Eindrapport Berenschot
Tekst van het document
66466 – Vertrouwelijk
43
Hoewel de cliënten tevreden zijn met het eindresultaat, lijkt er slechts in beperkte mate resultaatgericht te worden gewerkt. Dit zien we op twee manieren naar voren komen in de interviews. Allereerst benoemen de meeste gesproken cliënten dat de huishoudelijke hulp meestal dezelfde onderdelen van het huis schoon maakt. Daarnaast spreken cliënten over de huishoudelijke ondersteuning alsof deze een vaststaande tijd of planning heeft die niet veranderd, waarbij dus weinig sprake lijkt van resultaatsturing (zie hiervoor de citaten van cliënten in subparagraaf 5.3.1). Op basis van de interviews lijkt er slechts in beperkte mate sprake van resultaatsturing. Zorgverleners differentiëren weleens in de tijd die ingezet wordt om het huishouden op orde te krijgen, maar dat lijkt niet altijd het geval. Cliënten zijn niet altijd op de hoogte van de resultaatsturing en spreken zonder uitzondering over de tijd die de huishoudelijke ondersteuning heeft. Ook cliënten die al vanaf 2015 tot 2017 (het eerste cohort) huishoudelijke ondersteuning ontvangen, spreken over een tijdsindicatie terwijl hun initiële beschikking geen aanduiding van tijd bevatte.
5.4 Toekomstige uitdagingen om de beleidsdoelen te behalen In dit hoofdstuk is de mate waarin de beleidsdoelen behaald zijn uitgebreid aan de orde geweest. Een relevante vraag is of deze doelen ook in de toekomst behaald kunnen worden, gegeven de uitdagingen op het terrein van Ondersteuning Huishouden die in de toekomst verwacht worden. Omdat deze vraag gericht op de toekomst geen onderdeel is van de onderzoeksvragen en in dat opzicht ‘bijvangst’ is van dit onderzoek, behandelen we deze vraag kort.
5.4.1 Vergrijzing Een belangrijke uitdaging waar niet alleen Enschede maar alle gemeenten voor staan, is de impact van de vergrijzing in combinatie met het abonnementstarief dat de zorgvraag verder opdrijft. Gunstig nieuws in dit verband is dat in het regeerakkoord van het nieuwe kabinet besloten is dat het abonnementstarief aangepast wordt. Het is op het moment van schrijven nog onzeker hoe deze wijziging gaan uitpakken en in hoeverre daarmee het opdrijvende effect op de zorgvraag verholpen is.
5.4.2 Personeelstekorten Daarnaast is er een uitdaging die zorgaanbieders en gemeenten nu al voelen en die in komende jaren naar verwachting nog sterker gevoeld zal worden, namelijk de krapte op de arbeidsmarkt voor zorgpersoneel. Drie van de vier aanbieders die we gesproken hebben, geven aan dat ze daar nu al moeite mee hebben en allerlei maatregelen moeten nemen om voldoende personeel te werven. Als dit probleem in de komende jaren toe zou nemen, dan kan op termijn de levering van Ondersteuning Huishouden en/of de kwaliteit daarvan onder druk komen te staan. Dit lijkt met name een probleem doordat cliënten nu al ervaren dat de huishoudelijke hulp niet altijd geschikt en bekwaam is om te ondersteuning in het huishouden. Tot slot zijn er technologische ontwikkelingen die mogelijk een positief effect hebben op de toekomstbestendigheid van Ondersteuning Huishouden, zoals de inzet van domotica en bijvoorbeeld robotstofzuigers.
66466 – Vertrouwelijk
44
5.5 Antwoord op de deelvragen
•
Deelvraag: hoe hebben de cliënten de Ondersteuning Huishouden zelf en het proces van zorgverlening ervaren? (Dit verdiepend onderzoek moet voldoende aandacht krijgen en een goed beeld geven van de verhalen achter de cijfers). Antwoord: cliënten in de gemeente Enschede zijn positief over de kwaliteit van de geboden huishoudelijke ondersteuning en hun tevredenheid stijgt gestaag sinds 2015. Cliënten zijn eveneens positief over het proces van toegang tot de huishoudelijke ondersteuning. Cliënten zijn minder tevreden met het proces dat ervoor moet zorgen dat cliënten voldoende ondersteuning krijgen (in het kader van resultaatsturing vanuit de aanbieder en/of herindicatie vanuit de gemeente).
45
66466 – Vertrouwelijk
Geïnterviewde personen Bestuurlijk: •
Wethouder portefeuillehouder Wmo
Ambtelijk: •
Management - clustermanager Wijkteams, uitvoering WMO en jeugd en de directeur bestuurder SMD
•
Beleid – drie beleidsmedewerkers gesproken, groepsgesprek
•
Toezicht – twee toezichthouders Wmo en Jeugd, groepsgesprek
•
Uitvoering – twee kwaliteitsmedewerkers bedrijfsbureau wijkteams, senior en coördinator backoffice, twee wijkteammedewerkers Wmo, groepsgesprek
Samenwerkingspartners: •
Interview met inkoper van de samenwerkingsorganisatie Regio Twente
Cliënten per cohort en met bezwaar: •
Drie cohorten (2015-2015, 2017-2019, 2019-2021) waaruit allemaal (tenminste) vier cliënten. In totaal zijn veertien gesprekken gevoerd, waarvan twee cliënten een bezwaar of klacht hebben ingediend
•
Groepsgesprek met vertegenwoordiging van de Bewoners Adviesraad Sociaal (BAS) – vier personen
Zorgaanbieders: •
Twee grote aanbieders
•
Twee kleinere aanbieders
46
66466 – Vertrouwelijk
Documenten en bronnen •
Beleidsplan Wmo (2015-2016)
•
Beleidsregels gebruikelijke hulp Wmo en jeugd (2015, 2018 & 2019)
•
Beleidsregels Ondersteuning Huishouden (2017 & 2019)
•
Besluit maatschappelijke ondersteuning (2015, 2017 & 2019)
•
Verordening Maatschappelijke ondersteuning (2015, 2017 & 2019)
•
Bundel van stukken B&W aan de raad (17-3-2015)
•
Bundel van de Stukkenstroom (11-5-2015)
•
Eerste uitkomsten bezwarencommissie en aanpassingsproces Ondersteuning bij het Huishouden (16-6-2015)
•
Uitkomsten van de tussenevaluatie + rapport ‘is het resultaat goed?’ door I&O research (30-9-2015)
•
Wmo uitspraken Centrale Raad van Beroep VNG brief (3-6-2016)
•
Consequenties uitspraak CRvB voor beleid Ondersteuning bij het Huishouden + 3 scenario’s en afwegingskader (30-6-2016)
•
Tussenstand implementatievoorstel Ondersteuning bij het Huishouden (13-10-2016)
•
Raadsvoorstel nadere uitwerking van beleid OH + onderbouwing van 9 documenten (16-2-2017)
•
Advies Beleidsregels Ondersteuning Huishouden (8-3-2017)
•
Aanpassing beleidsregels OH en het Besluit Maatschappelijke Ontwikkeling voor de module Wasverzorging + rapport HHM (6-4-2017)
•
Definitieve gunning Ondersteuning bij het Huishouden (2-11-2017)
•
Tarieven 2018 en 2019 OH (19-12-2018)
•
Reactie op vragen van Enschede Anders over casus Visser-Voorn (22-3-2019)
•
Brief aan Raad - Brief minister over Ondersteuning bij het Huishouden (17-4-2019)
•
Nadere toelichting en aanpassing beleid OH (29-8-2019)
•
Voorstel Gemeenteraad + advies (28-6-2019)
•
Plan van aanpak transformatie Ondersteuning Huishouden (4-2-2020)
•
Tarieven Ondersteuning bij het Huishouden 2020 +onderbouwing (7-4-2020)
•
Reactie op vragen over casus Nijenhuis (30-5-2020)
•
Rapport Ondersteuning Huishouden duurzaam organiseren: analyses en scenario’s (1-6-2020)
•
Bundel van de Weekoverzicht raadsstukken van 20 juni 2020 (17-6-2020)
•
Bundel van de Weekoverzicht raadsstukken van 24 oktober 2020 (22-1-2020)
•
Bundel van de Weekoverzicht raadsstukken van 19 december 2020 (17-12-2020)
•
Schriftelijke beantwoording van rondvragen in Stedelijke commissie (17-5-2021)
•
Brief aanpassing huishoudelijke ondersteuning De Posten (6-5-2021)
•
Memo onrust na brief van De Posten (6-5-2021)
•
Activiteiten SMD 2019 in de gemeente Enschede (25-3-2020)
•
Rapport Ondersteuning Huishouden duurzaam organiseren (1-6-2020)
•
Cliëntervaringsonderzoek Enschede & vergelijkbare resultaten van 2016 tot en met 2020 (19-8-2021)
•
Compacte, flexibele organisatie door Berenschot (23-8-2021)
•
Samen verder bouwen en waarmaken: Weergave van de resultaten van de dialoog nieuwe speerpunten Wmo/Jeugdhulp (1-5-2019)
•
Tussenverslag Commissie Menselijke Maat Enschede (1-7-2021)
•
Eindverslag Commissie Menselijke Maat Enschede (19-10-2021)
•
Prijsindexcijfer voor personele kosten Nederlandse Zorg Autoriteit (2022).
47
66466 – Vertrouwelijk
Berenschot is een onafhankelijk organisatieadviesbureau met 350 medewerkers wereldwijd. Al 80 jaar verrassen wij onze opdrachtgevers in de publieke sector en het bedrijfsleven met slimme en nieuwe inzichten. We verwerven ze en maken ze toepasbaar. Dit door innovatie te koppelen aan creativiteit. Steeds opnieuw. Klanten kiezen voor Berenschot omdat onze adviezen hen op een voorsprong zetten. Ons bureau zit vol inspirerende en eigenwijze individuen die allen dezelfde passie delen: organiseren. Ingewikkelde vraagstukken omzetten in werkbare constructies. Door ons brede werkterrein en onze brede expertise kunnen opdrachtgevers ons inschakelen voor uiteenlopende opdrachten. En zijn we in staat om met multidisciplinaire teams alle aspecten van een vraagstuk aan te pakken.
Berenschot B.V. Van Deventerlaan 31-51, 3528 AG Utrecht Postbus 8039, 3503 RA Utrecht 030 2 916 916 www.berenschot.nl /berenschot