Coalitieakkoord 2022-2026 BBE VVD PVDA CU.pdf
Tekst van het document
SAMEN TROTS O P E N SC H E D E C O A L I T I E A K K O O R D 20 2 2-20 26 BURGER BEL A NGEN ENSC HE DE V V D PV DA CHRISTENUNIE
GEMEENTE ENSCHEDE DE SOCIALE STAD Focus op jeugd en gezin Iederop kind krijgt Focus jeugd en kansen gezin om talent te ontplooien Kansengelijkheid door maximaal nadrukkelijk verbinding Ieder kind de kansenvergroten om het talent te ontplooien te leggen met Stichting Leergeld en andere partijen Nadrukkelijk de scholen, verbinding met scholen, Stichting Leergeld LEAvoor het vergroten van kansengelijkheid enVoortzetting andere partijen Bereik Kindpakket Voortzetting LEA vergroten Doorgaan met devergroten ontmoetingsclusters Bereik Kindpakket Gezondheidsniveau naar het gemiddeld niveau van Nederland Doorgaan met de ontmoetingsclusters Beleid maken: beperken gevolgen complexe scheidingen Het gezondheidsniveau naar het gemiddeld niveau van Nederland voor kinderen
DE GROENE DUURZAME STAD We voeren de energievisie uit We gaan door met scheiden aan de bron Verrommeling tegengaan We richten een energiefonds in We maken een afvalbeheersplan per wijk We richten ons maximaal op het realiseren van ‘zon op dak’
DE SCHONE, VEILIGE STAD We investeren in ons groen en onze parken Waar nodig verhogen we het onderhoudsniveau Bestrijding van overlast en criminaliteit is topprioriteit Veiligheid voor meisjes en vrouwen: tegengaan (straat) intimidatie Jongeren weerbaar maken tegen cybercrime en drugs Preventief optreden in de wijk, met behulp van jongerenwerkers Geen ruimte voor gokreclame in openbare ruimte
DE BRUISENDE STAD Enschede is zo goed mogelijk bereikbaar via spoor, weg en water Verbeteren doorstroming en verminderen verkeersdruk Verbeteren bereikbaarheid van onze essentiële voorzieningen Voldoende en bereikbare betaalbare woningen Investeren in een veelzijdig cultuur - en evenementen aanbod. Enschede is en blijft een inclusieve stad
SAMEN TROTS OP ENSCHEDE 2022-2026
DE INNOVATIEVE ONDERNEMENDE STAD Betere aansluiting van het onderwijs op de arbeidsmarkt Verder uitrollen deltaplan talentbehoud Sport binnen bereik brengen van mensen met een beperking De plannen rond Aquadrome door gaan door Eenmalige investering decentraal zwemmen Enschede Oost
FINANCIËN EN BESTUUR Solide begrotingsbeleid Financiële uitwerking coalitieakkoord bij begroting Behoedzaam omgaan met mee- en tegenvallers We dempen de lastenstijging (OZB) door alleen langjarige inflatie te hanteren (dus niet de 14% door energiekosten etc.) Parkeren onze garages: 1e uur doordeweeks gratis (vanaf 2023)
COALITIEAKKOORD 2022-2026
2
EN DIT GAAN WE DOEN: DE SOCIALE STAD Doorontwikkelen wijkteams Jongerenwerk terug op middelbare scholen De winternoodopvang gaat open van 1 oktober tot 1 mei ongeacht de temperatuur Gebiedsgerichte aanpak met minder zorgaanbieders De huishoudelijke ondersteuning gaan we in uren per week indiceren De toegang tot hulp wordt eenvoudig georganiseerd door met 1 contactpersoon te werken Statushouders die zich in Enschede vestigen worden intensief begeleid. We stoppen met de Bed Bad Brood regeling. Voor de huidige groep zoeken we voor 1 augustus 2023 een oplossing. Medemenselijkheid staat daarbij voorop.
DE BRUISENDE STAD Voortzetten lobby rond de A35 en Amsterdam-Twente-Berlijn Fietsbrug over de Oostweg en de tweede ontsluiting Enschede Oost Stimuleren van gebruik van het openbaar vervoer en creëren P&R terreinen aan de randen van de stad Waar nodig gaan we actief grondbeleid toepassen We komen met een voorstel voor erfpacht en; We komen met een voorstel voor zelfbewoningplicht en opkoopbescherming We maken inclusief beleid; iedereen in Enschede kan meedoen. Dit onderscheidt ons en maakt de stad aantrekkelijk
DE INNOVATIEVE EN ONDERNEMENDE STAD DE GROENE EN DUURZAME STAD Stevig handhaven bijplaatsingen Onderzoeken eigen energiemaatschappij Investeren in GroenBlauw Enschede We actualiseren de warmtevisie Faciliteren (meer) laadpalen Verhogen het stortquotum tot 300 kilo & periodiek halen grof huisvuil gratis Pilot met uitstootvrije afvalinzameling centrum
Opstellen gouden handen akkoord voor vakmanschap en techniek Actualisatie van de economische visie Stimuleren recreëren en sporten in de openbare ruimte Onderzoek naar bevordering herstructurering van bedrijventerreinen (toekomstbestendig, duurzaam, groen, circulair) Verder ontwikkelen van plannen voor een talenten& topsportcampus op het Diekman
NANOLAB
FINANCIËN EN BESTUUR DE SCHONE EN VEILIGE STAD
Transformatiebudget sociaal domein verandert in investeringsfonds sociaal Investeringsagenda (fysiek) willen we structureel van middelen voorzien
3x per jaar vergaderen over en in landelijk/buiten gebied Cameratoezicht zo nodig uitbreiden Drugs en lachgasverbod op straat Patseraanpak Extra (stadsdeel)boa’s
COALITIEAKKOORD 2022-2026
3
I N H O U D S O P G AV E SAMEN TROTS OP ENSCHEDE
5
1.0 DE SOCIALE STAD
7
1.1
Kansengelijkheid
7
1.2
Zorg
8
1.3
vluchtelingen
10
2.0 DE BRUISENDE STAD
11
2.1
Mobiliteit
11
2.2
Wonen
12
3.0 DE GROENE, DUURZAME STAD
15
3.1
Duurzaamheid
15
3.2
Afval en grondstoffen
16
4.0 DE INNOVATIEVE, ONDERNEMENDE STAD
17
4.1
Economie
17
4.2
Sport
19
5.0 DE SCHONE, VEILIGE STAD
21
5.1
Leefomgeving
21
5.2
Veiligheid
22
6.0 FINANCIËN EN BESTUUR
24
6.1
Financiën
24
6.2
Bestuur
28
7.0 PARTICIPATIE
31
COALITIEAKKOORD 2022-2026
4
SA MEN TROTS OP ENSCHEDE Een nieuwe bestuursperiode van vier jaar is aangebroken. De nieuw verkozen
ontwikkelingen op gang. We beseffen dat we samen met anderen vaak verder kunnen
gemeenteraad stelt de grote lijnen van de door het Stadsbestuur uit te voeren
komen. Daarom hechten we zeer aan initiatieven uit de samenleving.
beleidsagenda vast. Binnen die kaders nemen wij, de fracties van BBE, VVD, PvdA en ChristenUnie, de verantwoordelijkheid om samen het dagelijks bestuur te vormen.
Enschede staat bekend om zijn wijkaanpak, wijkgericht werken, stadsdeelgericht
Dat doen we in dialoog met overige partijen in de Raad en met partners in Enschede
besturen. Daarmee komt de overheid dichterbij de inwoner en diens woon-, leef- en
en daarbuiten. Daartoe vormen wij een open coalitie waarin op hoofdlijnen afspraken
werkomgeving. We zijn daar trots op en versterken die manier van werken graag. We
over inhoud van beleid en kwaliteit van uitvoering zijn gemaakt. Deze afspraken
geloven dat ook grote maatschappelijke vraagstukken en transities zichtbaar worden in
vormen het coalitieakkoord dat als titel draagt ‘Samen trots op Enschede’, een oproep
ieders eigen huishouden en buurt. Daarom moeten oplossingen niet alleen op
en opdracht tegelijk.
internationale, landelijke of stedelijke schaal worden gezocht, maar ook in concrete acties op wijkniveau vorm krijgen.
WIJ VERTROUWEN IN DE TOEKOMST VAN ENSCHEDE Enschede is een stad waar iedereen zichzelf mag (durven) zijn. We zijn er trots op dat
STIJL MET AANDACHT VOOR HET INDIVIDU
mensen naar elkaar omzien en verantwoordelijkheid nemen voor hun omgeving. We
Enschede is een stad met lef waar we nieuwe dingen proberen. Durf en creativiteit stellen
verwachten van onze inwoners dat zij meedoen in de samenleving en respectvol met
we op prijs. Dat mag doorklinken in onze bestuursstijl. Die stijl gaat gepaard met
elkaar omgaan. Inwoners mogen tegelijkertijd erop rekenen dat een gemeentebestuur
aandacht voor het individu en de verschillen tussen mensen en situaties. Daarbij hebben
voor veiligheid zorgt, en waar nodig een helpende hand biedt, steunt in de ontplooiing
we met name aandacht voor hen die aan de zijkant van de samenleving staan of dreigen
van talent en ruimte geeft aan ondernemerschap. Vragen van inwoners, organisaties en
te komen. Meer dan voorheen betekent dit maatwerk bij het kiezen van oplossingen voor
bedrijven verdienen eerlijke en passende antwoorden. We willen een betrouwbare
problemen. En die stijl betekent ook luisteren, leren en soms risico nemen.
overheid zijn, immers afspraak is afspraak. We zijn tegelijk flexibel om veranderende Enschede is de grootste stad van Twente en van Overijssel. Met een internationale ligging
omstandigheden een plek te geven.
(Euregio) en diverse bevolkingssamenstelling, met een krachtige infrastructuur van Vanuit respect en vertrouwen werken we aan de toekomst van Enschede. Dat betekent
onderwijs, economie en cultuur, met groeimogelijkheden zowel in kwaliteit als kwantiteit
een constructieve samenwerking met andere partijen in de gemeenteraad, waar we
en met een prachtig buitengebied, willen we kansen verzilveren voor onze stad én voor
rekenen op eenzelfde houding. Waar nodig tonen we actief leiderschap en trekken we
ons Twente.
COALITIEAKKOORD 2022-2026
5
Enschede is nog lang niet af! Om een bruisende, sociale, duurzame, innovatieve stad te zijn, moet er veel werk worden verzet. We beseffen dat we een grote opgave hebben in of binnen onze stad, voor onze eigen inwoners. Maar tegelijkertijd zien we een opgave om Enschede als geheel, binnen Euregio en land sterker te maken. Dat lijkt een tegenstelling, maar we geloven in de verbinding van beide opgaves. Dat doen we gelukkig niet alleen. We weten ons gesteund door vele partijen, alsmede door een sterk team van medewerkers. We geloven met vertrouwen in een beter Enschede! OVER DE OPBOUW VAN DIT AKKOORD Dit akkoord is opgebouwd langs de lijnen van de dialoog met de stad. De hoofdstuktitels die we gebruiken komen rechtstreeks van de moodboards die het resultaat zijn van die dialoog. Onder die titels hebben we de onderwerpen beschreven die in het informatieproces zijn benoemd als relevant. Het zijn de onderwerpen waarvan onze collegafracties in de raad en wijzelf vinden dat ze een plek moeten hebben in het akkoord. BBE, VVD, PvdA, ChristenUnie
COALITIEAKKOORD 2022-2026
6
1. D E S O C I A L E S TA D
1.1
KANSENGELIJKHEID Gelijke kansen voor iedereen is een belangrijk thema voor deze coalitie. Om te stimuleren en te faciliteren dat iedereen zijn of haar eigen talenten
DE SOCIALE STAD
optimaal benut willen wij de (sociale) basisvoorzieningen in de stadsdelen en wijken en dorpen versterken. WE BLIJVEN DE FOCUS LEGGEN OP JEUGD EN GEZIN Elk kind heeft talent ongeacht het onderwijsniveau. Vaak gaat het ontwikkelen en uitbouwen van vaardigheden vanzelf. Soms is ondersteuning nodig. Zo krijgt ieder kind de kansen om het talent maximaal te ontplooien. Om kinderen een goede start te geven is voor- en naschoolse educatie van belang. Het helpt bijvoorbeeld kinderen met een taalachterstand, om net een zetje extra in de rug te krijgen aan het begin van hun leven. Daarbij zien wij dat kansengelijkheid over meer gaat dan alleen taal. Hierbij valt te denken aan vakleerkrachten voor de gymles, ICT, techniek, medialessen en cultuureducatie. Ook ondernemers kunnen vanuit de praktijk bijdragen aan deze lessen. Dit alles werken we uit in een visie op kansengelijkheid. In die visie krijgt ook het verder ontwikkelen van ‘Rondkomen met je inkomen’ een plek. We willen de ouderbetrokkenheid en brede lifeskills van kinderen vergroten. De kinderen zelf ondersteunen we gericht bij het ontwikkelen van de vaardigheden die ze nodig hebben om zich in hun verdere leven te kunnen ontplooien. We komen met beleid rond complexe scheidingen, om de gevolgen voor betrokken kinderen tot een minimum te beperken.
Dit spreken we af:
Dit gaan we doen:
▬ F ocus op jeugd en gezin ▬ I eder kind krijgt de kansen om talent maximaal te ontplooien ▬W e vergroten de kansengelijkheid door verbinding te leggen met scholen, Stichting Leergeld en andere partijen ▬ V oortzetting LEA (Lokale Educatieve Agenda) ▬B ereik Kindpakket vergroten ▬D oorgaan met de ontmoetingsclusters ▬H et gezondheidsniveau naar het gemiddeld niveau van Nederland ▬W e maken beleid om gevolgen van complexe scheidingen voor kinderen te beperken
▬ Doorontwikkelen wijkteams ▬ Jongerenwerk terug op middelbare scholen ▬ De winternoodopvang gaat open van 1 oktober tot 1 mei ongeacht de temperatuur ▬ Gebiedsgerichte aanpak met minder zorgaanbieders ▬ De huishoudelijke ondersteuning gaan we in uren per week indiceren ▬ De toegang tot hulp wordt eenvoudig georganiseerd door met 1 contactpersoon te werken ▬ Statushouders die zich in Enschede vestigen worden intensief begeleid ▬ We stoppen met de Bed Bad Brood regeling. Voor de huidige groep zoeken we voor 1 augustus 2023 een oplossing. Medemenselijkheid staat daarbij voorop
In het kader van preventie is er geen ruimte meer voor gokreclames in onze openbare ruimte.
COALITIEAKKOORD 2022-2026
7
WE LEGGEN VERBINDING MET AMBITIES VAN PARTIJEN IN DE STAD
Wij gaan door met het beleid ‘Rondkomen met je inkomen’. Jaarlijks evalueren we dit beleid
We zoeken nadrukkelijk de samenwerking met de scholen en andere partijen die
met de partners en inwoners van de stad en passen we de uitvoering aan op wat nodig is.
bijdragen aan het vergroten van kansengelijkheid (zoals Stichting Leergeld). We sluiten
Onderdeel hiervan is ons Twents Fonds voor Vakmanschap waarmee we inwoners de
aan bij de vraagstukken die door hen worden gezien.
mogelijkheid geven zich een leven lang te blijven ontwikkelen.
De Stichting Enschedese Speeltuinen heeft een toekomstvisie opgesteld. We bekijken samen waar hun plannen aansluiten op onze doelen. We overwegen of het mogelijk is om het aantal uren bewegingsonderwijs uit te breiden. Daarnaast gaan we door met de
1.2 ZORG
Wij voelen ons verantwoordelijk voor de mensen die voor korte of langere tijd extra
Lokaal Educatieve Agenda, met de maatschappelijke stage en brengen we het jongerenwerk terug op de middelbare school. Het is wel een voorwaarde dat de
hulp nodig hebben. Veel van die hulp wordt geboden door mantelzorgers en
toekomstbestendigheid van het jongeren- en welzijnswerk een impuls krijgt.
vrijwilligers, dat waarderen we zeer! Onze samenleving kan niet zonder mensen die
We behouden het kindpakket en kijken hoe het bereik te vergroten. Daarnaast
mantelzorg verlenen. Ze doen dat met liefde, maar intensieve mantelzorg is ook
onderzoeken we wat we kunnen betekenen voor jongeren in een kwetsbare positie
zwaar. Mantelzorg is geen vrijwilligerswerk, het overkomt je en het risico op
tussen de 18 en 21 jaar, bijvoorbeeld pleegkinderen.
overbelasting is groot.
De ontmoetingsclusters hebben de afgelopen periode laten zien dat zij een goede rol kunnen spelen in het laagdrempelig aanbieden van ondersteuning. Sportverenigingen en
Binnen een half jaar komt het college van burgemeester en wethouders met een voorstel
maatschappelijke verenigingen spelen een belangrijke rol in het vergroten van de
hoe het budget Mantelzorgondersteuning aan deze doelgroep wordt besteed, waarbij
kansengelijkheid.
aandacht is voor de positie voor jonge mantelzorgers en respijtzorg.
BESTAANSZEKERHEID
HET GEZONDHEIDSNIVEAU MOET IN ENSCHEDE MINSTENS OP
Voor veel inwoners is het niet vanzelfsprekend om mee te kunnen doen. We blijven ons
HET GEMIDDELD NIVEAU VAN NEDERLAND WORDEN GEBRACHT.
inzetten om inwoners in hun levensonderhoud te kunnen voorzien. Door ze aan werk te
Daarom komt het college met een preventienotitie waarin aandacht wordt besteed aan
helpen of financieel te ondersteunen wanneer dit nodig is. Persoonlijke begeleiding en
diverse onderwerpen rond dit thema. Ook zoeken we aansluiting bij het Nationaal
maatwerk is daarin cruciaal. Dit doen we door de toegang tot hulp zo eenvoudig mogelijk
Preventie-akkoord en innovatie. We hebben aandacht voor de toegankelijkheid van de
te organiseren en door te werken met 1 contactpersoon. Bij ons armoedebeleid willen we
wijkwijzers voor jongeren.
op dezelfde manier werken, zodat op één plek alles samenkomt. Zo is direct duidelijk
Landelijk speelt discussie over de WMO (Wet Maatschappelijke Ondersteuning) om meer
waar een aanvrager wel en geen recht op heeft.
voorzieningen inkomensafhankelijk te maken. Het college volgt deze ontwikkeling op de
COALITIEAKKOORD 2022-2026
8
voet en brengt de gemeenteraad tijdig in positie om een standpunt in te nemen. Of het nu gaat om lobby of om de vertaling van deze ontwikkeling naar gemeentelijk beleid. Bij de ondersteuning in het huishouden geven we de indicatie af op basis van het aantal uren per week. Het college komt met een voorstel om de aanbesteding gebiedsgericht te laten plaatsvinden. Met aanbieders worden langdurige relaties aangegaan, met ruimte voor flexibel maatwerk waarbij expliciet rekening gehouden wordt met de situatie van de WINTERNACHTOPVANG
betreffende inwoners.
De winternoodnachtopvang gaat open van 1 oktober tot 1 mei, ongeacht de temperatuur, WIJKTEAMS EN JEUGDZORG
omdat niemand op straat hoeft te slapen. Dit doen we in nauwe samenspraak met onze
We zijn het allemaal eens over de toegevoegde waarde van het hebben van wijkteams in
zorgpartners en gemeenten in onze centrumregio. Insteek is een goede inrichting van
Enschede. Om zeker te zijn dat we op de goede weg zijn, gaan we voor het einde van 2022
deze winternoodnachtopvang, verantwoord voor gebruikers en medewerkers, waarmee
de werkwijze evalueren. Daarbij kijken we naar de werkdruk, het takenpakket, financiën,
we een kwaliteitsslag maken in het aanbod van de Maatschappelijke Opvang en
(specialistische) kennis en de prestaties in relatie tot vergelijkbare gemeenten.
aanzuigende werking voorkomen.
We zijn niet tevreden over het huidige systeem rond jeugdzorg. Dat willen we snel onder de loep nemen. ‘Doe het in één keer goed’ moet ook hier gelden samen met de
VERGRIJZING
gemeenteraad wordt de strategische aanpak van de transitie bepaald.
Onze stad staat voor een grote uitdaging. Er zijn steeds meer mensen die zorg nodig
Het huisartsentekort baart ons zorgen. De problematiek vereist bestuurlijke aandacht. Via
hebben en minder mensen die zorg kunnen bieden. Daarom zijn er slimme oplossingen
de aanpak in de zogenaamde ‘Twentse Koers’ wordt met Menzis naar oplossingen gezocht.
nodig om waardig oud te kunnen worden in Enschede. Het komend jaar zullen wij een integraal vergrijzingsdebat organiseren, daarbij komen onder andere zorg, wonen,
MINDER AANBIEDERS IN DE ZORG
eenzaamheid en de arbeidsmarkt aan de orde.
We kiezen voor minder (onder)aanbieders in de zorg. Met de overblijvende aanbieders wordt gestreefd naar langdurigere relatie, innovatiecapaciteit en aanbieders die kennis
EENZAAMHEID
van de Enschedese situatie hebben en een goed MVO-beleid hebben. Bij de aanbesteding
We erkennen dat meer dan de helft van onze inwoners eenzaamheidsgevoelens kent, dit
kunnen nieuwe aanbieders onderworpen worden aan een Bibob-procedure. Bij
is de afgelopen jaren alleen maar toegenomen. In 2022 is er gestart met samen1Twente.
bestaande aanbieders kan op basis van extreme signalen eveneens tot een Bibob-
We volgen de ontwikkelingen op de voet en sluiten aan bij wat nodig is om dit structureel
procedure worden besloten. Deze strategie kan uiteindelijk ook geld besparen.
onderdeel te laten zijn in onze eenzaamheidsbestrijding.
COALITIEAKKOORD 2022-2026
9
1.3
VLUCHTELINGEN Als het Rijk ons verzoekt of opdraagt vluchtelingen op te vangen leggen we dit voor aan de gemeenteraad.
STATUSHOUDERS Enschede voldoet al jaren aan de taakstelling voor statushouders. Deze lijn zetten wij door. Statushouders die zich in Enschede vestigen worden intensief begeleid. Daarbij richten we ons op inburgering, het leren van de taal en het vinden van werk. Wij werken hierbij samen met maatschappelijke organisaties. De toekomstige taakstelling statushouders halen we indien mogelijk naar voren, om op die manier bij te dragen aan het landelijke vraagstuk. Dat doen we, zoals met de gemeenteraad afgesproken, in kleine groepen, in flexibele woonvormen in afwachting van een definitieve woonplek. BED BAD BROOD De manier waarop in de afgelopen periode invulling is gegeven aan de Bed-Bad-Brooden Begeleidingsregeling (BBB-regeling) voor afgewezen asielzoekers heeft voor sommige mensen wel, en voor anderen niet voor perspectief en duidelijkheid gezorgd. We stoppen met de instroom op de BBB-regeling. Voor de mensen die nu nog in de BBB-voorziening verblijven, zoeken we voor 1 augustus 2023 een oplossing. Daarbij zoeken we naar een oplossing met perspectief waarbij medemenselijkheid voorop staat. We spreken het Rijk aan op haar verantwoordelijkheid om een Landelijke Voorziening in te richten en deze mensen daar een plek te bieden. Daar is de benodigde begeleiding en zorg goed te organiseren.
COALITIEAKKOORD 2022-2026
10
2. D E B R U I S E N D E S TA D
2.1 MOBILITEIT
We vinden het belangrijk dat Enschede zo goed mogelijk bereikbaar is via spoor, weg en water. Daarom lobbyen we al jaren om die bereikbaarheid te vergroten en geld
DE BRUISENDE STAD
beschikbaar te krijgen. De lobby rond de A35 en Amsterdam-Twente- Berlijn zetten we door, we handhaven de Fietsvisie en we zetten ook in op verbetering van de bereikbaarheid binnen de gemeentegrenzen.
Dit spreken we af:
Dit gaan we doen:
WE ZIEN DE VERKEERSDRUK TOENEMEN
▬ E nschede moet zo goed mogelijk bereikbaar zijn via spoor, weg en water
▬ Voortzetten lobby rond de A35 en Amsterdam-Twente-Berlijn
In de wijken en dorpen zien we de verkeersdruk groter worden. We willen voorkomen dat die nog verder toeneemt. Voor het noordwestelijk deel van de stad is een wijkverkeersplan opgesteld, dat wordt uitgevoerd. Op basis van de effecten van dat plan onderzoeken we opnieuw de aanleg van een noordelijke rondweg. Ook zien we een uitdaging met betrekking tot de doorstroming van het verkeer op de singels. Dat geldt zowel voor auto’s als voor ander verkeer. Die doorstroming willen we verbeteren. We stimuleren het gebruik van het openbaar vervoer. De ovatonde aan de Deurningerstraat is aangelegd om het verkeer naar de singels te leiden. We zien dat deze oplossing (nog) niet brengt wat we ervan verwachten. Er is een onderzoek gestart naar verbetering van de huidige situatie. We zoeken naar
▬ V erbeteren doorstroming en verminderen verkeersdruk
▬ Fietsbrug over de Oostweg en de tweede ontsluiting Enschede Oost
▬ V erbeteren bereikbaarheid van onze essentiële voorzieningen
▬ Stimuleren van gebruik van het openbaar vervoer en creëren P&R terreinen aan de randen van de stad
▬ V oldoende en bereikbare betaalbare woningen
▬ Waar nodig gaan we actief grondbeleid toepassen
▬ I nvesteren in een veelzijdig cultuur- en evenementen aanbod
▬ We komen met een voorstel voor erfpacht
▬ E nschede is en blijft een inclusieve stad
▬ We komen met een voorstel voor zelfbewoningplicht en opkoopbescherming
een balans tussen veiligheid en bereikbaarheid. Het college krijgt de opdracht om uiterlijk in december 2022 te komen met een plan om de problemen die de ovatonde nu oplevert structureel op te lossen. Daarbij willen we niet inboeten op leefbaarheid voor de omgeving.
COALITIEAKKOORD 2022-2026
▬ Wij maken inclusief beleid zodat iedereen in Enschede mee kan doen en daarmee onderscheidend en aantrekkelijk zijn als stad
11
Direct hieraan verbonden is de knip in de Molenstraat. Die is gemaakt vanwege de
verkennen we wat de mogelijkheden zijn voor het invoeren van piek- en daltarieven
verdere stedelijke ontwikkeling van onze stad. Op basis van de voorgestelde
in parkeergarages. Daarnaast maken we, in het kader van de lastenverlichting
oplossing(en) voor de ovatonde, krijgt het college de vervolgopdracht om eventuele
voor inwoners, het eerste uur parkeren in de gemeentelijke parkeergarages
aanpassingen te doen aan de knip in de Molenstraat.
doordeweeks gratis.
WE ZOEKEN NAAR OPLOSSINGEN OM OVERLAST TE VERMINDEREN Het opzetten van een duurzaam stadsdistributiesysteem helpt om laad- en losmomenten substantieel terug te dringen. Het college zal dit plan binnen een jaar verder uitwerken. Datzelfde geldt voor de thuisbezorging van pakketten in de wijken (last mile) ook daar
2.2 WONEN
Een woning is meer dan alleen een huis; het is een plek waar je je thuis moet kunnen voelen. Wij maken Enschede klaar voor de toekomst en vinden het belangrijk dat wat
onderzoeken we hoe we de overlast kunnen verminderen. Zoals al beschreven in de
we bouwen past bij de mensen die er gaan wonen. Daarbij zoeken we expliciet naar de
mobiliteitsvisie, leggen we in de komende tijd P&R-terreinen aan, aan de randen van de
balans tussen de bestaande behoefte aan betaalbare en bereikbare woningen voor
stad. We zetten de uitvoering van de Fietsvisie voort, waarbij we ons tot doel stellen dat
Enschedeërs en woningen voor de nieuwe inwoners die we welkom heten in onze stad.
de mobiliteit van andere verkeersdeelnemers (voetgangers, auto, openbaar vervoer) niet wordt aangetast. In de komende periode zullen we, ter doorstroming van het autoverkeer,
MEER HUIZEN BOUWEN
onder andere de fietsbrug over de Oostweg realiseren. Tussen nu en een jaar werken we
Enschede groeit, dus moeten we zorgen dat we genoeg woningen hebben zodat iedereen
het uitvoeringsplan uit voor de tweede ontsluiting van de oostkant van de stad.
zijn eigen plek kan vinden. Of dat nu gaat om een huis met een tuin of om een appartement. Omdat wat we bouwen moet passen bij de behoefte en mogelijkheden van
DE BEREIKBAARHEID VAN ESSENTIËLE VOORZIENINGEN MOET BETER
onze inwoners, baseren we ons woningbouwprogramma op een analyse van de
Bereikbaarheid van het ziekenhuis (MST) in onze stad is essentieel voor patiënten en
woonbehoefte, demografie en het inkomen in Enschede. Het is een opdracht aan het
bezoekers. Op dit moment hebben wij daar zorgen over. Het college krijgt de opdracht om
nieuwe college om die analyse als basis te gebruiken als het gaat om het
een voorstel te doen voor verbetering van die bereikbaarheid.
woningbouwvraagstuk.
We stellen een mobiliteitsfonds in dat, o.a. gevuld door opbrengsten uit parkeren en
Naast het bouwen van nieuwe woningen moeten we de doorstroming verbeteren. Hierbij
eventuele subsidies, als dekking kan dienen voor maatregelen die de bereikbaarheid van
kijken we ook naar toevoeging van (tijdelijke) alternatieve woonvormen zoals Tiny
de stad verbeteren en voor speciale voorzieningen (MST, NS-station, Kennispark, UT).
Houses. We hebben daarbij specifiek aandacht voor de groep ouderen en de
Het college brengt op korte termijn de parkeervisie naar de Raad. Voor parkeren
middengroepen met een gemiddeld inkomen.
COALITIEAKKOORD 2022-2026
12
Bij het verbeteren van de doorstroming op de woningmarkt hoort ook, dat we op zoek
Datzelfde geldt voor de structurele vorm van wonen voor ouderen: als mensen in hun eigen
gaan naar nieuwe woningbouwlocaties, zoals een Nieuw Fenne II, Eschmarke II of
wijk willen blijven wonen, proberen we die wens te faciliteren. Daarbij denken we ook aan
Vaneker II. Daarbij kijken we ook nadrukkelijk of het mogelijk is om vrijgekomen
bijvoorbeeld seniorenhofjes, als tussenvorm voor de combinatie van wonen en zorg. Ook bij
sportvelden (na clustering van sportclubs) te gebruiken voor woningbouw.
vernieuwing/renovatie in de wijken hebben we aandacht voor levensloopbestendigheid. We zorgen voor beschikbaarheid van flexwoningen voor spoedzoekers; zodat zij als dat nodig is
BETAALBAAR THUIS VOOR ALLE GROEPEN
snel een plek hebben (bijvoorbeeld in geval van scheidingen en probleemsituaties zoals
Betaalbaarheid van woningen voor alle inwoners is voor ons een belangrijk uitgangspunt.
dakloosheid). In het eerste jaar van deze coalitie werken we verder uit over hoeveel
Omdat er een algeheel tekort aan woningen is, is de concurrentie op de woningmarkt
woningen dat moet gaan en hoe we de groepen spreiden over de stad. We voelen de
groot. We voeren waar nodig een actief grondbeleid, om meer invloed te hebben op het
verantwoordelijkheid voor het faciliteren en integreren van inwoners die gebruik maken van
bouwproces en om te kunnen sturen op prijs en kwaliteit. Het college komt daarnaast
een beschermde woonvorm. Een goede spreiding van inwoners die gebruik maken van deze
binnen een jaar met een voorstel over erfpacht, zodat we het kopen van een woning voor
woonvorm over de gehele gemeente is belangrijk voor zowel de bestaande als de betreffende
bijvoorbeeld starters makkelijker en goedkoper maken.
inwoners. Daarom maken we de huidige spreiding beter inzichtelijk en baseren het nieuwe spreidingsbeleid hierop. Paradijsvogelwoningen stimuleren wij om in te passen met aandacht
Waar het nodig is passen we zelfbewoningsplicht en opkoopbescherming toe. We bekijken
voor de zorg die daarbij nodig is.
voor de totale stad hoe we de verhouding koop- en (sociale) huurwoningen verdelen en we maken inzichtelijk hoe ieder bouwplan hieraan bijdraagt. Er is een totale stedelijke behoefte.
De laatste jaren blijkt de vraag naar studentenkamers in Enschede groter dan het aanbod.
Dat betekent dat we, als dat aan de orde is, op andere plekken in de stad compenseren.
Het gevolg is dat studenten geen kamer kunnen vinden. We monitoren deze trend en bekijken met de woningcorporaties welke acties nodig zijn om nieuwe studenten gastvrij en betaalbaar te kunnen huisvesten in onze stad. De woningbouwcorporaties spelen een belangrijke rol in het zorgen voor een huis voor iedereen. We willen met hen onderzoeken of het mogelijk is om mensen met vitale beroepen (zoals politieagenten, verpleegkundigen en docenten) voorrang te geven op een (huur)woning. Daarnaast willen we verkennen of het via de prestatieafspraken mogelijk is om Enschedeërs een grotere kans te geven op een bereikbare en betaalbare woning.
COALITIEAKKOORD 2022-2026
13
We willen meer inzetten op het tussengebied van makers en aanstormend talent, bijvoorbeeld door het faciliteren van broedplaatsen en het bieden van ruimte voor nieuwe evenementen. We doen dit samen met de instellingen, makers, organisatoren, amateurkunstverenigingen en inwoners. Met cultuur en evenementen willen we bijdragen dat inwoners en bezoekers zich in onze stad welkom en thuis voelen. In de nieuwe cultuurnota en het evenementenbeleid werken we dit uit en op maken we keuzes op welke wijzen we bestaande kwaliteiten kunnen verstreken en nieuw aanbod kunnen stimuleren. We zien uit naar de viering van 700 jaar Enschede. Ook in de raadsagenda worden rond dit thema plannen gemaakt. INCLUSIEVE STAD In Enschede mag je zijn wie je bent, ongeacht afkomst, geloof of geslacht. Meer dan 160 nationaliteiten dragen bij aan onze bruisende en inclusieve stad. Wij maken inclusief beleid zodat iedereen in Enschede mee kan doen en wij daarmee CULTUUR MAAKT ENSCHEDE AANTREKKELIJK
onderscheidend én aantrekkelijk zijn als stad. Wij hebben en houden aandacht voor
Een veelzijdig cultuur- en evenementenaanbod maakt Enschede tot een fijne stad om in
LHBTI+ vraagstukken. We geven voorlichting op scholen en breiden het pride netwerk
te wonen, te bezoeken en te blijven. Tijdens corona hebben we gemerkt wat het betekent
Enschede uit naar een Twents netwerk. Wij ondersteunen organisaties die de
als het er opeens niet meer is. Cultuur en evenementen zijn belangrijk voor het
emancipatie van inwoners verbeteren en via de Tafel van Vrede blijven we in gesprek met
vestigingsklimaat, het imago van onze stad en het aantrekken van bezoekers. Kunst,
alle geloofsgemeenschappen in onze stad. Begrip en verbinding staan hierbij centraal.
cultuur en evenementen kunnen ook een positieve bijdrage leveren aan het realiseren van andere doelen, bijvoorbeeld op het gebied van eenzaamheid, kansengelijkheid,
Enschede omarmt het VN-verdrag voor mensen met een handicap van harte en pakt de
onderwijs, zorg en samenhorigheid. Bij de professionele instellingen, cultuureducatie en
daaruit voorkomende acties voortvarend op. Het gaat dan om beleidsterreinen als
amateurkunst willen we verder bouwen op het goede van de afgelopen jaren.
openbaar vervoer, sport, zorg, wonen, mobiliteit, toegankelijkheid en ruimtelijke ordening.
COALITIEAKKOORD 2022-2026
14
3. D E G R O E N E, D U U R Z A M E S TA D
3.1
DUURZAAMHEID
DE GROENE, DUURZAME STAD
Als we willen dat Enschede een prettige plek is om te zijn voor nu en voor de toekomstige generaties, moeten we zorgen dat we ook rondom duurzaamheid en
Dit spreken we af:
Dit gaan we doen:
▬W e voeren de energievisie uit
▬ Stevig handhaven bijplaatsingen
leefomgeving en via groene daken. Voor duurzaamheid geldt dat we dat doen door een
▬W e gaan door met scheiden aan de bron
▬ Onderzoeken eigen energiemaatschappij
combinatie te maken van energiebesparing en energieopwekking. Energiebesparing is
▬ V errommeling tegengaan
▬ Investeren in groenblauw Enschede
▬W e richten een energiefonds in
▬ We actualiseren de warmtevisie
▬W e maken een afvalbeheersplan per wijk
▬ Faciliteren (meer) laadpalen
klimaatadaptatie de juiste maatregelen nemen. Voor klimaatadaptatie geldt dat we dat onder andere doen via maatregelen in de
voor dit college een speerpunt. We richten een energiefonds in, waar particulieren terecht kunnen voor financiering van energiebesparende maatregelen tegen lage rente. We zien daar ook de koppeling met andere fondsen waarbij de gemeente een coördinerende rol vervult. Dit helpt in het voorkomen van energiearmoede en versnelt de opgave die we hebben. Daarnaast stimuleren wij energiebesparingsprogramma’s voor scholen, woningbouwcorporaties, verzorgings- en wijkgebouwen, kerken en andere
▬W e richten ons maximaal op het realiseren van ‘zon op dak’
▬ Verhogen het stortquotum tot 300 kilo & periodiek halen grof huisvuil gratis ▬ Pilot met uitstootvrije afvalinzameling centrum
maatschappelijke voorzieningen. Voor de opwek van energie richten we ons maximaal op het realiseren van ‘zon op dak’, nog dit jaar te beginnen met een aantal gemeentelijke gebouwen. We gebruiken de zonneladder daarbij als richtinggevend. Waar zonnepanelen op een dak niet mogelijk zijn, bekijken we of betere isolatie of het aanleggen van groene daken een optie zijn. Ook zetten we vol in op de Energiecorridor A35.
hechten we aan de kleinschalige opwek van energie. Dat kan via lokale energiemaatschappijen, maar ook via een eigen energiemaatschappij van de gemeente.
KLEINSCHALIGE OPWEK EN EEN ENERGIEMAATSCHAPPIJ
Voor die laatste gaan we de toegevoegde waarde voor Enschede onderzoeken. Inwoners
Omdat we niet altijd direct invloed hebben op netcapaciteit en landelijke overheid,
moeten kunnen profiteren van nieuwe energieprojecten. Maar, vanwege de beperkte
COALITIEAKKOORD 2022-2026
15
netcapaciteit, moeten we iedere keer kritisch kijken of en hoe dit past. Daarbij blijven we er bij de netbeheerder op aandringen dat de netcapaciteit snel moet worden uitgebreid. Om diezelfde reden maken we, op dit moment, de keuze om geen ontwikkelingen toe te
3.2
AFVAL & GRONDSTOFFEN Rommel op straat, of in het buitengebied, heeft onmiddellijke gevolgen voor hoe prettig het is om buiten te zijn. We willen er alles aan doen om verrommeling tegen te gaan.
staan die bovenmatig veel energie gebruiken (zoals datacentra). Mocht er zich een
Daarom gaan we door op de grote lijnen die we nu hanteren. We verhogen het stortquotum
economisch aantrekkelijke kans voordoen, dan wegen we die opnieuw af.
tot 300 kilo en willen het periodiek ophalen van grof huisvuil gratis maken. Het college krijgt de opdracht om hier een werkbare vorm voor te zoeken en die te evalueren. Zo
RELATIE TOT VISIES
maken we het inwoners makkelijker om hun omgeving schoon en netjes te houden. Er is
We trekken de lijn door zoals die is ingezet in de Energievisie. Datzelfde geldt voor
dus geen excuus meer om illegaal afval bij te plaatsen. Daar treden we hard tegen op.
GroenBlauw Enschede. We gaan actief in gesprek met de 5 stadsdelen over de in de Energievisie genoemde opgave ‘hernieuwbare energie’ en de daarbij horende
DE UITDAGING IS HET NOG VERDER BEHEERSEN VAN ONZE AFVALSTROMEN.
gebiedsgerichte aanpak. Door in gesprek te gaan halen we ideeën die snel tot
Europese regels rond afval worden strenger, scheiden ‘aan de bron’ wordt steeds
uitvoer kunnen komen, op uit de samenleving. Daarbij blijft de bestaande ambitie
belangrijker. Het is aan ons als gemeente de taak om het voor inwoners zo gemakkelijk
overeind staan.
mogelijk te maken om afval nog meer aan de bron te scheiden. We gaan per wijk een
We wachten niet tot de totale opgave is ingevuld. Voor wat betreft het al of niet plaatsen
afvalbeheersplan maken. Daarin kijken we ook of containers en afvalpunten logisch verdeeld
van windmolens in Enschede, wachten we de nadere standpunten van het Rijk af over
zijn over de wijk. Suggesties die inwoners eerder hebben aangedragen nemen we hierin mee.
gezondheidsgevolgen en afstanden. Die worden verwacht eind 2022 / begin 2023.
We kunnen niet alles oplossen; inwoners hebben zelf ook een verantwoordelijkheid. Maar we
Voor ondergrond nemen we de Bodemvisie als basis. Waar het gaat over innovatie leggen
kunnen wel samenwerken om te zorgen dat alleen het echte afval overblijft. We willen de
we nadrukkelijk de verbinding met de Universiteit Twente. Het nieuwe college brengt een
kosten voor onze inwoners niet laten stijgen. We kijken daarbij ook naar de opbrengsten van
geactualiseerde Warmtevisie naar de raad. Daarbij is het uitgangspunt dat inwoners een
gescheiden afvalstromen. We nemen verantwoordelijkheid dat onze bijdrage aan de
vrije keuze hebben om hieraan mee te doen.
circulaire economie zo groot mogelijk is. We beginnen met het afvalbeheersplan in de binnenstad, waar we per 1 januari 2023 gaan starten met een pilot ‘uitstootvrije
FACILITEREN LAADPALEN
afvalinzameling’. De lessen die we daar leren gebruiken we voor de verdere ontwikkeling van
In onze ruimtelijke ordening denken we mee over de manier waarop we inwoners kunnen
de afvalbeheersplannen.
faciliteren in het opladen van hun auto. Daarbij willen we ook serieus onderzoeken of het
In de afgelopen periode is een aantal pilots uitgevoerd met cameratoezicht ter
plaatsen van snellaadpalen door de gemeente kan bijdragen aan de eigen
voorkoming van illegale bijplaatsingen. Die ervaringen nemen we mee in de verdere
verdiencapaciteit van de organisatie.
ontwikkeling van ons beleid.
COALITIEAKKOORD 2022-2026
16
4. D E I N N O VAT I E V E, O N D E R N E M E N D E S TA D
4.1 ECONOMIE
Als het goed gaat met onze lokale en regionale economie gaat het goed met onze stad
DE INNOVATIEVE, ONDERNEMENDE STAD
(en regio). De coronacrisis heeft individuele bedrijven, onze horeca, cultuur en winkels hard geraakt. Gelukkig heeft de coronacrisis in het algemeen weinig invloed
Dit spreken we af:
Dit gaan we doen:
gehad op onze banengroei. Om er samen weer bovenop te komen en te zorgen dat de
▬B etere aansluiting van het onderwijs op de arbeidsmarkt
▬ Opstellen gouden handen akkoord voor vakmanschap en techniek
werkgelegenheid blijft groeien, blijven wij de economie stimuleren waar we dat kunnen. We zetten in op een gezond vestigings- en ondernemingsklimaat, een bruisende binnenstad en ook de nieuwe innovatieve (groene) economie.
▬ V erder uitrollen deltaplan talentbehoud
WE DOEN ER ALLES AAN OM TALENT AAN TE TREKKEN EN TE BEHOUDEN Samen met kennisinstellingen zoals de Universiteit Twente, Saxion Hogeschool, ARTEZ, ROC en het Zone.college nemen wij onze verantwoordelijkheid voor versterking van de arbeidsmarkt en circulaire economie. Waar we kunnen blijven we ons inzetten voor een betere aansluiting van het onderwijs op de arbeidsmarkt in de regio. Ook rollen wij het deltaplan Talentbehoud verder uit. Gouden handen zijn onmisbaar. Daarop gaan we een Gouden Handenakkoord opstellen om vakmanschap en techniek stimuleren. De beschikbaarheid van mensen om het werk te doen is bepalend voor de arbeidsmarkt van de toekomst. In het nieuwe arbeidsmarktbeleid in Twente zetten we hierop in en maken
▬ S port binnen bereik brengen van mensen met een beperking ▬D e plannen rond Aquadrome door laten gaan ▬ E enmalige investering in decentraal zwemmen in Enschede Oost
we ook gebruik van talent dat op parttime basis beschikbaar is.
▬ Actualisatie van de economische visie ▬ Stimuleren recreëren en sporten in de openbare ruimte ▬ Onderzoek naar bevordering herstructuring van bedrijventerreinen (toekomstbestendig, duurzaam, groen, circulair) ▬ Verder ontwikkelen van plannen voor een talenten- & topsportcampus op het Diekman
Het mkb is essentieel voor werkgelegenheid in Enschede en voor onze lokale economie. Om die reden kiezen we intern waar dat kan voor mkb-vriendelijk inkopen.
COALITIEAKKOORD 2022-2026
17
Naast aandacht voor starters zetten we ook nadrukkelijk in op bedrijven die willen
we aan het programma van eisen. Daarbij kijken we nadrukkelijk naar
doorgroeien (scale-ups). Wij staan daarbij zij aan zij met de provincie Overijssel en
toekomstbestendigheid. Ook onderzoeken wij waar herstructurering van
partners als NOVELT, Twenteboard Development en Oost NL om de zichtbaarheid van hun
bedrijventerreinen wenselijk of noodzakelijk is. Bij het aan ons binden van nieuwe
dienstverlening te vergroten. Daarbij stimuleren wij de samenwerking en versterking
bedrijven gaan we uit van die bedrijven die het best passen bij het profiel van onze stad.
onderling.
Wij werken dit nader uit met de gemeenteraad en onze partners in de stad.
HET IS ONZE OPDRACHT OM ENSCHEDE AANTREKKELIJK TE HOUDEN
In de samenwerking met ondernemers faciliteren we de invoering van een
Daarbij denken we aan het succes dat Enschede ooit heeft gekend met de campagne
bedrijveninvesteringszone (BIZ). De activiteiten in de BIZ zijn een aanvulling op die van
‘Enschede levert op!’. Om dat gevoel terug te krijgen moeten we op tijd plannen klaar
de gemeente. De ondernemers zijn hiervoor zelf verantwoordelijk.
hebben voor zowel de stad als geheel als de binnenstad in het bijzonder. Wij sluiten niet TOPLOCATIES
uit dat hiervoor structureel extra middelen vrijgemaakt moeten worden.
Kennispark en Technology Base zijn twee belangrijke toplocaties in Twente die binnen Binnen een jaar levert het college een (geactualiseerde) economische visie op. Die vormt
onze gemeentegrenzen liggen. De plannen voor Kennispark zetten wij door. Ook voor
de basis voor het te bepalen structureel benodigde extra bedrag. Dat zetten we in waar
Technology Base houden wij vast aan het huidig profiel, inclusief de kansen die drones /
dat het best rendeert voor de economie en de ondernemers in de stad. Ons
onbemande luchtvaart hierbij bieden. Op basis van de evaluatie bespreken wij met de
Ondernemersloket draagt bij aan een goed vestigingsklimaat. Wij willen het
raad of er eventueel aanvullende besluiten nodig zijn. Zowel Kennispark als Technology
Ondernemersloket tenminste op peil houden. Bij toetsing aan beleid of afstemming
Base kennen een bovenlokaal belang. Dat geldt ook voor het bedrijvenpark (en eventuele
hierover krijgt het Ondernemersloket nadrukkelijker een positie. Mogelijke
uitbreiding) in Almelo en het High Tech Systems Park in Hengelo. Vanuit onze regionale
intensiveringen maken onderdeel uit van de geactualiseerde economische visie.
betrokkenheid willen wij in de komende periode de onderlinge samenwerking en profilering van deze toplocaties – met behoud van een eigen profiel – nadrukkelijk
Met de inkomsten uit de toeristenbelasting verbeteren we de kwaliteit van recreatie en
stimuleren. Dat doen we samen met de gemeenten in de regio, de Twenteboard en de
toerisme. Dit draagt ook bij aan de profilering en zichtbaarheid van onze stad: zowel onze
provincie Overijssel.
innovatieve pareltjes als de binnenstad en het Euregionale koopcentrum. In de afgelopen periode heeft Enschede actief bijgedragen aan de Agenda voor Twente en Voor het vestigen van bedrijven komen we kavels tekort. Op dit moment loopt de
de Regiodeal. We hebben hieruit ook bijdragen ontvangen voor verschillende projecten.
locatieverkenning voor een nieuw bedrijventerrein in Enschede. De uitkomsten toetsen
De Twenteboard is sinds 2021 verantwoordelijk voor het opstellen van een nieuwe
COALITIEAKKOORD 2022-2026
18
agenda voor Twente voor de periode 2023-2027. Voorwaarde is dat deze agenda voldoende ambities toont en antwoorden geeft op actuele maatschappelijke vraagstukken. Wij komen met voorstellen naar de raad om hier opnieuw een financiële bijdrage aan toe te kennen. KOOPZONDAG Wij zetten de afspraak over de zondagsrust en zondagmiddagopenstelling ook de komende periode voort. Uit respect voor de wens tot zondagsrust aan de ene kant en aan de andere kant met begrip voor de wens tot zondagsopenstelling hebben we inmiddels de
WE STIMULEREN SPORT EN BEWEGEN
winkeltijdenverordening hierop aangepast.
Wij zorgen voor voldoende plekken om buiten te sporten. Individuele (buiten)
4.2
sportbeoefening neemt toe, daarom stimuleren wij recreëren en sporten via voorzieningen in de openbare ruimte zoals wandel-, ATB- en hardlooproutes, outdoor
SPORT
fitness en ruiterpaden. We breiden het bestaande netwerk uit en voorzien die van
Sporten is leuk, gezond, draagt bij aan het welzijn en welbevinden, en het heeft ook
bewegwijzering. Om het bewegen en sporten door inwoners van Enschede te laten
een belangrijke maatschappelijke functie. Het zorgt voor binding in wijken en buurten
toenemen, nemen we waar nodig (financiële) belemmeringen weg, door
en brengt mensen met diverse achtergronden bij elkaar.
sportverenigingen te steunen. Wij blijven ons inzetten om sport binnen bereik te brengen van mensen met een beperking.
Beweging en sport is ook de komende vier jaar voor ons dus een belangrijk aandachtspunt. Daarin trekken wij ook samen op met bedrijven. Wij blijven sporten
Wij stimuleren de komende periode op verschillende manieren een gezonde leefstijl, te
stimuleren. Iedereen in Enschede moet de mogelijkheid hebben om te sporten, kinderen
beginnen bij gezinnen in de wijken die dit het hardst nodig hebben. We blijven meedoen aan
in het bijzonder. Ook de kinderen uit een gezin met een kleinere portemonnee. Wij zetten
het landelijk sportakkoord en komen met een Sportnota die past in de huidige tijdgeest.
sport preventief in als middel om overgewicht onder jeugd en jongeren tegen te gaan. Ook voor volwassenen kijken we hoe wij de betaalbaarheid van sporten kunnen
Zowel de dames als heren van FC Twente laten sportieve prestaties zien. Maar ook
verbeteren. In dat kader sluiten wij aan bij de Twentse koers.
andere verenigingen in onze stad en individuele sporters zetten Enschede op de kaart. Daar zijn wij trots op. Deze trots willen wij delen door meerdaagse sportevenementen naar onze stad te halen.
COALITIEAKKOORD 2022-2026
19
MULTIFUNCTIONELE SPORTCOMPLEXEN Ook de komende periode blijven wij inzetten op toekomstbestendige, duurzame en multifunctionele sportcomplexen. Naast Diekman Oost en Enschede Zuid brengen wij samen met de sportverenigingen in Enschede Oost een grote multifunctionele sportaccommodatie dichterbij. Ook doen wij een haalbaarheidsonderzoek op Scheurserve. ZWEMWATER IN ENSCHEDE De huidige zwembaden Aquadrome en Het Slagman zijn aan vervanging toe. Daarom is in
Op basis van een haalbaarheidsonderzoek gaan we de komende periode door met de
2020 besloten een nieuw zwembad te bouwen. Om in de recreatiebehoefte te voorzien
doorontwikkeling van de plannen voor een Talenten- & Topsportcampus op het Diekman.
zijn naast bouwkundige maatregelen ook spelelementen en recreatieve elementen
De beangrijkste opgaven vanuit de gemeente moeten een plek krijgen: groen,
toegevoegd. Gezien de brede behoefte in de samenleving, maar ook in de gemeenteraad,
klimaatadaptatie, wateropvang en verkeer. Wanneer een investeerder wordt gevonden
willen we onderzoeken of uitbreiding van het bestaande plan met nog extra recreatieve
voor de ontwikkeling van een sportmedisch datalab en trainingsaccommodatie, dragen
elementen mogelijk is, en of het nu toevoegen hiervan financieel voordeliger is. We
we bij in het bouwrijp maken van de locatie. Bij vervanging van de huidige
zetten dit ook af tegen de stijgende bouwkosten. Als er nu geen extra spelelementen
kunstgrasvelden zien we ook in de volgende periode af van toepassing van kunstgras met
worden toegevoegd, dan peilen wij een jaar na ingebruikname de gebruikerservaringen
rubberkorrels.
op dat moment. Voor de IJsbaan geldt dat we de benodigde investering in beeld brengen. Wanneer we Wat betreft het nieuw te realiseren zwembad in Enschede Oost ondersteunen wij de
constateren dat er geen medefinanciering van andere (overheids)partijen komt, wordt
plannen van de dorpsraad Glanerbrug. Waarbij wij de voorkeur uitspreken dat er
het moeilijk om deze ambitie in stand te houden. De scenario’s op dit dossier brengen we
toekomstbestendig en duurzaam geïnvesteerd wordt. Bij voorkeur via een
in aanloop naar de gemeentebegroting in beeld.
multifunctionele sportaccommodatie. Sportaal vervult een belangrijke rol in de breedtesport in onze gemeente. Zij voert de We ondersteunen het idee om dit zwembad tot stand te brengen, maar doen een
opdracht uit om ruimte te bieden aan onze inwoners om te sporten en te bewegen. We
nadrukkelijk beroep op de creativiteit van de initiatiefnemers om de bouwkosten te
houden vast aan het positioneren van een gemeentelijk opdrachtgever tussen de beide
drukken. We doen een eenmalige investering, van maximaal 2,2 miljoen euro ten
organisaties. De opdracht aan Sportaal willen wij kracht bij zetten door Sportaal zich
behoeve van de meest duurzame variant. We doen geen bijdrage in de exploitatie.
verder klantgericht te laten ontwikkelen en daarop nog meer aanspreekbaar te zijn.
COALITIEAKKOORD 2022-2026
20
5. DE SC H O NE, VEILIGE S TA D
5.1
LEEFOMGEVING Leefomgeving gaat over alles wat je ziet als je buiten staat. Het maakt Enschede, de straat waar je woont, het buitengebied en de binnenstad een prettige plek om te zijn.
DE SCHONE, VEILIGE STAD
Daar gaan we weer meer in investeren. Te beginnen met, daar waar het nodig is, het verhogen van het onderhoudsniveau. Dat willen we, waar het kan en mensen dat willen, samen met inwoners doen. Bijvoorbeeld in de vorm van zelfbeheer of
Dit spreken we af:
Dit gaan we doen:
straatadoptie. We gaan onderzoeken op welke manier dat het beste kan en op welke
▬W e investeren in ons groen en onze parken
▬ 3x per jaar vergaderen over en in landelijk/buiten gebied
▬W aar nodig verhogen we het onderhoudsniveau
▬ Cameratoezicht zo nodig uitbreiden
plekken. En we kijken ook hoe we dat goed kunnen organiseren. We dagen inwoners uit om hun ideeën daarover kenbaar te maken. WE KOESTEREN ONS GROEN
▬ Drugs en lachgasverbod op straat
Kenmerkend voor Enschede zijn onze parken. Die koesteren we. Groen is belangrijk. Denk bijvoorbeeld aan oude bomen. De schaduw die ze geven maakt de stad minder warm, dat helpt tegen hittestress. Groen in de straat helpt de stad klimaatbestendig te blijven. Daarom juichen we gemeenschappelijke tuinen toe en nemen we een groenvoorwaarde op in bouwprojecten. We voeren het groenambitieplan verder uit en hebben extra aandacht voor groen in de wijken. Immers; groen fleurt op. Het is dus niet langer meer het sluitstuk van het gesprek. Spelen en ontwikkelen in het groen wordt steeds meer op waarde geschat. We zien de meerwaarde van speeltuinen en kinderboerderijen in dat verband. Groen is ook belangrijk voor de biodiversiteit, variatie in planten is goed voor insecten. Dat is ook de reden waarom we op sommige plekken niet, en op andere plekken juist wel maaien. Daar zit een idee achter. We hebben ons voorgenomen om daarover de komende jaren duidelijker te communiceren. Het ingezette beleid rond de eikenprocessenrups zetten wij voort.
▬B estrijding van overlast en criminaliteit is topprioriteit ▬ V eiligheid voor meisjes en vrouwen: tegengaan (straat) intimidatie
▬ Patseraanpak ▬ Extra (stadsdeel) boa’s
▬ J ongeren weerbaar maken tegen cybercrime en drugs ▬P reventief optreden in de wijk, met behulp van jongerenwerkers ▬G een ruimte voor gokreclame in de openbare ruimte
COALITIEAKKOORD 2022-2026
21
Ook onze gedenkparken dragen bij aan de groenbeleving in onze stad. Het college brengt een visie op onze begraafplaatsen/gedenkparken naar de raad waarbij begraven een betaalbare optie blijft ten opzichte van cremeren. Ook maken we eeuwige grafrust
5.2 VEILIGHEID
Veiligheid is een belangrijke basis voor hoe mensen hun omgeving ervaren. We vinden het belangrijk dat iedereen in Enschede veilig over straat kan en dat overlast tot een minimum wordt beperkt.
mogelijk. Dit college maakt werk van een nota Dierenwelzijn.
Of dat nu gaat over (hang)jongeren, drugsoverlast of andere straatcriminaliteit. Waar DRIE KEER PER JAAR VERGADEREN IN HET BUITENGEBIED
nodig zetten we daarbij cameratoezicht in. Wij willen een drugs en lachgasverbod van de
De kracht van Enschede is de ligging in het groen, omringd door onze prachtige dorpen.
binnenstad uitbreiden naar de gehele stad. Op die manier kunnen we ingrijpen bij
De stad bestaat niet alleen uit gebouwen, het gaat ook om de interactie met ons
overlast. Tegelijkertijd bieden we vroegtijdig hulp aan inwoners om hun verslaving aan te
buitengebied. Natuur is een belangrijke reden waarom mensen graag in en rond
pakken. Waarbij we ons niet alleen richten op de binnenstad. Ook in de wijken vinden we
Enschede verblijven. In de Visie Landelijk Gebied hebben we daarover belangrijke dingen
het belangrijk dat er zichtbaar wordt gehandhaafd op overlastveroorzakers. Ook daar
opgeschreven, die zetten we door. Drie keer per jaar vergadert de fysieke kamer van de
kijken we wat we vanuit preventie kunnen doen. Jongerenwerk is hierin essentieel.
stedelijke commissie over dit thema op locatie in het buitengebied. De beleidsstukken die
Daarbij hechten we aan vaste gezichten als het gaat om agenten in de wijk en voor de
raken aan het buitengebied bespreken we tijdens die vergaderingen samen met en in
jeugd. Dat helpt het vertrouwen van de buurt te vergroten. Randvoorwaarde daarbij is
aanwezigheid van de inwoners van het buitengebied. Hiermee laten we zien dat we
wel dat agenten de tijd hebben om hun werk goed te kunnen doen.
waarde hechten aan het buitengebied en haar inwoners. Veiligheid en handhaving openbare orde staat allang niet meer op zichzelf. Het kent samenhang met andere problemen in de stad. Of het nu gaat om ondermijning, criminele activiteiten (drugs)overlast, huiselijk geweld, maatschappelijke problemen vanuit zorg en welzijn of maatschappelijke opvang. De burgemeester trekt samen op met de coördinerend wethouder ‘preventie veiligheid en jongeren. Ook zal de burgemeester de samenwerking met de stadsdeelwethouders zoeken om oplossingen te bieden aan de problemen die in de stadsdelen voor komen.
COALITIEAKKOORD 2022-2026
22
PREVENTIEF OPTREDEN IN DE WIJK We verkennen of het effectief is om extra boa’s toe te delen aan stadsdelen die effectief kunnen optreden bij overlast. Zij vormen een vast gezicht in de wijk en dragen bij aan de veiligheid. Ook kijken we hoe we onze boa’s in het algemeen kunnen faciliteren in het goed doen van hun werk. Vanuit het perspectief van preventie, om de leefbaarheid in de stad te bewaken en vergroten. Door onze ligging hebben we, meer dan andere gemeenten, last van drugstoerisme. In (Eu)regionaal verband blijven we samenwerken en pleiten voor een strenge aanpak van de verspreiding en productie van harddrugs. Voor mensenhandel geldt dat we daar de informatie uit ons kenniscentrum actief gebruiken. Het is onaanvaardbaar dat er nog elke dag kinderen en volwassenen worden uitgebuit, ook in Enschede. Omdat mensenhandel de gemeentegrenzen overstijgt, moet de aanpak van mensenhandel ook gemeentegrens overstijgend worden ingezet. Om mensenhandel effectief aan te pakken, is het noodzakelijk dat we als Enschede regionaal en integraal samenwerken. Met integraal bedoelen we hier integraal over de domeinen Zorg, Veiligheid en Straf én ook gezamenlijk met alle relevante ketenpartners.
We hebben aandacht voor de veiligheid van iedereen. Daarbij gaat onze specifieke aandacht uit naar de veiligheid van meisjes en vrouwen. De aanpak op dit punt zetten we
Drugscriminelen laten graag zien dat ze het gemaakt hebben. Een van de manieren om
door. Eerder stelden we al een verbod op intimidatie in. Daar handhaven we actief op.
hun gedrag te ‘ontmoedigen’ is door af te pakken wat zij met hun illegale praktijken
Onze inwoners mogen van het stadsbestuur verwachten dat de diverse vormen van
hebben verdiend. We zien in Rotterdam dat het met hun zogenaamde ‘Patseraanpak’
overlast daadkrachtig worden aangepakt en tegengegaan. Hieronder valt nadrukkelijk
resultaat oplevert om de status van drugshandelaars af te breken. We willen verkennen
ook ondermijning. Daarom blijven we actief handhaven op de afspraken en regels die in
hoe we dat goed kunnen invoeren. Bijvoorbeeld via het veiligheidsbeleidsplan,
onze gemeente gelden. We leggen lijnen met het onderwijs om tijdig en laagdrempelig
de bestuursopdracht veiligheid van de burgemeester en het onder de aandacht brengen
met jongeren in gesprek te gaan over weerbaarheid met betrekking tot cyberdelicten en
van driehoek.
digitale veiligheid.
COALITIEAKKOORD 2022-2026
23
6. F I N A N C I Ë N E N B E S T U U R
6.1 FINANCIËN
De afgelopen jaren hebben we een spaarzaam financieel beleid gevoerd om de financiële conditie weer op peil te brengen. We spreken opnieuw enkele spelregels af. Dat doen we
FINANCIËN EN BESTUUR
om financieel gezond te blijven en met onzekerheden om te kunnen gaan. En daarnaast is het een manier om nu en in de toekomst te kunnen blijven investeren in de stad. WE BLIJVEN REËEL BEGROTEN De meerjarenbegroting blijft structureel en reëel in evenwicht. Het beschikbare weerstandsvermogen blijft met 1,0 van voldoende omvang om risico’s op te kunnen vangen. We blijven attent op de financiën tot na 2026, maar daar nu op sturen verlamt de ambities van de stad door onzekerheden vanuit het Rijk. De afgelopen jaren is in meerdere gevallen sprake geweest van overdracht van taken vanuit het Rijk aan gemeenten waarbij onvoldoende middelen beschikbaar zijn gesteld. Ook kent de rijksuitkering sterke fluctuaties. Dat legt druk op andere taken en eigen ambities van de gemeente. We maken ons er hard voor dat het Rijk haar verantwoordelijkheid neemt en voldoende aanvullende middelen beschikbaar stelt voor de taken die de gemeente uitvoert. Vooruitkijkend zit er ook nog veel onduidelijkheid in hoe de rijksuitkeringen aan de gemeente zich gaan ontwikkelen. We blijven actief lobby voeren en dringen er in Den Haag op aan om duidelijk te maken wat we de komende jaren aan rijksmiddelen kunnen verwachten.
Dit spreken we af:
Dit gaan we doen:
▬ S olide begrotingsbeleid
▬ Transformatiebudget sociaal domein verandert in investeringsfonds sociaal
▬ F inanciële uitwerking coalitieakkoord bij begroting ▬B ehoedzaam omgaan met mee mee-en tegenvallers
▬ Investeringsagenda (fysiek) willen we structureel van middelen voorzien
▬W e dempen de lastenstijging (OZB) door alleen langjarige inflatie te hanteren (dus niet de 14% door energiekosten etcetc) ▬P arkeren in gemeentelijke garages: 1e uur doordeweeks gratis (vanaf 2023)
HET FINANCIEEL MIDDELENKADER VOLGT BIJ DE EERSTVOLGENDE BEGROTING Op basis van de afspraken in dit akkoord is het lastig om op dit moment al een financieel middelenkader uit te werken. Dat doen wij in de eerstvolgende meerjarenbegroting en
COALITIEAKKOORD 2022-2026
24
de Zomernota 2023. Wel stellen wij in de zomer van 2022 een Uitgangspuntennotitie op
DAAR WAAR HET NIET MOGELIJK BLIJKT OM AMBITIES TE REALISEREN
ter voorbereiding op de begroting waarin we onze wensen doorrekenen (mensen en
ZULLEN WE UITLEGGEN WAAROM NIET
middelen). Wij hebben op dit moment dan ook nog geen rekening kunnen houden of de
▬ We gaan behoedzaam om met mee- en tegenvallers. Zuinigheid wordt als waarde
effecten kunnen doorrekenen van mogelijke onzekerheden die samenhangen met de
herkend en erkend. Nieuw beleid zal in eerste instantie moeten leiden tot
uitwerking van het akkoord en de ambitie zoals rijksfinanciën op langere termijn,
vermindering van bestaand beleid.
stikstofcrisis, uitvoeringskracht enz.
▬ Incidentele tegenvallers worden binnen een begrotingsprogramma opgelost. ▬ Incidentele meevallers kunnen worden gebruikt om incidentele tegenvallers in het
WE GEVEN ALLEEN GELD UIT ALS DAT BESCHIKBAAR IS
zelfde begrotingsprogramma op te vangen.
Als we taken uitvoeren dan moeten daar voldoende middelen voor beschikbaar zijn.
▬ Structurele tegenvallers worden opgevangen door bestaand beleid structureel te
Uitgangspunt is dat plannen en voorstellen geen PM-posten bevatten.
schrappen of te verminderen. Een alternatief is dat zij bij het volgende integrale
Een beroep op de algemene reserve of een verwacht positief rekeningsaldo is geen
afwegingsmoment van structurele dekking worden voorzien.
acceptabele dekking. De inzet van deze dekkingsbronnen maakt onderdeel uit van de integrale afweging bij de Zomernota en begroting.
▬ Structurele meevallers zijn onderdeel van de integrale afweging binnen de hele begroting. ▬ Als er nieuw beleid wordt gemaakt of uitgevoerd, wordt eerst gekeken of het verstandig is om lopende nog te realiseren bezuinigingen op te lossen om daarmee de resterende risico’s in de meerjarenbegroting te verkleinen. ▬ Als het Rijk via het gemeentefonds extra middelen voor een bepaald doel toekent, wordt eerst bepaald in hoeverre het gemeentelijke beleid al in het doel voorziet. Wanneer we deze middelen toegekend krijgen, wegen we af of we deze middelen gebruiken voor extra inzet of dekking van de bestaande inspanning. Specifieke kortingen van het Rijk worden waar mogelijk opgevangen door het specifieke beleidsveld. ▬ Indien in de tussenrapportage een negatief jaarresultaat wordt geprognosticeerd wordt aangegeven wat daarvan de impact is op de financiële positie en of er direct moet worden bijgestuurd. De raad bepaalt of er een een bijsturingspakket moet komen.