- based materialen. C Aantrekkelijk Enschede 1 Enschede heeft veel baankansen 1. Banengroei, aantal 2. Banengroei toplocaties, aantal 3.

Bvo werkfuncties 4. Ruimte voor starters/broedplaatsen 5. Vermindering reistijd naar aanliggende economische centra Een positief effect van een verbeterde leefbaarheid en veiligheid is dat Enschede Zuid aantrekkelijker wordt voor ondernemingen om zich te vestigen. Dit kan leiden tot groei van de wijkeconomie, extra werkgelegenheid en een versterking van lokale voorzieningen. Bovendien draagt een bloeiende economie bij aan meer sociale cohesie en een aantrekkelijker woon- en werkklimaat. 2 Talent wordt aangetrokken, vastgehouden en ontwikkeld 1. Bijdrage aan bruisende stad (stedelijke voorzieningen, binnenstad, cultuur) 2. Welke doelgroepen worden bediend Binnen de wijkaanpak Het Lang en Hanenberglanden verkennen we de kansen voor in- en uitbreiding van woningen. Eventuele plannen stemmen we zoveel mogelijk af op de actuele vraag en sluiten 3. Bijdrage aan cultureel middenveld 4. Aantal toegevoegde woningen 5. Aantal woningen huur/koop 6. Aantal woningen onder NHG/boven NHG aan bij de gemeentelijke doelstellingen. Uitgangspunt is een goede balans tussen huur en koop, met aandacht voor betaalbaarheid. Een meer divers woningaanbod vergroot de aantrekkingskracht van de wijk en maakt het mogelijk om meerdere doelgroepen te bereiken. 3 In Enschede kun je prettig en gezond wonen en leven 1. Verbetering interne bereikbaarheid 2.

Omvang herstructurering bestaande wijken/buurten: aantal woningen, groenere leefomgeving, schone lucht, minder geluidsoverlast, gezonde bodem. Binnen de wijkaanpak richten we ons primair op het vergroten van de leefbaarheid en veiligheid in de wijk. Samen met partners en bewoners onderzoeken we wat daarvoor nodig is en werken we dit uit in concrete plannen. Binnen deze aanpak zetten we onder andere in op:  het terugdringen van criminaliteit, waaronder illegale (onder)verhuur en straatcriminaliteit (zoals drugshandel);  het verbeteren van het openbaar groen;  het realiseren van een gezond binnenklimaat in woningen;  het verminderen van geluidsoverlast;  het terugdringen van CO₂-uitstoot; Waarom doen we dit?  Een laag percentage (drugs)criminaliteit draagt bij aan een veilige en prettige leefomgeving.  Meer groen zorgt voor een gezondere en aantrekkelijkere wijk.  Goede ventilatie in woningen voorkomt vochtproblemen en gezondheidsklachten.  Verbeterde (glas)isolatie vermindert niet alleen geluidsoverlast, maar ook energieverlies. D Open Enschede 1 Enschede is een op de inwoner gerichte gemeente waarbij de menselijke maat uitgangspunt is voor ons handelen 1. Wijze van communiceren 2. Vertaling van menselijke maat in regelgeving Een succesvolle wijkaanpak begint met een zorgvuldig communicatie- en participatietraject.

Voor de wijkaanpak Het Lang en Hanenberglanden stellen we een richtinggevend communicatie- en participatieplan op. Dit plan wordt samen met partners en bewoners op maat gemaakt, zodat we zoveel mogelijk inwoners bereiken. We zetten in op:  optimale digitale informatievoorziening via sociale mediakanalen;  inzet van de welzijnsorganisatie voor bewoners die digitaal moeilijk bereikbaar zijn. Alle teksten in brieven, folders en andere middelen worden standaard geschreven op taalniveau B1, wat staat voor eenvoudig en begrijpelijk Nederlands. De fysieke projecten in Hanenberglanden (VHF) en ’t Lang vormen een vliegwiel voor de wijkaanpak. Ze geven ons de kans om letterlijk achter de voordeur te komen. Dit biedt mogelijkheden om in gesprek te gaan over wat er verder speelt bij bewoners. Bij signalen van (sociale) problematiek kunnen we direct doorverwijzen naar onze sociale partners. 2 Enschede is een netwerkende en responsieve gemeente 1. Samenwerking met andere partners 2. Faciliteren initiatieven vanuit de samenleving Een wijkaanpak staat of valt met samenwerking. We werken integraal samen met partners en stakeholders: professionele organisaties zoals woningcorporaties, zorg- en welzijnsorganisaties, ondernemers én bewoners. Samen werken we aan het uitwerken van zowel fysieke als sociale doelstellingen en het oplossen van vraagstukken in de wijk.

Het aantal en type partners verschilt per project. Bewoners worden zoveel mogelijk betrokken en spelen een belangrijke rol. Binnen de wijkaanpak faciliteren we waar mogelijk bewonersinitiatieven die direct of indirect bijdragen aan een veilige en leefbare omgeving. 3 | Enschede is in toenemende mate een digitale | Binnen de wijkaanpak streven we naar een gemeente | zo optimaal mogelijke digitale informatievoorziening. We maken gebruik van moderne digitale kanalen en slimme oplossingen om bewoners snel, toegankelijk en transparant te informeren. Dit sluit aan bij de ambitie van Enschede om in toenemende mate een digitale gemeente te zijn. 5. | Welke besluiten zijn er eerder al door de raad | Raadsbesluit cofinanciering Volkshuisvestingsfonds Hanenberglanden d.d. 1 juli genomen? | 2024. Raadsbesluit extra SPUK LAI middelen uit 3e tranche t.b.v. energieaanpak Het Lang ter grootte van € 1.000.000. 6.

| Schrijf in hoofdlijn de planning uit (graag in 3 | Tijdlijn planning wijkaanpak Zuid periodes: tussen nu en 2027, 2027 – 2030, 2030-2035), wanneer is welk | Wesselerbrink Noordoost (‘t Lang) onderdeel/afwegingsinformatie gereed | Wijkaanpak (2025–2035) (woningen, voorzieningen, water, groen etc) |  | participatie- en communicatietraject  | Opstellen wijkvisie  | Doorvertaling gemeentelijke doelstellingen naar concrete fysieke en sociale projecten en activiteiten  | Uitvoering van projecten en activiteiten NB: Elk project binnen de wijkaanpak heeft een eigen doorlooptijd en plan van aanpak. Projecten Wesselerbrink Noordoost 1. Vervangingsopgave ondergrondse infra en aanpak openbare ruimte o | 2026–2034: Definitief ontwerp en uitvoering 2. Aanpak energiearmoede / uitrol SPUK-LAI o | 2025 - 2028: Uitvoering 3. Verduurzaming woningvoorraad (i.s.m. corporaties) o | 2026 - 2028: Definitief ontwerp en uitvoering 4. Wijkuitvoeringsplan (WUP) o | 2026: Voorbereiding en ontwerp o | Vanaf 2027: Uitvoering Hanenberglanden Wijkaanpak (2025–2035)  | Vervolg participatie- en communicatietraject  | Opstellen wijkvisie  | Doorvertaling gemeentelijke doelstellingen naar concrete fysieke en sociale projecten en activiteiten  | Uitvoering van projecten en activiteiten NB: Elk project binnen de wijkaanpak heeft een eigen doorlooptijd en plan van aanpak. Projecten Hanenberglanden 1.

| Volkshuisvestingsfonds (VHF) o | 2026 - 2028: Uitvoering woningverbetering i.s.m. De Woonplaats o | 2026 - 2033: Ontwerp en uitvoering aanpak openbare ruimte 2. | Aanpak energiearmoede / uitrol SPUK-LAI o | 2025 - 2028: Uitvoering

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://enschede.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/0309a065-2eb8-4a1f-b3e2-be3875bdfb05?agendaItemId=01faf6ca-ee0f-4234-a17d-8c39a455cb24