Discussienota KANSRIJK ENSCHEDE 2023-2033

Wat is plus - Vaak hebben deze jongeren meer problemen, bijvoorbeeld met schulden, met wonen, met eenzaamheid. Dan is er een vast contactpersoon nodig om samen met de jongere overzicht te houden op alle leefgebieden en het vizier op de toekomst te richten (plus). - Een medewerker van de gemeente zoekt jongeren met problemen op meerdere leefgebieden actief op en houdt contact. - In het contact met de jongere staat het bouwen aan vertrouwen en aan eigen regie van de jongere centraal. De jongere bepaalt welke stappen in welke volgorde gezet worden. - De jongere krijgt een vaste contactpersoon toegewezen. Deze persoon houdt het overzicht op de leefgebieden en houdt het langere termijnperspectief voor ogen, totdat de jongere zelf de regie kan overnemen of tot de leeftijd van 27 jaar. Oók als de jongere weer naar school gaat of aan het werk. - Er kunnen ook andere begeleiders actief zijn: van school, van geestelijke gezondheidszorg, schuldenaanpak enz. De vaste contactpersoon blijft samen met de jongere het overzicht houden. - Onder leefgebieden verstaan we de Financiën, Fysieke gezondheid, Mentale gezondheid, Sociaal netwerk, Wonen, Werk, Opleiding - Als een gemeente denkt dat de jongere weer naar school kan, dan hebben de gemeente en het onderwijs (Team Bijzondere Instroom) eerst samen contact.

Het onderwijs denkt in een vroeg stadium hierover mee; voordat de jongere wordt aangemeld bij het MBO. Team Bijzondere Instroom zorgt voor een warme overdracht. En adviseert de opleiding wat de jongere nodig heeft aan extra begeleiding.

52

Waar merken jongeren en hun ouders dat aan? -

Jongeren zonder startkwalificatie merken dat ze bij het verlaten van de school een gesprek krijgen. Daarin wordt gesproken over hun toekomst, leefgebieden en hoe nu verder. Ook wordt duidelijk wie hun contactpersoon wordt bij de gemeente. Jongeren worden ondersteund bij het zoeken naar een geschikte vervolgplek en hier goed op voorbereid. Jongeren kennen hun contactpersoon bij de gemeente en merken dat hij of zij vanuit hun perspectief aan de slag gaat. Alle jongeren tot 27 jaar, zonder startkwalificatie, merken dat ze in beeld zijn doordat ze persoonlijk en actief worden benaderd. Ze ervaren dat ze op alle mogelijke manieren gestimuleerd worden om alsnog een diploma te halen en/of te gaan werken. Jongeren merken dat ze weer in staat zijn om te werken of een opleiding af te ronden. Ze merken dat ze op andere leefgebieden ook begeleid worden als dat nodig is. Jongeren hebben vertrouwen in hun begeleider.

Hoe blijven we op koers? De stuurgroep Twentse Belofte rapporteert jaarlijks over: - onze bijdrage aan een landelijke vermindering van het aantal nieuwe voortijdig schoolverlaters tot maximaal 20.000 in 2024; - het percentage uitgevallen jongeren dat een jaar later terugkeert naar het onderwijs, - het percentage uitgevallen jongeren dat één jaar later voor minimaal 12 uur per week werkzaam is - de jongeren vanuit het VSO, PrO en Entree, die gestopt zijn met school en in beeld zijn gekomen bij de gemeente. Het Actieteam rapporteert jaarlijks over het aantal jongeren dat ze in begeleiding hebben en hun vorderingen op alle leefgebieden. Hoe verdelen we de kosten? De kosten van deze begeleiding vallen onder de begroting van De Twentse Belofte, onderwijs, leerplicht en RMC.

53

BIJLAGEN: MENGEN OF SCHEIDEN VAN KINDEREN MET VERSCHILLENDE ACHTERGRONDEN

Kinderen zitten vaak in de klas met kinderen van hetzelfde sociaal-economische milieu (‘segregatie’). Dit is niet goed voor de ontwikkeling van kinderen uit minder stimulerende gezinnen. Artikel 167a van de Wet op het Primair Onderwijs vraagt om in de LEA aandacht te geven aan dit verschijnsel. Enschede volgt het landelijke beeld van De Staat van het Onderwijs 2022. De schoolsegregatie van kinderen van ouders met een migratieachtergrond daalt langzaam. De segregatie naar opleidingsniveau en inkomen van ouders is groter en daalt niet. Uit verder onderzoek blijkt dat Enschede één van de steden is waar segregatie ook erg wordt beïnvloed door de keuze van de school, en dus niet alleen door de wijk waar iemand woont (Bron: Boterman en De Wolf, 2018).9 Volgens dit onderzoek is 25 procent van de leerlingen door schoolkeuze ongelijk verdeeld, terwijl dat in bijvoorbeeld Zoetermeer maar 5% is. Wij herkennen deze situatie in Enschede. Wij vinden het belangrijk dat mensen hun eigen school kunnen kiezen (artikel 23) en geloven niet in maatregelen die deze keuzes beperken. Liever gaan we extra investeren in uitstekend onderwijs in kwetsbare wijken. Segregatie zien we ook (op een iets andere manier) bij de peuters: kinderen van tweeverdieners gaan naar de kinderdagopvang, terwijl (vooral) kinderen van éénverdieners of ouders zonder werk naar de peutergroep gaan.

De regelgeving van dit moment helpt daar niet bij. Daarom gaan we op zoek naar mogelijkheden om de segregatie in de leeftijd van 2 tot 4 jaar te verminderen.

9 “Woonsegregatie bepaalt in grote mate schoolsegregatie”, Boterman en De Wolf, ESB (4768), december 2018

54

Bijlage 3 Samenvattend verslag bijeenkomst BAS (Bewonersadviescommissie) over Kansengelijkheid Er zijn drie bijeenkomsten geweest met werkgroepsleden van de BAS. In deze drie bijeenkomsten zijn afzonderlijk de thema’s Gezondheid, Onderwijs/ Wonen en Bestaanszekerheid/Werk en Inkomen besproken. Elke bijeenkomst werd ingeleid door de beleidsverantwoordelijke medewerker van het thema. In de inleiding is aangegeven welke invloed het thema heeft op de mate van Kansengelijkheid. De samenstelling van de leden aan de gesprekken waren verschillend. Dit geldt ook voor het aantal leden die aan de drie gesprekken deelnamen. Bij het thema Onderwijs nam een locatiedirecteur deel aan het gesprek. In het gesprek Bestaanszekerheid/Werk en Inkomen waren twee ervaringsdeskundigen van Ixta Noa aanwezig. Hieronder de opgehaalde adviezen en opmerkingen: BAS-bijeenkomst met drie leden over thema Gezondheid/ Kansengelijkheid 10-11-2022: - Bewustwording : “Je ziet het pas als je er wat mee te maken hebt”. Dit geldt zeker voor het leven in armoede en nog extra voor mensen met een beperking. Vaak betekent dit ook nog extra kosten (bovenop de extra investering als gevolg van de beperking). Voorbeeld is de energiekosten die je hebt om een handbike op te laden. - Het systeem werkt niet mee: Als je een Wajong-uitkering hebt is (extra) lastig om een opleiding te volgen.

- Het digitale tijdperk werkt niet altijd in het voordeel als het gaat om bewegen gaat: nu wordt veel digitaal besteld, vroeger ging je op de fiets spullen halen. - Er zijn op het gebied van sport geen leen- en hulpmiddelen voor mensen met een beperking om een sport uit te proberen. - Nadruk wordt te vaak op sport gelegd, voldoende bewegen (lopen, in de tuin werken) is ook gezond. - Gezondheid is niet iets waar je altijd invloed op hebt: soms overkomen je zaken op het fysieke en/of mentale gebied. - Wijkwijzers bemensen met professionals zodat (gezondheids-)vragen goed beantwoord worden. BAS-bijeenkomst met tien leden over thema Onderwijs, Wonen en Kansengelijkheid 16-11-2022 - Investeer in de lange termijn, stop met subsidies voor 1 à 2 jaar - Help ouders om op te voeden en het belang te zien van opvoeden en taal. - Bouw aan vertrouwen en saamhorigheid voor ouders met goede praktische voorbeelden en vertrouwde gezichten. - Nodig bijvoorbeeld (aanstaande) ouders uit dezelfde buurt groepsgewijs uit voor de zwangerschapsgym en op het consultatiebureau, zodat ze elkaar leren kennen. - Biedt anderstaligen de kans om ook mee te doen. Zorg dat je weet hoe je ouders uit verschillende culturen aanspreekt. - Zorg dat kinderen weten waaróm ze leren. Niet de methode leidend maken, maar de leerdoelen per kind. CITO-gebonden onderwijs stimuleert alleen stigmatisering en faalangst.

- De school is een mini-maatschappij. Bouw ook op school aan saamhorigheid, vertrouwen, veiligheid en voorlichting. - Zorg dat initiatieven slim verbonden zijn. BAS-bijeenkomst met vijf leden over thema Bestaanszekerheid/ Werk en Inkomen 24-11-2022 - Goed dat er steeds meer rekening gehouden met gezinnen met veel problemen in de uitkering, niet alleen naar werk begeleiden maar ook combinatie met hulp. - Stress belemmert het zoeken en daarna behouden van werk: gemeente moet ook in de toekomst open blijven staan voor een tijdelijke minder kunnen werken (rekening houden met het doenvermogen). - Arbeidsethos: jong geleerd is oud gedaan: jongeren stimuleren om een bijbaantje te nemen. Die ervaringen/ leermomenten zijn erg waardevol voor de rest van je (arbeids-)leven. - We leven in een prestatiemaatschappij: ook rekening houden dat betaald niet zaligmakend is. Het meedoen/ vrijwilligerswerk is ook belangrijk.

55