Document · PDF

Factsheets SIA 2024 zonder financiële informatie

Raadsvergadering 15 juli 2024, gemeente enschedeBij agendapunt: Actualisatie Strategische Investeringsagenda24.446 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

R EE TM

UC PROD EBRUIK HERG ERIALEN T EN MA

T EN

VERBONDEN MET AANLIGGENDE ECONOMISCHE CE NTRA

BAN E N G ROEI TOPL OCAT IES VE R INN ANT W OVA OO RD TI E B EDR E GRO ST IJV EI EN EN EDE EN A LI T TR JKE N A C VO BE IEU TIE OR W Z T F I AA E EN IN LB WO GE A A ON N M R D IVE EN ILI RS TO EU EK S Z I O MS JN TB ATT E R S TE ACT ND IE IG F,

K ANS

BA AN

F TIE AP AA TA D LIM VIN GK GE OM

EBRU G A SG REN

ING NLE V

ID HE ND

BEST A ANS ALE DIGIT

ND F KE SIE ER ON TW SP NE N RE E

SAME A AN NAME

WEK PARING EN OP

A EN ANT S C RE H ED KKE E LIJ K

B STA

A ARD INDE VERM KL EN IMA WA ATB TE E S RR T E OB ND UU IG ST

DEEL

KHEID GELIJ NSEN

IN EN CL SC US HE IEF DE

EN LIG VEI

EN R OPG IEL

OEI EN AL

IN G

NG V S TI

OM G

SV E

OMEN EN BI

OOR IED ERE EN

INKOMEN, RONDK EA ND NT IES

SEN, N K AN EN VA ISICO’S T T U BEN EINEN R L V ER K

HUI

ZO ND EL EE F

RHEID TE

EN GEME

Z EK E

I OC

ENERGIEBES

R A AL ATNEU T KLIMA

E SS IA LL

JSTAND

PROJECT: DIA ZUID

MENS GERIC

NA L EN

PR OF

E STA A AND BEST

TD ES AM

COM M

ILE

GS RIN

EN L

UN ICE

D GOEDE

D TA

IN G

SIG RE ND UI

MENSGE

DEL I

RICHT H

INTERN

EN NDE N E E ZO E, G BUURT LIG VEI BARE F LEE

ANDELE

E BERE

IKBA AR HEID

Integrale wijkaanpak Zuid (voorheen: Dia Zuid)

Geef een beknopte samenva ng van het project.

Is het project een fase binnen een grotere gebiedsontwikkeling ? Zo ja; schets kort de grote gebiedsontwikkeling en de samenhang tussen eerdere fasen en de fase van dit project

De integrale wijkaanpak Zuid is een langjarige aanpak voor enkele wijken in stadsdeel Zuid waar een extra impuls nodig is om de complexe sociale- en fysieke vraagstukken het hoofd te kunnen bieden. Primaire doel is de lee aarheid en de (sociale) veiligheid in de wijk te verbeteren. Binnen de wijkaanpak werken professionele organisa es, waaronder woningbouwcorpora es, zorg- en welzijnsorganisa es, gemeente en bewoners samen aan de beoogde doelen. In Enschede Zuid zijn de wijken Wesselerbrink NO (’t Lang) en de buurt Hanenberglanden in Stroinkslanden Zuid vanuit de Stedelijke Investerings Afweging (SIA) geprioriteerd. Deze kwetsbare wijken kennen onder andere op het gebied van taal, inkomen, (energie)armoede, (woon)overlast, criminaliteit, lee aarheid en veiligheid grote uitdagingen. Er wordt een plan van aanpak gemaakt voor het vervolg en organisa e van de integrale wijkaanpak in Zuid. Op dit moment wordt er vanuit verschillende lijnen gewerkt aan zaken die later bij elkaar gevoegd zullen worden: - Vanuit de gemeente brede aanpak Energiearmoede worden kleinere maatregelen voor woningeigenaren begeleid. Daarnaast wordt speciﬁek voor Zuid (naast Twekkelerveld) ingestoken op het aanbieden van een isolerende maatregel (spouwmuurisola e) voor par culiere woningeigenaren die in de doelgroep energiearmoede vallen.

Vanuit dit traject zullen ervaringen worden? opgedaan met de wijze waarop we bewoners kunnen bereiken. De geleerde lessen nemen we mee in de wijkaanpak. - Het uitwerken van een gemeentebreed Energiebesparingsplan Enschede. Op basis van dit plan wordt een aanvraag voor het Na onaal Isola e Programma ingediend. Dit plan gee een voorzet voor de te volgen stappen van de verduurzaming van de bestaande woningvoorraad en de planning die daarbij gevolgd kan worden voor de middellange termijn. Dat hee naast een

stadsbreed belang ook zeker een belang voor de prioriteitswijken in stadsdeel Zuid. De opstart van de integrale wijkaanpak betre de prioriteitswijken Wesselerbrink NO (Het Lang) en Hanenberglanden (Stroinkslanden Zuid). - Eind 2023 is een aanvraag ingediend bij het volkshuisves ngsfonds voor Hanenberglanden. Deze aanvraag is, onder voorbehoud besluit coﬁnanciering door de raad, toegekend. De meerjarige regeling speciﬁeke uitkering (SPUK) Herstructurering volkshuisves ng hee tot doel om als onderdeel van een integrale wijkaanpak, de lee aarheid te verbeteren en de veiligheid in kwetsbare gebieden te bevorderen, primair door woningen te herstructureren, in het bijzonder de par culiere woningvoorraad en secundair door de inrich ng van de omringende openbare ruimte. De wijkaanpak kent een breed gebiedsgericht programma. Enkele projecten zijn in voorbereiding. - Wesselerbrink Noord-Oost (Het Lang) a. Wijkaanpak Uitvoeringsplan Wijkaanpak  Ontwerp openbare ruimte/ondergrond Het Lang met o.a. Vervanging Warmtenet  Rioleringsopgave  Water b. Pilot Renova edeal Twente (aanpak energiearmoede) c. Uitvoering stadsdeel agenda De uitvoering van het Integraal ontwerp is het vliegwiel voor de opzet van de wijkaanpak Wesselerbrink Noord Oost. - Hanenberglanden: a. Wijkaanpak Uitvoeringsplan Wijkaanpak b.

Uitvoering Project Volkshuisves ngsfonds(VHF)  Verbetering en verduurzaming woningen  Herstructurering openbaar groen

c. Uitvoering Stadsdeelagenda d. Herstructureringsopgave (sloop nieuwbouw) en aanpak openbare ruimte Het project uitvoering volkshuisves ngsfonds is het beoogde vliegwiel voor de opzet van de wijkaanpak Hanenberglanden.

Waar ligt het (stadsdeel + kaartje)

Wat is de bijdrage aan de opgaven van de stad ?

Een par cipa etraject maakt onlosmakelijk onderdeel uit de wijkaanpak. Er wordt gestart met een wijkanalyse, mogelijke koppelkansen, het opze en van een overlegstructuur, een programmaplan en een communica e- en par cipa eplan. De vervolgstap betre het opstellen van een wijkvisie en de doorvertaling van verschillende gemeentelijke doelstellingen naar concrete projecten en ac viteiten. Hieronder de focusgebieden voor de integrale wijkaanpak in Zuid. Kaart 1: ’t Lang (Rood) Wesselerbrink Noord-Oost (4) Kaart 2: Hanenberglanden (Zwart) dat ligt binnen Stroinkslanden Zuid (7)

Beschrijf zo concreet mogelijk of, en zo ja hoe het project bijdraagt aan het doel. Neem daarin indien mogelijk in ieder geval de onderstaande afwegingsinforma e op.

Inclusief Enschede 1 Elke inwoner hee de mogelijkheid tot ﬁnanciële zekerheid en stabiliteit (in levensonderhoud kunnen voorzien en een dak boven het hoofd)

2 Elke inwoner hee de mogelijkheid om keuzes te maken die gezond leven makkelijker maken. (s mulerende leefomgeving en mensen zien naar elkaar om)

1. Huisves ng bijzondere doelgroepen 2. Aandeel sociale woningbouw 3. Aandeel betaalbare woningen 4. Soort banen in gebiedsontwikkeling (voor welke doelgroep)

1. Draagt het project bij aan meer beweging, aan groenere leefomgeving/schone lucht?

Algemeen Binnen de wijkaanpak is extra aandacht voor de doelgroep huishoudens in energiearmoede. We helpen en ontzorgen de doelgroep zoveel mogelijk bij het nemen van energiezuinige maatregelen voor een lagere energierekening. Hanenberglanden We ze en de middelen van het volkshuisves ngsfonds, als onderdeel van de integrale aanpak, in voor het verbeteren van de lee aarheid en veiligheid door:  Herstructurering woningen en of verbetering par culiere woningvoorraad  (Her)inrich ng omringende openbare ruimte. Een goed geïsoleerde- en verbeterde woning zorgt voor een lagere energierekening en stelt onderhoudskosten uit. Dit draagt direct bij aan de bestaanszekerheid. Bij de uitwerking van het totale wijkplan worden ook mogelijke ontwikkelloca es verkend. We hebben daarbij oog voor betaalbare huisves ng voor jongeren, ouderen en zorgbehoevenden. Daarnaast verkennen we met onze partners de kansen die de bestaande woningvoorraad biedt. We brengen samen met de betrokken partners en bewoners de verbetermogelijkheden voor meer beweging in de openbare ruimte in beeld. We benu en bij de realisa e daarvan waar mogelijk de koppelkansen. Dit kan o.a. bij ondergrondse projecten waar de openbare

2. Draagt het project bij aan het s muleren van ontmoe ngen? 3. Fietsen en wandelen bevorderen boven autogebruik

3 Elke inwoner hee de kans zich op maal te ontwikkelen (jeugdige groeit veilig en stabiel op, inwoners nemen deel aan de samenleving en iedere inwoner ontwikkelt talenten)

Groen en duurzaam Enschede 1 Enschede is klimaatneutraal

1. Goede spreiding scholen en sociale voorzieningen 2. Wijkvoorzieningen

ruimte (deels) geherstructureerd wordt. Dit biedt kansen voor ﬁets- en wandelroutes, het creëren van ontmoe ngsplekken en het creëren van een s mulerende groenere woonomgeving. We houden hierbij rekening met de wensen van de bewoners. Ook ze en we in op een verbeterde isola e en ven la e van de woning. Hierdoor neemt de vochtproblema ek in woningen af. Dit hee een posi ef eﬀect op de gezondheid. Samen met de partners en bewoners wordt gekeken naar het realiseren van een aantrekkelijk woonmilieu. Binnen de wijkaanpak is aandacht voor de jeugdige bewoner. Gezond en veilig opgroeien, talentontwikkeling en meedoen naar vermogen en het bieden van passende ondersteuning maken onderdeel uit van de sociale component binnen de aanpak. Mogelijke eﬀecten: De jeugd speelt en neemt deel aan sport en cultuur; gaat naar school en behaalt diploma's of een startkwaliﬁca e. De energietransi e is een essen eel thema binnen de integrale wijkaanpak. Er wordt ingezet op de verduurzaming van de bestaande woningvoorraad en versnelling van de totale verduurzamingsopgave. Waar mogelijk wordt de koppeling gemaakt met toekoms ge warmtebronnen voor woningen en opwek hernieuwbare energie (zoals o.a. het plaatsen van zonnepanelen). We ze en in op klimaatbestendige woningen en omgeving, het isoleren van woningen voor lager energieverbruik, minder co2 uitstoot en lagere

6. Maatregelen voor hernieuwbare energie (ba erij, trafo, voorkomen netconges e etc.) 7. Aandacht voor reduc e CO2 bij realisa e project (energiegebruik, transport, materialen)

2 Enschede is klimaatbestendig en waterrobuust ingericht

1. S jging klimaatlabel openbare ruimte 2. Maatregelen voor vasthouden water 3. Maatregelen voor drinkwater/waterkwaliteit

3 Enschede is groen en biodivers

1. Toevoeging aantal bomen 2. Toevoeging m2 groen (buurtgroen, stedelijk groen) 3. Versterken biodiversiteit 4. Daling hi estress

energielasten voor de langere termijn. We geven samen met de woningbouwcorpora es invulling aan de verduurzaming van woningen. De woningbouwcorpora es dragen zorg voor de (sociale) huurwoningen en de gemeente richt zich op de par culiere woningeigenaar. Informeren, besparen, isoleren en ven leren zijn daarin belangrijke onderdelen. De inten e is de par culiere woningeigenaar zoveel mogelijk te ontzorgen. Bij gespikkeld bezit (huur- en koopwoningen in één blok door elkaar) proberen we de par culiere woningeigenaar te laten meeli en op het aanbod en planning van de woningcorpora es. Binnen de integrale wijkaanpak wordt samen met partners en bewoners gewerkt aan oplossingen om hi estress en wateroverlast te verminderen en droogte in de zomerperiode te voorkomen. We sturen op het klimaatbestendig maken van de tuinen en daken en groen blauw aanpassingen in de openbare ruimte. Waar mogelijk wordt deze opgave gekoppeld aan plannen voor vervanging van riolering en of onderhoud aan wegen. De wijkaanpak leidt tot een wijkplan. Daarin worden de verschillende projecten die bijdrage aan de diverse (gemeentelijke) doelstellingen beschreven. Hierin wordt nadrukkelijk gestuurd op de doelstellingen ten aanzien van groen, klimaat, hi estress, droogte etc. We zoeken, waar mogelijk, meer de groene verbinding tussen de wijk en het buitengebied. Deze doelstellingen

maken onderdeel uit van de programma's van eisen en verwerkt in de uitvoeringsplannen. 4 Enschede is circulair

Aantrekkelijk Enschede 1 Enschede hee veel baankansen

2 Talent wordt aangetrokken, vastgehouden en ontwikkeld

1. Is de grondstoﬀeninzet van dit project circulair? 2. Is inkoop circulair? 3. Welke eisen stellen we aan ontwikkelaar o.g.v. circulariteit?

Circulariteit van grondstoﬀen en inkoop zijn uitgangspunten binnen de wijkaanpak. Bij de uitvoering van alle projecten s muleren we het gebruik van circulaire stoﬀen en stellen daarvoor eisen op. Ook informeren we de par culiere woningeigenaar over het gebruik van biobased materiaal bij verduurzaming om de toepassing van bio-based producten te s muleren.

Door het verbeteren van het woonmilieu en de openbare ruimte in stadsdeel Zuid, wordt het ook voor ondernemingen aantrekkelijker om zich In Enschede Zuid te ves gen. Dit kan een groei van de wijkeconomie en extra banen tot gevolg hebben.

We sturen in stadsdeel Zuid waar mogelijk aan op een meer divers woningaanbod. Bij het schrijven van de wijkplannen Wesselbrink (’t Lang) en Hanenberglanden zal hierop gestuurd worden. Ook wordt naast de goedkope en betaalbare woning gekeken naar een duurder segment woning. De ontwikkelkansen in Zuid als oplossing voor de woonvraag worden verkend. Een meer divers woningaanbod vergroot de aantrekkingskracht op de benoemde wijken en bereikt meerdere doelgroepen.

3 In Enschede kunnen je pre g en gezond wonen en leven

Open Enschede 1 Enschede is een op de inwoner gerichte gemeente waarbij de menselijke maat uitgangspunt is voor ons handelen

6. Aantal woningen onder NHG/boven NHG 1. Verbetering interne bereikbaarheid 2. Omvang herstructurering bestaande wijken/buurten: aantal woningen, groenere leefomgeving, schone lucht, minder geluidsoverlast, gezonde bodem.

1. Wijze van communiceren 2. Vertaling van menselijke maat in regelgeving

De integrale wijkaanpak richt zich primair op het vergroten van de (sociale) veiligheid en de lee aarheid in de wijk. We ze en binnen die aanpak onder andere in op:  verminderen criminaliteit, waaronder illegale (onder)verhuur en straatcriminaliteit(dealen)  verbetering van openbaar groen  een gezond binnenklimaat van woningen  verminderen van geluidsoverlast Een laag percentage (drugs)criminaliteit creëert een veiligere leefomgeving en hogere waardering van de woonomgeving. Meer groen zorgt voor een gezondere omgeving. Goede ven la e in woningen vermindert de vochtproblema ek en gezondheidsklachten. Verbeterde (glas) isola e vermindert tevens de geluidsoverlast. Daarnaast verkennen we samen met onze professionele partners en bewoners de mogelijkheden voor herstructurering.

Communica e en par cipa e zijn enorm belangrijk bij de wijkaanpak. Hiervoor wordt een rich nggevend communica e- en par cipa eplan opgesteld. Per wijk wordt dit plan samen met de partners en bewoners op maat gemaakt. Het doel is zoveel mogelijk bewoners te bereiken. We ze en daarvoor onder andere in op een op male digitale informa everstrekking via de diverse kanalen, extra welzijnswerk voor bewoners die digitaal moeilijk te bereiken zijn en een

onderzoek door Hogeschool Saxion om te kijken wat er nodig is om het bereik te vergoten.

2 Enschede is een netwerkende en responsieve gemeente

1. Samenwerking met andere partners 2. Faciliteren ini a even vanuit de samenleving

3 Enschede is in toenemende mate een digitale gemeente 10.

Welke besluiten zijn er eerder al door de raad genomen?

De fysieke ingrepen in Hanenberglanden (VHF) en vervanging warmtenet ’t Lang vormen een vliegwiel voor de wijkaanpak. Achter de voordeur komen zien we als een kans. Hierdoor komen in gesprek over verduurzaming, langer zelfstandig wonen, signaleren mogelijke (sociale) problemen en verwijzen, waar nodig, bewoners door naar onze (sociale) partners. Om een duurzaam verschil te maken moeten diverse disciplines (binnen en buiten de gemeente) met inwoners samen werken aan de vraagstukken. We zijn onderdeel van een netwerksamenleving en hebben onze partners nodig om alle doelstellingen gerealiseerd te krijgen. Binnen de wijkaanpak werkt de gemeente onder andere samen met woningcorpora es, zorg- en welzijnsorganisa es, ondernemers, bewoners en andere stakeholders. Per project sluiten andere partners aan. Ten aanzien van de infrastructurele werkzaamheden wordt ook met o.a. Ennatuurlijk, Enexis en Vitens samengewerkt. Binnen de wijkaanpak wordt ook ruimte gegeven aan bewonersini a even. De gemeente kan daarbij adviseren en faciliteren. Binnen de wijkaanpak streven we een op male digitale informa everstrekking na.

N.v.t.

11.

Schrijf in hoofdlijn de planning uit (graag in 3 periodes: tussen nu en 2025, 2025 – 2030, 20302035), wanneer is welk onderdeel/afwegingsinforma e gereed (woningen, voorzieningen, water, groen etc.)

Globale planning wijkaanpak 2024-2025: Opstellen programmaplan, communica e- en par cipa eplan en start par cipa etraject. 2025-2035: Opstellen wijkvisie en doorvertaling gemeentelijke doelstellingen naar concrete projecten en ac viteiten en daaraan uitvoering geven. NB: Ieder project binnen de wijkaanpak kent een eigen doorloop jd en plan van aanpak.

NG JONG EN OUD TALENTONTWIKKELI

EN N AM OE Z A DE GR UUR HE D NSC E HE

EN OP DE SC

TA L

RS IVE

AIR

IOD NB NE OE

CIRCUL

E GM VIN N GE RE OM DIE NE N EN OE GR ANTE PL

R EE TM

UC PROD EBRUIK HERG ERIALEN T EN MA

T EN

VERBONDEN MET AANLIGGENDE ECONOMISCHE CE NTRA

K ANS

BA AN

F TIE AP AA TA D LIM VIN GK GE OM

EBRU G A SG REN

ING NLE V

ID HE ND

BEST A ANS ALE DIGIT

ND F KE SIE ER ON TW SP NE N RE E

SAME A AN NAME

WEK PARING EN OP

A EN ANT S C RE H ED KKE E LIJ K

B STA

A ARD INDE VERM KL EN IMA WA ATB TE E S RR T E OB ND UU IG ST

DEEL

KHEID GELIJ NSEN

IN EN CL SC US HE IEF DE

EN LIG VEI

EN R OPG IEL

OEI EN AL

IN G

NG V S TI

OM G

SV E

OMEN EN BI

OOR IED ERE EN

INKOMEN, RONDK EA ND NT IES

SEN, N K AN EN VA ISICO’S T T U BEN EINEN R L V ER K

HUI

ZO ND EL EE F

RHEID TE

EN GEME

Z EK E

I OC

ENERGIEBES

R A AL ATNEU T KLIMA

E SS IA LL

JSTAND

PROJECT: DIEKMAN SPORTCAMPUS

MENS GERIC

NA L EN

PR OF

E STA A AND BEST

TD ES AM

COM M

ILE

GS RIN

EN L

UN ICE

D GOEDE

D TA

IN G

SIG RE ND UI

MENSGE

DEL I

RICHT H

INTERN

EN NDE N E E ZO E, G BUURT LIG VEI BARE F LEE

ANDELE

E BERE

IKBA AR HEID

Topsportcampus Diekman

Geef een beknopte samenva ng van het project.

Is het project een fase binnen een grotere gebiedsontwikkeling ? Zo ja; schets kort de grote gebiedsontwikkeling en de samenhang tussen eerdere fasen en de fase van dit project

Het doel is het creëren van een topsportklimaat in het gebied Diekman West. Een groot deel van het project bestaat uit de realisa e van een trainingscomplex voor FC Twente met daarbij een Sportmedisch datacentrum. In dit gebied wordt ook het nieuwe zwembad gerealiseerd. Het openbare terrein tussen alle sportvoorzieningen moet opnieuw worden ingericht zodat het een aantrekkelijk gebied wordt. Ook leggen we hier een nieuw waterafvoersysteem aan voor afvoer van water uit de wijk Varvik-Diekman. Het is geen onderdeel van een grotere gebiedsontwikkeling maar hangt wel samen met projecten in de directe omgeving zoals de nieuwbouw van het zwembad en de sportclustering op Diekman Oost.

Waar ligt het (stadsdeel + kaartje)

Wat is de bijdrage aan de opgaven van de stad ?

Inclusief Enschede 1 Elke inwoner hee de mogelijkheid tot ﬁnanciële zekerheid en stabiliteit (in levensonderhoud kunnen voorzien en een dak boven het hoofd) 2 Elke inwoner hee de mogelijkheid om keuzes te maken die gezond leven makkelijker maken. (s mulerende leefomgeving en mensen zien naar elkaar om)

Dit ligt in stadsdeel Oost.

Dit project draagt vooral bij aan het vasthouden van talent. Daarbij gaat het zowel om sporters als om par jen die hieraan gerelateerd zijn en daarmee banen realiseren in Enschede op zowel Sport-Medisch gebied als op het gebied van data analyse. n.v.t.

Dit project is in eerste instan e gericht op topsporters. Maar ook de LOOT leerlingen van het stedelijk lyceum als leden van amateursportverenigingen kunnen gebruik maken van een deel van de faciliteiten. Bovendien is bekend dat de trainingen van de FC Twente selec e vaak bezocht worden door vaste (vaak oudere) supporters waarvoor dit ook een plek is voor sociale contacten.

3 Elke inwoner hee de kans zich op maal te ontwikkelen (jeugdige groeit veilig en stabiel op, inwoners nemen deel aan de samenleving en iedere inwoner ontwikkelt talenten) B Groen en duurzaam Enschede 1 Enschede is klimaatneutraal

2 Enschede is klimaatbestendig en waterrobuust ingericht 3 Enschede is groen en biodivers

4 Enschede is circulair C

Aantrekkelijk Enschede 1 Enschede hee veel baankansen

2 Talent wordt aangetrokken, vastgehouden en ontwikkeld

3 In Enschede kunnen je pre g en gezond wonen en leven D

Open Enschede

Op Diekman Oost worden de amateursporten gebundeld op Diekman west de topsporten.

Het gebouw van het trainingscomplex en het SMDC worden energieneutraal gerealiseerd. Er is ook veel aandacht voor eigen energievoorziening en wateropvang. In de herstructurering wordt ook de waterafvoer van de wijk Varvik Diekman opgenomen door een nieuw aan te leggen bovengrondse waterafvoer. Voor het plan moeten helaas een aantal bomen worden gekapt maar deze worden gecompenseerd in de nieuw aan te leggen openbare ruimte Nog niet bekend.

Het sportmedisch datacentrum (SMDC) biedt onderdak aan verschillende organisa es die zich inze en op het snijvlak van sport, gezondheidzorg, onderzoek en data analyse. Dit biedt arbeidsplaatsen in het hoge segment. Het onderhoud en beheer van het sportcomplex en de openbare ruimte biedt banen in alle segmenten. Een topsportvoorziening als deze biedt spor alent de mogelijkheid om zich in Enschede te ontwikkelen en voorkomt dat ze moeten vertrekken naar andere delen van het land. Het draagt bij aan het voorzieningenklimaat in Enschede.

1 Enschede is een op de inwoner gerichte gemeente waarbij de menselijke maat uitgangspunt is voor ons handelen 2 Enschede is een netwerkende en responsieve gemeente

10. 11.

3 Enschede is in toenemende mate een digitale gemeente Welke besluiten zijn er eerder al door de raad genomen? Schrijf in hoofdlijn de planning uit (graag in 3 periodes: tussen nu en 2025, 2025 – 2030, 20302035), wanneer is welk onderdeel/afwegingsinforma e gereed (woningen, voorzieningen, water, groen etc.)

n.v.t.

Er is sprake van een netwerkorganisa e in het SMDC en het trainingscomplex. Par jen die bijvoorbeeld betrokken zijn : Pro F, OCON, UT, Saxion, MST, Demcon, FC Twente. n.v.t. Inten eovereenkomst op 4 februari 2021 Bouwrijp maken in 2024-2025 Bouw trainingscomplex en SMDC in 2025 In gebruik name trainingscomplex en SMDC zomer 2026 Aanleg OR in 2026

NG JONG EN OUD TALENTONTWIKKELI

EN N AM OE Z A DE GR UUR HE D NSC E HE

EN OP DE SC

TA L

RS IVE

AIR

IOD NB NE OE

CIRCUL

E GM VIN N GE RE OM DIE NE N EN OE GR ANTE PL

R EE TM

UC PROD EBRUIK HERG ERIALEN T EN MA

T EN

VERBONDEN MET AANLIGGENDE ECONOMISCHE CE NTRA

K ANS

BA AN

F TIE AP AA TA D LIM VIN GK GE OM

EBRU G A SG REN

ING NLE V

ID HE ND

BEST A ANS ALE DIGIT

ND F KE SIE ER ON TW SP NE N RE E

SAME A AN NAME

WEK PARING EN OP

A EN ANT S C RE H ED KKE E LIJ K

B STA

A ARD INDE VERM KL EN IMA WA ATB TE E S RR T E OB ND UU IG ST

DEEL

KHEID GELIJ NSEN

IN EN CL SC US HE IEF DE

EN LIG VEI

EN R OPG IEL

OEI EN AL

IN G

NG V S TI

OM G

SV E

OMEN EN BI

OOR IED ERE EN

INKOMEN, RONDK EA ND NT IES

SEN, N K AN EN VA ISICO’S T T U BEN EINEN R L V ER K

HUI

ZO ND EL EE F

RHEID TE

EN GEME

Z EK E

I OC

ENERGIEBES

R A AL ATNEU T KLIMA

E SS IA LL

JSTAND

PROJECT: ESCHMARKERVELD

MENS GERIC

NA L EN

PR OF

E STA A AND BEST

TD ES AM

COM M

ILE

GS RIN

EN L

UN ICE

D GOEDE

D TA

IN G

SIG RE ND UI

MENSGE

DEL I

RICHT H

INTERN

EN NDE N E E ZO E, G BUURT LIG VEI BARE F LEE

ANDELE

E BERE

IKBA AR HEID

Eschmarkerveld

Geef een beknopte samenva ng van het project. Is het project een fase binnen een grotere gebiedsontwikkeling ? Zo ja; schets kort de grote gebiedsontwikkeling en de samenhang tussen eerdere fasen en de fase van dit project Waar ligt het (stadsdeel + kaartje) Wat is de bijdrage aan de opgaven van de stad ?

3. 4.

Inclusief Enschede 1 Elke inwoner hee de mogelijkheid tot ﬁnanciële zekerheid en stabiliteit (in levensonderhoud kunnen voorzien en een dak boven het hoofd)

Realisa e van een woonwijk van circa 800, grotendeels betaalbare, woningen voor een brede doelgroep in een groen en gezonde omgeving. Het gebied maakte ooit deel uit van de Vinex ontwikkeling Eschmarke. Het is nu een op zichzelf staande ontwikkeling.

Stadsdeel Oost, kaartje zie boven Beschrijf zo concreet mogelijk of, en zo ja hoe het project bijdraagt aan het doel. Neem daarin indien mogelijk in ieder geval de onderstaande afwegingsinforma e op. Op het Eschmarkerveld realiseren we een gemengd programma voor diverse doelgroepen, waarin ook ruimte is voor bijzondere doelgroepen zoals duurzame pioniers en ouderen die een seniorenhof willen realiseren. Het aandeel sociale

2 Elke inwoner hee de mogelijkheid om keuzes te maken die gezond leven makkelijker maken. (s mulerende leefomgeving en mensen zien naar elkaar om)

3 Elke inwoner hee de kans zich op maal te ontwikkelen (jeugdige groeit veilig en stabiel op, inwoners nemen deel aan de samenleving en iedere inwoner ontwikkelt talenten)

Groen en duurzaam Enschede 1 Enschede is klimaatneutraal

2 Enschede is klimaatbestendig en waterrobuust ingericht

3 Enschede is groen en biodivers

huur is ca. 20% en ruim 70% van de woningen valt in de betaalbare categorie. Er is nog niet besloten of er extra eisen aan de duurzaamheid van de woningen gesteld gaan worden die verder gaan dan de algemeen geldende normen. In het koersdocument is vastgelegd dat groen, gezond en gemengd de hoofdthema's zijn voor de wijk. Dit betekent dat bij het uitwerken van de plannen het realiseren van een groene woonomgeving die uitnodigt tot beweging en ontmoe ng een belangrijk uitgangspunt is. Dit resulteert in een uitgebreid netwerk van ﬁets- en wandelpaden. Daarnaast vergroot de integra e van de F35 Enschede Gronau in de wijk een extra s mulans om de ﬁets te gebruiken. Zie ook onder punt 1 en 2. Door het behouden en aanvullen van bestaande groenstructuren hebben nagenoeg alle woningen in het Eschmarkerveld direct contact met openbaar groen. Vanwege de hoge grondwaterstanden in het Eschmarkerveld is in het masterplan veel aandacht voor ontwatering en waterberging, wat resulteert in een robuuste groen/blauwe structuur in het gebied. In het Eschmarkerveld wordt ruimte geboden aan het toevoegen van sociaalmaatschappelijke en zorgvoorzieningen. De realisa e van de nieuwe wijk vergroot bovendien het draagvlak voor het grote aanbod aan voorzieningen in de directe omgeving (winkelcentrum, sportvoorzieningen, basisscholen).

Deze voorzieningen hebben in de huidige situa e te kampen met onderbenu ng. Het Eschmarkerveld wordt volgens de nieuwste duurzaamheidsnormen ontwikkeld. We overwegen nog om in delen van het gebied de lat een stukje hoger te leggen. De hele wijk wordt gasloos ontwikkeld. We overwegen nog om in deelprojecten meer aandacht te vragen voor bijvoorbeeld circulariteit en biobased bouwen. Strijdigheid van ambi es (energie, circulair, biobased, betaalbaar, ….) is hierbij wel een aandachtspunt. Veel volwassen groen in combina e met een robuuste waterstructuur maken Eschmarkerveld klimaatbestendig. In het gedeelte van de wijk met de hoogste grondwaterstanden wordt het ontwerp hierop aangepast. Zo is het mogelijk om in een gebied met zeer hoge grondwaterstanden toch veel woningen te realiseren. De ontwikkeling van Eschmarkerveld draait om het behoud van de vele volwassen bomen in het gebied. Deze worden aangevuld met nieuwe bomen en ander groen. Per saldo wordt het gebied natuurlijk niet groener door de ontwikkeling van een

4 Enschede is circulair

Aantrekkelijk Enschede 1 Enschede hee veel baankansen

2 Talent wordt aangetrokken, vastgehouden en ontwikkeld

3 In Enschede kunnen je pre g en gezond wonen en leven

Open Enschede

woonwijk in landelijk gebied. De biodiversiteit wordt versterkt door de centrale beekzone te verbindingen met de ecozone ten oosten van de wijk en bij de inrich ng van de buitenruimte uit te gaan van doelsoorten zoals de kamsalamander. Daarnaast compenseert het project (grotendeels buiten het plangebied) het wegvallen van leefgebied voor kleine marterach gen en egels door het creëren van nieuw leefgebied dat aansluit op bestaande natuur en de ecozone. Circulariteit is een belangrijk uitgangspunt. We laten dit terugkomen in de uitgi ecriteria en in onze eigen keuzes bij de inrich ng van de openbare ruimte. Speciﬁeke eisen aan ontwikkelende par jen moeten nog worden uitgewerkt. Strijdigheid van ambi es (energie, circulair, biobased, betaalbaar, ….) is hierbij wel een aandachtspunt. Eschmarkerveld is nagenoeg volledige een woonontwikkeling waarbij de hooguit de realisa e van enkele voorzieningen en werken aan huis een bescheiden bijdrage zal leveren aan de banengroei. Voor de toekoms ge bewoners is de bereikbaarheid van banen via alle modaliteiten (ﬁets, bus, trein en auto) uitstekend. Eschmarkerveld voegt woningaanbod toe voor mensen die graag in een groene wijk willen wonen op ﬁetsafstand van het centrum. Eschmarkerveld gaat een diverse doelgroep bedienen die een dergelijk woonmilieu zoekt. Er worden ca. 800 woningen toegevoegd, waarvan ca.

20% sociale huur, 15% midden huur, 50% betaalbare koopwoningen (onder 355k) en ca. 10% duurdere koopwoningen (projectontwikkeling en kaveluitgi e), ook is er ruimte voor bijzondere woonconcepten (5%). In samenwerking met mobiliteitsbeleid wordt onderzocht of het verleggen van de buslijn naar Losser naar een route via Eschmarkerveld, sta on Eschmarke en Euregio Bedrijvenpark kan bijdragen aan het verbeteren van de bereikbaarheid. Dit zou meer betekenis geven aan het sta on Eschmarke (snelst met OV en auto bereikbare sta on vanuit Losser). De uitstekende bereikbaarheid per ﬁets (F35) draagt bij aan een lager autobezit en -gebruik en daarmee aan een beter lee limaat in de nieuwe wijk.

1 Enschede is een op de inwoner gerichte gemeente waarbij de menselijke maat uitgangspunt is voor ons handelen 2 Enschede is een netwerkende en responsieve gemeente

10. 11.

N.v.t.

De planontwikkeling wordt afgestemd met stakeholders zoals ProRail, NS, Landschap Overijssel en Euregio Bedrijvenpark. Daarnaast verkennen we met ini a efnemers zoals de s ch ng Seniorenhof of bijzondere woonconcepten waar vraag naar is op het Eschmarkerveld kunnen landen. N.v.t. Vaststelling van het Koersdocument in 2022. T/m 2025: afronden bestemmingsplan, bouwrijp maken en woonrijp maken hoofdstructuren (F35, beekzone, hoofdontslui ngen, groenstructuren) 2025-2030: oplevering ca. 100 woningen per jaar inclusief aangrenzende openbare ruimte 2030-2035: oplevering ca. 100 woningen per jaar t/m 2033, afronding inrich ng openbare ruimte en overdracht aan beheer.

NG JONG EN OUD TALENTONTWIKKELI

EN N AM OE Z A DE GR UUR HE D NSC E HE

EN OP DE SC

TA L

RS IVE

AIR

IOD NB NE OE

CIRCUL

E GM VIN N GE RE OM DIE NE N EN OE GR ANTE PL

R EE TM

UC PROD EBRUIK HERG ERIALEN T EN MA

T EN

VERBONDEN MET AANLIGGENDE ECONOMISCHE CE NTRA

K ANS

BA AN

F TIE AP AA TA D LIM VIN GK GE OM

EBRU G A SG REN

ING NLE V

ID HE ND

BEST A ANS ALE DIGIT

ND F KE SIE ER ON TW SP NE N RE E

SAME A AN NAME

WEK PARING EN OP

A EN ANT S C RE H ED KKE E LIJ K

B STA

A ARD INDE VERM KL EN IMA WA ATB TE E S RR T E OB ND UU IG ST

DEEL

KHEID GELIJ NSEN

IN EN CL SC US HE IEF DE

EN LIG VEI

EN R OPG IEL

OEI EN AL

IN G

NG V S TI

OM G

SV E

OMEN EN BI

OOR IED ERE EN

INKOMEN, RONDK EA ND NT IES

SEN, N K AN EN VA ISICO’S T T U BEN EINEN R L V ER K

HUI

ZO ND EL EE F

RHEID TE

EN GEME

Z EK E

I OC

ENERGIEBES

R A AL ATNEU T KLIMA

E SS IA LL

JSTAND

PROJECT: ZWEMBAD DE BRUG

MENS GERIC

NA L EN

PR OF

E STA A AND BEST

TD ES AM

COM M

ILE

GS RIN

EN L

UN ICE

D GOEDE

D TA

IN G

SIG RE ND UI

MENSGE

DEL I

RICHT H

INTERN

EN NDE N E E ZO E, G BUURT LIG VEI BARE F LEE

ANDELE

E BERE

IKBA AR HEID

Gebiedsontwikkeling Glanerbrug

Geef een beknopte samenva ng van het project.

Is het project een fase binnen een grotere gebiedsontwikkeling ? Zo ja; schets kort de grote gebiedsontwikkeling en de samenhang tussen eerdere fasen en de fase van dit project

Er is besloten over te gaan tot sloop van Zwembad De Brug. Een alterna ef zwembad blijkt niet haalbaar te zijn op deze plek. Er zijn twee mo es aangenomen voor fysieke ontwikkelingen Glanerbrug waar de middelen die gereserveerd stonden voor een zwembad ingezet kunnen worden. Een mo e over gecombineerde sporthal/zwembad bij Noabersport en een mo e over een ontmoe ngsplek in het hart van Glanerbrug. Ja. Beide mo es dragen bij aan een sterk voorzieningencluster in een kwetsbaar gebied in Glanerbrug. Het betekent een ontwikkeling in de fysieke ruimte voor sport, ontmoeten en ac vering. De ene mo e biedt kansen om in het nieuwe ontmoe ngscentrum plek te bieden voor bijvoorbeeld de bibliotheek, ambtelijke beze ng, wijkwijzer, wijkteams, poli e en overige beze ng indien wenselijk. De andere mo e is een impuls voor het dorp qua sport, bewegen en gezondheid. Het dorp Glanerbrug hee dan door de huidige extra bouw op het maiskavel + Heidevlinder en op mogelijke verplaatsing van supermarkt Jumbo een gehele impuls.

3. 4.

Waar ligt het (stadsdeel + kaartje) Wat is de bijdrage aan de opgaven van de stad ?

Inclusief Enschede 1 Elke inwoner hee de mogelijkheid tot ﬁnanciële zekerheid en stabiliteit (in levensonderhoud kunnen voorzien en een dak boven het hoofd)

2 Elke inwoner hee de mogelijkheid om keuzes te maken die gezond leven makkelijker maken. (s mulerende leefomgeving en mensen zien naar elkaar om)

3 Elke inwoner hee de kans zich op maal te ontwikkelen (jeugdige groeit veilig en stabiel op, inwoners nemen deel aan de samenleving en iedere inwoner ontwikkelt talenten)

Stadsdeel Oost - Glanerbrug Beschrijf zo concreet mogelijk of, en zo ja hoe het project bijdraagt aan het doel. Neem daarin indien mogelijk in ieder geval de onderstaande afwegingsinforma e op.

1. Huisves ng bijzondere doelgroepen 2. Aandeel sociale woningbouw 3. Aandeel betaalbare woningen 4. Soort banen in gebiedsontwikkeling (voor welke doelgroep) 1. Draagt het project bij aan meer beweging, aan groenere leefomgeving/schone lucht? 2. Draagt het project bij aan het s muleren van ontmoe ngen? 3. Fietsen en wandelen bevorderen boven autogebruik 1. Goede spreiding scholen en sociale voorzieningen 2. wijkvoorzieningen

De uitvoering van de mo es bieden ruimte voor de ontwikkeling van een duurzame sociaal maatschappelijke voorziening voor (kwetsbare) Glanerbruggers en samenwerkende par jen, zoals poli e, wijkteam, gemeente, woningbouw, zorgpar jen, etc. En gezond leven en bewegen. n.v.t.

Het project draagt bij aan de ontmoe ng van en tussen de Glanerbruggers, daarnaast biedt het ruimte aan het organiseren van ac viteiten in de ruimte, die bijdragen aan binding. De mo e voor sporthal en zwembad draagt sowieso bij aan bewegen en gezonder leven. Deze ontmoe ngsplek komt in de kern van Glanerbrug. Waar veel voorzieningen, organisa es en ac viteiten samenkomen. Dit zorgt ervoor dat inwoners deelnemen aan de samenleving. Via bijvoorbeeld de Dorpskamer worden ook mensen begeleid bij ac viteiten en is er ruimte voor ontwikkeling van talenten. Bij een sporthal/zwembad gaat het vooral over

deelnemer aan spor eve ac viteiten in de samenleving. B

Groen en duurzaam Enschede 1 Enschede is klimaatneutraal

2 Enschede is klimaatbestendig en waterrobuust ingericht

3 Enschede is groen en biodivers

1. Verbetering van klimaatlabel van woningen (bestaande woningen of nieuwbouw) 2. Wijze van verwarmen in nieuw gebied 3. Aantal woningen met klimaatlabel A 4. Aantal woningen van het gas af 5. Omvang opwek hernieuwbare energie 6. Maatregelen voor hernieuwbare energie (ba erij, trafo, voorkomen netconges e, etc.) 7. Aandacht voor reduc e CO2 bij realisa e project (energiegebruik, transport, materialen) 1. S jging klimaatlabel openbare ruimte 2. Maatregelen voor vasthouden water 3. Maatregelen voor drinkwater/waterkwaliteit 1. Toevoeging aantal bomen 2. Toevoeging m2 groen (buurtgroen, stedelijk groen) 3. Versterken biodiversiteit 4. Daling hi estress

Gaat om inrich ng openbare ruimte in dit project: s jgt dit in klimaatlabel? De bouw van een nieuwe sporthal met zwembad moet energieneutraal en toekomstbestendig zijn. Dit geldt ook voor de bouw van een nieuwe ontmoe ngsruimte.

De bouw van een nieuwe sporthal met zwembad moet energieneutraal en toekomstbestendig zijn. Dit geldt ook voor de bouw van een nieuwe ontmoe ngsruimte. De ontwikkelingen op beide plekken omvat ook een plan voor de buitenruimte die zo groen mogelijk is. En bijdraagt aan biodiversiteit.

4 Enschede is circulair

Aantrekkelijk Enschede 1 Enschede hee veel baankansen

2 Talent wordt aangetrokken, vastgehouden en ontwikkeld

3 In Enschede kunnen je pre g en gezond wonen en leven

1. Is de grondstoﬀeninzet van dit project circulair? 2. Is inkoop circulair? 3. Welke eisen stellen we aan ontwikkelaar o.g.v. circulariteit?

Bij de opbouw van een nieuwe ontmoe ngsplek en/of sporthal met zwembad zal het circulair werken randvoorwaardelijk zijn en is het de bedoeling om zoveel mogelijk aan recycling van bestaande materialen te doen.

1. Banengroei, aantal 2. Banengroei toploca es, aantal 3. Bvo werkfunc es 4. Ruimte voor starters/broedplaatsen 5. Vermindering reis jd naar aanliggende economische centra 1. Bijdrage aan bruisende stad (stedelijke voorzieningen, binnenstad, cultuur) 2. Welke doelgroepen worden bediend 3. Bijdrage aan cultureel middenveld 4. Aantal toegevoegde woningen 5. Aantal woningen huur/koop 6. Aantal woningen onder NHG/boven NHG 1. Verbetering interne bereikbaarheid 2. Omvang herstructurering bestaande wijken/buurten: aantal woningen, groenere leefomgeving, schone lucht, minder geluidsoverlast, gezonde bodem.

N.v.t.

10.

11.

Open Enschede 1 Enschede is een op de inwoner gerichte gemeente waarbij de menselijke maat uitgangspunt is voor ons handelen 2 Enschede is een netwerkende en responsieve gemeente

3 Enschede is in toenemende mate een digitale gemeente Welke besluiten zijn er eerder al door de raad genomen?

Schrijf in hoofdlijn de planning uit (graag in 3 periodes: tussen nu en 2025, 2025 – 2030, 20302035), wanneer is welk

1. Wijze van communiceren 2. Vertaling van menselijke maat in regelgeving 1. Samenwerking met andere partners 2. Faciliteren ini a even vanuit de samenleving

N.v.t.

De projecten bieden ruimte om met diverse partners samen te werken, die ac ef zijn in Glanerbrug, denk hierbij ook aan de Dorpsraad, jongerenwerk, welzijnswerk, scholen en sportverenigingen. N.v.t.

De raad hee eerder (2017) besloten het zwembad te sluiten. De raad hee twee mo es aangenomen (2023) om een ontmoe ngsplek en sportvoorziening/zwembad te realiseren. Wens van de wethouder is om de 2,2 miljoen in te kunnen ze en voor Glanerbrug, welke eerder was aangewend voor de renova e van het zwembad De Brug. Het is nog niet bekend of de plannen haalbaar zijn en wat voor tekorten erop zi en. Na de uitkomsten van het haalbaarheidsonderzoek en bij kredietaanvraag (indien voor actualisa e 2025) of actualisa e 2025 besluiten of 2,2 miljoen aangewend kan worden voor het gebied en voor welk project. Bij de mo e sporthal met zwembad staat expliciet vermeld dat de 2,2 miljoen uit de Investeringsagenda hierbij betrokken moet worden. Maar daar moet nog een haalbaarheidsonderzoek op worden uitgevoerd en het is al bekend dat de 2,2 miljoen niet voldoende zal zijn. Er moet veel meer geld bij om dit te kunnen realiseren. Het is realis scher om het geld in te ze en voor het haalbaarheidsonderzoek naar en realisa e van een ontmoe ngsplek. We bespreken met wethouder Van den Berg hoe we de Raad betrekken bij deze afweging. Zodat we meer ﬂexibiliteit hebben om de 2,2 miljoen in de ze en in Glanerbrug. Dit is ook de wens van de Dorpsraad. Tussen nu en 2025 Haalbaarheidsonderzoeken in 2024, met uitloop naar begin 2025. 2025-2030

onderdeel/afwegingsinforma e gereed (woningen, voorzieningen, water, groen, etc.)

Mogelijke realisa e van de plannen in 2025/2026.

NG JONG EN OUD TALENTONTWIKKELI

EN N AM OE Z A DE GR UUR HE D NSC E HE

EN OP DE SC

TA L

RS IVE

AIR

IOD NB NE OE

CIRCUL

E GM VIN N GE RE OM DIE NE N EN OE GR ANTE PL

R EE TM

UC PROD EBRUIK HERG ERIALEN T EN MA

T EN

VERBONDEN MET AANLIGGENDE ECONOMISCHE CE NTRA

K ANS

BA AN

F TIE AP AA TA D LIM VIN GK GE OM

EBRU G A SG REN

ING NLE V

ID HE ND

BEST A ANS ALE DIGIT

ND F KE SIE ER ON TW SP NE N RE E

SAME A AN NAME

WEK PARING EN OP

A EN ANT S C RE H ED KKE E LIJ K

B STA

A ARD INDE VERM KL EN IMA WA ATB TE E S RR T E OB ND UU IG ST

DEEL

KHEID GELIJ NSEN

IN EN CL SC US HE IEF DE

EN LIG VEI

EN R OPG IEL

OEI EN AL

IN G

NG V S TI

OM G

SV E

OMEN EN BI

OOR IED ERE EN

INKOMEN, RONDK EA ND NT IES

SEN, N K AN EN VA ISICO’S T T U BEN EINEN R L V ER K

HUI

ZO ND EL EE F

RHEID TE

EN GEME

Z EK E

I OC

ENERGIEBES

R A AL ATNEU T KLIMA

E SS IA LL

JSTAND

PROJECT: HORSTMANPARK

MENS GERIC

NA L EN

PR OF

E STA A AND BEST

TD ES AM

COM M

ILE

GS RIN

EN L

UN ICE

D GOEDE

D TA

IN G

SIG RE ND UI

MENSGE

DEL I

RICHT H

INTERN

EN NDE N E E ZO E, G BUURT LIG VEI BARE F LEE

ANDELE

E BERE

IKBA AR HEID

Horstmanpark < Kaartje ligging project >

1. 2.

Realisa e van een woonwijk van ongeveer circa 500 tot 600 woningen voor een brede doelgroep in een groene en gezonde omgeving. Nee het is een opzichzelfstaande ontwikkeling (ini a eﬀase: planvorming is recent opgestart)

Wat is de bijdrage aan de opgaven van de stad ?

Beschrijf zo concreet mogelijk of, en zo ja hoe het project bijdraagt aan het doel. Neem daarin indien mogelijk in

ieder geval de onderstaande afwegingsinforma e op. A

Inclusief Enschede 1 Elke inwoner hee de mogelijkheid tot ﬁnanciële zekerheid en stabiliteit (in levensonderhoud kunnen voorzien en een dak boven het hoofd)

2 Elke inwoner hee de mogelijkheid om keuzes te maken die gezond leven makkelijker maken. (s mulerende leefomgeving en mensen zien naar elkaar om)

1. Goede spreiding scholen en sociale voorzieningen 2. Wijkvoorzieningen

1. Verbetering van klimaatlabel van woningen (bestaande woningen of nieuwbouw)

Horstmanpark wordt een gemixte wijk geschikt (bereikbaar) voor een brede doelgroep van toekoms ge bewoners. Het programma wordt het komende jaar verder uitgewerkt.

Door het wonen in een groene se ng worden toekoms ge bewoners uitgenodigd om naar buiten te gaan. In de wijk zullen routes voor ﬁetsers en wandelaars worden aangelegd. Enerzijds rich ng de stad maar ook zeker rich ng het buitengebied (recrea ef uitloopgebied nabij en om de Vitensbekkens). Daarbij hee het leven in een groene omgeving direct eﬀect op de gezondheid van de bewoners, het verbetert de concentra e, zorgt voor sneller herstel bij ziekte en creëert rust. Scholen en voorzieningen zijn in de nabije omgeving aanwezig.

Uitgangspunt is het ontwikkelen van een duurzame klimaat neutrale wijk welke voldoet aan de meest actuele duurzaamheidseisen. Daarnaast wordt

2 Enschede is klimaatbestendig en waterrobuust ingericht

3 Enschede is groen en biodivers

2. Wijze van verwarmen in nieuw gebied 3. Aantal woningen met klimaatlabel A 4. Aantal woningen van het gas af 5. Omvang opwek hernieuwbare energie 6. Maatregelen voor hernieuwbare energie (ba erij, trafo, voorkomen netconges e, etc.) 7. Aandacht voor reduc e CO2 bij realisa e project (energiegebruik, transport, materialen) 1. S jging klimaatlabel openbare ruimte 2. Maatregelen voor vasthouden water 3. Maatregelen voor drinkwater/waterkwaliteit

onderzoek gedaan naar een duurzaam en toekomstgericht systeem om energie voor de wijk op te wekken en misschien breder (maar niet experimenteel).

1. Toevoeging aantal bomen 2. Toevoeging m2 groen (buurtgroen, stedelijk groen) 3. Versterken biodiversiteit 4. Daling hi estress

De wijk wordt ontwikkeld binnen het bestaande landschappelijke casco waarbij er ruimte is voor het robuuster maken van verbindende groenstructuren (houtwallen). Door het behouden van de belangrijke aangrenzende groene wiggen (of waar mogelijk versterken) zal dit groen nog verder de stad ingetrokken worden en

Bij de planvorming is water en bodem sturend. Door gebruik te maken van het bestaande landschappelijke casco wordt het een klimaatbestendige wijk en is er voldoende ruimte om ook water vast te houden in het gebied. Waarbij grote aandacht is voor een ﬁjne, lee are en groene omgeving van de wijk. Door het aanwezige groen kan water langer vastgehouden worden en zal hi estress tegengegaan worden

4 Enschede is circulair

Aantrekkelijk Enschede 1 Enschede hee veel baankansen

2 Talent wordt aangetrokken, vastgehouden en ontwikkeld

3 In Enschede kunnen je pre g en gezond wonen en leven

1. Is de grondstoﬀeninzet van dit project circulair? 2. Is inkoop circulair? 3. Welke eisen stellen we aan ontwikkelaar o.g.v. circulariteit?

verbonden worden met andere groengebieden, wat weer van belang is voor de biodiversiteit op stedelijk niveau. Naast dat dit de biodiversiteit ten goede komt, helpt dit ook om hi estress tegen te gaan (en water vast te houden in het gebied). Dit zal t.z.t. nader uitgewerkt worden, waarbij hergebruik van materialen en grondstoﬀen uitgangspunt is. Ook aan ontwikkelaars en bouwers wordt dit uitgangspunt meegegeven/ opgelegd.

De bijdrage is indirect. Het gebied wordt een woonwijk. Voorzieningen (retail e.d.) zijn er al in de buurt. Deze worden, doordat er 500 tot 700 woningen en daarmee meer bewoners in de buurt bijkomen, versterkt (meer klanten). De wijk gaat een aantrekkelijke woonomgeving bieden voor een brede doelgroep: jong en oud, alleenstaand, of gezinnen, die graag in meer groenstedelijke omgeving willen wonen. Daarnaast kan deze ontwikkeling in de toekomst doorstroom zijn voor talent vanuit een hoogstedelijke woonomgeving naar een meer rus ger woonklimaat, passend bij een volgende levensfase. De aanleg van een ontslui ngsweg zal ook een bovenwijkse func e hebben. De

verkeersdruk op de omliggende wijken en de Horstlindelaan zal hierdoor verminderen. Het project hee goede kansen om het buitengebied en het recrea ef uitloopgebied rondom de Vitens waterbekkens niet alleen toegankelijk te maken voor de wijk, maar ook met de stad te verbinden. D

Open Enschede 1 Enschede is een op de inwoner gerichte gemeente waarbij de menselijke maat uitgangspunt is voor ons handelen 2 Enschede is een netwerkende en responsieve gemeente

10.

11.

3 Enschede is in toenemende mate een digitale gemeente Welke besluiten zijn er eerder al door de raad genomen? Schrijf in hoofdlijn de planning uit (graag in 3 periodes: tussen nu en 2025, 2025 – 2030, 2030-2035), wanneer is welk onderdeel/afwegingsinforma e gereed (woningen, voorzieningen, water, groen etc.)

1. Wijze van communiceren 2. Vertaling van menselijke maat in regelgeving

n.v.t.

1. Samenwerking met andere partners 2. Faciliteren ini a even vanuit de samenleving

n.v.t. Besluit opheﬀen sportparken, Besluit ves gen WvG, Besluit beschikbaar stellen strategisch verwervingskrediet. Nu – 2025: planvorming, (ruimtelijke) procedures, en grondverwerving 2025- 2030: bestemmingsplanprocedure, grondverwerving en start bouw 2030-2035: bouw woningen etc. en aanleg water en groen

NG JONG EN OUD TALENTONTWIKKELI

EN N AM OE Z A DE GR UUR HE D NSC E HE

EN OP DE SC

TA L

RS IVE

AIR

IOD NB NE OE

CIRCUL

E GM VIN N GE RE OM DIE NE N EN OE GR ANTE PL

R EE TM

UC PROD EBRUIK HERG ERIALEN T EN MA

T EN

VERBONDEN MET AANLIGGENDE ECONOMISCHE CE NTRA

K ANS

BA AN

F TIE AP AA TA D LIM VIN GK GE OM

EBRU G A SG REN

ING NLE V

ID HE ND

BEST A ANS ALE DIGIT

ND F KE SIE ER ON TW SP NE N RE E

SAME A AN NAME

WEK PARING EN OP

A EN ANT S C RE H ED KKE E LIJ K

B STA

A ARD INDE VERM KL EN IMA WA ATB TE E S RR T E OB ND UU IG ST

DEEL

KHEID GELIJ NSEN

IN EN CL SC US HE IEF DE

EN LIG VEI

EN R OPG IEL

OEI EN AL

IN G

NG V S TI

OM G

SV E

OMEN EN BI

OOR IED ERE EN

INKOMEN, RONDK EA ND NT IES

SEN, N K AN EN VA ISICO’S T T U BEN EINEN R L V ER K

HUI

ZO ND EL EE F

RHEID TE

EN GEME

Z EK E

I OC

ENERGIEBES

R A AL ATNEU T KLIMA

E SS IA LL

JSTAND

PROJECT: KENNISPARK

MENS GERIC

NA L EN

PR OF

E STA A AND BEST

TD ES AM

COM M

ILE

GS RIN

EN L

UN ICE

D GOEDE

D TA

IN G

SIG RE ND UI

MENSGE

DEL I

RICHT H

INTERN

EN NDE N E E ZO E, G BUURT LIG VEI BARE F LEE

ANDELE

E BERE

IKBA AR HEID

KENNISPARK

Geef een beknopte samenva ng van het project.

Kennispark bestaat uit drie deelgebieden: de campus van de Universiteit Twente, het Business & Science Park en Twente Village (stadion t/m ijsbaan). Kennispark Twente is de economische motor voor Twente en Enschede. Vanuit een triple helix samenwerking wordt ingezet op het versterken van het interna onaal proﬁel van het gebied en het transformeren van het gebied naar een dynamische omgeving waar bedrijven en talent zich graag ves gen. Het project ligt centraal in de gebiedsontwikkeling Spoorzone Hengelo-Enschede. Kennispark is vooral een loca e voor opleiden, onderzoeken, innoveren en ondernemen, maar kan met

Is het project een fase binnen een grotere gebiedsontwikkeling ? Zo ja; schets kort de grote gebiedsontwikkeling en de samenhang tussen eerdere fasen en de fase van dit project Waar ligt het (stadsdeel + kaartje)

Wat is de bijdrage aan de opgaven van de stad ? A Inclusief Enschede 1 Elke inwoner hee de mogelijkheid tot ﬁnanciële zekerheid en stabiliteit (in levensonderhoud kunnen voorzien en een dak boven het hoofd)

2 Elke inwoner hee de mogelijkheid om keuzes te maken die gezond leven makkelijker maken.

speciﬁeke woonmilieus een waardevolle aanvulling zijn op de woonmilieus in de binnensteden van Enschede en Hengelo. Kennispark ligt centraal in de SHE.

Stadsdeel Noord

De huisves ng op Kennispark is volledig gericht op de doelgroepen die een directe rela e hebben met Kennispark. Op de UT-campus betre het huisves ng van studenten en medewerkers. De nog toe te voegen huisves ng op het B&S-park richt zich op young professionals en expats. Alle woningen zijn sociale huurwoningen en vallen daardoor in de betaalbare categorie. Kennispark genereert direct en indirect werkgelegenheid voor alle opleidingsniveaus. Centraal uitgangspunt in de ontwikkeling van Kennispark is Ontmoeten en Verbinden. Dit uit zich in de (her)inrich ng van de buitenruimte (publiek en

(s mulerende leefomgeving en mensen zien naar elkaar om)

2 Enschede is klimaatbestendig en waterrobuust ingericht 3 Enschede is groen en biodivers

4 Enschede is circulair

privaat) en het ontwerp van nieuwe en te renoveren gebouwen. De vergroende buitenruimte met nieuwe wandelroutes s muleert het bewegen en biedt een veel groenere omgeving dan de huidige inrich ng als bedrijventerrein. Samen met de werkgevers wordt ingezet op ac ef mobiliteitsbeleid en parkeren op afstand bij de Grolsch Veste. Dit s muleert het ﬁetsen en wandelen. Kennispark is vooral een werk- en opleidingsgebied en speelt zo een grote rol in de ontwikkeling van inwoners van Enschede in de deelname aan de samenleving en het ontwikkelen van talenten.

De verouderde woningvoorraad op de campus wordt in de periode 2024-2028 verduurzaamd. De meeste woningen op de campus worden al collec ef verwarmd of via een aanslui ng op het warmtenet. Nieuwbouw wordt natuurlijk gasloos gerealiseerd. Voor het B&S-park wordt binnenkort een Breeam cer ﬁcering aangevraagd (niveau: 3 sterren). Om in aanmerking te komen voor deze cer ﬁcering wordt stevig ingezet op het tegengaan van wateroverlast, droogte en hi estress. Op Twente Village zal de grootste installa e van zonnepanelen boven parkeerplaatsen worden gerealiseerd i.c.m. een Smart Energy Hub om o.a. netconges e tegen te gaan. Duurzaamheid is voor een sciencepark een vereiste en dat uit zich in bovengemiddelde aandacht in ontwerp, realisa e en beheer/gebruik. Nieuwbouw wordt op eigen ini a ef zonder uitzondering duurzamer gerealiseerd dan volgens wet- en regelgeving vereist is. Zie onder B1. Op Kennispark wordt ac ef ingezet op het vergroenen van publieke en private buitenruimte door het parkeren in parkeergebouwen en/of op afstand bij de Grolsch Veste te realiseren. Er is een s jlboek voor de openbare ruimte opgesteld waarin biodiversiteit een belangrijk uitgangspunt is. Vanuit de Breeam cer ﬁcering voor het gebied besteedt de gemeente extra aandacht aan de circulariteit van materialen die in de openbare ruimte worden toegepast.

Aan ontwikkelaars worden geen speciﬁeke eisen gesteld, zij kiezen

veelal zelf reeds voor hogere duurzaamheidsambi es dan we elijk voorgeschreven. C

Aantrekkelijk Enschede 1 Enschede hee veel baankansen

2 Talent wordt aangetrokken, vastgehouden en ontwikkeld

3 In Enschede kunnen je pre g en gezond wonen en leven

Open Enschede

Kennispark is als topwerkloca e naast de binnenstad de belangrijkste banenmotor in Enschede. Zowel in directe als in indirecte banengroei. Een banenmotor die ook in crisisperiodes gewoon doordraait. Doordat op Kennispark innova es tot stand komen genereert Kennispark ook veel indirecte werkgelegenheid bij toeleveranciers en produc ebedrijven die proﬁteren van die innova es. De laatste jaren groeit het aantal banen op Kennispark met ca. 300 per jaar (totaal 10.626 banen in 2022). Dit is het ne o resultaat van een nog grotere groei bij de technologiebedrijven en universiteit en een krimp bij de algemenere bedrijven op Kennispark. Kennispark genereert werk voor alle opleidingsniveaus van WO tot MBO. MBO-banen zien we gedeeltelijk terug op Kennispark in laboratoria en kleinschalige produc efaciliteiten, maar vooral in de indirecte werkgelegenheid die ontstaat bij toeleveranciers en produc ebedrijven. Kennispark is een belangrijke plek om talent te boeien en te binden. Het talent is er in grote getale aanwezig. Door ontmoe ng en verbinding centraal te stellen, s muleren we contact tussen talent en de bedrijven, waardoor talenten (net afgestudeerd, maar ook met meer ervaring) een veel beter beeld krijgen van de interessante bedrijven en banen die Enschede en Twente te bieden hebben.

Op Kennispark creëren we woonmilieus die aanvullend zijn ten opzichte van de meer stedelijke woonmilieus die elders in Enschede worden gerealiseerd. Zo dragen we bij aan een divers aanbod van woonmilieus om talent te boeien en te binden. Op Kennispark wordt samen met alle partners ingezet op ac ef mobiliteitsbeleid gericht op het s muleren van OV en ﬁets. Hierdoor blij een groeiend Kennispark ook in de toekomst goed bereikbaar. Door wonen en andere func es toe te voegen ontstaat een gemengd milieu dat verplaatsingen over grotere afstanden minder vaak noodzakelijk maakt. Door het concentreren van het autoparkeren in gebouwen of bij de Grolsch Veste ontstaat ruimte om meer bebouwing samen te laten gaan met meer groen.

1 Enschede is een op de inwoner gerichte gemeente waarbij de menselijke maat uitgangspunt is voor ons handelen 2 Enschede is een netwerkende en responsieve gemeente

10.

11.

Niet van toepassing

Kennispark kan alleen succesvol zijn en blijven als de triple helix samenwerking tussen overheid, onderwijs en ondernemers goed werkt. De universiteit, gemeente, ondernemers en vastgoedeigenaren par ciperen gezamenlijk in de gebiedsorganisa e (inhoudelijk en ﬁnancieel). Deze organisa e voert voor de founders de regie op uitvoering van de gebiedsstrategie en pakt taken op die de founders zelf minder goed kunnen oppakken. In de samenwerkingsovereenkomst tussen de par jen zijn duidelijke afspraken vastgelegd. Daarnaast is voor Kennispark ook de regionale samenwerking via de Twenteboard (development) en tussen de topwerkloca es erg belangrijk. Niet van toepassing Gebiedsstrategie (2018), Structuurvisie (2019), Beeldkwaliteitskader (2019), Stedenbouwkundig en mobiliteitsplan (2021), Investeringsplan en grondexploita e (2022) Tot 2025:  Afronding kwaliteitsimpuls Ins tutenweg, afgestemd op oplevering aangrenzende private ontwikkelingen (HMO).  Heroverweging strategie innova edistrict: parkeergebouw loskoppelen van realisa e Next Twente? Mogelijke dekkingsvraag rich ng strategische investeringsagenda. 2025-2030:  Raadsvoorstel en uitvoering 2e fase investeringsplan Kennispark: kwaliteitsimpuls wegen/openbare ruimte aansluitend aan fase 1, tweede hoofdverbinding over Hengelosestraat, verbeteren langzaam verkeerroutes.

 In samenwerking met partners: realisa e tweede woongebouw Kennispark.  Vertaling ambi es SHE naar Kennispark. 2030-2035:  Raadsvoorstel en uitvoering 3e fase investeringsplan Kennispark: kwaliteitsimpuls wegen/openbare ruimte resterende delen gebied.

NG JONG EN OUD TALENTONTWIKKELI

EN N AM OE Z A DE GR UUR HE D NSC E HE

EN OP DE SC

TA L

RS IVE

AIR

IOD NB NE OE

CIRCUL

E GM VIN N GE RE OM DIE NE N EN OE GR ANTE PL

R EE TM

UC PROD EBRUIK HERG ERIALEN T EN MA

T EN

VERBONDEN MET AANLIGGENDE ECONOMISCHE CE NTRA

K ANS

BA AN

F TIE AP AA TA D LIM VIN GK GE OM

EBRU G A SG REN

ING NLE V

ID HE ND

BEST A ANS ALE DIGIT

ND F KE SIE ER ON TW SP NE N RE E

SAME A AN NAME

WEK PARING EN OP

A EN ANT S C RE H ED KKE E LIJ K

B STA

A ARD INDE VERM KL EN IMA WA ATB TE E S RR T E OB ND UU IG ST

DEEL

KHEID GELIJ NSEN

IN EN CL SC US HE IEF DE

EN LIG VEI

EN R OPG IEL

OEI EN AL

IN G

NG V S TI

OM G

SV E

OMEN EN BI

OOR IED ERE EN

INKOMEN, RONDK EA ND NT IES

SEN, N K AN EN VA ISICO’S T T U BEN EINEN R L V ER K

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=enschede&id=36d12298-c583-41b7-9a2a-3a7a39b37eed