Rapport Kader Inzet Rijksmiddelen
Tekst van het document
26 ze voor een klein project een bedrag konden aanvragen tot maximaal €5.000.14 Ook het Fonds Podiumkunsten (FPK) heeft een succesvol snelloket opgezet, namelijk de regeling Balkonscènes. Makers(groepen) konden met die regeling snel maximaal €7.500 aanvragen voor kleinschalige live-uitvoeringen in de openbare ruimte.15 Om aanvraagprocedures sneller en toegankelijker te maken, kan worden gekozen voor de methode van een (video)pitch. Aanvragers dienen dan in plaats van of in aanvulling op een (korte) aanvraag een pitch in, waarop zij worden beoordeeld. Het Cultuur Innovatiefonds van Provincie Utrecht heeft hiermee gewerkt. Aan de hand van een videopitch van 3 minuten konden creatieve makers een innovatief idee presenteren, waarmee zij een specifiek vraagstuk aan gaan pakken. Indien de pitch geselecteerd werd, kreeg de aanvrager begeleiding bij het verdere uitwerken en de uitvoering van het plan.16 Presentatieplekken Een gemeente kan investeren in het verschaffen van presentatieplekken voor kunstenaars zodat kunstenaars hun werk kunnen blijven vertonen. Deze investering zorgt voor een versterking van de presenterende schakel in de creatieve cyclus. Een voorbeeld hiervan is het project ‘lucht’ van de gemeente Groningen.
Kunstenaars konden via die regeling een bedrag van €2.000 aanvragen om hun nieuwe kunstprojecten af te drukken op A-0 posterformaat en te presenteren op billboards in de stad. Zodoende bleef het Groningse publiek op de hoogte van de lokale ontwikkelingen en kregen de kunstenaars een podium aangeboden. Ook kan er worden ingezet op het faciliteren van grotere, ruimere presentatieruimtes zodat de anderhalvemeterregel kan worden nageleefd en toch de maximale publieksinkomsten kunnen worden verdiend. Dit gebeurde bijvoorbeeld in Zwolle met de ‘Regeling Zaalhuur’.17 Delen van informatie Het is ook een optie om informatie te delen en te verspreiden onder makers en organisaties. Dit kan op verschillende manieren. Het delen van informatie kan meerdere schakels in de creatieve cyclus versterken, afhankelijk van de manier waarop informatie wordt gedeeld. Dit kan bijvoorbeeld via een nieuwsbrief waarin relevante informatie over regelingen en andere initiatieven staat. Ook een aanjager kan een belangrijke rol spelen in het verspreiden van informatie en het samenbrengen van partijen. In Nijmegen kunnen zzp’ers via de ‘Deelregeling scholing en ontwikkeling’ maximaal €2.000 aanvragen voor een project, training, cursus, activiteit of een andere vorm van professionalisering zoals het aantrekken van een fondsenwerver om zich artistiek en inhoudelijk te ontwikkelen.
Het doel van de regeling is het geven van een impuls aan de werkpraktijk in tijden van corona en erna. De gemeente Overijssel heeft een vergelijkbare 14 Gemeente Groningen, ‘Raadsvoorstel: Sociaal Steunpakket Cultuur’, 4-5; Cor Wijn en Bastiaan
Vinkenburg (Berenschot), Corona, cultuur en gemeenten. Informatiegids over gemeentelijke coronasteun aan de lokale culturele infrastructuur (februari 2021) 25. 15 Fonds Podiumkunsten, ‘Balkonscènes’, https://fondspodiumkunsten.nl/nl/subsidies/maken_en_produceren/balkonscnes/. 16 Hoe het werkt — Cultuur Innovatiefonds 17 Gemeente Zwolle (2021). Beslisnota voor de raad: Inzet extra Rijksmiddelen voor Zwolse cultuursector t.b.v. financieel schade Covid-19.
27 regeling Subsidie Ondersteuning Starterhubs, waarin zij de professionalisering van de bestaande ondersteuningsstructuur versterken door samenwerking te verbeteren en te richten op netwerkvorming, kennisdeling, informatievoorziening en bijeenkomsten.18 Het ministerie van OCW heeft innovatielabs in het leven geroepen met als doel de sector de kans te geven te experimenteren met nieuwe werkwijzen en verdienmodellen om zo de sector op lange termijn wendbaar en weerbaar te maken. Een kwartiermaker gaat in gesprek met makers en instellingen, waarna een commissie drie tot zes innovatielabs selecteert. Het gezamenlijk leren, het verbinden en het delen van kennis van en over projecten staat hierin centraal.19 De Raad voor Cultuur adviseert de minister in het rapport Onderweg naar overmorgen meer te investeren in het gidsen van publiek naar nieuwe (online) plaatsen van digitaal cultuuraanbod. Het is nodig goed werkzame platforms te ontwikkelen waarmee het culturele aanbod gepresenteerd kan worden.20 Creëren van werkomgeving Een andere mogelijkheid is het creëren van een werkomgeving voor makers en zzp’ers die door Covid-19 minder of geen werk hebben. Afhankelijk van de vorm wordt hiermee de producerende of de interesserende schakel in de creatieve cyclus versterkt. Een voorbeeld is een matchingsregeling met het bedrijfsleven.
Door Provincie Groningen werden Noord-Nederlandse MKB’s gestimuleerd om met creatieve ondernemers in Groningen samen te werken door middel van het inzetten van Creatieve Vouchers. Als een bedrijf een creatieve ondernemer inschakelde om creatieve vernieuwingen te ontwikkelen binnen een bedrijf, kon middels de voucher 50% van het honorarium worden vergoed met een maximum van €5.000. Kwartiermakers werden ingeschakeld om een match tot stand te laten komen.21 Een gemeente kan er ook voor kiezen om zelf tijdelijke opdrachten aan lokale zzp’ers te verstrekken die passen binnen de gemeentelijke doelstellingen. Gemeente Groningen heeft bijvoorbeeld opdrachten in het leven geroepen voor het creëren van (tijdelijke) kunst in de openbare ruimte (street art, poëzie). Een vergelijkbaar initiatief van gemeente Groningen is de regeling waarbij creatieve zzp’ers door de gemeente worden ingehuurd om mee te denken over complexe gemeentelijke vraagstukken. In deze functie fungeren zij als ‘probleemoplossers’ die innovatieve oplossingen genereren, bijvoorbeeld voor hergebruik van afvalstromen. Ook kan worden ingezet op een ‘trickle-down’ effect, waarbij culturele instellingen subsidie ontvangen om projecten te organiseren waarbij zij zzp’ers en makers inhuren. Een nadeel van deze optie is dat het niet zeker is of de middelen dan de zzp’ers daadwerkelijk bereiken.
18 https://www.overijssel.nl/loket/subsidie/regionale-economie/ondersteuning-startershubs/ 19 https://www.innovatielabs.org/ 20 Raad voor Cultuur, ‘Onderweg naar overmorgen’ (november 2020), 3. 21 Creatieve Vouchers Groningen | Stichting Kunst & Cultuur (kunstencultuur.nl)
28
Conclusies Om de nieuwe middelen goed in te kunnen zetten, zijn de inventarisatie en analyse in dit rapport van groot belang. Een coronacrisis zet de zaken op scherp en laat goed zien waar de behoeften liggen in het veld. In dit rapport hebben we een inventarisatie gedaan van de effecten van Covid-19 op het veld. Dit laat zien waar op de korte termijn de hiaten en behoeften vallen, maar ook waar onderliggende uitdagingen liggen die op de (middel)lange termijn vragen voor beleidskeuzes. Naast de inventarisatie hebben we onderzocht welke ontwikkelingen in en om Enschede er spelen om in kaart te brengen op welke behoeften al wordt ingespeeld en welke er dan nog open blijven staan. Ook hebben we een evaluatie van de tijdelijke regeling Ondersteuning culturele sector negatieve gevolgen Covid-19 gedaan om te kijken in hoeverre de regeling aansluit op de behoeften vanuit het veld en wat de verbeterpunten zijn binnen de regelingen. Ten slotte hebben we in kaart gebracht welke regelingen er in andere overheidsinstanties worden ingezet om de sector te steunen. Deze ‘best practices’ kunnen dienen ter inspiratie voor het ontwikkelen van nieuwe instrumenten om in te spelen op de behoeften die er liggen in het veld. Door het rapport heen zijn telkens korte conclusies getrokken per hoofdstuk. Alle resultaten en conclusies overzien, komt er een aantal thema’s naar boven uit deze evaluatie: •
Amateurkunsten tegenover professioneel Vanuit het amateurkunstenveld bestaat de behoefte om meer meegenomen te worden in het professionele veld. Nu is er een scheiding voelbaar tussen de twee velden. Dit is bijvoorbeeld te zien in de uitslag van het pitch-event, waarin de aanvragen van de amateurkunsten onderaan belandden. Er is de wens om meer samen te werken.
•
Publiek Veel culturele instellingen en makers zijn bezorgd dat potentieel publiek de weg naar het culturele aanbod in de toekomst niet meer terug kan vinden en daardoor wegblijft. Zij maken zich zorgen over zowel het bereiken van oud publiek als nieuwe doelgroepen, vanwege de kans op aanhoudende coronamaatregelen en de hybridisatie van de sector.
•
Groot tegenover klein Uit gesprekken met het veld komt vaker naar voren dat kleine instellingen en makers een gevoel ervaren dat er een tweedeling bestaat tussen de kleine en de grote organisaties. De kleine instellingen en makers ervaren bijvoorbeeld het gevoel dat zij niet genoeg worden betrokken. Hierbij gaat het om de beschikbaarheid en mogelijkheid om subsidie aan te vragen, het niet kunnen beschikken over faciliteiten of niet mee kunnen doen aan projecten. Hier wordt op ingespeeld met het initiatief Cross-TIC, dat zich richt op de verbinding tussen makers en instellingen, maar dit is ook iets om op de (middel)lange termijn stappen in te ondernemen.
29 •
Hokjesdenken Vanuit het veld wordt zowel in de enquête als in het groepsgesprek aangegeven dat er nog veel in hokjes wordt gedacht. Makers en instellingen hebben vaak een vaste kring of een eigen sector waarmee ze samenwerken, maar stappen niet altijd daarbuiten. Met onder andere de regelingen voor Creatieve broedplaatsen en het initiatief Cross-TIC wordt interdisciplinaire samenwerking gestimuleerd, maar hier kan in de toekomst meer op worden ingezet.
•
Locaties Het gehele veld spreekt de behoefte uit voor meer, grotere en ruimer beschikbare ruimtes om te produceren en te presenteren. Dit geldt voor zowel amateurverenigingen, beeldende kunstenaars, als makers. Het gaat daarbij vooral om laagdrempelige goedkope ruimtes die structureel beschikbaar zijn. Hierbij valt op dat wanneer mogelijkheden zich voordoen zoals de ruimtes binnen de Challenge Driehoek, hier beperkt gebruik van wordt gemaakt. Wat hiervan de reden is, is nog onduidelijk.
•
Structurele steun Uit de evaluatie blijkt dat er behoefte is aan meer structurele programmasubsidie voor de inhoud, zodat er meer zekerheid ontstaat. De coronacrisis heeft deze behoefte nog eens aangescherpt. Hierbij wordt aangegeven dat dit extra belangrijk is voor de (door)ontwikkeling van het middenveld, jonge makers en kleine initiatieven. Daar zijn op dit moment alleen projectsubsidies voor beschikbaar.
•
Vertrouwen tegenover controle Een behoefte die daarmee samenhangt is de behoefte aan meer vertrouwen vanuit de gemeente in het veld. Organisaties en makers geven aan meer laagdrempelige regelingen te willen met minder eisen en criteria. In andere woorden: het veld vraagt om meer vertrouwen van de gemeente, terwijl de gemeente gericht is op controle. Aanvragen moeten aan een bepaald niveau voldoen, de plannen moeten aansluiten op de doelen van de gemeente, en de aanvraag moet aan verschillende eisen voldoen. Deze spanning tussen vertrouwen en controle wordt landelijk ook gevoeld. Het subsidiebestel wordt steeds fijnmaziger, bureaucratischer, en regels en criteria stapelen zich op. Tijdschrift Boekman pleit ervoor dat de overheid minder aanstuurt op details, maar dat instellingen meer vrijheid krijgen om zelf keuzes te maken met subsidies die perspectief bieden op de langere termijn.22 Deze argumentatie wordt door het veld in Enschede onderschreven.
•
Directe financiering tegenover ondersteuning en kennisoverdracht Uit de enquête en de individuele gesprekken blijkt dat aanvragers zeer tevreden zijn over de steun van de cultuurcoach en de aanjagers Wendbaar en weerbaar kleinschalig. Uit de enquête kwam tevens de suggestie om een cultuurcoach aan te stellen voor zzp’ers en makers, aangezien de huidige cultuurcoach zich vooral richt op de amateurkunsten. Wanneer
22 Jack van der Leden, ‘Ontstaan en ontwikkeling culturele basisinfrastructuur: functies en subsidiecriteria.’
Boekman Extra, jrg. 25, 2021.
30 wij echter in gesprek gingen met het veld in een groepsgesprek, blijkt toch dat het veld de voorkeur uitspreekt naar directe financiering via regelingen, in tegenstelling tot een vorm van ondersteuning waarin het delen van informatie centraal staat (aanjager, cultuurcoach, nieuwsbrief, etc.). Hierin is een tegenstrijdigheid te zien. •
Adviescommissie Binnen de deelregelingen eenjarig en grootschalig van Wendbaar en Weerbaar is gewerkt met een adviescommissie. Uit de evaluatie blijkt dat aanvragers het een goede zaak vinden dat er een commissie is die beslist over de plannen. De partijen die gehonoreerd zijn geven eerder aan dat het advies van de commissie hen heeft geholpen dan de partijen die niet zijn gehonoreerd.
•
Experimenteren met instrumenten Aanvragers binnen de regelingen waarderen dat de gemeente experimenteert met nieuwe instrumenten zoals het pitch-event binnen de deelregeling Wendbaar en weerbaar kleinschalig. De pitchavond zoals deze is ingevuld blijkt echter niet goed aan te sluiten op de wensen vanuit het veld. De manier van beoordelen wordt als ongemakkelijk gezien en de tijdsinvestering om een aanvraag in te dienen is groot. Daarnaast is het de vraag of de regeling genoeg aansluit op het amateurkunstenveld. Een pluspunt van het pitch-event is de netwerkfunctie. De aanvragers putten enthousiasme en inspiratie uit het zien van elkaars plannen.
•
Maakklimaat De vraag kan worden gesteld of het veld klaar is voor een sterke inzet op het maakklimaat. Er komen bijv. weinig aanvragen vanuit jonge makers van ArtEZ bij de gemeente, maar ook bij landelijke fondsen binnen. Er lijkt een disconnectie te zitten tussen de studenten van de ArtEZ in Enschede en de overheden. Er moet eerst met deze toekomstige makers in gesprek worden gegaan en worden onderzocht waarom zij de relatie met overheden niet opzoeken.
•
Communicatie Uit het groepsgesprek kan de conclusie worden getrokken dat niet iedereen bekend is met de regelingen die er zijn vanuit de gemeente voor cultuur. Ook uit de enquête komt naar voren dat aanvragers soms door de bomen het bos niet meer zien. Er liggen verbeterpunten in de zichtbaarheid en vindbaarheid van regelingen en de communicatie over wie voor welke regeling in aanmerking komt.
•
Aansluiting regelingen Over het algemeen sluiten de regelingen Wendbaar en Weerbaar en Acute Nood goed aan op de acute behoeften van het veld. Culturele instellingen en makers hebben via de regeling Wendbaar en Weerbaar onder andere kunnen experimenteren met nieuwe vormen van het maken van kunst en het bereiken van publiek. Het amateurkunstenveld is op korte termijn goed geholpen met de regeling voor Acute Nood.
31 Een belangrijke conclusie die kan worden getrokken is dat er veel verschillende geluiden zijn vanuit het veld. Deze geluiden moeten gehoord worden en zorgvuldig worden afgewogen voordat er wordt besloten over inzet van nieuwe middelen. De volgende stap is om op basis van deze conclusies met het veld in gesprek te gaan over de instrumenten die op korte termijn en/of langere termijn ingezet kunnen worden om het culturele veld verder te versterken. Hierbij heeft de positie van (jonge) makers en de beschikbaarheid van ruimtes prioriteit.
32
Bronnen Berenschot (2021). Corona, cultuur en gemeente. Informatiegids over gemeentelijke coronasteun aan de lokale culturele infrastructuur. Cultuur Innovatiefonds (2021). ‘Hoe het werkt’, Hoe het werkt — Cultuur Innovatiefonds. Geraadpleegd 16 augustus 2021. Fonds Podiumkunsten (2021). ‘Balkonscènes’, Balkonscènes (fondspodiumkunsten.nl). Geraadpleegd 16 augustus 2021. Gemeente Groningen (2020). Raadsvoorstel: Sociaal Steunpakket Cultuur. Gemeente Zwolle (2021). Beslisnota voor de raad: Inzet extra Rijksmiddelen voor Zwolse cultuursector t.b.v. financieel schade Covid-19. Leden, Jack van der, (2021) ‘Ontstaan en ontwikkeling culturele basisinfrastructuur: functies en subsidiecriteria.’ Boekman Extra, jrg. 25. Ministerie van OCW (2021). Innovatielabs, www.innovatielabs.org/. Geraadpleegd 16 augustus 2021. Provincie Overijssel (2021). ‘Subsidie Ondersteuning Starterhubs’, www.overijssel.nl/loket/subsidie/regionale-economie/ondersteuning-startershubs/. Geraadpleegd 16 augustus 2021. Raad voor Cultuur (2020). Onderweg naar overmorgen. Stichting Kunst & Cultuur (2021). ‘Creatieve Vouchers Groningen’, www.kunstencultuur.nl/kunstbeoefening/creatieve-industrie/creatieve-vouchers- groningen. Geraadpleegd 16 augustus 2021. Twente Board (2021). ‘Creatieve Broedplaatsen Twente’, www.twente.com/creatievebroedplaatsen. Geraadpleegd 16 augustus 2021.
33
Bijlage 1 Enquête evaluatie Wendbaar en Weerbaar, Acute noodsteun en Amateurkunstenregeling Inleiding In 2020 en 2021 heeft de gemeente Enschede in totaal ruim 3 miljoen euro ontvangen vanuit het Rijk om de negatieve effecten van Covid-19 op de lokale culturele infrastructuur te compenseren. Door de gemeente zijn deze middelen onder andere ingezet binnen een tijdelijke subsidieregeling compensatie Covid-19. Deze regeling bestond uit een aantal hoofdstukken, namelijk: Acute nood; Amateurkunst; Wendbaar en Weerbaar kleinschalig (pitch procedure); Wendbaar en Weerbaar eenjarig en grootschalig (beoordeling door adviescommissie). Via deze enquête horen we graag van u hoe u (een van) de regelingen heeft ervaren. Deze ervaringen en leerpunten worden meegenomen in het proces dat wordt gestart om te komen tot een nieuwe cultuurnota. Daarnaast kan op basis van deze evaluatie worden bepaald hoe de culturele sector nog verder versterkt kan worden. Het invullen van deze enquête duurt ongeveer 10 minuten. De enquête bestaat uit drie onderdelen: 1. Inventarisatie over de effecten van Covid-19 op uw organisatie; 2. De evaluatie van de regelingen; 3. Geboden ondersteuning bij de aanvraag van de regeling(en). Het werkelijk aantal vragen dat u krijgt hangt af van de antwoorden die u invult. Inventarisatievragen Vanuit welke rol vult u deze enquête in? • • • •
Zzp’er/individuele maker Culturele instelling Amateurkunstvereniging Anders, namelijk … (zou kunnen bij de acute nood)
Wat zijn uw hoofdactiviteiten? [meerdere antwoorden mogelijk] o o o o o o
Theater/muziektheater/musical Muziek en zang Dans Film en/of fotografie Literatuur Beeldende kunst
34 o o o o
E-culture/creative technology Urban Cultuureducatie Anders, namelijk… [open antwoord]
Wat waren de belangrijkste effecten van de coronacrisis voor u/uw instelling/uw vereniging in de periode maart 2020 tot en met juni 2021? [Open antwoord] Wat ziet u als grootste risico's/uitdagingen waar u met betrekking tot de coronacrisis het komende halfjaar nog tegenaan kunt lopen? [Open antwoord] Evaluatie van de regelingen Graag horen wij over uw ervaringen m.b.t. de regelingen die zijn ingezet door gemeente Enschede. Heeft u gebruik gemaakt van de regeling voor amateurkunsten? •
Ja o
• •
Ik heb de amateurkunstenregeling als prettig ervaren [helemaal mee eens/neutraal/helemaal niet mee eens] o Kunt u verbeterpunten noemen voor de regeling? [open antwoord] Nee, omdat ik geen amateurkunstenvereniging ben Nee, omdat andere reden… [Open antwoord]
Heeft u gebruik gemaakt van acute noodsteun van de gemeente Enschede? • • • •
Nee, ik was niet bekend met de regeling voor acute noodsteun Nee, dat was niet nodig in mijn situatie Nee, omdat …..[open antwoord] Ja, ik heb acute noodsteun aangevraagd o Ik heb deze regeling als prettig ervaren [helemaal mee eens/neutraal/helemaal mee oneens] o Verwacht u deze regeling in de toekomst nog eens nodig te hebben? ▪ Ja ▪ Nee ▪ Weet ik niet o Heeft u verbeterpunten voor deze regeling? [open antwoord]
Heeft u een aanvraag ingediend voor de regeling Wendbaar & Weerbaar kleinschalig, eenjarig of grootschalig van Gemeente Enschede? • • •
Nee, ik was niet bekend met de regeling Wendbaar & Weerbaar Nee, omdat ....[open antwoord] Ja, namelijk Wendbaar en Weerbaar Kleinschalig
35 o
•
•
Op welke manier bent u op de hoogte gekomen van het bestaan van deze regeling? ▪ Website van de gemeente ▪ Website Cultuur in Enschede ▪ Huis aan Huis ▪ Sociale media ▪ Anders, namelijk... [open antwoord] o Ik heb deze regeling over het algemeen als prettig ervaren [helemaal mee eens/neutraal/helemaal mee oneens] o De regeling sloot aan bij mijn behoeften [helemaal mee eens/neutraal/helemaal mee oneens] o Ik vond de regeling duidelijk [helemaal mee eens/neutraal/helemaal mee oneens] o Ik vond de communicatie op de website rondom de regeling duidelijk [helemaal mee eens/neutraal/helemaal mee oneens] o Ik heb het houden van een pitch op het pitch-event al prettig ervaren [helemaal mee eens/neutraal/helemaal mee oneens] o Pitchen als aanvulling op het indienen van een aanvraag had meerwaarde voor mij [helemaal mee eens/neutraal/helemaal mee oneens] o Ik heb de manier van beoordelen op het pitch-event als prettig ervaren [helemaal mee eens/neutraal/helemaal mee oneens] o Ik heb het aanvraagproces voor deze regeling als laagdrempelig ervaren [helemaal mee eens/neutraal/helemaal mee oneens] o Ik heb de begeleiding bij deze regeling als prettig ervaren [helemaal mee eens/neutraal/helemaal mee oneens] o Kunt u verbeterpunten noemen voor de regeling? [open antwoord] Ja, namelijk Wendbaar en Weerbaar Eenjarig o Ik heb deze regeling over het algemeen als prettig ervaren [helemaal mee
eens/neutraal/helemaal mee oneens] o De regeling sloot aan bij mijn behoeften [helemaal mee eens/neutraal/helemaal mee oneens] o Ik vind het goed dat een externe adviescommissie een inhoudelijk oordeel gaf over de plannen [helemaal mee eens/neutraal/helemaal mee oneens] o Het advies van de adviescommissie helpt mij bij de verdere ontwikkeling van mijn plannen [helemaal mee eens/neutraal/helemaal mee oneens] o De communicatie rondom de regeling was duidelijk [helemaal mee eens/neutraal/helemaal mee oneens] o Ik heb het aanvraagproces van deze regeling als prettig ervaren [helemaal mee eens/neutraal/helemaal mee oneens] o Kunt u verbeterpunten noemen voor de regeling? [open antwoord] Ja, namelijk Wendbaar en Weerbaar Grootschalig o Ik heb deze regeling over het algemeen als prettig ervaren [helemaal mee eens/neutraal/helemaal mee oneens] o De regeling sloot aan bij mijn behoeften [helemaal mee eens/neutraal/helemaal mee oneens]
36 o o o o o
Ik vind het goed dat een externe adviescommissie een inhoudelijk oordeel gaf over de plannen [helemaal mee eens/neutraal/helemaal mee oneens] Het advies van de adviescommissie helpt mij bij de verdere ontwikkeling van mijn plannen [helemaal mee eens/neutraal/helemaal mee oneens] De communicatie rondom de regeling was duidelijk [helemaal mee eens/neutraal/helemaal mee oneens] Ik heb het aanvraagproces van deze regeling als prettig ervaren [helemaal mee eens/neutraal/helemaal mee oneens] Kunt u verbeterpunten noemen voor de regeling? [open antwoord]
Heeft u steun aangevraagd bij andere overheden, fondsen of partijen dan bij de gemeente? (denk aan TOZO, TVL, NOW, e.d.) • •
Nee Ja, namelijk... [open antwoord]
Geboden ondersteuning bij de aanvraag van de regeling Heeft u bij uw aanvraag voor de regeling gebruik gemaakt van de ondersteuning van de cultuurcoach (Jacintha Blom)? •
Ja o
• •
Ik heb de ondersteuning van de cultuurcoach als prettig ervaren [helemaal mee eens/neutraal/helemaal mee oneens] o Welke verbeterpunten zijn er? [open antwoord] Nee, ik ben niet bekend met de cultuurcoach Nee, omdat… [open antwoord]
Heeft u bij uw aanvraag gebruik gemaakt van de ondersteuning van de aanjager Creatieve Broedplaatsen (Collin Vaneker)? •
Ja o
• •
Ik heb de ondersteuning van de aanjager Creatieve Broedplaatsen als prettig ervaren [helemaal mee eens/neutraal/helemaal mee oneens] o Welke verbeterpunten zijn er? [open antwoord] Ik ben niet bekend met de aanjager Creatieve Broedplaatsen Nee, omdat… [open antwoord]
Heeft u bij uw aanvraag gebruik gemaakt van de ondersteuning van Rob Dieleman (aanjager regeling Wendbaar en Weerbaar kleinschalig)? •
Ja o
• •
Ik heb de ondersteuning van Rob Dieleman als prettig ervaren [helemaal mee eens/neutraal/helemaal mee oneens] o Welke verbeterpunten zijn er? [open antwoord] Ik ben niet bekend met de aanjager Nee, omdat… [open antwoord]
37 Heeft u bij uw aanvraag gebruik gemaakt van de ondersteuning van Wiro Kuipers (aanjager regeling Wendbaar en Weerbaar kleinschalig)? •
Ja o
• •
Ik heb de ondersteuning van Wiro Kuipers als prettig ervaren [helemaal mee eens/neutraal/helemaal mee oneens] o Welke verbeterpunten zijn er? [open antwoord] Ik ben niet bekend met de aanjager Nee, omdat… [open antwoord]
Afsluiting Wat is er naar uw mening nodig om de culturele sector in Enschede te versterken? [Open antwoord] Heeft u verder nog opmerkingen met betrekking tot deze regelingen rond coronasteun? [Open antwoord] Begin september wordt door de gemeente Enschede een groepsbijeenkomst georganiseerd. In deze bijeenkomst inventariseren wij graag waar de behoeftes liggen voor het culturele veld in de toekomst. Heeft u interesse in het bijwonen van deze bijeenkomst? Vul dan hieronder uw mailadres in en ontvang spoedig een save the date:NB: uw mailadres wordt enkel gebruikt voor de uitnodiging van het groepsgesprek. [Optie om mailadres achter te laten] Bedankt voor het invullen van deze enquête en de genomen moeite. De door u verstrekte informatie is erg waardevol voor ons.
38
Bijlage 2 Gesprekslijn individuele gesprekken In 2020 en 2021 heeft de gemeente Enschede in totaal ruim 3 miljoen euro ontvangen vanuit het Rijk om de negatieve effecten van Covid-19 op de lokale culturele infrastructuur te compenseren. Via dit gesprek horen we graag van u hoe u (een van) de regelingen heeft ervaren. Deze ervaringen en leerpunten worden meegenomen in het proces dat wordt gestart om te komen tot een nieuwe cultuurnota. Daarnaast kan op basis van deze evaluatie worden bepaald hoe de culturele sector nog verder versterkt kan worden. Hoe kijkt u terug op de afgelopen periode? In hoeverre sloot de regeling aan bij uw/jullie wensen/behoeften en noden? Hoe heeft u het advies van de adviescommissie en/of de pitch ervaren? Hoe is de communicatie omtrent de regeling ervaren? Hoe heeft u het aanvraagproces ervaren? Hoe is de geboden ondersteuning ervaren? Heeft u nog overige verbeterpunten en/of suggesties? Hoe ziet u voor uzelf/de organisatie de komende 2 jaar tegemoet? (waar meent u tegenaan te lopen; waar zal u behoefte aan hebben). Heeft u nog overige opmerkingen?
39
Bijlage 3 Overzicht liquiditeit en stand van algemene reserve grote subsidie-instellingen, april 2021 (- = negatief, + = positief) Naam instelling Liquiditeit prognose WME
Ruim voldoende
Alg. reserve eind 2022 € 1.430.098
Verwacht resultaat
Corona regeling(en)
2020: - € 719.316
€ 2.178.703
2021: - € 1.128.971 2022: - € 498.313 Museumfabriek
Negatief maar excl. Bijdrage gemeente
- € 166.341
2020: - € 151.434 2021: - € 294.000
€ 225.000 vanuit gemeente
2022: € 20.000 Bibliotheek
Ruim voldoende
€ 195.000
2020: - € 120.000
n.v.t.
2021: € 0 2022: - € 1.000 Kaliber*
Ruim voldoende
€ 195.000
2020: - € 153.000
n.v.t.
2021: - € 154.000 2022: - € 100.000 Concordia
Ruim voldoende
€ 158.000
2020: - €
85.000
€ 320.000
2021: - € 167.000 2022: - € Tetem
Krap (vooralsnog in control)
€ 326.000
2020: - € 141.154
Ruim voldoende
€ 286.000
2021: - € 116.169 2022: €
Metropool*
75.000
€ 890.000
10.000
2020: - € 469.000
€ 1.790.983
2021: - € 559.000 2022: - € 19.000 * let op, bij zowel Metropool als Kaliber betreft dit het concern brede resultaat dus gezamenlijk met andere gemeenten
40
Bijlage 4 Landelijke regelingen Covid-19 TOZO
Creatieve zzp’ers kunnen gebruik maken van de TOZO-regeling; deze steunmaatregel volstaat echter niet om de zzp’ers genoeg te ondersteunen. Door verschillende Nederlandse gemeenten zijn initiatieven in het leven geroepen om de ontvangen Rijksmiddelen die bestemd zijn voor de lokale culturele sector, te gebruiken om creatieve zzp’ers en makers extra te ondersteunen.
Rijkscultuurfondsen
Via de zes rijkscultuurfondsen worden regelingen voor werkbudgetten, (jonge) makers en ‘experiment’, met een bedrag van €16,25 miljoen voortgezet
Cultuur + Ondernemen
€ 3 miljoen wordt beschikbaar gesteld voor leenfaciliteiten, aangezien aan
Kickstart Cultuurfonds
€ 3,5 miljoen aanvullende steun wordt aan het Kickstart Cultuurfonds
leningen een grote behoefte is nu de sector weer open gaat
overgedragen (een privaat initiatief van de BankGiro Loterijk, het VSBfonds, het Prins Bernhard Cultuurfonds en de VandenEnde Foundation). Dit fonds heeft als doel de culturele sector bij te staan bij veranderingen als gevolg van de coronamaatregelen
Leesoffensief
Er wordt € 2,25 miljoen ingezet om tegemoet te komen aan de hoge vraag naar e-books en de online bibliotheek het Leesoffensief te ondersteunen.23
23 Ingrid van Engelshoven, ‘Vierde specifieke steunpakket culturele en creatieve sector voor derde
kwartaal 2021 (7 juni 2021).
41
Bijlage 5 Steunmaatregelen andere overheden en fondsen Maatregel steun (zzp’ers)
Gemeente
Investeren in culturele instellingen (trickle-down) Coulance-maatregelen voor culturele instellingen Snelloket kleine culturele projecten Pitch-events Platforms ter informatieoverdracht; overbrengen best practices (voor het bereiken van een publiek, verwerven van fondsen en het creëren van een digitale en hybride praktijk en productdifferentiatie Faciliteren van (oefen)ruimtes en podia voor zzp’ers en jong talent Subsidies voor (bij)scholing/cursussen in het cultureel veld Matchregeling tussen MKB en zzp’ers (door bv. Vouchers) of Culturele makers onderling Gemeente verstrekt (kunst)opdrachten Gemeente neemt zzp’ers in dienst voor maatschappelijke vraagstukken Het gidsen van publiek naar nieuwe (online) plaatsen van digitaal cultuuraanbod Hulp om ruimtes en faciliteiten aan te passen aan de 1,5 metersamenleving zodat cultuurevenementen corona-proof kunnen plaatsvinden Instellingen stimuleren vrijwilligers te vervangen door betaalde werknemers
Groningen, Zwolle Den Haag, Wageningen Amsterdam, Provincie Utrecht, Groningen, Zwolle Enschede, Provincie Utrecht Groningen, Rijk (Innovatielabs), Provincie Utrecht, Zwolle
Fonds Podiumkunsten (Balkonscenes), Provincie Utrecht, Groningen (lucht), Zwolle Nijmegen, Rijk (Werktuig-PPO), Provincie Utrecht
Groningen, Nijmegen
Groningen Groningen
Raad van Cultuur
Kickstart Cultuurfonds, Groningen (Der Aa-theater)
Utrecht
(Vet betekent dat deze maatregelen in evaluatierapporten wordt aanbevolen)
42
Bijlage 6
Gehonoreerd Theater
1
Totaal niet gehonoreerd
Grootschalig
Eenjarig
Kleinschalig
Totaal gehonoreerd
Grootschalig
Eenjarig
Kleinschalig
Verdeling van de Rijksmiddelen Wendbaar en Weerbaar per sector
Niet gehonoreerd 1
2
1
2
3
Educatie
1
1
3
3
Beeldend
1
1
1
1
Muziek
2
1
4
3
2
Muziektheater
7
3
0
1
1
Literatuur
1
Bovensectoraal
1
Interdisciplinair theater/film
1
1
Interdisciplinair beeldend/theater/dans
1
1
0
1
0
Interdisciplinair audiovisueel/techniek/ architectuur Interdisciplinair populair (film, games, muziek, digital media, etc.)
1 1
1
1
2
1
0 2
1
1
4
1
1
2
1
1
Dans
0
0
Film
0
0