Integraal Huisvestingsplan Onderwijs Enschede 2020

Pagina 21 van 59

5.3. Scenariovorming en strategische gebouwenplanning

5.4. Gebieds- en wijkindeling

Wanneer en hoe een schoolgebouw daadwerkelijk opgenomen is in het IHP als te slopen, te vervangen of te renoveren, hangt naast de gebouwbeoordeling en prioritering ook af van de keuzes die gemaakt zijn op basis van de Bouwstenen van Beleid (hoofdstuk 4: beleidskaders), ruimtetekorten of overschotten, de scenarioontwikkeling en de toetsing van de scenario’s aan het financiële kader uit de Zomernota 2019.

Deze paragraaf bespreekt de gebieds- en wijkindeling die wordt gehanteerd in het IHP voor de rapportage van de scenario’s. Deze zijn tot stand gekomen in samenspraak met de schoolbesturen en de gemeente Enschede.

Samen met de gemeente Enschede en de schoolbesturen zijn in een aantal bijeenkomsten met de werkgroepen PO, VO (V)SO verschillende scenario’s ontwikkeld ten aanzien van de strategische gebouwenplanning. Hoewel de scenario-ontwikkeling wordt gevoed met eenduidige informatie - voornamelijk uit de gebouwbeoordeling maakt juist het strategische karakter van het IHP dat keuzes worden gemaakt op basis van visie en beleidskaders. In de scenario-bijeenkomsten heeft het gesprek hierover plaatsgevonden aan de hand van kaarten van het scholenlandschap, met daarin de informatie uit de gebouwbeoordeling en capaciteitsanalyse. Daarbij speelden de volgende criteria een nadrukkelijke rol in de gesprekken over de scenario’s. 1. Maatwerk vanuit inhoudelijke ambitie: a. Aansluiting op inhoudelijke ambitie en behoefte doelgroep (waaronder Passend Onderwijs, regio-/wijkfunctie etc.). b. Samenwerking met andere partijen (10-14 onderwijs, IKC, Passend Onderwijs en OJA) 2. Aanbod en spreiding: a. Wegwerken leegstand (door slimme clustering). b. Gewenste schaalgrootte. c. Aantal leerlingen bij voorkeur niet onder opheffingsnorm. d. Afstand en bereikbaarheid voor leerlingen. e. Afstand en bereikbaarheid van gymzalen. 3. Uitkomst brede beoordeling schoolgebouwen. 4. Haalbaarheid planning (in relatie tot visievorming, bedrijfsvorming, uitvoerbaarheid). 5.

Omgeving / parkeren / speciaal vervoer / routing rondom school.

Referentie: 1650902-0134.1.0.

In de volgende paragrafen worden per gebied de kaarten met gegevens van scholen en de voorkeursscenario’s benoemd. De volgende indeling wordt gehanteerd: • Binnensingelgebied • Noord o Twekkelerveld o Enschede noord o Lonneker • Oost o Stokhorst o Glanerbrug o Velve Lindenhof, Wooldrik en Hogeland • Zuid o Enschede zuid • West o Stadsveld en Boswinkel o Boekelo De scenario’s worden onderbouwd aan de hand van de criteria zoals benoemd in paragraaf 5.3, waaronder de inhoudelijke ambities, ideeën over aanbod en spreiding, scores van de gebouwbeoordeling (bijlage 1) en het financiële kader. Er is gekozen om de voorkeursscenario’s voor de komende 20 jaar te omschrijven in dit IHP. Voorkeursscenario’s met een planningshorizon van meer dan 20 jaar zijn niet nader omschreven in het rapport, maar wel opgenomen in de planning van de opgaves (hoofdstuk 7 en bijlage 3).

Pagina 22 van 59

5.5. Weergave kaarten Weergave onderwijssoort In de kaarten zijn labels zichtbaar die bij een stip in de kaart horen. Waar nodig zijn de labels door middel van een lijn gekoppeld aan de stip in de kaart. De stip in de kaart vertegenwoordigt de locatie van de school. De stip van de locatie van de school kan uit een vijftal kleuren bestaan. Deze kleuren staan voor de onderwijssoort van de betreffende school. In de kaarten zijn vijf verschillend gekleurde stippen te onderscheiden. De bijbehorende onderwijssoorten zijn in de afbeelding hiernaast weergegeven. Weergave schoolbestuur De kleur van de naamregel van de labels in de kaarten geven aan onder welk schoolbestuur de school valt. De legenda van de schoolbesturen staat weergegeven op de kaarten. Voorbeeld: In onderstaande afbeelding is zichtbaar dat het gaat om De Troubadour, welke valt onder schoolbestuur KOE.

Weergave gebouwscores Naast het schoolbestuur en het onderwijssoort, wordt de theoretische vervangingstermijn op basis van de gebouwscore in de kaart inzichtelijk gemaakt. De vervangingstermijnen zijn weergeven in de afbeelding hier onder. De kleuren zijn conform de kleuren in het totaaloverzicht in paragraaf 6.2.

Referentie: 1650902-0134.1.0.

Leerlingenprognoses, capaciteit en ruimtebehoefte In het label is in de regel “leerlingen” leerlingenprognose voor de jaren 2025 en 2030 opgenomen, naast de telling van 1 oktober 2020. Het aantal leerlingen is gekoppeld aan een ruimtebehoefte in m2, eveneens zichtbaar gemaakt in het label. Het BVO is het bruto vloeroppervlak van het schoolgebouw, dat wil zeggen de totale oppervlakte van de vloervelden gemeten langs de buitenomtrek van het pand. De genormeerde ruimtebehoefte op basis van het aantal leerlingen wordt ook uitgedrukt in vierkante meters BVO. Het BVO van het schoolgebouw minus de genormeerde ruimtebehoefte leidt tot een formeel tekort of overschot, terug te zien in het label. In de tabel wordt een overschot weergegeven door getallen in het groen, een tekort wordt weergegeven door getallen in het rood. Dat betekent niet dat een groen getal per definitie positiever is dan een rood getal. Grote ruimtetekorten of ruimteoverschotten zijn beiden problematisch. Een eventueel ruimteoverschot kost de schoolbesturen geld voor exploitatie en onderhoud. Belangrijke kanttekening bij de genormeerde ruimtebehoefte is dat er in de praktijk efficiënte en minder efficiënte gebouwen zijn. Wanneer een school bijvoorbeeld veel gangen heeft, of een grote aula, kan er een genormeerd ruimteoverschot zijn, terwijl dit niet zo wordt ervaren.

Ook wordt in de praktijk gebruik gemaakt van de mogelijkheid tot medegebruik of verhuur van ruimten, waardoor het ruimteoverschot duurzaam wordt ingezet voor IKCvorming.

Pagina 23 van 59

6. Scenario’s Dit hoofdstuk geeft een beschrijving van de scenario’s die per wijk/deelgebied zijn ontwikkeld, in samenspraak met de schoolbesturen.

6.1. Binnensingelgebied Het Binnensingelgebied vormt het centrum van Enschede en bestaat uit één voedingsgebied. Het gebied wordt gekenmerkt door een verscheidenheid aan PO scholen die verschillende onderwijssoorten aanbieden. Een aantal scholen in het Binnensingelgebied hebben een regiofunctie en daarmee een relatief groot voedingsgebied.

6.1.1 Strategische vraagstukken Binnensingelgebied De verschillende onderwijssoorten die aangeboden worden maken dat er geen behoefte is aan intensieve samenwerking of clustering. Wel geldt bij alle opgaven dat er bij de uitvoering van het IHP aandacht moet zijn voor eventuele IKC-vorming. Capaciteitsvraagstuk Er ligt een capaciteitsvraagstuk voor enkele PO scholen in Enschede noord op de grens van Stokhorst, het Binnensingelgebied en voedinsgebied Enschede noord. Er dient in dat kader een strategische visie ontwikkeld te worden waarin de volgende scholen betrokken worden: Anna van Buren, Zeggelt Meeuwenstraat, La Res en Park Stokhorst.

Referentie: 1650902-0134.1.0.

Pagina 24 van 59

Referentie: 1650902-0134.1.0.

Pagina 25 van 59

6.1.2 Opgaven Binnensingelgebied. Het Binnensingelgebied in Enschede bevat alleen PO scholen. De opgaven worden per vervangingstermijn behandeld. 6-10 jaar • Al Ummah: vervangende nieuwbouw of renovatie op een nader te bepalen locatie. De planning van deze opgave sluit aan bij de score van het huidige gebouw. Er dient echter nog gezocht te worden naar een geschikte locatie. Het schoolbestuur heeft een voorkeur voor een locatie in Enschede Zuid omdat een groot deel van de doelgroep in dat gebied woont. Uit onderzoek moet blijken of het huidige gebouw van Al Ummah geschikt is en herinzetbaar blijft voor onderwijs. Om een tijdige start van de benodigde onderzoeken (waaronder locatie- en haalbaarheidsonderzoeken) mogelijk te maken wordt een voorbereidingskrediet opgenomen in de periode 0-5 jaar. • Prinseschool IST: verplaatsing of unielocatie met voortgezet onderwijs of hoger onderwijs (universiteit). De planning sluit aan op de score van het huidige gebouw. 11-20 jaar • Prinseschool Staringstraat: vervangende nieuwbouw of renovatie. De planning van deze opgave sluit aan bij de score van het huidige gebouw. • Prinseschool Prinsestraat: vervangende nieuwbouw of renovatie. De planning van deze opgave sluit aan bij de score van het huidige gebouw. • Het Zeggelt – Dr. Benthemstraat: vervangende nieuwbouw of renovatie.

Consent heeft deze opgave omgewisseld met de opgave van Het Zeggelt – Meeuwenstraat. Het voorbereidingskrediet van deze opgave is opgenomen in de periode 6-10 jaar. De gebouwen van Bothoven, La Res en IOK de Globe zijn in dusdanige staat dat ze opgenomen zijn in de opgaven na 20 jaar. La Res wordt wel betrokken in het onderzoek naar het capaciteitsvraagstuk in Enschede noord (zie paragraaf 6.4).

Referentie: 1650902-0134.1.0.

Pagina 26 van 59

6.2. Noord Noord bestaat uit vier verschillende voedingsgebieden in Enschede. De betreffende voedingsgebieden zijn: • Twekkelerveld • Enschede noord • Lonneker

6.2.1 Strategische vraagstukken Noord 10-14 onderwijs Door de schoolbesturen is tijdens de scenario werksessies aangegeven dat er in ieder deelgebied in Enschede aandacht moet zijn voor de vorming van 10-14 onderwijs, zo ook in deelgebied Noord. Een concrete kans die hiervoor is benoemd is de mogelijke koppeling van Het Greijdanus (VO) met De Fontein (PO). Vanwege de specifieke identiteit van beide scholen is het wenselijk dat ook andere kansen worden onderzocht. IKC Bij alle opgaven in het PO geldt dat er bij de uitvoering van het IHP aandacht moet zijn voor IKC-vorming. Samenwerking in het kader van Passend Onderwijs Van samenwerking tussen het VSO en VO in Enschede noord is al sprake, bijvoorbeeld in de samenwerking tussen het Panta Rhei en Kottenpark. Onderzocht moet worden of dergelijke samenwerkingen uitgebreid kunnen worden of vaker opgezocht kunnen worden. Capaciteitsvraagstuk Er ligt een capaciteitsvraagstuk voor enkele PO scholen in Enschede noord op de grens van Stokhorst, het Binnensingelgebied en voedingsgebied Enschede noord. Er dient in dat kader een strategische visie ontwikkeld te worden waarin de volgende scholen betrokken worden: Anna van Buren, Zeggelt Meeuwenstraat, La Res en Park Stokhorst.

Referentie: 1650902-0134.1.0.

Pagina 27 van 59

Referentie: 1650902-0134.1.0.

Pagina 28 van 59

6.2.2 Opgaven Twekkelerveld Het Twekkelerveld in Enschede ligt ten noordwesten van het centrum. Het Twekkelerveld bevat alleen PO scholen. In het gebied is er in samenspraak met de woningcorporaties sprake van een gebiedsontwikkeling, waarin ook plannen voor de vervanging van de schoolgebouwen is opgenomen. De duurzame ambities voor het gebied komen ook aan bod in de nieuwe plannen voor de huisvesting van scholen. 0-5 jaar • De Noorderkroon: vervangende nieuwbouw of renovatie op een nader te bepalen locatie. De planning sluit aan op de score van het huidige gebouw. Gezien de slechte staat van het gebouw en de locatieonafhankelijkheid van de school (vrije school met regiofunctie), is verplaatsing van de school een goede mogelijkheid. Het schoolbestuur heeft aangegeven een voorkeur te hebben voor Enschede Noord. Om de toekomstige locatie te bepalen moet er nader onderzoek plaatsvinden. Reeds benoemde locaties zijn: Zaanstraat en de Paus Joannesschool. • De Paulusschool, de Zevenster en het Twekkelerveld: vervangende nieuwbouw of renovatie, waarbij de mogelijkheden worden verkend voor clustering op een unielocatie. De opgave komt in de eerste periode van het IHP aan bod in verband met de reeds in gang gezette en gevorderde plannen rondom de gebiedsontwikkeling.

Referentie: 1650902-0134.1.0.

Pagina 29 van 59

Referentie: 1650902-0134.1.0.

Pagina 30 van 59

6.2.3 Opgaven Enschede noord Enschede Noord is een omvangrijk gebied, ten noorden van het centrum van Enschede dat wordt gekenmerkt door een grote verscheidenheid aan scholen, schoolbesturen en denominaties. In het gebied bevinden zich: • 7 PO scholen • 3 VO scholen • 5 VSO scholen • 2 SO scholen • 1 SBO school Toelichting bij kaart Op de locatie van het OCR bevindt zich zowel SO als VSO onderwijs. Het gebouw bevat een nieuw en een oud deel, met verschillende gebouwscores. Voor Het Stedelijk Lyceum Mekkelholtspad is het aantal leerlingen samen genomen met de Dotterbloemstraat (zie kaart Stokhorst), gezien het om hetzelfde brin-nummer gaat. De wens van het schoolbestuur is om beide locaties op den duur samen te voegen. Van het schoolgebouw van de Enschedese Schoolvereniging (ESV) is geen gebouwscore bepaald, omdat hiervoor geen input beschikbaar was. Wel heeft de school aangegeven dat ze tevreden is over het schoolgebouw waarin zij is gehuisvest. Bij een herijking van het IHP moet worden bekeken of en wanneer vervangende nieuwbouw of renovatie voor de ESV aan de orde is. 6-10 jaar • Het Greijdanus en de Fontein: vervangende nieuwbouw of renovatie waarbij de mogelijkheden voor een unielocatie onderzocht worden. Dit onderzoek zal plaatsvinden in de eerste termijn. De gebouwscore van De Fontein zou vervangende nieuwbouw/renovatie in de 1e termijn van het IHP betekenen.

De betrokken schoolbesturen hebben echter aangegeven tijd nodig te hebben om de mogelijkheden van samenwerking te verkennen en een visie op de opgave te formuleren. Deze opgave is naar aanleiding hiervan naar de tweede termijn verschoven. In de 1e termijn (0-5) wordt een voorbereidingskrediet opgenomen om te kunnen starten met onderzoeken en de planvorming. • Het Stedelijk Lyceum Kottenpark: volgens de gebouwscore is vervangende nieuwbouw of renovatie aan de orde in deze termijn. In verband met de staat

Referentie: 1650902-0134.1.0.

•

•

•

van het schoolgebouw is voortvarende planvorming echter van groot belang. In het gemeenschappelijke overleg met gemeente en schoolbesturen is daarom besloten om in de eerste termijn een voorbereidingskrediet op te nemen, zodat een start kan worden gemaakt met de planvorming. OCR oud en de Huifkar: Attendiz heeft plannen om de leerlingen van De Huifkar te verplaatsen naar de locatie OCR. De huisvesting van OCR is hiervoor momenteel niet geschikt. Het oude deel van OCR komt volgens de gebouwscore in termijn 11-20 aan bod voor vervangende nieuwbouw/renovatie. Vanuit de inhoudelijke ambitie met betrekking tot verschuiving van doelgroepen is het echter gewenst deze opgave een termijn naar voren te halen. In het gemeenschappelijke overleg is in dat kader besloten om in de eerste termijn een voorbereidingskrediet op te nemen, zodat in deze termijn een start kan worden gemaakt met de planvorming. Bonifatiusschool en Menkotoren: vervangende nieuwbouw of renovatie, waarbij de mogelijkheden voor een unielocatie voor deze twee scholen worden onderzocht. Het Zeggelt Meeuwenstraat: vervangende nieuwbouw of renovatie. Consent heeft deze opgave omgewisseld met Het Zeggelt - Dr. Benthemstraat.

11-20 jaar • Dr. Ariënsschool en Prof. Huizingschool: vervangende nieuwbouw of renovatie waarbij de mogelijkheden voor een unielocatie worden onderzocht. Gezien de inhoudelijke ambitie van de schoolbesturen wordt de Prof. Huizingschool meegenomen in de opgave van de Dr. Ariënsschool. • Op basis van de gebouwscore komt het gebouw van Het Corylus College deze termijn aan bod voor vervangende nieuwbouw of renovatie. Attendiz heeft plannen om de leerlingen van Het Corylus College te verplaatsen naar een andere locatie, bijvoorbeeld het Expertisecentrum van Bonhoeffer College. Te zijner tijd dient te worden bepaald of het gebouw van Het Corylus College nog aan de orde komt voor een ingreep. Het Stedelijk Lyceum Mekkelholtspad, het Meerik, OBS Roombeek, Anna van Buren, Panta Rhei en het Maatman College zijn in dusdanige staat dat ze worden opgenomen in de opgaven na 20 jaar. Gezien het Maatman College gekoppeld is aan de Prof. Huizingschool, moet betrokkenheid in deze opgave onderzocht worden.

Pagina 31 van 59

Referentie: 1650902-0134.1.0.

Pagina 32 van 59

6.2.4 Opgaven Lonneker Lonneker is een dorp in het noorden van de gemeente Enschede waar twee PO scholen gesitueerd zijn. Voor de eerste perioden van opgaven in het IHP zal het voedingsgebied Lonneker niet aan bod komen. 11-20 jaar • Lonnekerschool en St. Liduinaschool: vervangende nieuwbouw of renovatie, waarbij onderzocht wordt of een unielocatie met gymzaal en maatschappelijke voorzieningen tot de mogelijkheden behoort. Gezien de inhoudelijke ambitie van clustering van beide scholen wordt de St. Liduinaschool in de opgave van de Lonnekerschool meegenomen. Er vindt al samenwerking tussen de scholen in Lonneker plaats en de wens is dat deze samenwerking uitgebreid wordt. Een unielocatie kan een toekomstbestendige oplossing bieden.

Referentie: 1650902-0134.1.0.

Pagina 33 van 59

6.3. Oost Oost bestaat uit twee voedingsgebieden in Enschede. De betreffende voedingsgebieden zijn: • Stokhorst • Glanerbrug • Velve Lindenhof, Wooldrik en Hogeland

dient in dat kader een strategische visie ontwikkeld te worden waarin de volgende scholen betrokken worden: Anna van Buren, Zeggelt Meeuwenstraat, La Res en Park Stokhorst.

6.3.1 Strategische vraagstukken Oost 10-14 onderwijs Door de schoolbesturen is tijdens de scenario werksessies aangegeven dat er in ieder deelgebied in Enschede aandacht moet zijn voor de vorming van 10-14 onderwijs, zo ook in deelgebied Oost. IKC Bij alle opgaven in het PO geldt dat er bij de uitvoering van het IHP aandacht moet zijn voor IKC-vorming. Verschuivingen binnen locaties (V)SO. Attendiz wil op termijn de leerlingen van de Huifkar gaan verplaatsen naar het OCR, waardoor het gebouw van De Huifkar vrij komt. Deze locatie is dan mogelijk inzetbaar als tijdelijke huisvesting. De eventuele vorming van een expertisecentrum op de locatie Spinnerstraat (huidige Stadsveld Pathmos) kan invloed hebben op het aantal leerlingen dat gehuisvest is op SO locatie het Sloepje – het Reliëf. Verschuivingen binnen VO locaties De schoolbesturen hebben aangegeven dat de huidige situatie ten aanzien van de scholen die samen zijn gehuisvest in het schoolgebouw aan de Wethouder Beversstraat vraagt om nader onderzoek ten aanzien de doelgroepen op die locaties. Dit onderzoek kan mogelijk leiden tot een schuifoperatie, waarbij scholen wisselen van locatie. Capaciteitsvraagstuk Er ligt een capaciteitsvraagstuk voor enkele PO scholen in Enschede noord op de grens van Stokhorst, het Binnensingelgebied en voedingsgebied Enschede noord. Er

Referentie: 1650902-0134.1.0.

Pagina 34 van 59

Referentie: 1650902-0134.1.0.

Pagina 35 van 59

6.3.2 Opgaven Stokhorst Stokhorst is een klein voedingsgebied grenzend aan het centrum van Enschede waarvan scholen te maken krijgen met gebiedsoverstijgende scenario’s. In het gebied bevinden zich: • 3 PO scholen • 1 VO school

•

Paus Joannesschool: vervangende nieuwbouw of renovatie. De planning van dit scenario sluit aan op de gebouwscore van het huidige gebouw, maar is vanwege het financiële kader een termijn naar achteren geschoven. Zoals hierboven omschreven kan onderzocht worden of de opgave van De Noorderkroon kan worden gekoppeld aan deze opgave.

Toelichting bij kaart De Paus Joannesschool heeft veel leegstand. Het oude deel van de Paus Joannesschool is geschikt als onderwijslocatie maar moet gerenoveerd worden. In het nieuwe deel is het binnenmilieu beter. Onderzoek moet uitwijzen of het leegstaande deel van het gebouw geschikt gemaakt kan worden voor herhuisvesting van een andere school. Dit biedt mogelijk kansen voor een andere school, bijvoorbeeld de Noorderkroon. Voor Het Stedelijk Lyceum Dotterbloemstraat is het aantal leerlingen samen genomen met het Mekkelholtspad, gezien het om hetzelfde brin-nummer gaat. De wens van het schoolbestuur is om beide locaties op den duur samen te voegen. 6-10 jaar • De Fontein en Het Greijdanus: vervangende nieuwbouw of renovatie waarbij de mogelijkheden voor een unielocatie onderzocht worden. Dit onderzoek zal plaatsvinden in de eerste termijn. De gebouwscore van De Fontein zou vervangende nieuwbouw/renovatie in de 1e termijn van het IHP betekenen. De betrokken schoolbesturen hebben echter aangegeven tijd nodig te hebben om de mogelijkheden van samenwerking te verkennen en een visie op de opgave te formuleren. Deze opgave is naar aanleiding hiervan naar de tweede termijn verschoven. In de 1e termijn (0-5) wordt een voorbereidingskrediet opgenomen om te kunnen starten met onderzoeken en de planvorming. 11-20 jaar • ISK locatie Dotterbloemstraat: vervangende nieuwbouw of renovatie.

De planning van deze opgave sluit aan op de gebouwscore van het huidige gebouw, maar is vanwege het financiële kader een termijn naar achteren geschoven.

Referentie: 1650902-0134.1.0.

Pagina 36 van 59

Referentie: 1650902-0134.1.0.

Pagina 37 van 59

6.3.3 Opgaven Glanerbrug Glanerbrug is een dorp in de gemeente Enschede dat grenst aan Duitsland. In Glanerbrug zijn 7 PO scholen gesitueerd. Toelichting bij kaart In het voedingsgebied zijn de Huifkar en het Sloepje / het Reliëf ook meegenomen. Deze SO scholen hebben een groter voedingsgebied dan PO scholen en kunnen meegenomen worden in gebiedsoverstijgende scenario’s. Deze scenario’s worden ook hier benoemd. 6-10 jaar • De Huifkar en OCR oud: Attendiz heeft plannen om de leerlingen van De Huifkar te verplaatsen naar de locatie OCR, zie verder opgave OCR in Enschede Noord. • Glanerbrug noord: verplaatsing, vervangende nieuwbouw of renovatie. Deze opgave sluit aan bij de gebouwscore van Glanerbrug noord. Onderzoek moet mogelijkheden voor verplaatsing of samenwerking met of naar andere scholen uitwijzen. 11-20 jaar • Het Sloepje - het Reliëf: vervangende nieuwbouw of renovatie. De planning van deze opgave sluit aan bij de score van het huidige gebouw van het Sloepje / het Reliëf, maar vanwege het financiële kader is de opgave een termijn naar achteren geschoven. • Glanerbrug zuid, de Troubadour en CBS Ouverture: vervangende nieuwbouw of renovatie waarbij de mogelijkheden voor een unielocatie worden onderzocht. Gezien de inhoudelijke ambitie van clustering wordt CBS Ouverture meegenomen in de opgave van Glanerbrug zuid en de Troubadour.

• De Esmarke en Schateiland: vervangende nieuwbouw of renovatie op een unielocatie. Gezien de inhoudelijke ambities van clustering wordt Schateiland meegenomen in de opgave van de Esmarke. De St. Gerardusschool is in dusdanige staat dat het wordt opgenomen in de opgaven na 20 jaar.

Referentie: 1650902-0134.1.0.

Pagina 38 van 59

Referentie: 1650902-0134.1.0.

Pagina 39 van 59

6.3.4 Opgaven Velve Lindenhof, Wooldrik en Hogeland Velve Lindenhof, Wooldrik en Hogeland is een omvangrijk voedingsgebied, grenzend aan het centrum van Enschede. Er is een grote verscheidenheid in kwaliteit en bouwjaren van de gebouwen. In het gebied bevinden zich: • 7 PO scholen • 6 VO scholen 0-5 jaar • Bonhoeffer van der Waalslaan 100-200-300: vervangende nieuwbouw of renovatie voor het oude deel. Deze planning sluit aan op de gebouwscore van het Bonhoeffer van der Waalslaan (oud). Het nieuwbouwgedeelte (circa 10 jaar oud) van het pand komt niet in deze periode aan de orde. • Het Stedelijk Lyceum Innova: renovatie, volgens reeds verstrekte beschikking Het traject voor de opgave van Innova is reeds in gang gezet. • Willem Wilmink, de Kiem, Prinseschool Daalweg: vervangende nieuwbouw of renovatie waarbij de mogelijkheden voor een unielocatie onderzocht worden. Gezien de inhoudelijke ambitie worden de Kiem en de Prinseschool Daalweg meegenomen in de opgave van Willem Wilmink. 6-10 jaar • College Zuid: vervangende nieuwbouw of renovatie voor Het Stedelijk Lyceum College Zuid. De planning van deze opgave sluit aan op de score van het huidige gebouw. 11-20 jaar • Bonhoeffer van der Waalslaan 400-500: vervangende nieuwbouw of renovatie. De planning van deze opgave sluit aan op de score van dit deel van het pand. • Alfonsusschool: vervangende nieuwbouw of renovatie.

De planning van deze opgave sluit aan op de score van het gebouw. De gebouwen van Bonhoeffer College locatie Wethouder Beversstraat, het Stedelijk Vakcollege, vakschool het Diekman, het Wooldrik, de Uitivinding en de Kubus zijn in dusdanige staat dat ze worden opgenomen in de opgaven na 20 jaar.

Referentie: 1650902-0134.1.0.

Pagina 40 van 59

6.4. Zuid Zuid bestaat uit één voedingsgebied in Enschede. Het betreffende voedingsgebied is: • Enschede zuid

6.4.1 Strategische vraagstukken Zuid 10-14 onderwijs Door de schoolbesturen is tijdens de scenario werksessies aangegeven dat er in ieder deelgebied in Enschede aandacht moet zijn voor de vorming van 10-14 onderwijs, zo ook in deelgebied Zuid. IKC Bij alle opgaven in het PO geldt dat er bij de uitvoering van het IHP aandacht moet zijn voor IKC-vorming.

Referentie: 1650902-0134.1.0.

Pagina 41 van 59

Referentie: 1650902-0134.1.0.

Pagina 42 van 59

6.4.2 Opgaven Enschede zuid Enschede zuid is een omvangrijk voedingsgebied ten zuiden van de snelweg (A35). Er is een grote verscheidenheid in kwaliteit en bouwjaren van de gebouwen. In het gebied bevinden zich: • 14 PO scholen • 3 VO scholen • 1 SBO school . 0-5 jaar • Willem van Oranje, de Jonge Helden, de Sterrenborgh: vervangende nieuwbouw of renovatie op unielocatie. Gezien de inhoudelijke ambitie van clustering worden de Jonge Helden en de Sterrenborgh meegenomen in de opgave van Willem van Oranje. Op dit moment staan de drie scholen enkele tientallen meters uit elkaar. Een unielocatie kan een toekomstbestendige oplossing bieden.

•

De Wielerbaan: vervangende nieuwbouw of renovatie. De planning van deze opgave sluit aan op de score van het huidige gebouw.

Het Bonhoeffer College Geessinkweg, de Windroos, het Bonhoeffer College PrO, het Bonhoeffer College expertisecentrum, de Zuidsprong, de Tender en de Broekheurne zijn in dusdanige staat dat ze worden opgenomen in de opgaven na 20 jaar. Attendiz onderzoekt de mogelijkheden van het gebouw van het Bonhoeffer College Expertisecentrum voor specifieke doelgroepen.

6-10 jaar • De Regenboog en het Stroink: vervangende nieuwbouw of renovatie waarbij de mogelijkheden voor een unielocatie onderzocht worden. Gezien de inhoudelijke ambitie van clustering wordt het Stroink meegenomen in de opgave van de Regenboog. Op dit moment staan de twee scholen enkele tientallen meters uit elkaar. Een unielocatie kan een toekomstbestendige oplossing bieden. 11-20 jaar • De Bomansschool, het Vastert en Drakensteyn: vervangende nieuwbouw of renovatie op unielocatie. Gezien de inhoudelijke ambitie van clustering wordt Drakensteyn meegenomen in de opgave van de Bomansschool en het Vastert. De drie scholen bevinden zich op dit moment al onder hetzelfde dak. Nieuwbouw of renovatie kan een toekomstbestendige oplossing bieden. • Prins Maurits en Mecklenburg: vervangende nieuwbouw of renovatie waarbij de mogelijkheden voor een unielocatie onderzocht worden. Gezien de inhoudelijke ambitie wordt Mecklenburg opgenomen in de opgave van Prins Maurits. Een unielocatie kan een toekomstbestendige oplossing bieden.

Referentie: 1650902-0134.1.0.

Pagina 43 van 59

6.5. West West bestaat uit twee voedingsgebieden in Enschede. De betreffende voedingsgebieden zijn: • Stadsveld en Boswinkel • Boekelo

6.5.1 Strategische vraagstukken West Samenwerking in het kader van Passend Onderwijs Door de betrokken schoolbesturen is de totstandkoming van een expertisecentrum op de locatie van Stadsveld Pathmos (Spinnerstraat) besproken. Het ontstaan van dit expertisecentrum kan verschillende SO en SBO locaties vrijspelen. Concretisering van deze plannen moet gebeuren aan de hand van nader onderzoek. IKC In Boekelo bevindt zich alleen PO onderwijs. Op de lange termijn moet er gekeken worden naar de situatie van Molenbeek Usselo. Gezien de kleinschaligheid van deze locatie is het op den duur wenselijk om deze te betrekken in de opgave van Boekelo. Bij alle opgaven in het PO geldt dat er bij de uitvoering van het IHP aandacht moet zijn voor IKC-vorming.

Referentie: 1650902-0134.1.0.

Pagina 44 van 59

Referentie: 1650902-0134.1.0.

Pagina 45 van 59

6.5.2 Opgaven Stadsveld en Boswinkel Stadsveld en Boswinkel is een voedingsgebied ten zuidwesten van het centrum van Enschede, boven de snelweg (A35). Er is een grote verscheidenheid in kwaliteit en bouwjaren van de gebouwen. In het gebied bevinden zich: • 9 PO scholen • 2 VO scholen • 1 SBO school De schoolbesturen hebben de ambitie uitgesproken om een expertisecentrum te creëren op de Spinnerstraat (locatie Stadsveld Het Pathmos). De mogelijkheden en consequenties hiervan moeten nader worden onderzocht. Het ontstaan van dit expertisecentrum kan verschillende SO en SBO locaties vrijspelen.

•

inhoudelijke ambitie van clustering wordt St. Jan meegenomen in de opgave van Europa. Een unielocatie kan een toekomstbestendige oplossing bieden. Het Stadsveld Pathmos (Spinnerstraat) en het Stadsveld Elferinksweg: vervangende nieuwbouw of renovatie, waarbij de mogelijkheden van een unielocatie voor beide scholen wordt onderzocht. De samenhang van deze opgave met de ambitie om op locatie Spinnerstraat een expertisecentrum te ontwikkelen, dient nader te worden verkend.

De Spinaker, de Stedelijke MAVO, de Koning, de Triangel en het Palet zijn in dusdanige staat dat ze worden opgenomen in de opgaven na 20 jaar.

0-5 jaar • De Triangel dependance: vanwege de slechte staat van het gebouw van de dependance van De Triangel dient onderzocht te worden of het mogelijk is dit gebouw op termijn af te stoten, en leerlingen te verplaatsen naar de hoofdlocatie of te verwijzen naar leegstand in de omgeving. Voorkeur heeft het samenvoegen met de hoofdlocatie, maar wel zodanig dat IKC vorming met de kinderopvangpartner mogelijk blijft. Afgesproken is dat gemeente met de kinderopvangpartner onderzoekt of zij willen investeren in eventuele noodzakelijke uitbreiding van de hoofdlocatie, dan wel willen huren tegen een kostendekkend en marktconform huurtarief. 6-10 jaar • De Bron: vervangende nieuwbouw of renovatie van De Bron. De planning van deze opgave sluit aan op de gebouwscore van De Bron. 11-20 jaar • Het Bonhoeffer College Bruggertstraat: vervangende nieuwbouw of renovatie. De planning van deze opgave sluit aan op de gebouwscore van het Bonhoeffer College Bruggertstraat, maar is vanwege het financiële kader een termijn naar achteren geschoven. • Europa en St. Jan: vervangende nieuwbouw of renovatie waarbij de mogelijkheden voor een unielocatie onderzocht worden. Gezien de

Referentie: 1650902-0134.1.0.

Pagina 46 van 59

Referentie: 1650902-0134.1.0.

Pagina 47 van 59

6.5.3 Opgaven Boekelo Boekelo is een dorp in het westen van de gemeente Enschede. Tussen Boekelo en Enschede ligt het dorp Usselo. Boekelo en Usselo vormen het voedingsgebied dat inzichtelijk is gemaakt in voorgaande kaart. In het voedingsgebied zijn 3 PO scholen. 11-20 jaar • Marcellinus en Molenbeek Boekelo: vervangende nieuwbouw of renovatie, waarbij de mogelijkheden van een unielocatie worden onderzocht. Een unielocatie kan een toekomstbestendige oplossing bieden. De Molenbeek Usselo is in dusdanige staat dat deze wordt opgenomen in de opgaven na 20 jaar. Vanuit de wens van geografische nabijheid van basisscholen is de opgave van de Molenbeek Usselo vooralsnog niet meegenomen in de opgave van Marcellinus en Molenbeek Boekelo. Wanneer dit gebouw ook in aanmerking komt voor vervangende nieuwbouw/renovatie kan worden onderzocht of wordt aangesloten bij de locatie in Boekelo waar Marcellinus en Molenbeek Boekelo zijn gevestigd.

Referentie: 1650902-0134.1.0.

Pagina 48 van 59

7. Financiële uitgangspunten en vertaling De in hoofdstuk 6 gepresenteerde scenario’s voor de opgaven van het IHP worden in dit hoofdstuk voorzien van een financiële vertaling. Basis voor de financiële vertaling is het financiële kader zoals bepaald in fase 1 van het IHP en vastgesteld in de Zomernota 2019. Dit hoofdstuk grijpt terug op die kaders en vertaald deze in de planning van het IHP.

7.1. Stichtingskosten en bijdrage schoolbesturen 7.1.1 Stichtingskosten op basis van kengetallen Met behulp van de nieuwbouwkostenconfiguratoren van HEVO (door PO-raad en VOraad erkende instrumenten ter bepaling van de bouwkosten) zijn in fase 1 van het IHP de geldende stichtingskostenniveaus per vierkante meter bruto vloeroppervlak (BVO) bepaald, in aansluiting op het bepaalde kwaliteitsniveau. De bepaling van de stichtingskosten leidt tot de hiernaast weergegeven investeringsbedragen per m² BVO, prijspeil januari 2019 en inclusief btw. Daarin wordt onderscheid gemaakt tussen de sectoren Primair Onderwijs en Voortgezet Onderwijs en wordt rekening gehouden met schaaleffecten van de gebouwen. De schaaleffecten in het Primair Onderwijs vindt plaats op het aantal leerlingen (bandbreedte 100 – 400 en meer leerlingen) en in het Voortgezet Onderwijs in categorieën gebouwomvang, respectievelijk 5.000, 8.000 en 13.000 m2. De stichtingskosten voor voorzieningen van het Speciaal Onderwijs worden per m2 BVO gelijkgesteld aan die van voorzieningen in het Primair Onderwijs. In de overzichten van de stichtingskostenniveaus zijn twee subtotalen weergegeven. Het eerste subtotaal betreft de “Normatieve Kwaliteit”; dit is de kwaliteit die ten minste moet worden gerealiseerd om te komen tot een onderwijsvoorziening die voldoet aan eisen uit huidige wet- en regelgeving.

De “Bovennormatieve Kwaliteit” is de aanvullende kwaliteit om te komen tot – in dit geval – energieneutraliteit, het voldoen aan Frisse Scholen kwaliteit B en ingrepen op het gebied van exploitatiegericht bouwen en kwaliteitsverhoging t.b.v. flexibiliteit.

Referentie: 1650902-0134.1.0.

Stichtingskosten Primair Onderwijs Leerlingenaantal PO Bouwbesluit 2015 Marsh eisen (gemeentelijke eisen) Normatieve Kwaliteit

€ € €

100 2.243 € 27 € 2.270 €

200 2.052 € 27 € 2.079 €

300 1.847 € 27 € 1.874 €

400 1.811 27 1.838

Aanvullende kosten ENG Kosten Frisse Scholen Kosten exploitatiegericht bouwen Kosten vergroten kwaliteit Bovennormatieve Kwaliteit Bovennormatieve Kwaliteit (%)

€ € € € €

315 € 28 € 64 € 170 € 577 € 25%

287 € 23 € 63 € 143 € 516 € 25%

241 € 22 € 64 € 131 € 458 € 24%

227 20 63 125 435 24%

Totale Kosten

€

2.847 €

2.595 €

2.332 €

2.273

5.000 1.777 € 23 € 1.800 €

8.000 1.615 € 19 € 1.634 €

13.000 1.567 19 1.586

Stichtingskosten Voortgezet Onderwijs BVO VO Bouwbesluit 2015 Marsh eisen (gemeentelijke eisen) Normatieve Kwaliteit

€ € €

Aanvullende kosten ENG Kosten Frisse Scholen Kosten exploitatiegericht bouwen Kosten vergroten kwaliteit Bovennormatieve Kwaliteit Bovennormatieve Kwaliteit (%)

€ € € € €

199 € 16 € 55 € 99 € 369 € 21%

178 € 14 € 54 € 95 € 341 € 21%

182 12 53 92 339 21%

Totale Kosten

€

2.169 €

1.975 €

1.925

Bovenstaande overzichten en verdeling in het normatieve en bovennormatieve deel, sluiten aan op de huidige wet- en regelgeving. Vanaf 1 januari 2021 wordt het normatieve deel verhoogd, door de verplichtstelling van maatregelen om te komen tot Bijna Energie Neutrale Gebouwen (BENG). Hierdoor neemt het totale kostenniveau niet toe (het kwaliteitsniveau in Enschede wordt immers al gesteld op energieneutraliteit), echter verschuift een deel van de kosten van het bovennormatieve naar het normatieve deel. Dit is van belang voor de bepaling van de gemeentelijke

Pagina 49 van 59

zorgplicht en de mogelijke bandbreedte waarin gemeente met schoolbesturen kan komen tot cofinanciering op basis van TCO (Total Cost of Ownership), die zich richt op het boven-normatieve deel. De overzichten hieronder geven de situatie aan bij verplicht stellen van BENG, echter wel op het prijspeil januari 2019, aansluitend bij het financiële kader van de Zomernota 2019. Stichtingskosten Primair Onderwijs Leerlingenaantal PO Bouwbesluit 2015 Marsh eisen (gemeentelijke eisen) BENG 1 Normatieve Kwaliteit

€ € € €

100 2.243 27 240 2.510

200 2.052 27 212 2.291

€ € € €

€ € € €

300 1.847 27 166 2.040

€ € € €

400 1.811 27 152 1.990

Aanvullende kosten ENG Kosten Frisse Scholen Kosten exploitatiegericht bouwen Kosten vergroten kwaliteit Bovennormatieve Kwaliteit Bovennormatieve Kwaliteit (%)

€ € € € €

75 € 28 € 64 € 170 € 337 € 13%

75 € 23 € 63 € 143 € 304 € 13%

75 € 22 € 64 € 131 € 292 € 14%

75 20 63 125 283 14%

Totale Kosten

€

2.847 €

2.595 €

2.332 €

2.273

Stichtingskosten Voortgezet Onderwijs BVO VO Bouwbesluit 2015 Marsh eisen (gemeentelijke eisen) BENG 1 Normatieve Kwaliteit

€ € € €

5.000 1.777 23 124 1.924

€ € € €

8.000 1.615 19 103 1.737

€ € € €

13.000 1.567 19 107 1.693

Aanvullende kosten ENG Kosten Frisse Scholen Kosten exploitatiegericht bouwen Kosten vergroten kwaliteit Bovennormatieve Kwaliteit Bovennormatieve Kwaliteit (%)

€ € € € €

75 € 16 € 55 € 99 € 245 € 13%

75 € 14 € 54 € 95 € 238 € 14%

75 12 53 92 232 14%

Totale Kosten

€

2.169 €

1.975 €

1.925

Referentie: 1650902-0134.1.0.

7.1.2 Bijdrage schoolbesturen op basis van Total Cost of Ownership Het geformuleerde kwaliteitsniveau leidt tot meer duurzame, flexibele en onderhoudsarme gebouwen, en leidt daarmee ook tot exploitatievoordelen. Schoolbesturen kunnen op basis van Total Cost of Ownership (TCO) een deel van de stichtingskosten van een nieuwbouw- of renovatieopgave financieren, binnen de kaders van wet- en regelgeving op basis van de kapitalisatie van de verwachte exploitatievoordelen. Daarbij kunnen schoolbesturen gebruik maken van de vergoeding voor materiële instandhouding (mi-vergoeding) die zij ontvangen van het Rijk. In het Primair Onderwijs moet in de TCO benadering rekening worden gehouden met het zogeheten investeringsverbod. De uitgangspunten ter bepaling van de bandbreedte TCO die zijn toegepast in het financieel rekenmodel ter bepaling van het financieel kader, zijn de volgende: ▪ De onderhoudsvergoeding voorafgaand aan de oplevering van een nieuwbouw, wordt gedurende 4 jaar teruggebracht naar storingsonderhoud en calamiteiten. Hiermee wordt gemiddeld een investeringsbijdrage bereikt van € 100,= per m2 BVO; ▪ Het te bereiken voordeel uit energie wordt berekend over een gebruiksperiode van 20 jaar ten opzichte van de energievergoeding (deel mi-vergoeding) die de schoolbesturen ontvangen. Hiermee wordt gemiddeld een investeringsbijdrage bereikt van € 110,= per m2 BVO.

De beperking tot 20 jaar wordt toegepast om daarmee aan te sluiten op de kaders van de “redelijke termijn”, die zijn geformuleerd in het rapport “concretisering huisvestingsvoorstellen” van de POraad, VO-raad en de VNG en geeft daarmee invulling van de zogeheten “coulance-regeling” van Staatssecretaris Dekker ten aanzien van het investeringsverbod in het Primair Onderwijs. Afhankelijk van de sector en de schaalniveaus van de te bouwen voorzieningen, leidt dit tot een bandbreedte in mogelijke bijdragen door de schoolbesturen van 7.5 tot 9.5% van de stichtingskosten. Deze bandbreedte bevindt zich binnen de bandbreedten die bepaald zijn voor het boven-normatieve deel van de investering, en treedt daarmee dus niet in de gemeentelijke zorgplicht.

Pagina 50 van 59

Citaat verklaring schoolbesturen Enschede (april 2019): “De schoolbesturen PO en VO verklaren zich akkoord met betrekking tot het leveren van een bijdrage aan het IHP bij de stichtingskosten van nieuwbouw- of renovatie van schoolgebouwen de komende jaren. Deze bijdrage zal ten goede komen aan maatregelen op het gebied van duurzaamheid van het gebouw en het terugdringen van structurele lasten op het gebied van onderhoud en exploitatie.

7.2. Bouwvolumes

De schoolbesturen onderschrijven de lijn die voorgesteld wordt door het adviesbureau van de gemeente (HEVO) om deze middelen vrij te spelen. Zij hebben kennis genomen van de onderliggende rekensystematiek van HEVO en de door hen geprognotiseerde besparingen. De schoolbesturen zijn bereid zich te binden aan de voorgestelde bandbreedte van het percentage, zodra deze besparingen ook daadwerkelijk kunnen worden vastgesteld op basis van toetsing in de situatie van Enschede.”

▪

7.1.3 Prijspeil, risico’s bouwkosten en andere randvoorwaarden De investeringsniveaus zijn bepaald op prijspeil januari 2019, inclusief btw, aansluitend bij het financiële kader van de Zomernota 2019. Niet opgenomen zijn eventuele kosten of baten van grondverwerving of grondexploitatie bij vrijkomende terreinen, dan wel het aankopen of verkopen van gebouwen. Risico’s ten aanzien van de bouwkosten zijn ook te vinden in de algemene prijsontwikkeling van bouwprojecten in Nederland en de regio Enschede. Het is zaak om - bij behoud van ambitie - de investeringsramingen voortdurend te relateren aan de feitelijke toekomstige ontwikkeling van de bouwkosten. De BDB-index vormt daarvoor een goede basis.

Referentie: 1650902-0134.1.0.

7.2.1 Bepaling omvang bouwvolumes De bepaling van de benodigde bouwvolumes vindt plaats op basis van de benodigde normatieve metrages op basis van leerlingaantallen. De bepaling daarvan heeft – in lijn met de data uit G4net – plaatsgevonden op basis van:

▪

Leerlingaantallen per 1 oktober 2019. De leerlingaantallen schommelen in de loop van de tijd; echter zien we dat er in de prognoses eerst een (beperkte) daling van het aantal leerlingen plaatsvindt, die in een latere periode herstel laat zien, onder meer op basis van een verwachte groei van het inwoneraantal in Enschede. Gezien deze schommeling is gekozen voor toepassing van de leerlingaantallen per 1 oktober 2019; Het benodigde metrage is berekend conform de modelverordening van de VNG; dit betekent dat bij het te realiseren bouwvolume rekening is gehouden met het oplossen van huidige leegstandsproblematiek. Daar waar nu ruimtetekorten zijn worden deze in het IHP eveneens geacht te worden opgelost. Het gebruikte metrage sluit aan op de metrages uit G4net.

7.2.2 Volumes op basis van vervanging In bijlage 2 zijn de bouwvolumes en stichtingskosten per schoolgebouw opgenomen. Zowel de in het financiële model opgenomen volumes als de gebruikte bouwkostenniveaus, gaan uit van de vervanging van de onderwijshuisvesting door vervangende nieuwbouw. Gezien de beoogde kwaliteitsniveaus – en mogelijke overmaat van bestaande gebouwen – zal renovatie slechts in een beperkt aantal gevallen leiden tot een haalbare businesscase op objectniveau. In de uitvoeringsprogramma’s van het IHP zal meer exact kunnen worden aangegeven welke objecten in aanmerking komen voor renovatie in plaats van vervanging. Aan de in de bijlage opgenomen investeringskosten kunnen dan ook geen rechten worden ontleend. In de jaarlijkse uitvoeringsprogramma’s en beschikkingen zullen deze bedragen worden aangepast aan de dan geldende kaders en uitgangspunten, actuele ontwikkeling van bouwkosten en uitkomsten van de businesscase op objectniveau.

Pagina 51 van 59

7.3. Planning opgaven schoolgebouwen De tabel in bijlage 3 geeft de financiële vertaling van de opgaven van het IHP weer. Dit is de vertaling op basis van de uitgangspunten zoals verwoord in de voorgaande paragrafen en sluit aan op de scenario-ontwikkeling. De kosten zijn geraamd op basis van nieuwbouw. De definitieve afweging tussen nieuwbouw of renovatie zal op projectniveau worden gemaakt na vaststelling van het IHP. Er is rekenkundig rekening gehouden met het gemiddelde percentage voor TCO (8.5%) ten aanzien van de bijdrage van de schoolbesturen, maar dit wordt zoals omschreven project specifiek bepaald. Er zal immers pas in de ontwerpfase duidelijk worden of en hoeveel exploitatievoordeel er behaald kan worden in een specifiek project. Naast de bepaling van de investeringen in vervangende nieuwbouw voor PO, SO en VO, wordt ook rekening gehouden met: • Investeringen in gymzalen. Deze investeringen worden apart bij de betreffende opgaven weergegeven, zijn gebaseerd op een opgave van de gemeente Enschede en sluiten aan op de bouwkostenniveaus die volgen uit de modelverordening van de VNG, per prijspeil 2019. • Sloopkosten. De sloopkosten zijn bepaald op € 40,= per m2 BVO op prijspeil 2019, inclusief BTW. • Boekwaarde-vereffening.

De mogelijke desinvesteringen op basis van resterende boekwaarden op het vervangingsmoment, zijn overgenomen uit de database van de gemeente Enschede. De financiële vertaling is exclusief: • Indexering. • Locatie specifieke kosten. • Eventuele kosten voor interim-voorzieningen.

Referentie: 1650902-0134.1.0.

Pagina 52 van 59

7.4. Financiering t.b.v. IKC-vorming Gemeente en schoolbesturen streven naar het verder versterken van de voorschoolse voorzieningen, de doorgaande ontwikkelingslijn en vorming van IKC’s. Er zijn beleidsuitgangspunten geformuleerd voor de realisatie van kinderopvang bij nieuwbouw/renovatie, zie hoofdstuk 4.

Het is wenselijk dat elke school (schoolbestuur) op inhoudelijke gronden een keus maakt voor een aanbieder van kinderopvang. Voorfinanciering brengt risico’s met zich mee, bijvoorbeeld bij leegstand. Dit kan deels worden ondervangen door langjarige huurcontracten. De afspraken over risico-verdeling worden op projectniveau in een overeenkomst vastgelegd.

Basisbeginsel is dat middelen voor onderwijshuisvesting ook voor dat doel worden ingezet; bij nieuwbouw of renovatie - zoals in dit IHP genoemd - kan de onderwijshuisvesting op initiatief van het schoolbestuur (of de schoolbesturen) worden aangevuld met niet-onderwijsfuncties die bijdragen aan de doelstellingen van een IKC. Deze aanvullende functies dienen ook te worden gefinancierd. IKC-gerelateerde functies (bijvoorbeeld kinderdagopvang en buitenschoolse opvang) zullen bij nieuwbouw ten minste een marktconforme huur (conform de Wet Markt en Overheid) betalen voor het deel van het gebouw dat voor deze functie aan het bouwvolume van de school is toegevoegd door voorfinanciering van de gemeente, of zelf moeten investeren in deze nieuwbouw. De marktconforme huur sluit aan bij de Wet Markt en Overheid en bestaat in basis uit een gebruiksvergoeding: de extra kosten die de verantwoordelijke voor onderhoud en exploitatie maakt als gevolg van de verhuur (ofwel exploitatiekosten) en een vergoeding voor investeringslasten: de jaarlijkse lasten die het gevolg zijn van het realiseren van de voorziening, bestaande uit rente en afschrijving, die kan worden verhoogd met een deel van de kosten van verzekering van het gebouw en de kosten van onroerendezaakbelasting. De vergoeding voor de investeringslasten gaat naar de investerende partij (tenzij dit uiteraard de kinderopvang zelf is).

Het toevoegen van bouwvolume ten behoeve van IKC-gerelateerde functies kan leiden tot hogere lasten voor de kinderopvangorganisaties ten opzichte van de huidige situatie. Daar staat tegenover dat het hun eigen ruimte is en dat de ruimten niet kunnen worden opgeëist voor onderwijs als de school groeit. Dit houdt in dat deze vierkante meters geen onderwijsbestemming hebben, en dus niet gevorderd kunnen worden door de gemeente bij een ruimtetekort voor onderwijs.

Referentie: 1650902-0134.1.0.

Pagina 53 van 59

8. Aandachtspunten bij uitvoering IHP Bij het uitvoeren van het IHP dient rekening gehouden te worden met een aantal aandachtspunten.

8.1.3 Aansluiting op ontwikkelingen omgeving Bij het opstarten van een project wordt aandacht besteed aan raakvlakken met de ontwikkelingen in de omgeving van het project.

8.1.4 Bouwheerschap 8.1.1 Verduurzaming schoolgebouwen Door vaststelling van het IHP krijgen schoolbesturen zicht op de vervangingstermijnen van hun gebouwen. Dit stelt schoolbesturen in staat om vanuit hun verantwoordelijkheid voor onderhoud en exploitatie te investeren in duurzaamheid. Daarbij kan met name worden ingezet op duurzaamheidsmaatregelen waarbij de terugverdientijden de vervangingstermijn niet overschrijden. Zo gaan investeringen in duurzaamheid niet ten koste van middelen voor onderwijs. De tussentijdse verduurzaming van schoolgebouwen kan worden verwerkt in de meerjarenonderhoudingsplanning van de gebouwen. De gemeente kan mogelijk een rol spelen bij bijvoorbeeld het voorfinancieren van ingrepen die zich laten terugverdienen.

8.1.2 Actualisatie van projecten Bij het opstarten van een in dit IHP gedefinieerd project, dient op dat moment het projectinitiatief getoetst te worden aan de dan geldende randvoorwaarden. De toetsing is bedoeld om te zorgen dat het project aansluit bij de dan geldende omstandigheden en vindt plaats in het uitvoeringsprogramma. Het gaat om actualisaties van bijvoorbeeld: • De leerlingenprognose met een scope van 15 jaar. In dit IHP is uitgegaan van de leerlingentelling van 1 oktober 2019 en de bijbehorende ruimtebehoefte voor het ramen van de investeringsopgaven. Van belang is dat de definitieve leerlingenaantallen waarvoor gebouwd wordt in het uitvoeringsprogramma (definitieve planvorming) nader worden gedefinieerd. • Een definitieve afweging tussen nieuwbouw of renovatie. • De dan bekende bouwkostenniveaus en geïnventariseerde risico’s. • De TCO-benadering, waarbij er wordt bepaald welke investeringsbijdrage van het schoolbestuur wordt verwacht, op basis van exploitatievoordelen (onderhoud, energie) en extra kwaliteit voor het betreffende schoolbestuur.

Referentie: 1650902-0134.1.0.

De schoolgebouwen zijn in principe het juridisch eigendom van de schoolbesturen. In de onderwijswetgeving is bepaald dat het bouwheerschap in principe bij de schoolbesturen rust. Dit sluit aan bij de eigendomsverhouding. Conform de Verordening Voorzieningen Huisvesting Onderwijs vindt bij ieder project overleg plaats over het bouwheerschap en de meest aangewezen eigendomsverhouding.

8.1.5 Herijking van het IHP Dit IHP geeft een beleidsmatige doorkijk over een periode van 35 jaar. Om het IHP upto-date te houden, is elke 5 jaar een herijking van het IHP wenselijk. Bij deze herijking kunnen de leerpunten van de evaluatie van het eerste 5-jaren tijdvak worden opgenomen en kan het IHP op onderdelen worden herzien en uitgebreid met een nieuwe scope van 35 jaar. Over herijking dient, net als over het voorliggende IHP, overeenstemming te zijn tussen gemeente en schoolbesturen. Daarnaast voeren gemeente en schoolbesturen jaarlijks overleg over de voortgang van het IHP.

8.1.6 Aanpassingen bij wijzigingen wet- en regelgeving Dit IHP is opgesteld onder de wet- en regelgeving zoals deze geldt op het moment van opstellen daarvan. Echter, wet- en regelgeving is onderhavig aan voortschrijdend inzicht; zo ook de wetgeving met betrekking tot het huisvestingsstelsel voor het funderend onderwijs in Nederland. Bij (substantiële) wijzigingen van bijvoorbeeld het genoemde stelsel, de Algemene Uitkeringen van het Gemeentefonds, de wijze van bepalen van normbedragen, wijzigingen ten aanzien van Bouwbesluit, energieakkoorden of enig andere substantiële ontwikkeling, kan het nodig zijn om dit IHP (op onderdelen) aan te passen aan de dan geldende realiteit en mogelijkheden.

Pagina 54 van 59

9. BIJLAGEN Bijlage 1: Totaaloverzicht beoordeling schoolgebouwen Bijlage 2: Bouwvolumes en stichtingskosten Bijlage 3: Investeringsplanning opgaven IHP

Referentie: 1650902-0134.1.0.

Pagina 55 van 59

Bijlage 1: Totaaloverzicht beoordeling schoolgebouwen

Referentie: 1650902-0134.1.0.

Pagina 56 van 59

Veiligheid

Exploitatie

Bouwkundige staat

Binnenmilieu

Onderwijskundige functionaliteit

Bouwjr. 1960 1930 1957 1930 1953 1955 1985 1955 1905 1964 1955 1957 1930 1980 1930 1966 1969 1955 1985 1974 1983 1963 1956 1993 1964 1981 1991 1981 1984 1978 1967 1974 1980 1971 1980 1969 1963 1985 2005 1960 1974 1988 2005 1992 1953 1923 1976 1974 1991 1970 1969 1954 1999 1933 1910 1954 1988 1979 1969 1990 1955 1984 1977 1974 2002-2010 1974 1970 1967 1985 1964 1990 1963 1953 2007 1930 1980 1983 2007 2002 2011 1998 1967 2009 2000 2009 2009 2005 2009 1933 2009 2011

Schoolnaam Bonhoeffer van der Waalslaan 100-200-300 De Noorderkroon Innova De Fontein OBS Willem Wilmink Triangel Depedance Willem van Oranje Paulus Al Ummah Greijdanus De Kiem Kottenpark College Glanerbrug Noord College Zuid De Bron Menkotoren Bonifatius Prinseschool Daalweg IST Regenboog De Jonge Helden De Zevenster Het Zeggelt Twekkelerveld Bonhoeffer Bruggertstraat Marcellinus Dr. Ariensschool (SBO) Lonnekersschool Molenbeek Boekelo Het Relief Het Sloepje (SO) OCR oud Het Stroink Bomans ISK Locatie DBS Prins Maurtis Het Vastert Paus Joannes Bonhoeffer College Expertise De Sterrenborgh Anna van Buren (Multigebouw) Bonhoeffer van der Waalslaan 400-500 Park Stokhorst Wielerbaan Anna van Buren Europa Prinseschool Staringstraat Het Stadsveld Pathmos Het Zeggelt Meeuwenstraat Huizingschool (SO) Molenbeek Usselo Glanerbrug Zuid Meckelenburg Alfonsus De Esmarke Het Corylus College (VSO) Prinseschool Prinsestraat IOK de Globe Bonhoeffer Geessinkweg Drakensteyn De Broekheurne Het Stadsveld St. Liduinaschool St.

Jan Troubadour De Zuidsprong OCR nieuw Maatman College (VSO) Panta Rhei (VSO) De Huifkar (SO) Het Wooldrik Kubus De Bothoven De Spinaker (SBO) De Koning Roombeek La Res Ouverture Het Meerik (VSO) Bonhoeffer College PrO Triangel Het Meerik uitbreiding (VSO) Schateiland De Tender (SBO) Harry Bannink Gerardus Bonhoeffer Wethouder Beversstraat Het Stedelijk Vakcollege De Stedelijke MAVO Windroos ISK Locatie MHP Vakschool het Diekman Het Palet

1 5,5 7 5,5 7 5,5 5,5 5,5 5,5 7 5,5 6 5,5 7 6 7 6 6 5 5,5 5,5 5,5 5,5 6 6 6 5,5 6 6 5 6 5,5 5,5 6 5,5 7 5,5 6 6 5,5 6 5,5 6 6 6 5,5 6 7 5,5 6 5,5 6 6 6 6 6 7 6 5,5 6 6 5,5 5,5 5,5 6 6 7 6 6 6 6 7 5,5 6 6 6 7 6 6 6 7 6 6 6 7 7 8 8 7 7 7 7 7

1 6 5,5 6 5,5 6 6 5,5 6 6 6 6 6 6 6 5,5 6 6 5,5 5,5 6 6 6 5,5 5,5 6 6 6 6 6 6 5,5 6 6 6 6 5,5 6 6 5,5 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 5,5 6 5,5 6 6 5,5 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 5,5 5,5 6 6 6 6 6 6 6 5,5 6 6 6 6 6 6 6 5,5

2 5,5 4 5,5 4 5 5 4 4 5 6 5 6 4 5 4 4 4 5,5 4 4 4 5,5 5,5 4 4 5,5 5 5 5 5 6 4 4 4 4 7 4 5,5 5 4 5,5 5 5 4 4 6 4 4 7 5 5 4 7 5,5 4 6 5 7 7 4 4 4 4 5 4 6 7 5,5 5 7 4 4 7 7 5 4 5 5,5 5,5 6 5,5 7 7 5 7 5 5 7 4 7 7 6

3 4 4 4 4 4 4 5 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 5 4 6 4 4 5,5 4 4 4 4 5,5 5 4 5 4 5,5 4 5 7 4 5 5 7 5,5 4 5 6 4 5,5 6 5 4 5,5 6 5,5 6 5 5 5 5,5 5,5 7 6 5,5 5 4 5 5 5 7 6 4 6 7 8 6 5,5 7 7 6 6 6 8 7 7 7 7 7 7 7 8

2 4 5,5 5 6 5,5 5,5 4 5 5,5 4 4 4 5,5 5 5 6 6 5,5 5,5 6 6 4 5,5 5,5 7 5 5,5 5,5 6 5 6 5,5 6 5 6 5,5 5 6 5,5 5,5 6 5,5 5,5 6 5,5 5,5 5,5 5,5 5,5 5,5 7 5 6 5,5 5,5 5,5 6 6 6 6 5,5 5,5 5,5 6 5,5 7 5,5 5,5 6 5,5 6 6 6 6 6 6 5,5 6 6 5,5 6 6 5,5 6 6 6 6 6 6 5 6 6

3 4 4 4 4 4 4 5 5,5 4 5 5,5 5 5 5 5,5 5 5 5 6 5,5 5,5 5 5 4 5 5,5 4 5,5 5,5 6 5 5 5 7 5 5 5,5 5,5 5,5 4 6 5,5 5,5 4 6 6 6 5,5 5,5 5,5 4 7 5,5 5,5 6 5 5 5 5 7 7 7 5,5 5,5 7 5 7 7 7 6 5,5 7 7 5 5,5 5 7 7 5,5 5,5 7 6 7 6 5,5 7 7 6 8 7 8 8

54,5 55,5 56,5 56,5 56,5 56,5 57,0 58,0 58,0 58,5 58,5 58,5 59,0 59,0 59,0 59,0 59,0 59,5 60,0 60,0 60,0 60,5 60,5 60,5 61,0 61,0 61,5 61,5 61,5 62,0 62,0 62,0 62,0 62,5 63,0 63,0 63,0 63,5 63,5 64,0 64,5 64,5 64,5 65,0 65,0 65,0 65,0 65,0 65,5 65,5 66,0 66,0 66,5 66,5 67,0 67,0 67,0 67,5 67,5 68,0 68,0 68,0 68,0 68,5 68,5 69,0 70,0 70,0 70,0 70,0 70,5 70,5 71,0 71,0 71,0 71,5 72,0 72,5 72,5 73,5 74,0 74,0 76,0 76,5 76,5 78,0 78,0 78,0 78,0 79,0 84,0 84,5

2015

De Uitvinding

8

7

7

8

7

6

85,0

Totaaloverzicht gebouwbeoordeling scholen Enschede

Type VO PO VO PO PO PO PO PO PO VO PO VO PO VO PO PO PO PO PO PO PO PO PO PO VO PO SBO PO PO SO VSO PO PO VO PO PO PO VO PO PO VO PO PO PO PO PO PO PO SO PO PO PO PO PO VSO PO PO VO PO PO PO PO PO PO PO VSO VSO VSO SO PO PO PO SBO PO PO PO PO VSO VO PO VSO PO SBO PO PO VO VO VO PO VO VO PO

Schoolbestuur Carmel College Vrije Scholen Athena HSL VGPO De Oosthoek Consent KOE VCO Oost Nederland KOE Simon Greijdanus VCO Oost Nederland HSL Consent HSL VGPO De Oosthoek KOE KOE Consent Consent KOE KOE VCO Oost Nederland Consent Consent Carmel College KOE KOE Consent Consent Attendiz Attendiz Consent KOE HSL VCO Oost Nederland Consent KOE Carmel College Consent VCO Oost Nederland Carmel College Consent Consent VCO Oost Nederland Consent Consent Consent Consent Kentalis Consent Consent VCO Oost Nederland KOE Consent Attendiz Consent KOE Carmel College VCO Oost Nederland Consent Consent KOE KOE KOE Consent Attendiz Kentalis Attendiz Attendiz Consent KOE Consent Consent VCO Oost Nederland Consent Consent VCO Oost Nederland Attendiz Carmel College KOE Attendiz KOE Consent Consent KOE Carmel College HSL HSL KOE HSL HSL Consent

PO

Consent

Termijn

Uitstraling gebouw

Bijlage 1. Totaaloverzicht beoordeling schoolgebouwen

Bijlage 2: Bouwvolumes en stichtingskosten

Referentie: 1650902-0134.1.0.

Pagina 57 van 59

RMB 1-10-2019

Schoolnaam

Carmel College Vrije Scholen Athena HSL VGPO De Oosthoek Consent KOE

1960 1930 1957 1930 1953 1955

Bonhoeffer van der Waalslaan 100-200-300 De Noorderkroon Innova De Fontein OBS Willem Wilmink Triangel Depedance

54,5 55,5 56,5 56,5 56,5 56,5

1.231 95 286 115 126 0 1.853

8.250 678 2.762 778 834 0 13.302

Type PO PO PO VO PO VO PO VO PO PO PO PO PO PO PO PO PO PO VO PO SBO PO PO SO VSO PO PO VO PO

Schoolbestuur VCO Oost Nederland KOE Simon Greijdanus VCO Oost Nederland HSL Consent HSL VGPO De Oosthoek KOE KOE Consent Consent KOE KOE VCO Oost Nederland Consent Consent Carmel College KOE KOE Consent Consent Attendiz Attendiz Consent KOE HSL VCO Oost Nederland

Bouwjr. 1985 1955 1905 1964 1955 1957 1930 1980 1930 1966 1969 1955 1985 1974 1983 1963 1956 1993 1964 1981 1991 1981 1984 1978 1967 1974 1980 1971

Schoolnaam Willem van Oranje Paulus Al Ummah Greijdanus De Kiem Kottenpark College Glanenburg Noord College Zuid De Bron Menkotoren Bonifatius Prinseschool Daalweg Prinsesschool IST Regenboog De Jonge Helden De Zevenster Het Zeggelt Twekkelerveld Bonhoeffer Bruggertstraat Marcellinus Dr. Ariensschool (SBO) Lonnekersschool Molenbeek Boekelo Het Relief Het Sloepje (SO) OCR oud Het Stroink Bomans ISK Locatie DBS Prins Maurtis

57,0 58,0 58,0 58,5 58,5 58,5 59,0 59,0 59,0 59,0 59,0 59,5 60,0 60,0 60,0 60,5 60,5 60,5 61,0 61,0 61,5 61,5 61,5 62,0 62,0 62,0 62,0 62,5 63,0

92 161 187 192 138 1.078 107 868 176 130 126 212 53 159 134 113 275 109 1.274 93 188 151 219 147 139 139 208 212 115

663 1.010 1.141 2.180 894 7.387 738 6.231 1.085 854 834 1.266 467 1.000 874 768 1.583 748 8.588 668 1.588 960 1.302 1.664 2.463 899 1.246 2.290 778

Type

Schoolbestuur

€ €

1.976 2.846

€ € €

€ € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € €

Totale kosten 1-1-2019

Leerlingen 1-10-2019

Bouwjr.

VO PO VO PO PO PO

Bouwvolumes en stichtingskosten scholen Enschede

Bedrag per m2 1-1-2019

Gebouwscore

Bijlage 2. Bouwvolumes en stichtingskosten

2.595 2.595 10.012

€ € € € € € €

16.301.644 1.929.588 4.868.677 2.018.910 2.164.230 27.283.049

2.846 2.595 2.595 2.169 2.595 1.976 2.595 2.169 2.595 2.595 2.595 2.332 2.846 2.595 2.595 2.595 2.332 2.595 1.976 2.846 2.595 2.595 2.332 2.595 2.273 2.595 2.332 2.595 2.595

€ € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € €

1.886.898 2.620.950 2.960.895 4.727.748 2.319.930 14.596.376 1.915.110 13.515.950 2.815.575 2.216.130 2.163.659 2.952.312 1.329.082 2.595.000 2.268.030 1.992.960 3.691.556 1.941.060 16.970.244 1.901.128 4.120.860 2.491.200 3.036.264 4.318.080 5.597.263 2.332.905 2.905.672 5.942.965 2.018.910

Consent KOE

Type VO PO VO PO PO PO PO PO PO SO PO PO PO PO PO VSO PO PO VO PO PO PO PO PO PO PO VSO

Type VSO VSO SO PO

276 231 7.702

1.588 1.362 55.119

250 400 268 336 104 234 97 196 189 53 120 139 426 251 102 429 112 384 395 110 99 181 155 190 156 139 5.515

1.458 2.700 1.548 1.890 723 1.377 488 1.186 2.443 467 804 899 2.343 1.463 1.614 2.358 763 3.436 2.187 753 698 1.110 980 1.156 985 2.463 38.292

102 94 81 203

2.011 1.517 1.463 1.221

Het Vastert Paus Joannes

Schoolbestuur Carmel College Consent Carmel College Consent Consent Consent Consent Consent Consent Kentalis Consent Consent VCO Oost Nederland KOE Consent Attendiz Consent KOE Carmel College VCO Oost Nederland Consent Consent KOE KOE KOE Consent Attendiz

Bouwjr. 1963 1985 1960 1974 1988 1992 1953 1923 1976 1974 1991 1970 1969 1954 1999 1933 1910 1954 1988 1979 1969 1990 1955 1984 1977 1974 2002-2010

Schoolnaam Bonhoeffer College Expertise De Sterrenborgh Bonhoeffer van der Waalslaan 400-500 Park Stokhorst Wielerbaan Europa Prinseschool Staringstraat Het Stadsveld Pathmos Spinnestraat Het Zeggelt Meeuwenstraat Huizingschool (SO) Molenbeek Usselo Glanenburg Zuid Meckelenburg Alfonsus De Esmarke Het Corylus College (VSO) Prinseschool Prinsestraat IOK de Globe Bonhoeffer Geessinkweg Drakensteyn De Broekheurne Het Stadsveld Elfrinkseweg St. Liduinaschool St. Jan Troubadour De Zuidsprong OCR nieuw

63,5 63,5 64,5 64,5 64,5 65,0 65,0 65,0 65,0 65,5 65,5 66,0 66,0 66,5 66,5 67,0 67,0 67,0 67,5 67,5 68,0 68,0 68,0 68,0 68,5 68,5 69,0

Schoolbestuur Kentalis Attendiz Attendiz Consent

Bouwjr. 1974 1970 1967 1985

Schoolnaam Maatman College (VSO) Panta Rhei (VSO) De Huifkar (SO) Het Wooldrik

70,0 70,0 70,0 70,0

Totale kosten 1-1-2019

63,0 63,0

1980 1969

Bedrag per m2 1-1-2019

RMB 1-10-2019

PO PO

Leerlingen 1-10-2019

Bouwvolumes en stichtingskosten scholen Enschede

Gebouwscore