discussienota duurzame Wmo versie 1.2 def

Discussienota Duurzame Wmo

25

NR.

WIJKGERICHT, INTEGRAAL, SOCIALE INFRASTRUCTUUR De pilot moet ertoe leiden dat er verbinding komt tussen partners in de buurt. Het moet daarnaast de ingrediënten geven voor ontwikkeling in de hele stad. Een team professionals moet worden opgesteld op basis van de ondersteuningsbehoefte in de wijk. Met specifieke expertise voor die wijk. Weging In het project Boswinkel - De Braker dat binnenkort van start gaat, doen we ervaring op met het beschikkingsvrij begeleiden van inwoners. Deze pilot moet er eveneens toe leiden dat er verbinding komt tussen partners in de buurt. Het moet daarnaast de ingrediënten geven voor ontwikkeling in de hele stad.

4.

+

Wonen en Wmo In woonzorgvisie Enschede zijn de gezamenlijke ambities van woningcorporaties, zorgaanbieders en gemeente vastgelegd in gemeentelijke beleidsuitspraken. De ambitie in vier hoofdlijnen: 1. We zorgen voor een gevarieerd woonaanbod dat ook voor ouderen geschikt is 2. We richten ons op het behouden en versterken van de zelfredzaamheid van ouderen 3. We werken aan zorgzame buurten 4. We werken samen: Samen bereiken we meer! Deze ambities dragen bij aan samenredzaamheid. Weging De uitvoeringsagenda woonzorgvisie 2023 - 2024 geeft vorm en inhoud aan de realisatie van de ambities.

Discussienota Duurzame Wmo

26

NR.

REGIONAAL / LANDELIJK

1.

Strategie lobby Wmo Enschede zit bij de 15 grootste gemeenten van Nederland en heeft van oudsher positie. Lobby op een duurzame Wmo kan via de lijn van aanpassing van regelgeving en via de lijn van de budgetten die beschikbaar worden gesteld.

~ Weging Ons college is actief bij de VNG en de G40. Dit zijn de geëigende clubs om een landelijke lobby te organiseren. Dat kan ambtelijk ondersteund worden aan de tafels van VNG, netwerkdirecteuren sociaal domein, regio Twente. 2.

~

Gezond en zelfredzaam ouder worden (Twentse Koers) Inwoners vroegtijdig laten nadenken en handelen vanuit de visie gezond en zelfredzaam ouder worden (bewustwordingscampagne). De bewustwordingscampagne is het overkoepelende project binnen het project ‘gezond en zelfredzaam ouder worden’. Hierbij streven we ernaar dat inwoners vroegtijdig gaan nadenken en handelen vanuit de visie gezond en zelfredzaam ouder worden. Dit willen we bereiken door middel van een grootschalige, Twente brede bewustwordingscampagne richting de inwoner van Twente. Het aanmoedigen om tijdig te anticiperen en reflecteren op toekomstige veranderingen staat in de campagne centraal. Hierdoor zetten we de inwoner van Twente aan om proactief na te denken en te handelen uit het gedachtegoed gezond en zelfredzaam ouder worden. Hierbij zoeken we nauwe afstemming met overige regionale en landelijke initiatieven. Positieve gezondheid Mensen zijn niet hun aandoening. Toch wordt daar wel vaak op gefocust; hoe lossen we de klachten en problemen op? Positieve gezondheid is een bredere kijk op gezondheid. Het accent ligt niet op ziekte, maar vooral op wat nog wel kan en op de veerkracht van mensen. Met deze bredere benadering draag je bij aan het vermogen van mensen om met de fysieke, emotionele en sociale uitdagingen in het leven om te gaan. En hierbij zoveel mogelijk eigen regie te voeren.

Weging De Twentse Koers is bezig met het voorbereiden van de bewustwordingscampagne. V.w.b. positieve gezondheid wordt gebruik gemaakt van de ZonMW subsidie call rond sport, bewegen en sociale ongelijkheid, in samenwerking met Saxion en UT.

Discussienota Duurzame Wmo

27

NR.

REGIONAAL / LANDELIJK

3.

Zet maximaal in op uitvoering van bestuurlijke akkoorden We hebben een goede samenwerking met Twentse Koers en de 14 deelnemende gemeenten. De Twentse Koers biedt ondersteuning op o.a. de volgende zaken: - Integraal Zorg Akkoord (IZA) - Gezond en Actief leven Akkoord (GALA) - programma Wonen, Ondersteuning en Zorg voor Ouderen (WOZO) - programma Toekomstbestendige Arbeidsmarkt Zorg en Welzijn (TAZ)

+

Weging Er komt op korte termijn een nota Gezondheid naar de gemeenteraad. In Enschede wordt gewerkt aan alle 15 programmalijnen van GALA om te investeren in een gezonde generatie voor 2040. Doel is dat onze inwoners weerbaar en gezond zijn door op te groeien, te leven, te werken en te wonen in een gezonde leefomgeving. Bijzondere aandacht gaat hierbij uit naar het tot stand brengen van een sterke sociale basis. Het gaat bij GALA om ondersteuning bij een gezonde leefstijl in het publieke of sociaal domein, zodat medische zorg niet of minder nodig is. Samenhang van GALA en het IZA is om op lokaal én regionaal niveau afspraken te maken over het versterken en duurzaam borgen van preventief gezondheidsbeleid en de verbinding van de eerstelijnszorg met het welzijn/sociaal domein.

4.

+

Afbakening Wmo/Wlz Gemeenten hoeven geen Wmo maatwerkvoorzieningen te verstrekken aan inwoners die aanspraak maken op de Wlz (artikel 2.3.5 lid 6 Wmo 2015). De wetgever heeft een aantal uitzonderingen op deze hoofdregel in het leven geroepen. Een van de uitzonderingen is dat hulpmiddelen en woningaanpassingen voor thuiswonende Wlz inwoners voor rekening is van de Wmo. Uitzondering hierop is dat er geen Wmo voorziening hoeft te worden ingezet als de beperking met de Wlz-indicatie kan worden ondervangen. Recent zijn er twee uitspraken van verschillende rechtbanken die hebben gesteld dat inwoners met een Wlz indicatie in de vorm van een pgb, modulair pakket thuis (MPT) en volledig pakket thuis (VPT) niet als thuiswonend moeten worden gezien. Deze uitspraken moeten nog bevestigd worden door de Centrale Raad van Beroep. Indien die deze uitspraken bekrachtigt betekent dit dat de gemeente voor deze inwoners niet langer via de Wmo hoeft te compenseren. Weging Op dit moment is nog niet bekend wat het financiële effect hiervan zal zijn.

Binnen het sociaal domein zijn er veel initiatieven en ideeën om de wereld van zorg & ondersteuning te verbeteren op alle niveaus. In bovenstaande lijsten hebben wij op een rij gezet waar we als gemeente al mee bezig zijn en waar we de mogelijkheden zien. Het is geen uitputtende lijst, maar geeft een goed beeld.

Discussienota Duurzame Wmo

28

G. Discussie In het vorige hoofdstuk heeft u beleidsopties gelezen, met een eerste weging daarvan door het college. Daarmee hebben we nog geen strategie voor de komende jaren om de Wmo warm, sociaal, menselijk en ook betaalbaar uit te voeren. We vragen uw raad daarom om aan de hand van deze discussienota op een aantal punten richting aan het college mee te geven. Ten eerste willen we u vragen om twee vragen te beantwoorden: 1. Deelt u de uitgangspunten zoals verwoord aan het begin van deze nota (hoofdstuk A)? 2. Welke beleidsopties uit het vorige hoofdstuk zijn voor u niet acceptabel? En welke opties zou u het college aanvullend willen meegeven? Ten tweede willen we u vragen om te reageren op de onderstaande omschreven stellingnames met betrekking tot het financiële tekort op de Wmo. Welke stelling of combinatie van stellingen spreekt u aan? 1. Niets veranderen, tekort is vooral een landelijk probleem De problemen in de uitvoering van de Wmo zijn het gevolg van toenemende vergrijzing en behoefte aan zorg & ondersteuning. Daar hebben we als gemeente geen invloed op. De kosten stijgen vooral door de AMvB reële prijzen en door de inflatie. Gemeenten worden daarvoor onvoldoende gecompenseerd door het Rijk. De houdbaarheid van de Wmo is een landelijk probleem en moet dus ook landelijk worden opgelost.

Bovendien wordt het tekort op de Wmo maatwerkvoorzieningen gecompenseerd door meevallers op de uitvoering van Wmo beschermd wonen. Per saldo beschouwen we het budget voor de Wmo als afdoende. Het komende vergrijzingsvraagstuk moeten we maar buiten de Wmo oplossen. Dat doet niet af aan het feit dat op de lokale uitvoering van de Wmo wel een tekort blijft bestaan. 2. Beperkt veranderen, huidig beleid verbeteren is voldoende. We hebben de afgelopen jaren veel goede voornemens uitgesproken en ook in beleidskaders vastgelegd. Het is niet altijd gelukt om daar een concreet vervolg aan te geven, vaak omdat de capaciteit in beslag werd genomen door de actualiteit. We hebben geen nieuwe strategie of beleidskaders nodig. Samen moeten we een goed uitvoeringsagenda opstellen en realiseren. Dat levert nog wat beperkte besparingen op. De rest van het tekort vangen we op in de begroting. 3. Veranderen, versoberen van de huidige maatwerkvoorzieningen. Het huidige systeem van de Wmo is niet houdbaar en wachten op Den Haag gaat te lang duren. De lokale maatwerkvoorzieningen zorgen in 2023 voor een forse kostenoverschrijding, die structureel dreigt te worden. Laten we de grens opzoeken en ingrijpen op de huidige maatwerkvoorzieningen. We zijn bereid om stevige juridische risico’s te nemen en zo nodig de lokale regels aan te passen om de maatwerkvoorzieningen te versoberen.

Dat betekent dat inwoners minder ondersteuning krijgen; mogelijk besparen we snel kosten op de Wmo. 4. Veranderen, reablement en een gebiedsgerichte aanpak Het huidige systeem van de Wmo is niet houdbaar en wachten op Den Haag gaat te lang duren. We gaan lokaal aan de slag met het uitwerken van gebiedsgerichte experimenten, waarvan we leren voor de rest van de stad. We proberen maatwerkvoorzieningen waar mogelijk te vervangen door algemene voorzieningen in de wijk. En we investeren in reablement en de verbinding tussen zorg en technologie. We accepteren dat het mogelijk langer duurt voor we besparingen realiseren, maar sturen wel op reductie van het tekort.

Discussienota Duurzame Wmo

29

Bijlage 1. Wat is al vastgelegd We hebben de afgelopen jaren in verschillende nota’s al veel uitgangspunten en doelstellingen en daarmee strategie vastgelegd over de Wmo. 2019

Subsidieverordening opvang, begeleiding en beschermd wonen voor kwetsbare inwoners 2019 Voor kwetsbare inwoners, zijnde: 1. mensen met een psychiatrisch ziektebeeld of verslavingsproblematiek die als gevolg hiervan zodanig beperkt zijn in hun zelfredzaamheid dat ze niet zonder 24-uurs toezicht of begeleiding kunnen en die voor hun functioneren en herstel afhankelijk zijn van een beschermde omgeving waarin zij zich veilig kunnen voelen en hen gespecialiseerde ondersteuning geboden kan worden/noodzakelijk is; 2. mensen die geen enkele vorm van onderdak hebben en tijdelijk niet in staat zijn het noodzakelijke onderdak zelf te verwerven en te behouden, of 3. mensen met een ggz-achtergrond die niet zelf om hun hulp vragen en niet beschikken over stabiele primaire levensvoorzieningen.

Raadsbesluit 30-09-2019

2019

Samen Verder Bouwen en Waarmaken, speerpunten Wmo/Jeugdhulp 6 speerpunten met daaraan gekoppeld 20 prioriteiten vastgesteld. a) Heb lef en wees er op tijd bij b) Integrale ondersteuning en samenwerking c) Cliënt (resultaat) voorop d) Focus op jeugd en gezin e) (Langer) zelfstandig wonen f) Algemene voorzieningen beter benutten

Raadsbesluit 05-11-2019

2021

Het vernieuwen van de toegang tot zorg en ondersteuning Als gemeente willen we dat iedereen kan meedoen in het leven. Het is onze taak om Enschede zo inclusief mogelijk in te richten. Tegelijkertijd moeten we zorg en ondersteuning betaalbaar houden. Wij denken beide taken het beste te kunnen combineren door één brede toegang te maken tot zorg en ondersteuning. Die gezamenlijke toegang noemen we: de vernieuwde Wijkwijzer.

Raadsbesluit 31 mei 2021

2022

Dialoognota Een Toekomstbestendig Sociaal Domein De dialoognota bestaat uit drie delen: - We kijken terug op de opdracht die we in 2015 kregen, de keuzes die gaandeweg zijn gemaakt en de (on)bedoelde effecten daarvan. - We beschrijven de huidige maatschappelijke situatie en onze huidige visie op een toekomstbestendig sociaal domein. - We kijken vooruit naar waar we in 2027 willen staan -na tien jaar transformatie- en hoe we daar komen.

Nota besproken in de raad februari 2022, aangemerkt als overdracht naar nieuwe raad

Discussienota Duurzame Wmo

30

2023

Woonzorgvisie Ouderen Enschede Resultaat van samenwerking met Menzis Zorgkantoor, Woonzorg Nederland, Domijn, de Woonplaats, Ons Huis, Livio, Liberein, Zorggroep Manna, De Posten. In deze woonzorgvisie zijn de gezamenlijke ambities van deze partijen vastgelegd in gemeentelijke beleidsuitspraken.

Raadsbesluit 3 april 2023

De ambitie in vier hoofdlijnen: 1. We zorgen voor een gevarieerd woonaanbod dat ook voor ouderen geschikt is 2. We richten ons op het behouden en versterken van de zelfredzaamheid van ouderen 3. We werken aan zorgzame buurten 4. We werken samen: Samen bereiken we meer! De woonzorgvisie kent een uitvoeringsagenda 2023 - 2024. 2023

Visie Opgave Inclusief Enschede Samen met inwoners en partners in de stad werken aan een inclusieve en veerkrachtige samenleving; een samenleving waarin iedereen gelijke kansen heeft en volwaardig kan deelnemen. Dit doet de gemeente door te werken aan bestaanszekerheid, gezond leven makkelijker te maken en kansengelijkheid te vergroten. De visie vormt de basis voor het handelen nu en in de toekomst.

Raadsbesluit 7 november 2023

2023

Verordening Maatschappelijke ondersteuning 2024 In de verordening zijn regels opgenomen over onder andere de toegang tot ondersteuning en de wijze van beoordeling van aanvragen/meldingen voor ondersteuning, de criteria voor het toekennen van een persoonsgebonden budget en de bevoegdheden en taken in het kader van toezicht en handhaving.

Raadsbesluit 4 december 2023

2023

Regioplan Twente (Twentse Koers - Gezondheidsregio) Samen koersen op gezondheid en goede zorg in Twente. In dit plan wordt beschreven wat de opgaven in Twente zijn, hoe we deze opgaven gaan aanpakken en met welke partijen in Twente we dit doen. De regio-opgaven zijn vertaald naar concrete aanpakken voor de twee samenwerkingsverbanden Twentse Koers en Twente Beter. Het onderdeel van Twentse Koers gaat meer in op de samenwerking met het sociaal domein en is meer gericht op gezondheid, preventie, zorg en ondersteuning thuis. De regio-opgaven zijn vertaald naar een concrete werkagenda met themalijnen en projecten voor Twentse Koers.

College

2023

Opdrachtverlening aanbesteding wijkwelzijn Doel 3: Vroegtijdig erbij zijn met juiste ondersteuning Resultaat: De verwachting is dat de ondersteuning meer dan nu, collectief in het voorliggend veld in de wijk kan plaatsvinden. Doordat de hulp nabij is en ‘minder zorg/specialistisch’ is, is de drempel voor de inwoner om deel te nemen laag.

College-besluit en raadsbrief 3 oktober 2023

Discussienota Duurzame Wmo

31