Gebiedsprofielen_Eindproduct

40

BINNENSTADSPROFIELEN ENSCHEDE

Cultuur De culturele sector is de trekker van het Cultuurkwartier. Het heeft een (boven)regionale aantrekkingskracht, maar het aanbod is ook gericht op de inwoners van Enschede. Het uit zich in grote theaters en podia maar ook in de openbare ruimte is cultuur te vinden. Kunstonderwijs in de vorm van ArTEZ is hier natuurlijk ook volop aanwezig. Voorbeelden en inspiratie: muziektheater, poppodia, Forum Enschede, straattheater, openluchtcinema, dansscholen, comedyclub, café met live muziek, muziekevenementen in buitenruimte. Publieksfuncties In het cultuurkwartier is ruimte voor publieksfuncties gericht op ontmoeting, debat, cultuur en verblijfsrecreatie. Aan de randen van het Cultuurkwartier is ruimte voor publieksfuncties en diensten met bezoekersfuncties. Focus op de begane grond, maar het strekt zich waar nodig en wenselijk uit over de verdieping. Voorbeelden en inspiratie: bibliotheek, debatcentrum, oefenstudio’s (muziek, dans), kunstdoolhof, hotel, airbnb.

GEMEENTE ENSCHEDE - RUIMTEVOLK

Binnenstad met allure Binnenstad maakt de sprong Binnenstad is regionaal geworteld en verbonden Binnenstad met divers programma Binnenstad als uithangbord voor techniek, innovatie en creativiteit

IMPRESSIE PROGRAMMA EN OPENBARE RUIMTE

Kunst, muziek en theater in de openbare ruimte weerspiegelt het karakter van het Cultuurkwartier.

Goede fysieke en programmatische verbindingen met het Roombeek Cultuurcluster.

41

BINNENSTADSPROFIELEN ENSCHEDE

Aantrekkelijke en veilige verbindingen met Ontdekkwartier ook in de avonduren, bijvoorbeeld door middel van verlichting.

Ruimte voor creatieve ondernemers, broedplaatsen en ateliers met daaraan gekoppeld daghoreca.

GEMEENTE ENSCHEDE - RUIMTEVOLK

GEBIEDSAGENDA

DOELGROEPEN EN DYNAMIEK

Functies en programma → Borgen van voldoende betaalbare bedrijfsruimte voor creatieve ondernemers, bijvoorbeeld met een creativiteitsfonds. → Focus op programmering op cruciale hoeken als belangrijke schakelpunten in de stad. → Programmering kunstuitingen zoals muziek en theater in de openbare ruimte. → Cultuurmijl - de verbinding Roombeek en binnenstad - nieuw leven in blazen. → Het ontwikkelen van een ‘third place’ waar mensen elkaar ontmoeten en op een laagdrempelige manier in aanraking kunnen komen met cultuur. Ruimtelijk → Aandacht voor onderscheidende architectonische kwaliteit bij ontwikkelingen. Ruimte voor hoogteaccenten die het centrumgebied afkaderen en bezoekers richting geven. → Ruimte laten voor het ‘rauwe randje’ van de stad, niet alle ruimtes polijsten en invullen. → Openbare ruimte vergroenen en culturele identiteit zichtbaar maken, bijvoorbeeld door kunst in de openbare ruimte. → Aandacht voor de verbinding Cultuurkwartier en Uitgaanskwartier door Bolwerkstraat, bijvoorbeeld door verlichting of groen. → Aandacht voor inrichting en veiligheidsbeleving van de Noorderhagen, bijvoorbeeld door verlichting. → Herinrichten Plein de Graaff: loop- en fietsstromen ontvlechten en een prettige verblijfsruimte creëren, Plein de Graaff bevindt zich op een kruispunt van verschillende gebiedsprofielen, dit is de plek waar verschillende gebieden van de stad zich profileren.

→ Toegankelijkheid van de openbare ruimte verbeteren voor mindervaliden.

42

BINNENSTADSPROFIELEN ENSCHEDE

GEMEENTE ENSCHEDE - RUIMTEVOLK

INNOVATIEKWARTIER KENSCHETS HUIDIGE KWALITEITEN

TOEKOMSTIGE SITUATIE EN VERKLEURING

en de Ripperdastraat kent in de toekomst een campusachtige opzet, een parkachtige openbare ruimte met daarin solitaire gebouwen in een

Het Innovatiekwartier kent een gemengd en stedelijk karakter. Langs

Met de geplande transformatie rondom het station, de Kopboulevard en de

belangrijke uitvalswegen van de stad richting het buitengebied - zoals de

het gebied rondom de oude V&D is het Innovatiekwartier volop in

samenhangend landschap.

Maarten Harpertszoon Tromplaan - vind je nog altijd prachtige oude

ontwikkeling. Aan de mix van historische stadsvilla’s en moderne kantoren

In de openbare ruimte is veel aandacht voor de gezonde leefomgeving met

stadsvilla’s en herenhuizen met riante tuinen, oorspronkelijk gebouwd voor

en onderwijscomplexen wordt nog een laag toegevoegd. In de toekomst

ruimte voor groen en sportvoorzieningen. Ook de verbinding met grotere

de stedelijke elite en fabrikanten. Daarnaast is ook hét

wisselen nieuwe panden en historische architectuur elkaar af, dit geeft het

parken zoals het Volkspark spelen hierin een belangrijke rol. Op

kantorenconcentratiegebied van de stad en zijn er veel onderwijscomplexen

gebied een gelaagde en frisse uitstraling. Er liggen kansen om het TIC

schakelpunten, zoals een belangrijke hoek, kruispunt of een klein pleintje is

te vinden.

profiel (techniek, innovatie en creativiteit) nog duidelijker naar voren te

ruimte voor horeca of publieksfuncties. Dit maakt dat het gebied echt

brengen. Naast de woningen die hier worden ontwikkeld is er ruimte voor

onderdeel is van de binnenstad.

werken en studeren. Het gebied tussen de Nijverheidsstraat, de Ruyterlaan

43

BINNENSTADSPROFIELEN ENSCHEDE

GEMEENTE ENSCHEDE - RUIMTEVOLK

WENSELIJK PROGRAMMA EN FUNCTIES

Horeca In het Innovatiekwartier is gering ruimte voor daghoreca op cruciale plekken of hoeken in de stad. De combinatie met studie- en werkplekken en leisure activiteiten is denkbaar. Voorbeelden en inspiratie: koffiebar, wijnbar, werkcafé, jeux-des-boulesbar. Detailhandel In het Innovatiekwartier geen specifieke inzet op detailhandel. Er is wel ruimte voor winkels die de woonfunctie ondersteunen, zoals dagelijkse boodschappen en verzorgingsproducten. Voorbeelden en inspiratie: dagelijkse winkels, citysupermarkt. Werk en onderwijs Werkplekken en onderwijs zijn naast wonen veel voorkomend in het Innovatiekwartier. Dit is de plek waar bestaande kantoren zich vestigen en ruimte is voor start-ups en grow-ups. Er is ruimte voor kantoorplekken, zowel in de vorm van individuele bedrijven als in verzamelgebouwen. Er wordt gewerkt aan een

44

BINNENSTADSPROFIELEN ENSCHEDE

ondersteunen. Denk daarbij aan functies met focus op gezondheid en lifestyle, urban sport en zorgondersteunende voorzieningen. Publieksfuncties strekken zich uit over de plint en verdiepingen. Daarnaast is er ruimte voor leisure activiteiten.

ecosysteem voor studenten en young professionals. Het Innovatiekwartier is ook de plek waar de Universiteit Twente zich kan profileren in de nabijheid van het station en de binnenstad. Daarnaast is er ruimte voor diensten. Werk en onderwijsfuncties strekken zich uit over de plint en de verdieping. Voorbeelden en inspiratie: arbeidsbureau, makelaarskantoor, vergaderruimte, conferentieruimte, wetenschapswinkel, bedrijfs-verzamelgebouw, co-workingspaces, fablabs, multifunctionele onderwijslocaties (MBO/HBO, WO), (tijdelijke) kantoorruimte.

Voorbeelden en inspiratie: hotelketen, opticien of audicien, kinderopvang, fietsenmaker, yogastudio, sportschool met herkenbare identiteit en uitstraling (lifestyle), workshopruimte, boulderhal, rolschaatsbaan, playhall, apotheek, fysiotherapie, innovation center universiteit, speelparadijs of arcadehal, innovatieve printshops. Wonen In het Innovatiekwartier is volop ruimte voor woningen, zowel in de plint als op de verdieping. In de openbare ruimte extra aandacht voor voorzieningen ter ondersteuning van de woonfunctie zoals sport en ontmoeting. Voorbeelden en inspiratie: woningen voor mensen die zoeken naar inspiratie, reuring en verrassing, groene binnentuinen, bootcamp mogelijkheden, skatepark.

Cultuur Cultuur en innovatie gaan hand in hand in het Innovatiekwartier. Er is ruimte voor kleinschalige evenementen gericht op techniek en innovatie, met name in de buitenruimte. Voorbeelden en inspiratie: Studium Generale (UT), wetenschapscafé, universiteitsmuseum. Publieksfuncties In de aanloopstraten van het Innovatiekwartier zijn voorzieningen te vinden die de woonfunctie

GEMEENTE ENSCHEDE - RUIMTEVOLK

Binnenstad met allure Binnenstad maakt de sprong Binnenstad is regionaal geworteld en verbonden Binnenstad met divers programma Binnenstad als uithangbord voor techniek, innovatie en creativiteit

IMPRESSIE PROGRAMMA EN OPENBARE RUIMTE

Gezonde leefomgeving, sport en groen zijn belangrijke kenmerken in dit gebied, dat is terug te zien in de openbare ruimte.

Het dakoppervlakte van grotere gebouwen optimaal benutten voor vergroening of stedelijke functies zoals een bar of sportveld.

Nieuwe state of the art architectuur geven dit deel van Enschede een nieuw gezicht. Er is ruimte voor stedelijk woonprogramma in balans met de aanwezige villa’s. Innovaties uit Enschede zichtbaar maken in de openbare ruimte, een rondje Innovatiekwartier wordt hiermee een ware belevenis.

45

BINNENSTADSPROFIELEN ENSCHEDE

GEMEENTE ENSCHEDE - RUIMTEVOLK

GEBIEDSAGENDA

DOELGROEPEN EN DYNAMIEK

Functies en programma → Borgen van voldoende ruimte voor werken en studeren, bijvoorbeeld in de vorm van studentenwerkplekken en co-workingspaces op de begane grond. → Op schakelpunten (hoeken of kleine pleintjes) publieksfuncties of horeca toevoegen. Ruimtelijk → Inzetten op stevige vergroening Stationsplein. → Versterken kwaliteit openbare ruimte: groen en representatief voor het nieuwe Enschede. Het straalt innovatie en nieuwe stedelijke ontwikkeling uit. → Aandacht voor onderscheidende architectonische kwaliteit bij ontwikkelingen. Ruimte voor hoogteaccenten het centrumgebied afkaderen en bezoekers richting geven. → De openbare ruimte inrichten als gezonde leefomgeving: zoeken naar mogelijkheden om te sporten, te spelen en te bewegen in buitenruimte. → In de buitenruimte plek bieden om technische innovaties te etaleren. → Herinrichten Plein de Graaff: loop- en fietsstromen ontvlechten en een prettige verblijfsruimte creëren, Plein de Graaff bevindt zich op een kruispunt van verschillende gebiedsprofielen, dit is de plek waar verschillende gebieden van de stad zich profileren. → Toegankelijkheid van de openbare ruimte verbeteren voor mindervaliden.

46

BINNENSTADSPROFIELEN ENSCHEDE

GEMEENTE ENSCHEDE - RUIMTEVOLK

UITGAANSKWARTIER KENSCHETS HUIDIGE KWALITEITEN

TOEKOMSTIGE SITUATIE EN VERKLEURING

Het gebied rondom de Oude Markt kent een rijke historie. Rondom de Grote

bebouwing en percelen. Het Uitgaanskwartier kent een geworteld profiel

De sfeer en identiteit van het gebied zal de komende jaren niet drastisch

Kerk begon Enschede in de middeleeuwen te groeien. Ten tijde van de

met de focus op horeca. Dit is de plek waar bewoners, bezoekers, studenten

veranderen. Daar waar kansen liggen wordt de uitstraling en het

dubbele grachtengordel ontstond er rond de Veldpoort - die gelegen was

en ondernemers elkaar ontmoeten. De Oude Markt is een bruisende plek

prorgamma van de panden en gevels verbeterd. Er is ruimte voor nieuwe

tussen de Marktstraat en de Korte Haaksbergerstraat - een knooppunt van

met volop terrassen en evenementen op het plein. Dit is ook de plek waar

horecaconcepten in aanvulling op het nu dominant aanwezige restaurant en

landroutes waar rondom heen horeca ontstond. Horeca is dus altijd al een

het studentenleven volop aanwezig is, de reuring en levendigheid geven dit

eetcafé. De kwaliteitsslag van de horeca is nodig om het Uitgaanskwartier

primaire functie geweest in dit gebied. De dubbele grachtengordel werd na

gebied kleur.

ook in de toekomst relevant en levendig te houden. Naar de toekomst toe is

de stadsbrand in 1862 gedempt en een nagenoeg volledige herbouw van de

er steeds minder ruimte voor de woonfunctie, op de verdieping wordt

stad volgde. Het stratenpatroon van het ‘ei’ en de smalle stegen zijn nog

ingezet op een verkleuring naar horeca of werk- en studieplekken.

altijd herkenbaar. Verder kenmerken van het gebied zijn de kleinschalige

48

BINNENSTADSPROFIELEN ENSCHEDE

GEMEENTE ENSCHEDE - RUIMTEVOLK

WENSELIJK PROGRAMMA EN FUNCTIES

Publieksfuncties De publieksfuncties richten zich in het uitgaanskwartier op bezoekers van de stad Enschede. Te denken valt aan verblijfsrecreatie en toeristische informatiepunten. Voorbeelden en inspiratie: boutique hotel, kleinschalig hotel, bed & breakfast, VVV.

Horeca Horeca is de voornaamste functie in het Uitgaanskwartier, primaire focus ligt op dag- en avondhoreca. Op enkele plekken is ruimte voor nachthoreca, kroegen en studentenverenigingen. Komende jaren aandacht voor modernisering van het huidige aanbod en nieuwe concepten, zodat er een veelzijdig en complementair aanbod ontstaat. Niet alleen focus op de Oude Markt, maar juist ook aandacht voor het aanbod in de straten rondom het ‘ei’. Met name rondom de Oude Markt ook ruimte voor horeca op de verdieping. Voorbeelden en inspiratie: hoogwaardige restaurants, cocktailbar, brasserie, koffiebar, wijnbar/ bierspeciaalzaak, bakkerij met lunchroom, high-end snackbar, discotheek, een enkele snackbar- of shoarmazaak in combinatie met nachthoreca. Detailhandel Detailhandel is in mindere mate aanwezig in het uitgaanskwartier. Blurringconcepten waarbij horeca en detailhandel worden gecombineerd zijn hier een goede aanvulling. Verder is er ruimte voor ketens in het midden en hogere segment. Detailhandel zal primair op de begane grond aanwezig zijn.

49

BINNENSTADSPROFIELEN ENSCHEDE

Voorbeelden en inspiratie: boekhandel met koffiehoek, mode- en luxe, lifestyle, interieur, boeken, speelgoed, conceptstore(bar).

Wonen In het Uitgaanskwartier wonen zo veel mogelijk minimaliseren, dit geldt voor de begane grond én de verdiepingen. Horeca krijgt in dit gebied volop de ruimte, daarom geen woningen in het gebied met nachthoreca en de Oude Markt. In de straten rondom het ‘ei’ zeer terughoudend met de woonfunctie.

Werk en onderwijs Werk en onderwijs bevinden zich in het Uitgaanskwartier met name op de verdiepingen. Het is een goede aanvulling op plekken waar vooral in de middag en avond levendigheid van de horeca te vinden is. Op die manier is er gedurende de hele dag activiteit in het gebied. op de begane grond is slechts in geringe mate ruimte voor werk- of studieplekken. Voorbeelden en inspiratie: studieplekken, diensten die een directe link hebben met de binnenstad. Cultuur Voor culturele activiteiten vinden met name plaats in de Grote Kerk en op de Oude Markt. Focus ligt op muziek en concerten van verschillende genres. Voorbeelden en inspiratie: muziekfeest op het plein, jazzfestival, taptoe, kerstmarkt.

GEMEENTE ENSCHEDE - RUIMTEVOLK

Binnenstad met allure Binnenstad maakt de sprong Binnenstad is regionaal geworteld en verbonden Binnenstad met divers programma Binnenstad als uithangbord voor techniek, innovatie en creativiteit

IMPRESSIE PROGRAMMA EN OPENBARE RUIMTE Diverse culturele programmering van de kerk en het plein daaromheen.

Ruimte voor nieuwe horecaconcepten.

Ruimte voor werk- en studieplekken op de verdiepingen van het Uitgaanskwartier. Kwaliteitsslag van bestaande horeca rondom de Oude Markt.

50

BINNENSTADSPROFIELEN ENSCHEDE

GEMEENTE ENSCHEDE - RUIMTEVOLK

GEBIEDSAGENDA

DOELGROEPEN EN DYNAMIEK

Functies en programma → Borgen dat het ‘ei’ altijd goed gevuld is met passende binnenstadsfuncties. Programmeren vanuit het ‘ei’ naar buiten, dus eerst zorgen dat het ‘ei’ gevuld is. → Stimuleren diversiteit van de horeca. → Ontwikkelen van een beleefroute - een wandelrondje in het ‘ei’ en omgeving- met programmering op de begane grond en mogelijkheden om de historie en erfgoed van de binnenstad en specifiek het ‘ei’ te ontdekken. → Versterken van de gastvrijheid in de binnenstad, bijvoorbeeld door openbare toiletten en een servicepunt. → Inzet op de zondag als volwaardige weekenddag vol activiteiten en programma in de binnenstad om bezoekers te trekken. → Ruimte voor nachthoreca in de Bolwerkstraat. → Geen extra ruimte voor wonen in het Uitgaanskwartier. Ruimtelijk → Opwaarderen van de openbare ruimte rond het ‘ei’, met specifieke aandacht voor de kruispunten, bijvoorbeeld Marktstraat - Walstraat. → Samenhangende aanpak van de gevel van de begane grond: gevels eenduidig opknappen en vergroenen als randvoorwaarde voor passend programma en een aantrekkelijke straat. → Mogelijkheden creëren om ook op kleiner schaalniveau te vergroenen, binnen het karakter van het gebiedsprofiel. → Uitstraling reclame-uitingen verbeteren conform reclamebeleid. → Doorgaand fietsverkeer ontmoedigen in kleinere dwaalstraten. Fietsparkeren stimuleren op de daarvoor aangewezen plekken.

→ Aandacht voor de verbinding Cultuurkwartier en Uitgaanskwartier door Bolwerkstraat, bijvoorbeeld door verlichting of groen. → Toegankelijkheid van de openbare ruimte verbeteren voor mindervaliden.

51

BINNENSTADSPROFIELEN ENSCHEDE

GEMEENTE ENSCHEDE - RUIMTEVOLK

6. ROUTEKAART UITVOERING Met het toekomstverhaal kijken we vooruit naar de binnenstad van Enschede in 2040. In de gebiedsprofielen wordt duidelijk waar de kansen liggen en hoe de verschillende gebieden kunnen functioneren in de toekomst. Een kleurrijke toekomst ligt in het verschiet. Nu is het aan de gemeente, de inwoners, Enschede Promotie, Stichting Binnenstadsmanagement Enschede en de vele ondernemers om samen aan de slag te gaan met de uitvoering van de profielen. De vier binnenstadslabs hebben laten zien dat er veel energie zit in de binnenstad. Men is trots om bij te dragen aan de toekomst van de prachtige binnenstad van Enschede.

UITVOERING LANGS VIJF SPOREN De gebiedsprofielen zijn een gezamenlijk opgesteld product, van, voor en door de partijen die willen werken aan een mooiere binnenstad van Enschede. De gebiedsprofielen vormen de leidraad voor de integrale ontwikkeling van de binnenstad en leggen de basis voor de samenwerking aan de binnenstad. De gemeente Enschede is dus niet de enige afzender van de gebiedsprofielen en de acties die daarbij horen, maar is vanuit haar rol op sommige acties wel aan zet om de eerste stap te zetten. Daartoe gaat de gemeente Enschede aan de slag om een uitvoeringsagenda te maken voor de gebiedsprofielen, zij doet dat langs vijf sporen. Per spoor zijn er verschillende instrumenten die ingezet kunnen worden.

52

BINNENSTADSPROFIELEN ENSCHEDE

SPOOR 1: PLANOLOGISCH De gebiedsprofielen dienen ter inspiratie en zijn bedoeld om partijen in de stad te enthousiasmeren om met de gebieden aan de slag te gaan. Toch is het goed om bepaalde keuzes planologisch te bestendigen. De instrumenten die voorhanden zijn om dit te doen zijn: → Omgevingsvisie. De gemeente wil de gebiedsprofielen gebruiken als bouwsteen voor de omgevingsvisie. De deeluitwerking van de binnenstad in de omgevingsvisie zal worden geladen met de informatie uit de gebiedsprofielen. → Omgevingsplan. De gebiedsprofielen zijn een belangrijk vertrekpunt voor het omgevingsplan van de binnenstad (voorheen bestemmingsplan). Het omgevingsplan moet nog worden opgesteld en is een uitwerking van de omgevingsvisie. De wens bestaat om breed te sturen op de kwaliteit van de binnenstad, breder dan alleen de mix tussen winkels en horeca. Dit kan bij uitstek geconcretiseerd worden in het omgevingsplan. → Bouwsteen voor de retailvisie. De huidige retailvisie geeft een indicatie van de verhouding detailhandel en horeca en de visie biedt ruimte voor bijzondere, kwalitatieve concepten. De gebiedsprofielen zijn een aanvulling op de retailvisie. De retailvisie dient bijgesteld te worden op basis van de gebiedsprofielen en de ontwikkelingen in de binnenstad.

SPOOR 2: TRANSFORMATIE VASTGOED De uitstraling van het vastgoed in de binnenstad en de mogelijkheden die vastgoed biedt om bepaald programma te huisvesten, is een belangrijk fundament voor het functioneren van de binnenstad. In de gebiedsprofielen zijn diverse ambities en voorstellen gedaan die direct samenhangen met de kwaliteit en mogelijkheden van het vastgoed. Hierbij zijn een aantal instrumenten denkbaar die behulpzaam kunnen zijn om sturing te geven aan de kwaliteit van het vastgoed. De komende tijd onderzoekt de gemeente de mogelijkheden om onderstaande instrumenten in te zetten: → Het voeren van actief grondbeleid. Strategische panden of plekken kunnen een cruciale schakel zijn om binnenstadsambities te verwezenlijken. Om juist op deze plekken beweging op gang te brengen in de vastgoedmarkt kan het wenselijk zijn dat de gemeente actief grond of panden aankoopt. Dit instrument omvat stevige overheidssturing en vergt een duidelijke strategie. Om het gewenste sneeuwbaleffect van kwaliteitsverbetering op gang te brengen is het nodig om helder voor ogen te hebben over wat, waar en waarom de gemeente eventueel vastgoed of grond zou willen verwerven. Een vastgoedstrategie zou hierbij een eerste stap zijn. → Ruimtelijk ontwikkelkader transformatie. De (ruimtelijke) kwaliteit weer prioriteit geven in de binnenstad is één van de redenen om de gebiedsprofielen op te stellen.

Nu het vergezicht in de gebiedsprofielen is geschetst, kan een ruimtelijk

GEMEENTE ENSCHEDE - RUIMTEVOLK

ontwikkelkader per deelgebied voor transformatie helpen om de kwaliteit van de stad te borgen door duidelijke ontwikkelkaders op te stellen. Deze kaders kunnen vervolgens worden meegegeven aan ondernemers, vastgoedeigenaren en ontwikkelaars. → Fondsvorming ruimtelijke transformatie. Op sommige plekken kan een enkele transformatie een kwaliteitsslag van het hele gebied betekenen of een grote bijdrage leveren aan de inkleuring van een gebiedsprofiel. Het is echter niet altijd haalbaar om een sluitende businesscase te maken, denk bijvoorbeeld aan een broedplaats. Een fonds voor ruimtelijke transformatie kan helpen de onrendabele top van gewenste ontwikkelingen af te dekken. Het zou sterk zijn als het fonds niet alleen uit publieke middelen gevuld wordt, maar ook door een afdracht vanuit partijen in de binnenstad kan groeien. Ook een revolverend fonds is interessant om te verkennen. Ongeacht de fondsstructuur is het noodzakelijk dat de randvoorwaarden om aanspraak te kunnen maken op middelen uit het fonds helder zijn. → Stimuleringsfonds. De gemeente Enschede kent momenteel al een stimuleringsfonds om de aantrekkelijkheid van de binnenstad te vergroten. Momenteel kent het stimuleringsfonds de volgende onderdelen: – –

–

53

Verbeteren of vernieuwen van gevels (maximaal € 250.000,- per jaar) Verfraaiing straatbeeld & verhogen belevingswaarde (samengenomen maximaal € 50.000,- per jaar) Aanjagen van experimenten voor smart city, ondernemerschap of openbare ruimte (maximaal € 100.000,- per jaar)

BINNENSTADSPROFIELEN ENSCHEDE

Het Stimuleringsfonds zal de komende jaren tenminste behouden blijven en kan eventueel uitgebreid worden. → Brancheringsaanpak. Om de keuzes op het gebied van programma nog meer kracht bij te zetten kan een brancheringsaanpak helpen. Een brancheringsaanpak is een strategisch en systematisch plan om de optimale mix van winkels en bedrijven in een bepaald gebied te bepalen en te reguleren. Hierbij kan gestuurd worden op welke branches wenselijk zijn, maar ook welk segment (hoog/midden/laag). Het vastleggen van de gewenste branchering, bijvoorbeeld in een omgevingsplan, vergt verder onderzoek naar de juridische mogelijkheden. SPOOR 3: KWALITEIT OPENBARE RUIMTE De kwaliteit en de eenheid van de openbare ruimte is een belangrijk terugkerend thema in de Enschedese gebiedsprofielen. Het is echter wel nodig om een verdieping aan te brengen op de keuzes die worden gemaakt. De komende tijd onderzoekt de gemeente de mogelijkheden om het onderstaande instrument in te zetten: → Masterplan openbare ruimte. Om de eenheid en kwaliteit van de openbare ruimte te bewaken en hier sturing aan te geven gaat de gemeente aan de slag met een masterplan openbare ruimte. In dit masterplan zouden de volgende onderwerpen aan bod kunnen komen: positie en ruimte voor voetgangers en fietsers, vergroening, klimaatadaptieve maatregelen en eisen en randvoorwaarden vanuit de ondergrond.

Op basis hiervan kan een helder toetsingskader worden opgesteld en een investeringsprogramma voor de langere termijn worden gemaakt. Ook een inspiratieboek voor kwalitatieve ruimtelijke

invullingen, bijvoorbeeld voor het plaatsen van elementen in de openbare ruimte of reclameuitingen, kan hiervan een onderdeel zijn. SPOOR 4: SAMENWERKEN IN DE BINNENSTAD Als het traject om te komen tot de gebiedsprofielen iets duidelijk heeft gemaakt, is dat een goede samenwerking z’n vruchten zeker afwerpt. Dit geldt niet alleen voor ondernemers onderling of publieke partijen onderling, juist die publiek-private samenwerking is van belang. De komende tijd onderzoekt de gemeente de mogelijkheden om onderstaande instrumenten in te zetten: → Stichting Binnenstadsmanagement Enschede verder versterken. Momenteel maakt de Stichting Binnenstadsmanagement Enschede (SBME) een professionaliseringsslag en werkt zij samen met vele ondernemers aan de stad. Dit geeft nieuwe energie en maakt dat de stad nog sterker staat in de regio. Het verder uitbouwen van SBME is een krachtig hulpmiddel om ambities richting de toekomst continu op de agenda te houden. → Bedrijveninvesteringszone (BIZ) vastgoed. Een BIZ (Bedrijven InvesteringsZone) is een gebied, zoals de binnenstad van Enschede. Hier investeren vastgoedeigenaren samen in de kwaliteit van hun bedrijfsomgeving. Momenteel is in Enschede een BIZ in oprichting voor de binnenstad. SBME vormt een belangrijke aanjager van dit traject. → Vastgoedtafel instellen. Verschillende grote steden hebben goede ervaringen met een vastgoedtafel.

De vastgoedtafel is een gremium van vastgoedeigenaren dat op regelmatige basis bij elkaar komt om de ontwikkelingen in de stad te bespreken. De vastgoedeigenaren spelen immers een belangrijke rol

GEMEENTE ENSCHEDE - RUIMTEVOLK

bij de toekomst van de binnenstad. Ook geeft een vastgoedtafel mogelijkheden om een beter beeld te vormen over hoe vastgoedeigenaren naar hun eigen positie en toekomst kijken in de Enschedese binnenstad. Met een vastgoedtafel ontstaat langdurige betrokkenheid bij de ontwikkeling van de binnenstad en een basis voor samenwerking tussen vastgoedeigenaren en de gemeente. Dit zou een logische vervolgstap zijn na de totstandkoming van de vastgoed BIZ. SPOOR 5: BRUISENDE EN ONDERNEMENDE BINNENSTAD Een bruisende binnenstad valt of staat bij succesvol ondernemerschap. Nieuwe innovatieve ideeën en concepten maken de binnenstad tot een inspirerende plek die het bezoeken waard is. Om nieuwe ondernemers een vliegende start te geven is spoor 5 ontwikkeld, de volgende drie instrumenten zijn denkbaar: → Lokale binnenstadsacademie. In de binnenstad zit jarenlange ervaring met ondernemerschap verborgen. Dit is een enorme potentie en kan nieuwe (retail) ondernemers een stap op weg helpen. Met een lokale of regionale binnenstadsacademie kan dit potentieel worden ontsloten. Met het ontwikkelen van een kennis- en trainingsprogramma voor (startende) ondernemers kunnen onderwerpen aan bod komen zoals: financiën, conceptontwikkeling, marketing en internetmarketing. Ook is er in het programma ruimte voor de deelnemers om kennis met elkaar uit te wisselen en zo elkaar te versterken.

De deelnemers worden actief gecoacht door gevestigde/ervaren ondernemers. Momenteel is er een samenwerking opgestart tussen het Saxion en lokale ondernemers.

54

BINNENSTADSPROFIELEN ENSCHEDE

→ Monitoring en uitwisseling. Meten is weten. Nu de gebiedsprofielen zijn opgesteld, is het ook goed om te kunnen monitoren hoe het gaat. Om dit te kunnen doen zijn meetbare (SMART) parameters nodig. Enschede Promotie en de gemeente beschikken al over veel informatie en data. Het goed ontsluiten en verder uitbouwen van datasets over de binnenstad kan een belangrijk hulpmiddel zijn. Hierbij zijn zowel kwantitatieve data waardevol, bijvoorbeeld koop- en bezoekersstromen, aantallen, verkeerstellingen - als kwalitatieve data, zoals via enquêtes en straatgesprekken over de beleving en waardering van de binnenstad. → Stimuleringsregeling start-ups en scale-ups. Enschede is een stad van nieuwe ontwikkelingen en innovatie, daar horen start-ups en scale-ups bij. In sommige gebiedsprofielen spelen deze jonge bedrijven een prominente rol in de toekomst. Om hen goed te ondersteunen en bijvoorbeeld de mogelijkheid te bieden zich te vestigen in de binnenstad kan een stimuleringsregeling helpen. Ook hier geldt dat duidelijke randvoorwaarden en kaders nodig zijn om in aanmerking te komen voor de stimuleringsregeling.

SAMEN AAN DE SLAG IN DE BINNENSTAD

samenwerkingskansen liggen. Daarnaast is aangegeven bij welke sporen de verschillende partners primair betrokken zijn. Dit overzicht is niet volledig en het betekent nadrukkelijk niet dat de partners niet betrokken worden bij andere sporen, wel geeft het inzicht in wie vanuit welke rol en op welk thema primair betrokken is.

SUCCESSEN VIEREN De Binnenstadslabs waren energieke brandpunten in de ontwikkeling van de Enschedese gebiedsprofielen. Nu staan we als binnenstadspartijen gezamenlijk aan de start van de uitvoering van de gebiedsprofielen. Hoe mooi zou het zijn als deze energie een vervolg krijgt in de toekomst en mijlpalen en successen gevierd blijven worden? Groot en publiekelijk als het past, klein en ingetogen als dat beter is. Het stilstaan bij de resultaten en successen is de brandstof om samen de schouders onder de Enschedese binnenstad te blijven zetten. Het vergroot het bewustzijn over hoe verschillende binnenstadspartijen, ieder vanuit zijn eigen rol en betrokkenheid, aan de Enschedese binnenstad werkt. Daartoe nemen wij als partners in ieder geval het initiatief om een jaarlijks Binnenstadslab te organiseren.

Van wijkraad tot universiteit en van de culturele vertegenwoordigers tot vastgoedpartijen, vele partners hebben met enthousiasme meegedacht over de invulling van de gebiedsprofielen. Alle partners hebben - vanuit een eigen expertise en ervaring - een andere kijk op en rol in de ontwikkelingen die worden beschreven in de profielen. De tabel op de volgende pagina geeft inzicht in welke partners meedenken over welke thema’s en waar

GEMEENTE ENSCHEDE - RUIMTEVOLK

SBME, WINKELHART VHSE

Bijdrage aan of meedenken over ontwikkelingen op het vlak van.

Samenwerkingskansen

Primair betrokken bij spoor

→ Samenwerking in en met alle profielen.

→ Spoor 2: Transformatie vastgoed

→ Leidraad voor keuzes ondernemers,

→ Spoor 4: Samenwerken in de binnenstad

vastgoedeigenaren, leegstand, etc. → Datagedreven werken

MARKTBOND

CULTURELE SECTOR

BEWONERS

ENSCHEDE PROMOTIE

→ Wayfinding

55

BINNENSTADSPROFIELEN ENSCHEDE

→ Citymarketing. → Citydressing.

→ Spoor 5: Bruisende en ondernemende binnenstad

→ Openbare ruimte, verblijfsplekken, kunst in de openbare ruimte. → Vergroening.

→ Spoor 3: Kwaliteit openbare ruimte

→ Wonen boven winkels.

→ Cultuurkwartier als trekpleister . → Cultuur in het Ontdekkwartier.

→ Spoor 5: Bruisende en ondernemende binnenstad

→ Gastvrij ontvangst van bezoekers.

→ Spoor 3: Kwaliteit openbare ruimte

→ Creëren van een fijne plek in het

→ Spoor 4: Samenwerken in de binnenstad

Winkelkwartier.

GEMEENTE ENSCHEDE - RUIMTEVOLK

BIJLAGE Onderstaande organisaties en partijen zijn betrokken geweest bij de totstandkoming van de binnenstadsprofielen: → Ruimtevolk → Gemeente Enschede → Stichting Binnenstadsmanagement Enschede → Enschede Promotie → Wijkraad Binnenstad → Binnenstadsplatform → Studentenkoepel PKVV Fact → Vereniging Commercieel Vastgoed Enschede → Winkelhart → Vereniging Horeca Stad Enschede → Universiteit Twente → Saxion Hogeschoo → AKI ArtEZ → Tactus → Alifa → Poppodium Metropool → Wilmink Theater → Stichting Creatieve Broedplaats Enschede & Nachtburgemeester → Jeugdtheater Sonnevanck → Een groot aantal betrokken en bevlogen ondernemers, winkeliers, horeca-ondernemers, bewoners, vastgoedpartijen, raadsleden en wethouder Diepemaat.

56

BINNENSTADSPROFIELEN ENSCHEDE

GEMEENTE ENSCHEDE - RUIMTEVOLK