Kansrijk Enschede 2023-2033 juni 2023 (aangepast)

Twentse jongvolwassenen hun eigen gezondheid als (zeer)

(extra) ondersteuning direct op gang.

goed ervaren. Toch staat de mentale gezondheid onder druk.

▬ Jongeren met een hogere kans op schooluitval worden op

Veel jongvolwassenen hebben lichte psychische klachten en

school extra ondersteund om zich te ontwikkelen en een

ervaren stress. De coronaperiode viel de jongvolwassenen

startkwalificatie te halen.

zwaar, maar had ook positieve gevolgen. Zoals het ervaren

▬ Jongeren die zonder startkwalificatie van school gaan

van meer rust.

worden persoonlijk begeleid naar een passende plek in de samenleving.

▬ Jongeren die niet op school zitten of aan het werk zijn

Vandaag de dag wordt er steeds meer bekend over mentale problemen bij jongeren en jongvolwassenen. Steeds meer

worden benaderd en begeleid zodat ze terug naar school

blijkt dat de coronaperiode hen heeft belemmerd in hun

kunnen, aan het werk of allebei.

sociale ontwikkeling. Ze hebben 2 jaar groepsvorming gemist. In een normale ontwikkeling spiegelen jongeren

WE ONDERSTEUNEN JONGEREN INTERDISCIPLINAIR

zich aan hun leeftijdgenoten om zo ook zichzelf beter

IN HUN STUDIELOOPBAAN

te leren kennen. Daarin heeft school een belangrijke

Op het middelbaar beroepsonderwijs zorgen de

functie (socialisatie en persoonsvorming) die nu sterk

studieloopbaanbegeleiders voor de basis aan ondersteuning

is achtergebleven, terwijl de kwalificerende functie van

en het Loopbaancentrum voor de extra ondersteuning.

onderwijs (diplomering) wel is doorgegaan. Afgelopen

We gaan nog meer interdisciplinair werken rond en met het

jaar is er een onderzoek gedaan naar wat we al doen op het

Loopbaancentrum (doorgaande lijn vanaf 16 jaar). Dit doen

gebied van mentale gezondheid (bijlage 2). In 2024 gaan we

we met scholen, JGZ, Raad voor de Kinderbescherming,

evalueren wat hiervan het effect is en of hier meer inzet op

Veilig Thuis Twente (VVT), Jeugdreclassering en het

nodig is.

Openbaar Ministerie. Kinderen en jongeren hebben hoop nodig, WE WILLEN HET VERSCHIL IN (VERZUIM) TUSSEN

toekomstperspectief op een huis, een baan en op een

18- EN 18+ VERMINDEREN

duurzame samenleving. Bovendien hebben jongeren het

We kijken naar problematisch schoolverzuim en hoe dat

nodig om gezien en gehoord te worden en mee te kunnen

voorkomen kan worden. Jongeren onder 18 jaar worden

beslissen. Oog en oor hebben voor dit toekomstperspectief

gemeld. De insteek is om ook jongeren ouder dan 18 jaar

is extra belangrijk voor de jongeren die vroegtijdig

eerder en vaker te melden bij het Regionaal Meld-en

schoolverlaten. Zij worden verder geholpen door het

Coördinatiepunt (RMC).

Actieteam. Zij kijken naar de behoeften van de jongere. Indien er multi-problematiek is krijgt de jongere een vast

WE BEGELEIDEN INTENSIEF VOORTIJDIGE

contactpersoon.

SCHOOLVERLATERS RICHTING EEN ZELFSTANDIGE TOEKOMST

Op dit moment is onderzoek gaande voor welke groepen

Na uitval zijn jongeren bekend bij het Actieteam voortijdig

jongeren dit van meerwaarde is. Er worden ook scenario's

schoolverlaten en krijgen jongeren passende ondersteuning

ontwikkeld voor wat dit vraagt voor de uitvoering en voor

aangeboden richting een zelfstandige toekomst. In

de benodigde financiële middelen. Zo onderzoeken we ook

geval van multi-problematiek krijgen jongeren een vaste

waar de ondersteuning effectiever kan en welke oplossingen

contactpersoon die samen met hen de regie houdt op het

bijdragen aan een duurzamere toekomst voor jongeren. Hier

geheel aan ondersteuning en het vizier richt op de toekomst.

hebben we vooral aandacht voor hoe we de randvoorwaarden

Samen voeren zij regie op de gewenste vormen van

en het systeem beter laten aansluiten bij de dagelijkse

ondersteuning. Hier zien we ook mogelijkheden om verder

behoefte (kans 12). Hierover zullen we jaarlijks rapporteren,

te werken aan een gerichte aanpak voor bepaalde groepen

o.a. via de Monitor Kansrijk Enschede, richting de raad en

jongeren (kans 11).

betrekken we ervaringsdeskundigen en inwoners.

21

HOOFDSTUK

1.0

2.0

3.0

4.0

BIJLAGEN

4.W E R K W I JZ E De Enschedese strategie Kansengelijkheid voor ieder kind

Op dit moment zijn er door de procesregisseurs al

2020-2024 gaat uit van drie pijlers: onderwijs, gezondheid

meerdere adviezen verstrekt. Recent is aan de leden van

en inkomen. Op dit moment is via de LEA de pijler

de gemeenteraad geadviseerd om op twee onderwerpen

onderwijs gereed. In de LEA is een pakket van maatregelen

te focussen: De eerste 2000 dagen van het (ongeboren)

afgesproken die een bijdrage moeten leveren aan het

kind en leren van elkaar (leren van goede voorbeelden).

vergroten van kansengelijkheid.

We omarmen deze focuspunten die door de raad via de procesregisseurs naar voren zijn gebracht.

In het najaar 2023 en voorjaar 2024 worden de vernieuwde bijdragen op het gebied van gezondheid en inkomen verwacht met een pakket van maatregelen die een bijdrage leveren aan het vergroten van kansengelijkheid. De verwachting is dat in het najaar van 2024 het gehele speelveld op alle drie terreinen in samenhang moet zijn gebracht.

4.1

M A N I E R VA N W E R K E N E N D E R OL VA N D E R A A D E N H E T C OLL E G E

4.2

PL A N N I N G Op basis van de wens om bij evaluaties gebruik te maken van verhalen en ervaringskennis en de adviezen van de procesregisseurs om te focussen op twee onderwerpen komen we met een voorstel voor de planning. We gaan jaarlijks in samenspraak met de procesregisseurs evaluatiemomenten plannen, waarbij we algehele voortgang

De nadere uitwerking en uitvoering van dit plan doen we

bespreken en keuzes voor het komend jaar voorleggen.

samen met de raad, met de inwoners die direct betrokken

Echter, zoals aangegeven is het bereiken van de doelen

zijn, de professionele partners in het werkveld en

een lange termijn proces. Daarom willen we- conform het

ervaringsdeskundigen. Als voorbeeld dient het LEA-traject:

advies van de procesregisseurs- elk jaar een gezamenlijke

dit is een samenspel tussen de gemeente en de partners in

verdieping op een aantal onderwerpen. Te beginnen met de

de kinderopvang en onderwijs.

eerste 2000 dagen van het (ongeboren) kind en het leren van elkaar.

We evalueren bestaande activiteiten. Wat werkt aantoonbaar wel en wat niet. Welke set van maatregelen hebben wel

Om zoveel mogelijk data mee te nemen, stellen we voor om

effect en op welk moment. Dit is een organisch proces en we

jaarlijks de evaluatie in kwartaal 3 van het jaar te houden.

koppelen onze bevindingen jaarlijks terug.

We kunnen dan – naast de kalenderjaaroverzichten- ook per schooljaar de cijfers van scholen meenemen en ook de

Bij de uitwerking of evaluaties willen we zowel data

laatste cijfers van het CBS zijn dan beschikbaar. We gaan

als verhalen en ervaringskennis gebruiken. We gaan

hiermee in 2024 starten. Dit geeft ons de ruimte om in

werkvormen gebruiken die ertoe leiden dat alle betrokkenen

2023 verder met elkaar te ontdekken hoe we het gesprek

een gedeeld beeld hebben van wat er aan de hand is en

rondom dit onderwerp willen vormgeven. En ook om

wat er nodig is. Als voorbeeld dient de raadsbijeenkomst

verdiepingsgesprekken te voeren rondom de onderwerpen

(flexavond) op 28 november 2022.

die zijn voorgesteld door de procesregisseurs.

PROCESREGISSEURS Er is en wordt nauw samengewerkt met de procesregisseurs Kansengelijkheid. Dit is een nieuwe werkwijze van de raad en college. Werkenderwijs tasten we gezamenlijk ieders rol in dit proces af. Samen geloven we niet in een dichtgetimmerd

4.3

F I N A N C I EL E U I T W E R K I N G Er zijn structurele middelen beschikbaar voor

plan, wel in een gezamenlijke zoektocht van leren

kansengelijkheid. Jaarlijks zal er, via een integrale afweging,

en onderzoeken.

in de zomernota gekeken worden welke middelen er nodig zijn voor bestaande en nieuwe activiteiten.

22

HOOFDSTUK

BIJLAGEN

*Het vervolg staat op de volgende pagina.

23

HOOFDSTUK

1.0

2.0

3.0

4.0

BIJLAGEN

'RHO(QVFKHGHXLWGHWRS

24

HOOFDSTUK

1.0

2.0

3.0

4.0

BIJLAGEN

B I JL A G E 1: OVER ZIC HT K A NSEN DICUSSIENOTITIE K A N S R I JK E N S C H E D E 20 2 3-20 3 3 In de discussienota Kansrijk Enschede 2023 -2033 die op 6 februari 2023 in de Stedelijke commissie Economie Werk Inkomen Onderwijs zijn de onderstaande kansen besproken. Deze kansen zijn op hoofdlijnen weergevene Naar aanleiding van de bespreking is een kans (nr. 13) toegevoegd. 1. M  ogelijkheden onderzoeken naar informele zorg in de wijk om ouderbetrokkenheid te versterken 2. B  ehoefte onderzoeken prenatale intensievere zorg tot 2 jaar 3. C  oncept Familiehuis Enschede nader uitwerken 4. O  nderzoeken of we ouders in een kwetsbare situatie nog meer kunnen ondersteunen 5. Ouders stimuleren in de taalontwikkeling 6. Uitbreiding laagdrempelige baby-inloopgroepen 7. LEA: De interactiekwaliteit vergroten 8. LEA: Investeren op de plekken daar waar het hardst nodig is 9. LEA: Het samenstellen van plusarrangementen 10. LEA: Zorgen voor continuïteit 11. Een gerichte aanpak voor bepaalde groep jong volwassenen 12. B  etere randvoorwaarden / systeem laten aansluiten bij dagelijkse behoefte 13. Mentale gezondheid jongeren

25

HOOFDSTUK

BIJLAGEN

B I JL A G E 2: P R E V E N T I E O V E R Z I C H T M E N TA L E ONDERSTEUNING

Bron: Eva Westenenk

26

HOOFDSTUK

1.0

2.0

3.0

4.0

BIJLAGEN

B I JL A G E 3: A DVIEZEN BE W ONERSA DVIESR A A D S O C I A A L D O M E I N (B A S) Er zijn drie bijeenkomsten geweest met werkgroepsleden

SAMENVATTING BAS-BIJEENKOMST (TIEN LEDEN)

van de BAS. In deze drie bijeenkomsten zijn afzonderlijk

ONDERWIJS, WONEN EN KANSENGELIJKHEID 16-11-2022

de thema’s Gezondheid, Onderwijs/ Wonen en

▬ Investeer in de lange termijn, stop met subsidies voor

Bestaanszekerheid/Werk en Inkomen besproken. Elke bijeenkomst werd ingeleid door de beleidsverantwoordelijke medewerker van het thema. In de inleiding is aangegeven welke invloed het thema heeft op de mate van Kansengelijkheid. De samenstelling van de

1 à 2 jaar.

▬ Help ouders om op te voeden en het belang te zien van opvoeden en taal.

▬ Bouw aan vertrouwen en saamhorigheid voor ouders met goede praktische voorbeelden en vertrouwde gezichten.

leden aan de gesprekken waren verschillend. Dit geldt

▬ Nodig bijvoorbeeld (aanstaande) ouders uit dezelfde buurt

ook voor het aantal leden die aan de drie gesprekken

groepsgewijs uit voor de zwangerschapsgym en op het

deelnamen.Bij het thema Onderwijs nam een

consultatiebureau, zodat ze elkaar leren kennen.

locatiedirecteur deel aan het gesprek. In het gesprek Bestaanszekerheid/Werk en Inkomen waren twee ervaringsdeskundigen van Ixta Noa aanwezig.

▬ Biedt anderstaligen de kans om ook mee te doen. Zorg dat je weet hoe je ouders uit verschillende culturen aanspreekt.

▬ Zorg dat kinderen weten waaróm ze leren. Niet de methode leidend maken, maar de leerdoelen per kind. CITO-

Hieronder de opgehaalde adviezen en opmerkingen:

gebonden onderwijs stimuleert alleen stigmatisering en faalangst.

SAMENVATTING BAS-BIJEENKOMST (DRIE LEDEN) GEZONDHEID/ KANSENGELIJKHEID 10-11-2022

▬ Bewustwording: “Je ziet het pas als je er wat mee te maken

▬ De school is een mini-maatschappij. Bouw ook op school aan saamhorigheid, vertrouwen, veiligheid en voorlichting.

▬ Zorg dat initiatieven slim verbonden zijn.

hebt”. Dit geldt zeker voor het leven in armoede en nog extra voor mensen met een beperking. Vaak betekent dit

SAMENVATTING BAS-BIJEENKOMST (VIJF LEDEN)

ook nog extra kosten (boven op de extra investering als

BESTAANSZEKERHEID/ WERK EN INKOMEN 24-11-2022

gevolg van de beperking). Voorbeeld is de energiekosten

▬ Goed dat er steeds meer rekening gehouden met gezinnen

die je hebt om een handbike op te laden.

▬ Het systeem werkt niet mee: Als je een Wajong-uitkering hebt is (extra) lastig om een opleiding te volgen.

▬ Het digitale tijdperk werkt niet altijd in het voordeel als het gaat om bewegen gaat: nu wordt veel digitaal besteld, vroeger ging je op de fiets spullen halen.

▬ Er zijn op het gebied van sport geen leen- en hulpmiddelen

met veel problemen in de uitkering, niet alleen naar werk begeleiden maar ook combinatie met hulp.

▬ Stress belemmert het zoeken en daarna behouden van werk: gemeente moet ook in de toekomst open blijven staan voor een tijdelijke minder kunnen werken (rekening houden met het doe vermogen).

▬ A rbeidsethos: jong geleerd is oud gedaan: jongeren

voor mensen met een beperking om een sport uit te

stimuleren om een bijbaantje te nemen. Die ervaringen/

proberen.

leermomenten zijn erg waardevol voor de rest van je

▬ Nadruk wordt te vaak op sport gelegd, voldoende bewegen (lopen, in de tuin werken) is ook gezond.

▬ Gezondheid is niet iets waar je altijd invloed op hebt: soms overkomen je zaken op het fysieke en/of mentale gebied.

(arbeids-)leven.

▬ We leven in een prestatiemaatschappij: ook rekening houden dat betaald niet zaligmakend is. Het meedoen/ vrijwilligerswerk is ook belangrijk.

▬ Wijkwijzers bemensen met professionals zodat (gezondheids-)vragen goed beantwoord worden.

27

HOOFDSTUK

BIJLAGEN

B I JL A G E 4: AFKORTINGENLIJST BAS

Bewoners Adviesraad Sociaal domein

CBS

Centraal Bureau voor de Statistiek

EAA

Enschede Arbeidsmarkt Aanpak

GALA

Gezond en Actief Leven Akkoord

GGD

Gemeentelijke Gezondheidsdienst

IKC

Integraal Kind Centrum

JGZ

Jeugdgezondheidzorg

LEA

Lokaal Educatieve Agenda

NCJ

Nederlands Centrum Jeugdgezondheid

NPO

Nationaal Programma Onderwijs

OAB

Onderwijs Achterstanden Budget

OJA

Onderwijs Jeugdzorg Arrangement

OKO

Opgroeien in een Kansrijke Omgeving

RMC

Regionaal Meld en Coördinatiepunt

SCP

Sociaal Cultureel Planbureau

SES

Sociaal Economische Status

SES WOA

Sociaal Economische Status Welvaart Onderwijs Arbeidsverleden

VNG

Vereniging Nederlandse Gemeenten

VVE

Voor- en vroegtijdige educatie

VVT

Veilig Thuis Twente

WMO

Wet Maatschappelijke Ondersteuning

WOA

Welvaart Opleidingsniveau Arbeidsverleden

28

GEMEENTE ENSCHEDE

Concept & teksten Gemeente Enschede Ontwerp & realisatie Digidee - creating brand love Aan dit document kunnen geen rechten worden ontleend.