Dialoognota Een toekomstbestendig sociaal domein

naar ons toe trekken. Daar hebben we simpelweg de middelen niet voor. We

Ook is er een risico dat inwoners die nu gebruikmaken van commerciële

zullen de zelf- en samenredzaamheid dus waar mogelijk moeten blijven

(betaalde) diensten, dan overstappen naar beschikkingsvrije (kosteloze)

bevorderen.

voorzieningen. Stel: we voeren een bijdrage naar draagkracht in. Inwoners die wel een Beschikkingsvrij betekent minder administratie, met als gevolg dat we ook

netwerk hebben en/of financieel in hun ondersteuning kunnen voorzien,

minder weten. Op individueel niveau kunnen we dan niet meer zien wat er

betalen een eigen bijdrage. Deze maatregel kan alleen landelijk ingevoerd

gebeurt. Daarnaast vraagt het ook dat we professionele beoordeling voor de

worden, omdat de Wmo en Jeugdwet hier nog geen ruimte voor bieden. Wij

toegang tot lichte ondersteuning los laten. We werken samen met de partijen

kunnen als gemeente kiezen om hiervoor te lobbyen.

in de wijken en buurten op basis van vertrouwen.

35

Een toekomstbestendig sociaal domein

Inhoudsopgave

Voorwoord

Doel van deze nota

Deel I: Terugblik

Deel II: Evaluatie

Onze visie

Deel III: Hoe gaan we verder?

Deel III: Hoe gaan we verder? Denkrichting 3 : De meest kansrijke doelgroepen kiezen.

Denkrichting 4 : Wachtlijsten introduceren.

Principekwestie : Kiezen we voor gelijkheid of rendement?

Principekwestie : Zorgt wachten voor oplossingen of verergering?

Draagt bij aan : Hoofddoel 2, het vergroten van de financiële

Draagt bij aan : Hoofddoel 2, het vergroten van de financiële

beheersbaarheid.

beheersbaarheid.

Meer vergrijzing, werkloosheid en kwetsbare inwoners met een woonbehoefte;

Stel: we gaan een budgetplafond hanteren, waardoor we (meer) wachtlijsten

er komen ontwikkelingen op ons af die de druk op het sociaal domein zullen

creëren. Wettelijk gezien kunnen we geen zorg weigeren, maar bijvoorbeeld

vergroten.

wel de ernstigste problematiek voorrang geven. Wanneer mensen op ondersteuning moeten wachten, kan het zijn dat zij zelf (binnen de sociale

Stel: we houden dat (deels) beheersbaar door onze middelen (geld en

basis of elders) een oplossing vinden. Maar het kan er ook toe leiden dat een

capaciteit), op de meest kansrijke doelgroepen in te zetten. Zoals jongere

lichte ondersteuningsvraag alleen maar verergert. Dit scenario creëert

inwoners (0 – 27 jaar) en mensen met een korte afstand tot de arbeidsmarkt.

bovendien een extra taak voor de wijkteams, die dan de urgentie moeten

Het gevolg is dan wel dat er minder middelen beschikbaar zijn voor andere

bepalen.

doelgroepen. Het invoeren van een budgetplafond en daarmee het introduceren van wachtlijsten is een zwaar middel. Elders in het land heeft dit financiële problemen niet oplost, maar wel bijgedragen aan grip op de uitgaven.

36

Een toekomstbestendig sociaal domein

Inhoudsopgave

Voorwoord

Doel van deze nota

Deel I: Terugblik

Deel II: Evaluatie

Onze visie

Deel III: Hoe gaan we verder?

Deel III: Hoe gaan we verder? Denkrichting 5 : Onze rol verkleinen.

Denkrichting 6 : Verantwoordelijkheid voor participatie loslaten.

Principekwestie : Wat mogen gemeente en inwoners van elkaar verwachten?

Principekwestie : Waar houdt onze verantwoordelijkheid op?

Draagt bij aan : Hoofddoel 2, het vergroten van de financiële

Draagt bij aan : Hoofddoel 4, bedreigingen dempen of het hoofd bieden.

beheersbaarheid. Vanuit de wet moeten wij onze inwoners laten participeren aan de We hebben als gemeente steeds nieuwe taken gekregen, terwijl er nauwelijks

samenleving. Door het versterken van de sociale basis zijn er straks voldoende

taken zijn afgegaan. Een belangrijke vraag die we onszelf moeten stellen is:

plekken in wijken en buurten waar mensen mee kunnen doen. Er zijn dan geen

wat is onze verantwoordelijkheid? Moeten we bepaalde taken niet overlaten

belemmeringen meer.

aan de maatschappij? Stel: we kiezen ervoor om inwoners zelf te laten beslissen of en hoe ze Stel: we verkleinen onze rol door met bepaalde activiteiten te stoppen. Denk

participeren. Ook de groep met een lange afstand tot de arbeidsmarkt; zonder

aan het verstrekken van fietsen, het subsidiëren van sportverenigingen of het

hen achter de broek te zitten of extra te investeren.

vervoeren van leerlingen binnen een straal van 6 kilometer. De centrale vraag hierbij is wat wij van inwoners mogen verwachten en omgekeerd.

Of: we kiezen er wel voor om in te blijven op participatie, zeker ook voor de groep met een lange afstand tot de arbeidsmarkt. Dan moeten we akkoord

Of: we gaan geen apart beleid meer maken voor bepaalde thema’s, zoals

gaan met het feit dat de kosten (ver) voor de baten uitgaan. Het effect zal niet

eenzaamheid. We laten de markt vrij om dit op te pakken en (idealiter) met een

eens altijd in dezelfde coalitieperiode merkbaar zijn. Dit vraagt dus om een

vernieuwende aanpak te komen. Een verdergaande keuze kan zijn om alleen

lange adem.

beleid te maken voor de thema’s uit onze visie, het coalitieakkoord en de gemeentebegroting. In dat geval moeten we bepalen wat we minimaal geregeld willen hebben binnen het sociaal domein.

37

Een toekomstbestendig sociaal domein

Inhoudsopgave

Voorwoord

Doel van deze nota

Deel I: Terugblik

Deel II: Evaluatie

Onze visie

Deel III: Hoe gaan we verder?

Deel III: Hoe gaan we verder? Denkrichting 7 : Langduriger samenwerken met kleiner aantal zorgaanbieders.

Helaas zijn er weinig haalbare samenwerkingsalternatieven. Een constructie van hoofd- en onderaannemers, bijvoorbeeld, brengt administratieve lasten

Principekwestie : Hoeveel keuzevrijheid moeten we bieden?

met zich mee voor de zorgaanbieders (AEF-rapport) en maakt het voor ons

Draagt bij aan : Hoofddoel 1, organisatorische belemmeringen wegnemen,

lastig om te sturen op kwaliteit.

Hoofddoel 2, het vergroten van de financiële

beheersbaarheid en Hoofddoel 3, ruimte

Wat doen we wanneer? Het spoorboekje met de planning

creëren voor meer vernieuwing/innovatie.

De komende periode leggen we uw raad een aantal inhoudelijke dossiers voor. U heeft eerder aangegeven dat u het een overzicht mist van wanneer u welke

Stel: we vereenvoudigen het zorglandschap. Dat draagt bij aan

keuzes kunt maken. Het spoorboekje op de volgende pagina geeft hier meer

verschillende hoofddoelen:

duidelijkheid over. Het is nog niet perfect, maar we blijven het stap voor stap te

minder aanbieders leidt tot minder administratie en minder

verbeteren. Zo hebben we de inhoudelijke dossiers gekoppeld aan de opgaven

fraudegevoeligheid, wat zowel organisatorisch als financieel flink scheelt.

waarop we willen inzetten, om de samenhang te laten zien.

een langere contractduur en/of lump-sum financiering geeft zorgpartijen de armslag om te innoveren. Als we met een selectie van zorgaanbieders in zee gaan, moeten deze partijen bewezen kwaliteit leveren en kunnen voldoen aan de zorgvraag van inwoners. Dit betekent wel dat een aantal aanbieders waar we nu mee werken, dan buiten de boot valt. En er zijn meer haken en ogen, want het beperken van aanbieders zal niet voor alle producten gaan. Om een dekkend zorglandschap te hebben en te kunnen voldoen aan alle zorgbehoeften zullen er meerdere aanbieders nodig zijn. Dit geldt voornamelijk voor de specialistische producten.

38

Een toekomstbestendig sociaal domein

Inhoudsopgave

Voorwoord

Doel van deze nota

Deel I: Terugblik

Deel II: Evaluatie

Onze visie

Deel III: Hoe gaan we verder? Spoorboekje: keuzes Sociaal Domein Prioritaire opgaven Preventie en gezondheid

Ambitiedocument sport, bewegen en gezondheid Q3 of Q4

Versterken sociale basis

Evaluatie Nieuw Enschedees Welzijn (NEW) Informatief Thema: O.a. bespreken rekenkameronderzoek Q3

Vervolg NEW Uitvoeringsprogramma ambitiedocument

Q1 '22 Thema's: hierin wordt ook opdracht sportaal vastgesteld

Meningsvormend Thema's: hoe gaan we vervolg geven aan NEW? Welke rol krijgt welzijn in de Sociale basis? Q3

Evaluatie kracht van verenigingen Meningsvormend Q2/Q3

Versterken toegang

Ondersteuningslandschap

Wonen en zorg

Ondersteuning Huishouden

Wijkwijzers

Reeds behandeld, evaluatie volgt

Q3 Dit dossier hangt ook samen met de sociale basis en anders organiseren van de toegang

Keten dagbesteding naar werk

Technische sessies: Meer wonen minder zorg 7 juni

Huisvestingverordening

Uitkomsten onderzoek keten dagbesteding naar werk Informatief Q3/Q4

28 juni

Debat wijkteams n.t.b

Woningcoöperaties Regiovisie Jeugdzorg

13 september

Q3

Woondebat & behandeling vooortgangsrapport Woonvisie

Uitvoeringsplannen rondkomen met je inkomen n.t.b

Evaluatie en uitvoeringsplan EAA '22 Q4

Q3

Regiovisie Huiselijk geweld en kindermishandeling Q4

Regiovisie Mensenhandel n.t.b

Huis van Sturing

3e Rapportage - maart '21 Duidingssessie - n.t.b.

Jaarrekening 2020

Informatief - mei '21 Meningsvormend - juni '21 Besluitvormend - juni '21

Zomernota

Informatief - juni '21 Meningsvormend - juni '21 Besluitvormend - juli '21

Planning & control

Versie 2 Mei '21

39

Een toekomstbestendig sociaal domein

Deel III: Hoe gaan we verder?