Getfert - Perik - Hogeland Noord 2023_vastgesteld_5_Toelichting

Toelichting Bestemmingsplan Getfert - Perik - Hogeland Noord 2023

Status: Vastgesteld

Getfert - Perik - Hogeland Noord 2023

Inhoudsopgave

Toelichting

3

Hoofdstuk 1 Inleiding 1.1 Aanleiding bestemmingsplan 1.2 Ligging en begrenzing plangebied 1.3 Geldende juridische regelingen 1.4 Wettelijk kader 1.5 Adviezen, vooroverleg en procedure 1.6 Participatie Omgevingswet Slijpsteen

3 3 3 4 5 6 7

Hoofdstuk 2 Planologisch beleidskader 2.1 Ruimtelijk beleid en regels van het Rijk 2.2 Ruimtelijk beleid en regels van de provincie Overijssel 2.3 Gemeentelijk ruimtelijk relevant strategisch beleid

9 9 10 13

Hoofdstuk 3 Gebiedsbeschrijving 3.1 Ruimtelijke structuur 3.2 Structuurdragers en deelgebieden 3.3 Functionele structuur 3.4 Cultuurhistorie 3.5 Archeologie 3.6 Welstand en beeldkwaliteit 3.7 Duurzaamheid

17 17 18 19 22 29 31 32

Hoofdstuk 4

Nieuwe initiatieven

35

Hoofdstuk 5 5.1 Milieu 5.2 Water 5.3 Natuur

Omgevingsaspecten

40 40 44 46

Hoofdstuk 6 Juridische planopzet 6.1 Algemeen 6.2 Indeling planregels 6.3 Beschrijving van het plan 6.4 Handhaving

48 48 48 49 58

Hoofdstuk 7

59

2 eld)

Economische uitvoerbaarheid

bestemmingsplan Getfert - Perik - Hogeland Noord 2023 (vastgest

T oelichting Hoofdstuk 1

1.1

Inleiding

Aanleiding bestemmingsplan

Het bestemmingsplan “Getfert - Perik - Hogeland Noord 2023” heeft als doel de bestemming van de binnen het plan gelegen gronden en de bouw- en gebruiksmogelijkheden daarvan vast te leggen. Het geldende bestemmingsplan "Getfert - Perik -Hogeland Noord” dient geactualiseerd te worden als gevolg van de actualiseringsverplichting vanuit de Wet ruimtelijke ordening (Wro). De Wro bepaalt dat bestemmingsplannen binnen een periode van tien jaar, gerekend vanaf de datum van vaststelling van het bestemmingsplan, opnieuw moeten worden vastgesteld door de gemeenteraad. Met dit bestemmingsplan wordt invulling gegeven aan de actualiseringsverplichting. Het voorliggende bestemmingsplan beoogt voor het plangebied "Getfert - Perik - Hogeland Noord 2023" een actuele planologisch-juridische regeling te geven. Het plan beschermt bestaande waardevolle ruimtelijke structuren en legt hoofdzakelijk het bestaande gebruik ter plaatse vast. Het bestemmingsplan maakt geen nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen mogelijk. Nieuwe ontwikkelingen worden alleen mogelijk gemaakt indien de uitwerking van de plannen zodanig concreet is dat met een redelijke mate van zekerheid kan worden gesteld dat de realisatie van de betreffende ontwikkeling binnen de looptijd van het bestemmingsplan (10 jaar) zal plaatsvinden en de economische uitvoerbaarheid van de ontwikkeling voldoende verzekerd is.

1.2

Ligging en begrenzing plangebied

Het gebied waarop het bestemmingsplan “Getfert - Perik - Hogeland Noord 2023” betrekking heeft wordt globaal begrensd door de Koningstraat in het noorden, Hogelandsingel in het oosten, Getfertsingel in het zuiden en Haaksbergerstraat in het westen en ligt in het stadsdeel Centrum, ten zuiden van het hart van de stad. De wijken 't Getfert, het Perik en Het Hogeland (voor zover binnen de singel) maken deel uit van dit gebied. De begrenzing van het plangebied is In voorbereiding van dit bestemmingsplan Gezien de aard van het bestemmingsplan, namelijk beheersmatig de bestaande situatie vastleggen, strookt niet met ontwikkelgebieden. Als gevolg is de begrenzing van het plangebied daarop aangepast en maakt oa. het plangebied van het bestemmingsplan Janninkkwartier, Javastraat 92, Sumatrastraat - Getfertweg 191 en Perikweg 97 geen onderdeel uit van het plangebied. Deze plannen zijn voldoende actueel en behoeven niet in dit bestemmingsplan meegenomen te worden.

Figuur 1.1 Globale begrenzing bestemmingsplan Getfert-Perik-Hogeland Noord

bestemmingsplan Getfert - Perik - Hogeland Noord 2023 (vastgesteld) 3

1.3

Geldende juridische regelingen

Voor de wijk Getfert-Perik Hogeland Noord gelden op dit moment een aantal bestemmingsplannen. Het gaat hierbij om: 1. Bestemmingsplan Getfert - Perik - Hogeland Noord Het grootste gebied geldt het bestemmingsplan Getfert - Perik - Hogeland Noord. Het bestemmingsplan "Getfert-Perik-Hogeland Noord" is op 25 September 2006 door de raad vastgesteld en het college van Gedeputeerde Staten van Overijssel heeft deze op 15 mei 2007 goedgekeurd en is op 16 april 2008 onherroepelijk van kracht geworden. 2. Bestemmingsplan Medisch Spectrum 2009 Dit bestemmingsplan gericht op de gronden van het Medisch Spectrum Twente-ziekenhuis Het plan is op 2 maart 2011 onherroepelijk van kracht geworden. 3. Bestemmingsplan Hardick Seckel Het gebied waarop het bestemmingsplan "Hardick-Seckel" betrekking heeft is gelegen in de wijk 't Getfert in het stadsdeel Centrum. Het plangebied wordt aan de noordzijde begrensd door de Sumatrastraat, aan de oostzijde door de Kuipersdijk, aan de zuidzijde door de Bleekweg en aan de westzijde door de Getfertweg. Het plan is op 12 februari 2010 onherroepelijk van kracht geworden.

Verder zijn er zogenaamde parapluplannen die vrijwel voor de hele gemeente gelden. Deze plannen worden ook vertaald in het nieuwe bestemmingsplan. De werking van deze paraplubestemmingsplannen vervalt met de in werking treding van voorliggend bestemmingsplan voor het plangebied. De parapluplannen die worden vertaald in het nieuwe plan zijn:

4. Bestemmingsplan Cultuurhistorie Voor het grondgebied van de Gemeente Enschede, en dus ook voor het plangebied van voorliggende bestemmingsplan "Getfert-Perik-Hogeland Noord", geldt naast hiervoor genoemde bestemmingsplannen, het bestemmingsplan 'Cultuurhistorie'. Het plan heeft als doel een planologisch-juridische regeling te geven voor cultuurhistorisch erfgoed. Dit bestemmingsplan is op 6 februari 2017 door de raad van de gemeente Enschede vastgesteld. Ten behoeve van voorliggend bestemmingsplan is een grondige cultuurhistorische inventarisatie uitgevoerd. Daaruit blijkt onder andere dat de naoorlogse wijkontwikkeling onvoldoende gewaardeerd is in het bestemmingsplan Cultuurhistorie (objectmatig en in zijn structuur). De inventarisatie heeft geleid tot het opnemen van de aanduiding 'karakteristiek' op veel extra panden en een nieuwe gebiedsaanduiding voor structuren. Daarmee is het onderwerp cultuurhistorie nader uitgewerkt. 5. Bedrijven met milieuzones (vuurwerk, risicovol, geluid) Dit plan, vastgesteld op 18 november 2014, sluit vestiging van risicovolle inrichtingen uit. Het plangebied heeft de gebiedsaanduidingen 'overige zone - risicovolle inrichtingen uitgesloten' en 'overige zone - vuurwerk uitgesloten'. In de regels van voorliggend bestemmingsplan zijn deze verboden overgenomen. 6.

Bestemmingsplan Onzelfstandige Bewoning Enschede Dit bestemmingsplan, vastgesteld door de gemeenteraad van Enschede op 13 november 2017, richt zich op de regulering van onzelfstandige bewoning in het stedelijke gebied van gemeente Enschede om concentratie van onzelfstandige bewoning (gebruik van woningen of andere gebouwen als kamerverhuurpand) tegen te gaan. In de regels van voorliggend bestemmingsplan zijn de regels omtrent onzelfstandige bewoning uit dit parapluplan doorvertaald. Na de tervisielegging van Getfert - Perik - Hogeland Noord 2020 is het bestemmingsplan "Onzelfstandige bewoning Enschede 2022" met identificatienummer NL.IMRO.0153.BP00227-0003 vastgesteld. 7. Bestemmingsplan Kwalitatief sturen op appartementen Dit plan heeft als doel om ongewenste ontwikkeling van studio's en appartementen tegen te houden. Burgemeester en wethouders kunnen afwijken van het verbod door verlening van een omgevingsvergunning voor nieuwe appartementen en studio's als het plan aan diverse specifieke criteria voldoet. De relevante regels van dit plan zijn doorvertaald in voorliggend bestemmingsplan .Na de tervisielegging van Getfert - Perik - Hogeland Noord 2020 is het bestemmingsplan "Kwalitatief sturen op appartementen 2022" met identificatienummer NL.IMRO.0153.BP00244-0003 vastgesteld.

4 eld)

bestemmingsplan Getfert - Perik - Hogeland Noord 2023 (vastgest

8. Bestemmingsplan Parkeren Enschede Dit plan, vastgesteld op 11 maart 2019, zorgt er voor dat de beleidsregel 'Parkeernormennota Enschede 2017' van toepassing is op (bijna) de hele gemeente, waaronder het plangebied. De relevante regels zijn doorvertaald in voorliggend plan. 9. Voorbereidingsbesluit onzelfstandige bewoning 2021 Met dit besluit (d.d. 27-9-2021) wordt een voorbereidingsbescherming beoogd, waarmee een aanhoudingsplicht geldt voor bouw- en aanlegactiviteiten. Bij de beoordeling tot een aanvraag omgevingsvergunning voor de realisatie van onzelfstandige bewoning wordt betrokken of er naar het oordeel van het bevoegd gezag sprake is van een kwetsbaar woon- en leefklimaat in de omgeving. 10. Broekheurnerweg 26-28 Op de hoek van de Haaksbergerstraat - Broekheurnerweg worden twee wonngen gebouwd. Het betreft 2 woonhuizen (dubbel blok). De vergunning Broekheurnerweg 26-28 (2 woningen/dubbel blok) is na de tervisielegging van dit plan onherroepelijk van kracht geworden op 20 augustus 2021. Voor deze vergunning is een projectafwijkingsbesluit genomen. De aspecten die belangrijk waren bij dit projectafwijkingsbesluit worden nu bij gewijzigde vaststelling meegenomen. Het geluidsscherm, parkeren en de groene haag worden vastgelegd in een inrichtingstekening. In de planregels wordt expliciet opgenomen dat de inrichtingstekening moet worden uitgevoerd en in stand moet blijven.

1.4

Wettelijk kader

Het wettelijk kader van een bestemmingsplan is de Wet ruimtelijke ordening (hierna Wro) en het Besluit ruimtelijke ordening (hierna Bro).

Wet ruimtelijke ordening (Wro) De Wro schrijft voor dat de gemeenteraad "voor het gehele grondgebied van de gemeente een of meer bestemmingsplannen vaststelt, waarbij ten behoeve van een goede ruimtelijke ordening de bestemming van de in dat plan begrepen grond wordt aangewezen en met het oog op die bestemming regels worden gegeven". Besluit ruimtelijke ordening (Bro) In het Bro is geregeld hoe een bestemmingsplan en andere ruimtelijke plannen er uit moeten zien, wat vastgelegd moet worden en wat meegewogen moet worden (artikelen 3.1.2 t/m 3.1.7 en artikelen 3.2.1 t/m 3.2.4 Bro). In artikel 3.1.6 van het Bro is bepaald dat elk bestemmingsplan vergezeld gaat van een toelichting. In de toelichting moet worden vermeld wat de uitkomsten zijn van onderzoeken over ecologie/flora/fauna, hoe het is gesteld met de waterhuishouding, of de Wet milieubeheer van toepassing is voor bijvoorbeeld een Milieu Effect Rapport (MER), of sprake is van archeologische/cultuurhistorische waarden, welke milieukwaliteitseisen wat betreft lucht, bodem, geluid bij het plan betrokken zijn en welk beleid van gemeente, provincie en Rijk een rol speelt.

Een bestemmingsplan is daarom een juridisch ruimtelijk beleidsdocument, waarin de bestemming van de gronden met inbegrip van de daarop van toepassing zijnde gebruiks- en bouwregels en de daarop aanwezige bebouwing worden vastgelegd, maar waarin ook ruimtelijke ontwikkelingsmogelijkheden zijn opgenomen. Digitalisering Alle ruimtelijke plannen moeten voor iedereen digitaal beschikbaar en raadpleegbaar zijn. Daarvoor is een landelijke voorziening in het leven geroepen. Er moet gewerkt worden via landelijk vastgestelde regels (artikel 1.2.1 en 1.2.2 Bro, nader uitgewerkt in de ministeriële Regeling standaarden ruimtelijke ordening). Kosten In de wet is bepaald dat de kosten voor het maken van een bestemmingsplan verhaald kunnen worden op de aanvrager. Die kosten worden vastgesteld in een exploitatieplan, maar ze kunnen ook op een andere wijze verhaald worden bijvoorbeeld door het sluiten van een overeenkomst (afdeling 6.4 Wro). Dit bestemmingsplan heeft geen ontwikkelgericht karakter, maar betreft een actualisering van de huidige planologische regelgeving. De aanvrager is in casu de gemeente zelf.

bestemmingsplan Getfert - Perik - Hogeland Noord 2023 (vastgesteld) 5

1.5

Adviezen, vooroverleg en procedure

Adviezen Voorafgaand aan het in procedure brengen van een bestemmingsplan vragen burgemeester en wethouders aan het binnen het plangebied werkzame erkende wijkorgaan advies uit te brengen over het in voorbereiding zijnde bestemmingsplan. Dit is geen wettelijke procedurestap maar een binnen de gemeente Enschede gehanteerde werkwijze die is vastgelegd in de Regeling Wijkorganen 2008 en nader uitgewerkt in de notitie Wijkorganen en Adviesafspraken. Binnen het westelijke gedeelte van het plangebied van het bestemmingsplan “Getfert - Perik - Hogeland Noord 2023” is het erkende wijkorgaan Horstlanden Veldkamp actief. De wijkraad Stichting Wijkraad Horstlanden-Veldkamp is gevraagd advies uit te brengen. In het kader van de adviesvraag is het bestemmingsplan op 3 september 2020 inhoudelijk doorgesproken met leden van de wijkraad. De wijkraad kan instemmen met het bestemmingsplan, zoals dat is getoond. De wijkraad wil wel aangeven dat ze de hoge parkeerdruk en onveilige verkeerssituatie aan de Cromhoffsbleekweg ervaren als een knelpunt. Zo is aan de noordzijde van de Cromhoffsbleekweg een samenkomst van wegen, van zowel de ingang van de apotheek (Cromhoffsbleekweg 2), de uitgang van parkeerplaatsen aan de overzijde, de Industriestraat en de Zuiderval op onoverzichtelijke wijze samenkomen.

In de huidige situatie kent de straat al een hoge parkeerdruk, en de bezorgdheid is geuit dat de parkeerdruk toeneemt door de realisatie van de woningbouwplannen aan Janninkkwartier. De opmerkingen van de wijkraad hebben geen gevolg voor dit bestemmingsplan. In de planning van de gemeente is de verkeerssituatie opgenomen om aangepast te worden. O.a. zal de Cromhoffsbleekweg worden ingericht als fietsstraat met parkeervoorzieningen. Stichting Wijkraad Zuid-Oost, wijkraad van de wijken Hogeland Noord en Perik is sinds oktober 2019 niet meer actief en kan als gevolg niet geconsulteerd worden.

Vooroverleg In het Bro is voorgeschreven (artikel 3.1.1) dat burgemeester en wethouders voorafgaand aan het in procedure brengen van een nieuw bestemmingsplan overleg moeten plegen met de besturen van eventueel betrokken andere gemeenten, het waterschap, de provincie en met die diensten van het Rijk die betrokken zijn bij de zorg voor de ruimtelijke ordening of belast zijn met de behartiging van belangen die in het plan in het geding zijn. Van het wettelijke vooroverleg met Rijk en provincie kan in de praktijk in veel gevallen worden afgezien. De provincie Overijssel en het Rijk hebben beleid vastgesteld, waarin is bepaald dat zij een bestemmingsplan alleen nog voor vooroverleg willen ontvangen, indien dat bestemmingsplan ontwikkelingen mogelijk maakt die raken aan bepaalde ruimtelijke belangen van de provincie of het Rijk. Het bestemmingsplan “Getfert - Perik - Hogeland Noord 2023” maakt geen ontwikkelingen mogelijk waarbij ruimtelijke belangen van andere gemeenten, het waterschap Vechtstromen, de provincie Overijssel of het Rijk in het geding zijn. Daarom is voor dit bestemmingsplan afgezien van het plegen van vooroverleg. Wel is het ontwerpbestemmingsplan ter kennisname toegezonden aan het waterschap Vechtstromen.

Procedure Vooraankondiging Burgemeester en wethouders moeten burgers en anderen informeren over het voornemen een bestemmingsplan voor te bereiden op verzoek van een derde of uit eigen beweging. Dat voornemen wordt gepubliceerd in het gemeentelijk huis-aan-huisblad en op internet. In Enschede wordt geen gelegenheid geboden om zienswijzen hieromtrent naar voren te brengen (artikel 1.3.1 Bro). In dit geval is het voornemen om een nieuw bestemmingsplan genaamd: “Getfert - Perik - Hogeland Noord 2023” in voorbereiding te nemen op 22 juli 2020 gepubliceerd in het gemeentelijk blad “Huis aan Huis" en op de website van de gemeente Enschede.

Terinzagelegging ontwerpplan In de Wro staat dat op de procedure van een bestemmingsplan de uniforme openbare voorbereidingsprocedure uit afdeling 3.4 van de Algemene wet bestuursrecht van toepassing is. Dit betekent dat het ontwerp van een bestemmingsplan gedurende een periode van zes weken ter inzage moet worden gelegd. Deze terinzagelegging

6 eld)

bestemmingsplan Getfert - Perik - Hogeland Noord 2023 (vastgest

biedt iedereen de mogelijkheid om gedurende die periode zienswijzen naar voren te brengen bij de gemeenteraad. Die terinzagelegging wordt gepubliceerd in de Nederlandsche Staatscourant en in het gemeentelijk blad "Huis aan Huis" en langs “elektronische weg”, dus internet. De aankondiging van de terinzagelegging van dit ontwerpbestemmingsplan “Getfert - Perik - Hogeland Noord 2023” en de mogelijkheid om tijdens die periode een zienswijze naar voren te brengen is gepubliceerd in "Huis aan Huis", op de website van de gemeente Enschede en in de Staatscourant.

Zienswijzen en wijzigingen van het bestemmingsplan Er zijn 6 zienswijzen ingediend. Van de ingekomen zienswijzen en de gemeentelijke beantwoording daarvan wordt een verslag gemaakt. Dit verslag wordt aan de gemeenteraad aangeboden bij het voorstel tot vaststelling van het bestemmingsplan en wordt toegezonden aan eventuele indieners van zienswijzen. De zienswijzen leiden tot wijzigingen van het bestemmingsplan. Ook zijn na de tervisie legging van het plan ambtshalve wijzigingen aangebracht. De wijzigingen en het overzicht met beantwoording zienswijzen zijn anoniem opgenomen in de bijlage 10.

Rechtsbescherming Na vaststelling van het bestemmingsplan door de gemeenteraad staat voor belanghebbenden nog de mogelijkheid open om bij de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State beroep in te stellen tegen het bestemmingsplan.

1.6

Participatie Omgevingswet Slijpsteen

De afdeling Bestemmen is bezig met het anticiperen op de nieuwe Omgevingswet. In de nieuwe Omgevingswet is participatie belangrijk. Hoe geef je daar vorm aan? Hoe haal je bij de belanghebbenden op wat belangrijk is in een gebied en hoe is dat te vertalen in een nieuw bestemmingsplan? Gekozen is om voor een afgebakend gebied een spel te spelen, om zo te achterhalen wat belangrijk is. Bij de inventarisatie van het plangebied bleek dat het gebied "De Slijpsteen" behoorlijk afweek van wat toegestaan is in het huidige plan. Volgens het "oude" bestemmingsplan zou het voornamelijk een bedrijventerrein zijn. Bij de inventarisatie bleek dat de realiteit is dat er diverse activiteiten plaatsvinden die niet thuishoren bij de bestemming "Bedrijventerrein". Wat vinden omwonenden, eigenaren en gebruikers van dit gebied? Wat is hun visie? Welke toekomst kiezen ze voor dit gebied? Op de warmste dag van 2019, namelijk dinsdag 25 juni, is een spel gespeeld met 36 deelnemers. Een uitgebreid verslag is opgenomen als bijlage 6 bij deze toelichting. Wat kwam eruit het spel? "De Slijpsteen" is voor de deelnemers een belangrijke plek. Dat het een belangrijke ontmoetingsplek is blijkt bijvoorbeeld uit het feit dat tegenover de supermarkt een brievenbus is geplaatst. De al aanwezige detailhandel wordt gewaardeerd en goed bezocht.

Door het ontwikkelen van een nieuwe woonwijk, Janninkskwartier, wordt voorspeld dat nog meer bewoners gebruik gaan maken van de zaken die gevestigd zijn op "De Slijpsteen". Denk aan boodschappen bij de supermarkt en het kopen van artikelen bij de Doe- het -Zelf- zaken. Wat er ontbreekt voor de nieuwe bewoners zijn bijvoorbeeld trottoirs en overzichtelijke verkeerssituaties. Er zouden meer activiteiten toegestaan moeten worden om het 's avonds ook een aantrekkelijk en veilig gebied te laten zijn. Er werd bijvoorbeeld gedacht aan een sportschool. Daarnaast werd aangegeven dat de parkeerdruk door de nieuwe wijk wel zal toenemen en dat er weinig ruimte is voor nieuwe activiteiten die veel auto's aantrekken. Het terrein "De Slijpsteen" mag groener worden ingericht. Meer ruimte voor bomen en groen. Het gebied is nu te stenig. Hoe hebben wij dit vertaald naar het nieuwe bestemmingsplan? In onze planregels is het ook mogelijk op de verkeersbestemming groen aan te leggen. Hiermee komen wij tegemoet aan de wens om het gebied te vergroenen. Het gebied drastisch aanpakken is niet mogelijk, gezien het ontbreken van geld en de vele grondeigenaren. Om tegemoet te komen aan de wens om kleinschalige activiteiten toe te staan die in een woonbuurt positief kunnen bijdragen aan de beleving van het gebied, hebben wij in de planregels de bestemming "Gemengd-Slijpsteen" opgenomen.

Bedrijven in categorie 1 en 2 zijn toegestaan, dienstverlening op de begane grond, horecabedrijven op de begane bestemmingsplan Getfert - Perik - Hogeland Noord 2023 (vastgesteld) 7

grond in categorie 1 (geen hotel of congrescentra). Er is niet gekozen om maatschappelijke bedrijven toe te staan, omdat vlakbij een gezondheidscentra is gevestigd.

8 eld)

bestemmingsplan Getfert - Perik - Hogeland Noord 2023 (vastgest

Hoofdstuk 2

Planologisch beleidskader

2.1

Ruimtelijk beleid en regels van het Rijk

2.1.1

Nationale Omgevingsvisie (NOVI)

Op 11 september 2020 is de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) vastgesteld als structuurvisie. De NOVI biedt een langetermijnperspectief op de ontwikkeling van de leefomgeving in Nederland tot 2050. Met de NOVI geeft het kabinet richting aan de grote opgaven die het aanzien van Nederland de komende dertig jaar ingrijpend zullen veranderen. Denk aan het bouwen van nieuwe woningen, ruimte voor opwekking van duurzame energie, aanpassing aan een veranderend klimaat, ontwikkeling van een circulaire economie en omschakeling naar kringlooplandbouw. Alles met zorg voor een gezonde bodem, schoon water, behoud van biodiversiteit en een aantrekkelijke leefomgeving. De NOVI schetst een duurzaam toekomstperspectief voor de leefomgeving in Nederland in 2050.

Dit toekomstperspectief voor Nederland is: Een klimaatbestendige delta, waarbij Nederland beschermd is tegen de negatieve gevolgen van klimaatverandering, waterveiligheid (ook voor de laaggelegen gebieden in het westen) gegarandeerd is en voldoende zoetwater beschikbaar is van goede kwaliteit; Duurzaam, concurrerend en circulair: een toekomstbestendige en volledig circulaire economie zonder vervuilende manieren van produceren en consumeren, met een uitstekend vestigingsklimaat en een hoge quality of life, met een zo goed mogelijke inpassing van duurzame energie in onze leefomgeving en slimme combinaties van functies zonder de risico's en milieunadelen te vergroten. Een economie die veel maatschappelijke winst oplevert in termen van banen, innovatie en nieuwe bedrijvigheid en exportmogelijkheden; Kwaliteit van leven in stad en dorp: met een aantrekkelijke woon- en leefomgeving en een goede verbondenheid van stad en land. De ontwikkelingen zijn gericht op kwaliteit, met gecontroleerde en doordachte groei waar dat nodig is, waardoor diversiteit in wonen, een stedelijk netwerk, prettige woonmilieus, met rust en ruimte maar ook vitale en leefbare regio's ontstaan. Nabijheid en betrouwbare verbindingen: een uitstekende bereikbaarheid wordt met een goede en betrouwbare infrastructuur gegarandeerd, waarbij wordt ingespeeld op locatiekeuzes voor wonen en werken (nabijheid).

De infrastructuur is onderdeel van een mobiliteitssysteem dat een meer divers patroon van mobiliteit veilig, robuust en duurzaam afhandelt. Luchthavens blijven belangrijk voor een sterk internationaal netwerk voor de lange afstanden. De uitdaging is om het vliegverkeer net als het goederenvervoer op een zo veilige, efficiënte en duurzame manier vorm te geven. Veilig en gezond, herkenbaar en natuurlijk: een veilig en gezond leven voor iedereen staat voorop. De leefomgeving nodigt uit om te bewegen, elkaar te ontmoeten en te ontspannen. Daarbij horen een goede milieukwaliteit, robuuste natuur, klimaatbestendigheid en voor iedereen goede toegang tot wonen, werken en voorzieningen. Het realiseren van een fysieke leefomgeving die dit toekomstperspectief mogelijk maakt, is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van alle overheden. In de NOVI benoemt het Rijk 21 nationale belangen voor het omgevingsbeleid, inclusief de opgaven en de rol van het Rijk in het realiseren van deze opgaven. Deze opgaven komen samen in vier prioriteiten. Deze prioriteiten vormen complexe, omvangrijke en dringende opgaven die voortkomen uit of samenhangen met grote transities. Deze prioriteiten zijn: 1. Naar een ruimte voor klimaat adaptatie en energietransitie; 2. Naar een duurzaam economisch groeipotentieel; 3. Naar sterke en gezonde steden en regio's; 4.

Naar een toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied; Deze vier opgaven kunnen alleen in samenhang verder worden gebracht wanneer aandacht is voor thema's die hier dwars doorheen lopen, zoals omgevingskwaliteit, gezondheid, cultuurhistorie, klimaatadaptatie, water, bodem, (nationale) veiligheid en milieukwaliteit. 2.1.2

Besluit algemene regels ruimtelijke ordening en Besluit ruimtelijke ordening

De basis van juridische borging van de realisatie van de nationale belangen ligt in het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) en het Bro. Het Barro is in werking sinds 2011 en bevat onderwerpen die van rijksbelang zijn, zoals defensie, de ecologische hoofdstructuur, de elektriciteitsvoorziening en toekomstige uitbreiding van het hoofd(spoor)wegennet. Per onderwerp bevat het Barro regels waaraan bestemmingsplannen moeten voldoen. Binnen drie jaar moet het onderwerp zijn opgenomen in een bestemmingsplan. bestemmingsplan Getfert - Perik - Hogeland Noord 2023 (vastgesteld) 9

2.1.3

Toetsing bestemmingsplan aan beleid en regels van het Rijk

Met de ontwikkelingen die in voorliggend plan worden mogelijk gemaakt, worden geen nationale belangen geschaad. Het plan voldoet aan de Novi en het Barro en Bro.

2.2

Ruimtelijk beleid en regels van de provincie Overijssel

2.2.1

Omgevingsvisie Overijssel

Het ruimtelijk beleid van de provincie Overijssel staat vooral in de Omgevingsvisie en Omgevingsverordening. Op 12 april 2017 hebben Provinciale Staten van Overijssel een herziening van de visie en verordening vastgesteld en op 1 mei 2017 zijn deze in werking getreden. De Omgevingsvisie is een integrale visie waarin de beleidsambities en doelstellingen staan die van provinciaal belang zijn voor de ontwikkeling van de fysieke leefomgeving van Overijssel. Het uitgangspunt is gericht op het jaar 2030. De visie biedt kaders in de vorm van ontwikkelingsperspectieven voor de groene omgeving en stedelijke omgeving. Daarbinnen krijgen gemeenten, waterschappen, maatschappelijke organisaties en andere initiatiefnemers mogelijkheden om ruimtelijke ontwikkelingen te realiseren. De hoofdambitie van de visie is, net als in de oorspronkelijke omgevingsvisie van 2009, een toekomstvaste groei van welvaart en welzijn met een verantwoord beslag op de beschikbare natuurlijke hulpbronnen en voorraden. De opgaven en kansen waar de provincie Overijssel voor staat heeft men vertaald in centrale beleidsambities voor negen beleidsthema’s. Deze benadert zij vanuit de drie overkoepelende 'rode draden': duurzaamheid, ruimtelijke kwaliteit en sociale kwaliteit.

Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Om te bepalen of een initiatief bijdraagt aan de ambities, gebruikt de provincie het Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel. In dit uitvoeringsmodel staan de stappen of, waar en hoe centraal. Bij een initiatief kan aan de hand van deze drie stappen bepaald worden of een initiatief binnen de geschetste visie voor Overijssel mogelijk is (generieke beleidskeuzes), waar het past (ontwikkelperspectieven) en hoe het uitgevoerd kan worden (gebiedskenmerken) In onderstaande afbeelding is het uitvoeringsmodel weergegeven. Vervolgens zijn de niveaus toegelicht. De '“vishaak” met de drie niveaus uit de Omgevingsvisie van 2009 is daarbij behouden gebleven. Boven het uitvoeringsmodel (in de paraplu) staan de rode draden en centrale beleidsambities weergegeven.

10 eld)

bestemmingsplan Getfert - Perik - Hogeland Noord 2023 (vastgest

Figuur 2.1 Uitvoeringsmodel provincie Overijssel

Generieke beleidskeuzes (of) Generieke beleidskeuzes vloeien voort uit beleid van EU, Rijk of provincie. Het zijn keuzes die bepalen of een ontwikkeling nodig is of mogelijk. De generieke beleidskeuzes zijn veelal normstellend. De herziene Omgevingsvisie maakt daarbij onderscheid in: Generieke beleidskeuzes voor heel Overijssel. Dit heeft zij gevat onder de ' Overijsselse ladder voor duurzame verstedelijking'. Dit is een nadere invulling van de nationale Ladder voor duurzame verstedelijking welke voor 'nieuwe stedelijke ontwikkelingen' verplicht moet worden doorlopen. De Overijsselse ladder geeft onder andere aan dat alle belangen die bij een ontwikkeling betrokken zijn, zorgvuldig tegen elkaar moeten worden afgewogen ('integraliteit'; is ook een eis uit het Bro). Ook wordt onder andere ingegaan op zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik (voorheen verwoord in de 'SER-ladder') en '(boven)regionale afstemming' (gemeenten moeten hun ruimtelijke ontwikkelingsplannen afstemmen met buurgemeenten om te voorkomen dat inefficiënte concurrentie tussen gemeenten ontstaat). Gebiedsspecifieke beleidskeuzes, zoals aanduidingen voor grondwaterbeschermingsgebied, Natuurnetwerk Nederland (NNN) en Nationale Landschappen. Ontwikkelingsperspectieven (waar) Na de toetsing aan de generieke beleidskeuzes komen de ontwikkelingsperspectieven aan de orde.

In de Omgevingsvisie staan zes ontwikkelperspectieven beschreven: drie voor de groene en drie voor de stedelijke omgeving. Daarbinnen is nog een onderverdeling gemaakt. De ontwikkelperspectieven zijn flexibel voor de toekomst en geven richting aan wat waar ontwikkeld zou kunnen worden.

Gebiedskenmerken (hoe) Tot slot zijn de gebiedskenmerken van belang, die bestaan uit vier lagen (natuurlijke laag, laag van agrarische cultuurlandschappen, stedelijke laag en laag van de beleving. Voor elke laag gelden specifieke kwaliteitsvoorwaarden en -opgaven voor ruimtelijke ontwikkelingen. Het is de vraag 'hoe' een ontwikkeling invulling krijgt. bestemmingsplan Getfert - Perik - Hogeland Noord 2023 (vastgesteld) 11

In het resterende deel van deze paragraaf wordt nader ingegaan op de generieke beleidskeuzes, de ontwikkelingsperspectieven en de gebiedskenmerken.

2.2.2

Omgevingsverordening Overijssel

De hoofdlijnen van de Omgevingsvisie zijn juridisch geborgd in de Omgevingsverordening. Het gaat om de onderwerpen uit de visie die de provincie zo belangrijk vindt dat deze dwingend worden opgelegd. In de verordening staan algemene regels op het gebied van de ruimtelijke ordening, mobiliteit, milieu, water en bodem. De verordening als juridisch instrument om de doorwerking van provinciaal beleid af te dwingen, is beperkt tot die onderdelen van het beleid waarvoor de inzet van algemene regels noodzakelijk is om provinciale belangen veilig te stellen of om uitvoering te geven aan wettelijke verplichtingen. De Omgevingsverordening geeft regels aan gemeenten die bij het maken van bestemmingsplannen in acht genomen moeten worden. 2.2.3

Toetsing bestemmingsplan aan beleid en regels van de provincie Overijssel

Generieke beleidskeuzes (of) Het plan past binnen de generieke beleidskeuzes voor heel Overijssel zoals gevat onder de 'Overijsselse ladder voor duurzame verstedelijking'. Bij de afwegingen in de eerste fase 'generieke beleidskeuzes' zijn er geen aspecten die bijzondere aandacht verdienen. Dit bestemmingsplan voorziet immers niet in nieuwe ontwikkelingen, maar legt de huidige (planologische) situatie opnieuw vast. Enkel wijzigingen die tussentijds hebben plaatsgevonden en ontwikkelingen die zijn vervat in een onherroepelijk bestemmingsplan of waarvoor anderszins een planologische procedure is afgerond of een vergunning is verleend worden in dit plan meegenomen en zijn derhalve niet in strijd met het provinciaal beleid. Voor het plangebied gelden geen gebiedsspecifieke beleidskeuzes (zoals Natuurnetwerk Nederland (NNN)). Ontwikkelingsperspectieven (waar) Voor het plangebied geldt grotendeels het ontwikkelingsperspectief 'Woon- en werklocaties binnen stedelijke netwerken'. Binnen dit ontwikkelingsperspectief zorgen herstructurering en transformatie voor het vitaal en aantrekkelijk houden van het gebied, en het vergroten van de diversiteit aan milieus. Het betreft vooral een conserverend plan. Met voorliggend plan wordt bijgedragen aan deze doelen. Zo worden bestaande kwaliteiten (zoals cultuurhistorische waarden) beter beschermd.

Voor een smalle strook aan de Haaksbergerstraat en aan de zuidzijde, aan de Gertfertsingel enkel ter hoogte van entree van het werkgebied Slijpsteen geldt het ontwikkelperspectief 'wonen en werken in het kleinschalige mixlandschap'. Dit wijkt af van de rest van het plangebied. Ten aanzien van ruimtelijke kwaliteit staat hier de ambitie 'Voortbouwen aan de kenmerkende structuren van de agrarische cultuurlandschappen' voorop. Het beleid richt zich op het in harmonie met elkaar ontwikkelen van de diverse functies in het buitengebied. Het gaat in dit geval om functioneel groen. Een groenvoorzieningen die de infrastructurele verbindingen begeleiden. De kenmerkende structuren zijn enigszins verdwenen, maar er worden geen grote ontwikkelingen toegestaan die de huidige structuur sterk beïnvloeden. Daarnaast wordt zwaarder ingezet op het beschermen van cultuurhistorische waarden dan in voorgaande bestemmingsplannen.

Gebiedskenmerken (hoe) In het plangebied zijn de volgende gebiedskenmerken aangeduid binnen de diverse lagen: Natuurlijke laag: Dekzandvlakte en ruggen en Stuwwallen Laag van het agrarisch cultuurlandschap: niet van toepassing Stedelijke laag: De detailhandelsgebieden / bedrijventerreinen Slijpsteen en Hardick Seckel betreffen 'Bedrijventerreinen', het medisch centrum ligt deel in de gebiedskenmerk "Historische centra binnensteden" en het overige deel (veruit het grootste deel) van het plangebied ligt in de 'Bebouwingsschil 1900-1955'. Laag van de beleving: De Zuiderval en noordelijk deel van de Kuipersdijk zijn opgenomen als historische infrastructuur. Het zuidelijk deel van de Kuipersdijk, de Sumatrastraat, Haaksbergerstraat, Javastraat Bataviastraat en Molukkenstraat zijn opgenomen als "Fietsroutes". Zoals eerdere aangegeven betreft het een voornamelijk conserverend plan. Het plan heeft geen relevante negatieve invloed op de hiervoor genoemde gebiedskenmerken. De kenmerken van de natuurlijke laag en de laag van het agrarisch cultuurlandschap zijn bovendien weinig tot niet meer aanwezig. De cultuurhistorische waarden van het bebouwde gebied worden zoals eerder aangegeven in voorliggend bestemmingsplan beter beschermd dan in het voorgaande bestemmingsplan. 12 eld)

bestemmingsplan Getfert - Perik - Hogeland Noord 2023 (vastgest

Conclusie: Gelet op het conserverende karakter van het bestemmingsplan heeft de Omgevingsvisie Overijssel 2017 geen directe doorwerking op de beheerregeling van het plangebied . Geconcludeerd kan worden dat de in dit voorliggende bestemmingsplan besloten ruimtelijke ontwikkeling in overeenstemming is met het in de Omgevingsvisie Overijssel 2017 verwoorde en in de Omgevingsverordening verankerde provinciaal ruimtelijk beleid.

2.3

Gemeentelijk ruimtelijk relevant strategisch beleid

Deze paragraaf bevat een korte beschrijving van het algemene ruimtelijke relevante beleid van de gemeente Enschede. De inhoud van deze toelichting is zodanig opgebouwd dat eerst algemene informatie aan de orde komt en vervolgens onderwerpen die specifiek aan dit bestemmingsplan zijn toegeschreven. Het sectorale beleid wordt daarom verderop in deze toelichting behandeld. 2.3.1

Toekomstvisie Enschede 2020 en uitwerkingsvisies

De gemeenteraad heeft op 17 december 2007 de Toekomstvisie Enschede 2020 vastgesteld, waarin de hoofdlijnen en doelstellingen voor het gemeentelijke beleid tot 2020 staan. Het document geeft richting aan het beleid, dat nader uitgewerkt wordt in andere beleidsstukken. De ruimtelijk relevante aspecten van de hoofdlijnen en beleidsdoelstellingen in de Toekomstvisie zijn uitgewerkt in de Herijking van de Ruimtelijke Ontwikkelingsvisie, die op 22 juni 2009 door de gemeenteraad is vastgesteld. Integraal onderdeel hiervan is een visie op de binnenstad (Binnenstadsvisie) en mobiliteit (Mobiliteitsvisie). Vervolgens is de inhoud van het document Herijking RO-Visie, binnenstadsvisie inclusief mobiliteitsvisie is ruimtelijk vertaald in de Structuurvisie Enschede, die in één van de volgende paragrafen aan de orde komt. 2.3.2

Richting aan Ruimte

Op 5 april 2016 hebben burgemeester en wethouders van Enschede 'Richting aan Ruimte' (RAR) vastgesteld. Dit is een richtinggevend ontwikkelingskader waarin wordt verduidelijkt hoe Enschede omgaat met de programmering. Niet langer de kwantitatieve aspecten staan centraal maar er wordt gestuurd op kwaliteit. Daarbij wordt gekeken naar de totale stedelijke programmering maar ook naar de behoefte van het gebied. Een integrale afweging van alle relevante belangen (o.a. ruimtelijke kwaliteit, duurzaamheid, economie, welzijn) op basis van het 'RAR-kompas' leidt uiteindelijk tot een besluit over de (on)wenselijkheid van een nieuw ruimtelijk initiatief. Ongewijzigd onderdeel van het integrale afwegingskader is het 'versterken vanuit het hart'.

Figuur 2.2 RAR kompas

bestemmingsplan Getfert - Perik - Hogeland Noord 2023 (vastgesteld) 13

2.3.3

Structuurvisies

De Wro verplicht iedere gemeente om voor het hele grondgebied één of meer structuurvisies vast te stellen voor een goede ruimtelijke ordening. Een soortgelijke verplichting geldt ook voor de provincies en het Rijk. In een gemeentelijke structuurvisie staan de hoofdlijnen van de voorgenomen ontwikkeling van dat gebied en de hoofdzaken van het ruimtelijk beleid. De structuurvisie bevat ook een uitvoeringsparagraaf waarin de raad aangeeft via welke instrumenten en bevoegdheden de voorgenomen ontwikkeling gerealiseerd zal kunnen worden.

Structuurvisie Enschede De gemeenteraad van Enschede heeft op 26 september 2011 de Structuurvisie vastgesteld. Hierin is het bestaande ruimtelijk beleid uit de hieronder genoemde gemeentelijke nota's opgenomen en met elkaar in relatie gebracht. Groenstructuur Actieplan, bevat de belangrijkste gemeentelijke ambities op het gebied van behouden en versterken van parken en groenstructuren; Beleidskader kleine windturbines, hierin zijn mogelijke locaties voor kleine windturbines aangewezen; Mobiliteitsplan 2004-2015, bevat de gemeentelijke ambities voor de verkeerscirculatie en bereikbaarheid van de stad. Hieruit zijn de belangrijkste verkeersprojecten voor auto, openbaar vervoer en fiets in de Structuurvisie opgenomen; Nieuwe Energie voor Enschede, bevat de gemeentelijke duurzaamheidsambities voor nieuwe ontwikkelingen, herstructurering en renovatie. Hierbij staat de reductie van CO2 centraal.

Gids Buitenkans, bevat op basis van landschapstypologieën en -plekken het kwalitatieve kader voor ontwikkelingen in het buitengebied; Hotelnota, hierin zijn de ontwikkellocaties voor hotels aangewezen; Structuurvisie Luchthaven Twente en omgeving, bevat het ruimtelijke ontwikkelingskader voor de herontwikkeling van het terrein van de voormalige militaire vliegbasis Twente; Ruimtelijke Ontwikkelingsvisie en Binnenstadsvisie 2009, bevat het actuele integrale kader voor ruimtelijke ontwikkeling, verkeer, economie en de ontwikkeling van de binnenstad; Ontwikkelingskader Horeca 2005-2015, hierin zijn de horecaconcentratiegebieden en horeca-ontwikkellocaties aangewezen. Het doel van de Structuurvisie is het in samenhang presenteren van de hoofdlijnen van sectoraal of gebiedsgericht beleid. Het gaat om de hoofdlijnen van ruimtelijk beleid op de lange termijn, zodat er op projectniveau voldoende flexibiliteit is om in te kunnen spelen op veranderingen. De Structuurvisie is continu in ontwikkeling. Bij nieuwe gebiedsontwikkelingen en nieuw stedelijk beleid wordt de Structuurvisie aangevuld of nader uitgewerkt, zodat het een actueel strategisch en integraal kader vormt.

Sectorale en gebiedsgerichte structuurvisies en overig beleid In aanvulling op de eerder genoemde integrale Structuurvisie, heeft de gemeenteraad van Enschede ook diverse sectorale structuurvisies en een gebiedsgerichte structuurvisie vastgesteld. Hierin worden specifieke onderwerpen geregeld. Woonvisie Op 12 maart 2012 is de Woonvisie Enschede 2025 vastgesteld. De Woonvisie vormt een nadere uitwerking van de Structuurvisie, specifiek toegespitst op de gemeentelijke beleidsdoelstellingen ten aanzien van het wonen. Op 17 juni 2019 is een nieuwe Woonvisie vastgesteld. Dit is echter geen structuurvisie. Zie hierna onder kopje 'overig gemeentelijk beleid'. Retailvisie De gemeentelijke retailvisie is op 9 december 2019 vastgesteld. Het beleid is gericht op versterking van de hoofdstructuur, dat betekent dat in beginsel alleen daar (onder voorwaarden) retail is toegestaan. Er is een aantal uitzonderingen. In deze retailvisie is de hoofdstructuur onderverdeeld in drie type gebieden. De hoofdstructuur is als volgt onderverdeeld: Binnenstad (funshoppen): Het retailaanbod in de binnenstad is primair gericht op ontspanning, vermaak, recreatie, toerisme en vrije tijd. Winkelcentra in wijken (dagelijkse boodschappen): In de winkelcentra maakt men gebruik van diensten voor dagelijks gebruik. De supermarkt is daarbij de belangrijkste drager.

Uitgangspunt van beleid is het versterken van de bestaande winkelcentra en om die reden is er in Enschede geen ruimte voor de komst van nieuwe supermarkten (gemaksconcepten uitgezonderd). Het plangebied valt in deze categorie. Detailhandelsclusters (runshoppen): De twee perifere detailhandelsclusters in Enschede zijn gericht op doelgericht aankopen, ook wel 'runshoppen' genoemd. De horeca in deze gebieden past binnen dit profiel

14 eld)

bestemmingsplan Getfert - Perik - Hogeland Noord 2023 (vastgest

(snelle service) en/of zijn ondersteunend. Watervisie Op 27 mei 2013 is de Watervisie 2013-2025 vastgesteld. Deze sectorale structuurvisie richt zich op het samen met partners in de waterketen aanpakken van waterknelpunten in Enschede op het gebied van hemelwateroverlast, grondwateroverlast, grondwaterverontreiniging en waterkwaliteit. De Watervisie heeft twee sporen, het oplossen van knelpunten en het realiseren van een zestal waterambities. De op te lossen knelpunten zijn: Overbelasting van het rioolstelsel. Grondwateroverlast. Problemen met waterkwaliteit. De Enschedese waterambities zijn: Daar waar het kan is het regenwater afgekoppeld van het gemengde riool. De beleving van de groene en blauwe kwaliteit van Enschede versterken door water zichtbaar te maken. Water in de buitenruimte wordt zoveel mogelijk benut voor het opvangen van extreme regenbuien en om bij warme perioden de stad te verkoelen. De watergerelateerde component van de (woon)lasten blijft beheersbaar. Enschedeërs gaan bewuster met water om en zijn meer betrokken bij de watervoorzieningen in de stad. De waterpartners zorgen samen voor een goede waterkwaliteit en – kwantiteit in Enschede. Structuurvisie Cultuurhistorie Op 8 december 2014 is de Structuurvisie Cultuurhistorie vastgesteld.

In deze sectorale structuurvisie staat het gemeentelijk beleid voor het bij ruimtelijke plannen en ontwikkelingen omgaan met het aanwezige cultuurhistorisch erfgoed. Daarbij wordt onder cultuurhistorisch erfgoed verstaan: alle cultuurhistorisch waardevolle gebouwen, objecten en structuren in de gemeente Enschede, met uitzondering van gemeentelijke monumenten, rijksmonumenten en archeologische waarden. Voor monumenten en archeologische waarden is reeds in afzonderlijke gemeentelijke beleidskaders vastgelegd hoe daarmee dient te worden omgegaan in het kader van ruimtelijke plannen en ontwikkelingen.

Structuurvisie Externe Veiligheid Op 8 december 2014 is de Structuurvisie Externe Veiligheid vastgesteld. In deze sectorale structuurvisie staat het gemeentelijk beleid met betrekking tot het beheersen van risico's die mensen lopen door de opslag, de protectie, het gebruik en het vervoer van gevaarlijke stoffen. Daarbij is vastgelegd wat in Enschede nog als een toelaatbaar risico wordt beschouwd en hoe ongewenste situaties zoveel mogelijk kunnen worden voorkomen of beperkt. In deze structuurvisie is tevens het beleid voor opslagplaatsen en verkooppunten van consumentenvuurwerk vastgelegd.

Energievisie (2021) In 2015 kwam het Klimaatakkoord van Parijs tot stand. Daarin is vastgelegd dat de opwarming van de aarde tot 2 graden dient te worden beperkt ten opzichte van het pre-industriële tijdperk en dat er naar gestreefd moet worden om die opwarming tot 1,5 graad te beperken. Het akkoord van Parijs is inmiddels door bijna 200 landen ondertekend, waaronder Nederland. De afspraken uit het Klimaatakkoord van Parijs zijn voor Nederland uitgewerkt in een nationaal Klimaatakkoord. Dit nationale akkoord, dat op 29 november 2019 namens de Nederlandse gemeenten door de VNG werd ondertekend, beschrijft welke maatregelen Nederland in de gebouwde omgeving, in de industrie, in de landbouw en met betrekking tot mobiliteit en het opwekken van elektriciteit moet treffen om de uitstoot aan koolstofdioxide (CO2) in 2030 met 49 procent te verminderen ten opzichte van de uitstoot in 1990. Enschede draagt bij aan de oplossing en ziet ook ruimte voor kansen Enschede wil een aantrekkelijke en leefbare gemeente zijn voor iedereen die er woont, werkt of op bezoek komt. Nu en in de toekomst. Daarom maken we ons sterk voor maatregelen die de opwarming van de aarde beperken. Dit betekent onder meer een overstap van fossiele naar duurzame vormen van energie, de ‘energietransitie.

Deze transitie is niet alleen noodzakelijk om de opwarming van de aarde te beperken, zij biedt ook allerlei kansen, zoals een verbetering van de luchtkwaliteit, op meer comfortabele en zuiniger woningen, op werkgelegenheid en kansen voor onze bedrijven. De visie is van toepassing op dit bestemmingsplan door de pijler 3.1 Benutten van daken en onbebouwde ruimtes binnen de bebouwde kom voor het opwekken van zonne-energie. De voorkeur van de gemeente is dat

bestemmingsplan Getfert - Perik - Hogeland Noord 2023 (vastgesteld) 15

zonnepanelen te leggen op locaties waar ze zo min mogelijk uit de toon vallen. In de meeste gevallen gaat het daarbij om situaties waarbij de grond dubbel wordt gebruikt (zoals daken, parkeerterreinen, water, bermen). Dit bestemmingsplan weerhoudt de realisatie van zonnepanelen op daken niet.

Water- en klimaatadaptatieplan gemeente Enschede 2022-2026 De gemeenteraad heeft 25 oktober 2021 unaniem het Water- en Klimaatadaptatieplan 2022-2026 aangenomen. Dit beleidsplan beschrijft hoe Enschede toewerkt naar een waterrobuuste, klimaatbestendige en biodiverse gemeente in 2050. Enschede wordt nog ‘groener’ en ‘blauwer’ om goed voorbereid te zijn op een nattere, hetere en drogere toekomst. Water de ruimte geven en stenen vervangen door planten en bomen gaan wateroverlast, hittestress en verdroging tegen. Zo werkt Enschede verder aan een aantrekkelijke ‘duurzame en groene stad’ waar mensen graag wonen, leven en werken! Nu en in de toekomst. In het plan zijn nieuwe waterbergingsnormen opgenomen. Vanwege dat de bouwplannen voor Oost Boswinkel al vergevorderd waren voordat dit plan is vastgesteld, wordt voor dit deelgebied uitgegaan van een waterbergingsnorm die gold voor vaststelling van het Water- en klimaatadaptatieplan. Dit is in overeenstemming met de invoeringsregeling van het Water- en klimaatadaptatieplan. 2.3.4

Toetsing bestemmingsplan aan het gemeentelijk ruimtelijk relevant strategisch beleid

In de strategische beleidsdocumenten en de diverse structuurvisies zijn voor het plangebied van het bestemmingsplan "Getfert - Perik - Hogeland Noord 2023" geen specifieke beleidsdoelstellingen of ontwikkelingsrichtingen benoemd.

16 eld)

bestemmingsplan Getfert - Perik - Hogeland Noord 2023 (vastgest

Hoofdstuk 3

Gebiedsbeschrijving

In dit hoofdstuk wordt een algemene beschrijving van de huidige situatie in het plangebied gegeven. Daarbij zal voornamelijk worden ingegaan op de huidige ruimtelijke structuur met een beschrijving van de ruimtelijke kenmerken en buurtkarakteristieken. Doel is het aanreiken van een kader waaraan ontwikkelingen in de wijk of buurt (of, in geval van Boekelo, Lonneker, Usselo of Glanerbrug: het dorp) kunnen worden getoetst. In dit hoofdstuk komen achtereenvolgens aan de orde: de huidige planologische situatie in het plangebied, de positie van het plangebied binnen de gemeente Enschede (de stedelijke context), de ruimtelijke kwaliteit, de huidige ruimtelijke structuur met een beschrijving van de ruimtelijke kenmerken en buurtkarakteristieken, welstand en beeldkwaliteit, cultuurhistorie, verkeer, groenstructuur, ecologie en landschapswaarden en water.

3.1

Ruimtelijke structuur

3.1.1

Stedebouwkundige hoofdstructuur

Het plangebied "Getfert-Perik-Hogeland Noord" maakt deel uit van het binnensingelgebied van de stad Enschede en is gelegen ten zuiden van het historische stadscentrum. De huidige bebouwing van dit centrum, vanwege z'n plattegrond ook wel 'het Ei' genoemd, is voor het merendeel gebouwd eind 19e, begin 20e eeuw. Vanuit het centrum lopen diverse historische verbindingswegen naar plaatsen en buurtschappen in de omgeving: Haaksbergen, Gronau etc. Deze radiale wegen – veelal genoemd naar de plaats waar ze heen voeren: Haaksbergerstraat, Gronausestraat etc. - bepalen nog steeds de stedenbouwkundige structuur van de stad. De huidige bebouwing langs de radialen dateert voor een groot deel uit dezelfde periode als het stadshart. In de periode tot aan de 2e wereldoorlog groeide het inwonertal van de stad in hoog tempo en werd de ruimte tussen de radialen bebouwd met een mengeling van woningbouw, bedrijven en voorzieningen als kerken, scholen e.d. Aangezien de radiale verbindingswegen een belangrijke vervoersfunctie hadden en veelal nog hebben, vestigden zich daarlangs van oudsher veel winkels. De radialen werden met elkaar verbonden door twee ringen: de 'centrumring', de rondweg om het oude stadshart, en de 'singelring' die het grootste deel van de vooroorlogse stad omringd. Het binnensingelgebied ontwikkelde zich tot het centrale stadsdeel van Enschede.

Zowel functioneel als ruimtelijk is het binnensingelgebied het verbindende element tussen de naar buiten uitwaaierende woonwijken en werkgebieden enerzijds en het historische stadscentrum anderzijds. Het gebied vervult een aantal centrale, verzorgende taken wat betreft bestuur en administratie, detailhandel, cultuur en ontspanning, medische dienstverlening, educatie, verkeer en vervoer. Daarnaast is het binnensingelgebied ook een belangrijk woongebied met groot aantal inwoners. Wat betreft de bebouwingswijze bestaat er in dit gebied een grote verscheidenheid aan stijlen en typologieën. Buiten de stedelijke gesloten bebouwing van het centrum is veel bebouwing buiten de centrumring uitgevoerd als 'halfopen' bebouwing in rijen (zelfstandige woningen met een kleine tussenruimte), als tuindorp of 'open' bebouwing met veel groen, soms (klein)steeds soms dorps. Naast de oudere lage bebouwing met kappen is er de afgelopen decennia aan de rand van het historische centrum tevens 'middelhoogbouw' en 'hoogbouw' verrezen. Het plangebied "Getfert-Perik-Hogeland Noord" ligt tussen de 'singelring' en de 'centrumring' in het zuiden van het binnensingelgebied. Op hoofdlijnen is de algemene karakteristiek van het binnensingelgebied ook van toepassing op dit plangebied. Het herbergt een breed scala aan functies: wonen, winkels, maatschappelijke voorzieningen, bedrijven, verkeer en groen.

Ondanks de functiemenging is het plangebied toch in de eerste plaats een woongebied. De diverse functies staan op veel plaatsen in het plangebied door elkaar, hoewel er telkens kleinere gebieden zijn aan te wijzen waar sprake is van een monofunctionaliteit: in 't Getfert bijvoorbeeld de concentratie van bedrijven aan de noord- en oostkant, elders de diverse tuindorpjes of woongebieden met 'middenstandswoningen' uit de dertiger jaren. In het noordelijk deel van het plangebied domineren de winkel- en kantoor/bedrijfsfuncties over het wonen. Het plangebied kent een grote diversiteit aan bouwstijlen, bouwtypologieën, bouwjaren en bouwvolumes. De oudere woningen zijn veelal uitgevoerd als eengezinswoning in twee lagen (met kap), de nieuwe vaker als appartement en in grotere bouwvolumes. De grootste bouwblokken, waarin naast woningen veelal ook commerciële functies zijn opgenomen, treffen we aan in de dicht tegen het stadscentrum aangelegen zone. De oude fabriekshallen en de nieuwste kantoor/bedrijfspanden hebben in veel gevallen eveneens een forsere schaal dan de omgeving waarin kleinschalige laagbouw de toon aangeeft. De oudere winkels en bedrijfjes passen goed in de kleinschaligheid van de oudere woningbouw. Aangezien de bebouwing is gebouwd tussen eind 19e eeuw en begin 21 eeuw zijn vrijwel alle bouwstijlen aanwezig die in die periode populair waren in Nederland.

In het plangebied blijft het groen beperkt tot kleine parkjes temidden van woningen. Alleen aan de noordelijke rand bevindt zich een groter park, het Blijdensteinpark, dat voortgezet wordt over de Boulevard 1945, de noordelijke plangrens. Het is van belang om het bestaande groen in het hele plangebied te koesteren en waar mogelijk te versterken. Braakliggende terreinen en verouderde, al dan niet leegstaande gebouwen, wekken de indruk dat belangrijke delen van het gebied in een transformatieproces zitten. Aan de noordkant komt de druk tot verandering vanuit de uitdijende binnenstad. Aan de westkant zijn het vooral de verouderde en soms al gesloopte gebouwen die de aanzet tot verandering vormen. Diversiteit, de belangrijkste karakteristiek van het gebied, komt ook tot uiting in de grote hoeveelheid bestemmingsplan Getfert - Perik - Hogeland Noord 2023 (vastgesteld) 17

welstandscategorieën die er voorkomen: 'nieuw stadshart' in het noorden; 'dorpse linten' op tal van plekken verspreid over het gebied; 'erkerwijken' vooral aan de zuidkant in de buurt van de Singelring; 'tuinstedelijke ensembles' op verschillende plaatsen; 'buitenplaatsen en landgoederen' voor het park aan de noordelijke plangrens; 'verborgen enclaves' op verschillende plaatsen in het midden/zuiden; 'modern Enschede' van toepassing op enkele (gemengde) woningbouwcomplexen in het noordwesten; van de categorie 'stratenrijtjes' slechts één; 'bedrijventerreinen' in 't Getfert tussen Zuiderval en Haaksbergerstraat; 'industriële complexen' voor de oude textielfabriek van Jannink (hoek Zuiderval en Haaksbergerstraat) en het oude fabriekscomplex, 'Hardick en Seckel', tussen Bleekweg en Sumatrastraat. Voor de (voormalige) bedrijfsterreinen aan beide zijden van de Zuiderval zijn plannen in ontwikkeling. 3.1.2

Verkeersstructuur

In het categoriseringsplan zijn de volgende wegen benoemd als verkeersader (50 km per uur): Kuipersdijk (tussen de singel en de Spelbergsweg), de Zuiderval, de Haaksbergerstraat, de Broekheurnerweg, de Singels en de Boulevard 1945 (tussen de Hogelandsingel en de Oldenzaalsestraat). De overige wegen behoren tot het verblijfsgebied. Ontwikkelingen rond het MST kunnen leiden tot een verandering van de omliggende weginfrastructuur. Daarnaast kent het bestemmingsplangebied de hoogbouwprojecten 'HTS-locatie' en 'Ledeboer', waarbij de verkeerseffecten, inclusief het parkeren, zorgvuldig zijn geanalyseerd. Tevens lopen er door het plangebied een tweetal hoogwaardig openbaar vervoers (HOV)-busbanen, komende uit het centrum langs de Haaksbergerstraat overgaand in de Zuiderval richting Zuidwijken en komende uit het centrum vanaf de westzijde van de Boulevard 1945 via de Kuipersdijk en de "Zuidlus" langs de Ledeboerstraat doorgaand naar de westzijde van de Boulevard 1945 richting Glanerbrug. 3.1.3

Groen

Door het plangebied lopen 4 belangrijke radialen, die gelden als de belangrijkste entrees van de stad: de Boulevard 1945, de Haaksbergerstraat, de Zuiderval en de Kuipersdijk. Deze krijgen in het kader van het GroenAktiePlan (GRAP), een sterkere groene aankleding, daar waar mogelijk en nodig. Het groene karakter van de singels langs de zuidzijde dient gecultiveerd te worden. Het Blijdensteinpark aan de noordelijke rand van het gebied vormt het enige parkgroen van noemenswaardige omvang en dient derhalve met des te meer zorgvuldigheid te worden behandeld. Hetzelfde geldt voor de kleine stukjes (kijk)groen in de rest van het gebied. Daar waar mogelijk moeten kansen worden benut, zeker bij nieuwbouw- en herstructureringsprojecten, om het groene element te versterken.

3.2

Structuurdragers en deelgebieden

3.2.1

Structurerenden lijnen

De grenzen van het gebied worden gevormd door belangrijke stedelijke structuurdragers. De oostgrens en de zuidgrens lopen langs een lang stuk van de Singelring: de Hogelandsingel, de Varviksingel en de Getfertsingel, die in elkaars verlengde liggen en herkenbaar zijn door de gescheiden rijbanen met in het midden van het wegprofiel veelal een brede groenstrook met – waar mogelijk - een dubbele bomenrij. In het Westen wordt het gebied begrensd door de brede Haaksbergerstraat en in het noorden voor een goot deel door de brede Boulevard 1945. Tussen de Kuipersdijk en de Brinkstraat loopt de plangrens langs de HOV-busbaan – eveneens een structuurbepalende lijn in de stad – en het laatste stuk in het noordwesten, rondom het terrein van ziekenhuis MST, loopt via diverse bochten en secundaire straten. Binnen de grenzen van het plangebied lopen de structurerende lange lijnen van ongeveer noord naar zuid, vanuit het historische centrum naar de zuidelijke rand van de stad. De belangrijkste is de Zuiderval, een 4-baans verkeersweg die de verbinding vormt tussen de binnenstad en de A-35. Het profiel van deze weg wordt nog extra verbreed door de vrijliggende HOV-busbaan aan de oostzijde van de weg.

Ook de Kuipersdijk is een belangrijke structurerende lijn, waar winkel- en andere commerciële functies, aangevuld met wonen, een sterk stempel drukken op deze oude radiaal, die geldt als een van de belangrijkste aanloopstraten naar het centrale winkelcentrum. De Perikweg en de Brinkstraat zijn eveneens historische linten waarlangs vanaf het eind van de 19e, begin 20e eeuw vanuit het centrum een lange lintbebouwing groeide naar het buitengebied. Hier overheerst de woonfunctie, incidenteel afgewisseld met detailhandel of een andere vorm van kleinschalige bedrijvigheid. In het oostelijk deel van het plangebied lopen dwars door het gebied, in rechte lijn van noord naar zuid nog 3 structurerende wegen: de Molukkenstraat, de Hoogstraat en de Batjanstraat. Met name de oude Hoogstraat heeft een sterk eigen karakter vanwege de karakteristieke (woon)bebouwing, daterend uit het begin van de 20e eeuw, het hoogteverschil in de straat en de erf-achtige inrichting ervan. In oost-west richting loopt de Wooldriksweg vanaf de rotonde Haakbergerstraat/Zuiderval (daar alleen toegankelijk voor langzaam verkeer), doorlopend in de Javastraat tot aan de Molukkenstraat. Ook dit is een historische lijn met – tot aan de Perikweg - de daarbij behorende karakteristieke lintbebouwing. 18 eld)

bestemmingsplan Getfert - Perik - Hogeland Noord 2023 (vastgest

3.2.2

Deelgebieden

Het plangebied bestaat uit de drie deelgebieden: 't Getfert (gelegen tussen Haaksbergerstraat en Kuipersdijk. Het ziekenhuis dat in de noordpunt van 't Getfert is niet opgenomen in het plangebied), Perik (tussen Kuipersdijk en Perikweg) en Hogeland-Noord (tussen Perikweg en Hogelandsingel). Vooral de gebieden Perik en Hogeland-Noord verschillen onderling weinig van karakter. (De stadsdeelvisie binnensingelgebied voegt 't Getfert en Perik zelfs samen onder de naam 't Getfert, waarbij te westelijk deel van 't Getfert bij Veldkamp wordt gevoegd.) De verschillen in karakteristiek bevinden zich niet tussen maar in de deelgebieden. Enkele karakteristieke gebieden die zich van hun omgeving onderscheiden, zijn het Blijdensteinpark; de stedelijke zone bij het stadscentrum, de zone langs de Zuiderval; de driehoek gevormd door Haaksbergerstraat, Getfertweg en Wooldriksweg met vooral bedrijfsbebouwing; het bedrijvencomplex tussen Bleekweg en Sumatrastraat; en 't Getfert West (tussen Haaksbergerstraat en Zuiderval). 't Getfert West bestaat weer uit twee deelgebieden: het zuidwestelijk deel waarin vooral woningen staan en het noordoostelijke deel met uitsluitend bedrijven. De voormalige textielfabriek van Jannink op de splitsing van de Zuiderval en de Haaksbergerstraat is een zeer karakteristiek en, zeker op die plek, zeer in het oog springend gebouw.