Tussenrapportage 2025

Tussenrapportage 2025

Inhoudsopgave Inhoudsopgave ......................................................................................................................................2 1. Stand van zaken 2025 .......................................................................................................................3 1.1 Vitaal en sociaal ..............................................................................................................................11 1.2 Duurzaam wonen, leven en werken ................................................................................................17 1.3 Samenleving en bestuur ..................................................................................................................25 1.4 Financien en organisatie .................................................................................................................30 Bijlage 1 Beslispunten ........................................................................................................................33 Bijlage 2 Technische wijzigingen.......................................................................................................35 Vitaal en sociaal ....................................................................................................................................35 Duurzaam wonen, leven, werken

..........................................................................................................43 Samenleving en bestuur ........................................................................................................................48 Financiën en organisatie .......................................................................................................................48 Bijlage 3 Begrotingswijzigingen ........................................................................................................53 Bijlage 4: Nieuw in te stellen bestemmingsreserve .........................................................................71

blz. 2 (van 72)

1. Stand van zaken 2025 Inleiding In de gemeentebegroting 2025-2028 zijn de beleidsplannen voor de periode tot en met 2028 gepresenteerd. Deze tussenrapportage geeft een update van de stand van zaken met peildatum 1 juni 2025. Conform de financiële verordening gaat deze tussenrapportage nader in op de afwijkingen tussen beleid en realisatie en tussen budget en prognose van realisatie. Kortom afwijkingen op inhoud en op geld. In de bijlagen is vervolgens opgenomen: • Bijlage 1 Samenvatting van alle beslispunten die we voorleggen aan uw raad. • Bijlage 2 Overzicht van administratief-technische begrotingswijzigingen. De wijzigingen betreffen veelal een verschuiving of een verhoging van budget (bijv. door toevoeging van Rijksmiddelen) maar hebben geen effect op de aard van de output zoals opgenomen in de gemeentebegroting 2023. Of de wijzigingen betreffen een administratieve verwerking van een al eerder genomen besluit. • Bijlage 3 Begrotingswijzigingen, waarin we inzicht geven in de financiële consequenties van de hierboven genoemde beslispunten op de doelenboom. • Bijlage 4 Instellingscriteria voor de te vormen reserve kapitaallasten stadsdeelbeheer

Wij stellen voor: 1.

Akkoord te gaan met de technische wijzigingen, zoals opgenomen in bijlage 2 en de begrotingswijzigingen.

Verwacht resultaat 2025 Het verwachte jaarresultaat 2025 bedraagt -22,1 miljoen euro. (startsaldo -8,7 miljoen euro en programmaresultaat -13,4 miljoen): Startsaldo -8,7 miljoen euro De begroting 2025 is vorig najaar gestart met een negatief saldo van -8,7 miljoen euro. Daarnaast is (bij de vorige zomernota) voor zo’n 20 miljoen euro aan budget omgebogen. Hoofdzakelijk betrof dit scherp begroten, afromen van onderbestedingen, vrijval van reserves, vrijval van middelen voor beleidsintensiveringen die nog niet (volledig) opgepakt waren en verwachte besparingen als gevolg van het plan duurzame jeugdzorg. Programmaresultaat -13,4 miljoen euro Halverwege dit begrotingsjaar verwachten we een programmaresultaat van -13,4 miljoen euro. Nadere informatie vindt u per product verderop. Effect circulaires op de algemene reserve +5,3 miljoen euro Het circulaire-effect op 2025 wordt gedurende het jaar al toegevoegd aan de algemene reserve. Als het verwachte resultaat 2025 eind van het jaar ook verwerkt wordt met de algemene reserve zou deze reserve per saldo gemuteerd zijn met -16,8 miljoen euro (= het verwachte jaarresultaat van -22,1 miljoen euro + het accres van de sept, dec en meicirculaire ad +5,3 miljoen euro).

blz. 3 (van 72)

Programma (x 1.000 euro)

Resultaat TR 2025

Saldo begroting 2025

-8.721

Programmaresultaat: Vitaal en sociaal

-9.249

Duurzaam wonen, leven, werken

-5.117

Samenleving en bestuur

-910

Financiën en organisatie

+1.891

Verwacht resultaat programma’s

-13.385

Verwachte resultaat 2025

-22.106

Effect circulaires voor 2025 op Algemene Reserve

+5.298

Verwachte mutatie algemene reserve over 2025

-16.808

Afwijkingen tussen beleid en realisatie Op enkele terreinen wordt beleidsmatig boven verwachting geleverd: uitgiftebeleid rond bedrijfskavels is bijvoorbeeld sneller dan verwacht gerealiseerd. Betere besluitvorming rond bezwaar en beroep (leidend tot minder proceskosten). Over het algemeen wordt het beleid gerealiseerd volgens verwachting. Op het fysieke terrein, waar de grote transities momenteel plaatsvinden, zien we echter vertraging. Het betreft zowel nieuwe taken warmte/energie, bodem als reguliere taken zoals groen en bredere (samenhangende) ruimtelijke trajecten. Oorzaken zijn netcongestie, stikstof. Ook complexheid, onduidelijkheid over zowel financiën als van mede overheden (rijk, provincie) spelen parten. Per product volgt verderop verdere duiding. Bijsturing Onze reservepositie is robuust en een negatief saldo over 2025 is daarin op te vangen. Ook ons structurele begrotingssaldo is 2025 nog licht positief is. Het structurele begrotingssaldo laat alle incidentele baten en lasten buiten beschouwing en wordt als belangrijkste kengetal gebruikt door de provinciale toezichthouder. Na verwerking van de storting in de algemene reserve staat de weerstandsratio eind 2025 op 1,29 en daalt vervolgens uiteindelijk in 2029 naar 0,9 (kwalificatie krap voldoende).

Gegeven bovenstaande verwachte resultaat 2025 en verwachte mutatie in de algemene reserve blijven de reserves op krap voldoende niveau om risico’s zeker op korte termijn op te kunnen vangen. Wel zijn er in het meerjarenbeeld forse financiële uitdagingen die bij de zomernota 2025 de nodige bijsturing vereisen. Wij stellen voor om op dit moment niet met nieuwe maatregelen bij te sturen op het lopende jaar. Wel om reeds geïnventariseerde maatregelen waar het kan al dit najaar te gaan implementeren. Financiële verordening Conform onze financiële verordening wordt deze tussenrapportage aangeboden aan de Raad. Voortaan 1 tussenrapportage De raad heeft op 3 maart jl. besloten om de reguliere twee tussenrapportages vanaf dit jaar terug te brengen naar één. Bij de 1e rapportage bleek dat er over de eerste drie maanden van het jaar vaak nog erg lastig was te voorspellen of inhoudelijke en financiële doelen

blz. 4 (van 72)

zouden worden behaald. Bij de 2e werd enkel gefocust op een geactualiseerd financieel beeld over negen maanden, waarbij de rapportage gelijktijdig met de begroting eind oktober/begin november in de raad lag. Dit gaf nauwelijks nog een mogelijkheid om bij te sturen. Vandaar dat nu een tussenrapportage voor ligt over 5 maanden, die voor de zomer naar de raad verstuurd wordt en in september wordt gesproken. Dan hoeft één volledig IPC product niet opgesteld en behandeld te worden, dit is in lijn met ons streven om de werkdruk te verminderen (BOB lijn 6). Reëlere jaarsaldo’s Met ingang van vorig jaar worden effecten van circulaires op het lopende boekjaar zelf niet meer via de jaarrekening maar in plaats daarvan direct gedurende het jaar verwerkt als mutatie op de algemene reserve. Deze extra gelden, die gedurende het jaar door het rijk worden verstrekt voor datzelfde jaar, leidden namelijk veelal tot vertekende positieve jaarsaldo’s (omdat het geld niet altijd per direct uitgegeven kon worden). Vanaf 2024 kan dan ook een reëler beeld van de jaarrekening-uitkomst gepresenteerd worden. Sturing op subsidies In de begroting is eveneens de subsidiestaat vastgesteld met een maximum aan begrotingssubsidies van 124 miljoen euro voor 145 instellingen en diverse verzamelsubsidies.

Om actueler te kunnen sturen worden vanaf deze tussenrapportage mogelijke wijzigingen eveneens meegenomen, bijvoorbeeld: Wij stellen voor: Het subsidiebedrag 2025 voor instelling A te verhogen met XX euro naar YY en tegelijkertijd het subsidiebedrag 2025 voor instelling B te verlagen met XX euro naar ZZ euro en deze wijziging te verwerken in de subsidiestaat. Deze wijziging vindt plaats binnen het product Inkomensondersteuning (BP-VS-XY). Financiële trend Zagen we in eerdere jaren de volgende financiële trend in de planning & control cyclus: Deze trend van begroting via tussenrapportages naar de jaarrekening verliep dan van een sluitende begroting, waarbij de 1e tussenrapportage een negatief financieel beeld toonde, bij de 2e rapportage verbeterde dat beeld en bij de jaarrekening werd dat beeld nog positiever. Dit beeld zien we vanaf vorig jaar kantelen: de begroting startte met een negatief saldo, weliswaar positief bijgesteld in de 1e rapportage maar per saldo was de mutatie met de algemene reserve vorig jaar licht negatief: 0,5 mln. euro.

Van de geprognosticeerde voordelen op onderdelen bij de programma’s zal ook een deel via bestemmingsvoorstellen doorgeschoven worden naar 2026. Deze financiële trendbreuk wordt mede verscherpt doordat in de lopende begroting diverse budgetten vanaf 2025 voor zo’n 20

blz. 5 (van 72)

miljoen euro structureel neerwaarts zijn bijgesteld (via het BOB traject). Bovendien is het jaar gestart met een negatief begrotingssaldo van -8,7 miljoen euro. Het risicoprofiel is daardoor eveneens verhoogd. Provinciaal toezichthouder De provincie Overijssel houdt toezicht op alle 24 gemeenten, dus ook op Enschede. Dit is een wettelijke taak, met toezicht op financiën, vergunningen, toezicht en handhaving, ruimtelijke ordening, huisvesting vluchtelingen met een status om hier te blijven, archief en erfgoed (monumenten). De provincie duidt haar toezicht met kleuring. Deze heeft een signaalfunctie en is niet bedoeld als ‘goed’ of ‘fout’. Wanneer een domein oranje of rood kleurt, dan betekent dat dat de provincie risico’s ziet waarop actie nodig is. Groen betekent dat er wordt voldaan aan de wettelijke eisen, de provincie blijft toezichthouder op afstand. Bij oranje ziet de provincie risico’s waarop in haar ogen actie nodig is en waarover de provincie in gesprek gaat met de gemeente. Visueel voor onze provincie: In 2024 kleurde Enschede nog oranje (vanwege Financiën, Wet ruimtelijke ordening en Informatie- en archiefbeheer). Voor 2025 is voor Enschede de kleur groen vastgesteld. Omdat het op meerdere terreinen goed gaat. De provincie ziet echter nog enkele risico’s m.b.t. financiën en archivering waarop acties nodig zijn. Deze beide thema’s worden hieronder verder uitgelicht.

Bron: provincie Overijssel

Financiën Wat betreft het domein financiën zien we dat de begroting van de gemeente Enschede voor 2025 structureel en reëel sluitend is. De meerjarenraming is echter niet sluitend. Dit verklaart de oranje kleuring. In de begroting 2025 is het advies van de VNG gevolgd. Verder is ingezet op de lobby richting het Rijk waar het gaat om de financiële verhoudingen. Inmiddels zijn er voor de jaren 2026 en 2027 extra middelen voor gemeenten beschikbaar komen voor de problematiek in de jeugdzorg via het gemeentefonds. Ook zijn flinke stappen gezet in de uitwerking van de opdracht ‘Begroting & Organisatie in Balans (BOB) met als doel de balans tussen taken, personeel en financiën te herstellen. De uitkomsten van de mei circulaire gemeentefonds en het BOB traject zijn in de zomernota 2025 meegenomen. Dit als opmaat voor de gemeentebegroting 2026-2029. Informatie – en archiefbeheer: Enschede heeft haar risico’s ten aanzien van de Archiefwet in beeld en deze worden met een planmatige aanpak beter beheerst. Wel constateert de archivaris nog weinig voortgang op enkele voorgenomen verbeteracties. Dit leidt op basis van het toetsingskader tot de kleur oranje omdat er nog sprake is van meerdere aandachtspunten.

Enkele belangrijke verbeteracties die in 2024 zijn uitgevoerd, zijn: • Inestering in voldoende (50%) en gekwalificeerd personeel; • Inrichting van de kwaliteitscyclus informatiebeheer; • Actualisering en formalisering van het gemeentelijk meta dataschema; • Onderzoek naar het bestaan en de werking van het vervangingsproces; • Onderzoek naar de duurzame toegankelijkheid van hybride/vervangende archieven;

blz. 6 (van 72)

• Reparatie van lekkage in de archiefbewaarplaats, zodat we voldoen aan regelgeving; • Verbetering van het beheer van overgebrachte archieven en collecties; • Vaststelling benodigde beleidsstukken, richtlijnen: bestandsformaten, opslagdocumenten. Wij blijven ons onverminderd inzetten om de ingezette verbeteringen voort te zetten en het informatie- en archiefbeheer verder te professionaliseren, met als doel om op korte termijn de ‘groene’ beoordeling te realiseren. Hier blijft een structurele inzet van mensen en middelen voor nodig om dit te bereiken en vast te houden. Huisvesting statushouders en Erfgoed (monumenten) Ruimtelijke ordening en Wabo kleuren groen. Voor deze domeinen geldt dat Enschede voldoet aan de gestelde criteria. Grootste financiële afwijkingen Om uw raad snel inzicht te geven is hieronder een tabel opgenomen met de grootste afwijkingen zowel positief als negatief (x 1.000 euro). Daarbij is een beknopte duiding gegeven met verklaring in miljoen euro’s. Meer duiding volgt bij de programmaverantwoording in de volgende hoofdstukken. Plussen Product

Voornaamste verklaringen

2.022 Rente en treasury

Hogere creditrente schatkistbankieren (3 mln.), -dividend opbrengst (1,38 mln.), rentetoerekening -verliesvoorziening Grondbedrijf (-0,19 mln.). Nadeel door lagere omslagrente (-1,95 mln.)

1.700 Ondersteuning centrumtaken (wmo)

Het rijksbudget voor beschermd wonen is al enige jaren hoger dan de kosten voor de woonvoorzieningen.

1.100 Ondersteuning lokaal Er zijn minder woningaanpassingen en daling aantal cliënten CVV vervoer (0,9 mln.) Een verplichting Huishoudelijke Ondersteuning valt vrij ( 0,42 mln.) (wmo) Niet gedekte tariefstijgingen en nieuw inkoop bij WMO Begeleiding & Dagbesteding (-0,19 mln.)

700

Sociale Werkvoorziening en Nieuw Beschut

Hogere omzet van de productie en detacheringen (0,2 mln.) Extra middelen septembercirculaire voor compensatie invoering forfaitaire loonkostensubsidie (0,5 mln.).

664 Algemene belastingen

Positief jaarresultaat GBTwente ‘24 (0,64 mln.) Meeropbrengst OZB-niet woningen (2 mln.), intentie om te hoge tarieven volgend jaar te corrigeren.

450 Onderwijs

Incidenteel voordeel combinatiefunctionarissen (0,16 mln.), lagere uitgaven Leerlingenvervoer (0,17 mln.).

250 Openbare orde en veiligheid

Positief jaarresultaat Veiligheidsregio ’24 (0,35 mln.) Personeel boven sterkte (-0,1 mln.).

165 Onderwijshuisvesting Lagere omslagrente lasten 139 Vastgoedbedrijf

Vanuit de opzet van het Makelpunt in ’24 is budget over in ’25.

131 Schuldhulpverlening

Lagere kosten Stadsbank Oost Nederland en minder subsidies armoedebeleid ‘Rondkomen met je inkomen’ en Vroegsignalering.

125 College B&W

Wachtgeldvoordeel

100 Bezwaar en beroep

Betere besluitvorming, minder procedures

blz. 7 (van 72)

Minnen

Product

Toelichting

-6.100 Jeugdhulp

Autonome groei vanuit ‘24 doorwerkend (-6,5 mln.); Diverse andere factoren (0,4 mln.)

-2.784 Algemene bijstand levensonderhoud

Tekort BUIG en Loonkostensubsidie (-2,5 mln.)

-2.500 Versterken economische structuur

Incidentele bate afwikkeling deelname XL bedrijvenpark jaar later (’26).

-2.096 Arbeidsmarktparticipatie

Grote kostenstijging individuele studietoeslag en overschrijding van personeelslasten bij arbeidsmarktparticipatie (-1,5 mln.) Hogere personele lasten ten behoeve van de uitvoering Wet Inburgering (- 0,55 mln.)

-1.600 Opvang ontheemden

Verlaging rijksnormbedrag per Oekraïense ontheemde. Daardoor kan de maatregel Offensief begroten vanuit de Zomernota 2024 (4 mln.) niet volledig worden gerealiseerd.

-1.017 Bestemmen, vergunnen, toezichthouden, handhaving

Duurdere inhuur vergunningverlening, meer kosten bezwaar en beroep via externe bureaus, en niet-verrekenbare personeelslasten (-0,8 mln.) Diverse kleinere nadelen (-0,2 mln.)

Piek groot onderhoud asfalt wegenbeheer (- 1 mln.) Meer meldingen verhardingen en -1.250 Beheer en onderhoud openbare zwerfvuil Onderhoud Enschede (-0,25 mln.) ruimte

-750 Ondersteuning wijkteams

Uitname decentralisatie uitkering jeugd middelen (- 0,8 mln.) Bedrag vanuit het Rijk toegevoegd aan spuk, taken/middelen worden nader onderzocht (zie ook knelpunt zomernota).

-557 Interne dienstverlening

Implementatie herinrichting IT bedrijf (-1,6 mln.) Werken voor derden (Dimpact 0,7 mln.) Aantal kleinere voordelen.

-500 Verkiezingen

Tweede Kamerverkiezingen, voorbereiding gemeenteraadsverkiezingen (-0,87 mln.) De landelijke overheid komt met een compensatie, deze is nog niet verwerkt.

-467 Bedrijfsvoering

Extra personeelskosten wegens inwerken van nieuw personeel / extra inzet in verband met urgentie, langdurige ziekte, overschrijding materieel budget en opname spaarverlof

-300 Locatieontwikkeling

Groot aantal initiatiefprojecten en De Kop opnieuw opgestart, hogere plankosten (-0,1 mln.). Met name Horstmanpark, Centrumkwadraat en SHE: hoge materiële kosten (-0,2 mln.)

-300 Publieksdienstverlening

Extra inzet van medewerkers om de “paspoortenberg” te verwerken. De reisdocumenten zijn niet kostendekkend (wettelijk maximumtarief).

-220 Ondersteuning college, directie

Negatief jaarresultaat Kennispunt, vervanging ziekte en inhuur.

-190 Stadsdeelgewijs werken

Extreme regenval 21 juli 2024 in Pathmos en Stadsveld (na-ijlende kosten 0,13 mln.).

-100 Raad en commissies Aanpassing landelijke rechtspositiebesluit politiek ambtsdragers, waardoor de raadsleden-vergoeding hoger is dan het beschikbare budget. Vervanging bij ziekte, extra kosten.

Correctie meeropbrengst OZB niet woningen Bij de tussenrapportage is een meeropbrengst van de OZB niet woningen (eigenaren en gebruikers) van ca. 2 miljoen euro geconstateerd. Dat is ruim 5 % meer dan begroot. Vorig jaar heeft GBTwente een kwaliteitsslag doorgevoerd in de waardering niet-woningen. Als gevolg hiervan is de WOZ-waarde van een aantal niet-woningen bovengemiddeld gestegen. Dit was eind 2024 bekend, toen de tarieven voor de OZB-verordeningen 2025 al waren vastgesteld. Was dit eerder bekend geweest, dan was de stijging van de gemiddelde WOZwaarde niet-woningen gecorrigeerd in het tarief. Dit hebben wij nu niet kunnen doen. We kunnen stellen dat hier sprake is van een ‘ongewenste’ belastingheffing. Vandaar dat we nu het principebesluit voorleggen om de extra heffing van dit jaar voor volgend jaar te corrigeren.

blz. 8 (van 72)

Dit kan door later dit jaar de tarieven voor deze belasting voor 2026 (voor één jaar) lager vast te gaan stellen. Wij stellen voor: 2.

Akkoord gaan om de extra heffing van dit jaar volgend jaar terug te geven aan de eigenaren en gebruikers van niet-woningen. Dit kan door de tarieven later dit jaar voor 2026 (voor één jaar) lager vast te stellen.

Meicirculaire 2025 De meicirculaire geeft over het lopende jaar een resultaat van +5,4 miljoen euro. Door: +/+ hoger accres (door een hogere prijsindex bbp) -/- neerwaartse bijstelling van het plafond van het BTW compensatiefonds (lager te verwachten eindafrekening) -/- nadeel door bijstellingen in hoeveelheden maatstaven (met name aantal inwoners, woonruimten en huishouden laag inkomen). Deze waren blijkbaar door het rijk te hoog ingeschat. +/+ vrijval vanuit de behoedzaamheid die aangehouden wordt voor niet te voorspellen mutaties in accressen en maatstaven.

Voor een uitgebreide toelichting verwijzen we u naar de raadsbrief d.d. 16 juni 2025 inclusief memo mei circulaire. Omschrijving (x 1.000 euro)

2025

Stand gemeentefonds meicirculaire 2025

522.658

Stand gemeentefonds decembercirculaire 2024

505.203

Bruto mutatie

17.456

Mutaties jeugd

-4.737

Taakmutaties mei circulaire

-7.345

Resultaat meicirculaire 2025

5.373

Resultaten uit circulaires tot vorig jaar stonden geparkeerd op een stelpost in de begroting. Aan het eind van het jaar werd deze stelpost dan verwerkt in het jaarrekening resultaat. Zoals aangegeven is vanaf 2024 deze werkwijze aangepast en worden de resultaten van circulaires (zowel positief als negatief) op het lopende jaar direct verrekend met de algemene reserve. Door tijdens het jaar het effect van de circulaires al met de algemene reserve te verrekenen laten we op deze manier beter zien wat het feitelijke resultaat op uitvoering van onze taken is. Deze aanpassing leidt ertoe dat de volgende effecten worden verrekend met de algemene reserve: Effecten circulaires op 2025 (x 1.000 euro)

2025

Septembercirculaire 2024 effect voor 2025

-1.010

Decembercirculaire 2024 effect voor 2025

+935

Meicirculaire 2025 voor effect 2025

+5.373

Mutatie algemene reserve

5.298

blz. 9 (van 72)

Wij stellen voor: 3.

Om de effecten van de circulaires op het lopende begrotingsjaar 2025 te verwerken en daarbij het resultaat te verrekenen met de algemene reserve.

Dit besluit leidt voor 2025 tot de verrekening met de algemene reserve van 5.298.000 euro (accres septembercirculaire 2024, decembercirculaire 2024 en meicirculaire 2025), bij alle drie de circulaires gaat het dan over de accresmutatie voor het jaar 2025. Nadrukkelijk heeft demissionair premier Schoof bij de behandeling van de Voorjaarsnota van het Rijk aangegeven dat er richting Prinsjesdag nog zo’n 700 miljoen euro extra beschikbaar gesteld gaat worden voor compensatie jeugdhulp 2023 en 2024. Mocht dit doorgang vinden (en financiën niet als controversieel verklaard worden) dan zou in de septembercirculaire voor 2025 nog zo’n 7 miljoen euro voor Enschede beschikbaar gesteld worden. Omslagrente Onlangs is duidelijk geworden dat de interne omslagrente over 2025 is verlaagd van 1,5% naar 1,25%. De verrekening van deze lagere omslagrente vond vooraf aan de peildatum van deze tussenrapportage (1 juni) plaats. Gevolg is dat rentebaten bij rente & treasury dalen doordat er minder rente vanuit de kapitaallasten wordt voldaan. Daarentegen ontstaan bij de programma’s voordelen omdat hun kapitaallasten lager uitvallen. Hiermee is in de prognoses rekening gehouden. Personele kosten Het onlangs afgesloten CAO akkoord gemeenteambtenaren resulteert voor geheel 2025 in een loonstijging van bijna 2%, waarbij we in de begroting zijn uitgegaan van 3,3%.

Dit akkoord impliceert wel een (uitgestelde) stijging van bijna 4% op jaarbasis, ook zijn er extra kostenposten vanaf 2026 te verwachten vanwege nieuw op te stellen beleid over reiskosten en de optie om studieschulden af te kunnen betalen via het IKB. Vandaar dat we voorstellen om het voordelige verschil van zo’n 2,1 miljoen euro in de reserve loon-prijs compensatie te gaan doteren. Wij stellen voor: 4.

Om de effecten van het CAO akkoord over 2025 te gaan storten in de reserve loonprijscompensatie.

Hieronder vindt u per programma eerst de beleidsmatige voortgang op productniveau, vervolgens de financiële afwijkingen prognose versus begroting. Per programma zijn vervolgens de beslispunten opgenomen, in z’n totaliteit in bijlage 1.

blz. 10 (van 72)

1.1 Vitaal en sociaal 01. We werken aan bestaanszekerheid 01.01 Iedereen heeft de mogelijkheid om in z’n levensonderhoud te voorzien Acties 2025 Aantal acties: 0

01. We voeren het Beleidskader "Enschedese Arbeidsmarkt Aanpak" uit aan de hand van het uitvoeringsprogramma 2025. 02. We geven de transformatie naar sociaal ontwikkelbedrijf verder vorm.

. Legenda:

= loopt achter, bijsturing heeft onvoldoende effect;

verwachting;

= boven verwachting;

= loopt achter, bijsturing mogelijk;

= conform

= neutrale wijziging.

01.02 Iedereen heeft een dak boven het hoofd Acties 2025 Aantal acties: 0

01. We herijken onze visie en het regionaal beleidskader voor decentralisatie beschermd wonen en maatschappelijke opvang.

. Legenda:

= loopt achter, bijsturing heeft onvoldoende effect;

verwachting;

= boven verwachting;

= loopt achter, bijsturing mogelijk;

= conform

= neutrale wijziging.

02. We maken gezond leven makkelijker 02.01 Iedereen heeft toegang tot een stimulerende leefomgeving die uitnodigt tot gezond gedrag Acties 2025 Aantal acties: 0

01. We vertalen het Beleidskader "Gezond Enschede" naar uitvoeringsprogramma’s op wijkniveau. 02. We gaan aan de slag met de uitvoering van de nota “Bewegen, spelen, sporten”. 03. We gaan uitvoering geven aan de clustering van sportparken. In de begroting 2025 is opgenomen dat we dit jaar een voorstel voor een uitvoeringskrediet aan de raad voorleggen. Het raadsvoorstel van 12 mei jongstleden, waarmee de raad het voorbereidingskrediet beschikbaar heeft gesteld, bevat een aangepaste planning waarin de mijlpalen zijn aangegeven. Hierin is opgenomen dat het investeringskrediet in mei 2026 aan de raad wordt voorgelegd. De voorbereidingen van de uiteindelijke werkzaamheden verlopen conform planning. Daarmee blijft de periode van afronding van het gehele project ook wel gelijk. Omdat deze planning afwijkt ten opzichte van de oorspronkelijke begrotingsplanning zetten we dit onderwerp op oranje. 04. We voeren de kansenkaart in ter versterking van routenetwerken.

. Legenda: verwachting;

= loopt achter, bijsturing heeft onvoldoende effect; = boven verwachting;

= loopt achter, bijsturing mogelijk;

= neutrale wijziging.

blz. 11 (van 72)

= conform

02.02 Inwoners kijken naar elkaar om en dragen mede zorg voor elkaars welzijn en bestaan Acties 2025 Aantal acties: 0

01. We voeren de nota sociale basis uit. Er komt geen aparte nota Sociale Basis. De activiteiten om te komen tot het versterken van de sociale basis zijn wel gestart. De raad wordt hierover via een raadsbrief geïnformeerd. 02. We onderzoeken “75+ huisbezoeken”. 03. We gaan in gesprek over de “Nota Dierenwelzijn”.

. Legenda:

= loopt achter, bijsturing heeft onvoldoende effect;

verwachting;

= boven verwachting;

= loopt achter, bijsturing mogelijk;

= conform

= neutrale wijziging.

03. We vergroten de kansengelijkheid 03.01 Jeugdigen groeien veilig en stabiel op Acties 2025 Aantal acties: 0

01. We voeren de nota "Onze jeugd, onze zorg" uit. 02. We sluiten een convenant voor de aanpak van het huisartsentekort.

. Legenda:

= loopt achter, bijsturing heeft onvoldoende effect;

verwachting;

= boven verwachting;

= loopt achter, bijsturing mogelijk;

= conform

= neutrale wijziging.

03.02 Iedereen neemt volwaardig deel aan de samenleving Acties 2025 Aantal acties: 0

01. We voeren de nota "Samen leven, samen zorgen" uit. We zijn momenteel druk doende met de uitvoering van de achttien maatregelen in de nota "Samen leven, samen zorgen" en het opstellen van de verordening Wmo. Daarnaast wordt gewerkt aan een uitvoeringsplan Gezond leven. We zien dat het opstellen van een beleidsplan Wmo te vroeg komt, omdat er van alles in beweging is wat een goede plek verdiend in het beleidsplan. We zullen in 2026 het beleidsplan Wmo vormgeven.” 02. We stellen een integraal meerjarig beleidsprogramma migratie & integratie op.

. Legenda:

= loopt achter, bijsturing heeft onvoldoende effect;

verwachting;

= boven verwachting;

= loopt achter, bijsturing mogelijk;

= conform

= neutrale wijziging.

03.03 Iedereen ontwikkelt zijn talenten (door) Acties 2025 Aantal acties: 0

01. We voeren de nota Kansrijk Enschede 2023-2033 uit. 02. We voeren gesprekken met de drie grote PO-schoolbesturen om te komen tot een divers en duurzaam onderwijslandschap.

. Legenda: verwachting;

= loopt achter, bijsturing heeft onvoldoende effect; = boven verwachting;

= loopt achter, bijsturing mogelijk;

= neutrale wijziging.

blz. 12 (van 72)

= conform

Financiële voortgang Doelstelling en producten

Status Afwijking (x1.000 euro)

01. We werken aan bestaanszekerheid Algemene bijstand levensonderhoud Verwacht wordt een negatief resultaat van 2,8 miljoen euro. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door een tekort op de BUIG en Loonkostensubsidie van 2,5 miljoen euro. Daarnaast nadelen bij de BBZ (-112.000 euro), apparaatskosten (-143.000 euro) en overig (15.000 euro).

2.784

Arbeidsmarktparticipatie Verwacht wordt een negatief resultaat van 2,1 miljoen euro. Dit wordt met name veroorzaakt door een negatief resultaat bij arbeidsmarktparticipatie (-1,5 miljoen euro). Dit bestaat uit een grote stijging van de kosten van de individuele studietoeslag en overschrijding van personeelslasten. Daarnaast wordt er een negatief resultaat verwacht bij inburgering (-550.000 euro). Dit wordt veroorzaakt door hogere personele lasten ten behoeve van de uitvoering Wet Inburgering.

2.096

Inkomensondersteuning

0

Ondersteuning centrumtaken (WMO) Verwacht wordt een voordelig resultaat van 1,7 miljoen euro als gevolg van een voordeel op beschermd wonen (aandeel Enschede). Het rijksbudget is al enige jaren jaren dan de kosten voor de woonvoorzieningen.

1.700

Opvang Ontheemden Verwacht wordt een nadelig resultaat van 1,6 miljoen euro. Het nadeel wordt verklaard door een verlaging van het normbedrag per Oekraïense ontheemde door het Rijk. Daardoor kan de maatregel Offensief begroten vanuit de Zomernota 2024 (4 miljoen euro) niet volledig worden gerealiseerd.

1.600

Schuldhulpverlening Verwacht wordt een voordelig resultaat van 131.000 euro doordat we 62.000 euro minder denken uit te geven aan de Dienstverlening Stadsbank Oost Nederland en minder subsidies denken te verstrekken aan het Formulierenadviespunt en aan het armoedebeleid ‘Rondkomen met je inkomen’ (+86.000 euro). Ook denken we 36.000 euro minder uit te geven aan Vroegsignalering. De Schuldhulpverlening via het ROZ valt naar verwachting 45.000 euro duurder uit dan geraamd. Ten slotte verwachten we een overbesteding op overige budgetten (-8.000 euro).

131

Sociale Werkvoorziening en Nieuw Beschut Verwacht wordt een positief resultaat van 700.000 euro. Dit wordt veroorzaakt door hogere omzet van de productie en detacheringen (+200.000 euro) en extra middelen die we bij de septembercirculaire ontvangen als compensatie voor de invoering van forfaitaire loonkostensubsidie (+500.000 euro).

700

02. We maken gezond leven makkelijker Algemene Maatschappelijke Voorzieningen

0

Sport en Gezondheid

0

03. We vergroten de kansengelijkheid Jeugdhulp Verwacht wordt een negatief resultaat van 6,1 miljoen euro. Het geprognosticeerde tekort op Jeugdhulp bestaat uit een aantal effecten: - De autonome groei vanuit 2024 die doorwerkt naar 2025 (-6,5 miljoen euro), dit sluit aan op de eerder gecommuniceerde autonome groei in 2024 (zie raadsbrief “Financiële

blz. 13 (van 72)

6.100

ontwikkeling Jeugdhulp 2024”, d.d. 18 december 2024); - De niet gedekte tariefstijgingen in 2025 (-800.000 euro) doordat de gemeentelijke indexatie lager ligt dan de contractuele indexatie met zorgaanbieders; - Nagekomen verplichtingen uit 2024 (-500.000 euro) - Verder oplopende volumegroei in 2025 van ruim 1% (-1 miljoen euro); - Het saldo van enerzijds een taakstelling (-2,2 miljoen euro) en anderzijds de nog niet volledige benutting van investeringen (+1 miljoen euro) op de strategie Onze Jeugd Onze Zorg (OJOZ). In november 2025 ontvangt de Raad een actuele tussenrapportage op de doelen en indicatoren van Onze Jeugd Onze Zorg waarin een verdere verdieping plaatsvindt op de te bereiken inhoudelijke en financiële doelstellingen van OJOZ; - Een resterend effect aan autonome groei in 2025 (- 800.000 euro). In het rapport “Groeipijn” van de deskundigencommissie (d.d. 30 januari 2025) wordt de volumegroei (demografisch en autonoom) ingeschat op 4,7% in 2025, een totaaleffect van 4,9 miljoen euro voor Enschede.

Gecorrigeerd voor het reeds benoemde volumegroeieffect in Enschede (1 miljoen euro) valt de huidige prognose voor autonome groei daarmee positiever uit (3,9 miljoen vanuit landelijke verwachting versus het huidige ingeschatte effect voor Enschede van 0,8 miljoen euro); - Een positief effect uit de meicirculaire 2025, dit betreft de vergoeding (50%) voor de landelijke autonome groei in 2023 en 2024 (+4,7 miljoen euro). Ondersteuning lokaal (WMO) Verwacht wordt een voordelig resultaat van 1,1 miljoen euro; Dit wordt veroorzaakt door een nadelig resultaat voor WMO Begeleiding & Dagbesteding (-190.000 euro). Dit is o.a. het gevolg van niet gedekte tariefstijgingen en nieuw inkoop. Voordelige resultaten bij Hulpmiddelen & Diensten (+920.000 euro, minder woningaanpassingen daling aantal cliënten CVV vervoer) en Huishoudelijke Ondersteuning (+420.000 euro, vrijval verplichting).

1.100

Ondersteuning wijkteams Verwacht wordt een nadelig resultaat van 750.000 euro. Dit wordt met name veroorzaakt door de uitname van de DU Jeugd middelen (-793.000 euro). Dit is als incidenteel knelpunt opgenomen in de Zomernota 2025. Verder verwachten we hogere kosten voor extra activiteiten van Organisatie voor Zorg en Jeugdhulp Twente (OZJT), inclusief een niet gerealiseerde taakstelling (-150.000 euro). Ook hebben we een nadelige doorbelasting van personele kosten (-75.000 euro). Daarnaast hebben we een onderbesteding op diverse subsidies waarbij minder is aangevraagd dan begroot of de subsidie via andere middelen wordt gedekt (+65.000 euro). Verder verwachten we een onderbesteding op de werkbudgetten beleid en wijkteams (+80.000 euro) en op indicaties zorg (+65.000 euro). Ten slotte verwachten we een onderbesteding op overige budgetten (+58.000 euro).

-750

Onderwijs Verwacht wordt een positief resultaat van 450.000 euro. Dit wordt met name veroorzaakt door een incidenteel voordeel op combinatiefunctionarissen (+161.000 euro) en lagere uitgaven voor Leerlingenvervoer (+167.000 euro). In deze prognose is geen rekening gehouden met uitgaven en verrekeningen van leerlingenvervoer Oekraïense leerlingen en Statushouders. Ook is er sprake van een onderbesteding op Toezicht en handhaving kinderopvang (+78.000 euro) en Peuterspeelzaalwerk (+76.000 euro). Daarnaast hebben we een overbesteding bij Sociaal Maatschappelijke Indicatie/Kinderopvang (-99.000 euro). Ten slotte verwachten we een onderbesteding op overige budgetten (+67.000 euro).

450

Totaal - Vitaal en sociaal Legenda:

= tegenvaller;

-9.249 = risico;

= conform begroting;

= meevaller;

blz. 14 (van 72)

= neutrale wijziging

Wij stellen voor: 5. Om de lasten bij het product Sport en Gezondheid voor 2025 te verhogen met een bedrag van 225.000 euro ten behoeve van uitgaven met betrekking tot drugsbestrijding (uitvoering van het amendement begroting 2024-2027) en dit bedrag te dekken door een onttrekking uit de reserve drugsbestrijding (BP-VS-01). Zie hiervoor de raadsbrief van 3 maart 2025, waarin een bedrag van 102.500 euro is genoemd. Het bedrag is nu hoger geraamd als gevolg van het naar voren halen van het rioolwateronderzoek en het onderzoek naar het drugsgebruik door Samen Twente. Wij stellen voor: 6. Om de lasten en baten bij het product Sport en Gezondheid incidenteel voor 2025 te verhogen met een bedrag van 607.953,77 euro ten behoeve van de begrotingssubsidie SPUK stimulering sport 2025 voor Sportaal. Hier staan baten van het Rijk tegenover. (BP-VS-02) Wij stellen voor: 7. Om de aan de stichting Enschedese Speeltuinen voor 2024 te verhogen met 108.000 euro ten laste van het budget voor SW-detacheringen (80.000 euro) en huur (28.000 euro). Deze wijziging vindt plaats binnen het product Algemene Maatschappelijke Voorzieningen. Op deze manier kunnen we de SES in de gelegenheid stellen eigen personeel aan te nemen en de huurlasten te bekostigen (BP-VS-03). Wij stellen voor: 8.

Het geraamde tekort ad 1,2 miljoen euro op het deelproduct Maatschappelijke opvang (product Ondersteuning centrumtaken Wmo) te onttrekken aan de hiervoor ingestelde bestemmingsreserve Maatschappelijke opvang. We werken toe naar een duurzame financiële basis. We zien ook dat de dakloosheid landelijk en in Enschede toeneemt en de huidige voorzieningen ontoereikend zijn. Dit maakt dat in elk geval ook in 2025 een beroep op de bestemmingsreserve zal worden gedaan. (BP-VS-04). Wij stellen voor: 9. 1. Het subsidiebedrag 2025 e.v. te verhogen van Stop Armoede met 10.000 euro ten behoeve van huur aan het Vastgoedbedrijf. van Stichting Present met 8.955 euro en van de Kledingbank met 23.715 euro. Tegelijkertijd het subsidiebedrag 2025 e.v. te verlagen van Stichting Vakantiefonds met 1.093 euro, van Fonds Bijzondere Noden Enschede met 9.052 euro, van Empowerement met 2.618 euro, de verzamelsubsidies armoedebestrijding met 11.421 euro en aanvullend overige armoedebudgetten met 18.486 euro. 2. Aanvullend het subsidiebedrag 2026 e.v. te verlagen van Stichting Leergeld Enschede met 20.132 euro als gevolg van de decentralisatie-uitkering Armoedebestrijding kinderen (BP-VS-06). Wij stellen voor: 10.

De subsidies voor de ouderenorganisaties seniorenplatform Enschede (3.190 euro), Open Ouderenwerk Boekelo (3.190 euro), Stichting Vier het Leven (3.190 euro) op te nemen in de subsidiestaat van de begroting. Het zijn geen nieuwe subsidies. Deze organisaties ontvingen al subsidie van de gemeente. Via een begrotingssubsidie wordt de juiste grondslag voor de subsidieverlening toegepast. (BP-VS-07). Wij stellen voor: 11. De uitgaven voor het project van de ambulante ondersteuning Vrouwenopvang (product Ondersteuning Centrumtaken Wmo) van 340.000 euro in 2025 en 340.000 euro in 2026 conform afspraken van het regionale bestuurlijke overleg te onttrekken aan de hiervoor ingestelde bestemmingsreserve Vrouwenopvang (BP-VS-08). Wij stellen voor: 12. De subsidie aan Alifa te verhogen met 53.800 euro. Het bedrag is opgebouwd uit: - 31.594 euro voor Triple-P te dekken uit de SPUK GALA, onderdeel Kansrijke start, en - 22.206 euro voor de dementieketen te dekken uit de SPUK GALA, onderdeel mantelzorg.

blz. 15 (van 72)

Formele besluitvorming is nodig voor de juiste grondslag voor deze subsidieverlening (BP-VS-09). Wij stellen voor: 13. Om de impulsbudgetten sociale infrastructuur en de integratieuitkeringen Participatie Sociale Infrastructuur te doteren aan de reserve infrastructuur WSW. Voor 2025 gaat het om 819.978 euro. Deze budgetten worden in 2025 en bij de volgende meicirculaires beschikbaar gesteld aan gemeenten om sociaal ontwikkelbedrijven financieel te ondersteunen bij de noodzakelijke transitie en transformatie van de sociale infrastructuur (BP-VS-10).

blz. 16 (van 72)

1.2 Duurzaam wonen, leven en werken 01. Enschede is klimaatneutraal 01.01 We verlagen de CO2 uitstoot onder andere door energiebesparing en opwek van hernieuwbare energie Acties 2025 Aantal acties: 0

01. We voeren Solarparking-projecten uit De realisatie van Solarparking-projecten blijft lastig vanwege netcongestie en de financiële haalbaarheid. De genoemde projecten zullen niet in 2025 gerealiseerd worden, maar doorschuiven naar 2026. 02. We werken aan de ontwikkeling van SMART Energy Hubs 03. We herzien de Energievisie (inclusief aanpak netcongestie) 04. Vervolgaanpak Renovatiedeal Twente 05. We schetsen een energiesysteem voor de toekomst Het energiesysteem voor de toekomst kunnen we niet op tijd opleveren omdat de herziening van de Energievisie meer tijd en capaciteit kostte dan gedacht. Daarnaast is de Provinciale Energievisie pas begin dit jaar opgeleverd. Hierin staat ook het “provinciale energiesysteem van de toekomst” opgenomen. Deze moest meegenomen worden als input in ons eigen lokale energiesysteem. Door deze redenen schuift oplevering van het energiesysteem voor de toekomst door naar 2026.

. Legenda:

= loopt achter, bijsturing heeft onvoldoende effect;

verwachting;

= boven verwachting;

= loopt achter, bijsturing mogelijk;

= conform

= neutrale wijziging.

01.02 We verminderen aardgasgebruik door woningen en bedrijven aardgasvrij te maken. Acties 2025 Aantal acties: 0

01. We schrijven een warmteprogramma en werken een koers uit voor collectieve warmteoplossingen 02. We stellen een aanpak op voor wijkuitvoeringsplannen warmte (richting aardgasvrije wijken) De eerdere planning richtte zich vooral op wijken met kans op warmtenetten. De ontwikkeling van warmtenetten is vertraagd door nieuwe wetgeving en onduidelijkheid over financiën. Er vindt nu een heroriëntatie op deze opdracht plaats vanuit het warmteprogramma en in afstemming met het plan van aanpak netcongestie. 03. We stellen een wijkuitvoeringsplan warmte op voor Twekkelerveld De huidige landelijke wetsontwikkelingen maken het moeilijk om snel stappen te maken in het proces rondom warmtenetontwikkeling in Twekkelerveld. We werken aan een businesscase voor warmtenet in de wijk. Toch zorgen de landelijke ontwikkelingen voor teveel onduidelijkheden voor zowel de gemeente als de warmteleverancier (Ennatuurlijk). Dit belemmert verdere stappen in het proces. Bewoners van Twekkelerveld worden bij vervolgstappen geïnformeerd en betrokken. Door de onzekerheden kunnen wij bewoners nu niet goed informeren. 04. We stellen een wijkuitvoeringsplan warmte op voor Stroinkslanden Zuid De ontwikkelingen waardoor bij Twekkelerveld momenteel vertraging opgelopen wordt, zijn 1 op 1 van toepassing op Stroinkslanden Zuid. Zodra de onduidelijkheden voor de

blz. 17 (van 72)

warmteleverancier en de gemeente door de landelijke overheid zijn weggenomen en duidelijk is dat een verdere warmtenetontwikkeling in Twekkelerveld haalbaar zou kunnen worden, wordt een start gemaakt het proces voor warmtenetontwikkeling in Stroinkslanden Zuid. 05. We stellen een wijkuitvoeringsplan warmte op voor ’t Lang Voor ‘t Lang geldt een andere insteek dan bij Twekkelerveld. In ‘t Lang ligt een bestaand warmtenet dat vervangen moet worden vanuit Ennatuurlijk. Deze vervanging staat in basis los van de landelijke warmtenetontwikkelingen. Voor ‘t Lang speelt echter mee dat partijen zoeken naar kansen om werkzaamheden te combineren, zoals met vervangingswerkzaamheden voor riolering en andere ondergrondse infra. Dit om overlast voor bewoners te beperken en bij voorkeur kosten te besparen. Dit maakt het voorbereidingsproces complexer. Daarom kan communicatie met bewoners nu nog niet beginnen. 06. We verkennen de mogelijkheid voor een regionaal warmtenet en een regionaal warmtebedrijf

. Legenda:

= loopt achter, bijsturing heeft onvoldoende effect;

verwachting;

= boven verwachting;

= loopt achter, bijsturing mogelijk;

= conform

= neutrale wijziging.

02. Enschede is klimaatbestendig en waterrobuust ingericht 02.01 We passen de omgeving aan op de klimaatverandering Acties 2025 Aantal acties: 0

01. We leggen regelgeving voor aan de raad op gebied van afval- , grond- en regenwater 02. We onderzoeken alternatieven voor het opleggen van rioolheffingen

. Legenda:

= loopt achter, bijsturing heeft onvoldoende effect;

verwachting;

= boven verwachting;

= loopt achter, bijsturing mogelijk;

= conform

= neutrale wijziging.

03. Enschede is groen en biodivers 03.01 Samen zorgen we voor een groene omgeving met meer planten en dieren Acties 2025 Aantal acties: 0

01. We actualiseren het Groenambitieplan Enschede (GAP) We zien dat de ambities van het groenambitieplan nog steeds staan en blijven staan, zoals in de Zomernota. Daarom hebben we er met de beschikbare capaciteit en werkdruk voor gekozen om de beleidsinzet te richten op de uitwerkingen van de ambitie, zoals het traject van de optimalisatie bomenregels. Wel komt er in 2025 een raadsvoorstel in verband met afwijking financiële verordening. In de financiële verordening is namelijk opgenomen dat beleidsplannen kapitaalgoederen iedere 4 jaar geactualiseerd moeten worden. 02. We vergroenen de binnenstad (Groenambitieplan Enschede) 03. We vergroenen het Van Heekplein Voor we daadwerkelijk kunnen starten met het maken van een ontwerp voor het vergroenen van het Van Heekplein, willen we eerst de noodzakelijke investeringen in kaart brengen. Het gaat hierbij om de raming van de kosten voor vervanging bestrating, vervanging watergoten, vervanging elektra putten en vergroening van het plein. We leggen dit jaar dus nog geen

blz. 18 (van 72)

totaalplan voor het vergroenen van het van Heekplein voor aan de raad. 04. We maken een groene visie op de parken We hebben er met de beschikbare capaciteit en werkdruk voor gekozen om de beleidsinzet te richten op trajecten als de optimalisatie bomenregels. We vinden dit een belangrijk onderwerp van onze ambitie, daarom pakken we deze in 2026 verder op. Tegelijkertijd weten we nu nog niet of de uitwerking van de visie op de parken gerealiseerd kan worden uit reguliere budgetten en subsidies, of dat we extra middelen aan moeten vragen. 05. We voeren de visie Landelijk Gebied uit

. Legenda:

= loopt achter, bijsturing heeft onvoldoende effect;

verwachting;

= boven verwachting;

= loopt achter, bijsturing mogelijk;

= conform

= neutrale wijziging.

04. Enschede is circulair 04.01 We hergebruiken producten en materialen zodat grondstoffen hun waarde behouden Acties 2025 Aantal acties: 0

01. We heroverwegen het afvalbeleid in het kader van ruimtelijke ontwikkelingen We doen een heroriëntering op deze actie en nemen daarin ook de aangenomen motie ‘Zet het keuzemodel niet bij het afval’ mee.

. Legenda:

= loopt achter, bijsturing heeft onvoldoende effect;

verwachting;

= boven verwachting;

= loopt achter, bijsturing mogelijk;

= conform

= neutrale wijziging.

05. Enschede heeft veel baankansen 05.01 Enschede/Twente is meer verbonden met aanliggende economische centra (agglomeratiekracht) Acties 2025 Aantal acties: 0

01. We liquideren de Gemeenschappelijke Regeling Regionaal Bedrijventerrein We gingen ervan uit dat de GR de raad in het voorjaar een liquidatieplan zou aanbieden voor een zienswijze. Dit is met een half jaar vertraagd vanwege de complexiteit van het liquidatieproces. Het Dagelijks Bestuur van de GR neemt nu op 2 juli 2025 een besluit over dit plan. Dit houdt in dat de liquidatie in het eerste kwartaal van 2026 zal plaatsvinden in plaats van 1 juli 2025. 02. We maken een voorstel over deelname in de ontwikkeling van XL Business Park II

. Legenda:

= loopt achter, bijsturing heeft onvoldoende effect;

verwachting;

= boven verwachting;

= loopt achter, bijsturing mogelijk;

= neutrale wijziging.

05.02 In Enschede groeien de banen op de toplocaties Acties 2025 Aantal acties: 0

01. We verkennen de realisatie van een parkeergarage Kennispark 02. We maken een voorstel over de oprichting van een Bedrijven InvesteringsZone

blz. 19 (van 72)

= conform

Vastgoedeigenaren Binnenstad 03. We actualiseren het Retail beleid 04. We onderzoeken voor Technology Base de diverse kansen en uitdagingen voor de nabije toekomst Netcongestie en stikstof vormen belangrijke uitdagingen voor de snelheid waarmee we het gebied kunnen ontwikkelen. Ze leiden in ieder geval tot een vertraging in gronduitgifte. Op Twente Airport spelen drie deels samenhangende uitdagingen: 1) de vertraging in de planvorming bij Defensie voor mogelijke terugkeer naar het gebied, 2) de mogelijke overgang van de exploitatie van de luchthaven naar het bedrijfsleven via een proces van concessieverlening en 3) de besluitvorming in 2025 door Provinciale Staten over blijvende betrokkenheid bij de luchthaven. Op dit moment zet de GR alles op alles om de concessieverlening van de exploitatie op tijd rond te krijgen. We weten in de tweede helft van 2025 of dit is gelukt.

. Legenda:

= loopt achter, bijsturing heeft onvoldoende effect;

verwachting;

= boven verwachting;

= loopt achter, bijsturing mogelijk;

= conform

= neutrale wijziging.

05.03 In Enschede kunnen bestaande en nieuwe bedrijven verantwoord/duurzaam/groen groeien en innoveren Acties 2025 Aantal acties: 0

01. We stellen visies op voor De Reulver en Euregio Bedrijvenpark 02. We bereiden de ontwikkeling van een nieuw bedrijventerreinen voor 03. We actualiseren het uitgiftebeleid bedrijfskavels Deze actie hebben we in 2024 al afgerond. Bij de voorbereiding van de gemeentebegroting 2025 dachten we nog dat dit tot in 2025 zou doorlopen. 04. We actualiseren het erfpachtbeleid voor bedrijven 05. We formuleren een Projectafwijkingsbesluit (PAB) Vliegveld Twenthe Evenemententerrein (VTE) Er zijn zienswijzen ingediend tegen het Projectafwijkingsbesluit. Daarnaast zijn er recente uitspraken van de Raad van State en jurisprudentie die vertaald moeten worden naar het Projectafwijkingsbesluit. Dit leidt tot vertraging.

. Legenda:

= loopt achter, bijsturing heeft onvoldoende effect;

verwachting;

= boven verwachting;

= loopt achter, bijsturing mogelijk;

= conform

= neutrale wijziging.

06. Talent wordt aangetrokken, vastgehouden en ontwikkeld 06.01 De stedelijke voorzieningen zijn divers en attractief voor inwoners en bezoekers (nationaal en internationaal) Acties 2025 Aantal acties: 0

01. We evalueren het beleid voor Amateurkunst 02. We stellen een planologisch kader op voor creatieve broedplaatsen In 2025 wordt een breed onderzoek gedaan naar voorzieningenprogrammering. Het rapport van Bureau Buiten naar de ruimte vraag van Creatieve Broedplaatsen wordt meegenomen in dit onderzoek. Resultaat van dit onderzoek is een normenkader voor voorzieningen die aansluiten bij de vraag, behoefte en groei van de stad. Dit onderzoek wordt eind 2025 opgeleverd. De uitkomst van het onderzoek is de basis voor de uitwerking van

blz. 20 (van 72)

voorzieningen op stadsdeelniveau. Daarin worden creatieve broedplaatsen meegenomen. 03. We maken een plan van aanpak voortgang Deltaplan Talent

. Legenda:

= loopt achter, bijsturing heeft onvoldoende effect;

verwachting;

= boven verwachting;

= loopt achter, bijsturing mogelijk;

= conform

= neutrale wijziging.

06.02 De nieuwe woonmilieus zijn attractief, betaalbaar en toekomstbestendig Acties 2025 Aantal acties: 0

01. We herzien het grondbeleid 02. We ontwikkelen het Horstmanpark als woningbouwlocatie 03. We werken aan de Spoorzone Hengelo Enschede (SHE) 04. We formuleren een visie voor de Driehoek Noord 05. We starten de planvormingsfase op voor Noord Glanerbrug Om Noord Glanerbrug te ontwikkelen is eerst een ruimtelijke verkenning nodig over alle ruimtelijke ontwikkelingen in Noord-Oost Glanerbrug. Alle individuele ontwikkelingen hebben effect op elkaar en het vraagstuk van mobiliteit. Eerst moet die samenhang worden vastgesteld. We werken aan de ruimtelijke verkenning. 06. We formuleren een handelingskader voor de locatie Phenix 07. We stellen een omgevingsplan op voor Cromhoffpark 08. We stellen een handelingskader op voor de Kwinkel in Boekelo 09. We stellen omgevingsplannen op voor ‘Bouwen in de wijk III’ Door personeel verloop is dit project vertraagd. Toch moet het mogelijk zijn dit jaar het ontwerp planologisch besluit ter visie te leggen. 10. We stellen een visie op voor het Boulevardkwartier 11. We stellen een handelingskader op voor het Maisveld aan de Ekersdijk Er ligt een Programma van Eisen die de basis vormt voor de realisatie van één supermarkt. Op basis van het definitieve plan van de supermarkt weten we hoeveel ruimte er over blijft voor een handelingskader voor andere functies. We wachten op het definitieve plan waarna we het handlingskader opstellen.

We ronden deze eind 2025 af. 12. We monitoren de effecten van de Wet kwaliteitsborging (Wkb)

. Legenda:

= loopt achter, bijsturing heeft onvoldoende effect;

verwachting;

= boven verwachting;

= loopt achter, bijsturing mogelijk;

= conform

= neutrale wijziging.

06.03 Talent weet waarom Enschede aantrekkelijk is om te wonen, leven en te werken Acties 2025 Aantal acties: 0

. Legenda: verwachting;

= loopt achter, bijsturing heeft onvoldoende effect; = boven verwachting;

= loopt achter, bijsturing mogelijk;

= neutrale wijziging.

07. In Enschede kun je prettig en gezond wonen en leven 07.01 Wijken en buurten zijn veilig, gezond en leefbaar

blz. 21 (van 72)

= conform

Acties 2025 Aantal acties: 0

01. We stellen de Omgevingsvisie fase 4 op 02. We ontwikkelen een gebiedsgerichte wijkaanpak voor de Hanenberglanden 03. We ontwikkelen een gebiedsgerichte wijkaanpak voor Wesselerbrink Noord-Oost 04. We ontwikkelen een gebiedsgerichte wijkaanpak voor Twekkelerveld: verdieping wijkplan De uitwerking van diverse sectorale sporen is inmiddels gestart, maar kost inhoudelijk meer tijd dan vooraf ingeschat. Het is lastig gebleken om planningen goed op elkaar af te stemmen. Bovendien betrekken we ook stakeholders en bewoners bij dit proces en dit maakt het ook complexer. We verwachten medio 2026 een integraal toekomstbeeld voor Twekkelerveld aan de raad (informerend) te kunnen voorleggen. 05. We ontwikkelen een gebiedsgerichte wijkaanpak Twekkelerveld: aanpak leefbaarheid Volkshuisvestingsfonds 06. We ontwikkelen een gebiedsgerichte wijkaanpak Twekkelerveld: omgevingsplan Huis van de Wijk Het project wordt concreter nu meer helderheid is over de invulling, organisatie, aanpak en middelen. Het programma van eisen en de planning kan nu opgesteld worden. Verwachting is dat het omgevingsplan in 2026 aan de raad voorgelegd kan worden. 07. We stellen de visie Ondergrondse Infrastructuur op Door het ontbreken van specialistische kennis en capaciteit moet er nog gestart worden. 08.

We werken aan de vertaling van de Omgevingsvisie naar een Omgevingsplan De eerste wijziging van het Omgevingsplan Stadsveld was gepland voor midden 2025. Dit is vertraagd, omdat de nieuwe structuur nog niet goed ontworpen was. Het inwonersperspectief en de juridische robuustheid moest beter worden. Nu willen we in september 2025 starten met de procedure en deze in december vaststellen. Dit is niet alleen het begin voor het werken met een nieuwe structuur, maar ook voor Standaard voor officiële publicaties (STOP) en toepassingsprofielen omgevingsdocumenten (TPOD). STOP TPOD zijn publicatiestandaarden die passen in het Digitaal Stelsel Omgevingswet. Daarna kunnen we de transitiestrategie van het Omgevingsplan volledig uitvoeren, samen met de Omgevingsvisie.

. Legenda:

= loopt achter, bijsturing heeft onvoldoende effect;

verwachting;

= boven verwachting;

= loopt achter, bijsturing mogelijk;

= conform

= neutrale wijziging.

07.02 Enschede heeft een goede interne bereikbaarheid Acties 2025 Aantal acties: 0

01. We voeren een modelstudie uit naar de groei van mobiliteit door stedelijke ontwikkeling 02. We maken een plan voor een ondergrondse fietsenstalling bij station Enschede 03. We verbeteren de ontsluiting van Enschede-Oost 04. We schrijven een nieuw beleidsplan ‘Openbare Verlichting’ Binnen het huidige beleidsplan kan de verledding verder worden uitgevoerd. Uitstel naar 2026 omdat dit mogelijk is qua benodigde actualisatie en zo de capaciteit ingezet kan worden op de uitvoering. Wel komt er in 2025 een raadsvoorstel in verband met afwijking financiële verordening. In de financiële verordening is namelijk opgenomen dat beleidsplannen kapitaalgoederen iedere 4 jaar geactualiseerd moeten worden. 05. We formuleren een nieuw Reclamebeleid De aanpassing van dit beleid is in voorbereiding. De uitkomsten van de zomernota hebben effect op het beleid en daarmee ook de planning.

blz. 22 (van 72)

. Legenda: verwachting;

= loopt achter, bijsturing heeft onvoldoende effect; = boven verwachting;

= loopt achter, bijsturing mogelijk;

= conform

= neutrale wijziging.

Financiële voortgang Doelstelling en producten

Status Afwijking (x1.000 euro)

01. Enschede is klimaatneutraal Duurzaamheid

0

02. Enschede is klimaatbestendig en waterrobuust ingericht 03. Enschede is groen en biodivers 04. Enschede is circulair 05. Enschede heeft veel baankansen Dienstverlening aan ondernemers

0

Verkeersinfrastructuur en beleid De begrote opbrengst parkeren FC Twente is in 2025 niet haalbaar. Versterken economische structuur In de begroting 2025 is een incidentele bate opgenomen van 2,5 mln euro in verband met de afwikkeling van de deelname XL bedrijvenpark. De huidige verwachting is dat de afwikkeling pas in 2026 zal plaatsvinden en niet in 2025. Het besluit voor liquidatie / opheffing wordt door het algemeen bestuur genomen. De meest recent vastgestelde planning voor opheffing is 1 januari 2026.

-50 2.500

06. Talent wordt aangetrokken, vastgehouden en ontwikkeld Bestemmen, Vergunnen, Toezicht en Handhaving Ruimtelijk plannen (575.000 euro nadeel): De kosten voor de kruising VTE op Technology Base Twente worden voor 50% gedragen door Technology Base Twente. Het resterende, niet-gedekte deel bedraagt 175.000 euro (nadeel). De overschrijding op de lasten binnen het programma Ruimtelijke Plannen (290.000 euro nadeel) wordt voornamelijk veroorzaakt door vervangingen als gevolg van langdurige ziekte, waarbij een deel van deze vervanging verband houdt met stikstofadvisering. Daarnaast leidt de actualisatie van HR21 tot een hogere inschaling van één functiegroep met terugwerkende kracht vanaf 1 januari 2022, wat resulteert in een nadeel van 110.000 euro. Vergunningen (923.000 euro nadeel): De hogere lasten komen door duurdere inhuur bij vergunningen (AD-taken en leges), meer kosten voor bezwaar en beroep via externe bureaus, en niet-verrekenbare personeelslasten voor AD taken (800.000 euro nadeel). Digitaal Stelsel Omgevingswet is een toepassing die landelijk opgelegd wordt voor alle gemeenten. De kosten voor het beheer van het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) nemen ieder jaar toe (123.000 euro nadeel).

Handhaving openbare ruimte (631.000 euro voordeel): De lagere lasten bij Handhaving Openbare Ruimte zijn het gevolg van de relatief jonge leeftijd van medewerkers, waardoor de personeelskosten lager uitvallen dan begroot, en van een andere inrichting en uitbesteding van de afhandeling van bestuurlijke boetes.

blz. 23 (van 72)

1.017

Handhaving bouwwerken en bedrijven (150.000 euro nadeel): De inzet op taken door de Omgevingsdienst Twente is in het eerste kwartaal al fors hoger dan op basis van het uitvoeringsprogramma 2025 is begroot. Hiervoor zijn diverse redenen aan te wijzen zoals de nieuwe Omgevingswet, de uitwerking van specifieke projecten in 2024 en een ontoereikend budget. Cultuur, Evenementen en Citymarketing

0

Grondbedrijf

0

Locatieontwikkeling Hoge plankosten (100K) initiatief- en definitiefase als gevolg van het grote aantal initiatiefprojecten en omdat De Kop opnieuw is opgestart. Hoge materiële kosten (200K) initiatief- en definitiefase onder andere Horstmanpark, Centrumkwadraat en SHE.

-300

Parkeerbeheer

0

Stedelijke ontwikkeling

0

07. In Enschede kun je prettig en gezond wonen en leven Afvalstoffen

0

Begraafplaatsen

0

Beheer en Onderhoud Openbare Ruimte Beheer wegen (1.000.000 euro nadeel): We zitten in 2025 in een piek op het gebied van groot onderhoud asfalt. We hebben de piek al flink afgevlakt door het uitvoeren van maatregelen op een aantal wegen, waardoor de levensduur van de weg met 5 jaar wordt verlengd. Daarnaast moeten we groot onderhoud asfalt aan een deel Auke Vleerstraat inclusief deel Westerval en deel Afinkstraat uitvoeren in 2025. Dit kunnen we niet meer uitstellen. De kosten waren geraamd op 1,7 miljoen euro, maar nu blijkt dat de kosten bijna een miljoen hoger uit gaan gevallen, namelijk 2,7 miljoen euro.

1.250

Stadsdeelbeheer (250.000 euro nadeel): Overschrijding bij het klachtenbestek vanuit Onderhoud Enschede. Er worden meer meldingen gedaan over verhardingen en zwerfvuil dan begroot. Riolering

0

Totaal - Duurzaam wonen, leven werken Legenda:

= tegenvaller;

= risico;

= conform begroting;

-5.117 = meevaller;

= neutrale wijziging

Wij stellen voor: 14. Om het subsidiebudget voor de Stichting Landschapfonds Enschede met 209.746 euro te verhogen in 2025. De wijziging wordt gedekt binnen het product Stedelijke ontwikkeling. Wij stellen voor: 15. Om in lijn met de aangenomen motie Investeren in een sterke stad van het CDA van 15 juli 2024, extra middelen (554.731 euro) in te zetten ter versterking van het Actieplan binnenstad in 2026. Deze middelen zijn gedekt vanuit de reserve Flankerend beleid. Wij stellen voor: 16. Om 554.400 euro in 2025 over te hevelen vanuit Sport en Gezondheid naar Beheer en onderhoud openbare ruimte (Stadsdeelbeheer). Van deze gelden wordt 140.000 euro direct besteed in 2025. Het restant van 414.400 euro wordt geactiveerd en hiervoor is een reserve kapitaalslasten nodig (414.000 euro), om de kapitaalslasten de komende 15 jaar te kunnen dekken. Daarnaast is er een krediet nodig bij Stadsdeelbeheer om deze kosten te kunnen activeren. De dekking hiervan komt vanuit de exploitatie van Sport en Gezondheid. Zie hiertoe ook bijlage 4. Nieuw in te stellen bestemmingsreserve voor de format Reserve kapitaallasten stadsdeelbeheer RES071. Op 1 april 2025 heeft het College van B&W ingestemd met de uitvoeringsstrategie en het bestedingsplan voor 2025. Als onderdeel van het op 10 juni 2024 door de Raad vastgestelde beleidskader