g-toelichting bijlagen Ledeboerterrein

Envita West B.V. Postbus 1406 • 3260 AK OUD-BEIJERLAND Tel. +31(0)24 - 397 57 62 / (0)546 - 53 20 74 info@envita-west.nl • www.envita-west.nl IBAN NL60 RABO 0311 3792 57 K.v.K. nr. 66392772 BTW nr. NL 8565.30.669.B01

204600-10 - Ledeboerstraat / Spelbergsweg Enschede 258228 470813 0 - lopend 5-10-2014 18-4-2016 2-5-2016 Geen bijzonderheden bij dit project. Pprojectmap Staat te lang open. Nabellen heeft nog niets opgeleverd VMBO-5740 AAN-BOUW ENA - DLE DLE heer H.G. Ruiterkamp De heer de heer ing. H.G. Ruiterkamp D1475 Hengelo 074-2550255 Dura Vermeer Bouw Hengelo BV Postbus 877 7550 AW HENGELO OV http://www.duravermeer.nl NL Postbus 877 HENGELO OV 7550 AW NL TOAA H.G. ing. J.D.B. Leeferink verkennend bodemonderzoek NEN 5740, Ledeboerstraat / Spelbergsweg in Enschede verkennend bodemonderzoek NEN 5740 J.D.B. Dieter Leeferink heer d.leeferink@envita-almelo.nl ing. J.D.B. Dieter Leeferink heer d.leeferink@envita-almelo.nl ing. de heer ing. J.D.B. (Dieter) Leeferink de heer ing. J.D.B. (Dieter) Leeferink

g.ruiterkamp@duravermeer.nl heer Ruiterkamp Envita Almelo B.V. de heer ing. J.D.B. Leeferink de heer ing.

Verkennend en aanvullend bodemonderzoek Ledeboerstraat / Spelbergsweg in Enschede

Opdrachtgever:

Dura Vermeer Bouw Hengelo BV Postbus 877 7550 AW HENGELO

Rapportnummer:

204600-10/R01

Status rapport: Datum:

Envita Almelo B.V. Einsteinstraat 12a 7601 PR ALMELO Tel: 0546 – 532074 E-mail: info@envita-almelo.nl

Definitief 27 oktober 2016

Ingenieursbureau voor ruimtelijke ontwikkeling, bodem, water & milieu

Verkennend en aanvullend bodemonderzoek Ledeboerstraat / Spelbergsweg in Enschede

INHOUDSOPGAVE 1 2

Inleiding ............................................................................................................................................1 Vooronderzoek .................................................................................................................................2 2.1 Bronnen......................................................................................................................................2 2.2 Algemene gegevens ..................................................................................................................3 2.3 Bodemgebruik onderzoekslocatie ..............................................................................................4 2.4 Reeds uitgevoerd bodemonderzoek en sanering ......................................................................6 2.5 Bodemgebruik omgeving onderzoekslocatie .......................................................................... 12 2.6 Bodemopbouw en geohydrologie ........................................................................................... 12 2.7 Gebiedsspecifiek toetsingskader ............................................................................................ 13 3 Hypothese en onderzoeksstrategie ............................................................................................

14 3.1 Hypothese ............................................................................................................................... 14 3.2 Onderzoeksstrategie ............................................................................................................... 14 4 Veldwerkzaamheden..................................................................................................................... 16 4.1 Uitvoering ................................................................................................................................ 16 4.2 Resultaten ............................................................................................................................... 17 5 Laboratoriumonderzoek ............................................................................................................... 20 5.1 Analyseprogramma ................................................................................................................. 20 5.2 Analyseresultaten ................................................................................................................... 21 5.2.1 Grond ...............................................................................................................................

21 5.2.2 Grondwater ...................................................................................................................... 25 5.2.3 Toetsing aan de hypothese ............................................................................................. 25 5.2.4 Toetsing aan de noodzaak tot nader onderzoek ............................................................. 26 6 Samenvatting, conclusies en aanbevelingen ............................................................................ 27

Bijlagen: 1) Regionale ligging onderzoekslocatie 2) Situatietekening met onderzoekspunten 3) Bodemprofielbeschrijvingen 4) Analysecertificaten 5) Overschrijdingstabellen 6) Foto's onderzoekslocatie Appendix Kader en verantwoording

rapportnummer 204600-10/R01 d.d. 27 oktober 2016

Verkennend en aanvullend bodemonderzoek Ledeboerstraat / Spelbergsweg in Enschede

1

INLEIDING

In opdracht van Dura Vermeer Bouw Hengelo BV is door Envita Almelo B.V. een verkennend en aanvullend bodemonderzoek uitgevoerd op een locatie aan de Ledeboerstraat / Spelbergsweg in Enschede. Aanleiding voor het onderzoek is de aanvraag van een omgevingsvergunning (bouw) en een bestemmingsplanwijziging. Het doel van het onderzoek is om door het bepalen van de actuele bodemkwaliteit vast te stellen of de locatie geschikt is voor het beoogde gebruik. In dit rapport worden de resultaten van het vooronderzoek weergegeven in hoofdstuk 2. In hoofdstuk 3 zijn de hypothese en de onderzoekstrategie beschreven. De veldwerkzaamheden zijn in hoofdstuk 4 en het laboratoriumonderzoek is in hoofdstuk 5 beschreven. Het rapport wordt besloten met een samenvatting, conclusies en aanbevelingen (hoofdstuk 6). In de appendix zijn de verschillende kaders van het onderzoek beschreven (waaronder wet-/regelgeving en toetsingskader) en is de verantwoording opgenomen.

rapportnummer 204600-10/R01 d.d. 27 oktober 2016

1/28

Verkennend en aanvullend bodemonderzoek Ledeboerstraat / Spelbergsweg in Enschede

2

VOORONDERZOEK

Voor de uitvoering van het verkennend bodemonderzoek is een "standaard" vooronderzoek uitgevoerd. Doel van het vooronderzoek is het achterhalen van (potentieel) bodemverontreinigende activiteiten die nu plaatsvinden of in het verleden hebben plaatsgevonden op of in de directe omgeving van de onderzoekslocatie. 2.1

Bronnen

In onderstaande tabel zijn de in het kader van het vooronderzoek geraadpleegde bronnen weergeven. Tabel 1: Geraadpleegde bronnen Nr.

Bron

Verwijzing/toelichting

1

Topografische kaart, kadastrale gegevens

Kadaster, opgenomen in bijlage 1

2

Mondelinge / schriftelijke informatie van opdrachtgever / eigenaar / gebruiker onderzoekslocatie

Verwerkt in rapportage

3

Gemeente (afdeling bodem, vergunningen en stadsarchief)

Verwerkt in rapportage

4

Geo(hydro)logische informatie

TNO-DGV of www.Dinoloket.nl

5

Internetbronnen:  Luchtfoto’s en straatoverzichten

Google Earth en maps.google.nl

 Bodemloket (dossiervermelding onderzoek en sanering)

www.bodemloket.nl

 Historische topografische kaarten (kadaster)

www.topotijdreis.nl/

 TNO-NITG (gegevens bodemopbouw en grondwater)

www.dinoloket.nl

 Digitale archieven Gemeente

Bodem en ondergrond gemeente Enschede (Arcgis link)

6

Locatiebezoek, foto's onderzoekslocatie

Gecombineerd met uitvoering veldwerk

7

Bodemkwaliteitskaart Gemeente

Bodemkwaliteitskaart gemeente Enschede 2008 (kaart van website 24 augustus 2010)

8

Ligging kabels en leidingen

www.klic-online.nl A. B. C. D. E.

9

Voorgaande onderzoeksrapporten (zie locaties in figuur 3; blz 5)

F. G. H. I.

J. K.

rapportnummer 204600-10/R01 d.d. 27 oktober 2016

verkennend bodemonderzoek Spelbergsweg 35 in Enschede, Verhoeve Milieu BV, nummer 78503 d.d. 28 januari 1998; verkennend bodemonderzoek Spelbergsweg 37 in Enschede, Verhoeve Milieu BV, nummer 78509 d.d. 17 maart 1998; verkennend bodemonderzoek Ledeboerstraat in Enschede, Nibag, projectnummer 01.11.1233 d.d. 25 juli 2000; verkennend bodemonderzoek Ledeboerstraat 46-50 in Enschede, Borger & Burghouts, rapportnummer LH001020/01 d.d. 9 november 2000; verkennend bodemonderzoek Ledeboerstraat 10-12 in Enschede, Nibag, projectnummer 11.11.3023 d.d. 8 mei 2001; verkennend bodemonderzoek Ledeboerstraat 4 in Enschede, Nibag, projectnummer 11.11.3656 d.d. 31 oktober 2001; verkennend bodemonderzoek Spelbergsweg 65 in Enschede, GeofoxLexmond, projectnummer 20051257/MIMH d.d. 31 mei 2005. BSB/nulsituatie bodemonderzoek Spelbergsweg 65 in Enschede, Verhoeve Milieu B.V., projectnummer 451067-28 d.d.14 maart 2002; plan van aanpak sanering verontreinigde grond Spelbergsweg 65 in Enschede, Geofox-Lexmond B.V., projectnummer 200551257, d.d. 31 mei 2005; saneringsevaluatie Spelbergsweg 65 in Enschede, Geofox-Lexmond, projectnummer 200551257/MIMH d.d. 15 juli 2005; historisch onderzoek Ledeboerstraat 10-18 in Enschede, Econsultancy B.V., projectnummer 08126304.031 d.d. 4 maart 2009

2/28

Verkennend en aanvullend bodemonderzoek Ledeboerstraat / Spelbergsweg in Enschede

Het stadsarchief beschikt niet (meer) over de oude Hinderwetdossiers. Verder geeft de gemeente aan dat oude milieuvergunningen in het verleden vaak zijn vernietigd, wegens andere inzichten rondom bewaren en vernietigen van milieuaangelegenheden. Dat geldt ook voor de vergunningen die betrekking hebben op de huidige onderzoekslocatie. Over de voormalige bebouwing en bedrijfsvoering is bij de gemeente (vrijwel) geen informatie meer beschikbaar. 2.2

Algemene gegevens

Gegevens over de locatie zijn weergegeven in de volgende tabel. In bijlage 7 zijn foto’s van de huidige situatie van de onderzoekslocatie opgenomen. Tabel 2: Locatiegegevens Adres

Deel van gebied tussen Ledeboerstraat en Spelbergsweg in Enschede

Kadastrale aanduiding

Gemeente Enschede, sectie D, nummers 13.973, 13.974, 12.296, 12.298, 12.300, 13.480, 13.022, 12.263, 12.483, 12.268, 15.067

Eigenaar en gebruiker

Db projectrealisatie B.V.

Oppervlakte

Circa 8.710 m² (kadastrale optelling)

Algemene omschrijving

De onderzoekslocatie is grotendeels braakliggend en tijdelijk als parkeerterrein in gebruik. In het verleden is meer bedrijfsmatige bebouwing op de locatie aanwezig geweest.

Bebouwing

Woning (Ledeboerstraat 38) en audiowinkel (Ledeboerstraat 36) (verharding beton)

Terreinverharding

Grotendeels verhard door een puinverhardingslaag, stelconplaten en klinkers

Figuur 1: Luchtfoto (bron: Bingmaps)

rapportnummer 204600-10/R01 d.d. 27 oktober 2016

3/28

Verkennend en aanvullend bodemonderzoek Ledeboerstraat / Spelbergsweg in Enschede

2.3

Bodemgebruik onderzoekslocatie

In onderstaande tabel zijn de beschikbare gegevens over het historisch, huidig en toekomstig gebruik van de onderzoekslocatie weergegeven. Tabel 3: Gegevens bodemgebruik binnen onderzoeksgebied

Activiteiten / gebruik locatie

Historisch

Huidig

Toekomstig

Ledeboerstraat 10- smederij (‘29 – ‘35)* Ledeboerstraat 12- cliché, - boekdrukkerij (’25-’76) Ledeboerstraat 22- wasserij (natwasserij) (’25-’25)* Ledeboerstraat 26- timmerwerkplaats (’20 – ’27)* Ledeboerstraat 44- textielindustrie, Petroleumvatenopslagplaats (’01 – ’15)* Ledeboerstraat 08- smederij (’35 – ’35) Ledeboerstraat 18, cliché, platenfabriek/ chemiegrafisch bedrijf (1976 – 1976) Ledeboerstraat 46, autoreparatiebedrijf (’15-’77), textiel Ledeboerstraat 46- benzine en petroleum, autoreparatiebedrijf ’15 – ‘77

Grotendeels braakliggend Parkeren van auto’s Woning Audiowinkel

Woningen

Op en in de bodem is puin aanwezig. Het puin op de bodem is deels als tijdelijk verhardingsmateriaal aangebracht. Het puin in de bodem is door langdurig menselijk gebruik (zoals sloop) in de bodem gekomen.

Geen

Potentieel bodembedreigende activiteiten en situaties

* = dossier is door gemeente Enschede vernietigd

In figuur 2 op de volgende pagina zijn diverse kaarten opgenomen (1898 tot heden). De eerste bebouwing op de onderzoekslocatie dateert van begin 20e eeuw. Op de kaart van 1898 en 1900 is geen of nauwelijks bebouwing weergegeven. De echte ontwikkeling van de locatie kwam rond 1907/1908 op gang en destijds is de locatie grotendeels bebouwd. Dit is in 1908 vrijwel gelijk aan 1925 (zie onderstaand). In de loop der jaren is de locatie steeds anders bebouwd geweest en werden de panden groter. Vanaf 2004 lijkt er sprake van geleidelijke sloop van de bebouwing.

rapportnummer 204600-10/R01 d.d. 27 oktober 2016

4/28

Verkennend en aanvullend bodemonderzoek Ledeboerstraat / Spelbergsweg in Enschede

Figuur 2: Topografische kaarten met globale ligging locatie [blauwe omkadering] (bron: www.topotijdreis.nl) 1898

1900

1925

1950

1975

2000

2015

rapportnummer 204600-10/R01 d.d. 27 oktober 2016

5/28

Verkennend en aanvullend bodemonderzoek Ledeboerstraat / Spelbergsweg in Enschede

2.4

Reeds uitgevoerd bodemonderzoek en sanering

Op de locatie In tabel 1 (bron 9) zijn de onderzoeken opgenomen die op de locatie zijn uitgevoerd. In figuur 3 zijn de bijbehorende locaties weergegeven. Onder figuur 3 is een samenvatting van de uitgevoerde (bodem)onderzoeken weergegeven. In tabel 4 is per onderzoekslocatie weergegeven welke bodemkwaliteit is aangetoond. Figuur 3: Kadastrale kaart met locaties uitgevoerde onderzoeken

D

F C

E C

B

C A

K2

K1

B

G+ H+I +J

H1 Verdachte deellocatie

Samengevat blijkt op basis van de voorgaande onderzoeken het volgende:  de bodem bevat visueel geen tot matige bodemvreemde bijmengingen in de vorm van puin. Deze kan aanwezig zijn tot 1 à 1,5 m –mv;  de bovengrond is over het algemeen heterogeen verontreinigd met PAK en/of zware metalen. De bovengrond is licht verontreinigd met koper, lood, cadmium en/of olie en licht tot sterk verontreinigd met PAK en plaatselijk met zink en/of lood. De verontreiniging is soms te relateren aan de bodemvreemde bijmengingen, maar ook daar waar geen bodemvreemde bijmengingen zijn waargenomen is het gehalte PAK soms sterk verhoogd;  de ondergrond is overwegend niet of slechts licht verontreinigd (zink en PAK);  het grondwater is overwegend licht verontreinigd met zware metalen. Plaatselijk is sprake van een matige verontreiniging met zink of een lichte verontreiniging met VOCl;  alhoewel ter plaatse van Ledeboerstraat wel diverse verdachte deellocaties aanwezig kunnen zijn geweest vanuit de bedrijfsvoering (in voorgaande onderzoeken heeft geen onderzoek op specifiek verdachte deellocaties plaatsgevonden), is alleen de exacte situering van de hieronder genoemde deellocaties bekend.  ter plaatse van de locatie Ledeboerstraat 10-18 is sprake van een voormalige foto- /filmontwikkelafdeling (K1) en de eveneens voormalige cliché-afdeling en etserij (K2).

 er is op één plek (H1, Spelbergsweg 65) sprake van een ondergrondse tank (waarschijnlijk verwijderd);  ter plaatse van de Spelbergsweg 65 is een grondsanering uitgevoerd van een geval van ernstige bodemverontreiniging met zware metalen. In de verificatiemonsters zijn geen verhoogde gehalten met zware metalen meer aangetoond.

rapportnummer 204600-10/R01 d.d. 27 oktober 2016

6/28

Verkennend en aanvullend bodemonderzoek Ledeboerstraat / Spelbergsweg in Enschede

Tabel 4: Resultaten voorgaande onderzoeken binnen onderzoekslocatie Locatie

Historie

0,3-1,0 licht puinhoudend

A

B

Visueel

Groothandel in fijnhout en triplex, opslaghallen, tegels en klinkerverharding

Licht puinhoudend

C

Woningen

Geen bijzonderheden

D

Voormalige school

Puindeeltjes tot maximaal 1,5 m -mv

E

K 1 en 2

-sport-/dansschool -cliché en fotolithio bedrijf (persen, ontwikkelaar fixeerbaden, etserij) -onbekende ondergrondse tank

F

Opslaghal, parkeren

H + H1

Drukkerij tot 2001.

G

Aan zijde Spelbergseweg ondergrondse HBO-tank welke niet conform richtlijnen NEN is onderzocht

I+J Hele locatie

Diverse gesloopte panden

Licht tot matig puinhoudend van 0 – 1,0 m -mv

Bovengrond Zijde Ledeboerstraat PAK licht verhoogd, zijde Spelbergsweg geen verhogingen PAK heterogeen aanwezig (uitgesplitst monster): PAK variërend van licht tot sterk verhoogd Mengmonster - koper, lood, zink, olie licht verhoogd - PAK sterk verhoogd. Uitsplitsing: gehalten PAK variërend tussen licht en sterk verhoogd (heterogeen) Licht verhoogd met lood, zink, EOX, olie en PAK (8 monsters gemengd) Mengmonster: -cadmium, koper, lood en olie licht verhoogd -zink en PAK matig verhoogd

Ondergrond Geen verhogingen

Grondwater Zijde Spelbergsweg licht verhoogd met VOCl en chroom

PAK en zink licht verhoogd

Chroom licht verhoogd

Geen verhogingen

Koper en zink licht verhoogd

PAK licht verhoogd

Niet onderzocht

Zink en PAK licht verhoogd

Geen verhogingen

In 1991 (Oranjewoud): koper, lood en PAK matig verhoogd Geen onderzoek uitgevoerd ter plaatse van: verdachte activiteiten en onderzoeksadvies ter plaatse van de voormalige foto/filmontwikkelafdeling, cliché-afdeling en etserij 0 tot 1,5 m –mv Mengmonster: puinresten -zink sterk verhoogd Zink matig verhoogd Plaatselijk -lood en PAK matig Geen verhogingen Koper, cadmium, koper kolengruis (maar verhoogd licht verhoogd juist daarvan geen -olie, cadmium en koper analyse) licht verhoogd Bovengrond Arseen sterk brokken puin en Cadmium, koper, lood, zink, verhoogd ondergrond zwak PAK, EOX en/of minerale olie Koper, lood en nikkel Geen verhogingen tot matig puin-, licht verhoogd matig verhoogd sintel-, kolengruisZink licht verhoogd houdend Bovengrond zwak tot matig puinhoudend Ter plaatse slakken, puin, kolengruis sterke Geen informatie bekend Plaatselijk slakken, verontreiniging met lood en zink. puin en/of kolengruis Saneringsevaluatie: ontgraving tot 1, 0 m-mv en plaatselijk tot 2,0 m-mv. Circa 70 m3 grond afgevoerd naar erkende verwerker. Controlemonsters putbodem en –wanden: geen verhoogde gehalten aangetoond. Geen onderzoek uitgevoerd naar puin in bodem

In de figuren 4 en 5 is weergegeven welke boorpunten op deellocatie B (Spelbergsweg 37) en deellocatie C (Ledeboerstraat) matig tot sterk zijn verontreinigd met PAK.

rapportnummer 204600-10/R01 d.d. 27 oktober 2016

7/28

Verkennend en aanvullend bodemonderzoek Ledeboerstraat / Spelbergsweg in Enschede

Figuur 4: deellocatie B (Spelbergsweg 37 (bron 9-B))

Sterke PAKverontreiniging

Matige PAKverontreiniging

Figuur 5: deellocatie C Ledeboerstraat (bron 9-C) Matige / sterke PAKverontreiniging Matige PAKverontreiniging

Sterke PAKverontreiniging

Matige PAKverontreiniging

rapportnummer 204600-10/R01 d.d. 27 oktober 2016

8/28

Verkennend en aanvullend bodemonderzoek Ledeboerstraat / Spelbergsweg in Enschede

In figuur 6 is weergegeven welke boorpunten op de locatie Ledeboerstraat 12-14 matig zijn verontreinigd. In het vooronderzoek van Econsultancy wordt gesproken over een sterke koperverontreiniging; het is echter niet duidelijk waarop dat is gebaseerd en dit blijkt ook niet uit het eerdere onderzoek van Oranjewoud. Daarnaast geeft het vooronderzoek aan dat enkele verdachte deellocaties niet (afdoende) zijn onderzocht. In figuur 7 zijn de verdachte deellocaties weergegeven die tot aan dit onderzoek nog niet waren onderzocht. Figuur 6: deellocatie K (Ledeboerstraat 12-14 (bron 9-K)) Matige PAK-

Matige PAK-

PAK-verontreiniging in boringen 1, 2 en 6

Figuur 7: verdachte deellocaties K (Ledeboerstraat 12-14 (bron 9-K)) Matige PAK-

rapportnummer 204600-10/R01 d.d. 27 oktober 2016

9/28

Verkennend en aanvullend bodemonderzoek Ledeboerstraat / Spelbergsweg in Enschede

In figuur 8 zijn de boringen weergegeven die zijn uitgevoerd op Ledeboerstraat 4. In het mengmonster van de bovengrond is zink in een sterk en lood en PAK in een matig verhoogd gehalte aangetoond. Zowel in horizontaal als verticaal vlak heeft geen afperking plaatsgevonden. Figuur 8: deellocatie F, Ledeboerstraat 4 (bron 9-F) Matige PAK-

Bovengrond zink sterk en lood en PAK matig verontreinigd

In figuur 9 is de ontgravingscontour van de sterke verontreiniging met zware metalen in de grond weergegeven (deellocatie J). In de eindmonsters van de grond zijn geen van de onderzochte stoffen verhoogd aangetoond. De gehele verontreiniging is ter plaatse verwijderd. Tijdens verkennend bodemonderzoek hoeft hier geen aandacht meer aan te worden besteed.

rapportnummer 204600-10/R01 d.d. 27 oktober 2016

10/28

Verkennend en aanvullend bodemonderzoek Ledeboerstraat / Spelbergsweg in Enschede

Figuur 9: saneringslocatie Spelbergsweg 65 in Enschede (bron: 9-J)

begrenzing huidige onderzoekslocatie

ontgravingsvlak sanering zware metalen verontreiniging in grond (geen restverontreiniging achtergebleven)

locatie voormalige ondergrondse HBOtank (niet conform richtlijnen onderzocht)

rapportnummer 204600-10/R01 d.d. 27 oktober 2016

11/28

Verkennend en aanvullend bodemonderzoek Ledeboerstraat / Spelbergsweg in Enschede

2.5

Bodemgebruik omgeving onderzoekslocatie

In tabel 5 zijn de beschikbare gegevens over het historisch, huidig en toekomstig gebruik van de directe omgeving van de onderzoekslocatie weergegeven. Tabel 5: Gegevens bodemgebruik directe omgeving onderzoekslocatie Historisch

Huidig

Toekomstig

Activiteiten / gebruik omgeving

Diverse lichte industie Brinkstraat 60- verffabriek (1969-1969) Brinkstraat 68- textielindustrie (1919-1944) Kuipersdijk 35- smederij (1921 – 1968) Kuipersdijk 21- vluchtige producten, textielindustrie, verfhandel (1923 – 1968) Spelbergsweg 9- timmerwerkplaats (1977 – 1977) Spelbergsweg (ongenummerd)- timmerwerkplaats, electronisch installatiebedrijf (1917-1926) Spelbergsweg 37- textielindustrie (1916-1962)

Woningen en winkels

Woningen en winkels

Potentieel bodembedreigende activiteiten en situaties

Minerale oliecomponenten, VOCl en VC,

Geen

Geen

2.6

Bodemopbouw en geohydrologie

De regionale geohydrologische bodemopbouw is weergegeven in de figuren 9 en 10. Figuur 10: Landelijk model DGM v1,3-2009 (bron 4)

rapportnummer 204600-10/R01 d.d. 27 oktober 2016

12/28

Verkennend en aanvullend bodemonderzoek Ledeboerstraat / Spelbergsweg in Enschede

Figuur 11: Geohydrologisch model Overijssel 2005 (bron 4)

De grondwaterstand van het eerste watervoerende pakket bedraagt regionaal gezien circa 2 m -mv. Regionaal gezien is de stromingsrichting van het freatisch grondwater westelijk. Er is sprake van inzijging. Op en nabij de onderzoekslocatie is geen oppervlaktewater aanwezig. De locatie ligt voor zover bekend niet in het intrekgebied van een grondwaterwinning of een grondwaterbeschermingsgebied. Voor zover bekend wordt er op en in de directe omgeving van de locatie niet op relevante schaal grondwater door bedrijven en particulieren onttrokken. 2.7

Gebiedsspecifiek toetsingskader

De Gemeente Enschede heeft lokale maximale waarden vastgesteld op basis van het Besluit bodemkwaliteit. De huidige onderzoekslocatie valt in deelgebied "Bebouwd voor 1900". In de volgende tabel zijn de lokale maximale waarden voor dit deelgebied weergegeven. Net zoals de generieke toetsingswaarden, zijn de lokale maximale waarden afhankelijk van de percentages lutum en humus in de grond. Voor de gehalten in de tabel geldt dat deze reeds gecorrigeerd zijn voor gehalten lutum en organische stof. In het geval dat in de grond verontreinigende stoffen worden aangetoond in gehalten boven de generieke achtergrondwaarde, vindt er tevens toetsing plaats aan de lokale maximale waarden. Tabel 6: Lokale maximale waarden Parameter

Lokale maximale waarden (gehalte in mg/kg d.s.) Boven- (0-0,5 m –mv) en ondergrond grond (0,5 - 2,0 m –mv)

Cadmium

0,8

Koper

27,8

Kwik

0,6

Nikkel

12,2

Lood

138,1

Zink

89,5

PAK

6,8

Minerale olie

48,1

PCB’s

0,506

rapportnummer 204600-10/R01 d.d. 27 oktober 2016

13/28

Verkennend en aanvullend bodemonderzoek Ledeboerstraat / Spelbergsweg in Enschede

3

HYPOTHESE EN ONDERZOEKSSTRATEGIE

3.1

Hypothese

Er is in algemene zin uitgegaan van een “verdachte locatie” omdat op basis van voorgaande onderzoeken en door de ligging in een van oudsher bebouwd gebied licht tot plaatselijk sterk verhoogde gehalten aan met name PAK en plaatselijk zink in de bovengrond kunnen worden verwacht. In de ondergrond en plaatselijk in het grondwater worden eveneens lichte verhogingen met voornamelijk zware metalen verwacht. Ter plaatse van de verdachte deellocaties aan de Ledeboerstraat 10-18 worden in de bovengrond tevens zilver, mangaan, natrium en/of cyanide verwacht. In het grondwater van die deellocaties worden eveneens lichte verhogingen met barium, zilver, mangaan, natrium, cyanide, aromaten, VOCl en/of VC verwacht. Ter plaatste van de Spelbergsweg 65 is een ondergrondse HBO-tank aanwezig geweest. Hier kan in de grond en het grondwater minerale olie aanwezig zijn. 3.2

Onderzoeksstrategie

In onderstaande tabel is per verdachte deellocatie de strategie weergegeven. Ook is weergegeven op welke parameters de grond en/of grondwatermonsters verdacht zijn. Tabel 7: Onderzoeksstrategie Nr.

Deellocatie

Oppervlakte (m2)

Strategie

Verdachte stoffen

K1

Voormalige foto- en filmontwikkelafdeling Ledeboerstraat 10-18

Circa 150

VEP

Zware metalen, zilver, mangaan en natrium

K2

Voormalige Cliché-afdeling en etserij) Ledeboerstraat 10-18

Circa 100

VEP

Zware metalen, cyanide, aromaten, VOCl en/of vc

H1

Voormalige ondergrondse HBO-tank nabij Spelbergsweg 65 (inhoud 5m³)

Circa 20

VEP-OO

Minerale oliecomponenten

Overig terreindeel

Circa 9.000

VED-HE

Zware metalen, PAK, minerale olie

VEP-OO

Onderzoeksstrategie voor verdachte locatie met één of meer ondergrondse opslagtanks

VEP:

Onderzoeksstrategie voor verdachte locatie met een plaatselijke bodembelasting met een duidelijke verontreinigingskern

VED-HE:

Onderzoeksstrategie voor verdachte locatie, diffuse bodembelasting, heterogeen verdeelde verontreiniging op schaal van monsterneming

Bij de ‘locaties’ B, C, F en K (overig terreindeel, zie figuur 3 en tabel 4) is sprake van sterke verhogingen met PAK en/of een zware metalen. Er zijn echter geen mengmonsters uitgesplitst zodat niet duidelijk is of en waar er sprake is van een verontreinigingskern met PAK en/of zware metalen. Een aantal boringen is daarom uitgevoerd bij de boringen van het mengmonster welke destijds matig en/of sterk verontreinigd was (ter verificatie). Puinverharding (geen bodem) In figuur 10 is de situering van de puinverhardingslagen weergegeven. Op het oostelijk deel van de onderzoekslocatie is puin aangebracht als verharding voor een tijdelijke parkeervoorziening voor de (ver)bouw van het ziekenhuis. Dit betreft het gehele deel tussen de Ledeboerstraat en de Spelbergsweg. Deze puinverharding zal door derden weer worden verwijderd en is daarom geen onderdeel van het huidige onderzoek. De overige puinverhardingen zijn in de loop van de tijd aangebracht. De herkomst hiervan is onbekend. De puinverhardingslagen zijn op verzoek van de opdrachtgever vooralsnog niet onderzocht. Ook heeft op verzoek van de opdrachtgever vooralsnog geen onderzoek plaatsgevonden naar asbest in de bodem.

rapportnummer 204600-10/R01 d.d. 27 oktober 2016

14/28

Verkennend en aanvullend bodemonderzoek Ledeboerstraat / Spelbergsweg in Enschede

Figuur 10: Situering puinverhardingslagen (bron: 2 en veldinpectie)

puinverhardingslaag

rapportnummer 204600-10/R01 d.d. 27 oktober 2016

15/28

Verkennend en aanvullend bodemonderzoek Ledeboerstraat / Spelbergsweg in Enschede

4 4.1

VELDWERKZAAMHEDEN Uitvoering

Algemeen In onderstaande tabel zijn de uitvoeringsdata en de verantwoordelijke monsternemers van het veldonderzoek weergegeven. De monsternamepunten zijn weergegeven op de situatietekening in bijlage 2. Tabel 8: Uitvoeringsgegevens Datum

Werkzaamheden

Beoordelingsrichtlijn/ protocol

16-06-’16 en 24-06-‘16

Uitvoeren handboringen, plaatsen peilbuizen, maken boorbeschrijvingen, nemen grondmonsters en inmeten

2000/2001

24-06-‘16

Nemen van grondwatermonsters

2000/2002

Erkende organisatie

Verantwoordelijk medewerker

Envita Almelo B.V.

T.G.A. Veldhuis

In het veld is de vrijgekomen grond laagsgewijs beoordeeld en beschreven (textuur, kleur, humusgehalte). Daarnaast is gelet op het voorkomen van puin, slakken, kolengruis en dergelijke evenals op kleurafwijkingen, die kunnen duiden op de aanwezigheid van bodemverontreiniging. De opgeboorde grond is voor de boringen ter plaatse van voormalige ondergrondse tank met behulp van de olie-water-reactie getest op de aanwezigheid van olie-achtige stoffen. Ook het maaiveld is visueel geïnspecteerd op indicaties die kunnen duiden op een bodemverontreiniging. Ten slotte is visueel specifiek aandacht besteed aan het voorkomen van asbest op het maaiveld en in de bodem. Tijdens de uitvoering van de veldwerkzaamheden is geen aanvullende informatie naar voren gekomen die tot een aanpassing van het veldwerkprogramma heeft geleid. In de volgende tabel is een overzicht van het uitgevoerde veldwerkprogramma weergegeven. Tabel 9: Overzicht veldwerkprogramma Onderdeel Boringen Boringen met peilbuis

Aantal

Diepte (m –mv)

16

0,5

13

Max. 3,0

5

Max. 2,6 – 3,6

Nummers 13, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 31 02, 03, 04, 05, 08, 09, 10, 12, 14, 15, 30, 32, 33 01, 06, 07, 11, 34

De boringen 2, 9 en 10 zijn gestaakt op puin en boring 31 op beton. Afwijkingen ten opzichte van BRL SIKB 2000 Bij de uitvoering van de veldwerkzaamheden is niet afgeweken van de BRL SIKB 2000 en de protocollen 2001 en 2002.

rapportnummer 204600-10/R01 d.d. 27 oktober 2016

16/28