Gemeente Enschede - Accountantsverslag 2023 WG
Tekst van het document
Interne beheersing
Accountantsverslag 24 Bijlagen 2023 240627136C/RR/24
Voorraad onderhanden werk (grondexploitatie) De verkoop van kavels voor bedrijven liep aanzienlijk achter op de begroting voor het jaar 2023. Het doel was om 2,2 hectare bouwgrond voor bedrijven te verkopen, maar er werd slechts 0,3 hectare verkocht, resulterend in een omzet van 0,4 miljoen euro in plaats van de begrote 3,0 miljoen euro. De tegenvallende verkoop wordt toegeschreven aan het opstellen van hernieuwde uitgiftevoorwaarden als gevolg van het Didam-arrest, wat leidde tot een half jaar durende onderbreking in de verkoop van bedrijfsgrond. De aanpassing van de uitgiftevoorwaarden heeft echter gezorgd voor naleving van de mededingingsvoorwaarden, waardoor de verkoop hervat kon worden.
De uitgangspunten die in de grondexploitaties en dus in de jaarrekening 2023 zijn verwerkt, zijn door ons getoetst en als aannemelijk aangemerkt
Ook de verkoop van bouwgrond voor kantoren en andere bestemmingen bleef achter bij de prognoses. Het doel was om respectievelijk 1.020 m² BVO (bruto vloeroppervlakte) bouwgrond voor kantoren en 13.170 m² BVO bouwgrond voor overige bestemmingen te verkopen. Uiteindelijk werd slechts voor 218 m² BVO kantoorruimte en 7.000 m² BVO bouwgrond voor overige bestemmingen verkocht. Dit resulteerde in een omzet van respectievelijk 0,1 miljoen euro en 0,7 miljoen euro, vergeleken met de begrote bedragen van 0,6 miljoen euro en 1,6 miljoen euro. De vertraagde verkoop van kantoren en bedrijfskavels heeft invloed gehad op de financiële resultaten en vereist mogelijk heroverweging van de begrotingsprognoses voor toekomstige periodes.
© 2024. For information, contact Deloitte The Netherlands.
Wij hebben op grond van de door ons verrichte werkzaamheden inzake de waardering van de grondexploitaties vastgesteld dat uw gemeente: •
Beschikt over actuele ramingen van de nog te realiseren baten en lasten.
•
Beschikt over een deugdelijke onderbouwing van de gehanteerde uitgangspunten in de grondexploitaties.
•
Externe deskundigheid heeft ingeschakeld ter onderbouwing van de geraamde grondprijzen en grondopbrengsten.
•
Een niet onaannemelijk niveau heeft bepaald van de nog te maken planen civiele kosten.
De uitgangspunten die in de grondexploitaties en dus in de jaarrekening 2023 zijn verwerkt, zijn door ons getoetst en als aannemelijk aangemerkt. Verder merken wij volledigheidshalve op dat wij voor de waardering van de grondexploitatie per 31 december 2023 de per die datum vastgestelde projectkaders en genomen besluiten betrokken hebben bij de controle van de waardering. Er is geen rekening gehouden met de effecten van eventuele toekomstige, nog vast te stellen, ambities van uw gemeente. Dit geldt specifiek voor Cromhoff waar in de ontwikkelvisie gepland is om hier woningbouw te ontwikkelingen echter dit is nog geen officieel besluit van u als gemeenteraad, derhalve zijn de uitgangspunten van de huidige bestemming, zijnde bedrijfslocaties gehanteerd en verwerkt in de waardering per 31 december 2023.
Kernpunten van de jaarrekeningcontrole
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Accountantsverslag 25 Bijlagen 2023 240627136C/RR/25
Fraude, integriteit, en naleving wet- en regelgeving De beoordeling door het college van burgemeester en wethouders van het risico van materiële fouten in de jaarrekening als gevolg van fraude of van het overtreden van wet- en regelgeving Bij onze controle vragen wij u jaarlijks inzicht te geven in de eigen inschatting van het risico dat de jaarrekening een materiële afwijking kan bevatten door fraude of het overtreden van wet- en regelgeving (corporate compliance), inclusief de aard, omvang en frequentie van de inschattingen, het proces dat u daarbij hanteert, en de communicatie daarover met het personeel en met de gemeenteraad. Tijdens deze gesprekken heeft uw organisatie aangegeven zich bewust te zijn van frauderisico’s, waaronder het belang van corporate compliance. In onze managementletter hebben wij uitgebreid gerapporteerd over fraude en integriteit, en de stappen die uw gemeente hierin heeft gezet. Wijziging in onze initiële inschatting van frauderisico’s Vanuit het maatschappelijk verkeer is verhoogde aandacht voor de rol van de accountant ten aanzien van frauderisico’s. In samenhang met onze jaarlijkse frauderisicoanalyse (waarbij ook recente praktijkvoorbeelden in de sector worden betrokken) hebben wij in aanvulling op de reikwijdte zoals beschreven in het auditplan een tweede frauderisico geïdentificeerd.
Het additionele risico ziet toe op de goedkeuring van geleverde prestaties die niet daadwerkelijk hebben plaatsgevonden of die betrekking hebben op goederen of diensten geleverd voor persoonlijk gebruik. Dit kan resulteren in het onterecht betaalbaar stellen van facturen.
Geen aanwijzingen voor fraude
Fraude en integriteit
De primaire verantwoordelijkheid voor het voorkomen en detecteren van fraude berust bij het college, inclusief het invoeren en onderhouden van interne-beheersingsmaatregelen voor de betrouwbaarheid van de financiële verslaggeving, de werking en efficiency van de bedrijfsvoering, en de naleving van de van toepassing zijnde wet- en regelgeving. Als accountant verkrijgen wij een redelijke, maar geen absolute, zekerheid dat de jaarrekening als geheel geen afwijkingen van materieel belang bevat, als gevolg van fraude of fouten.
Jaarlijks verkrijgen wij inzicht in de integriteitsmeldingen, die wij vervolgens doorspreken met uw coördinator integriteit. Wij hebben op basis van onze controle en de besprekingen geen fraudegevallen geconstateerd. Onze conclusie is voorts dat uw gemeente op een adequate wijze opvolging geeft aan geïdentificeerde integriteitskwesties, en hierover tijdig met ons in contact treedt.
Bij fraude is het risico dat een afwijking van materieel belang niet ontdekt wordt groter dan bij fouten, doordat sprake kan zijn van samenspanning, valsheid in geschrifte, het opzettelijk nalaten transacties vast te leggen of verkeerd voorstellen van zaken, of het doorbreken van de interne beheersing. Onze controle is uitgevoerd met een hoge, maar geen absolute mate van zekerheid, waardoor het mogelijk is dat wij tijdens onze controle niet alle fouten en fraudes hebben ontdekt. Wij hebben de accountantscontrole professioneel-kritisch uitgevoerd en professionele oordeelsvorming toegepast, in overeenstemming met de Nederlandse controlestandaarden, ethische voorschriften en de onafhankelijkheidseisen.
Ondanks dat wij geen kwantitatief materieel frauderisico waarnemen (het risico dat er door fraude een bedrag van groter dan € 9,1 miljoen afwijkt in de jaarrekening), herkennen wij wel een kwalitatief materieel frauderisico (politiek-bestuurlijk relevant voor de oordeelsvorming van de gemeenteraad) in situaties waarin het om transacties van grote omvang gaat. Wij hebben aanvullende steekproefcontroles uitgevoerd op transacties die de drempelwaarde van € 150.000 overschrijden. Bij deze controle zijn geen onregelmatigheden aan het licht gekomen.
© 2024. For information, contact Deloitte The Netherlands.
Kernpunten van de jaarrekeningcontrole
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Accountantsverslag 26 Bijlagen 2023 240627136C/RR/26
Overige bevindingen Geen feitelijke niet-gecorrigeerde controleverschillen geïdentificeerd met betrekking tot de Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) De Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) is met ingang van 2013 van toepassing. Doelstelling van de wet is te verhinderen dat instellingen in de publieke en semipublieke sectoren rechtens in staat zijn bovenmatige bezoldigingen toe te kennen.
Onze communicatie met het management Wij hebben het management ter confirmatie een aantal schriftelijke bevestigingen gevraagd aangaande haar verantwoordelijkheden inzake de financiële verslaggeving. Wij hebben van het college van gemeente Enschede een ondertekende schriftelijke bevestiging bij de jaarrekening ontvangen.
Geen meningsverschil met het college en het ambtelijk management of beperking in reikwijdte van de controle
Wij hebben geen fouten geconstateerd met betrekking tot naleving van de Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) en de publicatieverplichtingen van de WNT.
Er zijn geen meningsverschillen met het management geweest en er waren geen beperkingen tijdens het uitvoeren van onze controle.
Onze opdracht is ongewijzigd uitgevoerd
De belangrijkste verslaggevingsgrondslagen van de gemeente zijn uiteengezet in de toelichting op de jaarrekening 2023, onder ‘Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling’. Behoudens de rechtmatigheidsverantwoording zijn er geen belangrijke wijzigingen in de verslaggevingsregels ten opzichte van voorgaand jaar. Wij hebben het door het college en het ambtelijk management toegepaste proces met betrekking tot belangrijke verslaggevingspraktijken geëvalueerd, en hebben gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd. Wij zijn van mening dat de verslaggevingsvraagstukken en de toegepaste inschattingen goed onderbouwd en redelijk zijn in finale jaarstukken, alsook consistent zijn gebruikt. Kwaliteit en transparantie van de jaarstukken
Met de opdrachtbevestiging heeft u ons opdracht gegeven tot het controleren van de jaarrekening 2023. Naast de opdrachtbevestiging zijn bepalend (geweest) voor onze controle: •
• •
De reikwijdte van onze controle staat omschreven in de opdrachtbevestiging. Er is gedurende het verloop van de controle op geen enkele wijze sprake geweest van een beperking of wijziging in de reikwijdte van onze controle. Wij achten de reikwijdte van onze controle voor 2023 voldoende voor de doelstelling van onze controle. Het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (Bado). De controleverordening en het normenkader 2023, beiden door de gemeenteraad vastgesteld in haar vergadering d.d. 5 april 2023.
© 2024. For information, contact Deloitte The Netherlands.
Naar onze mening is ons bij het uitvoeren van onze controleopdracht door het management en de medewerkers van de gemeente de volledige medewerking verleend en hebben wij volledige toegang tot de benodigde informatie gehad.
Er zijn geen belangrijke wijzigingen in de verslaggevingsregels Significante verslaggevingsgrondslagen en de toepassing hiervan zijn belangrijk voor de presentatie van de financiële positie en de resultaten van uw gemeente. Daarnaast vereisen zij van het management het toepassen van oordeelsvorming ten aanzien van moeilijke, subjectieve en complexe posities, vaak vanwege de noodzaak om inschattingen te moeten maken over het effect van zaken die inherent onzeker zijn.
Kernpunten van de jaarrekeningcontrole
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Bij de jaarrekeningcontrole hebben wij vastgesteld dat uw jaarstukken 2023 voldoen aan de vereisten uit het BBV. Wij hebben bij onze werkzaamheden de jaarstukken integraal doorgenomen en hebben daarbij – naast de verenigbaarheid van jaarverslag en jaarrekening – vanuit het belang en begrip van de gebruikers van de jaarstukken vooral gelet op de toegankelijkheid en begrijpelijkheid van de daarin opgenomen toelichtingen en analyses. Wel merken wij op dat de analyse en onderbouwing van de overlopende posten, zogenaamde transitorische posten (nog te ontvangen/betalen bedragen en vooruit ontvangen/nog te besteden (subsidie)bijdragen van derden), verder verbeterd kan worden.
Interne beheersing
Accountantsverslag 27 Bijlagen 2023 240627136C/RR/27
Interne beheersing
© 2024. For information, contact Deloitte The Netherlands.
Accountantsverslag 2023 240627136C/RR/28 28
Belangrijkste bevindingen voor de interne beheersing vanuit de controle van het boekjaar 2023
Boardletter 2023, toegespitst op de interne (financiële) beheersing Als onderdeel van de jaarrekeningcontrole hebben wij in het najaar van 2023 een interim-controle uitgevoerd. Deze interim-controle was primair gericht op de opzet, het bestaan en de werking van maatregelen van administratieve organisatie en interne beheersing, voor zover van belang voor onze controle op de betrouwbaarheid en rechtmatigheid van de in de jaarrekening opgenomen gegevens. Voor de bevindingen van de interim-controle verwijzen wij naar onze boardletter 2023 gedateerd d.d. 27 november 2023. In de boardletter hebben wij een aantal aandachtspunten voor het opstelen controleproces van de jaarrekening 2023 benoemd. Als onderdeel van onze werkzaamheden voor de jaarrekening zijn wij nagegaan of deze aandachtspunten voldoende zijn opgevolgd. Voor zover de opvolging en/of onze controle ervan hiertoe aanleiding geven, hebben wij onze bevindingen in dit accountantsverslag bij het betreffende onderwerp verwerkt. In de boardletter hebben wij onder andere gerapporteerd over het EU-aanbestedingsproces, de implementatie van de rechtmatigheidsverantwoording, de ontwikkelingen op de markt ten aanzien van de waardering van de grondexploitatie en de automatiseringsomgeving.
Over de EU-aanbestedingen, de implementatie rechtmatigheidsverantwoording en de grondexploitatie hebben wij in het voorgaande hoofdstuk gerapporteerd. Hiernaast gaan wij nader in op de automatiseringsomgeving.
Betrouwbaarheid en continuïteit van de automatiseringsomgeving inclusief cybersecurity behoeft verdere aandacht In de boardletter 2023 hebben wij u onze bevindingen gerapporteerd met betrekking tot de IT-omgeving en cybersecurity maatregelen van de gemeente Enschede. Vanaf 2019 heeft u een IT-audit laten uitvoeren door een extern bedrijf en een ISAE3402 type II-rapport bij de ITbeheersomgeving verkregen. In het kader van de jaarrekeningcontrole 2022 hebben wij gesproken met de externe IT-auditor die verantwoordelijk is voor het afgeven van de ISAE3402 rapport. Op basis van dit gesprek en de dossierreview hebben wij geconcludeerd dat de uitgevoerde werkzaamheden en scope te beperkt zijn in het kader van de controle van de jaarrekening en was het niet mogelijk om te steunen op het ISAE3402 assurance-rapport met betrekking tot de IT-omgeving. In het kader van de jaarrekeningcontrole 2023 hebben wij in overleg met uw organisatie besloten zelfstandig controlewerkzaamheden uitgevoerd op de interne-beheersingsmaatregelen rond de geautomatiseerde gegevensverwerking van de gemeente Enschede, voor zover deze relevant zijn voor de controle van de getrouwheid van de jaarrekening. Wij hebben de opzet en het bestaan van de algemene IT beheersmaatregelen vastgesteld met betrekking tot de financiële administratie (Coda) en de uitkeringenadministratie (Suite).
Hierbij hebben wij, conform eerdere controles, geconstateerd dat de IT-omgeving, met name op de onderdelen rechtenbeheer, gebruikersbeheer en de toegangsvereisten verbetering behoeven. Onze detailbevindingen en de resterende aanbevelingen inzake de betrouwbaarheid van de geautomatiseerde gegevensverwerking hebben wij separaat gerapporteerd aan en besproken met de ambtelijke organisatie.
De gemeente Enschede heeft recent de Europese aanbesteding voor de IT-audit (ter verkrijging van een ISAE3402 type II-rapport) vanaf 2024 afgerond. Wij zijn in gesprek met uw nieuwe externe IT-auditor om onze verwachtingen vanuit de jaarrekeningcontrole af te stemmen met als doel in de toekomst optimaal gebruikt te kunnen maken van de werkzaamheden van uw externe IT-auditor en zijn ISAE3402 type II-rapport. Tijdens de gesprekken met de ambtelijke organisatie observeren wij dat de IT-afdeling van uw gemeente (het IT-bedrijf) - door haar werkzaamheden voor derden ook de gemeente Enschede als "cliënt" ziet. Wij merken op dat in een ISAE3402-rapport vaak opmerkingen zijn opgenomen die de gebruikersorganisatie moet opvolgen c.q. moet organiseren in haar eigen processen. Voor de gemeente Enschede verwachten wij dat dit het IT-bedrijf afdoende opvolgt. De bestaande tekortkomingen in de IT-omgeving leiden ertoe dat de gemeente en wij niet zonder meer kunnen steunen op de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking. Belangrijke nadelen van het feit dat onvoldoende opvolging is gegeven aan onze eerdere aanbevelingen, zijn onder andere: •
Uw gemeente loopt een verhoogd risico op tekortkomingen in de geautomatiseerde gegevensverwerking die bijvoorbeeld kunnen resulteren in niet-betrouwbare data c.q. cijfers en een grote(re) impact kunnen hebben indien sprake is van cybersecurity incidenten.
•
Het niet zonder meer kunnen steunen op de geautomatiseerde gegevensverwerking leidt ertoe dat bij de interne controles niet zonder meer gebruik is te maken van onder andere gegevens uit het systeem waarop bijvoorbeeld data-analyses gedraaid worden. Hiervoor moeten eerst aanvullende werkzaamheden uitgevoerd worden om de betrouwbaarheid van data/lijstwerk vast te stellen.
Als gevolg van het (vooralsnog) onvoldoende opvolgen van de aanbevelingen op dit gebied hebben wij ook voor de jaarrekeningcontrole 2023 niet zonder meer kunnen steunen op de geautomatiseerde gegevensverwerking. Het gevolg van deze conclusie is dat wij meer gegevensgericht werk hebben moeten verrichten, waaronder het uitvoeren van specifieke werkzaamheden om de betrouwbaarheid van data en lijstwerk vast te stellen.
© 2024. For information, contact Deloitte The Netherlands.
Kernpunten van de jaarrekeningcontrole
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Accountantsverslag 29 Bijlagen 2023 240627136C/RR/29
Belangrijkste bevindingen voor de interne beheersing vanuit de controle van het boekjaar 2023
Evaluatie opstel- en controleproces Medio 2023 hebben wij met de ambtelijke organisatie het opstel- en controleproces van de jaarrekening 2022 geëvalueerd, en waar nodig aanscherpingen verwerkt in het interne ‘draaiboek’ voor het opstelproces en de werk- en planningsafspraken voor de jaarrekening. Met deze aanpassingen is het proces verder geoptimaliseerd en is de controle binnen de afgesproken planning afgerond. Het opstel- en controleproces is door een goede samenwerking prettig verlopen. De maandelijkse besprekingen tussen de ambtelijke organisatie en ons controleteam heeft hier een belangrijke rol in gehad, en deze gesprekken zullen wij volgend jaar wederom voeren. Hiermee blijven wij nauw met elkaar in contact en worden eventuele vraagstukken tijdig met elkaar gedeeld. Voorgaande jaren hebben wij aan u gerapporteerd dat de aanlevering van de controledocumentatie voor de SiSa-regelingen verder verbeterd kan worden. Ondanks een nog verdere toename van het aantal regelingen, is het controleproces soepel verlopen en merken wij dat de kwaliteit van de dossiervorming vanuit de ambtelijke organisatie toeneemt. Met het oog op verdere optimalisatie van het opstel- en controleproces van de jaarrekening merken wij op dat vanuit de interne controle meer dan 24 correcties zijn geconstateerd in het controle-exemplaar van de jaarrekening.
Enerzijds betekent dit dat een kritische controle is uitgevoerd, maar anderzijds betekent het relatief hoge aantal interne correcties ook dat het eerste concept eigenlijk nog niet gereed was voor de start van onze controle.
© 2024. For information, contact Deloitte The Netherlands.
Medio 2024 evalueren wij – mede op basis van de actualisatie van de risicoanalyse voor de jaarrekening 2024 – wederom gezamenlijk het proces om te bepalen op welke terreinen/aspecten verdere verbeteringen in het opstel- en controleproces van de jaarrekening mogelijk zijn. Memoriaalboekingen Memoriaalboekingen zijn (correctie)boekingen die niet via de reguliere boekingsgang plaatsvinden. Deze boekingen zijn hierdoor in opzet meer risicovol en daarom besteden wij bij onze controle extra aandacht aan deze boekingen. In onze boardletter hebben wij de aanbeveling opgenomen om naast de werkafspraken in het proces ook afgedwongen functiescheiding aan te brengen in de financiële administratie tussen het aanmaken en verwerken van memoriaalboekingen, waarbij tevens een zichtbare interne controle wordt uitgevoerd op de memoriaalboeking alvorens deze definitief wordt verwerkt. Om de controle zo efficiënt en effectief mogelijk uit te voeren, en toe te spitsen op het specifieke risico en karakter van memoriaalboekingen, hebben wij gebruikgemaakt van een data-analyse tool. Hierbij hebben wij met data-analyse een diepgaande en risicogerichte analyse uitgevoerd van deze in opzet meer risicovolle boekingen. Hieruit zijn geen onjuistheden, onrechtmatigheden of anderszins bijzonderheden gebleken.
Kernpunten van de jaarrekeningcontrole
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Accountantsverslag 30 Bijlagen 2023 240627136C/RR/30
Bijlagen
© 2024. For information, contact Deloitte The Netherlands.
Accountantsverslag 2023 240627136C/RR/31 31
A1 - Niet-gecorrigeerde controleverschillen In de onderstaande tabel is een overzicht opgenomen van de niet-gecorrigeerde controleverschillen groter dan de rapporteringstolerantie van € 0,9 miljoen.
•
Aard van de fouten
Getrouwheid
Effect niet-gecorrigeerde controleverschillen voorgaande periode
€0
Effect niet-gecorrigeerde controleverschillen huidige periode
€0
Totaal getrouwheidsfouten
€0
Wij hebben van het college een schriftelijke bevestiging bij de jaarrekening ontvangen, waarin het college het bovenstaande heeft bevestigd. Dit houdt in dat eventuele niet-geconstateerde en daardoor niet-gecorrigeerde afwijkingen, zowel individueel als in totaal, in het kader van de jaarrekening niet materieel zijn. Het college heeft tevens bevestigd geen kennis te hebben van andere niet-gecorrigeerde afwijkingen.
© 2024. For information, contact Deloitte The Netherlands.
Kernpunten van de jaarrekeningcontrole
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Accountantsverslag 32 Bijlagen 2023 240627136C/RR/32
A2 - Onzekerheden in de controle In de onderstaande tabel is een overzicht opgenomen van de onzekerheden groter dan de rapporteringstolerantie van € 0,9 miljoen. Aard van de onzekerheden
Getrouwheid
N.v.t Totaal onzekerheden in de controle getrouwheid
•
€0
Wij hebben van het college een schriftelijke bevestiging bij de jaarrekening ontvangen, waarin het college het bovenstaande heeft bevestigd. Het college heeft tevens bevestigd geen kennis te hebben van andere onzekerheden.
© 2024. For information, contact Deloitte The Netherlands.
Kernpunten van de jaarrekeningcontrole
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Accountantsverslag 33 Bijlagen 2023 240627136C/RR/33
A3 - Tekortkomingen in de toelichtingen Onze controlestandaarden vereisen dat wij afwijkingen van materieel belang in de toelichting signaleren om de gemeenteraad in staat te stellen een inschatting te maken van de gevolgen daarvan voor de jaarrekening. De tabel hierna bevat een weergave van díe onderwerpen uit de toelichting waarvan wij denken dat de gemeenteraad deze nader dient te beoordelen.
Toelichting
Bron van de toelichtingsvereiste
Kwantitatieve of kwalitatieve overwegingen
Geen resterende afwijkingen geconstateerd met betrekking tot de toelichtingen in de jaarstukken.
n.v.t.
n.v.t.
© 2024. For information, contact Deloitte The Netherlands.
Kernpunten van de jaarrekeningcontrole
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Accountantsverslag 34 Bijlagen 2023 240627136C/RR/34
© 2024. For information, contact Deloitte The Netherlands.
Accountantsverslag 2023 240627136C/RR/35 35
B - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2023 Op grond van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden, artikel 5, lid 4, rapporteren wij in dit accountantsverslag over de strekking van ons getrouwheidsoordeel bij de jaarrekening 2023 en onze conclusies ten aanzien van de rechtmatigheid van de SiSa-bijlage 2023. Tevens nemen wij onderstaand de fouten en onzekerheden van de specifieke uitkeringen die onder SiSa vallen op. - Rechtmatigheidsoordeel specifieke uitkeringen (zoals blijkt uit de controleverklaring): goedkeurend - Strekking controleverklaring getrouwheid gehele jaarrekening: goedkeurend Per regeling geven wij in de volgende tabel aan of, en zo ja welke financiële fouten of onzekerheden zijn geconstateerd. Code
SiSa-regeling
Fout of onzekerheid
Financiële omvang Toelichting
A16
Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne
n.v.t.
-
A21
Regeling specifieke uitkering ter voorkoming van georganiseerde en ondermijnende jeugdcriminaliteit 2023
n.v.t.
-
B2
Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp aan gedupeerden kinderopvangtoeslagproblematiek
n.v.t.
-
C9
Specifieke uitkering woningbouwimpuls
n.v.t.
-
C102
Incidentele specifieke uitkering Inrichten Overheidsbrede Loketten
n.v.t.
-
C105
Regeling specifieke uitkering startbouwimpuls
n.v.t.
-
C109
Meerjarig regeling specifieke uitkering herstructurering volkshuisvesting
n.v.t.
-
C115
Incidentele specifieke uitkering ontwikkeling, realisatie en werking van Flexcity in gemeente Enschede
n.v.t.
-
C209
Meerjarige regeling specifieke uitkeringen voor huisvesting aandachtsgroepen (RHA 2023)
n.v.t.
-
C210B
Specifieke uitkering Regeling flexibele inzet woningbouw
n.v.t.
-
C31
Regeling vaststelling regels verstrekken eenmalige specifieke uitkering aan gemeenten huisvesting kwetsbare doelgroepen
n.v.t.
-
C32
Specifieke uitkering ventilatie in scholen
n.v.t.
-
C41B
Specifieke uitkering Regeling flexibele inzet woningbouw
n.v.t.
-
C55
Aanpak energie armoede
n.v.t.
-
Subtotaal
© 2024. For information, contact Deloitte The Netherlands.
-
Kernpunten van de jaarrekeningcontrole
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Accountantsverslag 36 Bijlagen 2023 240627136C/RR/36
B - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2023 Code
SiSa-regeling
Fout of onzekerheid
Financiële omvang Toelichting
Subtotaal
-
C56
Regeling specifieke uitkeringen voor huisvesting aandachtsgroepen (RHA 2021)
n.v.t.
-
C62
Regeling specifieke uitkering kwijtschelding gemeentelijke belastingen van gedupeerden door de toeslagenaffaire
n.v.t.
-
C77
Regio Enschede koploperregio huisvesting aandachtsgroepen
n.v.t.
-
C85
Stimuleringsregeling flex- en transformatiewoningen
n.v.t.
-
C92
Regeling specifieke uitkering Informatiepunten Digitale Overheid
n.v.t.
-
C94
Specifieke Uitkering Lokale Aanpak Isolatie
n.v.t.
-
D8
Specifieke uitkering Onderwijsachterstandenbeleid
n.v.t.
-
D10
Besluit Specifieke uitkering volwasseneneducatie
n.v.t.
-
D11
Verlening extra financiële middelen specifieke uitkering RMC-functie
n.v.t.
-
D12
Regionale meld- en coördinatiefunctie voortijdig schoolverlaten 2020-2024
n.v.t.
-
D12A
Regionale maatregelen voortijdig schoolverlaten 2020-2024
n.v.t.
-
D14
Middelen inhalen COVID-19 gerelateerde onderwijsvertragingen
n.v.t.
-
D19
Specifieke uitkering tijdelijke onderwijshuisvesting ontheemden Oekraïne
n.v.t.
-
D21
Specifieke uitkering impuls jongerencultuur
n.v.t.
-
D23
Verlening Regeling eenmalige specifieke uitkering en subsidies lokale bibliotheekvoorzieningen
n.v.t.
-
E104
Regeling specifieke uitkering woningbouw op korte termijn door bovenplanse infrastructuur
n.v.t.
-
E10B
Regeling specifieke uitkering snelfietsroutes
n.v.t.
-
E44B
Tijdelijke impulsregeling klimaatadaptatie 2021–2027 (SiSa tussen medeoverheden)
n.v.t.
-
Subtotaal
© 2024. For information, contact Deloitte The Netherlands.
-
Kernpunten van de jaarrekeningcontrole
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Accountantsverslag 37 Bijlagen 2023 240627136C/RR/37
B - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2023 Code
SiSa-regeling
Fout of onzekerheid
Financiële omvang Toelichting
Subtotaal
-
E83
Tijdelijke regeling specifieke uitkering bodem 2022
n.v.t.
-
E84
Regeling stimulering verkeersveiligheidsmaatregelen 2022-2023
n.v.t.
-
E85
Tijdelijke regeling specifieke uitkeringen intelligente verkeersregelinstallaties
n.v.t.
-
E87B
Tijdelijke regeling stimuleren maatregelen tweede fase Deltaprogramma zoetwater
n.v.t.
-
E97
Tijdelijke regeling specifieke uitkering bodem 2023
n.v.t.
-
F20
Regeling specifieke uitkering Impulsaanpak winkelgebieden
n.v.t.
-
F28
Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat-.en energiebeleid (CDOKE)
n.v.t.
-
G2
Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewetgemeentedeel 2023
n.v.t.
-
G2
Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire gebundelde uitkering Participatiewet in jaar T_gemeentedeel 2023
n.v.t.
-
G3
Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004_gemeentedeel 2023
n.v.t.
-
G3
BBZ vóór 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden schulden in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire levensonderhoud BBZ in jaar T (exclusief BOB)_gemeentedeel 2023
n.v.t.
-
G3
BBZ vóór 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen kapitaalverstrekkingen BBZ in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T (exclusief BOB)_gemeentedeel 2023
n.v.t.
-
G3
BBZ vóór 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden schulden levensonderhoud BBZ en achterstallige betalingen kapitaalverstrekkingen BOB in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T_gemeentedeel 2023
n.v.t.
-
G3
BBZ vanaf 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen kapitaalverstrekkingen BBZ in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T_gemeentedeel 2023
n.v.t.
-
G4
Tozo 1_fundamentele rechtmatigheidseisen _gemeentedeel 2023
n.v.t.
€ XXX
Subtotaal
© 2024. For information, contact Deloitte The Netherlands.
-
Kernpunten van de jaarrekeningcontrole
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Accountantsverslag 38 Bijlagen 2023 240627136C/RR/38
B - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2023 Code
SiSa-regeling
Fout of onzekerheid
Financiële omvang Toelichting
Subtotaal
-
G4
Tozo 1_belangrijke rechtmatigheidseisen _gemeentedeel 2023
n.v.t.
-
G4
Tozo 2 gemeentedeel 2023
n.v.t.
-
G4
Tozo 3gemeentedeel 2023
n.v.t.
-
G4
Tozo 4gemeentedeel 2023
n.v.t.
-
G4
Tozo 5gemeentedeel 2023
n.v.t.
-
G4
Kwijtschelding schulden Tozo in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire - gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden levensonderhoud in jaar T_gemeentedeel 2023
n.v.t.
-
G4
Kwijtschelding schulden Tozo in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire - gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen op kapitaalverstrekking in jaar T_gemeentedeel 2023
n.v.t.
-
G10
Wet inburgering gemeentedeel 2023
n.v.t.
-
n.v.t.
-
G12
Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden Bijzondere bijstand in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T_ gemeentedeel 2023
G12
Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden Wet Inburgering van 13 september 2012 in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T_gemeentedeel 2023
n.v.t.
-
G13
Besteding/baten onderwijsroutegemeentedeel 2023
n.v.t.
-
G13
Bestedingen/baten overige voorzieningen_ gemeentedeel 2023
n.v.t.
-
H1
Ministeriële regeling heroïnebehandeling
n.v.t.
-
H4
Specifieke uitkering stimulering sport
n.v.t.
-
H8
Specifieke uitkering Regeling Sportakkoord 2020-2022
n.v.t.
-
Subtotaal
© 2024. For information, contact Deloitte The Netherlands.
-
Kernpunten van de jaarrekeningcontrole
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Accountantsverslag 39 Bijlagen 2023 240627136C/RR/39
B - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2023 Code
SiSa-regeling
Fout of onzekerheid
Financiële omvang Toelichting
Subtotaal
-
H12
Specifieke uitkering lokale preventieakkoorden of preventieaanpakken
n.v.t.
-
H14
Specifieke uitkering instandhouding en doorontwikkeling expertisecentra jeugdhulp
n.v.t.
-
H15
Specifieke uitkering tijdelijk vergroten van beschikbaarheid van acute jeugd-ggz capaciteit
n.v.t.
-
H20
Specifieke uitkering vastgoedtransitie residentiële jeugdhulp 2021
n.v.t.
-
H21
Specifieke uitkering cliëntondersteuning
n.v.t.
-
H24
Specifieke uitkering specialistische functies aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling 2022
n.v.t.
-
H26
Specifieke uitkering randvoorwaardelijke functies jeugdhulp
n.v.t.
-
H30
Specifieke uitkering sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis 2023–2026
n.v.t.
-
H31
Specifieke uitkering noodfonds energie amateursportverenigingen (SPUK NEAS)
n.v.t.
-
H32
Specifieke uitkering Meerkosten Energie Openbare Zwembaden
n.v.t.
-
H34
Specifieke uitkering specialistische functies aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling 2023
n.v.t.
-
Totaal
© 2024. For information, contact Deloitte The Netherlands.
-
Kernpunten van de jaarrekeningcontrole
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Accountantsverslag 40 Bijlagen 2023 240627136C/RR/40
C - Onafhankelijkheidsbevestiging •
Bevestiging onafhankelijkheid De voorschriften in het kader van onafhankelijkheid zijn binnen de Koninklijke Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (de NBA) opgenomen in de “Verordening inzake Onafhankelijkheid (ViO)” en vormen een belangrijk onderdeel van het ‘normenkader’ waaraan een accountant moet voldoen. De naleving van de ViO is binnen de organisatie van Deloitte ingebed.
•
Wij bevestigen dat onze onafhankelijke positie ten opzichte van de gemeente Enschede in overeenstemming met de Nederlandse wettelijke en beroepsvoorschriften is gewaarborgd. Wij zijn van mening dat onze objectiviteit gedurende het afgelopen jaar niet is aangetast. Stelsel van waarborgen om onze onafhankelijke positie te waarborgen Deloitte beschikt over een stelsel van maatregelen om haar onafhankelijke positie bij controlecliënten te waarborgen. Dit stelsel van maatregelen is een integraal onderdeel van de bestuurlijke organisatie en van het voor de gehele organisatie van toepassing zijnde stelsel van kwaliteitsbeheersingsmaatregelen. Bijgaande niet-limitatieve opsomming geeft u een indruk van de maatregelen die bijdragen aan het waarborgen van onze onafhankelijke positie: •
•
Schriftelijke onafhankelijkheidsbepalingen waarin alle bestaande onafhankelijkheidsvereisten en de risico’s ten aanzien van de bedreiging van de onafhankelijkheid en de daaraan gerelateerde waarborgen zijn verwerkt.
•
Procedures voor tijdige bekendmaking van de voorschriften en de daarin aangebrachte wijzigingen aan alle gevolmachtigden en werknemers bij Deloitte.
•
Procedures voor de organisatie van periodieke trainingen inzake de toepassing van de onafhankelijkheidsvoorschriften.
•
Procedures die erop gericht zijn dat onze gevolmachtigden en werknemers in specifieke casussen en omstandigheden de onafhankelijkheidsvoorschriften naleven.
© 2024. For information, contact Deloitte The Netherlands.
•
De benoeming van professionals op seniorniveau die verantwoordelijk zijn voor het continu actualiseren van de procedures en voorschriften, de tijdige bekendmaking ervan en het adequaat functioneren van het gehele stelsel van waarborgen. Procedures voor een schriftelijke rapportage per controlecliënt waarin is vastgelegd of sprake is van omstandigheden die de onafhankelijkheid van de accountant die de controleopdracht uitvoert bedreigen, op welke wijze met potentiële bedreigingen is omgegaan en, indien er bedreigingen zijn gesignaleerd, welke maatregelen dan zijn genomen om deze bedreigingen voor de onafhankelijkheid weg te nemen. De vastlegging van deze beoordeling, inclusief een gemotiveerde conclusie (de zogenoemde ‘onafhankelijkheids-evaluatie’), wordt in het dossier opgenomen. Procedures die vereisen dat een daartoe geëigende afdeling binnen Deloitte wordt geconsulteerd, als sprake is van een mogelijke aantasting van de onafhankelijkheid in relatie tot een specifieke cliënt. Indien de bestuursstructuur van de controlecliënt voorziet in een gemeenteraad, raadscommissie of rekeningencommissie, overwegen wij ook een van deze instanties te raadplegen.
Persoonlijke, zakelijke of financiële relaties met de gemeente Enschede Wij hebben een evaluatie gemaakt van persoonlijke, zakelijke en financiële relaties tussen Deloitte, haar gevolmachtigden en haar medewerkers en de gemeente die van invloed kunnen zijn op onze onafhankelijkheid. Bij deze evaluatie zijn ons geen zaken gebleken die aan u gerapporteerd dienen te worden. Geschenken en persoonlijke uitingen van gastvrijheid De Nederlandse onafhankelijkheidsregels vereisen dat de eindverantwoordelijke accountant de met governance belaste organen informeert over geschenken en persoonlijke uitingen van gastvrijheid die Deloitte, een bestuurder of interne toezichthouder van Deloitte of een lid van het controleteam heeft ontvangen van of verstrekt aan de gemeente of een bij de gemeente betrokken persoon. Hierbij is een drempel van € 100 opgenomen in de regels. Wij hebben geen geschenken en persoonlijke uitingen van gastvrijheid met een (geschatte) waarde van meer dan € 100 ontvangen of verstrekt, en zijn daarom van mening dat geen sprake is van een bedreiging voor de onafhankelijke uitvoering van de controleopdracht.
Procedures voor het interne toezicht in relatie tot de toetsing en bewaking van de naleving van de onafhankelijkheids-voorschriften.
De opzet en werking van ons stelsel van maatregelen wordt periodiek door de externe toezichthouder getoetst. Interne roulatie Een te grote mate van vertrouwdheid of vertrouwen kan een bedreiging vormen voor de onafhankelijkheid van de accountant wanneer bepaalde leden van het controleteam geregeld en voor lange tijd aan de wettelijke controle van een controlecliënt meewerken. Wij beoordelen de bedreiging voor de onafhankelijkheid die kan voortvloeien uit de langdurige betrokkenheid van andere leden van het controleteam bij de controleopdracht. Waar nodig nemen wij maatregelen om deze bedreiging weg te nemen. Onze beoordeling heeft geen aanleiding gegeven om het komend boekjaar teamleden bij de gemeente Enschede te rouleren.
Kernpunten van de jaarrekeningcontrole
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Accountantsverslag 41 Bijlagen 2023 240627136C/RR/41
Onder Deloitte wordt verstaan één of meer van Deloitte Touche Tohmatsu Limited (“DTTL’’ of ‘’Deloitte Global’’), haar wereldwijde netwerk van member firms en aan hen verbonden entiteiten (tezamen, de “Deloitte-organisatie”). DTTL en haar wereldwijde netwerk van member firms en aan hen verbonden entiteiten zijn juridisch gescheiden en onafhankelijke entiteiten, die elkaar niet kunnen verplichten of binden ten aanzien van derden. DTTL en iedere DTTL member firm en aan hen verbonden entiteiten zijn aansprakelijk voor hun eigen handelen en nalaten, en niet voor het handelen of nalaten van een andere entiteit. DTTL verleent geen diensten aan cliënten. Raadpleeg www.deloitte.com/about voor meer informatie. Deloitte levert toonaangevende audit- en assurance-, belastingadvies- en juridische diensten, en diensten op het gebied van consulting, financial advisory, en risk advisory aan bijna 90% van de Fortune Global 500® en duizenden particuliere bedrijven. Onze professionals leveren meetbare en blijvende resultaten die het vertrouwen van het publiek in kapitaalmarkten helpen versterken, klanten in staat stellen te transformeren en bloeien, en de weg wijzen naar een sterkere economie, een meer rechtvaardige samenleving en een duurzame wereld. Voortbouwend op haar meer dan 175-jarige geschiedenis, omvat het bereik van Deloitte meer dan 150 landen en gebieden.
Ontdek hoe de meer dan 415.000 mensen van Deloitte wereldwijd een impact maken die ertoe doet op www.deloitte.com. Deze communicatie bevat louter algemene informatie en noch DTTL, noch haar wereldwijde netwerk van member firms of aan hen verbonden entiteiten verleent door middel van deze communicatie professioneel advies of diensten. Voordat u een beslissing neemt of actie onderneemt die van invloed kan zijn op uw financiën of uw bedrijf, dient u een gekwalificeerde professionele adviseur te raadplegen. Geen enkele entiteit in de Deloitte-organisatie is verantwoordelijk voor enig verlies dat wordt geleden door een persoon die op deze communicatie vertrouwt. © 2024. Neem voor informatie contact op met Deloitte Nederland.