Hengelosestraat 700_Bijlagen
Tekst van het document
Bijlagen Bestemmingsplan Hengelosestraat 700
Status: Vastgesteld
Bijlagen toelichting Bijlage 1
Overzicht bijlagen en onderzoeksrapporten
Bijlage 2
Ontwerp Landgoed
Bijlage 3
Beeldkwaliteitsplan
Bijlage 4
Akoestisch onderzoek
Bijlage 5
Toets NNN
Bijlage 6
Verkennend natuuronderzoek landgoed
Bijlage 7
Verkennend natuuronderzoek tennisbaan
Bijlage 8
Stikstofrapportage
Bijlagen regels Bijlage 1
Lijst van bedrijfstypen (buitengebied)
Bijlage 2
Inrichtingsplan
Bijlage 3
Toelichting inrichtingsplan
Bijlage 4
Landschapstypenkaart
Bijlage 5
Raadsbesluit
1
bestemmingsplan Hengelosestraat 700 (vastgesteld)
Bijlage 1 Overzicht bijlagen en onderzoeksrapporten Bijlage 1: Overzicht bijlagen en onderzoeksrapportages Bijlage 2: Ontwerp Landgoed Bijlage 3: Beeldkwaliteitsplan Bijlage 4: Rapportage akoestisch onderzoek Wet geluidhinder . Bijlage 5: Toets NNN Bijlage 6: Verkennend natuuronderzoek landgoed Bijlage 7: Verkennend natuuronderzoek tennisbaan Bijlage 8: Rapportage Stikstof
b e e l d k wa l i t e i t s p l a n
l a n d g o e d v i l l a d e to l e n l a n d g o e d d e to l b e e c k
0248, definitief, 2 november 2015
IN H O U D 1.
Inleiding
3
2.
Het plan landgoed Villa de Tol en landgoed Tolbeeck
4
2.1
Ontwerp Landgoed Villa de Tol en landgoed Tolbeeck
4
2.2
Ontwerpprincipes landgoed Villa de Tol en Landgoed Tolbeeck
5
3.
Beeldkwaliteit
6
3.1
Landgoed Villa de Tol
7
3.1.1
Eerherstel voortuin
7
3.1.2
Restauratie en uitbreiding vijver
8
3.1.3
Folly
9
3.1.4
Restauratie van tennisbaan
10
3.1.5
Restauratie van rotstuin
11
3.1.6
Zwembad en kas bij bijgebouw
12
Landgoed Tolbeeck
13
3.2.1
Landschap, natuur en beekherstel
13
3.2.2
Bodemval beek
14
3.2.3
Nieuw landhuis
15
3.2.4
Zonneheuvel
17
3.2.5
Landschap, natuur en beekherstel rondom nieuwe poortwoning en bijgebouw
20
3.2.6
Nieuwe dienstwoning met bijgebouw
21
3.2
Colofon
Bijlage 1 Bijlage 2 Bijlage 3 Bijlage 4
2
Presentatie Loket Buitengebied Landgoed Villa de Tol en Landgoed de Tolbeeck (met aanpassing Monumentcommissie) Memo_verleggen en aanpassen profiel 20130101 tpv Landgoed Tolbeeck_Waterschap_Vechtstromen Onderbouwing_Ontwerp_Landgoed_Villa_de_Tol_voor_Monumentencommissie_20152002 Voorlopig advies Monumentencommissie Oversticht (PM op briefpapier)
1 .
inleiding Voor u ligt het beeldkwaliteitsplan (BKP) voor eerherstel van Landgoed Villa de Tol en Landgoed Tolbeeck. Dit beeldkwaliteitsplan is richtinggevend voor de verdere uitwerking en inrichting van het plangebied. In hoofdstuk 2 staat het plan nader beschreven. De gemeente Enschede heeft aangegeven dat er een BKP moet worden opgesteld voor de nieuwe gebouwen in relatie tot het ontwerp en het landschap. De toekomstige bouwaanvragen en plannen worden dan getoetst aan het BKP. In het advies (bijlage 4 PM)van de commissie wordt verwezen naar de ontwerpleidraad op pagina 24 in de ‘HOS_ GespreksagendaBuitengoederen_LR.pdf’. Wij gaan bij het opstellen van het BKP uit van die leidraad. Wij leggen in het BKP kaders vast waarbinnen in de toekomst kan worden ontworpen en hanteren daarbij de volgende thema’s. 1. locatie Duidelijk moet worden hoe de nieuwe gebouwde delen zich verhouden tot de tradities en karakteristieken van het bouwen in de streek. Het gaat hierbij om: de relatie met het nieuwe landschap; de erfbegrenzing (open/dicht/groen/gebouwd); de ontsluiting (afmeting, materiaalgebruik); gebruik van uitzicht en bezonning, van hoog en laag, van nat en droog; de hoofdvorm en ordening van bouwvolumes; materiaal en kleurgebruik van gebouwen en verhardingen; details in de vorm van (tuin)architectuur en type beplantingen; 2.
tijd Op welke wijze blijkt uit het bouwplan dat het wordt gerealiseerd in de 21ste eeuw? Blijkt dat uit de keuze voor een nieuw tijdse vormgeving of door de verwerking van oude vormen op een nieuwe manier? Het gaat hierbij om bouwstijl en trends. 3. functie Op welke wijze brengt het bouwplan de functie van het bouwwerk en erf tot uitdrukking? Het gaat hierbij om typologie en uitstraling.
Ontwerp
3
4. opdrachtgever Is de vormgever erin geslaagd specifieke kenmerken van de opdrachtgever tot uitdrukking te brengen? Veel van de wensen zijn al uitgewerkt in het landgoedontwerp. Het gaat hierbij vooral om eerherstel van het landgoed waarbij een juist die persoonlijke wensen een nieuwe laag aan het verhaal van het landgoed toevoegen.
2 . h e t p l a n 2 . 1 o n t w e r p L a n d g o e d V i l l a d e TOL e n t o l b e e c k O ntwerp V ill a de Tol en Tolbeeck In november 2013 heeft de heer A. Wispels ODIN landschapsontwerpers gevraagd een ontwerp op te stellen voor een nieuw landgoed op de circa 6 ha aangekochte grond, gelegen achter landgoed Villa de Tol, begrensd door de Drienerbrakeweg en de Bosweg. Belangrijk uitgangspunt in het ontwerp is de relatie van het nieuwe landgoed de Tolbeeck met het landgoed Villa de Tol. De heer A. Wispels heeft in de afgelopen jaren veel tijd en geld geïnvesteerd in het renoveren en restaureren van het landhuis Villa de Tol. Veel achterstallig onderhoud is ingehaald en de villa voldoet weer aan de eisen van deze tijd. Veel aandacht is daarbij uitgegaan naar mooie passende materialen en details. Nu de Villa is gerenoveerd is het tijd voor de tuin en het park. Op 22 januari 2015 zijn de plannen voor het nieuwe landgoed en de aanpassingen van het bestaande landgoed gepresenteerd aan het Loket Buitengebied van de gemeente Enschede. De presentatie van het ontwerp is als bijlage 1 toegevoegd*. Het plan is afgestemd met het waterschap Vechtstromen. In bijlage 2 is memo van het waterschap toegevoegd. Naar aanleiding van de presentatie op 22 januari is een toelichting voor de monumentencommissie opgesteld.
In combinatie met een veldbezoek van de commissie en de presentatie op 22 januari 2015 is een positief voorlopig advies opgesteld die als bijlage 4 is toegevoegd.
* In overleg met de Monumentencommissie is een kleine aanpassing in het ontwerp doorgevoerd en als gewijzigd ontwerp aan het document toegevoegd.
Ontwerp Landgoed Villa de Tol en Landgoed Tolbeeck
4
2 . 2 o n t w e r p p r i n c i p e s o n t w e r p L a n d g o e d V i l l a d e TOL e n t o l b e e c k
ontwerp 1928 totale landschap onderdeel van de beleving
2015 bodem en microreliëf inspiratie en uitgangspunt
interne en openbare routes
openbare routes langs de beek
5
2015 ambitie interne beleving water, landschap en natuur
3 .
6
b e e l d k wa l i t e i t
3.1 landgoed villa de tol 3 . 1 . 1 . e e r h e r s t e l vo o rt u i n E erherstel voort u in Locatie: •
Ten zuiden als voortuin van Villa de Tol.
Tijd: • • •
locatie voortuin
lagergelegen voortuin met treden
groene begrenzing tuin
• •
Oorspronkelijk ontwerp P.H. Wattez begin 1900 Engelse Landschapsstijl; zichtlijn vanuit villa naar het landschap. Voortuinontwerp herzien in 1968 door TJ Koning. Zichtlijn over de voortuin naar het landschap is veranderd in een besloten voortuin met ruimtelijke begrenzing als gevolg van stedelijke ontwikkelingen (Hengelosestraat). Ruimtelijke kwaliteit van de voortuin is gedateerd en sleets (2015). Eerherstel en verhogen belevingswaarde met eigentijdse invulling met respect voor ontwerpuitgangspunten.
Functie: •
Lagergelegen siertuin voor de villa.
Opdrachtgever: •
•
halfverharding
langwerpige tuin met parcellering
behoud van formele buxustuin voor de villa
De opdrachtgever wil verwaarloosde en deels verdwenen elementen versterken en vernieuwen en daarmee de grandeur aan het landgoed teruggeven die het verdient. Het versterken en verhogen van de belevingswaarde in de zichtlijnen vanuit de villa is een belangrijke wens van de opdrachtgever. Waterbeleving is hierbij belangrijk. De attractiewaarde wordt daarmee vergroot waardoor de wandeling over het landgoed villa de Tol als van nature van plek tot plek gaat.
Eisen beeldkwaliteit: • • • • • • • • • • ontwerp van TJ Koning 1968
7
verhogen attractiewaarde met klassiek waterelement
parkbanken langs de route door de tuin
•
besloten ruimte met zichtrelatie villa symmetrische opzet van de tuin as op voorgevel villa formele tuinopzet met eigentijdse invulling waterbeleving in de zichtas groene begrenzing van ruimte minimaal 50% groene invulling behoud monumentaal wit hek (verplaatsen mogelijk) hoogteverschillen benadrukken met treden materialisering en halfverharding in gedekte kleurstelling aansluitend op overige paden bloeiende beplanting in tuin afhankelijk van tuinstijl
3 . 1 . 2 r e s ta u r at i e e n u i t b r e i d i n g v i j v e r R esta u r atie en u itbreiding vijver Locatie: •
De huidige vijver ligt ten oosten van de Villa.
Tijd: •
•
locatie vijver
Het landschap was in 1900 veel natter. Naar alle waarschijnlijkheid werd de bouwplaats van de villa verhoogd voor een goede drooglegging en natuurlijk ook ‘het aanzien’ van een hoger gelegen villa. De destijds natte laagte ten oosten van de villa werd ontgraven, het zand gebruikt voor de ophoging en de vijver werd vormgeven als een natuurlijk ogende vijver. De vijver is in de loop der tijd verland en verdicht.
Functie: •
Water vormt een belangrijk ruimtelijke element in de Engelse Landschapsstijl. Natuurlijk natte laagtes, beekjes en meren werden omgevormd tot natuurlijk ogende waterpartijen en waterstromen.
Opdrachtgever: •
(half)verhardingen in gedekte kleuren
Eisen beeldkwaliteit:
natuurlijke oevers met (zeer) flauw talud
• • • • • •
toegankelijkheid
8
relatie Folly met vijver
De visuele relatie met de villa en daarmee de grandeur van een mooie waterspiegel bij de villa is verzwakt. De wens van de opdrachtgever is de zo typerende waterbeleving van de Engelse Landschapsstijl opnieuw vorm te geven. De waterbeleving vanuit de villa en langs de route worden versterkt.
beheren en versterken boombeplantingen
vergoten wateroppervlak. natuurlijke flauwe oevers (min 1:5). geen beschoeïng. waterplanten. eiland met bijzondere parkbomen (bijvoorbeeld Taxodium). duidelijke relatie met de Folly.
3 . 1 . 3 . f o l ly F olly Locatie: •
In de ‘ronding’ op de noordelijke oever van de vergrote vijver. Net ten noorden van de locatie staat momenteel een vervallen schuurtje. Het schuurtje wordt samen met het een ‘onaf’ gebouwtje bij de tennisbaan vervangen door 1 folly in relatie tot de vijver.
Tijd: • • locatie folly
huidige schuurtje slechte kwaliteit
locatie folly doelbewust gekozen
De folly is typerend voor de Engelse landschapsstijl. Folly’s werden in het verleden veel gebruikt als toevoegingen aan landgoederen. Met name eind 18e tot begin 19e eeuw was het in de mode om op een landgoed folly’s te bouwen.
Functie: • • •
De folly is oorspronkelijk vermaaksarchitectuur. De folly krijgt hier eveneens een gebruiksfunctie. De folly vormt een belangrijk onderdeel van de routes en beleving op het landgoed.
Opdrachtgever: •
• klassiek voorbeeld
eigentijdse invulling
folly als onderdeel van de beleving
• •
Ter versterking van de belevingswaarde en de Engelse landschapsstijl van het landgoed wordt in het zicht van de villa en als onderdeel van de herstelde route over het landgoed aan de voet van de vijver een eigentijdse folly ingepast. De folly is ter compensatie van een vervallen gebouwtje aan de vijver en een ‘onaf’ gebouwtje bij de tennisbaan. De folly voegt belevingswaarde toe aan het landgoed. Vanaf de locatie is er een prachtig uitzicht over het water naar de villa.
Eisen Beeldkwaliteit: • •
• • •
folly als eigentijdse toevoeging
relatie met de vijver
het concept is vrij en eigenzinnig
•
•
9
Het concept van de folly is vrij en eigenzinnig. Het is een gebouw of bouwwerk, of maakt er aanzienlijk deel van uit; hierin wijkt het af van de gangbare ornamenten en (tuin)versierselen. De locatie is doelbewust gekozen en vastgelegd in het plan. Interactie met de vijver en de routes is belangrijk. Constructie en ontwerp zijn welbewust afwijkend tot excentriek aan toe. De folly is een eigentijdse toevoeging en de opdrachtgever voegt hiermee een nieuwe ‘alinea’ aan het verhaal van de buitenplaats toe (2015). De betekenis en uitstraling zijn eigentijds bijvoorbeeld modulair, transformatief en/of tijdelijk.
3 . 1 . 4 . r e s ta u r at i e t e n n i s b a a n R esta u r atie tennisb a a n Locatie: •
In de noordoostelijke hoek van landgoed Villa de Tol.
Tijd: •
•
Onduidelijk is wanneer de tennisbaan precies is aangelegd. De kwaliteit van de tennisbaan is slecht en de uitstraling is sleets. Wel staat er een prachtige oude blauwe regen die de moeite waard is op te nemen in de restauratieplannen.
Functie: locatie tennisbaan
tennisbaan als eigen wereld
verfraaiing hekwerk
•
Sport en spel
Opdrachtgever: • •
De opdrachtgever is voornemens de tennisbaan te herstellen. De rechthoekige gevormde tennisbaan ligt in een open plek in het bos als onderdeel van de te herstellen interne wandelroute.
Eisen beeldkwaliteit:
verfraaiing entree
mooie details
tennisbaan als drager van groen
ruimtelijk eigen identiteit
drager van kunst
drager van kunst
10
• • • • • • • • •
Verbijzonderde plek in bos. Huidige locatie handhaven. Eigen (afgesloten) wereld. Bijvoorbeeld niet direct zichtbaar als tennisbaan. Aandacht voor hekwerkconstructie. Begroeiing: vormhagen en/of klimplanten. Blauwe regen als uitgangspunt. Kleurstelling materiaalgebruik ingetogen. Drager van een kunstuiting.
3 . 1 . 5 r e s ta u r at i e rot s t u i n R esta u r atie va n rotst u in Locatie: •
In het noorden van landgoed Villa de Tol.
Tijd: • •
•
locatie rotstuin
streekeigen materialen: veldkeien
omgeven door bomen
Als onderdeel van de landschapstuin in de Engelse landschapsstijl is destijds een rotstuin aangelegd. De rotstuin was destijds een halfopen ruimte omgeven door bomen met een open zuidzijde: een beschutte plek in de zon. De verhoudingen tussen open en dicht zijn verstoord en de rotstuin is overgroeid.
Functie: • •
Attractiewaarde als onderdeel van de interne wandelroute over het landgoed. Beschutte zitplaats met prachtig zicht op de villa.
Opdrachtgever: •
Als onderdeel van de verbijzondering van de wandelroute wordt de rotstuin gerestaureeerd.
Eisen Beeldkwaliteit: • • • • verfraaiing door kunstuiting
verfraaiing door kunstuiting
balans tussen stenen en beplantingen
• • • •
onderdeel van de route
11
open plek op de zon omgeven door bomen
ter inspiratie: rotstuin van Twickel in 1941 gerestaureerd in 1992.
Bijzondere plek in bos. Eigen intieme (besloten) plek. Plek met ruimte voor kunst, bezinning. Hergebruik van onder bladlagen verborgen “rotsen” en veldkeien. Cultuurlijke materialen in gedekte kleurstelling. Voorkeur voor streekeigen materialen: veldkeien. Bomen streekeigen behoren tot de landschappelijke laag. Onderbeplanting heeft een alpine karakter.
3.1.6 Zwembad en kas bij bijgebouw Z wemb a d en k a s bij bijgebo u w Locatie: •
Ten westen van de villa en ten noorden van het reeds bestemde bijgebouw.
Tijd: •
• •
locatie zwembad en kas
fruitbomen
beplanting als link naar de voormalige moestuin
•
•
Landgoederen zijn vaak zelfvoorzienend en was er, zoals ook hier, vaak een moestuin met kas en fruitbomen. De moestuin is niet meer als zodanig in gebruik. Een kas, enkele fruitbomen en een prachtige blauwe regen op een frame zijn nog aanwezig. De voormalige moestuin ligt in een prachtige ruimte die aan de noord - en westzijde omsloten is door een haag, bijna zuiver noord-zuid dus met een ideale ligging op de zon. Aan de zuidzijde staat het bijgebouw.
Functie: •
Ontspanning met maximale privacy.
Opdrachtgever: •
omgeven door haag
ingetogen zwembad met ingetogen kleurgebruik. Bijvoorbeeld hout
balans tussen stenen en beplantingen
Eisen beeldkwaliteit: • • • • • •
•
behoud van kas als link naar voormalige moestuin
12
privacy met ingetogen streekeigen materialen en beplantingen
De moestuin wordt niet meer als zodanig gebruikt maar de ligging van de ruimte op de zon en de beslotenheid maken deze ruimte ideaal voor de inpassing van het zwembad in de richting van de voormalige moestuin. De kas en de fruitbomen blijven behouden. Evenals de voor de opdrachtgever waardevolle blauwe regen.
ingetogen zwembad met ingetogen kleurgebruik. Bijvoorbeeld donker natuursteen
Locatie en maatvoering conform ontwerp. Richting en oriëntatie naar voormalige moestuin. Bad in gedekte kleurstelling. Cultuurlijke materialen in gedekte en natuurlijke kleurstelling; Structuurvormende beplanting (bomen, hagen, heesters) streekeigen. Kweekkas bij moestuin bij vervanging fraai vormgegeven, maximaal 3 meter hoog, ondergeschikt aan bijgebouw, stijl verwijzend naar architectuurstijl woning; Niet alleen voldoende bovengronde maar ook ondergronde ruimte voor het behoud van de prachtige blauwe regen.
3.2 Landgoed tolbeeck 3 . 2 . 1 . L a n d s c h a p , n a t uu r e n b e e k h e r s t e l L a ndsch a p, n at u u r en beekherstel Locatie: •
Ten noorden van landgoed Villa de Tol. Het perceel tussen de Drienerbrakeweg en de Bosweg.
Tijd: •
Begin 1900 is de heide omgevormd naar landbouwgrond, nu wordt het perceel omgevormd naar natuur en water.
Functie: • locatie landschap, natuur en beekherstel
meanderende beek
boomgroepen bepalen zichtlijnen en route
•
•
Huidige functie van landbouw wordt omgevormd naar natuur conform de omgevingsvisie en de gids buitenkansen: Ondernemen met water en natuur en waterboslandschap. I.s.m. het waterschap wordt het stroomprofiel van de Roombeek vernatuurlijkt met verontdieping van de beek en realiseren van flauwe oevers. Hierdoor ontstaat waterberging en is het landgoed dienstbaar aan het omliggende gebied in het bergen en vertraagd afvoeren van water.
Opdrachtgever: •
meanderende beek met verrassende doorkijken
beekbodemverhoging Roombeek
bloemrijke graslandvegetatie
Eisen beeldkwaliteit: • • • •
• •
beleving van natuur
waterberging
ingetogen padenstructuur van bijvoorbeeld (gemaaide) graspaden
• •
13
De waterbeleving is een belangrijke wens van de opdrachtgever. Zichtbaar stromend water. Evenals het omvormen van de landbouwgrond naar natuur met een halfopen grasachtig landschap rondom het nieuwe landhuis en meer besloten rondom het bijgebouw/poortwoning aan de Bosweg (zie 3.2.5)
Open beekdallandschap met daarbij behorende (natteminnende) beplantingen, kruiden, grasvegetatie. Beek vergraven en laten meanderen (flauwe bochtstralen); Beekbodembreedte 0,3 meter breed. Beekloop taluds 1:5, daarbuiten flauwer. Beheer 1 x per jaar tijdelijk beweiden met bijvoorbeeld schapen of maaien zodat boomvormers géén kans krijgen om te ontwikkelen. Bomen en struwelen buiten stroomprofiel zijn inheems en streekeigen. Het landschap spreekt! Paden van gras (gemaaid) of in een natuurlijk materiaal waarbij te denken valt aan zand of een halfverhard materiaal als grind in gedekte aardetinten zonder opsluiting. Hekwerken in streekeigen materialen als eikenhout, sober en robuust in vormgeving. Op hekwerken is ruimte voor subtiele uiting van logo en/of beeldmerk van landgoed de Tolbeeck.
3 . 2 . 2 B o d e m va l b e e k B O demva l beek Locatie: •
In het noordwesten van landgoed Tolbeeck waar de beek het landgoed verlaat.
Tijd: •
Hedendaagse visie op natuurlijke watersystemen en beleving van zichtbaar stromend water.
Functie: •
locatie hoogteval
inspiratie hoogteval
waterbeleving
•
•
De omvorming van de beek van een ontwateringssloot voor de landbouw naar een natuurlijke beek met een relatief hoge bodem zorgt ervoor dat in het noordwesten van het landgoed de beekbodem relatief hoog ligt t.o.v. het belendende perceel. Bodemvallen/ hoogteval aanbrengen naar perceel van de buren: van 24,90 naar 24,30 m+NAP met stapgrootte van 10 cm. Het vormt een belangrijk punt in de waterbeleving en is onderdeel van de route en toegankelijkheid van het landhuis.
Opdrachtgever: •
De hoogteval sluit aan op de wens van waterbeleving door de opdrachtgever.
Eisen Beeldkwaliteit
vormgegeven ingetogen materialen
subtiele toegankelijkheid
ingetogen materiaalgebruik (beton)
• • • • • • • • •
zichtbaar stromend water in meerdere niveaus
14
subtiele accenten in materialisering
waterbeleving
De hoogteval is onderdeel van de beek. Beleving van zichtbaar stromend water. De hoogteval is bijzonder vormgegeven. In meerdere ‘stappen/ wordt de hoogte opgevangen. Materiaal is duurzaam, eenduidig en gevormd. Kleurgebruik aarde- of grijstinen. Wij denken bijvoorbeeld aan beton of Cortenstaal. Het ontwerp vertelt het verhaal van de dynamische waterstroom. Aandacht voor migratie van vissen en amfibiën.
3 . 2 . 3 n i e u w l a n d hu i s N ie u w l a ndh u is Locatie: •
Het nieuwe landhuis wordt gerealiseerd ten zuiden van de nieuwe beekloop in het noordwesten van het landgoed.
Tijd: •
locatie landhuis
architectuur in relatie met hoogteverschil
gebouw is onderdeel van het landschap
Eigentijdse vormgeving van het nieuwe landhuis. Het eigentijdse aspect uit zich in de wijze waarop het landhuis een relatie aangaat met het nieuwe landschap van de meanderende beek met natte vegetatie en het halfopen bloemrijke grasland. Het landhuis is energieneutraal of levert energie.
Functie: •
Wonen
Opdrachtgever: •
organische vormgeving
landschappelijk kader
ingetogen materiaalgebruik
•
•
principe van een streekeigen zadeldak met eigentijdse vormgeving
15
landschap “loopt” onder het landhuis door
transprant én gesloten
De opdrachtgever laat eerst het landschap aanleggen en laat de natuur zich vervolgens zelfstandig ontwikkelen. Dat betekent de beek vergraven en natuur en landschap realiseren. Dat sluit aan op de traditie van het Landgoed Villa de Tol. Daar is eveneens eerst geïnvesteerd in het landschap en vervolgens is enkele jaren later de villa gebouwd. Daarmee dient de landschapskarakteristiek als uitgangpunt te worden gehanteerd in de uitwerking van de architectuur van het landhuis. Op deze pagina’s zijn afbeeldingen ter inspiratie weergegeven van gebouwen die een relatie aangaan met het landschap. Op de volgende pagina zijn een aantal kernwaarden schematisch weergegeven.
Oriëntatie en volume • • • • •
1 hoofdvorm zonder bijgebouw. De hoofvorm staat haaks op richting van de beek. Het landhuis gaat een relatie aan met het beekdal en het landschap. De beekzijde heeft een gesloten en ingetogen karakter: het landschap spreekt! De zuidzijde is meer open, transparant en op de zon gericht.
Hoogte en massa: •
locatie landhuis
landhuis in relatie tot de beek; het nieuwe landschap is richtinggevend
afwijkend en ondergeschikt aan Villa de Tol
• • • • • •
Het nieuwe landhuis is ondergeschikt en afwijkend in hoogte, volume en materiaal aan Villa de Tol. Parcellering van het volume of de gevels is mogelijk. Materiaalgebruik staat vrij. Materiaal draagt bij aan de parcellering, ondergeschiktheid aan Villa de Tol en/of inpassing in het landschap. Wel dient een eenduidige keuze gemaakt te worden in het materiaalgebruik. Maximaal 2 verschillende hoofdmaterialen. Bijvoorbeeld hout en glas, glas en staal, beton en glas.
Dakvormen: • • • •
De dakvorm gaat een relatie aan met het landschap Bijvoorbeeld door gebruik te maken van hoogteverschillen in het maaiveld of accentureren van de parcellering. Het dient een weloverwongen en geargumenteerde keuze te zijn. Dakvorm en materiaalgebruik sluiten op elkaar aan.
Energie: 1 hoofdvolume zonder bijgebouw
de beekzijde (noord en oost) is meer gesloten, zuid en west meer open.
gebouw zoekt relatie met hoogteverloop van het beekdal
•
Het landhuis is energieneutraal en maakt optimaal gebruik van passieve of actieve duurzame energie. Het kan een keuze zijn dat zichtbaar te maken.
Landschappelijke inpassing en erfgrenzen: • • • • • • parcellering is mogelijk
16
dakvorm en richting zoeken eveneens relatie met hoogteverloop van het landschap en de meest efficiënte (passieve of actieve) energie positie
materiaalgebruik staat vrij en mag divers zijn
De positionering en oriëntatie bepalen het karakter van het landhuis. Aan de noord en oostzijde raakt het landschap de woning en is het landschap vanuit of vanaf de woning beleefbaar. Het ‘buitenleven’ van de bewoners bevindt zich aan de zuiden westzijde. De beplantingen raken het landhuis en zijn inheems en streekeigen. Er is geen sprake van ruimtelijke erfgrenzen. De inrit is ingetogen en bestaat uit een halfverharding in een ingetogen aardetint. Grenzend aan de zuid- en westzijde van de woning als onderdeel van de architectuur ruimte voor verhardingen als terrassen.
3.2.4 zonneheuvel Zonnehe u vel Locatie: •
Ten zuiden van het nieuwe landhuis.
Tijd: •
Energieneutraal is de ambitie.
Functie: •
Energie leveren aan het landgoed.
Opdrachtgever: • locatie zonneheuvel
bloemrijke vegetatie
•
Als oprichter en directuer/grootaandelhouder van de Raethuysgroep en Pure Enrergie is het gebruik van eigen duurzame geproduceerde energie een belangrijk uitgangspunt. Om niet afhankelijk te zijn van fossiele brandstoffen als gas maar ook voor de instandhouding van het landgoed.
Eisen beeldkwaliteit: • • • •
in stroken of banen op de helling is het meest efficiënt
landschap en duurzame energie in balans
relatie tussen hoogtelijn van heuvels en panelen
biodiversiteit en gradiënten
principeschets volgende pagina
principeschets volgende pagina
17
hoogte helling maximaal 6 meter verhouding zonnepanelen-groen = 30-70 % bedekking helling: bloemrijk grasmengsel zonder heesters. Duurzame energie en biodiversiteit.
zonneheuvel (principe-schets)
18
36
gra
den 6 meter
19
3 . 2 . 5 l a n d s c h a p , n a t uu r , b e e k h e r s t e l r o n d o m p o o r t w o n i n g L a ndsch a p, n at u u r en beekherstel rondom nie u we poortwoning Locatie: •
Zuidoosten van landgoed de Tolbeeck.
Tijd: •
Begin 1900 is de heide omgevormd naar landbouwgrond, nu wordt het perceel omgevormd naar natuur en water.
Functie: • locatie poortwoning met bijgebouw en beek met beekbegeleidend struweel
bosbeek
•
•
Huidige functie van landbouw wordt omgevormd naar natuur conform de omgevingsvisie en de gids buitenkansen: Ondernemen met water en natuur en waterboslandschap. I.s.m. het waterschap wordt het stroomprofiel van de beek vernatuurlijkt met verontdieping van de bodem en realiseren van flauwe oevers. Hierdoor ontstaat waterberging en is het landgoed dienstbaar aan het omliggende gebied in het bergen en vertraagd afvoeren van water.
Opdrachtgever: •
inheemse vegetatie
meanderende beek
condities voor schaduwminnende vegetatie
•
•
De waterbeleving is een belangrijke wens van de opdrachtgever. Zichtbaar stromend water. Evenals het omvormen van de landbouwgrond naar natuur met een halfopen grasachtig landschap rondom het nieuwe landhuis en meer besloten rondom het bijgebouw/poortwoning aan de Bosweg. De beek is hier meer ingesloten in beekbegeleidend struweel. Dat zorgt voor voldoende privacy van de poortwoning. De beek ligt hier nog relatief diep in het landschap.
Eisen beeldkwaliteit: • • • • •
ingetogen en eenvoudige toegankelijkheid
20
ingetogen paden in een aardetint
Beek komt van UT terrein en ligt relatief diep. Hellingen min 1:3 overgaand naar 1:5. Beekbegeleidend struweel langs de beek. Struweel is verrijking biodiversiteit en zorgt voor buffer en privacy naar poortwoning. Openbare route aan noordoostzijde van de beek.
3.2.6 dienstwoning met bijgebouw dienstwoning met bijgebo u w Locatie: •
Zuidoosten landgoed Tolbeeck
Tijd: • • •
(dienst)Woning met bijgebouw. Ondergeschikt aan Villa de Tol en aan het nieuwe landhuis. De woning heeft relatie met de typologie van het nieuwe landhuis maar met een bescheidener ontwerp.
Functie: locatie dienstwoning met bijgebouw en beek met beekbegeleidend struweel
bijgebouw gekoppeld aan bosrand achter of aan het hoofdgebouw
De dienstwoning is ondergeschikt aan het nieuwe landhuis
•
Wonen
Opdrachtgever: •
De woning heeft voldoende privacy vanaf de Bosweg en de opengestelde routes van het landgoed de Tolbeeck. Het heeft een halfopen zichtrelatie met het landgoed de Tolbeeck, de natuur en de beek.
Eisen beeldkwaliteit • • •
hoofd- en bijgebouw als 1 volume of vrijstaand bijgebouw
max. 2 materialen - familie van landhuis
gebouw(en) op maaiveld
• • • • •
• • • • 1 hoofdmateriaal
21
relatie bos + wonen
puur volume
De woning is maximaal 750m3 met bijgebouw maximaal 75m2. Hoofd- en bijgebouw zijn familie van het nieuwe landhuis. Bosrijke omgeving is inspiratie voor vormgeving en uit zich in een zekere mate van verticaliteit in de architectuur. Er is sprake van een zadeldak op de woning en schuur. Schuur is ondergeschikt aan woning. Volume wordt op het maaiveld geplaatst. Bijgebouw is onderdeel van hoofdgebouw of vrijstaand. Locatie van vrijstaand bijgebouw is aan de bosrandzone. Oostelijk vanaf rooilijn hoofdvolume en noordelijk van zuidelijke rooilijn. Materiaalkeuze is eenduidig en maximaal 2 soorten. Nok- en goothoogte conform bestemmingsplan woning buitengebied. Het ‘Buitenleven’ bevindt zich aan de zuid- en westzijde. Een tuin ligt om de woning en is goed ingepast en sluit aan op het nieuwe landschap.
COLOFON Project:
Beeldkwaliteitsplan
Landgoed Villa de Tol en Landgoed Tolbeeck
Projectnummer:
0248
Opdrachtgever:
Eigenaar van Landgoed Villa De Tol
Uitvoering:
Odin Landschapsontwerpers BV Ernst Machstraat 2 Postbus 115 7440 AC Nijverdal
Ramon Postma MLA ing. Anke Kuipers
In samenwerking met: Bureau Takkenkamp BV Beheer en inrichting landelijk gebied Bergweg 475 7524 CV Enschede
Datum:
2 november 2015
Status:
definitief
22
Akoestisch onderzoek padel- en tennisbaan landgoed De Tol te Enschede Versie 3 december 2023
opdrachtnummer
23-091
datum
3 december 2023
opdrachtgever
Bureau takkenkamp b.v. bergweg 475 7524 CV ENSCHEDE 053-433 26 98
auteur
ir. Peter van der Boom
INHOUDSOPGAVE bladzijde
INHOUDSOPGAVE .......................................................................................... I SAMENVATTING ............................................................................................ 1 1
2
3
onderwerp
akoestisch onderzoek padel- en tennisbaan Landgoed de Tol Enschede
opdrachtnummer
23-091
bestand
23-091r4
bladzijde
pagina i
datum
3 december 2023
4
INLEIDING .......................................................................................... 3 1.1
Omgeving
3
1.2
Onderzoek
4
1.3
Grenswaarden
4
UITGANGSPUNTEN ............................................................................. 9 2.1
Bedrijfsactiviteiten
9
2.2
Bronvermogensniveaus
9
GELUIDBELASTING EN ANALYSE ........................................................ 10 3.1
Rekenmodel
10
3.2
Geluidoverdracht
11
3.3
Bedrijfstijden en bedrijfstijdcorrecties
12
3.4
Geluidbelasting
12
3.5
Maximale geluidniveaus
12
CONCLUSIES EN MAATREGELEN ........................................................ 13 4.1
Langtijdgemiddelde beoordelingsniveaus LAr,LT
13
4.2
Maximale geluidniveaus
13
4.3
Ruimtelijke toets
13
4.4
Maatregelen
13
4.5
Hogere richtwaarden
15
BIJLAGEN
SAMENVATTING In opdracht van Bureau Takkenkamp b.v. te Enschede is onderzocht welke geluidbelasting ontstaat op de omgeving van een nieuw aan te leggen padelen tennisbaan op landgoed De Tol te Enschede. Vastgesteld moet worden of: bij de woningen een goed (aanvaardbaar) woon- en leefklimaat is gewaarborgd de inrichting niet wordt beperkt in haar bedrijfsvoering t.g.v. woningen in de nabijheid. De activiteiten omvatten het spelen van padel en tennis gedurende ca 300 uren per jaar, per baan. Het betreft 2 banen. Resultaten Het langtijdgemiddelde beoordelingsniveau LAr,LT t.g.v. alle activiteiten bij de padel- en tennisbaan bedraagt in de immissiepunten 1-3 bij de woningen hooguit 38 dB(A) overdag en 45 dB(A) in de avond. Daarmee worden de richtwaarden niet overschreden. Aan de eisen uit het Activiteitenbesluit kan worden voldaan.
onderwerp
akoestisch onderzoek padel- en tennisbaan Landgoed de Tol Enschede
opdrachtnummer
23-091
bestand
23-091r4
bladzijde
pagina 1
datum 3 december 2023
De maximale geluidniveaus LAmax t.g.v. alle activiteiten bij de padel- en tennisbaan bedragen in de immissiepunten bij de woningen hooguit 60 dB(A) overdag en 62 dB(A) in de avond. Daarmee worden de richtwaarden niet overschreden. Aan de eisen uit het Activiteitenbesluit kan worden voldaan. Ruimtelijke toets De richtwaarden voor de langtijdgemiddelde en maximale geluidniveaus worden bij de woningen niet overschreden. Er zal dus sprake zijn van een goed woon- en leefklimaat. Maatregelen Om de geluidbelasting op de omgeving te beperken kan worden overwogen om: de afstand tussen de woning en de padel/tennisbaan te vergroten. Verplaatsing van de voorzieningen zou het uitgebalanceerde ontwerp echter veel geweld aan doen. Dat is zeer ongewenst. Afstandsvergroting is daarmee geen reëel optie. een afscherming tussen de woning en de padel/tennisbaan te plaatsen; pas bij een minimaal 3.5 m hoge afscherming aan de noodzijde van de tennis/padelbaan kan aan de eisen worden voldaan; dat heeft forse invloed op het landschap.
Hogere richtwaarden Wanneer een 5 dB(A) hogere richtwaarde wordt aangehouden voor de nieuwe woning bij punt 1 kan zonder maatregelen – als besproken in paragraaf 4.4 aan de richtwaarden worden voldaan. Daarvoor zijn de volgende argumenten relevant: de woning ligt nabij de drukke Hengelosestraat de tennis/padelbaan worden alleen door de bewoners van Hengelosestraat 700 gebruikt (1 woning). de benodigde afscherming moet minimaal 3.5 m hoog zijn om aan de (lagere) richtwaarden te voldoen, hetgeen een forse (landschappelijke en technische) ingreep betekent.
onderwerp
akoestisch onderzoek padel- en tennisbaan Landgoed de Tol Enschede
opdrachtnummer
23-091
bestand
23-091r4
bladzijde
pagina 2
datum 3 december 2023
1
INLEIDING In opdracht van Bureau Takkenkamp b.v. te Enschede is onderzocht welke geluidbelasting ontstaat op de omgeving van een nieuw aan te leggen padelen tennisbaan op landgoed De Tol te Enschede . Vastgesteld moet worden of: bij de woningen een goed (aanvaardbaar) woon- en leefklimaat is gewaarborgd de inrichting niet wordt beperkt in haar bedrijfsvoering t.g.v. woningen in de nabijheid. De activiteiten omvatten het spelen van padel en tennis gedurende ca 300 uren per jaar, per baan. Het betreft 2 banen. De banen zullen alleen gebruikt worden door de bewoners van de het bestaande landhuis. De tekeningen in de bijlagen I en III geven situatieoverzichten van het bedrijf en de omgeving.
1.1 onderwerp
akoestisch onderzoek padel- en tennisbaan
Omgeving Figuur I.1 geeft een overzicht van de locatie. In de nabije omgeving van de padel/tennisbaan ligt een aantal woningen. De omgeving bestaat uit rustig buitengebied.
Landgoed de Tol Enschede
opdrachtnummer
23-091
bestand
23-091r4
bladzijde
pagina 3
datum 3 december 2023
Figuur I.1
overzicht locatie (2 = tennis/padel-baan).
1.2
Onderzoek De geluidbelasting op de omgeving is bepaald met een rekenmodel als omschreven in hoofdstuk 3. Conclusies en maatregelen zijn gegeven in hoofdstuk 4. Het onderzoek is uitgevoerd conform de Handleiding meten en rekenen industrielawaai (VROM, 1999, methode II.2, II.3, II.7 en II.8).
1.3
Grenswaarden De ruimtelijke ordening en het milieubeleid zijn gericht op het handhaven van een goede kwaliteit van het leefmilieu. Bij nieuwe ontwikkelingen kan daartoe gebruik worden gemaakt van de zgn. milieuzonering, daaruit volgt welke afstanden minimaal moeten worden aangehouden tussen inrichtingen / activiteiten en woningen. Dat dient een tweeledig doel: Het beperken van hinder bij omwonenden En borgen van voldoende geluidruimte voor inrichtingen.
onderwerp
In deze toets speelt de VNG-uitgave ‘Bedrijven en Milieuzonering’ uit 2009 een belangrijke rol. Afhankelijk van het type omgeving – rustige woonwijk of gemengd gebied – geeft deze brochure richtafstanden.
akoestisch onderzoek padel- en tennisbaan Landgoed de Tol Enschede
opdrachtnummer
23-091
bestand
23-091r4
bladzijde
pagina 4
datum 3 december 2023
Een rustige woonwijk is een woonwijk die is ingericht volgens het principe van functiescheiding. Afgezien van wijkgebonden voorzieningen komen vrijwel geen andere functies, zoals bedrijven of kantoren, voor. Langs de randen is weinig verstoring door verkeer. Een gemengd gebied is een gebied met een matige tot sterke functiemenging. Direct naast woningen komen andere functies voor, zoals winkels, horeca en kleine bedrijven. Ook lintbebouwing in het buitengebied met overwegend agrarische en andere bedrijvigheid en gebieden langs de hoofdinfrastructuur kunnen als gemengd gebied worden beschouwd. Voor een rustige woonwijk of rustig buitengebied wordt een richtwaarde voor de geluidbelasting op woningen van 45 dB(A) dag- en etmaalwaarde aangehouden en voor gemengd gebied (wonen en werken) een waarde van 50 dB(A). In dit laatste gebied kunnen de afstanden daarom kleiner zijn. Voor de onderzochte activiteit, een tennisbaan met verlichting (cat. 3.1), geldt conform het geldende bestemmingsplan een richtafstand in dit gebied van 50 m uitgaande van een omgeving ‘rustige woonwijk of rustig buitengebied’ en 30 m in het geval van gemengd gebied.
Voor de beoordeling wordt het stappenplan uit de VNG-brochure gehanteerd: In de Handreiking Padel en Geluid (NSG, januari 2023) is overigens aangegeven dat de richtafstanden voor tennisbanen ongeschikt zijn voor padelbanen en dat padelbanen daarom sowieso akoestisch onderzocht
dienen te worden uitgaande van de richtwaarden voor geluid voor het betreffende gebied. Stappenplan Stap 1 In het geval dat de richtafstand voor geluid behorende bij het geldende bestemmingsplan niet wordt overschreden kan verdere toetsing in beginsel achterwege blijven. De richtafstand wordt in de onderhavige situatie weliswaar bij geen enkele woning overschreden (> 50 m). Desondanks is nader akoestisch onderzoek uitgevoerd. Stap 2 Als stap 1 niet toereikend is worden de volgende grenswaarden gehanteerd voor het gebiedstype ‘rustige woonwijk of rustig buitengebied’: - 45 dB(A) voor het langtijdgemiddelde beoordelingsniveau LAr,LT (etmaalwaarde) - 65 dB(A) voor de maximale geluidniveaus LA,max (etmaalwaarde); en voor het gebiedstype ‘gemengd gebied’: - 50 dB(A) voor het langtijdgemiddelde beoordelingsniveau LAr,LT (etmaalwaarde) - 70 dB(A) voor de maximale geluidniveaus LA,max (etmaalwaarde). onderwerp
akoestisch onderzoek padel- en tennisbaan Landgoed de Tol Enschede
opdrachtnummer
23-091
bestand
23-091r4
bladzijde
pagina 5
datum
Stap 3 Als stap 2 niet toereikend is worden de volgende grenswaarden gehanteerd voor het gebiedstype ‘rustige woonwijk of rustig buitengebied’: - 50 dB(A) voor het langtijdgemiddelde beoordelingsniveau LAr,LT (etmaalwaarde) - 70 dB(A) voor de maximale geluidniveaus LA,max (etmaalwaarde). en voor het gebiedstype ‘gemengd gebied’: - 55 dB(A) voor het langtijdgemiddelde beoordelingsniveau LAr,LT (etmaalwaarde) - 70 dB(A) voor de maximale geluidniveaus LA,max (etmaalwaarde), exclusief piekgeluiden door aan- en afrijdend verkeer. Inpassing is in stap 3 mogelijk met dien verstande dat het bevoegd gezag moet motiveren waarom het deze geluidbelasting in de concrete situatie acceptabel acht waarbij tevens de cumulatie met eventueel reeds aanwezige geluidbelasting moet worden betrokken. Daarbij kan gebruik worden gemaakt van gemeentelijk geluidbeleid.
3 december 2023
Stap 4 Bij een hogere geluidbelasting dan aangegeven in stap 3 is buitenplanse inpassing veelal niet mogelijk. Het bevoegd gezag kan wel tot inpassing overgaan maar dit dient grondig te worden onderzocht, onderbouwd en gemotiveerd waarbij tevens de cumulatie met eventueel reeds aanwezige geluidbelasting moet worden betrokken.
Activiteitenbesluit De meeste inrichtingen vallen onder het regiem van het Activiteitenbesluit. Voor het langtijdgemiddelde beoordelingsniveau (LAr,LT) en het maximaal geluidsniveau (LAmax), veroorzaakt door de in de inrichting aanwezige installaties en toestellen, alsmede door de in de inrichting verrichte werkzaamheden en activiteiten en laad- en losactiviteiten ten behoeve van en in de onmiddellijke nabijheid van de inrichting, gelden de waarden in tabel I.1 (cf 2.17a). TABEL I.1
Grenswaarden in dB(A) woning tgv inrichting
Ref. punt
Dag
(07:00
19:00 uur)
–
Avond
(19:00
23:00 uur)
–
Nacht
(23:00
07:00 uur)
LAr,LT
LA,max
LAr,LT
LA,max
LAr,LT
LA,max
Gevel gevoelige gebouwen
50
70
45
65
40
60
in/aanpandige woningen1
35
55
30
50
25
45
1
–
In geluidgevoelige ruimten en verblijfsruimten
De in de periode tussen 07.00 en 19.00 uur in tabel 1 opgenomen maximale geluidsniveaus (LAmax) zijn niet van toepassing op laad- en losactiviteiten.
onderwerp
akoestisch onderzoek padel- en tennisbaan Landgoed de Tol Enschede
opdrachtnummer
23-091
bestand
23-091r4
bladzijde
pagina 6
datum 3 december 2023
Uitzonderingen Het Activiteitenbesluit biedt standaardgrenswaarden:
mogelijkheden
af
te
wijken
van
de
1. In afwijking van de waarden, bedoeld in de artikelen 2.17, 2.19 kan het bevoegd gezag bij maatwerkvoorschrift andere waarden voor het langtijdgemiddeld beoordelingsniveau (LAr,LT) en het maximaal geluidsniveau LAmax vaststellen. 2. Het bevoegd gezag kan slechts hogere waarden vaststellen dan de waarden, bedoeld in de artikelen 2.17, 2.19 indien binnen geluidsgevoelige ruimten dan wel verblijfsruimten van gevoelige gebouwen, die zijn gelegen binnen de akoestische invloedssfeer van de inrichting, een etmaalwaarde van maximaal 35 dB(A) wordt gewaarborgd. 3. De in het tweede lid bedoelde etmaalwaarde is niet van toepassing indien de gebruiker van deze gevoelige gebouwen geen toestemming geeft voor het in redelijkheid uitvoeren of doen uitvoeren van geluidsmetingen. 4. Het bevoegd gezag kan maatwerkvoorschriften stellen over de plaats waar de waarden, bedoeld in de artikelen 2.17, 2.19 voor een inrichting gelden. 5. Het bevoegd gezag kan bij maatwerkvoorschrift bepalen welke technische voorzieningen in de inrichting worden aangebracht en welke gedragsregels in acht worden genomen teneinde aan geldende geluidsnormen te voldoen. 6. In afwijking van de waarden, bedoeld in de artikelen 2.17, 2.19 kan het bevoegd gezag bij maatwerkvoorschrift andere grenswaarden vaststellen
voor bepaalde activiteiten in een inrichting, anders dan festiviteiten als bedoeld in artikel 2.21. Toetsing akoestisch onderzoek Voor het UT-terrein – woningen ten oosten van de locatie – hanteert de gemeente Enschede het gebiedstype gemengd gebied. De poorterswoning staat in rustig gebied. Deze woning wordt daarom nog beschouwd als onderdeel van rustig gebied. In onderhavig akoestisch onderzoek wordt onderzocht of aan de eisen uit de VNG-brochure kan worden voldaan, zodat zowel een goed (aanvaardbaar) woon- en leefklimaat wordt gewaarborgd als voldoende akoestische ruimte resteert voor bedrijven. Daartoe worden de activiteiten van het bedrijf gemodelleerd en de geluidbelasting op de omgeving berekend en getoetst aan de richtwaarde van 50 dB(A) voor gemengd gebied en 45 dB(A) voor rustig gebied. Voor de maximale geluidniveaus is vooralsnog uitgegaan van waarden die 20 dB(A) boven de equivalente niveaus liggen (zie bijlage 5, VNG-brochure).
onderwerp
akoestisch onderzoek padel- en tennisbaan Landgoed de Tol Enschede
opdrachtnummer
Conform een uitspraak van de Afdeling van de raad van State moeten ook de geluidbelastingen in eventuele tuinen door bevoegd gezag worden beoordeeld. (https://uitspraken.rechtspraak.nl/inziendocument?id=ECLI:NL:RVS:2016:26 90) Daarvoor bestaan overigens geen normen. Naast de ruimtelijke toets wordt onderzocht of de inrichting kan voldoen aan de eisen uit het Activiteitenbesluit.
23-091
bestand
23-091r4
bladzijde
pagina 7
datum 3 december 2023
Verkeersaantrekkende werking De invallende geluidbelasting op de woninggevels t.g.v. verkeer van en naar de inrichting op de openbare weg is niet beoordeeld. Omgevingswet / Besluit Kwaliteit Leefomgeving (1 januari 2024) In het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) staan regels over omgevingswaarden, instructieregels, beoordelingsregels en regels voor monitoring. Het Bkl geldt voor het Rijk en decentrale overheden. De grenswaarden uit het Besluit Kwaliteit Leefomgeving (Bkl), zijn gegeven in onderstaande tabel I.4. deze waarden worden opgenomen in de Omgevingswet die op 1 januari 2024 in werking zal treden.
Tabel I.4 Bron
Grenswaarden dB(A) Dag (07-19)
Avond (19-
Nacht (23-
23)
07)
Buiten woningen (gevel) Gemiddeld LAr,lt alle bronnen
50
45
40
Piek (LAmax) tgv aandrijfgeluid
-
70
70
Piek (LAmax) tgv. overige geluideb.
-
65
65
Gemiddeld LAr,lt alle bronnen
35
30
25
Piek (LAmax) tgv aandrijfgeluid
-
55
55
Piek (LAmax) tgv. overige geluideb.
-
45
45
In aan/inpandige woningen
onderwerp
akoestisch onderzoek padel- en tennisbaan Landgoed de Tol Enschede
opdrachtnummer
23-091
bestand
23-091r4
bladzijde
pagina 8
datum 3 december 2023
2
UITGANGSPUNTEN
2.1
Bedrijfsactiviteiten De akoestisch relevante bedrijfsactiviteiten bestaan uit rijbewegingen op het terrein en de activiteiten binnen. De geluidbelasting wordt per periode (dag, avond, nacht) beoordeeld voor een representatieve bedrijfssituatie welke regelmatig voorkomt (>12 x per jaar). Ten aanzien van de bedrijfscondities en uitgangspunten zijn in overleg met de opdrachtgever de volgende akoestisch relevante gegevens gehanteerd. Representatieve bedrijfssituatie (RBS) De padel- en tennisbaan zijn gemiddeld elk ca 150 uren per jaar in gebruik. In de weekends kunnen de banen ca 4 uur per dag worden gebruikt; daarvan is uitgegaan (50% overdag en 50% in de avond); dit is de worst case situatie. Regelmatige afwijkingen van de representatieve bedrijfssituatie (ABS) Akoestisch relevante afwijkende bedrijfssituaties zijn niet bekend noch onderzocht.
onderwerp
Incidentele bedrijfssituaties (IBS, maximaal 12 x per jaar) Akoestisch relevante incidentele bedrijfssituaties zijn niet bekend noch onderzocht.
akoestisch onderzoek padel- en tennisbaan Landgoed de Tol Enschede
Onderstaande tabel II.1 geeft een overzicht van de activiteiten op het terrein met de duur en de positie op een maatgevende dag.
opdrachtnummer
23-091
TABEL II.1: overzicht
bestand
23-091r4
Tijdstip en duur
Positie
Activiteiten
Dag
Avond
nacht
Op terrein
Padelspel (maximaal weekend)
2
2
0
Zie tek 1
Tennisspel (maximaal weekend)
2
2
0
idem
bladzijde
pagina 9
datum 3 december 2023
2.2
Bronvermogensniveaus Padel- en tennisspel Voor de geluidemissie van het padel en tennis-spel is uitgegaan van een bronvermogen van respectievelijk 91 en 85 dB(A) (per baan) als toegelicht in bijlage II. Voor piekbronnen is uitgegaan van 108 dB(A). Daarbij is o.a. gebruik gemaakt van de Handreiking Padel en Geluid (2023)
3
GELUIDBELASTING EN ANALYSE
3.1
Rekenmodel De geluidoverdracht naar de omgeving is bepaald met een rekenmodel, waarin zijn opgenomen: - de bedrijfsgebouwen, de omliggende woningen en geluidreflecterende (harde) bodemvlakken - de geluidbronnen met hun posities en bronvermogensniveaus LW - 3 immissiepunten bij de meest nabijgelegen woningen op 1.5 en 5.0 m (en waar relevant 8.5 m) boven maaiveld. Bijlage III geeft een overzicht en plottertekeningen met de invoergegevens van het rekenmodel. Gebruik wordt gemaakt van het softwarepakket Geomilieu, versie 2022 of hoger van DGMR. Conform de Handleiding meten en rekenen industrielawaai (VROM 1999) zijn de gevelreflecties in de geluidgevoelige objecten niet in de berekende geluidbelasting verwerkt; berekend zijn derhalve de invallende geluidniveaus.
onderwerp
akoestisch onderzoek padel- en tennisbaan Landgoed de Tol Enschede
Basisformule geluidoverdracht Bij een directe geluidmeting onder meteocondities wordt het zgn gestandaardiseerde immissieniveau Li vastgesteld. Dit is het equivalente (gemiddelde) of maximale geluidniveau gedurende een bepaalde periode van één of meerdere bronnen. Het gestandaardiseerde immissieniveau Li per bron kan ook worden berekend volgens: Li = LWR – D [dB(A)]
opdrachtnummer
23-091
bestand
waarin: LWR = het immissierelevante bronvermogensniveau in dB(A) D = verzamelterm van alle verzwakkingen (HLMR IL ’99 meth. II.8)
23-091r4
bladzijde
pagina 10
datum 3 december 2023
Modellering en betrouwbaarheid Het model is een simulatie van de werkelijkheid bedoeld om een zo goed mogelijke representatie van de te verwachten geluidbelasting te verkrijgen. In de meeste gevallen zal de werkelijkheid afwijken van het model omdat activiteiten vrijwel nooit exact op dezelfde manier plaatsvinden. Via de modelberekeningen wordt echter geprobeerd de (gemiddelde) werkelijke situatie te benaderen.
3.2
Geluidoverdracht Het langtijdgemiddelde deelgeluidsniveau LAeqi,LT t.g.v. een bepaalde bedrijfstoestand wordt bepaald uit het (A-gewogen) gestandaardiseerde immissieniveau volgens: LAeqi,LT waarin
onderwerp
akoestisch onderzoek padel- en tennisbaan Landgoed de Tol Enschede
= Li - C b - C m - C g
[dB(A)]
Li = Cm = Cb = To =
gestandaardiseerd immissieniveau onder meteocondities meteocorrectie (0 tot 5 dB) afhankelijk van hoogtes en ri bedrijfstijd-correctie = -10 log Tb/To tijdsduur van de beoordelingsperiode (dag, avond of nacht, voor tijden zie normstelling rapport) Tb = effectieve bedrijfstijd in die periode Cg = 3 dB gevelreflectiecorrectie voor invallend geluid (van toepassing bij directe metingen voor de gevel)
Wanneer op het beoordelings/rekenpunt bij een bepaalde bedrijfstoestand binnen het totaal aanwezige geluidniveau vanwege de betreffende inrichting geluid met een duidelijk hoorbaar tonaal-, impulsachtig- of muziekkarakter wordt waargenomen, wordt op het langtijdgemiddelde deelgeluidsniveau LAeqi,LT van de betreffende bedrijfstoestand tijdens welke dit specifieke karakter optreedt, een toeslag toegepast voor : - tonaal of impulsgeluid K = 5 dB of - muziekgeluid K = 10 dB Het langtijdgemiddelde beoordelingsniveau per bedrijfstoestand (deelbeoordelingsniveau LAri,LT) wordt voor elke afzonderlijke periode als volgt bepaald:
opdrachtnummer
23-091
bestand
23-091r4
bladzijde
pagina 11
datum 3 december 2023
LAri,LT =
LAeqi,LT + K
[dB(A)]
Het totale beoordelingsniveau LAr,LT is dan de energetische som van alle afzonderlijke deelbeoordelingsniveaus LAri,LT in de dag-, avond- of nachtperiode. De beoordelingsperiode (dag-, avond- of nacht) met het hoogste beoordelingsniveau LAr,LT is in dat geval bepalend voor de representatieve bedrijfssituatie. De etmaalwaarde Letmaal (of Bi voor gezoneerde industrieterreinen) in referentiepunten of bij de woninggevels wordt bepaald uit de hoogste van de volgende waarden: - Ldag - Lavond + 5 dB(A), Lnacht + 10 dB(A). -
3.3
Bedrijfstijden en bedrijfstijdcorrecties De bedrijfstijden voor de installaties e.d. zijn opgenomen in tabel I van bijlage II.
3.4
Geluidbelasting Tabel III.1 geeft een overzicht van de resultaten. Gegeven is de geluidbelasting t.g.v. de padel – en tennisbaan in de representatieve bedrijfssituatie (RBS) gezamenlijk. Er is sprake van impulsachtig geluid zodat een correctie K (van 5 dB) daarvoor is toegepast. Bij de Calslaan (appartementen) is de hoogste waarde voor 1.5, 5 en 8.5 m opgenomen. Langtijdgemiddeld beoordelingsniveau LAr,LT in dB(A)
TABEL III.1
LAr,LT in dB(A)
imm. punten Punt
Adres / positie
richtwaarden
Dag
avond
nacht
Dag
avond
nacht
Max.
1.5 m
5.0 m
5.0 m
1.5 m
5.0 m
5.0 m
overschrijding
1
Nieuwe woning
37
45
-
45
40
35
5
2
Calslaan 11
38
42
-
50
45
40
0
3
Calslaan 7
36
41
-
50
45
40
0
onderwerp
akoestisch onderzoek
De geluidcontouren op 1.5 m hoogte rond de padel/tennisbaan zijn gegeven in figuur 4 in bijlage III.
padel- en tennisbaan Landgoed de Tol Enschede
opdrachtnummer
23-091
3.5
Maximale geluidniveaus Onderstaande tabel III.2 geeft een overzicht van de maximale geluidniveaus LAmax. Deze waarden worden bepaald door de hoogste van de onderstaande Li-waarden uit de berekeningen t.g.v. pieken op het veld (piekbronvermogen 95 dB(A)).
bestand
23-091r4
Bij de Calslaan (appartementen) is de hoogste waarde voor 1.5, 5 en 8.5 m opgenomen.
bladzijde
TABEL III.2
pagina 12
Maximaal geluidniveau LAmax in dB(A)
LAmax in dB(A)
imm. punten Punt
Adres / positie
datum 3 december 2023
richtwaarden
Dag
avond
nacht
Dag
avond
nacht
Max.
1.5 m
5.0 m
5.0 m
1.5 m
5.0 m
5.0 m
overschrijding
1
Nieuwe woning
60
62
-
65
60
55
0/2
2
Calslaan 11
58
58
-
70
65
60
0
3
Calslaan 7
56
56
-
70
65
60
0
4
CONCLUSIES EN MAATREGELEN
4.1
Langtijdgemiddelde beoordelingsniveaus LAr,LT Het langtijdgemiddelde beoordelingsniveau LAr,LT t.g.v. alle activiteiten bij de padel- en tennisbaan bedraagt in de immissiepunten 1-3 bij de woningen hooguit 38 dB(A) overdag en 45 dB(A) in de avond. Daarmee worden de richtwaarden alleen in punt 1 (nieuwe woning) overschreden. Aan de eisen uit het Activiteitenbesluit kan worden voldaan.
4.2
Maximale geluidniveaus De maximale geluidniveaus LAmax t.g.v. alle activiteiten bij de padel- en tennisbaan bedragen in de immissiepunten bij de woningen hooguit 60 dB(A) overdag en 62 dB(A) in de avond. Daarmee worden de richtwaarden niet overschreden. Aan de eisen uit het Activiteitenbesluit kan worden voldaan.
4.3
Ruimtelijke toets De richtwaarden voor de langtijdgemiddelde en maximale geluidniveaus worden alleen bij de nieuwe woning overschreden. Er zal bij de overige woningen sprake zijn van een goed woon- en leefklimaat.
onderwerp
akoestisch onderzoek padel- en tennisbaan Landgoed de Tol Enschede
opdrachtnummer
23-091
bestand
23-091r4
bladzijde
4.4
Maatregelen Om de geluidbelasting op de omgeving te beperken kan worden overwogen om: de afstand tussen de woning en de padel/tennisbaan te vergroten een afscherming tussen de woning en de padel/tennisbaan te plaatsen Afstandsvergroting Afstandsvergroting betekent dat ofwel de woning dan wel de padel/tennisbaan (of beide) op een andere locatie moeten komen; dit heeft gevolgen voor het ontwerp van het landgoed. Dat ontwerp is na intensief onderzoek en een afgewogen vormgeving tot stand gekomen. Verplaatsing van de voorzieningen zou het uitgebalanceerde ontwerp veel geweld aan doen. Dat is zeer ongewenst. Afstandsvergroting is daarmee geen reëel optie.
pagina 13
datum 3 december 2023
Afscherming Om de geluidbelasting op de woning te beperken kan worden overwogen aan de noordzijde daarvan een 3.5 m hoge (noord) afscherming aan te leggen, als geschetst in onderstaande figuur IV.1 en in figuur 5 in bijlage III. Dan daalt de geluidbelasting als aangegeven in onderstaande tabellen IV.1 en IV.2.
Figuur IV.1 extra scherm noordzijde Langtijdgemiddeld beoordelingsniveau LAr,LT in dB(A)
TABEL IV.1
Met 3.5 m hoge afscherming
LAr,LT in dB(A)
imm. punten Punt
Adres / positie
onderwerp
akoestisch onderzoek
1
Nieuwe woning
richtwaarden
Dag
avond
nacht
Dag
avond
nacht
Max.
1.5 m
5.0 m
5.0 m
1.5 m
5.0 m
5.0 m
overschrijding
27
38
-
45
40
35
0
padel- en tennisbaan Landgoed de Tol
TABEL IV.2
Maximaal geluidniveau LAmax in dB(A)
Enschede
Met 3.5 m hoge afscherming
LAmax in dB(A)
imm. punten opdrachtnummer
23-091
Punt 1
Adres / positie Nieuwe woning
richtwaarden
Dag
avond
nacht
Dag
avond
nacht
Max.
1.5 m
5.0 m
5.0 m
1.5 m
5.0 m
5.0 m
overschrijding
46
54
-
65
60
55
0
bestand
23-091r4
bladzijde
pagina 14
datum 3 december 2023
De geluidcontouren op 1.5 m hoogte in de situatie met scherm zijn gegeven in figuur 5 in bijlage III.
4.5
Hogere richtwaarden Wanneer een 5 dB(A) hogere richtwaarde wordt aangehouden voor de nieuwe woning bij punt 1 kan zonder maatregelen – als besproken in paragraaf 4.4 aan de richtwaarden worden voldaan. Daarvoor zijn de volgende argumenten relevant: de woning ligt nabij de drukke Hengelosestraat de tennisbanen worden alleen door de bewoners van Hengelosestraat 700 gebruikt (1 woning). de benodigde afscherming moet minimaal 3.5 m hoog zijn om aan de (lagere) richtwaarden te voldoen, hetgeen een forse (landschappelijke en technische) ingreep betekent.
Peter van der Boom. onderwerp
akoestisch onderzoek padel- en tennisbaan Landgoed de Tol Enschede
opdrachtnummer
23-091
bestand
23-091r4
bladzijde
pagina 15
datum 3 december 2023
Bijlage I Tekeningen
opdrachtnummer
23-091
datum
Tekening nr
versiedatum
1
Nov 2023
opdrachtgever
2
Nov 2023
Bureau takkenkamp
3
3 december 2023
b.v. bergweg 475 7524 CV ENSCHEDE 053-433 26 98
auteur
ir. Peter van der Boom
tekening 1
1
immissiepunt
schaal project-nummer : 23 - 091 versie : nov 2023
Situatie-overzicht
1
2
tennisbaan padelbaan
3
tekening 2 schaal project-nummer : 23 - 091 versie : nov 2023
Situatie-overzicht
Tennisbanen UT
Bijlage II Uitgangspunten
opdrachtnummer
23-091
datum
Reken\info-Blad nr
versiedatum
1
Mei 2023
opdrachtgever
2
Mei 2023
Bureau takkenkamp
3
b.v.
4
bergweg 475
5
3 december 2023
7524 CV ENSCHEDE 053-433 26 98
auteur
ir. Peter van der Boom
Toelichting geluidemissie voetballen, tennissen en padel In het kader van een goede ruimtelijke ordening vindt regelmatig akoestisch onderzoek plaats om vast te stellen welke geluidbelasting de omgeving ondervindt van sportvelden waar gevoetbald en getennist wordt. Uit metingen blijkt dat de geluidemissie van voetballers bestaat uit het roepen van de spelers, het publiek en de scheidsrechter (fluiten) en bij tennissers van het slaan van de bal en roepen van spelers. Voetbal Voor de gemiddelde geluidemissie is gebruik gemaakt van de VDI-richtlijn 3770, Emissionskennwerte von Schallquellen Sport- und Freizeitanlagen, 2012. Daarin zijn meetgegevens bij 40 wedstrijden bijeengebracht. Onderstaande figuur geeft een overzicht van de karakteristieke geluidemissie tijdens voetbalwedstrijden (bronvermogen LWA in relatie tot aantal toeschouwers n; 1=totaal, 2=fluitje, 3=toeschouwers, 4=spelers).
Opdrachtnummer
23-091
datum
3 december 2023
opdrachtgever
Bureau takkenkamp b.v. bergweg 475 7524 CV ENSCHEDE 053-433 26 98
auteur
ir. Peter van der Boom
Voor piekgeluiden tijdens wedstrijden stelt de VDI 3770 dat de scheidsrechtersfluit maatgevend is met een piekbronvermogen van 118 dB(A). Voor individuele spelers en trainingen is uitgegaan van een piekbronvermogen van 110 dB(A) (bron: themabijeenkomst stemgeluid, 2016).
Tabel 1 geeft een overzicht van de geluidemissie uitgaande van (per veld) 22 spelers, 1 scheidsrechter. Voor publiek is uitgegaan van n toeschouwers; deze waarde is berekend – als voorbeeld – voor 10, 50 en 300 mensen. TABEL 1 geluidbron / situatie
Bronvermogensniveau Lwr in dB(A) Lwr in dB(A)
Opmerkingen/ bron
bron
Gemiddeld
piek
spelers (totaal, verdeeld over veld)
94
110
VDI / NSG
scheidrechter (> 30 toeschouwers)
98.5 + 3 log (1+n)
118
VDI 3770
toeschouwers (aantal n)
80 + 10log n
110
VDI 3770
toeschouwers (aantal 10)
90
110
VDI 3770
toeschouwers (aantal 50)
97
110
VDI 3770
toeschouwers (aantal 300)
105
110
VDI 3770
De bronemissie wordt verdeeld over het veld cq langs de lijn in een zgn. oppervlaktebron. Tennis en padel Voor de gemiddelde geluidemissie van (spelers op) een tennisbaan is gebruik gemaakt van de VDI-richtlijn 3770, Emissionskennwerte von Schallquellen Sport- und Freizeitanlagen, 2012. Daarin zijn meetgegevens bij 19 wedstrijden bijeengebracht (van elk een uur) aangevuld met metingen aan 64 faciliteiten. Vastgesteld is daarbij een bronvermogen van 93 dB(A) per tennisveld, uitgaande van een bronhoogte van 2 m. Het piekbronvermogen van een tennisslag is vastgesteld op 95 dB(A). Metingen door een aantal adviesbureaus komen tot een gemiddeld bronvermogen per tennisveld van hooguit 85 dB(A). Voor padelbanen is uitgegaan van de Handreiking Padel en Geluid (NSG, 2023), waarin voor een padelbaan een bronvermogen is aangehouden van 91 dB(A), per baan, met een bronhoogte van 1.5 m. onderwerp
akoestisch onderzoek padel- en tennisbaan Landgoed
de
Enschede
opdrachtnummer
23-091
bestand
23-091r4
Tol
Tabel 2 geeft een overzicht.
TABEL 2
Bronvermogensniveau Lwr in dB(A)
geluidbron / situatie
Lwr in dB(A)
Opmerkingen/ bron
Gemiddeld
Piek1
tennis (per baanhelft, verdeeld over veld)
90
95/108
VDI 3770
tennis totaal veld
93
95/108
VDI 3770
tennis totaal veld
85
108
Handr. Padel en geluid
padel totaal veld (bronh gem. 1.5 m)
91
108
Handr. Padel en geluid
bron
1
onderwerp
akoestisch onderzoek padel- en tennisbaan Landgoed
de
Enschede
opdrachtnummer
23-091
bestand
23-091r4
Tol
t.g.v. racket / sporters
Berekening bedrijfsduurcorrecties Project :
padel/tennis De ToEnschede
Projectnummer:
23-091
16-mei-23
d.d. II
bijlage:
tabel
1
Adviesburo Van der Boom b.v., Zaadmarkt 87, 7201 DC, Zutphen
transporten
installaties
route
aantal
lengte
rij
nr
bronnen
route
snelheid
route
[m]
[km/u]
# bewegingen
bedrijfsduurcorrectie
opmerkingen
Cb [dB] dag
avond
nacht
dag
avond
nacht
# bron
bedrijfsduur totaal
bedrijfsduur per bronp
bedrijfsduurcorrectie
punten
[uren]
[uren]
Cb [dB]
dag
avond
nacht
dag
avond
nacht
dag
avond
nacht
opmerkingen
tennisbaan
1
2
2
0
2
2
0
7,8
3,0
-
max weekend
padelbaan
1
2
2
0
2
2
0
7,8
3,0
-
max weekend
Toelichting de berekening van de bedrijfsduurcorrectie voor mobiele bronnen gaat als volgt:
waarin:
Cb
=
- 10 log{ (l x n)/(v x T x N)}
Cb l n v T N
= = = = = =
bedrijfsduurcorrectie in dB routelengte aantal verkeersbewegingen rijsnelheid in m/s duur van de beoordelingsperiode (s) dag/avond/nacht aantal puntbronnen waarin de route is opgedeeld.
Cb
=
"- 10 log { t / T}"
Cb t T
= = =
bedrijfsduurcorrectie in dB bedrijfsduur van de bron in sec duur van de beoordelingsperiode (s) dag/avond/nacht
en voor de vaste installaties
waarin:
Overzicht bronvermogens Project :
padel/tennis De Tol
Projectnummer:
23-091
opmerkingen
uit eigen archief/ meetgegevens
d.d.
16-mei-23
blad:
1
Enschede
bijlage:
II
Adviesburo Van der Boom b.v., Zaadmarkt 87, 7201 DC, Zutphen catalogus nummer
31.5
63
125
250
500
1000
2000
4000
8000
340
40,0
50,0
60,0
73,0
85,0
90,0
90,0
88,0
82,0
94,7 VDI 3770
tennisbaan gemiddeld / baan
341
32,0
41,0
51,0
63,0
71,0
80,0
80,0
79,0
73,0
85,0 Handr Padel en Geluid
padelbaan gemiddeld / baan
342
38,0
47,0
57,0
69,0
77,0
86,0
86,0
85,0
79,0
91,0 Handr Padel en Geluid
schreeuwen sporters (max)
344
53,0
63,0
73,0
86,0
98,0
103,0
103,0
101,0
95,0
107,7 NAG nr 123
Oktaafbanden (Hz) tennisbaan pieken (bal/racket)