CConstaterende datenschede
Koppel je AI →
Document · PDF

ENS Gemeentebegroting 2027-2030

Raadsvergadering 9 november 2026, gemeente enschedeBij agendapunt: Gemeentebegroting 2027-203062.039 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 5 van 8

| <Datum> | <Jaartal> Parkeervoorzieningen | Meerjarenprognose Parkeren | 10-11-2026 | 9-11-2027 * De Financiële verordening gemeente Enschede 2025 bepaalt dat het college elke zes jaar beoordeelt of actualisatie van de nota’s over kapitaalgoederen nodig is. Tussentijdse ontwikkelingen kunnen aanleiding geven om dit eerder te doen. Daarom kunnen de looptijd van een beleidsplan en het jaar van beoordeling verschillen. 5.3.1. Groen Kerncijfers | Ha Openbaar groen | 758 Wegbermen buitengebied | 132 Beleidskader Het Groenambitieplan “Enschede één groot groen park” van 13 december 2021 vormt het centrale beleidskader. Hierin ligt de focus op beschermen, bouwen en benutten van groen en biodiversiteit, waarmee we optimaal bijdragen aan opgaven als klimaatadaptatie en gezondheid. In 2026 hebben we de ambities uitgewerkt in concretere beleidskaders voor beheer en onderhoud van groen en de biodiversiteit. De groenambitie is deels al ruimtelijk vertaald in de omgevingsvisie. De komende tijd werken we aan actualisatie en de verdere doorwerking conform de omgevingswet in een thematisch omgevingsprogramma Groenblauw en het omgevingsplan. Vastgesteld kwaliteitsniveau We onderhouden het groen volgens de door de gemeenteraad vastgestelde kwaliteitsniveaus. Uitgangspunt is schoon, heel en veilig.

Voor de binnenstad geldt een kwaliteitsniveau hoog, de rest van de gemeente basis en de bedrijventerreinen laag (besluit Zomernota 2025). Actuele staat van onderhoud Het groen voldoet over het algemeen aan de vastgestelde kwaliteitsniveaus en de technische staat is over het algemeen op orde. De komende jaren leggen we in beheer, onderhoud en inrichting de nadruk op vergroening, biodiversiteit en optimale bijdrage aan opgaven rond duurzaamheid, gezondheid en klimaatbestendigheid. Daarnaast wordt gewerkt aan verdere uitwerking van beleid en uitvoering van projecten zoals vergroening van de singels, het realiseren van robuuste groenstructuren, de parken en de binnenstad. Belangrijkste activiteiten in begrotingsjaar 1. Uitvoeren dagelijks beheer en onderhoud groen; 2. Groen en klimaatbestendig inrichten van Heekplein (start); 3. Vergroenen singels (start); blz. 88 (van 163) 4. Vergroenen van bijvoorbeeld ontmoetingsplek Moerasspirealaan, voorplein winkelcentrum Kevelhamhoek, omgeving Het Honk en Wesselerbrinkpark. Beschikbare onderhoudsbudgetten Voor onderhoud en ontwikkeling van het groen zijn structurele middelen beschikbaar, aangevuld met investeringen uit het Groenambitieplan. Onderhoudslasten (x 1.000 euro) | Rekening | Begroting | Begroting 2025 | 2026 | 2027 Regulier onderhoud | 988 | 1.287 | 1.214 Totaal | 988 | 1.287 | 1.214 5.3.2.

Speelvoorzieningen Kerncijfers | Aantal Speelplekken | 410 Openbare sport- en beweegplekken | 47 Speeltoestellen totaal over de sport en speelplekken | 1975 Beleidskader De Beleidsnota bewegen, spelen en sporten Samen spelen, samen sporten (BSS) vormt het beleidskader. Gezondheid en een gebiedsgerichte aanpak staan centraal, met voldoende, passende en aantrekkelijke plekken om te bewegen, spelen, sporten en ontmoeten. Samen met inwoners en partners vertaalden we de vastgestelde criteria in 2026 naar concrete buurtplannen, waarvan we de uitkomsten in 2027 aan de gemeenteraad voorleggen. Vastgesteld kwaliteitsniveau De huidige speelvoorzieningen beheren en vervangen we planmatig om te voldoen aan het Warenwetbesluit attractie en speelvoorzieningen (WAS), waarop we onze speelvoorzieningen ook inspecteren. Het beheer en onderhoud is gericht op veilige en bruikbare speelplekken voor alle doelgroepen, die optimaal bijdragen aan gezondheid, inclusiviteit, klimaatadaptatie en groen. Actuele staat van onderhoud De huidige speelvoorzieningen voldoen aan de WAS en we beheren en vervangen ze planmatig. Vanuit het BSS-beleid – dat we samen met partners en bewoners hebben uitgewerkt in buurtplannen - gaan we locaties in stand houden, vernieuwen of aanpassen en soms samenvoegen of vervangen voor informele speelruimte. Ook zetten we in op sport-programmering en BSS-routes.

Belangrijkste activiteiten in begrotingsjaar 1. Uitvoeren beheer en onderhoud aan alle speeltoestellen, valondergronden | en kunstgrasvelden incl. bijbehorende inspecties conform de WAS. 2. Voorleggen van de uitkomsten van het traject rond de buurtplannen aan de gemeenteraad, samen met een financiële vertaling om het nieuwe beleid uit te kunnen voeren. 3. Vervangen en renoveren van speelplekken, verspreid over de hele stad. 4. Speelplekken omvormen conform beleid naar Buurtplekken. 5. Verversen van het valzand in Stadsdeel West, Binnensingelgebied en Noord. 6. Beheerplan maken voor alle speelplekken in de gemeente Enschede. Beschikbare onderhoudsbudgetten Er is een structureel investeringsbudget beschikbaar voor vervanging en verbetering van speelvoorzieningen, aangevuld met middelen uit de zomernota. blz. 89 (van 163) Onderhoudslasten (x 1.000 euro) | Rekening | Begroting | Begroting 2025 | 2026 | 2027 Regulier onderhoud | 471 | 529 | 759 Totaal | 471 | 529 | 759 5.3.3. Wegen en infrastructurele kunstwerken Kerncijfers | Aantal m2 Asfalt | 3.410.571 Elementen | 4.509.317 Cementbeton | 110.342 Overig | 296.901 Totaal | 8.327.131 Bruggen, viaducten, Stuwen, geluidswallen e.a. | 314 stuks Wegbermsloten buitengebied | 78 ha Beleidskader Het Wegenbeleidsplan 2024 tot en met 2027 vormt het kader voor het beheer en onderhoud van wegen en infrastructurele kunstwerken.

We zetten de eerdere beleidslijnen voort en intensiveren de inzet op voetpaden, fietspaden, vergroening, circulariteit en CO2-vermindering. Zo houden we de infrastructuur veilig, bruikbaar en bereikbaar en voorkomen we kapitaalvernietiging door een goede balans tussen kwaliteit en kosten. Vastgesteld kwaliteitsniveau De gemeenteraad heeft kwaliteitsniveaus vastgesteld. De wegen en infrastructurele kunstwerken moeten veilig en in goede staat zijn, zodat we voldoen aan onze zorg- en onderhoudsplicht vanuit de Wegenwet. Dit naast de doelen als gesteld vanuit het beleidsplan. De vastgestelde kwaliteitsniveaus zijn: Actuele staat van onderhoud De wegen voldoen op hoofdlijn aan de afgesproken kwaliteitsniveaus, zoals blijkt uit onze reguliere weginspecties. Enige uitzondering zijn een aantal asfaltwegen die last hebben gehad van winterse omstandigheden, met name door de afwisseling van vorst- en dooiperioden in combinatie met strooizout. Hierdoor is de onderhoudsopgave binnen het wegbeheer toegenomen. We voeren het beheer en onderhoud planmatig uit, werken daarbij aan het realiseren van de doelen uit het wegenbeleidsplan en herstellen onveilige situaties direct. Waar dat kan doen we dat samen met partners in de stad.

Zoals via de innovatieve nieuwe werkwijze via Wegverleggers: een langjarig bouwteam waarin de gemeenten Enschede en Losser met NTP en Roelofs het asfaltonderhoud programmatisch uitvoeren en samen werken aan veilige, bereikbare, circulaire, klimaatneutrale en klimaatbestendige wegen. Belangrijkste activiteiten in begrotingsjaar 1. Uitvoeren groot onderhoud aan wegen, zoals de Burgemeester Van Veenlaan, Kotkampweg en diverse fietspaden. blz. 90 (van 163) 2. Via de aanpak van Wegverleggers geven we verder invulling aan duurzaam wegbeheer. Daarbij richten we ons op CO2-reductie, circulaire toepassing van materialen, klimaatadaptatie en het beperken van de milieu-impact van beheer- en onderhoudswerkzaamheden. We pakken o.a. de Twekkelerweg en Boerstege aan. 3. We voeren groot onderhoud uit aan een aantal fietsbruggen. Beschikbare onderhoudsbudgetten Voor onderhoud en vervanging van wegen en kunstwerken is structureel budget beschikbaar binnen de begroting, gericht op zowel dagelijks onderhoud als grotere reconstructies. Onderhoudslasten (x 1.000 euro) | Rekening | Begroting | Begroting 2025 | 2026 | 2027 Klein onderhoud | 1.914 | 1.002 | 1.029 Groot onderhoud | 7.128 | 5.271 | 5.375 Totaal | 9.042 | 6.273 | 6.404 5.3.4.

Openbare verlichting Kerncijfers | Aantal Lichtmasten | 31.699 Armaturen | 32.259 Energieverbruik | 3,3 GWh Beleidskader Het Beleidsplan Openbare Verlichting 2022-2025 vormt het beleidskader. We zetten in op duurzame ledverlichting en slimme bediening, waarmee we energie besparen en lichthinder beperken. In principe actualiseren we in 2027 het beleidsplan. Op basis van de startnotitie inventariseren we of ontwikkelingen inhoudelijk van dien aard zijn dat het beleid ook gewijzigd moet worden, of dat het bestaande beleid toereikend is. Vastgesteld kwaliteitsniveau We stemmen de verlichting af op de functie van de plek en wat nodig is voor verkeersveiligheid en sociale veiligheid. Daarbij volgen we geldende regels en richtlijnen en beperken we energieverbruik, lichthinder en gevolgen voor de natuur. Actuele staat van onderhoud We onderhouden en vervangen de openbare verlichting planmatig. Daarbij vervangen we oude verlichting door dimbare ledverlichting en slimme systemen, zodat we energie besparen en lichthinder beperken. Zo bestond in 2025 70% uit ledverlichting en daalde het energieverbruik naar 3,3 GWh. Storingen verhelpen we binnen de afgesproken termijn. Belangrijkste activiteiten in begrotingsjaar 1. Vervangen van verouderde armaturen en lichtmasten. 2. Verder uitrollen van energiezuinige ledverlichting. 3. Toepassen van slimme en dynamische verlichting.

Beschikbare onderhoudsbudgetten Er is structureel budget voor beheer, onderhoud en vervanging, inclusief energiekosten. Onderhoudslasten (x 1.000 euro) | Rekening | Begroting | Begroting 2025 | 2026 | 2027 blz. 91 (van 163) Regulier onderhoud | 586 | 625 | 638 Totaal | 586 | 625 | 638 5.3.5. Havens Kerncijfers | Aantal Havenonderhoud (inclusief rijkswateren) | 2 havenarmen Damwanden, oevers en kades | 6.300 meter Beleidskader Het beheer van de havens vindt plaats in samenwerking binnen het Havenbedrijf (Port of) Twente, op basis van de Binnenhavenvisie en het Beheerplan Haven Gemeente Enschede 2027-2032. Vastgesteld kwaliteitsniveau We beheren de assets in de havens volgens de principes van risicogestuurd beheer (assetmanagement). Hierbij zijn de maatregelen gepland op basis van de technische staat en de gevolgen van deze staat voor het gebruik, de veiligheid en de kosten. Actuele staat van onderhoud De havens worden regulier onderhouden en waar nodig vindt groot onderhoud plaats, zoals aan damwanden. Dit is belangrijk voor de bereikbaarheid van Enschede via watertransport. Belangrijkste activiteiten in begrotingsjaar 1. Uitvoeren groot onderhoud aan damwanden, oevers en kaders. 2. Baggerwerkzaamheden voor het borgen van de bevaarbaarheid.

Beschikbare onderhoudsbudgetten Voor zowel dagelijks als groot onderhoud zijn structurele middelen beschikbaar, aangevuld met een voorziening voor groot onderhoud. Onderhoudslasten (x 1.000 euro) | Rekening | Begroting | Begroting 2025 | 2026 | 2027 Groot onderhoud | 218 | 176 | 176 Totaal | 218 | 176 | 176 5.3.6. Riolering Kerncijfers | Aantal Vrij-verval riolering | 894 Drukriolering | 209 Kolken | 52.270 Putten | 21.630 Randvoorzieningen (Bergbezinkbassins en bufferkelders) | 22 Pompunits | 1.042 Gemalen | 79 blz. 92 (van 163) Beleidskader Het Water- en Klimaatadaptatieplan 2022–2026 vormt het kader, met focus op afvalwater, regenwater en klimaatbestendigheid. Vastgesteld kwaliteitsniveau Riolering wordt risicogestuurd beheerd, waarbij prioriteit wordt gegeven aan veiligheid en functioneren. De riolering wordt pas vervangen of gerenoveerd als het risico te hoog is. Actuele staat van onderhoud Het rioolstelsel wordt structureel onderhouden en aangepast aan klimaatverandering. Er wordt extra ingezet op maatregelen tegen wateroverlast en op gebiedsgerichte projecten. Belangrijkste activiteiten in begrotingsjaar 1. Uitvoeren inspecties en onderhoud aan rioolstelsel (risicogestuurd) 2. Vervangen riolering in o.a. de Prinsestraat en Beckumerstraat en renoveren (relining) van diverse rioolbuizen. 3.

Uitvoeren maatregelen tegen wateroverlast, zoals diverse straten in Stadsveld, Glanerbrug, ’t Zwik en Brinkstraat en omgeving. Beschikbare onderhoudsbudgetten De kosten worden gedekt via de rioolheffing. Budgetten zijn beschikbaar voor zowel onderhoud als investeringen in klimaatadaptatie. Onderhoudslasten (x 1.000 euro) | Rekening | Begroting | Begroting 2025 | 2026 | 2027 Groot onderhoud | 951 | 800 | 817 Totaal | 951 | 800 | 817 blz. 93 (van 163) blz. 94 (van 163) 5.3.7. Gemeentelijk vastgoed Kerncijfers Aantal Panden Aandeel Panden BVO m2 BVO aandeel Maatschappelijk 100 85% 154.305 95% Aanhuur 8 7% 0 0% Nader uit te werken 4 3% 2.619 2% Verkoop 5 4% 5.252 3% Totaal 117 100% 162.176 100% De vastgoedobjecten worden conform het beleidskader Vastgoedbedrijf onderverdeeld in 3 categorieën: maatschappelijk, nader uit te werken en verkopen. Alle maatschappelijke objecten worden onderverdeeld naar 13 mogelijke subcategorieën: afval, ambtelijk, begraafplaatsen, cultuur, opvang, overig, parken, speeltuin, sport, verenigingen, welzijn, woningen en zendmast. (BVO= Bruto Vloeroppervlak m2) Cijfers zijn van 1 januari 2026. Beleidskader Het onderhoud wordt uitgevoerd volgens de NEN 2767-methodiek en het vastgoedbeleid van de gemeente. Het onderhoud van de gebouwen is aan derden uitbesteed via prestatiecontracten.

Momenteel zijn Spie, Hanab en De Groot de partijen die het onderhoud uitvoeren. Voor 2027-2030 wordt er een nieuw beleidskader (spelregels en uitgangspunten) vastgesteld eind 2026. Vastgesteld kwaliteitsniveau Uitgangspunt is een conditieniveau waarbij gebouwen functioneel en veilig blijven, met aandacht voor duurzaamheid. De onderhoudsconditie van gebouwen wordt gemeten conform de NEN 2767 ‘Conditie meten voor gebouw- en installatiedelen’. Actuele staat van onderhoud Het vastgoed wordt planmatig onderhouden en het onderhoud wordt waar mogelijk gecombineerd met verduurzamingsmaatregelen. Panden waarvan de toekomst onzeker is, bijvoorbeeld in het geval van herontwikkelingen zoals de clustering van sportparken, worden de onderhoudsmaatregelen aangepast om kapitaalvernietiging te voorkomen. Belangrijkste activiteiten in begrotingsjaar

1. Uitvoeren planmatig onderhoud aan gebouwen op basis van het meerjarenonderhoudsplan (MJOP). 2. Groot onderhoud en verduurzaming van sporthallen Runenberghoek en Stroinkslanden, gymzalen Zaanstraat en Poolmansweg en kleedgebouwen van Heekstraat en Geessinkweg. Beschikbare onderhoudsbudgetten Onderhoud wordt gefinancierd via een voorziening, gebaseerd op meerjarige onderhoudsplannen. Onderhoudslasten (x 1.000 euro) | Rekening | Begroting | Begroting 2025 | 2026 | 2027 Klein en incidenteel (regulier) Onderhoud | 515 | 494 | 545 Voorziening Groot onderhoud | 7.521 | 11.985 | 10.101 Totaal | 8.036 | 12.479 | 10.646 5.3.8. Onderwijshuisvesting Kerncijfers | Aantal | M2 Basisonderwijs | 62 | 104.000 Voortgezet onderwijs | 14 | 78.000 Speciaal onderwijs | 8 | 23.000 Cijfers zijn van augustus 2026 Beleidskader Voor wat betreft onderwijshuisvesting heeft de gemeente een andere rol dan bij de meeste kapitaalgoederen. Schoolbesturen zijn sinds 2015 zelf verantwoordelijk voor het beheer en onderhoud van hun schoolgebouwen. De gemeente heeft een zorgplicht voor de bekostiging van nieuwbouw, uitbreiding en vervanging van schoolgebouwen, conform de wettelijke kaders en het Integraal Huisvestingsplan (IHP). En dus niet voor het dagelijks onderhoud van gebouwen. Het Integraal Huisvestingsplan (IHP) Onderwijs vormt het investeringskader.

Hierin worden de lange termijn investeringen in schoolgebouwen, renovatie en nieuwbouw vastgelegd, afgestemd op leerlingaantallen, onderwijskwaliteit en duurzaamheid. Vastgesteld kwaliteitsniveau Schoolgebouwen moeten functioneel, veilig en toekomstbestendig zijn. Daarbij is er nadrukkelijk aandacht voor gezonde leeromgevingen en verduurzaming van gebouwen. Actuele staat van onderhoud Cijfers zijn van augustus 2026. De kwaliteit van de onderwijshuisvesting verschilt per locatie. Er wordt gewerkt aan een gefaseerde aanpak van renovatie en nieuwbouw om het voorzieningenniveau op peil te brengen en toekomstbestendig te maken. De onderhoudsverantwoordelijk ligt bij de schoolbesturen zelf. Belangrijkste activiteiten in begrotingsjaar Uitvoeren en voorbereiden van IHP-nieuwbouw/renovatieprojecten zoals IKC Helmerhoek, Bonhoeffer van der Waalslaan, IKC Hogeland, IKC Noord en HSL Zuid. Beschikbare onderhoudsbudgetten Deze budgetten liggen bij de schoolbesturen en niet bij de Gemeente Enschede. 5.3.9. Sportaccommodaties blz. 95 (van 163) Sportaccommodaties maken onderdeel uit van de vastgoedportefeuille en staan onder Hoofdstuk 5.3.7. De onderhoudsverantwoordelijkheid van deze objecten is verdeeld conform de RBO-lijst. Deze zogenaamde kruisjeslijst geeft aan welke verantwoordelijkheden bij Sportaal en welke bij de gemeente liggen. Cijfers per 1 januari 2026.

Kerncijfers | Aantal | M2 Gymlokalen | 24 | 11.403 IJsbaan | 1 | 17.395 Kleedgebouwen | 16 | 5.628 Sporthallen | 4 | 14.868 Sportzalen | 3 | 3.500 Zwembad | 1 | 62* Totaal | 49 | 52.856 * Dit getal is nog gebaseerd op gegevens van het zwembad in aanbouw. Zodra het project is afgerond en overgaat naar beheer, zullen deze gegevens aangepast worden. Beleidskader Voor sportaccommodaties wordt gewerkt aan een integraal huisvestingsplan sport. Dit plan geeft richting aan de ontwikkeling, spreiding en kwaliteit van sportvoorzieningen in de stad. Vastgesteld kwaliteitsniveau Uitgangspunt is dat sportaccommodaties veilig, functioneel en passend zijn bij het gebruik. Daarnaast wordt ingezet op toekomstbestendige en duurzame voorzieningen. Actuele staat van onderhoud De bestaande sportaccommodaties verkeren grotendeels in een bruikbare staat. Er ligt een opgave om verouderde voorzieningen te vervangen en te investeren in nieuwe, duurzame en multifunctionele sportaccommodaties. Belangrijkste activiteiten in begrotingsjaar 1. Uitvoeren regulier onderhoud aan sportaccommodaties. 2. Realisatie vernieuwde multifunctionele sportaccommodaties (MFSA). Beschikbare onderhoudsbudgetten Onderhoud en vervanging worden bekostigd via exploitatiebudgetten en investeringsmiddelen. Nieuwe investeringen worden meegenomen in meerjarige plannen en het op te stellen IHP sport.

De budgetten zitten in de totalen van Hoofdstuk 5.3.7 Gemeentelijk Vastgoed. 5.3.10. Parkeervoorzieningen Kerncijfers | Aantal | M2 Parkeergarages | 5 | 122.000 Beleidskader Het beheer is gebaseerd op de MeerjarenPrognoseParkeren (MPP), die jaarlijks wordt geactualiseerd.. Vastgesteld kwaliteitsniveau De parkeervoorzieningen worden onderhouden op basisniveau: schoon, heel en veilig. blz. 96 (van 163) Actuele staat van onderhoud Het onderhoud omvat zowel preventieve als correctieve maatregelen. Groot onderhoud wordt planmatig uitgevoerd en is opgenomen in de MeerJarenOnderhoudsPlanning (MJOP), die onderdeel uitmaakt van het MPP. Belangrijkste activiteiten in begrotingsjaar 1. Groot onderhoud aan bouwkundig onderdelen (schilderwerk en conservering); 2. groot onderhoud aan liften; 3. groot onderhoud aan gebouwgebonden installaties. Beschikbare onderhoudsbudgetten Jaarlijks wordt een dotatie gedaan aan de onderhoudsvoorziening voor groot onderhoud. De kosten van groot onderhoud worden ten laste van deze voorziening gebracht. Daarnaast is een structureel budget beschikbaar voor regulier onderhoud en vervangingen. Onderhoudslasten (x 1.000 euro) | Rekening | Begroting | Begroting 2025 | 2026 | 2027 Regulier onderhoud | 2.813 | 3.122 | 3.077 Groot onderhoud | 582 | 1.282 | 884 Totaal | 3.395 | 4.404 | 3.921 5.4.

Financiering De paragraaf financiering geeft inzicht in hoe de gemeente haar financiële middelen aantrekt, beheert en inzet. Waar de begroting zich richt op inkomsten en uitgaven (exploitatie), laat deze paragraaf zien hoe de bijbehorende geldstromen worden gefinancierd en welke risico’s daarbij spelen. Het gaat daarbij onder andere om leningen, rente en liquiditeiten en hoe deze zo doelmatig en risicobeheerst mogelijk worden ingezet. Het beleid in deze is vastgelegd in het Treasurystatuut 2023 dat door de raad is vastgesteld. Voor de raad maakt deze paragraaf zichtbaar onder welke financiële randvoorwaarden de begroting wordt uitgevoerd en in hoeverre risico’s rondom rente en financiering worden beheerst. Daarbij wordt gerapporteerd binnen de kaders van de Wet financiering decentrale overheden (Fido), zoals de kasgeldlimiet en de renterisiconorm. Hiermee kan de raad beoordelen of de financieringspositie gezond en beheersbaar is en of de gemeente binnen de gestelde normen blijft. Omslagrente en resultaat De omslagrente is het rentepercentage dat de gemeente intern gebruikt om de kosten van financiering toe te rekenen aan haar investeringen en activa. In plaats van per project de rente te berekenen, wordt één gemiddeld rentepercentage vastgesteld dat op alle investeringen en activa (vanuit al gedane investeringen) wordt toegepast.

Dit zorgt voor eenvoud en stabiliteit in de begroting. Deze regelgeving vloeit voort uit het BBV. Voor de raad is de omslagrente relevant omdat deze direct doorwerkt in de kapitaallasten en daarmee in de begroting. Een hogere of lagere omslagrente beïnvloedt de kosten van investeringen en activa en dus de financiële ruimte binnen programma’s. Daarom is het van belang dat de omslagrente realistisch wordt vastgesteld en aansluit bij de werkelijke financieringskosten van de gemeente. In onderstaande tabel is de berekening van de omslagrente opgenomen: blz. 97 (van 163) blz. 98 (van 163) Omschrijving (in euro) Begroting 2027 Externe rentelasten korte en lange financiering 8.724.192 Externe rentebaten -1.015.954 Totaal door te rekenen externe rente 7.708.238 Renteverhaal facilitaire grondexploitaties 0 Rente projectfinanciering (Van Heek parkeergarage) -1.035.923 Saldo toe te rekenen externe rente 6.672.316 Rente over eigen vermogen 0 Rente over voorzieningen grondbedrijf 667.821 Toe te rekenen rente 7.340.137 Toegerekende rente aan boekwaarden -7.329.878 Resultaat omslagrente 10.259 Omslagrente - onafgerond 1,27% Omslagrente - afgerond 1,5% Op basis van de bovenstaande berekening komt de omslagrente onafgerond uit op 1,27%. Toegestaan is af te ronden naar dichtstbijzijnde 0,5% waarmee de omslagrente uitkomt op 1,5%.

Het totale verwachte resultaat op rente en treasury bedraagt 3,663 miljoen euro bestaande uit het saldo van de rentelasten en -baten en het te ontvangen dividend vanuit de gemeentelijke deelnemingen (zie paragraaf verbonden partijen). Rentevisie De rentevisie geeft een doorkijk van de verwachte ontwikkeling van de rente en de mogelijke impact daarvan op de financiering van de gemeente. Daarmee biedt de rentevisie context bij de gehanteerde renteaannames en de ontwikkeling van de financieringslasten. De rentevisie geeft inzicht in eventuele risico’s die samenhangen met rentebewegingen en in hoeverre de begroting hier gevoelig voor is. De korte rente is gestegen door de aanval van de VS op Iran en de hierdoor sterk gestegen olieprijzen. Voor 2027 wordt echter verwacht dat de rente weer zal dalen naar rond 2%. Dit is ook de hoogte die de ECB nastreeft voor de inflatie. Ook de lange rente is gestegen en licht momenteel rond 3,6% en zal volgens grote banken naar verwachting licht dalen richting 3,3%–3,5% tot eind 2027. Voor Enschede betekent dit dat financiering op korte termijn relatief gunstig blijft. Langlopende financiering is duurder dan binnen de mogelijkheden kort lenen. De rente van nieuwe financiering zal op termijn doorwerken in de omslagrente, de kapitaallasten en daarmee in de begroting.

Relevant daarbij is wel op welke termijn er weer nieuwe leningen aangetrokken moeten worden. Daar gaan we hierna op in. Financieringsbehoefte Na het inzicht in de huidige omslagrente en de verwachte ontwikkeling van rentes in de markt is het relevant om te weten wanneer en in welke omvang de gemeente nieuwe leningen verwacht aan te trekken. Daarmee wordt ook duidelijk op welke termijn een eventueel effect kan gaan spelen van wijzigende rentelasten in de begroting. blz. 99 (van 163) Op basis van de meerjarige liquiditeitsplanning is de verwachting dat in 2027 en 2028 geen langlopende financiering aangetrokken hoeft te worden. In 2028 kan worden volstaan met kortlopende financiering. Naar verwachting zijn er voldoende liquide middelen beschikbaar om verder de uitgaven mee te kunnen voldoen. In 2029 en 2030 wordt naar verwachting jaarlijks zo’n 20 miljoen euro aan nieuwe leningen aangetrokken. De financieringsbehoefte hangt samen met een toename van de investeringen in de komende jaren. Hierdoor zal de portefeuille met opgenomen geldleningen weer licht stijgen vanaf 2029, nadat deze in de afgelopen jaren is afgenomen door lagere investeringen en verkoop van bezittingen. Dit leidt op termijn tot hogere rentelasten. Aangezien de rentevisie momenteel boven de omslagrente ligt kan ook de omslagrente enigszins oplopen.

De portefeuille met verstrekte leningen blijft dalen als gevolg van het beleid om waar mogelijk garanties te verstrekken in plaats van leningen. Tegelijk is de omvang van de garanties gestegen. Nieuwe garanties worden alleen verstrekt als deze passen binnen de beleidskaders en geen relevant financieel risico vormen. Hiermee blijft de impact op de weerstandsratio beperkt. Renterisiconorm De renterisiconorm geeft inzicht in het risico dat de gemeente loopt door het herfinancieren van leningen. Wanneer in één jaar een groot deel van de leningen moet worden vernieuwd, kan een rentestijging direct leiden tot hogere lasten. De norm zorgt ervoor dat dit risico wordt gespreid over meerdere jaren. Door ons aan de norm te houden zorgen we dat onze leningenportefeuille verspreid afloopt in de tijd en er dus een beperkt risico is dat ineens veel herfinanciering nodig is op een moment waarop er ineens een rentepiek kan zijn. De renterisiconorm stelt dat jaarlijks maximaal 20% van het begrotingstotaal mag worden geherfinancierd. Hiermee wordt voorkomen dat renteherzieningen zich te sterk in één jaar concentreren. Uit de meerjarige ontwikkeling blijkt dat Enschede in de periode 2026 tot en met 2029 ruim binnen deze norm blijft. Dit betekent dat de leningenportefeuille voldoende gespreid is en dat het risico op sterke stijging van rentelasten in een enkel jaar beperkt is.

Daarmee is de financieringspositie stabiel en beheersbaar.

Renterisiconorm (x 1.000 euro) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 1. Begrotingstotaal | 1.007.566 | 980.642 | 976.701 | 986.799 2. Vastgesteld percentage | 20% | 20% | 20% | 20% 3. Renterisiconorm (1 x 2) | 201.513 | 196.128 | 195.340 | 197.360 4. Aflossingen | 18.111 | 3.159 | 3.218 | 3.406 5. Ruimte onder renterisiconorm (3 - 4) | 183.402 | 192.969 | 192.122 | 193.954 Kasgeldlimiet De kasgeldlimiet geeft inzicht in het risico dat de gemeente loopt door het gebruik van kortlopende schulden. Een te grote afhankelijkheid van kortlopende financiering maakt de gemeente kwetsbaar voor rentestijgingen. De limiet zorgt ervoor dat er een evenwicht blijft tussen kortlopende en langlopende financiering en dwingt tot een stabiele en beheersbare schuldopbouw. De kasgeldlimiet bedraagt maximaal 8,5% van het begrotingstotaal en geeft daarmee een grens aan voor het gebruik van kortlopende schulden.

Voor 2027 wordt geen overschrijding van de kasgeldlimiet verwacht: Kasgeldlimiet (x 1.000 euro) | 1e kwartaal | 2e kwartaal | 3e kwartaal | 4e kwartaal Omvang begroting per 1 januari 2027 | 1.007.566 | 1.007.566 | 1.007.566 | 1.007.566 - grondslag Toegestane kasgeldlimiet: - in % van de grondslag | 8,5% | 8,5% | 8,5% | 8,5% - omvang kasgeldlimiet | 85.643 | 85.643 | 85.643 | 85.643 Toets kasgeldlimiet: Gemiddelde overschot vlottende | 115 | 80 | 110 | 95 middelen | 0 | 0 | 0 | 0 Gemiddeld opgenomen vlottende schuld | 85.643 | 85.643 | 85.643 | 85.643 Toegestane kasgeldlimiet | 85.758 | 85.723 | 85.753 | 85.738 Ruimte onder kasgeldlimiet Door het aanwezige saldo bij de schatkist is in 2027 (voornamelijk ontstaan door vooruitbetaalde rijksbijdragen) naar verwachting geen aanvullende kortlopende financiering nodig. Hierdoor beschikt de gemeente over voldoende liquide middelen om de uitgaven mee te doen zonder financiering aan te trekken. De huidige financieringsstrategie is hierop aangepast. Doordat de korte rente niet meer negatief is en er rente wordt ontvangen op het saldo bij de schatkist, wordt optimaal gebruik gemaakt van beschikbare middelen. Indien de renteontwikkeling daartoe aanleiding geeft, kunnen middelen tijdelijk langer worden uitgezet om het renteresultaat te verbeteren.

Uit de meerjarige ontwikkeling blijkt dat Enschede in de periode 2028 tot en met 2030 binnen de norm voor de kasgeldlimiet blijft na het aantrekken van de verwachte financiering: Berekening | 2028 | 2029 | 2030 kasgeldlimiet (x 1.000 euro) Begrotingstotaal per 1 | 980.642 | 976.701 | 986.799 januari | 8,5% | 8,5% | 8,5% Vastgesteld percentage blz. 100 (van 163) Omvang kasgeldlimiet | 83.355 | 83.020 | 83.878 Gemiddelde overschot | 40 | 0 | 0 vlottende middelen | -30 | -30 | -55 Gemiddeld opgenomen vlottende schuld Ruimte onder | 83.365 | 82.990 | 83.823 kasgeldlimiet Limieten treasury Jaarlijks stelt de raad limieten vast voor het aantrekken en uitzetten van middelen. Deze limieten bepalen de bandbreedte waarbinnen het college de treasuryfunctie uitvoert en dragen bij aan een beheerste en risicobewuste uitvoering van het financieringsbeleid. Voor 2027 is de limiet voor rekening-courant vastgesteld op € 89 mln, gebaseerd op 110% van de kasgeldlimiet. Deze mag tijdelijk worden overschreden, conform de regels uit de Wet Fido. De limieten voor het uitzetten van middelen en het aantrekken van leningen sluiten aan bij het drempelbedrag voor schatkistbankieren. Omdat in 2027 naar verwachting geen nieuwe leningen nodig zijn, bieden de limieten vooral flexibiliteit voor het geval zich kansen of onverwachte ontwikkelingen voordoen.

De huidige omvang van de limieten sluit daarmee aan bij de financieringsstrategie en waarborgt voldoende handelingsruimte voor het college. Naam limiet | Toelichting omvang limiet | Omvang limiet 2027 Krediet in rekening-courant | 110% van de kasgeldlimiet | 92 miljoen euro Uitzetten tijdelijk overtollige | Drempelbedrag schatkistbankieren | 11 miljoen euro middelen Aantrekken langlopende leningen | Drempelbedrag schatkistbankieren | 15 miljoen euro Beleidsvoornemens treasuryfunctie In 2027 ligt de focus van de treasuryfunctie op het actualiseren van het Treasurystatuut, dat voor het laatst in 2023 is herzien en vanaf 2028 conform de afspraken in de Financiele verordening moet zijn geactualiseerd. Hiermee worden de kaders voor financiering en risicobeheersing opnieuw tegen het licht gehouden en afgestemd op actuele ontwikkelingen. Daarnaast wordt nadrukkelijk gestuurd op de financieringsstrategie in relatie tot de voorziene investeringsopgave. De komende jaren nemen de investeringsuitgaven toe, waardoor het belangrijk is om de liquiditeitsontwikkeling nauwgezet te monitoren en de keuze tussen kort- en langlopende financiering hierop af te stemmen, met als doel de rentelasten zo laag mogelijk te houden. Tot slot wordt ingezet op actief beheer van de liquide middelen.

Het saldo bij de schatkist wordt benut om rentebaten te genereren, waarbij afhankelijk van de renteontwikkeling wordt afgewogen of middelen tijdelijk langer worden uitgezet via deposito’s om het rendement te optimaliseren. blz. 101 (van 163) blz. 102 (van 163) 5.5. Bedrijfsvoering De gemeente Enschede werkt aan een wendbare en toekomstbestendige organisatie die maatschappelijke opgaven centraal stelt. Dit vraagt om een bedrijfsvoering die overzicht biedt, integraal werkt en bestuurders, managers en medewerkers ondersteunt bij het re aliseren van de doelen van de stad. Door mensen, middelen, informatie en processen goed te organiseren, versterken we de uitvoeringskracht van de organisatie, verbeteren we de dienstverlening en vergroten we de beheersbaarheid van de uitvoering. Daarbij werken we vanuit de uitgangspunten van de bedrijfsvoeringsvisie: vereenvoudigen waar mogelijk, regie nemen op concernbrede vraagstukken, integraal samenwerken, flexibel inspelen op veranderingen en ruimte bieden voor innovatie. Daarmee ondersteunt bedrijfsvoering niet alleen de interne organisatie, maar ook de uitvoering van de ambities uit het coalitieakkoord: een betrouwbare overheid die levert, zorgvuldig omgaat met publieke middelen en zichtbaar bijdraagt aan de ontwikkeling van de stad.

Organisatie en personeel De organisatie ontwikkelt zich verder naar een manier van werken waarin maatschappelijke resultaten centraal staan. Steeds meer opgaven vragen om samenwerking over afdelingen en beleidsvelden heen. Daarom wordt vaker programmatisch en concernbreed gewerkt, waarbij kennis, capaciteit en middelen worden samengebracht rondom de opgaven van de stad. Dit vergroot de samenhang tussen beleid, uitvoering en bedrijfsvoering en ondersteunt een effectieve inzet van schaarse middelen. Tegelijkertijd blijft een zorgvuldige inzet van personeel noodzakelijk. Taken vanuit het Rijk worden steeds vaker incidenteel gefinancierd, terwijl zij in de praktijk een structureel karakter kunnen hebben. De gemeente maakt hierin bewuste keuzes om financiële risico’s te beperken. Ook wordt uitvoering gegeven aan het formatieplafond, waarbij nieuwe capaciteitsvragen integraal worden afgewogen tegen bestaande werkzaamheden en prioriteiten. Zo blijft de balans tussen ambities, uitvoeringskracht en financiële houdbaarheid behouden. Daarnaast blijft aandacht bestaan voor duurzame inzetbaarheid, vakmanschap, leiderschap en de ontwikkeling van medewerkers in een krappe arbeidsmarkt. Communicatie Communicatie draagt bij aan de uitvoeringskracht van de organisatie en aan het vertrouwen tussen bestuur, organisatie en samenleving.

De gemeente werkt aan communicatie die begrijpelijk, toegankelijk en opgavegericht is. Daarmee worden inwoners, ondernemer s en partners beter geïnformeerd over ontwikkelingen in de stad en over de keuzes die daarbij worden gemaakt. Ook ondersteunt communicatie participatie, interne samenwerking en organisatieontwikkeling. De komende periode ligt de nadruk op het versterken van corporate communicatie, het uitvoeren van de communicatieaanpak voor organisatieontwikkeling, het verbeteren van Direct Duidelijk en toegankelijke dienstverlening, het verantwoord toepassen van datagedreven communicatie en AI en het verder verankeren van ''Jij maakt Enschede'' als standaard voor participatiecommunicatie. Zo draagt communicatie bij aan betere dienstverlening, meer samenhang in de organisatie en een duidelijke verbinding met de stad. Digitalisering en systemen Digitalisering is een belangrijke voorwaarde voor een toekomstbestendige dienstverlening en bedrijfsvoering. De gemeente werkt aan het verder standaardiseren en moderniseren van digitale voorzieningen, processen en gegevens. Hiermee worden werkprocessen vereenvoudigd, neemt de kwaliteit van informatie toe en ontstaat meer ruimte voor datagedreven werken en betere sturing op resultaten. Tegelijkertijd blijft aandacht nodig voor cybersecurity, privacy, informatiebeveiliging en digitale weerbaarheid.

Daarbij houden we grip op onze gegevens en maken we bewuste keuzes over het gebruik van data en nieuwe technologie, met behoud van privacy, transparantie en de menselijke maat. blz. 103 (van 163) Een belangrijk onderdeel hiervan is het programma BASE (Bedrijfsvoering Applicaties Samen Enschede). Via dit programma vernieuwt de gemeente de bedrijfsvoeringssystemen voor financiën, personeel en organisatie en inkoop. De implementatie van deze nieuwe sy stemen gaat samen met het harmoniseren van werkprocessen en werkwijzen. Hierdoor ontstaat meer uniformiteit, wordt de kwaliteit van managementinformatie verbeterd en wordt concernbrede sturing versterkt. De komende jaren staan implementatie, veranderbegeleiding en de verdere ontwikkeling van de organisatie centraal. Informatiebeheer Een betrouwbare overheid vraagt om een goede informatiehuishouding. Daarom blijft de gemeente investeren in het verder op orde brengen van informatiebeheer. Daarbij wordt ingezet op betrouwbare gegevens, betere toegankelijkheid, eenduidige opslag en goede vindbaarheid van informatie. Dit draagt bij aan transparante besluitvorming, betere dienstverlening en een zorgvuldige verantwoording richting inwoners, bestuur en toezichthouders. Tegelijkertijd vraagt dit blijvende aandacht voor naleving, eigenaarschap en bewustwording binnen de organisatie.

Geovisie en ruimtelijke informatie Steeds meer maatschappelijke opgaven hebben een ruimtelijke component, zoals woningbouw, bereikbaarheid, duurzaamheid, klimaatadaptatie en gebiedsontwikkeling. Om deze opgaven goed te kunnen volgen en sturen investeert de gemeente verder in de uitvoering van de Geovisie en het beter toegankelijk maken van ruimtelijke informatie. Door geografische gegevens te verbinden met beleids -, uitvoerings- en managementinformatie ontstaat meer inzicht in ontwikkelingen, kansen en risico’s binnen de stad. Dit ondersteunt integrale afwegingen, datagedreven sturing en een doelgerichte inzet van mensen en middelen. Daarmee levert ruimtelijke informatie een belangrijke bijdrage aan de kwaliteit van besluitvorming en de uitvoeringskracht van de organisatie. Inkoop en contractmanagement De gemeente werkt aan de verdere professionalisering van inkoop en contractmanagement. Hiermee wordt gestuurd op rechtmatigheid, risicobeheersing, doelmatige besteding van publieke middelen en een betere beheersing van contracten. Een sterkere inkoopfunctie draagt bij aan een efficiënte uitvoering van gemeentelijke taken en ondersteunt de organisatie bij het realiseren van haar doelstellingen. We zetten hierbij in op het versterken van de deskundigheid, de benodigde capaciteit en heldere afspraken over rollen en verantwoordelijkheden.

Sturing en control De gemeente versterkt de sturing op prestaties, middelen en resultaten. De nieuwe begrotingsopzet brengt meer samenhang aan tussen doelen, activiteiten, middelen en maatschappelijke effecten. Hierdoor ontstaat meer inzicht in de voortgang van opgaven en kunnen bestuur en organisatie beter onderbouwde keuzes maken. Betrouwbare sturingsinformatie, uniforme werkwijzen en goede datakwaliteit blijven daarbij belangrijke randvoorwaarden. Zo kunnen publieke middelen gericht worden ingezet op de opgaven waar zij de meeste maatschappelijke waarde toevoegen. Huisvesting De gemeentelijke huisvesting wordt verder afgestemd op de manier van werken. Daarbij ligt de nadruk op hybride werken, efficiënt gebruik van gebouwen, verduurzaming en kostenbeheersing. Door slimmer gebruik te maken van de vastgoedportefeuille wordt de bedrijfsvoering beter ondersteund en blijven huisvestingslasten beheersbaar. Rechtmatigheid De gemeente borgt de rechtmatigheid van haar handelen door middel van interne beheersing en controle. Hiermee wordt gestuurd op naleving van wet- en regelgeving, het beheersen van risico’s en blz. 104 (van 163) een zorgvuldige besteding van publieke middelen. Het college legt hierover verantwoording af in de jaarrekening via de rechtmatigheidsverklaring. 5.6.

Verbonden partijen We werken als gemeente samen met anderen om onze doelen zo effectief en efficiënt mogelijk te realiseren. Deze samenwerkingen zijn vaak handig vanwege schaalgrootte, specialistische taken of wettelijke verplichtingen. Soms laten we onze taken uitvoeren door anderen. Als de gekozen vorm van samenwerking leidt tot een organisatie met een aparte rechtspersoon en we daarin zowel een bestuurlijk én een financieel belang hebben noemen we die organisatie een verbonden partij. Het gaat dan om gemeenschappelijke regelingen, maar er zijn ook andere vormen van samenwerking zoals stichtingen of deelnemingen. Voor de raad is deze paragraaf van belang omdat verbonden partijen een substantieel deel van de uitvoering van gemeentelijke taken en middelen betreffen, terwijl de directe sturingsmogelijkheden beperkter zijn dan binnen de eigen organisatie. De gemeente vervult hierbij zowel de rol van opdrachtgever als (mede)eigenaar, wat kan leiden tot spanningen in sturing. Deze paragraaf biedt de raad inzicht in de mate van invloed, de financiële risico’s en de bijdrage van verbonden partijen aan de gemeentelijke opgaven, zodat hierop gericht kan worden gestuurd en toezicht kan worden gehouden. Overzicht verbonden partijen In onderstaande tabel zijn alle verbonden partijen opgenomen, inclusief een inschatting van de bijbehorende risico’s.

Het totale risico is weergegeven met stoplichtkleuren: groen, oranje en rood staan respectievelijk voor een laag, middelmatig of hoog risicoprofiel. De risicokleur is gebaseerd op een integrale weging van het financieel belang en de risicoscore, zoals die volgt uit de uitgevoerde risicoanalyses. Deze inschatting vormt de basis voor het toegepaste toezichtsregime per verbonden partij en geeft de raad inzicht in waar de grootste aandacht en sturing nodig zijn. blz. 105 (van 163) Naam verbonden partij Risicoscore Financieel belang Totaal risico Technology Base Midden Hoog Hoog Twentse Schouwburg Hoog Hoog Hoog Veiligheidsregio Twente Midden Hoog Hoog SamenTwente Midden Hoog Hoog Sportaal Midden Hoog Hoog Onderhoud Enschede Midden Hoog Hoog PPS Cromhoff Midden Hoog Hoog Twenteboard Hoog Midden Midden Omgevingsdienst Twente Midden Gemiddeld Midden Twence Laag Hoog Midden Twente Milieu Laag Hoog Midden Stadsbank Midden Gemiddeld Midden GBTwente Laag Gemiddeld Midden Recreatieschap Midden Laag Midden Dimpact Midden Laag Midden Kennispark Midden Laag Midden OLCT Midden Laag Midden Euregio Midden Laag Laag Enexis Laag Laag Laag Bank Nederlandse Gemeenten Laag Laag Laag De risicoanalyse van de verbonden partijen wordt uitgevoerd met behulp van een gestandaardiseerde methode, samen met andere Twentse gemeenten.

Daarbij worden per verbonden partij verschillende aspecten beoordeeld, zoals bestuur, samenwerking en financiële positie, om een integraal beeld van het risico te krijgen. Hierbij is ook aandacht voor externe ontwikkelingen, zoals inflatie en stijgende kosten. Bij de beoordeling wordt gekeken naar het totale financiële belang van de gemeente, zoals bijdragen, aandelen en leningen. Op basis van deze combinatie van risico en financieel belang wordt bepaald hoe groot het risico is en hoeveel aandacht en sturing nodig is vanuit de gemeente. In de onderstaande grafiek is de vergelijking van financieel belang en risicoscore van de verbonden partijen opgenomen. blz. 106 (van 163) Ten opzichte van de vorige risicoanalyse zijn de verschillen gering en zorgen deze niet voor een verschuiving tussen de categorieën hoog, middel en laag. PPS Cromhoff B.V. is toegevoegd nadat deze entiteit in 2026 is opgericht. In het gemeentebrede weerstandsvermogen is een financieel risico opgenomen voor de verbonden partijen. In de top tien van risico’s staat in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing een risico van 3,8 miljoen euro opgenomen voor onvoorziene bijdragen aan verbonden partijen. Dat risico hangt samen met Technology Base.

Voor een verbonden partij wordt een financieel risico opgenomen als duidelijk is dat bijvoorbeeld een bezuinigingstaakstelling nog niet is ingevuld en wellicht tot nadelen leidt bij de gemeente, doordat een extra bijdrage moet worden betaald. Ook het niet voldoen aan de weerstandsnormen kan leiden tot het opnemen van een financieel risico voor een verbonden partij. Een organisatie bezit dan zelf niet voldoende middelen om haar risico's af te dekken. De ge meente kan ook hier worden gedwongen tot het doen van een extra bijdrage als meerdere risico's zich tegelijkertijd voordoen. Nadere duiding per verbonden partij Naast het overzicht op hoofdlijnen wordt hieronder per verbonden partij een nadere toelichting gegeven. Hiermee wordt inzicht geboden in de bijdrage van de verbonden partij aan de gemeentelijke opgaven. Deze toelichting helpt de raad om te bepalen op welke wijze ze kan sturen op de verbonden partijen. Toelichting bij onderstaande tabellen: • GR = gemeenschappelijke regeling, NV = Naamloze Vennootschap, BV- Besloten Vennootschap, CO = coöperatieve vereniging, OV = overige, ST = stichting, VVE = Vereniging van Eigenaren • De financiën geven de informatie per eind 2025 vanuit de jaarrekeningen 2025. Per eind 2026 en 2027 is de informatie afkomstig uit de begrotingen van de verbonden partijen voor de desbetreffende jaren.

SamenTwente In 2027 ligt de focus op de uitvoering van het Strategisch Programma 2026-2030, waarbij preventie, het versterken van veerkracht, minder afhankelijkheid van zorg, integrale samenwerking en de uitvoering van de Prioritaire Agenda Jeugdzorg centraal staan. Naam verbonden partij | SamenTwente Doel en openbaar belang | SamenTwente ondersteunt gemeenten bij de uitvoering van taken op het gebied van volksgezondheid, jeugdhulp & maatschappelijke ondersteuning. Programma(’s) | Samenleven & voorzieningen, Jeugdzorg Organisatievorm, | GR, Enschede heeft 1 stem in AB van 14 Twentse gemeenten. Stemming over stemverhouding | begroting en jaarrekening zijn op basis van inwoneraantallen waarbij Enschede stemrecht heeft van ongeveer 25%. Bij overige stemmingen geldt een meerderheid van stemmen waarbij minimaal 50% van het totale inwonertal vertegenwoordigd moet zijn. Financiële positie | De weerstandsratio ligt binnen de norm met 0,82.

Bijdrage in 2027 | 11,573 miljoen euro Financiën (x 1.000 euro) | Rekening 2025 | Begroting 2026 | Begroting 2027 Eigen vermogen | 6.558 | 17.272 | 3.455 Vreemd vermogen | 13.412 | 19.294 | 18.166 Resultaat | 2.560 | 0 | 8 Stadsbank Oost Nederland In 2027 ligt de focus op het versterken van preventie van schulden en het verbeteren van de dienstverlening aan inwoners door samenwerking met de gemeente in een aantal ketens en zo inwoners duurzaam financieel zelfredzaam te maken. Naam verbonden partij | Stadsbank Oost Nederland Doel en openbaar belang | Stadsbank Oost-Nederland ondersteunt inwoners bij het oplossen en voorkomen van problematische schulden. Het doel is het bevorderen van financiële zelfredzaamheid en het voorkomen van maatschappelijke uitval. Programma(’s) | Rondkomen Organisatievorm, | GR, Enschede heeft 1 stem in AB van 21 gemeenten uit Twente en Oost-Gelderland stemverhouding Financiële positie | De weerstandsratio ligt boven de vastgestelde norm met 1,56. Bijdrage in 2027 | 4,011 miljoen euro bijdrage, kapitaalinbreng van 284.000 euro. Financiën (x 1.000 euro) | Rekening 2025 | Begroting 2026 | Begroting 2027 Eigen vermogen | 2.186 | 2.347 | 1.787 Vreemd vermogen | 9.983 | 9.388 | 8.196 Resultaat | 270 | 75 | 0 Openbaar Lichaam Crematoria Twente In 2027 ligt de focus op de inzet van nieuwe ontwikkelingen door inzet van waterstof en de methode van resomeren.

Deze zorgen voor een duurzamere crematie. Naam verbonden partij | Openbaar Lichaam Crematoria Twente Doel en openbaar belang | Het Openbaar Lichaam Crematoria Twente exploiteert crematievoorzieningen in de regio. Programma(’s) | Leefomgeving Organisatievorm, | GR, deelnemers zijn de gemeenten Almelo, Borne, Dinkelland, Enschede, stemverhouding | Haaksbergen, Hengelo, Hof van Twente, Losser, Oldenzaal, Tubbergen en Wierden. De stemverhouding in het algemeen bestuur wordt bepaald door het inwonersaantal. Elk lid heeft één stem per 20.000 inwoners. Enschede heeft hierdoor 8 stemmen bij een totaal van 33 beschikbare stemmen | . Financiële positie | De weerstandsratio is voldoende. Er is een egalisatiereserve met voldoende omvang voor de begrote dividenduitkering. Bijdrage in 2027 | 130.000 euro dividend verwacht Financiën (x 1.000 euro) | Rekening 2025 | Begroting 2026 | Begroting 2027 Eigen vermogen | 2.976 | 2.579 | 2.398 blz. 107 (van 163) Vreemd vermogen | 7 | 0 | 0 Resultaat | 787 | 211 | 34 GBTwente De focus ligt in 2027 op verdere procesoptimalisatie en kostenbeheersing, onder meer door minder externe inhuur, dalende WOZ bezwaren en efficiëntere invorderingsprocessen. Tegelijkertijd investeert GBTwente in digitalisering, informatiebeveiliging, AI en het toekomstbestendig maken van de organisatie.

Naam verbonden partij | GBTwente Doel en openbaar belang | Het Gemeentelijk Belastingkantoor Twente (GBTwente) verzorgt de heffing en inning van gemeentelijke belastingen. Het doel is een betrouwbare en efficiënte uitvoering van belastingtaken tegen zo laag mogelijke kosten. Programma(’s) | Dienstverlening, Bestuur & Organisatie, Leefomgeving Organisatievorm, | GR, deelnemers zijn de gemeenten Almelo, Berkelland, Borne, Bronckhorst, stemverhouding | Enschede, Haaksbergen, Hengelo, Losser, Oldenzaal en Twenterand. De stemverhouding in het algemeen bestuur is verdeeld naar rato van het aantal deelnemers. Iedere deelnemer met meer dan 100.000 inwoners heeft drie stemmen, met meer dan 50.000 inwoners twee stemmen en met minder dan 50.000 inwoners één stem. In totaal heeft Enschede dus 3 stemmen van in totaal 14 beschikbare stemmen. Financiële positie | Het weerstandsvermogen van GBTwente is beperkt, doordat deelnemers ervoor kiezen risico’s zelf te dragen. De financiële positie is goed dus is een aanvullende bijdrage van de deelnemers niet te verwachten.

Bijdrage in 2027 | 5,520 miljoen euro bijdrage Financiën (x 1.000 euro) | Rekening 2025 | Begroting 2026 | Begroting 2027 Eigen vermogen | 3.517 | 826 | 846 Vreemd vermogen | 9.493 | 9.601 | 9.366 Resultaat | 2.356 | 0 | 0 Technology Base De uitgifte van gronden Op Technology Base is vrijwel tot stilstand gekomen als gevolg van netcongestie en stikstof. In de grondexploitatie gaat de GR ervan uit dat gronduitgifte ingaande 2030 weer mogelijk is. De belangrijkste ontwikkeling in het gebied | is de aanbesteding van een concessie voor de exploitatie van Twente Airport door marktpartijen. Het aanbestedingsproces voorziet in gunning in mei 2027. Naam verbonden partij | Technology Base Doel en openbaar belang | Technology Base Twente richt zich op de herontwikkeling en het gebruik van het voormalige militaire vliegveld Twente als innovatielocatie. Het doel is het stimuleren van economische ontwikkeling, innovatie en werkgelegenheid in de regio. Programma(’s) | Economie & werk Organisatievorm, | GR, de Gemeente Enschede en de provincie Overijssel bezitten elk 50%. stemverhouding Financiële positie | De verbonden partij beschikt niet over eigen vermogen, waarvoor financiële risico’s direct bij de deelnemende gemeenten liggen. De gemeente beschikt over een verliesvoorzieining om de risico’s af te dekken.

Bijdrage in 2027 | 13,179 miljoen euro verliesvoorziening Financiën (x 1.000 euro) | Rekening 2025 | Begroting 2026 | Begroting 2027 Eigen vermogen | 0 | 0 | 0 Vreemd vermogen | 41.896 | 41.782 | 52.413 Resultaat | -/- 457 | -/- 672 | -/- 651 Regionaal bedrijventerrein De deelnemers wilden de liquidatie van de GR in 2026 afronden. Dit is niet gelukt, omdat de overdracht van de parkmanagementvoorzieningen langer duurt dan voorzien. Dit betekent dat de GR (in liquidatie) ook voor een deel van 2027 nog bestaat. Het bestuur | (de liquidatiecommissie) stelt een plan van aanpak vast voor de afhandeling van de liquidatie in 2027 en stelt de daarvoor noodzakelijke blz. 108 (van 163) middelen beschikbaar vanuit het eigen vermogen. Dit betekent dat de GR geen aparte begroting opstelt voor 2027. In de eerste helft van 2027 komt de GR met de (laatste) jaarrekening 2026, inclusief het rapport over de accountantscontrole. De verantwoording | over de uitgaven in 2027 gaat via de liquidatieverantwoording, die we verwachten in de tweede helft van 2027. Naam verbonden partij | Regionaal bedrijventerrein Doel en openbaar belang | Het doel van het openbaar lichaam is om het grootschalige bedrijventerrein (XL-park) te ontwikkelen ten behoeve van de (boven)regionale vraag naar kavels voor bedrijven die veel ruimte vragen om op deze wijze de Twentse economische structuur te versterken.

Programma(’s) | Economie & werk Organisatievorm, | GR, De gemeenten Almelo (23 %), Hengelo (23%), Borne (8%) en Enschede (23%) stemverhouding | participeren hierin samen met de provincie Overijssel (23%). Financiële positie | De verbonden partij zit in de liquidatiefase. 20% van het eigen vermogen is nog niet uitgekeerd. Bijdrage in 2027 | In 2027 ontvangt Enschede het resterende liquidatiesaldo (in 2026 ontving Enschede al 3 miljoen euro). Financiën (x 1.000 euro) | Rekening 2025 | Begroting 2026 | Begroting 2027 Eigen vermogen | 22.307 | 17.555 | n.b. Vreemd vermogen | 55.755 | 54.509 | n.b. Resultaat | 4.052 | 1.469 | n.b. Veiligheidsregio Twente In 2027 ligt de focus vooral op het versterken van de maatschappelijke weerbaarheid tegen langdurige en complexe crises, wordt er gewerkt aan een toekomstbestendige brandweerorganisatie en investeert de VRT in bedrijfscontinuïteit, informatieveiligheid en een robuuste crisisorganisatie. Naam verbonden partij | Veiligheidsregio Twente Doel en openbaar belang | De Veiligheidsregio Twente is verantwoordelijk voor rampenbestrijding, crisisbeheersing, brandweerzorg en geneeskundige hulpverlening. Het doel is het waarborgen van de veiligheid en het beperken van risico’s voor inwoners en bedrijven. Daarnaast wordt ingezet op vergroten van de weerbaarheid van inwoners.

Programma(’s) | Openbare Orde & Veiligheid Organisatievorm, | GR, 14 Twentse gemeenten. Besluitvorming in het algemeen bestuur vindt plaats bij stemverhouding | meerderheid. Echter bij de vaststelling van de begroting en rekening beschikt het lid over het aantal stemmen dat wordt bepaald door het aantal inwoners en beschikt Enschede over 5 van de in totaal 40 stemmen. Financiële positie | De weerstandsratio bedraagt 0,68 en voldoet hiermee niet aan de norm van 0,7. Bijdrage in 2027 | 17,378 miljoen euro Financiën (x 1.000 euro) | Rekening 2025 | Begroting 2026 | Begroting 2027 Eigen vermogen | 5.904 | 3.038 | 3.308 Vreemd vermogen | 75.920 | 83.620 | 91.220 Resultaat | 3.361 | 0 | 0 Omgevingsdienst Twente In 2027 ligt de focus op de uitvoering van de Strategische Meerjarenagenda van de Omgevingsdienst Twente, waarin de Toekomstvisie 2030+ is vertaald naar vijf ontwikkelthema’s met concrete acties en besluitmomenten. Daarnaast wordt de financieringssystematiek onafhankelijk geëvalueerd als basis voor toekomstige bestuurlijke besluitvorming. Naam verbonden partij | Omgevingsdienst Twente Doel en openbaar belang | De Omgevingsdienst Twente voert milieutaken uit voor de deelnemende gemeenten, zoals vergunningverlening, toezicht en handhaving. Het doel is het beschermen van de leefomgeving en het waarborgen van een veilige en gezonde fysieke omgeving.

Programma(’s) | Leefomgeving blz. 109 (van 163) Organisatievorm, | GR, deelnemers zijn 14 Twentse gemeenten en de provincie Overijssel. Enschede stemverhouding | heeft 1 stem in AB van 14 Twentse gemeenten. Bij stemming over een aantal zaken, waaronder de begroting, is ¾ van de stemmen nodig. Financiële positie | De weerstandsratio ligt aan de bovenkant van de streefwaarde met 1,32. Bijdrage in 2027 | 2,799 miljoen euro Financiën (x 1.000 euro) | Rekening 2025 | Begroting 2026 | Begroting 2027 Eigen vermogen | 3.377 | 902 | 902 Vreemd vermogen | 3,561 | 1.807 | 1.527 Resultaat | 1.750 | 0 | 0 Recreatieschap Twente In 2027 ligt de focus op het onderhouden en versterken van de regionale recreatieve routenetwerken, de drie recreatiegebieden - Het Rutbeek, Het Hulsbeek en Het Lageveld | - en bestaande recreatievoorzieningen, het inspelen op veranderende recreatiebehoefte | n en het beheersen van kosten. Naam verbonden partij | Recreatieschap Twente Doel en openbaar belang | Recreatieschap Twente bevordert de totstandkoming en instandhouding van de publieke recreatieve/toeristische infrastructuur in Twente. Het doel is het bevorderen van een evenwichtige ontwikkeling van de recreatieve voorzieningen in het werkgebied Programma(’s) | Economie & werk Organisatievorm, | GR, Enschede heeft 1 stem in AB van 14 Twentse gemeenten.

Stemming over stemverhouding | begroting en jaarrekening zijn op basis van inwoneraantallen waarbij Enschede stemrecht heeft van ongeveer 25%.Bij overige stemmingen geldt een meerderheid van stemmen waarbij minimaal 50% van het totale inwonertal vertegenwoordigd moet zijn. Financiële positie | De weerstandsratio ligt ruim boven de streefwaarde met 1,6. Bijdrage in 2027 | 1,112 miljoen euro bijdrage Financiën (x 1.000 euro) | Rekening 2025 | Begroting 2026 | Begroting 2027 Eigen vermogen | 2.418 | 2.419 | 2.374 Vreemd vermogen | 4.934 | 4.272 | 4.685 Resultaat | 0 | 0 | 0 Twentse Schouwburg In 2027 ligt de focus de verbouwing van het Muziekkwartier, het behouden en verder ontwikkelen van een breed en toegankelijk programma, het versterken van publieksbereik en het beheersen van de financiële positie. Naam verbonden partij | Twentse Schouwburg Doel en openbaar belang | De Twentse Schouwburg verzorgt een breed cultureel programma en draagt bij aan het culturele aanbod en de aantrekkelijkheid van de stad. Het doel is het versterken van cultuur, ontmoeting en stedelijke levendigheid. Programma(’s) | Samenleven & Voorzieningen Organisatievorm, | NV, Enschede is volledig eigenaar en daarmee enig aandeelhouder | . stemverhouding Financiële positie | De financiële positie is kwetsbaar en afhankelijk van subsidie en bezoekersinkomsten.

Het eigen vermogen is te laag om te voldoen aan de solvabiliteitseisen | . Bijdrage in 2027 | 7,571 miljoen euro subsidie, 170.834 euro verstrekte lening en 1 euro aandelenwaarde. Financiën (x 1.000 euro) | Rekening 2025 | Begroting 2026 | Begroting 2027 Eigen vermogen | 801 | - | n.n.b. Vreemd vermogen | 4.110 | - | n.n.b. Resultaat | -/- 144 | -/- 100 | n.n.b. Sportaal Enschede In 2027 ligt de focus op het uitvoering geven aan de vernieuwde opdracht, waaronder het optimaliseren van het gebruik van voorzieningen en het versterken van sport | - en beweegdeelname. blz. 110 (van 163) Naam verbonden partij | Sportaal Enschede Doel en openbaar belang | Sportaal verzorgt en beheert sportvoorzieningen en stimuleert sport en bewegen in Enschede. Het doel is het bevorderen van gezondheid, participatie en een vitaal sportklimaat voor inwoners. Programma(’s) | Samenleven & Voorzieningen Organisatievorm, | BV, Enschede is volledig eigenaar en daarmee enig aandeelhouder stemverhouding Financiële positie | Sportaal beschikt over voldoende eigen vermogen om te voldoen aan de gestelde solvabiliteitseisen. Bijdrage in 2027 | 8,849 miljoen exploitatiebijdrage, 400.000 euro gemeentegarantie en 1 euro aandelenkapitaal. Financiën (x 1.000 euro) | Rekening 2025 | Begroting 2026 | Begroting 2027 Eigen vermogen | 4.030 | - | n.n.b. Vreemd vermogen | 6,657 | - | n.n.b. Resultaat | 116 | 85 | n.n.b.

Onderhoud Enschede In 2027 wordt door de aangestelde procesregisseur verder gewerkt aan de invoering van de aanbevelingen uit het evaluatierapport. Naam verbonden partij | Onderhoud Enschede Doel en openbaar belang | Onderhoud Enschede is verantwoordelijk voor het beheer en onderhoud van de openbare ruimte in de stad. Het doel is het waarborgen van een veilige, schone en goed functionerende leefomgeving voor inwoners en bedrijven. Programma(’s) | Leefomgeving Organisatievorm, | BV, Enschede is volledig eigenaar en daarmee enig aandeelhouder stemverhouding Financiële positie | Onderhoud Enschede beschikt over een solvabiliteit van 18% per eind 2025 terwijl 25% beoogd wordt. Bijdrage in 2027 | 22,4 miljoen euro inkoop, 4,838 miljoen euro gemeentegarantie en 1 euro aandelenkapitaal. Financiën (x 1.000 euro) | Rekening 2025 | Begroting 2026 | Begroting 2027 Eigen vermogen | 2.111 | - | n.n.b. Vreemd vermogen | 9.464 | - | n.n.b. Resultaat | 70 | n.n.b. Twente Milieu De uitfasering van de PMD-verzamelcontainers op basis van de landelijke samenwerkingsovereenkomst heeft een hoge prioriteit. Daarnaast ligt in 2027 de focus op verdere verduurzaming van afvalstromen, het stimuleren van afvalscheiding zowel kwalitatief als | kwantitatief, hergebruik van de grondstoffen en het beheersen van kosten binnen de afvalketen.

Naam verbonden partij | Twente Milieu Doel en openbaar belang | Twente Milieu verzorgt de inzameling en verwerking van huishoudelijk afval en draagt bij aan een duurzame leefomgeving. Het doel is een betrouwbare, efficiënte en milieuvriendelijke uitvoering van afvaltaken. Programma(’s) | Leefomgeving Organisatievorm, | NV, gemeenten Almelo, Berkelland, Borne, Enschede, Hengelo, Hof van Twente, stemverhouding | Losser en Oldenzaal en Wierden zijn de aandeelhouders. Enschede heeft ongeveer 30,4% zeggenschap. Financiële positie | De financiële positie is solide. Twente Milieu voldoet aan de gestelde solvabiliteitseisen. Bijdrage in 2027 | 16,154 miljoen inkoop, 346.454 euro aandelenkapitaal Financiën (x 1.000 euro) | Rekening 2025 | Begroting 2026 | Begroting 2027 Eigen vermogen | 14.014 | 14.097 | n.n.b. Vreemd vermogen | 19.612 | 23.969 | n.n.b. Resultaat | 496 | 277 | n.n.b. blz. 111 (van 163) Twence Het ontwikkelen van een nascheidingsinstallatie is een speerpunt in 2027, eind 2026 volgt een investeringsbeslissing. Daarnaast ligt de focus op verdere ontwikkeling van circulaire oplossingen, optimalisatie van energieproductie en het benutten van nieuwe | verdienmodellen binnen de afvalketen. Naam verbonden partij | Twence Doel en openbaar belang | Twence richt zich op afvalverwerking en energieproductie en draagt bij aan een duurzame en circulaire economie.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://enschede.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/1f5cde33-26c4-439c-919b-da83702803c3?agendaItemId=8057d826-ecae-4dae-a82b-2fa671177f93