Document · PDF

Enschede Accountantsverslag 2020 - was getekend.pdf

Raadsvergadering 21 juni 2021, gemeente enschedeBij agendapunt: Gemeenterekening 202014.259 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Accountantsverslag 2020

Gemeente Enschede 14 juni 2021

Aan de gemeenteraad van de gemeente Enschede T.a.v. mevrouw J.J. Ligteringen, griffie Postbus 20 7500 AA ENSCHEDE

Onderwerp

Accountantsverslag 2020 Datum

14 juni 2021 Ons kenmerk

2106A6E1F1/IK

Geachte leden van de raad, Graag bieden wij u hierbij ons accountantsverslag met betrekking tot de controle van de jaarrekening 2020 van de gemeente Enschede aan. Deze rapportage beschrijft op hoofdlijnen onze controleaanpak en de belangrijkste aangelegenheden die wij tijdens onze controle in overweging hebben genomen. Wij zijn van mening dat de reikwijdte van onze werkzaamheden en de resultaten daarvan een deugdelijke basis vormen voor ons oordeel over de jaarrekening 2020 van de gemeente Enschede. Wij verstrekken een goedkeurende verklaring bij de jaarrekening 2020 De jaarrekening 2020 is opgesteld onder verantwoordelijkheid van het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Enschede. Wij hebben bij deze jaarrekening een goedkeurende controleverklaring voor getrouwheid en rechtmatigheid verstrekt. Onze controle is uitgevoerd in overeenstemming met de afspraken zoals vastgelegd in ons auditplan van 1 oktober 2020 en de uiteindelijke opdrachtbevestiging van 10 maart 2021. 2106A6E1F1/IK/ Wij bespreken onze bevindingen met de Rekeningencommissie Wij hebben de inhoud van het concept van dit accountantsverslag afgestemd met de portefeuillehouder financiën, de concerncontroller en de senior strategisch adviseur financiën. Op 7 juni hebben wij de uitkomsten van onze controlewerkzaamheden en dit accountantsverslag toegelicht aan de leden van de Rekeningencommissie.

Mocht u naar aanleiding van ons accountantsverslag nog vragen hebben, dan beantwoorden wij die graag.

Hoogachtend, Deloitte Accountants B.V. Was getekend: N.R. Fritz RA

Op alle opdrachten verricht door Deloitte, behoudens M&A Diensten, zijn de Algemene Voorwaarden Dienstverlening Deloitte Nederland, januari 2020 gedeponeerd bij de Kamer van Koophandel onder nummer 24362837 van toepassing. Deloitte Accountants B.V. is ingeschreven in het handelsregister van de Kamer van Koophandel te Rotterdam onder nummer 24362853. Deloitte Accountants B.V. is a Netherlands affiliate of Deloitte NSE LLP, a member firm of Deloitte Touche Tohmatsu Limited.

Accountantsverslag 2020 | gemeente Enschede

2106A6E1F1/IK/ 2

Inhoudsopgave Bestuurlijke samenvatting controle 2020 Onze belangrijkste conclusies voor de controleverklaring Bevindingen van de controle 2020

4 5 11

De financiële positie van uw gemeente

Belangrijkste bevindingen uit onze controle

Interne beheersing

Overige aangelegenheden

Overige aangelegenheden Bijlagen

33 2106A6E1F1/IK/ 34

Bijlage A1a - Niet-gecorrigeerde controleverschillen

Bijlage A1b - Onzekerheden in de controle

Bijlage A2 - In de controle opgenomen aanpassingen

Bijlage A3 - Tekortkomingen in de toelichtingen

Bijlage B1 - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2020

Bijlage B2 - Bevindingen controle IMG-bijlage 2020

Bijlage C

- Onafhankelijkheidsbevestiging

Bijlage D -

Toelichting Grondexploitaties

Accountantsverslag 2020 | gemeente Enschede

2106A6E1F1/IK/ 3

Bestuurlijke samenvatting controle 2020

Accountantsverslag 2020 | gemeente Enschede

2106A6E1F1/IK/ 4

Onze belangrijkste conclusies voor de controleverklaring Bestuurlijke samenvatting controle 2020 Onze belangrijkste conclusies voor de controleverklaring Bevindingen van de controle 2020 De financiële positie van uw gemeente Belangrijkste bevindingen uit onze controle

Getrouwheid en rechtmatigheid

Interne beheersing

Financiële positie

Overige aangelegenheden

•

Wij hebben een goedkeurende controleverklaring voor getrouwheid en rechtmatigheid verstrekt d.d. 14 juni 2021.

•

De gehanteerde materialiteit voor fouten en onzekerheden bedraagt € 8 miljoen respectievelijk € 24 miljoen.

•

De financiële positie ultimo 2020 is toegenomen ten opzichte van 2019.

•

De weerstandscapaciteit 2020 bedraagt € 96,5 miljoen. Deze weerstandscapaciteit is hoger dan de door de gemeente Enschede onderkende risico’s van € 41,1 miljoen. De weerstandsratio is in 2020 toegenomen (2,3 t.o.v. 1,6 per ultimo 2019). De stijging van de ratio wordt met name gerealiseerd door de hoge toevoegingen aan de reserves in 2020 (€ 35,3 miljoen) en het positieve resultaat ad € 10,1 miljoen.

•

Op basis van onze tussentijdse en jaareinde controlewerkzaamheden hebben wij verbetermogelijkheden 2106A6E1F1/IK/ geïdentificeerd in de interne beheersingsmaatregelen voor de financiële verslaggeving. Deze hebben wij aan u gerapporteerd in onze managementletter 2020. De belangrijkste tekortkomingen hebben wij toegelicht in hoofdstuk 3 van dit accountantsverslag.

•

Wij hebben nog geen dossierreview op de afgegeven ISAE-rapportage rondom uw IT-omgeving kunnen uitvoeren. Mede doordat wij nog niet hebben kunnen vaststellen of de juiste werkzaamheden zijn uitgevoerd ten behoeve van afgifte van de ISAE-rapportage, hebben wij bij onze controle 2020 niet kunnen steunen op de IT-omgeving. Wij hebben daarom gegevensgerichte controlewerkzaamheden verricht, waaronder detailcontroles.

Overige aangelegenheden

Bijlagen Bijlage A1a - Niet-gecorrigeerde controleverschillen Bijlage A1b - Onzekerheden in de controle

Interne beheersing

Bijlage A2 - In de controle opgenomen aanpassingen Bijlage A3 - Tekortkomingen in de toelichtingen Bijlage B1 - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2020 Bijlage B2 – Bevindingen controle IMG-bijlage 2020 Bijlage C Onafhankelijkheidsbevestiging Bijlage D – Toelichting grondexploitaties Accountantsverslag 2020 | gemeente Enschede

2106A6E1F1/IK/ 5

•

Er zijn in 2020 geen belangrijke wijzigingen in de verslaggevingsregels doorgevoerd.

•

Bij de controle hebben wij de door het management toegepaste proces met betrekking tot belangrijke verslaggevingsvraagstukken geëvalueerd. Hierbij valt te denken aan het proces om tot schattingen te komen, zoals bij de grondexploitatie en voorzieningen. Wij zijn van mening dat de verslaggevingsvraagstukken en de toegepaste inschattingen, zijn onderbouwd, redelijk zijn en consistent worden gebruikt.

•

Wij hebben vastgesteld dat het college in het jaarverslag en in de jaarrekening passende aandacht heeft gegeven aan de gevolgen van COVID-19 (coronavirus).

•

Bij de start van de controle waren de jaarstukken gereed, het controledossier was nagenoeg gereed en daarmee heeft de organisatie het samenstelproces sterk verbeterd ten opzichte van voorgaande jaren.

•

2106A6E1F1/IK/ Wij hebben de controle van de jaarrekening samen met uw medewerkers uitgevoerd in de bijzondere situatie van thuiswerken als gevolg van COVID-19 (coronavirus). Deze samenwerking hebben wij als constructief ervaren.

•

De gemeente Enschede heeft in 2020 een leningovereenkomst afgesloten met de aan haar verbonden partij Sportaal, tegen 0%-rente, aangezien Sportaal anders rente moest betalen over haar positieve banksaldo, omdat deze meer dan € 1 miljoen euro bedroeg. Voor de gemeente heeft dit geen financiële gevolgen aangezien zij geen rente hoeft te betalen aan de BNG Bank over een positief banksaldo. De senior treasurer heeft bevestigd dat dit past binnen het bestaande treasury-statuut. Wij concluderen dat het treasury-statuut hier inderdaad geen nadere richtlijnen voor geeft, en daarmee niet wordt afgeweken van het statuut.

Kwaliteit verslaggeving

Interne beheersing

Overige aangelegenheden

Controleproces Overige aangelegenheden

Bijlagen Bijlage A1a - Niet-gecorrigeerde controleverschillen Bijlage A1b - Onzekerheden in de controle

Langlopende schulden

2106A6E1F1/IK/ 6

•

Wij hebben het proces beoordeeld waarmee het management schattingsposten met betrekking tot de grondexploitatie bepaalt, en hebben gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd. Een en ander in de context van onze verklaring bij de jaarrekening als geheel. Indien nodig hebben wij specialisten ingeschakeld bij het beoordelen van de toepassing van de juiste methodiek, de aannames, de berekeningen en de consistente toepassing van de betrokken modellen en/of de van toepassing zijnde financiële verslaggeving.

•

Op grond van de door ons verrichte werkzaamheden inzake de waardering van de grondexploitaties concluderen wij dat de waardering van de voorraad onderhanden werk niet onaannemelijk is.

•

Wij hebben géén controleverschillen (fouten en/of onzekerheden) in de verantwoorde informatie in de SiSa-bijlage en de IMG-bijlage 2020 geconstateerd.

•

Wij hebben vastgesteld dat de bezoldigingen over 2020 niet strijdig zijn met de WNT en dat de 2106A6E1F1/IK/ jaarrekening 2020 van de gemeente Enschede voldoet aan de publicatieverplichtingen van de WNT.

•

Wij verwijzen voor een inhoudelijke analyse van deze overschrijding naar de analyse begrotingsrechtmatigheid zoals opgenomen in de jaarrekening (paragraaf 8.2 en 8.4). Hiermee legt uw gemeente verantwoording af over de rechtmatigheid van de lasten over 2020. De geconstateerde overschrijdingen (lastenkant) die formeel als onrechtmatig worden aangemerkt, hebben -vanwege de directe relatie met hogere opbrengsten- geen gevolgen voor de strekking van onze controleverklaring.

Grondexploitatie

Interne beheersing

Overige aangelegenheden

Overige conclusies

Overige aangelegenheden

Bijlagen Bijlage A1a - Niet-gecorrigeerde controleverschillen

Begrotingsrechtmatigheid

Bijlage A1b - Onzekerheden in de controle Bijlage A2 - In de controle opgenomen aanpassingen Bijlage A3 - Tekortkomingen in de toelichtingen Bijlage B1 - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2020 Bijlage B2 – Bevindingen controle IMG-bijlage 2020 Bijlage C Onafhankelijkheidsbevestiging Bijlage D – Toelichting grondexploitaties Accountantsverslag 2020 | gemeente Enschede

2106A6E1F1/IK/ 7

Interne beheersing

Overige aangelegenheden

Bijlagen Bijlage A1a - Niet-gecorrigeerde controleverschillen Bijlage A1b - Onzekerheden in de controle Bijlage A2 - In de controle opgenomen aanpassingen

Wij verstrekken een goedkeurende controleverklaring bij de jaarrekening 2020 te verstrekken

Wij hebben geen controleverschillen geïdentificeerd met betrekking tot de rechtmatigheid

Wij hebben een goedkeurende controleverklaring bij de jaarrekening 2020 verstrekt.

Wij hebben onze controle van de jaarrekening 2020 van de gemeente Enschede uitgevoerd en verstrekken bij deze jaarrekening een goedkeurende verklaring voor getrouwheid en rechtmatigheid.

De in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties over 2020 zijn in alle van materieel belang zijnde aspecten rechtmatig tot stand gekomen, in overeenstemming met de begroting en met de in de relevante wetWij hebben niet-gecorrigeerde en regelgeving opgenomen bepalingen, controleverschillen geïdentificeerd met betrekking tot het vermogen en resultaat zoals opgenomen in het normenkader 2020 dat op 1 februari 2021 door de Wij hebben tijdens onze controle gemeenteraad is vastgesteld. 2106A6E1F1/IK/ ongecorrigeerde feitelijke afwijkingen Op basis van de uitgevoerde geïdentificeerd die van invloed zijn op het controlewerkzaamheden voor de naleving vermogen of het resultaat van de gemeente. van de Europese aanbestedingsrichtlijnen Gezien de omvang van deze verschillen niet hebben wij geen onrechtmatigheden materieel zijn gerelateerd aan de vastgesteld. goedkeuringsmaterialiteit, raken deze verschillen niet de strekking van onze De begrotingsoverschrijdingen zijn in de controleverklaring. jaarrekening toegelicht en bevatten geen Voor een overzicht van de niet-gecorrigeerde controleverschillen refereren wij aan bijlage A1a.

onrechtmatigheden die wij hebben mee moeten wegen in ons rechtmatigheidsoordeel.

Bijlage A3 - Tekortkomingen in de toelichtingen Bijlage B1 - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2020 Bijlage B2 – Bevindingen controle IMG-bijlage 2020 Bijlage C Onafhankelijkheidsbevestiging Bijlage D – Toelichting grondexploitaties Accountantsverslag 2020 | gemeente Enschede

2106A6E1F1/IK/ 8

Interne beheersing

Overige aangelegenheden

Bijlagen Bijlage A1a - Niet-gecorrigeerde controleverschillen Bijlage A1b - Onzekerheden in de controle Bijlage A2 - In de controle opgenomen aanpassingen

Geen feitelijke niet-gecorrigeerde controleverschillen geïdentificeerd met betrekking tot SiSa en IMG

Wij hebben geen controleverschillen (fouten en/of onzekerheden) in de verantwoorde informatie in de SiSa-bijlage en de IMG-bijlage 2020 geconstateerd. Geen feitelijke niet-gecorrigeerde controleverschillen geïdentificeerd met betrekking tot de Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) Wij hebben tijdens onze controle geen nietgecorrigeerde feitelijke afwijkingen geïdentificeerd groter dan onze rapporteringsdrempel die van invloed zijn op de WNT. Onze opdracht is ongewijzigd uitgevoerd Met de opdrachtbevestiging heeft u ons opdracht gegeven tot het controleren van de jaarrekening 2020. Naast de opdrachtbevestiging zijn bepalend voor onze controle:

Bijlage A3 - Tekortkomingen in de toelichtingen

•

Bijlage B1 - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2020

Het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (Bado).

•

Het normenkader 2020 dat 1 februari 2021 door de gemeenteraad is vastgesteld.

Bijlage B2 – Bevindingen controle IMG-bijlage 2020 Bijlage C Onafhankelijkheidsbevestiging

Er is gedurende het verloop van de controle op geen enkele wijze sprake geweest van een beperking of wijziging in de reikwijdte van onze controle. Wij achten de reikwijdte van onze controle voor 2020 voldoende voor de doelstelling van onze controle. Wij zijn onafhankelijk van de gemeente Enschede Ons zijn geen relaties bekend tussen Deloitte Accountants B.V. en haar zusteren/of dochterondernemingen of de member firms van Deloitte Touche Tohmatsu Limited 2106A6E1F1/IK/ en hun respectievelijke zuster- en/of dochterondernemingen en de gemeente, die naar ons professionele oordeel mogelijk van invloed kunnen zijn op onze onafhankelijkheid.

Onze volledige onafhankelijkheidsbevestiging is te vinden in bijlage C bij deze rapportage. Er zijn geen belangrijke wijzigingen in de verslaggevingsregels Significante verslaggevingsgrondslagen en de toepassing hiervan zijn belangrijk voor de presentatie van de financiële positie en de resultaten van uw gemeente.

Daarnaast vereisen zij van het management het toepassen van oordeelsvorming ten aanzien van moeilijke, subjectieve en complexe posities, vaak vanwege de noodzaak om inschattingen te moeten maken over het effect van zaken die inherent onzeker zijn.

De belangrijkste verslaggevingsgrondslagen van de gemeente zijn uiteengezet in de toelichting in de jaarrekening 2020. De grondslagen zijn met inachtneming van de voorschriften zoals opgenomen in het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten. De grondslagen zijn aanvaardbaar. Wij hebben het door het college en het ambtelijk management toegepaste proces met betrekking tot belangrijke verslaggevingspraktijken geëvalueerd, en hebben gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd.

Wij zijn van mening dat de verslaggevingsvraagstukken en de toegepaste inschattingen, goed onderbouwd, redelijk zijn en consistent worden gebruikt.

De reikwijdte van onze controle staat omschreven in de opdrachtbevestiging.

Bijlage D – Toelichting grondexploitaties Accountantsverslag 2020 | gemeente Enschede

2106A6E1F1/IK/ 9

Het jaarverslag is verenigbaar met de jaarrekening

Belangrijkste bevindingen uit onze controle

De jaarstukken 2020 van uw gemeente bestaan uit:

Interne beheersing

•

Het jaarverslag 2020 (programmaverantwoording en verplichte paragrafen).

•

De jaarrekening 2020 (balans met toelichting, overzicht van baten en lasten met toelichting en de SiSa-bijlage).

Overige aangelegenheden

Bijlagen Bijlage A1a - Niet-gecorrigeerde controleverschillen Bijlage A1b - Onzekerheden in de controle Bijlage A2 - In de controle opgenomen aanpassingen Bijlage A3 - Tekortkomingen in de toelichtingen Bijlage B1 - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2020 Bijlage B2 – Bevindingen controle IMG-bijlage 2020 Bijlage C Onafhankelijkheidsbevestiging Bijlage D – Toelichting grondexploitaties

De programmaverantwoording vormt samen 2106A6E1F1/IK/ met de verplicht voorgeschreven paragrafen (over o.a. het weerstandsvermogen en risicobeheersing, bedrijfsvoering en verbonden partijen) het jaarverslag. Op basis van Nederlandse wetgeving en de Nadere Voorschriften Controle- en Overige Standaarden (NVCOS) 720 is de accountant verplicht bepaalde werkzaamheden uit te voeren met betrekking tot het jaarverslag en de andere informatie die in de jaarstukken is opgenomen. Als onderdeel van dit vereiste hebben wij de volgende werkzaamheden uitgevoerd: •

Wij hebben vastgesteld dat het jaarverslag de vereiste informatie bevat op basis van artikel 24 lid 2, artikel 25 en artikel 26 BBV.

•

Wij hebben vastgesteld dat het college in het jaarverslag en in de jaarrekening passende aandacht heeft gegeven aan de gevolgen van COVID-19 (coronavirus). Accountantsverslag 2020 | gemeente Enschede

2106A6E1F1/IK/ 10

Bevindingen van de controle 2020

Accountantsverslag 2020 | gemeente Enschede

2106A6E1F1/IK/ 11

De financiële positie van uw gemeente Bestuurlijke samenvatting controle 2020 Onze belangrijkste conclusies voor de controleverklaring Bevindingen van de controle 2020 De financiële positie van uw gemeente Belangrijkste bevindingen uit onze controle Interne beheersing

Interne beheersing

Overige aangelegenheden

In dit hoofdstuk geven wij op hoofdlijnen een samenvatting van ontwikkelingen in het vermogen en het resultaat van uw gemeente De vermogenspositie van uw gemeente is ten opzichte van 2019 verbeterd In het BBV, de verslaggevingsregels van gemeentes, wordt een duidelijk onderscheid gemaakt tussen resultaatbepaling en -bestemming. Alle baten en lasten dienen via het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening te lopen. Er mogen geen baten of lasten rechtstreeks in het eigen vermogen worden gemuteerd. De mutaties in het eigen vermogen vinden plaats door middel van de resultaatbestemming. Het gerealiseerd totaalsaldo van baten en lasten 2020 bedraagt € 35,3 miljoen voordelig. Per saldo is tussentijds € 25,2 miljoen aan de reserves toegevoegd, zodat het uiteindelijk gerealiseerde resultaat over 2020 € 10,1 miljoen voordelig bedraagt. Dit resultaat is afzonderlijk vermeld onder het eigen vermogen in de balans.

Eigen vermogen (in € 1.000)

2020

2019

2018

Eigen vermogen per 1 januari

123.373

128.966

104.465

Herrubricering (zie toelichting in de jaarrekening)

-/- 457

Tussentijdse resultaatbestemming

25.239

-/- 14.857

7.861

Gerealiseerd resultaat

10.105

9.265

16.640

Totaal (‘saldo van baten en lasten’)

35.344

-/- 5.592

24.500

158.260

123.373

128.966

2106A6E1F1/IK/

Eigen vermogen per 31 december

In het overzicht hierboven hebben wij de ontwikkeling van het eigen vermogen opgenomen. De omvang van het eigen vermogen bedraagt ultimo 2020 25,5% van het balanstotaal (2019: 19,6% van het balanstotaal).

Saldo baten en lasten Het feitelijke saldo van baten en lasten in een jaar wordt weergegeven als het gerealiseerde totaalsaldo van baten en lasten. Daarnaast kent de gemeente ook het gerealiseerde resultaat. Dit is het gerealiseerde totaalsaldo van baten en lasten plus of min de tussentijdse resultaatbestemmingen. Deze bestemmingen bestaan uit in de loop van het jaar gedane onttrekkingen uit reserves minus de tussentijdse stortingen in reserves. De stortingen in dan wel onttrekkingen aan reserves vinden plaats op basis van door u genomen besluiten. Het gerealiseerde resultaat is dus mede het gevolg van de politieke besluitvorming.

Bijlage B2 – Bevindingen controle IMG-bijlage 2020 Bijlage C Onafhankelijkheidsbevestiging Bijlage D – Toelichting grondexploitaties Accountantsverslag 2020 | gemeente Enschede

2106A6E1F1/IK/ 12

Interne beheersing

Concreet betekent dit voor uw gemeente het volgende: Exploitatieresultaat (in € 1.000)

Totale baten Totale lasten

791.459 -/-

Gerealiseerde saldo van Overige aangelegenheden

Overige aangelegenheden

35.344

baten en lasten Af: stortingen in reserves

-/-

Bij: onttrekkingen aan Bijlagen Bijlage A1a - Niet-gecorrigeerde controleverschillen Bijlage A1b - Onzekerheden in de controle Bijlage A2 - In de controle opgenomen aanpassingen Bijlage A3 - Tekortkomingen in de toelichtingen Bijlage B1 - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2020 Bijlage B2 – Bevindingen controle IMG-bijlage 2020 Bijlage C Onafhankelijkheidsbevestiging Bijlage D – Toelichting grondexploitaties

Gerealiseerd resultaat

55.650 30.411

reserves

Saldo mutaties reserves

756.115

-/-

25.239 10.105

De exploitatie over 2020 laat een positief gerealiseerd saldo van baten en lasten van € 35,3 miljoen zien, ten opzichte van een begroot saldo van nadelig € 3,3 miljoen. Op de begroting (na wijziging) is een voordeel van € 38,6 miljoen behaald. De grootste voordelen ten opzichte van de begroting (na wijziging) doen zich voor op het programma Vitaal en sociaal (€ 22,6 miljoen) en op de overige onderdelen binnen de Algemene dekkingsmiddelen (€ 4,3 miljoen) en Overhead (€ 5,4 miljoen).

Binnen Overhead valt op dat de lasten Saldo van baten en lasten x € 1.000 € 5,5 miljoen lager zijn dan begroot. Dit valt € 40.000 in zijn geheel toe te wijzen aan de categorie € 30.000 “Interne dienstverlening”. Deze daling is met name veroorzaakt door de impact van € 20.000 COVID-19 door enerzijds de overgang naar € 10.000 thuis werken waardoor kantoorkosten €0 (catering, artikelen e.d.) met € 1 miljoen gedaald zijn en anderzijds doordat -€ 10.000 organisatieontwikkeling en IT-projecten 2017 2018 2019 2020 geen doorgang konden vinden (€ 3,3 miljoen minder lasten). Mutaties in reserves x € 1.000 In de programma-verantwoording wordt per volgens staat van baten en lasten

2106A6E1F1/IK/

programma op hoofdlijnen een verklaring gegeven voor de gerealiseerde afwijkingen ten opzichte van de begroting na wijziging. In de jaarrekening is dit vervolgens samengevat weergegeven in hoofdstuk 8.4 (Analyse begrotingsafwijkingen en begrotingsrechtmatigheid). De gemeente heeft de verschillen toegelicht en de belangrijkste financiële impact hiervan in kaart gebracht. Verderop in deze rapportage gaan wij nader in op de verschillen tussen de begrote en de werkelijke lasten in het kader van de begrotingsrechtmatigheid.

€ 20.000 € 10.000 €0 -€ 10.000 -€ 20.000 -€ 30.000 2017

2018

2019

2020

Gerealiseerd resultaat x € 1.000 € 20.000 € 10.000 €0

-€ 10.000 2017

2018

Accountantsverslag 2020 | gemeente Enschede

2019

2020

2106A6E1F1/IK/ 13

Interne beheersing

Overige aangelegenheden

Voorspellende waarde van uw begroting De begroting is voor uw gemeente een belangrijk sturingsinstrument. Het is een kaderstellend document, waarmee door de gemeenteraad aan het college kaders worden meegegeven waarbinnen het beleid kan worden gerealiseerd. Om inzicht te krijgen in de mate waarin uw organisatie in staat is om het gerealiseerde resultaat te voorspellen, hebben wij het resultaat volgens begroting afgezet tegen het gerealiseerde resultaat volgens de jaarrekeningen 2017-2020.

Afgelopen jaar is door de ambtelijke organisatie o.a. samen met de programmamanagers gekeken naar de wijze waarop de begroting tot stand komt en waar afgelopen jaren structureel ruimte aanwezig was. Deze interne gesprekken Het rekeningresultaat over 2020 wijkt, net als hebben ertoe geleid dat € 2,8 miljoen voorgaande boekjaren, in grote mate af van 2106A6E1F1/IK/ structurele begrotingsruimte is ontstaan het begrote rekeningresultaat. Begin 2020 zonder dat het ambitieniveau en de uit te hebben wij hier uitgebreid met de ambtelijke voeren werkzaamheden zijn aangepast. organisatie over gesproken. Deze ruimte zal in de Zomernota 2021 De ambtelijke organisatie is in 2020 gestart nader worden toegelicht en de inzet van met een onderzoek naar het opstellen van de deze gelden wordt via deze Zomernota aan begroting. Logischerwijs heeft dit onderzoek u voorgelegd. nog geen (positief) effect op de voorspellende waarde van de begroting 2020. Baten – begroting vs realisatie (x € 1.000) – excl mutaties reserves € 800.000 € 750.000

€ 650.000

Bijlage C Onafhankelijkheidsbevestiging

€ 600.000

Lasten – begroting vs realisatie (x € 1.000) – excl mutaties reserves

Saldo van baten en lasten – begroting vs realisatie (x € 1.000) € 35.000

Begroting

€ 780.000

Realisatie

€ 15.000 € 740.000

€ 700.000

Bijlage B2 – Bevindingen controle IMG-bijlage 2020

Bijlage D – Toelichting grondexploitaties

Deze begroting is immers eind 2019 reeds opgesteld en vastgesteld. Ook de COVID-19 pandemie heeft invloed gehad op de uitvoerbaarheid van de in de begroting opgenomen activiteiten maar daarnaast ook op de extra geldstromen en taken (Tozo) die uw gemeente heeft uit moeten voeren.

-€ 5.000 € 700.000

-€ 25.000

€ 660.000

2017

2018

2019

2020

2017

2018

2019

2020

-€ 45.000 2017

2018

Accountantsverslag 2020 | gemeente Enschede

2019

2020

2106A6E1F1/IK/ 14

Interne beheersing

Overige aangelegenheden

Het weerstandsvermogen is toegenomen

Benodigde weerstandscapaciteit

Het weerstandsvermogen bestaat uit de relatie tussen de beschikbare weerstandscapaciteit en de benodigde weerstandscapaciteit vanwege ingeschatte risico’s. Beiden zijn gemuteerd in 2020, de ratio is met 0,7 toegenomen.

De inventarisatie van risico’s geeft een indicatie van de financiële omvang van de belangrijkste (specifieke) risico’s. Hierbij is ook rekening gehouden met de kansinschatting van het zich voordoen van het geïdentificeerde risico, om zo de benodigde weerstandscapaciteit te bepalen. Beschikbare weerstandscapaciteit Daarbij wordt een doorlopend inzicht De door uw gemeente berekende beschikbare gegeven in de grootste risico’s (qua weerstandscapaciteit bedraagt € 96,5 miljoen financiële impact en kans) voor uw gemeente, en wordt vermeld welke risico’s (2019: € 76,1 miljoen). Dit is inclusief de stille reserves ad € 9,8 miljoen die met name zijn verdwenen en/of nieuw zijn geïdentificeerd. Ook wordt een inhoudelijke in de panden van het Vastgoedbedrijf en de 2106A6E1F1/IK/ toelichting gegeven op nieuw gedefinieerde gronden van het grondbedrijf zitten (2019: en gewijzigde risico’s in de top van de € 11,7 miljoen). De daling van de stille belangrijkste risico’s. reserves is veroorzaakt door de verkoop van twee panden met een boekwaarde van nihil Het berekende bedrag aan specifieke (volledig afgeschreven). risico’s bedraagt € 41,1 miljoen (2019: Aangezien de panden en gronden in gebruik zijn, zijn deze zeer waarschijnlijk niet op korte termijn liquide te maken. Daarnaast betreft een groot deel van het vastgoed in de stille reserves maatschappelijk vastgoed.

Normaliter wordt dit soort vastgoed niet meegerekend in de stille reserves omdat deze panden en locaties niet eenvoudig verkocht (kunnen) worden door de gemeente. Wij hebben het college geadviseerd bij de actualisatie van de weerstandsnota hier rekening mee te houden.

€ 43 miljoen). De belangrijkste mutatie in de gekwantificeerde risico’s is: • Afname risico grondexploitatieprojecten, € 2,7 miljoen. Deze daling is veroorzaakt doordat het risico op terugnemen van voortijdig genomen winsten is verminderd. Bovenstaande afname wordt gecompenseerd door een beperkte toename in de overige risico’s.

Uw weerstandsvermogen is ruim toereikend in relatie tot de berekende risico’s. Dit wordt inhoudelijk toegelicht in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing in het jaarverslag (paragraaf 3.2).

Weerstandscapaciteit (in miljoen euro’s) € 100

€ 90 € 80 € 70 € 60 € 50 € 40 € 30

Benodigd

Beschikbaar 2017

2018

2019

2020

Ratio weerstandscapaciteit 2,50 2,00 1,50 1,00 0,50

excl. stille reserves

incl. stille reserves

2018

2019

2020

Tenslotte merken wij op dat uw eigen Nota Weerstandsvermogen en Risicomanagement is opgesteld in 2012. Wij hebben begrepen dat deze Nota in 2021 wordt geactualiseerd.

Bijlage D – Toelichting grondexploitaties Accountantsverslag 2020 | gemeente Enschede

2106A6E1F1/IK/ 15

Belangrijkste bevindingen uit onze controle Bestuurlijke samenvatting controle 2020 Onze belangrijkste conclusies voor de controleverklaring Bevindingen van de controle 2020 De financiële positie van uw gemeente Belangrijkste bevindingen uit onze controle Interne beheersing

Interne beheersing

Overige aangelegenheden

Voorraad onderhanden werk

Waardering belangrijkste grondexploitaties

Algemeen – parameters

Een belangrijke schattingspost in de jaarrekening is de post voorraad onderhanden werk, oftewel de bouwgronden in exploitatie. De boekwaarde per 31 december 2020 van deze post bedraagt € 17,3 miljoen. Ten behoeve van de waardering van de bouwgronden in exploitatie per balansdatum, dient de gemeente per individuele grondexploitatie te bepalen of de boekwaarde plus de in de toekomst nog te realiseren kosten en opbrengsten, naar de beste inschatting, terugverdiend zal worden.

Op grond van onze risicoanalyse hebben wij de grondexploitaties Eschmarke – Leuriks Oost, Brunink, ‘t Vaneker, B&S Valley en Oostkrans – Usseleres geselecteerd voor een detailanalyse op een deel van de eerdergenoemde 5P’s. Voor specifieke onderdelen (Oostkrans –Usseleres alle 5P’s; en B&S Valley alleen prijs) hebben wij onze specialisten ingeschakeld bij het beoordelen van de deze specifieke elementen.

Bij de controle van de gehanteerde parameters (kostenstijging, opbrengstenstijging, disconteringsvoet en rente) hebben wij geen materiële afwijkingen geconstateerd. Daarmee achten wij de parameters in de MPG 2021 aannemelijk.

De gemeente Enschede schat per 31 december 2020 in dat de totale omvang van de niet terug te verdienen kosten op de gehele grondexploitatie € 65,8 miljoen is. Hiervoor is een voorziening getroffen, die in mindering is gebracht op de bouwgronden in exploitatie. Ten opzichte van 2019 is de voorziening met € 0,5 miljoen afgenomen. In bijlage D hebben wij een toelichting opgenomen over onze controleaanpak van de voorraad onderhanden werk.

Wij hebben voor deze gebieden het proces 2106A6E1F1/IK/ beoordeeld waarmee het management schattingsposten ontwikkelt en beoordeelt, en hebben gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd, een en ander in de context van onze verklaring bij de jaarrekening als geheel. In deze paragraaf gaan wij in op onze bevindingen en constateringen die voortvloeien vanuit de door ons verrichte werkzaamheden op de geactualiseerde grondexploitatieberekeningen.

Prijs-component (opbrengsten) Voor de hiernaast genoemde grondexploitaties hebben wij - samen met onze vastgoedspecialisten - specifiek de nog te realiseren opbrengsten gecontroleerd. De nog te realiseren opbrengsten voor deze 5 exploitaties bedragen € 46,7 miljoen van het totaal voor alle grondexploitaties van € 81,7 miljoen. Bij deze controle hebben wij onder andere een aansluiting gemaakt met de plangebieden (juistheid aantal m2’s) en een vergelijking met gerealiseerde grondprijzen in het verleden. Hierbij hebben wij geen bijzonderheden geconstateerd.

Conclusie Wij hebben op grond van de door ons verrichte werkzaamheden inzake de waardering van de grondexploitaties vastgesteld dat de waardering van de voorraad onderhanden werk niet onaannemelijk is. Hierna lichten wij dit voor de belangrijkste grondexploitatie toe.

Bijlage D – Toelichting grondexploitaties Accountantsverslag 2020 | gemeente Enschede

2106A6E1F1/IK/ 17

Interne beheersing

Overige aangelegenheden

Plankosten (ontwikkeling) Voor de grondexploitaties Eschmarke (Leuriks-Oost) en Oostkrans Usseleres hebben wij met name de ingerekende plankosten in detail gecontroleerd. Hierbij hebben wij een vergelijking met landelijke branchegegevens gemaakt. Wij hebben geen bijzonderheden bij deze controle geconstateerd. Oostkrans - Usseleres Bij de controle van dit project hebben wij geconstateerd dat de looptijd van de exploitatie is verlengd en daarmee nog 11 jaar in ontwikkeling is. Deze verlenging is veroorzaakt door vertraging in het verleggen van het Warmtenet door Ennatuurlijk B.V. Voorgaand jaar hebben wij aan u gerapporteerd over de specifieke eisen van het Bbv ten aanzien van de looptijd van grondexploitatieprojecten (Roombeek). De richtlijnen van de commissie BBV schrijven voor dat bij grondexploitaties met een looptijd van langer dan 10 jaar aanvullende interne beheersingsmaatregelen getroffen moeten worden. Eén van deze maatregelen is dat de gemeenteraad de langere looptijd expliciet besluit. Zonder een expliciet Raadsbesluit mogen de kasstromen na het 10e jaar niet meegenomen worden en heeft dit aldus gevolgen voor de waardering.

Uit de ontvangen documentatie blijkt geen expliciet besluit voor de langere looptijd. Ook moet de gemeente aanvullende interne beheersmaatregelen implementeren, bijvoorbeeld het niet inrekenen van opbrengstenstijgingen na het 10de jaar. Ook dit jaar ontbreekt bij één grondexploitatie – Oostkrans Usseleres – het specifieke raadsbesluit ten aanzien van de looptijd. Wij hebben begrepen dat voorafgaand aan het vaststellen van de jaarstukken 2020 op de raadsagenda is 2106A6E1F1/IK/ geagendeerd het vaststellen van de looptijd van 11 jaar voor Oostkrans Usselers. Rekening houdend met dit expliciete besluit, achten wij de waardering van Oostkrans Usseleres aannemelijk.

Daarnaast is binnen Oostkrans Usseleres voor het laatste jaar van de exploitatie (2031) een forse afzet van 18 hectare opgenomen. In de voorgaande jaren (2026-2030) is een gemiddelde afzet van 10-12 hectare begroot. Wij hebben het college geadviseerd een doorrekening te maken van het spreiden van de afzetprognose in 2031 over 2 jaren (tot en met 2032) zodat -conform de voorgaande jaren- de gemiddelde afzet meer in lijn ligt. De impact hiervan bedraagt circa € 75.000 en is daarmee niet materieel in het kader van de juiste waardering van de grondexploitatie Oostkrans – Usseleres.

Op basis van onze controlewerkzaamheden, inclusief de beoordeling door onze vastgoedspecialisten, is de ingerekende afzetprognose niet onaannemelijk en past het eventueel spreiden van de afzet over twee jaren binnen de schattingsonzekerheid die wij kunnen accepteren bij de controle van schattingsposten, zoals de waardering van de grondexploitatie-projecten. Overige aandachtspunten Bij de beoordeling van Oostkrans-Usseleres hebben wij geconstateerd dat het aanleggen van het warmtenet heeft geleid tot een aanpassing van de looptijd. Daarnaast hebben wij geconstateerd dat nog geen definitieve overeenkomst is gesloten met Ennatuurlijk B.V. inzake het aanleggen van het warmtenet. Wij hebben het college aandacht gevraagd voor het tijdig vastleggen van de afspraken over het warmtenet en daarmee de mogelijke onzekerheden in de grondexploitatie-opzetten nog verder te beperken. Tussentijdse winstneming

In 2016 (en 2019) heeft de commissie BBV de notitie Grondexploitaties gepubliceerd. Hierin is opgenomen dat voor winstneming de ‘ percentage of completion (POC) methode’ moet worden toegepast. Hierbij geldt dat indien aan een aantal voorwaarden is voldaan winst moet worden genomen.

Accountantsverslag 2020 | gemeente Enschede

2106A6E1F1/IK/ 18

Interne beheersing

Overige aangelegenheden

Voor toepassing van de POC-methode is het van belang dat het resultaat betrouwbaar kan worden geschat en er moet sprake zijn van verkochte grond en gerealiseerd kosten. Op grond van het BBV heeft uw gemeente in het boekjaar 2020 € 1,9 miljoen winst genomen op de grondexploitaties (2019 € 6,2 miljoen). De winstname heeft met name betrekking op de grondexploitaties Velve Lindenhof (€ 1,1 miljoen) en Het Brunink (€ 0,6 miljoen).

Ook is in 2020 € 0,3 miljoen winst ‘terug genomen’ bij Roombeek Binnenstad. Vanwege een aanpassing in de verhouding voortgang kosten/opbrengsten per ultimo 2020 ten opzichte van 2019 is deze € 0,3 miljoen aan winst teruggenomen. In overeenstemming met uw besluitvorming is de winst toegevoegd aan de reserve ‘Grondbedrijf’.

Voor de portefeuille grondexploitatieprojecten is tot en met 2020 in totaal € 23 miljoen tussentijdse winst genomen.

Voorzieningen Onderhoudsvoorziening Havens Naast de waardering van de grondexploitatie heeft de gemeente nog andere schattingsposten opgenomen in haar jaarrekening. Een belangrijke schattingspost zijn de voorzieningen, waaronder met name de onderhoudsvoorzieningen. Het BBV schrijft voor dat voor het opnemen van een voorziening de gemeente onder andere een actueel onderhoudsplan moet hebben ter 2106A6E1F1/IK/ onderbouwing van de voorziening per ultimo boekjaar. Voorgaand jaar hebben wij aan u gerapporteerd dat de voorziening Havens geen recent onderhoudsplan aanwezig is en bij de berekening van de hoogte van de voorziening en de jaarlijkse dotatie geen rekening wordt gehouden met de jaarlijkse inflatie.

In 2020 heeft het college een onderhoudsplan laten opstellen door een externe partij. Op basis van dit actuele onderhoudsplan blijkt geen aanpassing van het huidige voorzieningenniveau noodzakelijk.

Bijlage B2 – Bevindingen controle IMG-bijlage 2020

Voorziening vervangingsinvesteringen GRP

Bijlage C Onafhankelijkheidsbevestiging

In de jaarrekening 2020 is een onttrekking van ruim € 26 miljoen uit de voorziening vervangingsinvesteringen Riolering zichtbaar.

Bijlage D – Toelichting grondexploitaties

Deze onttrekking heeft voor € 8,7 miljoen betrekking op investeringen in 2020 en voor € 17,4 miljoen op investeringen uit voorgaande jaren. De Notitie Riolering uit november 2014 bood de ruimte om investeringen in enig jaar te dekken door vrijval van de voorziening voor vervangingsinvesteringen in latere jaren. Uw gemeente heeft voorgaande jaren geen onttrekking uit de voorziening verwerkt en heeft dit in 2020 alsnog verwerkt.

Wij hebben vastgesteld dat in de onderliggende begroting voor het vaststellen van het rioleringstarief de jaarlijkse dotatie aan de voorziening vervangingsinvesteringen als component is opgenomen. Daarnaast hebben wij een detailcontrole uitgevoerd om vast te stellen dat alleen investeringen in bestaande riolering uit de voorziening is onttrokken. Hierbij hebben wij geen bijzonderheden geconstateerd. Wellicht ten overvloede, merken wij nog op dat in april 2021 de commissie BBV een nieuwe Notitie Heffingen heeft gepubliceerd. Deze notitie geldt vanaf het boekjaar 2021. Volgens deze notitie is bovengenoemde werkwijze niet meer toegestaan en is het niet meer mogelijk om investeringen met terugwerkende kracht te “dekken” door vrijval van de voorziening vervangingsinvesteringen.

Accountantsverslag 2020 | gemeente Enschede

2106A6E1F1/IK/ 19

Interne beheersing

Overige aangelegenheden

FC Twente Wij hebben in 2020 een beoordeling uitgevoerd op de inbaarheid van de vorderingen ten opzichte van FC Twente. De gemeente loopt namelijk een risico over de verstrekte leningen (€ 13,5 miljoen) en over de garantstellingen (€ 8,3 miljoen) ultimo 2020.

Wel wordt opgemerkt dat als beperkende coronamaatregelen ook na dit seizoen worden verlengd, dit forse invloed kan hebben op de financiële positie van FC Twente. De gemeente heeft veelvuldig contact met FC Twente over de ontwikkeling van de financiële positie. Naleving van de Europese aanbestedingsregels

Als gevolg van de COVID-19 crisis heeft ook FC Twente een financieel lastig jaar achter de Naar aanleiding van de uitgevoerde rug. Het college van uw gemeente heeft controlewerkzaamheden inzake de naleving hierom besloten de betaling van de aflossing van de Europese aanbestedingsrichtlijnen 2106A6E1F1/IK/ van de risicopremie uit te stellen tot hebben wij geen onrechtmatigheden 31 december 2020. FC Twente heeft deze vastgesteld die een impact hebben op de premie in juli 2020 aan de gemeente betaald. strekking van onze controleverklaring bij de jaarrekening 2020. De gemeente Enschede heeft een beoordeling verricht aan de hand van de stukken van Overige bevindingen FC Twente onder andere de jaarrekening Verstrekte lening Sportaal 2019/2020, halfjaarcijfers 2020/2021, de begroting over 2020/2021 en de De gemeente Enschede heeft in 2020 een liquiditeitsprognoses. Op basis hiervan overeenkomst afgesloten met de aan haar concludeert het management van FC Twente verbonden partij Sportaal, Sportaal heeft dat er basis van conservatieve een lening aan de gemeente verstrekt veronderstellingen voldoende liquiditeit is aangezien zij een negatieve rente krijgt voor de periode tot en met seizoen doorberekend van haar huisbankier. 2024/2025. Op dit moment concludeert de In de leningovereenkomst is een gemeente dat de huidige informatie niet leidt rentevergoeding van 0% afgesproken.

Voor tot de inschatting dat FC Twente niet kan de gemeente heeft dit geen financiële voldoen aan haar verplichtingen aan de gevolgen aangezien zij geen rente hoeft te gemeente en daarmee tot het opnemen van betalen over een positief banksaldo bij de een voorziening voor oninbaarheid. Wij BNG Bank. Deze lening is door de senior kunnen ons vinden in deze conclusie. treasurer van uw gemeente getoetst en valt binnen de mogelijkheden van het Treasurystatuut.

Tozo Eén van de maatregelen die het kabinet gebruikt om ondernemers te steunen tijdens de coronacrisis is de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo). Als onderdeel van de controle van de SiSa-bijlage heeft de accountant van de gemeente Hengelo (afdeling ROZ) deze regeling gecontroleerd en op 19 april jl. een goedkeurende controleverklaring verstrekt. De Tozo uitkeringen (ruim € 25 miljoen) zijn daarmee juist en rechtmatig verstrekt. De Nota verwachtingen accountantscontrole schrijft tevens voor dat de externe accountant een kwalitatieve toets moeten verrichten op uw Misbruik en Oneigenlijk beleid voor de Tozo-regeling. Wij -in combinatie met de werkzaamheden uitgevoerd door de externe accountant van de gemeente Hengelo- hebben vastgesteld dat binnen uw gemeente in algemene zin procedures aanwezig zijn om misbruik en oneigenlijk gebruik te detecteren. Ten aanzien van de Tozo-regeling was in 2020 nog geen specifiek beleid voor misbruik en oneigenlijk gebruik opgesteld en is er geen opvolging gegeven aan de signalen vanuit het Inlichtingenbureau.

Accountantsverslag 2020 | gemeente Enschede

2106A6E1F1/IK/ 20

Interne beheersing

Overige aangelegenheden

De uitvoering van het M&O beleid loopt door in 2021. Afhandeling van de signalen vanuit het Inlichtingenbureau met gevolgen voor eerder afgegeven beschikking Tozo worden verantwoord in de SiSa-bijlage over 2021. Wij hebben het college derhalve geadviseerd in 2021 aandacht te hebben voor de toereikendheid van het M&O beleid zoals onlangs is opgesteld door de afdeling ROZ van de gemeente Hengelo en dat de signalen vanuit het Inlichtingenbureau adequaat worden opgevolgd. Sociaal domein | Gevolgen corona

Overige aangelegenheden

Wij hebben in de boardletter 2020 gerapporteerd over de bijzondere gevolgen van corona voor het sociaal domein. Hieronder voorzien wij u van een beknopte actualisatie.

•

Verstrekken van continuïteitsbijdragen: de gemeente heeft € 1,8 miljoen aan continuïteitsbijdragen verstrekt in 2020.

•

Vergoeden meerkosten corona: Deze kosten zien bijvoorbeeld toe op extra beschermingsmiddelen, zoals mondmaskers en handschoenen. Het beschikbare budget bedroeg voor 2020 € 8 miljoen (verdeeld over WMO en Jeugd).

Wij merken op dat de gemeente voldoende (extra) interne beheersmaatregelen heeft getroffen om de (mogelijke) financiële effecten van corona voor het sociaal domein in beeld te brengen en te beheersen.

2106A6E1F1/IK/

Sociaal domein | ZIN en PGB

Als onderdeel van onze jaarrekeningcontrole De financiële gevolgen voor de gemeente zien hebben het sociaal domein gecontroleerd. toe op de volgende onderdelen: De totale besteding voor Zorg in Natura (ZIN) voor WMO (excl. Beschermd Wonen) • Continueren van reguliere zorg: Voor en Jeugd in 2020 bedraagt € 98,4 miljoen zover mogelijk hebben de zorgverleners en voor PGB € 4,6 miljoen. Daarmee is een de reguliere zorg gecontinueerd en stijging van de ZIN-uitkeringen te zien van volstaat ter zake de interne beheersing die € 8,4 miljoen ten opzichte van 2019 en een in afgelopen jaren voldoende heeft lichte daling van de PGB-uitkeringen met gefunctioneerd. € 0,4 miljoen. •

Leveren van alternatieve zorg: Voor zover zorgleveranciers de reguliere zorg niet konden continueren, mochten zij alternatieve zorg leveren. De verantwoording en afrekening hiervan vindt op dezelfde wijze plaats als de afrekening van reguliere zorg.

Net als voorgaand jaar heeft de gemeente Enschede zelf onderzoek gedaan naar de getrouwheid en rechtmatigheid van zowel de ZIN-uitkeringen als de PGB-bestedingen.

Deze interne controlewerkzaamheden zien toe op analyses van klachtenregistraties en het herindicatieproces; klanttevredenheidsonderzoeken en mondelinge toetsing van cliëntresponses. Wij hebben de opzet en het bestaan van de interne controles getoetst tijdens onze controle. Daarnaast hebben wij een steekproef uitgezet voor de te controleren dossiers. De accountant van de SVB heeft een controleverklaring met een oordeel met beperking bij de verantwoordingen 2020 verstrekt, vanwege rechtmatigheidsafwijkingen. Voor de gemeente Enschede heeft de accountant van de SVB fouten voor getrouwheid en rechtmatigheid geconstateerd. De geconstateerde fouten zijn echter minimaal voor de jaarrekening van de gemeente Enschede en heeft daardoor geen impact op onze controleverklaring.

De vastlegging van de interne controles op de ZIN-bestedingen geeft daarentegen wel inzicht in de prestatielevering en andere relevante controle-elementen. Voor de ZIN-bestedingen hebben wij derhalve geconstateerd dat de gemeente zelf voldoende werkzaamheden heeft verricht om de risico’s af te dekken.

Accountantsverslag 2020 | gemeente Enschede

2106A6E1F1/IK/ 21

Interne beheersing

Overige aangelegenheden

Bijlagen Bijlage A1a - Niet-gecorrigeerde controleverschillen

Op basis van de steekproef en onze controlewerkzaamheden hebben wij geen afwijkingen geconstateerd voor de ZIN-bestedingen. Wij hebben echter voor de populatie van WMO Beschermd wonen, waar de gemeente als centrumgemeente functioneert, wel afwijkingen geconstateerd. De schattingen die gemaakt zijn bij het opstellen van de jaarrekening (januari 2021) zijn te conservatief ingestoken. Op basis van de definitieve verantwoordingen die tussen april-juni 2021 zijn binnengekomen en de nog 2106A6E1F1/IK/ te verwachten verantwoordingen blijkt dat de gemeente nog circa € 0,7 miljoen terug te vorderen heeft. Dit is niet meer in de voorliggende jaarrekening verwerkt, maar heeft vanwege de beperkte omvang geen impact op ons oordeel over de jaarrekening 2020.

2106A6E1F1/IK/ 22

Belangrijkste bevindingen uit onze controle Bestuurlijke samenvatting controle 2020 Onze belangrijkste conclusies voor de controleverklaring Bevindingen van de controle 2020

Onvoorzien

Bijlage A1a - Niet-gecorrigeerde controleverschillen

VPB

Bijlagen

Overhead

Overige aangelegenheden

Algemene dekkingsmiddelen

Overige aangelegenheden

Naast de controle op de rechtmatige totstandkoming van de baten, lasten en balansmutaties in de jaarrekening 2020, € 7.500 hebben wij de begrotingsrechtmatigheid gecontroleerd. De toe te passen normen voor 1.218 € 2.500 dit begrotingscriterium zijn gebaseerd op de artikelen 189, 190 en 191 van de -150 -1.127 Gemeentewet en moeten door de -€ 2.500 -2.312 -2.000 gemeenteraad zelf nader worden ingevuld en De belangrijkste oorzaken voor deze geconcretiseerd. Dit gebeurt door middel van overschrijding zijn de hogere rente op de -5.374 -5.576 -€ 7.500 de begroting en via de financiële verordening kortlopende schulden. Hier staan echter nog 2106A6E1F1/IK/ ex artikel 212 van de Gemeentewet. hogere baten tegenover vanuit de negatieve -8.740 -€ 12.500 rente op kasgeldleningen van in totaal Het systeem van budgetbeheer en -bewaking ruim € 1,3 miljoen. In totaliteit is sprake moet waarborgen dat de baten en lasten geweest van een negatieve rentelast op de binnen de begroting blijven en dat belangrijke kortlopende schulden. wijzigingen of dreigende overschrijdingen tijdig worden gemeld aan gemeenteraad, Wij verwijzen voor een inhoudelijke zodat deze tijdig (binnen het begrotingsjaar) analyse op de begrotingsrechtmatigheid een besluit kan nemen.

Een systeem met naar paragraaf 8.4 “Analyse begrotingsonvoldoende waarborgen voor tijdige afwijkingen en begrotingsrechtmatigheid” melding aan de gemeenteraad van van de jaarstukken. budgetoverschrijdingen heeft het risico in Hiermee legt uw gemeente verantwoording zich dat inbreuk wordt gemaakt op het af over de rechtmatigheid van de lasten budgetrecht van raad. over 2020. De geconstateerde Het begrotingscriterium is verder verfijnd kostenoverschrijdingen die formeel als en uitgewerkt in de Kadernota onrechtmatig worden aangemerkt, rechtmatigheid 2018 van de Commissie BBV. hebben -gezien de oorzaak en de toelichting- geen gevolgen voor de Het overschrijden van de begroting is altijd strekking van onze controleverklaring. onrechtmatig, maar hoeft niet in alle gevallen te worden meegewogen in het accountantsoordeel. Deze kostenoverschrijdingen moeten dan wel goed herkenbaar in de jaarrekening zijn Accountantsverslag 2020 | gemeente Enschede 2106A6E1F1/IK/ 24 opgenomen. Financiën en organisatie

Interne beheersing

Verschil begrote en werkelijke lasten (excl. mutaties in reserves) x € 1.000

Vitaal en sociaal

Interne beheersing

In het kader van de begrotingsrechtmatigheid moet gekeken worden naar de lastenoverschrijdingen per programma. Zoals blijkt uit de hiernaast opgenomen figuur, is alleen op het programma Algemene dekkingsmiddelen een beperkte overschrijding op de lasten gerealiseerd van € 1,2 miljoen. Over 2019 was alleen op het programma Financiën en organisatie een overschrijding.

Duurzaam wonen, leven en werken

Belangrijkste bevindingen uit onze controle

Begrotingsoverschrijdingen zijn toegelicht in de jaarrekening

Samenleving en bestuur

De financiële positie van uw gemeente

Interne beheersing

Overige aangelegenheden

Kredietoverschrijdingen In hoofdstuk 9.3. van de jaarstukken is het “Overzicht kredieten/onderhanden werk” opgenomen. In lijn met uw financiële verordening en als onderdeel van de rechtmatigheidscontrole hebben wij gecontroleerd of de bestedingen binnen de door de raad vastgestelde grenzen blijven. In uw financiële verordening is opgenomen dat overschrijdingen groter dan € 50.000 in tussentijdse rapportages moeten worden uitgelegd/toegelicht. Deze grens hanteert het college ook voor de jaarrekening. Op 1 project is een overschrijding van meer dan € 50.000 gerealiseerd: Project “Investeringen stadsbeheer groen” met een overschrijding van € 69.000 op een initieel budget van € 3.000.000. Gezien de minimale omvang van de overschrijding raakt dit niet ons oordeel in de controleverklaring.

Samenstelproces jaarstukken Bij de start van de controle waren de jaarstukken gereed, het controledossier was nagenoeg gereed en daarmee heeft de organisatie het samenstelproces sterk verbeterd ten opzichte van voorgaande jaren. De samenwerking met de ambtelijke organisatie en het controleproces is verder verbeterd door al tijdens de interim-controle de eerste steekproeven uit te zetten en door in december 2020 en 2106A6E1F1/IK/ januari 2021 voorcontroles uit te voeren. Los van enkele planningstechnische uitdagingen door wisselingen en ziekte binnen het controleteam, hebben deze inspanningen ook bijgedragen aan een efficiënter en soepeler controleproces. De grote wijziging in het aantal te verantwoorde SiSa-regelingen (per saldo 13 extra regelingen) heeft daarentegen een vertragend effect gehad op de doorlooptijd. Wij zullen met de ambtelijke organisatie het controleproces 2020 na afloop evalueren en goede afspraken maken voor het proces 2021 en daarmee hopelijk het proces nog verder versnellen.

Bijlage B2 – Bevindingen controle IMG-bijlage 2020 Bijlage C Onafhankelijkheidsbevestiging Bijlage D – Toelichting grondexploitaties Accountantsverslag 2020 | gemeente Enschede

2106A6E1F1/IK/ 25

Interne beheersing

Overige aangelegenheden

Sisa-bijlage en IMG-bijlage 2020

IMG-bijlage

Wij hebben de SiSa-bijlage gecontroleerd op basis van de Nota verwachtingen accountantscontrole SiSa 2020. Hierbij evalueren wij de getrouwheid en rechtmatigheid van de in de SiSa-bijlage verantwoorde gegevens (indicatoren).

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=enschede&id=0e0b9287-f8f6-4cb1-af3e-aec1fdf08bb0