Bijlage 4c GR RBT - Jaarstukken 2024

Jaarstukken 2024 Jaarverslag Jaarrekening

XL Businesspark is een project van het Openbaar Lichaam RBT

Inhoud Deel I Jaarverslag 1. Inleiding 2. Voorstel aan het Algemeen Bestuur en Ontwerp Besluit 2.1 Voorstel aan het Algemeen Bestuur 2.2 Ontwerp besluit 3. Programmaverantwoording 3.1 Grondexploitatie 3.2 Realisatie openbare laad- en loskade 3.3 Parkmanagement 3.4 Erfpacht 3.5 Openbare ruimte 4. De paragrafen 4.1 Onderhoud kapitaalgoederen 4.2 Financiering 4.3 Bedrijfsvoering 4.4 Verbonden partijen 4.5 Grondbeleid 4.6 Weerstandsvermogen en risicobeheersing

2 3 4 4 5 6 6 9 10 11 13 14 14 14 17 19 19 22

Deel II Jaarrekening 1. De balans per 31 december 2. Overzicht baten en lasten in de jaarrekening 3. Toelichtingen 3.1 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling 3.2 Toelichting op de balans per 31 december 3.3 Toelichting op het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening 3.4 Taakveldoverzicht (IV3)

25 26 27 28 28 32 38 45

Deel III Overig 1.1 Gebeurtenissen na balansdatum 1.2 Controleverklaring 1.3 Notitie kengetallen

46 46 46 46

datum 26-03-2024

van Dagelijks Bestuur

XL Businesspark is een project van het Openbaar Lichaam RBT

pagina

2 van 46

Deel I

Jaarverslag

pagina

1.

3 van 46

Inleiding

Voor u liggen de jaarstukken van de gemeenschappelijke regeling Regionaal Bedrijventerrein Twente (RBT), waarin wordt teruggeblikt op het jaar 2024. De jaarstukken bestaan uit het jaarverslag en de jaarrekening en zijn gebaseerd op het Besluit Begroting en Verantwoording en de Financiële Verordening van RBT. Via de jaarstukken legt het Dagelijks Bestuur verantwoording af over de realisatie van de (vorig jaar) vastgestelde beleidsvoornemens (de herziene begroting 2024). Op basis hiervan kan het Algemeen Bestuur beoordelen of het Dagelijks Bestuur in overeenstemming met de in de begroting gestelde kaders heeft geopereerd. De jaarrekening wordt ter controle voorgelegd aan de accountant. In overeenstemming met artikel 34 van de wet gemeenschappelijke regelingen stuurt het DB de jaarstukken voor 30 april ter kennisname aan Provinciale Staten van Overijssel en aan de Raden van de deelnemende gemeenten. Het Algemeen Bestuur stelt de jaarstukken vervolgens vast. Hierna zendt het Dagelijks Bestuur de jaarstukken (binnen twee weken, doch uiterlijk 15 juli) aan de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, die verantwoordelijk is voor het financieel toezicht op de gemeenschappelijke regeling.

pagina

2.

2.1

4 van 46

Voorstel aan het Algemeen Bestuur en Ontwerp Besluit

Voorstel aan het Algemeen Bestuur

Almelo, 26 maart 2025 Vergadering Algemeen Bestuur d.d. 2 juli 2025 Onderwerp:

Jaarstukken 2024

Wij stellen u hierbij voor: 1. Kennis te nemen van de rapportage van de accountant; 2. De jaarstukken 2024 vast te stellen overeenkomstig het ontwerp, inclusief: - De grondexploitatie per 1-1-2025 (een winst van € 13,5 miljoen op eindwaarde per 31-12-2027) - Het risicoprofiel per 1-1-2025 (een bandbreedte van een winst van € 12,8 miljoen en € 14,2 miljoen op eindwaarde per 31-12-2027) 3. Het (batige) exploitatieresultaat (€ 3.858.276) te storten in de algemene reserve. 4. Het AB voor te stellen de bestemmingsreserve parkmanagement op te heffen en het saldo (€ 1.539.946) toe te voegen aan algemene reserve. 5. Het AB voor te stellen de bestemmingsreserve erfpacht op te heffen en het saldo (€ 1.000.000) toe te voegen aan de algemene reserve. 6. Het Dagelijks Bestuur voor het dienstjaar 2024, voor zover het de daarin opgenomen baten en lasten betreft, décharge te verlenen, behoudens eventuele later in rechte gebleken onregelmatigheden. Overwegingen Hierbij bieden wij u de jaarstukken over 2024 aan, ter besluitvorming. De accountant heeft de jaarrekening gecontroleerd. Haar rapportage treft u bijgaand aan. Met de vaststelling van de jaarstukken 2024 verleent u ons bestuur décharge voor het dienstjaar 2024, voor zover het de in de jaarstukken opgenomen baten en lasten betreft.

De opzet van de jaarstukken is gebaseerd op de Financiële Verordening van het RBT en het daarin aangegeven Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (B.B.V.). In de verschillenanalyse wordt een vergelijking gemaakt tussen enerzijds de “Jaarstukken 2024” en anderzijds de herziene Begroting 2024. In 2024 is een batig resultaat gerealiseerd van € 3.858.276. Voorgesteld wordt om het exploitatieresultaat te storten in de algemene reserve. Gelet op de voorgenomen beëindiging van de gemeenschappelijke regeling stellen wij u voor om de bestemmingsreserve erfpacht en de bestemmingsreserve parkmanagement op te heffen en te storten in de algemene reserve. Het Dagelijks Bestuur,

Voorzitter (wnd.) G. Gerrits

Secretaris G. Kosters

pagina

2.2

5 van 46

Ontwerp besluit

Het Algemeen Bestuur van het RBT Gelezen het voorstel van het Dagelijks Bestuur van 26 maart 2025 Gelet op artikel 58, lid 3 van de Wet gemeenschappelijke regelingen;

BESLUIT 1. Kennis te nemen van de rapportage van de accountant; 2. De jaarstukken 2024 vast te stellen overeenkomstig het ontwerp, inclusief: - De grondexploitatie per 1-1-2025 (een winst van € 13,5 miljoen op eindwaarde per 31-12-2027) - Het risicoprofiel per 1-1-2025 (een bandbreedte van een winst van € 12,8 miljoen en € 14,2 miljoen op eindwaarde per 31-12-2027) 3. Het (batige) exploitatieresultaat (€ 3.858.276) te storten in de algemene reserve. 4. Het AB voor te stellen de bestemmingsreserve parkmanagement op te heffen en het saldo (€ 1.539.946) toe te voegen aan algemene reserve. 5. Het AB voor te stellen de bestemmingsreserve erfpacht op te heffen en het saldo (€ 1.000.000) toe te voegen aan de algemene reserve. 6. Het Dagelijks Bestuur voor het dienstjaar 2024, voor zover het de daarin opgenomen baten en lasten betreft, décharge te verlenen, behoudens eventuele later in rechte gebleken onregelmatigheden. Aldus gedaan door het Algemeen Bestuur in haar openbare vergadering van 2 juli 2025.

Voorzitter

Secretaris G. Kosters

pagina

3.

6 van 46

Programmaverantwoording

In dit hoofdstuk wordt een beschrijving gegeven van de activiteiten van het RBT (de programma’s). Dit betreft grondexploitatie, de realisatie van een openbare kade, het parkmanagement, het erfpachtbedrijf en het beheer van de openbare ruimte. Per programma wordt een toelichting gegeven op de doelstelling zoals verwoord in de (herziene) begroting voor 2024 en de wijze waarop ernaar gestreefd is om het omschreven doel te bereiken. 3.1 Grondexploitatie Hoofddoel van het RBT is te voorzien in de behoefte aan bouwrijpe grond met bedrijfsbestemming, toegespitst op grote ruimtevragers (> 2 hectare). Dit omwille van behoud en uitbreiding van werkgelegenheid in Twente.

Werkgelegenheid Om inzicht te verkrijgen in de werkgelegenheid, is een uitvraag gedaan onder de op het terrein gevestigde bedrijven. Hieruit blijkt dat per 31-12-2024 circa 1.685 medewerkers in dienst zijn bij bedrijven op het XL Businesspark. Daarnaast is (in seizoenen) sprake van een flexibele schil van circa 1.000 medewerkers (voornamelijk bij Bleckmann, Kees Smit en Timberland). Met de uitvraag is alleen inzicht gekregen in de directe werkgelegenheid. Tegelijkertijd brengt de bouw ook (tijdelijk) werkgelegenheid met zich mee en ontstaan er banen bij bijvoorbeeld toeleveranciers. Om bouwgrond te kunnen produceren, transformeert (en transformeerde) het RBT agrarische gronden naar bedrijfskavels en openbare ruimte.

Hiertoe voert (en voerde) het RBT een actief grondbeleid, waarbij de volgende activiteiten worden verricht: - het verwerven van ruwe bouwgrond (afgerond) - het slopen van opstallen en het saneren van de ondergrond (afgerond) - de aanleg van openbare ruimte (bouw- en woonrijp maken) (94% € gerealiseerd) - het tijdelijk beheer van gronden en opstallen (96% € gerealiseerd) - planontwikkeling en begeleiding (97% € gerealiseerd) - uitgifte van bouwgrond met bedrijfsbestemming (97% € gerealiseerd) - verkoop van bestaande gebouwen (66% € gerealiseerd) In het uitgifteproces wordt actief met bedrijven meegedacht over de mogelijkheden om hun bedrijfspand en bedrijfsproces te verduurzamen. Dit bijvoorbeeld door de inzet van zonnepanelen, warmtepompen en het gebruik van duurzame (en circulair inzetbare) materialen. Daarnaast wordt bij de entree van het bedrijventerrein een brandstofverkooppunt gerealiseerd, waar o.a. CNG (duurzamere brandstof) zal worden aangeboden en laadpalen worden gerealiseerd. In de Regionale Energiestrategie Twente is de ambitie vastgelegd om in 2030 jaarlijks 1,5 TWh duurzaam op te wekken. Op bedrijfsdaken op het XL Businesspark kan in potentie circa 54 GWh per jaar worden opgewekt via zonnepanelen. Dat is aanzienlijk meer dan het jaarlijkse verbruik op het terrein (circa 15 GWh).

Van een groot aantal bedrijven is bekend dat zij zonnepanelen op hun dak hebben gerealiseerd of willen realiseren. Zij hebben hun daken geschikt gemaakt voor plaatsing. Partijen ervaren echter dat zij geen aansluiting kunnen krijgen voor terug levering aan het net. Daardoor blijft circa 32 GWh per jaar aan terugleverpotentie onbenut. Om het duurzame profiel van het XL Businesspark te versterken en een oplossing te vinden voor netcongestie werkt RBT aan de totstandkoming van een Energyhub. In dit kader heeft RBT een faciliterende

pagina

7 van 46

rol vervuld bij het tot stand komen van een intentieovereenkomst en samenwerkingsovereenkomst tussen een 7-tal bedrijven en Enexis. Het DB heeft in haar vergadering van 13 december 2023 besloten om een bijdrage van € 150.000,- beschikbaar te stellen voor de totstandkoming van een Virtueel Lokaal Energie Systeem (VLES). Dit wordt de komende tijd met genoemde bedrijven en Enexis vormgegeven. Aanvullend heeft het DB besloten om vanuit het investeringsbudget € 3,5 miljoen te reserveren voor de verdere inrichting van het virtueel lokaal energiesysteem, laadinfrastructuur en batterijen. Vervolgens is een projectvoorstel ingediend in het kader van de Regiodeal (2). De Twenteboard heeft besloten om € 1,14 miljoen te reserveren. Genoemde bedragen komen niet eerder beschikbaar dan wanneer de juridische, technische en financiële haalbaarheid is aangetoond. Actuele waardering van de investeringen in de grondexploitatie De boekwaarde van de t/m 31-12-2024 gerealiseerde investeringen is € 8,8 miljoen positief. Dit betreft het saldo van € 171,3 miljoen aan gerealiseerde kosten en € 180,1 miljoen aan gerealiseerde opbrengsten. De grondexploitatiebegroting wordt jaarlijks opgesteld en geactualiseerd, om inzicht te verkrijgen in het eindresultaat van het project. Afgelopen jaar werd een winst van € 11,9 miljoen begroot, op eindwaarde per 31-12-2025.

De geactualiseerde grondexploitatie sluit op een winst van € 13,5 miljoen op eindwaarde per 3112-2027. De verschillen ten opzichte van vorig jaar worden in paragraaf 4.5.1 toegelicht. In onderstaande tabel wordt het resultaat van de grondexploitatie teruggerekend (verdisconteerd) naar het huidige prijspeil. Dit op basis van rente (1%) en op basis van inflatie (2%), zoals door de commissie BBV voorgeschreven. In de grondexploitatie is géén rekening gehouden met verschuldigde vennootschapsbelasting (VPB). Deze VPB hangt samen met het totaal aan activiteiten binnen RBT en wordt om die reden separaat begroot en verantwoord. Eindwaarde

Contante waarde per 1-1-2025 Bij 1% discontering Bij 2% discontering (rente) (inflatie)

Grex 1-1-2024

€ 11,9 mln. per 31-12-2025

€ 11,8 mln.

€ 11,6 mln.

Grex 1-1-2025

€ 13,5 mln. per 31-12-2027

€ 13,1 mln.

€ 12,7 mln.

€ 1,3 mln.

€ 1,1 mln.

Verschil t.o.v. 2024:

Tabel 1: vergelijking grondexploitatie per 1-1-2024 met de grondexploitatie per 1-1-2024 In 2024 is 1,4 hectare in erfpacht uitgegeven aan Avia Weghorst t.b.v. realisatie van een brandstofverkooppunt met horecavoorzieningen. Dit is in lijn met de begroting. In totaal is t/m 31-12-2024 121 hectare uitgegeven (97% van de uitgeefbare kavels). Op de volgende afbeelding wordt de actuele stand van zaken grafisch weergegeven.

pagina

8 van 46

Figuur 1: stand van zaken gronduitgifte (de per 31-12-2024 geleverde percelen zijn rood weergegeven)

Bovenwijkse voorzieningen Conform artikel 4.6 van de gemeenschappelijke regeling wordt bij elke uitgifte € 6,- per m2 afgedragen aan de gemeente Almelo, ten behoeve van bovenwijkse voorzieningen. In 2024 is € 81.996 afgedragen (gebaseerd op de uitgifte van 1,4 hectare). Dat is in lijn met de begroting. De afdracht voor bovenwijkse voorzieningen maakt geen deel uit van de grondexploitatie maar leidt tot een resultaat binnen RBT. In de volgende tabel wordt een overzicht gegeven van het verloop van het in de grondexploitatie geïnvesteerd vermogen (de boekwaarde). Dit betreft het saldo van de gerealiseerde kosten en de opbrengsten uit gronduitgifte. Investeringen in de grondexploitatie

begroot

Geinvesteerd vermogen (boekwaarde) per 1-1-2024 (saldo) Totaal lasten in 2024 Totaal baten in 2024 Saldo lasten en baten

afwijking

-7.685.307 2.662.099 -2.453.112 208.987

Geinvesteerd vermogen (boekwaarde) per 31-12-2024 (saldo) T/m 2023 genomen winst Winstneming in boekjaar 2024 Onderhanden werk per 31-12-2024

realisatie

1.420.902 -2.538.231 -1.117.329

1.241.197 85.119 1.326.316

-8.802.636

673.760

10.103.484 2.029.138 3.329.986

-1.355.378

Tabel 2: ontwikkeling geïnvesteerd vermogen grondexploitatie De boekwaarde nam in 2024 toe met € 1,1 miljoen (positief): er zijn meer opbrengsten gerealiseerd dan kosten. In de begroting werd aangenomen dat de boekwaarde zou afnemen met € 0,2 mln. Belangrijkste reden hiervoor is dat de investeringen in bouw- en woonrijp maken achter bleven bij de planning. Dat heeft overigens geen effect op het begrote eindresultaat van de grondexploitatie: de uitgaven schuiven door.

pagina

9 van 46

Winstneming Het BBV schrijft voor dat de winst op de grondexploitatie geleidelijk wordt genomen, naar rato van de voortgang van het project. Op basis van de door de commissie BBV vastgestelde spelregels kan in 2024 een winst van € 2,0 miljoen worden genomen. Dat is € 1,4 miljoen meer dan begroot. 3.2 Realisatie openbare laad- en loskade In 2013 is op het XL Businesspark een openbare laad- en loskade en containeroverslagterrein opgeleverd. Het Algemeen Bestuur heeft bij vaststelling van de begroting 2020 besloten om de openbare kade met 150 meter uit te breiden. Dit zodat de bestaande kade bij de containerterminal kan worden betrokken, om de verwachte groei van containerstromen van en naar het XL Businesspark op de bestaande combiterminal op te kunnen vangen. In 2023 is deze nieuwe kade opgeleverd en is de bestaande openbare kade verhuurd aan C.T.T. De nieuwe kade is, evenals de eerder gerealiseerde kade, geschikt gemaakt voor het laden en lossen van klasse Va schepen met een diepgang van 2,80 m. Hierdoor kan het binnenvaartschip maximaal worden beladen en wordt vervoer over water nog aantrekkelijker. Door goederenstromen over het water af te wikkelen, wordt de A1 bovenregionaal ontlast. Zo wordt een bijdrage geleverd aan regionale, provinciale en nationale duurzaamheids-doelstellingen.

Deze ‘modal shift’ leidt tot een verbeterde bereikbaarheid van Overijssel en een beperking van de CO2 uitstoot. Daarnaast draagt het project bij aan een versterking van het internationale vestigingsklimaat.

Figuur 2: visualisatie uitbreiding van de laad- en loskade De openbare kade is volledig gedekt uit subsidies. Vanuit de Regiodeal Twente is een bijdrage van € 2,3 miljoen toegekend en daarnaast hebben Gedeputeerde Staten van Overijssel besloten om (vanuit het vermogen van de inmiddels geliquideerde stichting Containerterminal Hengelo) eveneens € 2,3 miljoen beschikbaar te stellen. In 2023 werd duidelijk dat de uitvoering goedkoper plaatsvindt dan begroot. Reden hiervoor is dat oorspronkelijk werd uitgegaan van doortrekking van de kraanrail van C.T.T. Bij nader inzien bleek dit niet nodig. Tegelijkertijd deden zich aanbestedingsvoordelen voor. Omdat budget over bleef is met de provincie Overijssel en de Twenteboard afgesproken dat het overschot (€ 0,5 mln.) tot 31-12-2024 kan worden besteed aan faciliteiten die de verduurzaming van de scheepvaart bevorderen. RBT voerde daarover gesprekken met

pagina

10 van 46

het Havenbedrijf, C.T.T. en onafhankelijke deskundigen. Binnen de subsidietermijn is geen zinvolle invulling gevonden en derhalve vallen de kosten lager uit dan begroot. In onderstaande tabel worden de in 2024 gerealiseerde lasten en baten weergeven en afgezet tegen de begroting. Investeringen in de laad- en loskade

begroot

T/m 2023 ten laste van subsidie Totaal lasten in 2024 Totaal baten in 2024 Saldo lasten en baten T/m 2024 ten laste van subsidie

realisatie

afwijking

3.948.261 645.972 -645.972 -

129.810 -129.810 -

516.162 -516.162 -

4.078.071

Tabel 3: investeringen in de laad- en loskade In 2024 kwam € 0,1 miljoen ten laste van de subsidie. Dat is, zoals hiervoor toegelicht, € 0,5 miljoen minder dan begroot. In totaal is (in de periode 2010 t/m 2024) € 4,1 miljoen aan het project uitgegeven. Voor een specificatie daarvan verwijzen we naar paragraaf 3.2. 3.3 Parkmanagement Door middel van parkmanagement wil het RBT op een zo goed mogelijke wijze beheer, onderhoud en kwaliteit van het gebied waarborgen. Een gezamenlijk parkmanagement biedt bedrijven de volgende voordelen: 1. Door voorzieningen collectief te realiseren zijn de investeringslasten per bedrijf lager; 2. Diensten kunnen gezamenlijk worden ingekocht en daardoor is mogelijk sprake van inkoopvoordelen; 3. Bedrijven kunnen gezamenlijk invloed uitoefenen op de kwaliteit van het bedrijventerrein. Daardoor wordt een mogelijke veroudering/verloedering voorkomen en is sprake van een waardevaste(re) investering. In 2008 is de Coöperatieve Vereniging Parkmanagement XL Businesspark opgericht.

In de statuten van de Coöperatie, de algemene uitgiftevoorwaarden van het RBT en de gesloten erfpachtovereenkomsten is verwoord dat de vereniging de volgende diensten en voorzieningen zal aanbieden: - de (terrein) beveiliging van het XL Businesspark Twente (camera toezicht) - een bewegwijzeringsysteem - een centrale bluswatervoorziening - een glasvezelnet - onderhoud en beheer van de openbare ruimte Investeringen De voorzieningen zijn en worden door het RBT aangebracht. Per 31-12-2024 is hier (per saldo) € 1,8 miljoen in geïnvesteerd (met geleend geld). De investeringen worden gedekt uit de (bij gronduitgifte te vergoeden) éénmalige bijdrage van (gevestigde en te vestigen) bedrijven (van € 5,95 per m2). Daarnaast wordt conform besluitvorming van het Algemeen Bestuur jaarlijks € 300.000 op de investering afgeschreven. Daarmee wordt bewerkstelligt dat de investering in 2030 is afgewaardeerd. In de volgende tabel worden de in 2024 gerealiseerde lasten en baten weergegeven inclusief afschrijving.

pagina

11 van 46

Investeringen in parkmanagementvoorzieningen

begroot

Geinvesteerd vermogen (boekwaarde) per 1-1-2024 Totaal lasten in 2024 Totaal baten in 2024 Afschrijving op investering Mutatie balans

realisatie

afwijking

1.940.858 185.113 -81.313 -300.000 -196.200

Geinvesteerd vermogen (boekwaarde) per 31-12-2024

240.819 -98.038 -300.000 -157.219

-55.706 16.725 -38.981

1.783.639

Tabel 4: ontwikkeling geïnvesteerd vermogen parkmanagement voorzieningen Voor een uitgebreidere toelichting op de verschillen ten opzichte van de begroting wordt verwezen naar paragraaf 3.3 van de jaarrekening. Onderhoud en beheer parkmanagement voorzieningen In de overeenkomsten met bedrijven, algemene uitgiftevoorwaarden en statuten van de coöperatie is aangegeven dat de voorzieningen op termijn in erfpacht worden uitgegeven aan de coöperatieve vereniging parkmanagement. Tot de vaststelling van de begroting door de (leden van de) coöperatie is RBT verantwoordelijk voor het beheer en onderhoud van de gerealiseerde voorzieningen (o.a. de blusvoorziening en de camera’s) en verzorgt RBT de inning van de jaarlijkse contributiebijdrage (Deelcanon B). Deze bijdrage is vastgesteld op € 0,89 per m2 (jaarlijks). In onderstaande tabel zetten we de in 2024 gerealiseerde uitgaven af tegen de door bedrijven betaalde erfpachtcanon. Onderhoud en beheer parkmanagement Totaal lasten in 2024 Totaal baten in 2024 Saldo lasten en baten

begroot

realisatie

afwijking

612.431 -1.041.664 -429.233

598.673 -1.061.454 -462.781

13.757 19.790 33.547

Tabel 5: onderhoud en beheer parkmanagement In 2024 is een positief exploitatiesaldo gerealiseerd van € 462.781 en dat is € 33.547 meer dan begroot. In paragraaf 3.3 van de jaarrekening wordt een nadere toelichting gegeven op de verschillen. 3.4 Erfpacht De grond op het XL Businesspark wordt uitgegeven in eeuwigdurende erfpacht (landlease). Het RBT heeft om twee redenen voor deze landlease constructie gekozen: 1. Juridisch: met de uitgifte in erfpacht worden partijen verplicht lid te worden én te blijven van de “Coöperatieve Vereniging Parkmanagement” (een soort vereniging van eigenaren). Zo worden ‘free riders’ (bedrijven die wel mee profiteren echter niet meebetalen) voorkomen. 2. Financieel: het biedt partijen de volgende keuze: a. afkoop van de grondprijs in één keer; in dat geval is er, economisch gezien, geen verschil met eigendom; b. afkoop van de grondprijs in (maximaal) vijftig termijnen; deze vorm heeft het karakter van financiering door het RBT en is aantrekkelijk voor ondernemers om reden van het vermogensbeslag (liquiditeit). Bedrijven betalen daarbij een jaarlijkse canon (annuïteit), die is afgeleid van de grondwaarde en een rentepercentage.

pagina

12 van 46

Wanneer bedrijven kiezen voor betaling van een jaarlijkse canon (optie b) geldt, in overeenstemming met de in 2008 vastgestelde en in 2011 gewijzigde Algemene Erfpachtvoorwaarden, een door het Dagelijks Bestuur vast te stellen basisrente, verhoogd met een opslag van 1,50%. De basisrente wordt bepaald op basis van (1) de rente die RBT gemiddeld betaalt, (2) het rendement dat andere in erfpacht uitgevende instanties hanteren en (3) beleggingen met een vergelijkbaar risicoprofiel. Uitgangspunt is dat de totale canon (inclusief risico-opslag) marktconform is en derhalve aan de Europese staatssteunregels wordt voldaan. Voorraad erfpachtbedrijf Indien een bedrijf opteert voor betaling van een jaarlijkse canon (optie b) wordt het perceel (tegen de economische waarde) ondergebracht in het ‘erfpachtbedrijf’. T/m 31-12-2024 is € 68 miljoen in het erfpachtbedrijf geïnvesteerd (op basis van vreemd vermogen c.q. geleend geld). Het betreft hier in erfpacht uitgegeven gronden waarvan de toekomstige canonverplichtingen niet ineens zijn afgekocht (53,3 ha; € 63,3 miljoen) en de investering in het aan C.T.T. verhuurde (€ 4,8 miljoen, gronden en containeroverslagterrein). In de volgende tabel wordt een overzicht gegeven van het verloop van het in het erfpachtbedrijf geïnvesteerd vermogen.

Erfpachtbedrijf - ontwikkeling voorraad Geinvesteerd vermogen (boekwaarde) per 1-1-2024 Gronduitgiften / verhuur in 2024 Afwaardering en afschrijving in 2024 Geinvesteerd vermogen (boekwaarde) per 31-12-2024

huur

erfpacht

totaal

4.890.230

63.816.344

68.706.574

-117.384

-563.511

-680.895

4.772.846

63.252.833

68.025.679

Tabel 6: ontwikkeling geïnvesteerd vermogen erfpachtbedrijf Het geïnvesteerd vermogen nam in 2024 af met € 0,7 miljoen. Deze afname betreft de afschrijving op het container-overslagterrein en afwaardering van de erfpachtgronden. Deze gronden worden in vijftig jaar afgewaardeerd, in lijn met de overeengekomen annuïteit. Bedrijven zijn daarna geen vergoeding meer verschuldigd voor de grond. Jaarexploitatie erfpachtbedrijf In onderstaande tabel worden de lasten en baten in verband met de exploitatie van het erfpachtbedrijf weergegeven. Per saldo is een positief resultaat gerealiseerd van circa € 2 miljoen. Erfpachtbedrijf - exploitatie Totaal lasten in 2024 Totaal baten in 2024 Saldo lasten en baten

begroot

realisatie

afwijking

1.796.917 -3.120.231 -1.323.315

1.121.251 -3.120.231 -1.998.980

675.666 -0 675.665

Tabel 7: jaarexploitatie erfpachtbedrijf Het resultaat valt hoger uit dan begroot. Reden hiervoor is dat RBT in 2024 minder rente betaalde dan begroot. Dat wordt in paragraaf 4.2 van het jaarverslag toegelicht. Voor een nadere toelichting op de gerealiseerde baten en lasten wordt verwezen naar paragraaf 3.3 van de jaarrekening.

pagina

13 van 46

3.5 Openbare ruimte In de gemeenschappelijke regeling is vastgelegd (in artikel 4.15) dat het onderhoud en beheer van de openbare ruimte wordt gedekt door de gemeente Almelo. Het gaat hierbij om de reguliere kosten van beheer, onderhoud en vervanging. Tevens is in de gemeenschappelijke regeling afgesproken dat de gemeente Almelo jaarlijks inzage geeft in de ontvangen onroerende zaakbelasting (als referentiekader). De uitgaven aan onderhoud en beheer worden per kwartaal aan de gemeente Almelo gefactureerd. In onderstaande tabel wordt een weergave gegeven van de uitgaven aan onderhoud en beheer. Alle uitgaven worden door de gemeente Almelo voldaan en daarmee is voor het RBT sprake van een neutraal exploitatiesaldo. Onderhoud en beheer openbare ruimte Totaal lasten in 2024 Totaal baten in 2024 Saldo lasten en baten

begroot

realisatie

afwijking

354.414 -354.414 -

433.118 -433.118 -

-78.704 78.704 -

Tabel 8: onderhoud en beheer openbare ruimte De uitgaven vallen hoger uit dan begroot. Belangrijkste reden hiervoor is dat in 2024 werkzaamheden nodig waren voor behoud van een deel van (eerder) in tranche 1 en 2 gerealiseerd asfalt. In de begroting was daar geen rekening mee gehouden. Voor een nadere toelichting op de gerealiseerde baten en lasten wordt verwezen naar paragraaf 3.3 van de jaarrekening.

Overzicht OZB Inkomsten De gemeente Almelo heeft ons bericht dat men in 2024 in totaal € 2.609.933 aan OZB heeft opgelegd. Dit is inclusief de aanslag die is opgelegd aan het RBT, vanwege de waarde van de geproduceerde bouwterreinen en de blusvoorziening (€ 110.874).

pagina

14 van 46

4. De paragrafen Het Besluit Begroting en Verantwoording schrijft voor dat in het jaarverslag in afzonderlijke paragrafen wordt toegelicht in hoeverre is gehandeld in overeenstemming met de beleidslijnen die zijn vastgelegd in de begroting. Hierna wordt ingegaan op de voor RBT relevante paragrafen. Dit betreft onderhoud kapitaalgoederen, financiering, bedrijfsvoering, grondbeleid en weerstandsvermogen (van lokale heffingen is geen sprake). 4.1 Onderhoud kapitaalgoederen In lijn met de in 2018 vastgestelde begroting is in 2018 gestart met de opbouw van een voorziening voor groot onderhoud aan de openbare ruimte (zie paragraaf 3.5) en de centrale blusvoorziening (zie paragraaf 3.3). In onderstaande tabel worden de in 2024 gerealiseerde toevoegingen en onttrekkingen aan de voorzieningen weergegeven. Voorzieningen voor groot onderhoud Parkmanagement (CBV) Openbare ruimte

1-1-2024 68.975 1.071.233 1.140.208

Toevoeging 230.000 236.054 466.054

Onttrekking -148.791 -148.791

31-12-2024 150.184 1.307.287 1.457.471

Tabel 9: voorzieningen voor groot onderhoud

Parkmanagement De toevoeging aan de voorziening groot onderhoud parkmanagement is gebaseerd op advies van ingenieursbureau Deerns. Deerns adviseerde om jaarlijks € 230.000 te reserveren om toekomstige uitgaven aan groot onderhoud en vervanging te kunnen dekken. De voorziening voor groot onderhoud Parkmanagement wordt enkel aangewend voor (levensduur verlengend) groot onderhoud aan de blusvoorziening. In 2024 is € 148.791 onttrokken uit de voorziening, waardoor per saldo € 150.184 resteert. Voor de op het bedrijventerrein gerealiseerde camera’s wordt geen voorziening opgebouwd. Deze hebben een relatief korte technische levensduur. Indien sprake is van een vervanging, wordt dat uit de reguliere beheerbegroting gedekt.

Openbare ruimte De toevoeging aan de voorziening groot onderhoud openbare ruimte is gebaseerd op de door de gemeente Almelo opgestelde onderhoudsbegroting. De voorziening (€ 1,3 mln. per 31-12-2024) wordt enkel aangewend voor groot onderhoud en vervanging van de openbare ruimte. De komende jaren worden daarin geen investeringen voorzien. RBT is verantwoordelijk voor groot onderhoud en vervanging totdat de openbare ruimte aan de gemeente Almelo wordt overgedragen (zie artikel 3.8 van de gemeenschappelijke regeling). Bij overdracht wordt de opgebouwde verliesvoorziening ook overgedragen. Voor groot onderhoud van de ondergrond van de aan C.T.T. verhuurde kade is geen voorziening getroffen. Reden hiervoor is dat hiervoor geen meerjaren onderhoudsplan beschikbaar is. 4.2 Financiering Het beleid op het gebied van treasury is vastgelegd in het treasurystatuut, welke door het Algemeen Bestuur is vastgesteld op 6 juli 2017. Er is een werkgroep ingesteld, bestaande uit deskundigen op het gebied van treasury van de deelnemende gemeenten en de provincie. Deze werkgroep adviseert over de aan te trekken leningen en de renterisico’s. Per 31-12-2024 lopen er 4 leningen (€ 53 miljoen). Daarnaast is er een kredietfaciliteit met een limiet van € 3,5 miljoen. In de volgende tabel wordt een overzicht van de geldleningen en kredietfaciliteiten gegeven.

pagina

15 van 46

Geldleningen en kredietfaciliteiten per 31-12-2024 lang lopende leningen (> 1 jaar) lening bedrag looptijd van BNG 10.000.000 12 5-11-2014 NWB 15.000.000 7 2-11-2020 BNG 10.000.000 12 1-11-2016 BNG 18.000.000 15 29-12-2016 53.000.000

tot percentage 5-11-2026 1,700% 2-11-2027 -0,337% 1-11-2028 1,025% 29-12-2031 1,270%

kredietfaciliteiten (limiet) BNG 3.500.000 3.500.000

31-12-2025

1-1-2024

1 mnd. Euribor + 40 basispunten

Tabel 10: geldleningen en kredietfaciliteit (limiet) per 31-12-2024 De rentelast over 2024 bedroeg € 0,3 mln (in 2023 was dit € 0,5 mln.). RBT rekent geen rente aan het eigen vermogen toe. Over de leningen wordt gemiddeld 0,85 % rente betaald. Een groot deel van 2024 was sprake van overliquiditeit. Conform de wet Fido zijn overtollige middelen gestald bij ’s lands schatkist en hierover is door het rijk een rentevergoeding voldaan. Rekening houdend met deze rentevergoeding kwam de gemiddelde financieringslast in 2024 uit op 0,56%. Conform het beleid is deze netto rentelast naar rato toegerekend aan de activa. 4.2.1 Risicobeheer Het RBT verleent geen krediet. Derhalve beperkt het risico zich tot het renterisico. 4.2.2 Renterisico In de wet Fido wordt voorgeschreven dat aflossingen en renteherzieningen worden getoetst aan de zgn. renterisiconorm. Deze norm is voor gemeenschappelijke regelingen vastgesteld op 20% van het begrotingstotaal. In de volgende tabel vindt deze toetsing plaats, overeenkomstig de voorgeschreven methodiek.

Renterisico Nieuw aangetrokken vaste schuld

werkelijk 2024 -

Betaalde aflossingen

15.000.000

Renterisico op vaste schuld

15.000.000

Renterisiconorm

2024

2023

Begrotingstotaal

7.696.706

26.272.676

20%

20%

1.539.341

5.254.535

Renterisiconorm

1.539.341

5.254.535

Renterisico op vaste schuld

15.000.000

Ruimte + Overschrijding -

-13.460.659

Ministerieel vastgesteld % Renterisiconorm Toets Renterisiconorm

5.254.535

Tabel 11: toets aan de renterisiconorm (voor opbouw begrotingstotaal, zie paragraaf 2 van de jaarrekening)

pagina

16 van 46

In 2024 zijn er twee leningen afgelost met een omvang van in totaal € 15 mln. Formeel wordt daarmee de renterisiconorm overschreden. Dit omdat in de wetgeving wordt aangenomen dat de aflossing resulteert in een herfinanciering. Bij RBT is dit echter niet aan de orde. Ter beperking van renterisico’s geldt het volgende beleid: - Uitgangspunt bij het aantrekken van leningen is dat spreiding wordt aangebracht in de lening portefeuille - Nieuwe leningen worden zoveel mogelijk afgestemd op de renteherzieningsdata in erfpachtcontracten - RBT sluit indien nodig kasgeldleningen af. Dat zijn leningen met een korte looptijd (bv. 1 - 3 maanden). RBT speelt daarmee flexibel in op de actuele financieringsbehoefte, welke in belangrijke mate volgt uit de uitgiftevooruitzichten. - Winsten worden nog niet uitgekeerd aan de deelnemers. Daarmee word de noodzaak tot het aantrekken van nieuwe (duurdere) leningen beperkt. Van renterisico’s op vaste schuld is geen sprake. Alle leningen kennen een vaste rente. 4.2.3 Kasbeheer In de wet Fido wordt voorgeschreven dat korte financieringen worden getoetst aan de zogenaamde kasgeldlimiet. Deze limiet is voor gemeenschappelijke regelingen vastgesteld op 8,2% van het begrotingstotaal. In de volgende tabel wordt de gemiddelde korte financiering (per kwartaal) getoetst aan de kasgeldlimiet, overeenkomstig de voorgeschreven methodiek.

Uit de tabel blijkt dat RBT in 2024 voldeed aan de wettelijk voorgeschreven limiet. Kasgeldlimiet Omvang begroting per 1 januari 2024 Kasgeldlimiet in procenten van de grondslag Kasgeldlimiet in bedrag

7.696.706 8,20% 631.130 REALISATIE Kwartaal 1: jan-mrt

2: apr-jun

3: jul-sep

4: okt-dec

Jaar

Vlottende schuld Opgenomen gelden < 1 jaar

0

0

0

0

0

Schuld in rekening-courant

0

Gestorte gelden door derden < 1 jaar

0

Overige geldleningen niet zijnde vaste schuld Totaal vlottende schuld

0 0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

11.020.602 11.194.211

7.284.586

3.749.369

8.312.192

Vlottende middelen Uitgeleende gelden < 1 jaar

Schatkist Tegoeden in rekening-courant

368.323

759.937

712.492

225.357

516.527

Overige uitstaande gelden < 1 jaar

1.621.525

1.759.094

917.384

845.854

1.285.964

Totaal vlottende middelen

13.010.450 13.713.242

8.914.462

4.820.580 10.114.684

-13.010.450 -13.713.242

-8.914.462

-4.820.580 -10.114.684

Toets kasgeldlimiet Totaal netto vlottende schuld Toegestane kasgeldlimiet Ruimte (+) / Overschrijding (-)

Tabel 12: kasgeldlimiet per kwartaal

631.130

631.130

631.130

13.641.580 14.344.372

9.545.592

631.130

631.130

5.451.710 10.745.813

pagina

17 van 46

4.3 Bedrijfsvoering In de gemeenschappelijke regeling wordt (in hoofdstuk 2 en 3) een beschrijving gegeven van de organisatie van het RBT en de taken en verantwoordelijkheden van het personeel. In aanvulling daarop wordt de administratieve en financiële organisatie beschreven in de financiële verordening, welke op 13 december 2024 is vastgesteld door het Algemeen Bestuur. Het Algemeen Bestuur wordt gevormd door leden van de colleges van B&W en GS van de deelnemers. Het Algemeen Bestuur benoemt, vanuit haar midden, de leden van het Dagelijks Bestuur. Het bestuur wordt ondersteund door een secretaris (4 uur per week), die alle uitgaande stukken mede ondertekent en verantwoordelijk is voor de controlling van besluiten van de directeur. Het RBT heeft geen personeel in dienst: werkzaamheden worden verricht door ambtenaren van de deelnemende gemeenten en op detacheringsbasis ingehuurde medewerkers. De projectorganisatie is gevestigd in een voormalig woonhuis in het projectgebied (Columbus 17, Almelo). Per 31-12-2024 kende de projectorganisatie de volgende bezetting: Projectdirecteur Projectmanager / casemanager / secretaris Planeconoom Projectadministrateur Officemanager -

16 uur per week 16 uur per week 12 uur per week 12 uur per week 14 uur per week

Totaal (1,9 FTE)

70 uur per week

-

Figuur 3: organisatieschema Naast de projectorganisatie is er een flexibele schil. De civieltechnische begeleiding wordt (op regiebasis) verzorgd door het ingenieursbureau van de gemeente Almelo en daarnaast wordt (op regie of opdrachtbasis) gebruik gemaakt van diverse externe deskundigen, zoals juridische adviseurs, duurzaamheid deskundigen, taxateurs, ICT-begeleiding, accountants, fiscalisten en archiefondersteuning. Tot slot is op het XL Businesspark een parkmanager actief (4 uur per week), in opdracht van de coöperatieve vereniging parkmanagement.

pagina

18 van 46

De projectorganisatie werkt nauw samen met andere organisaties. De communicatie en marketing vindt mede plaats onder de merknaam Port of Twente. Port of Twente bundelt alle kracht van logistiek Twente om de sector te versterken, te verduurzamen en de Twentse economie te ondersteunen. Port of Twente is belangenvereniging, havenbeheerder, grondbedrijf en vestigingsloket in één. Tot slot wordt samengewerkt met de andere topwerklocaties in Twente (Kennispark Twente, High Tech Systems Park, ConnectU en Technology Base) aan een gezamenlijke profilering.

Opheffing gemeenschappelijke regeling Op 13 december 2023 stemde het Algemeen Bestuur RBT (AB) in met het voornemen om de Gemeenschappelijke Regeling RBT (GR) op te heffen. Daarop hebben de deelnemers van de GR RBT op verzoek van het AB een projectgroep gevormd, met de opdracht om alle voor een zorgvuldige opheffing noodzakelijke werkzaamheden te verrichten. Deze werkzaamheden vinden plaats onder leiding van een externe procesbegeleider en tevens wordt zodra nodig een beroep gedaan op externe deskundigen zoals taxateurs, fiscalisten en juristen.

Rechtmatigheid Op grond van de wet versterking decentrale rekenkamers moeten gemeenschappelijke regelingen verantwoording afleggen over het rechtmatig handelen. Voor toetsing van rechtmatigheid is voor 2024 het volgende normen- en toetsingskader gehanteerd, conform besluit van het Algemeen Bestuur van 11 december 2024. Specifieke activiteit

Wetgeving extern

Regelgeving RBT

Algemeen financieel middelenbeheer

- Grondwet - Burgerlijk Wetboek - Gemeentewet - Besluit Begroting en Verantwoording - Wet Gemeenschappelijke Regelingen - Algemene wet bestuursrecht

Financiële verordening

Treasurybeheer

Wet financiering decentrale overheden

Treasury statuut

Arbeidsvoorwaarden en personeelsbeleid

Niet van toepassing

Niet van toepassing

Inkopen en contractbeheer

Europese aanbestedingsregelgeving

Inleen personeel

Wet Normering Topinkomens

Conform artikel 22 uit de Financiële Verordening draagt het DB zorg voor de jaarlijkse interne toetsing van de getrouwheid van de informatieverstrekking en de rechtmatigheid van de beheershandelingen. In 2024 zijn vanuit deze interne controle twee onrechtmatigheden boven de rapporteringsgrens geconstateerd. Dit betreft de inhuur van beveiligingsdiensten en het beheer en onderhoud van de blusvoorziening. De Europese aanbesteding van deze diensten is in 2024 verlopen. Vanwege de voorgenomen beëindiging van de gemeenschappelijke regeling en vanuit oogpunt van doelmatigheid is er voor gekozen om deze diensten nu niet opnieuw aan te besteden. Deze inkopen zijn aangemerkt als onrechtmatigheid maar passen binnen het beleid.

pagina

19 van 46

4.4 Verbonden partijen Het Regionaal Bedrijventerrein Twente heeft stemrecht en zeggenschap in het ‘Coöperatief Parkmanagement XL Businesspark Twente u.a.” en daarmee een bestuurlijk belang in deze organisatie. De coöperatie zetelt in Almelo en is op 23 oktober 2008 opgericht om parkmanagement te voeren op het XL Businesspark. Dit om ‘op een creatieve en innovatieve wijze vorm te geven aan de wens om de kwaliteit van het XL Businesspark Twente duurzaam te bevorderen en daarmede een courante vestigingsplaats in stand te houden’. Door uitgifte in erfpacht (landlease) is het lidmaatschap van bedrijven op lange termijn geborgd. In geval van verkoop van het erfpachtrecht, gaat het lidmaatschap aan de coöperatieve vereniging en de hiermee samenhangende betalingsverplichting, over naar de volgende eigenaar. In de contracten met gevestigde bedrijven is als uitgangspunt benoemd dat de verantwoordelijkheid voor de parkmanagement voorzieningen op termijn wordt overgedragen aan de coöperatie. Tot op heden is het RBT verantwoordelijk voor het beheer van de gerealiseerde voorzieningen (zie ook paragraaf 3.3) en kent de coöperatieve vereniging (in financiële zin) feitelijk een slapend bestaan. Afgelopen jaren is met het bestuur van de coöperatie gesproken over de overdracht van taken en verantwoordelijkheden.

Wens is om deze overdracht bij beëindiging van de gemeenschappelijke regeling te formaliseren. Gesprekken daarover lopen en maken deel uit van het proces tot beëindiging van de gemeenschappelijke regeling. 4.5

Grondbeleid

4.5.1 De grondexploitatie Belangrijk doel van RBT is het voorzien in de behoefte aan bouwgrond voor met name grote ruimtevragers ( > 2 hectare). Dit omwille van het behoud en uitbreiding van werkgelegenheid in Twente. Bij start van het project is er voor gekozen om daartoe een actief grondbeleid te voeren. Inmiddels is alle benodigde grond in bezit van RBT. In deze paragraaf wordt ingegaan op de actuele waardering van de in het kader van het grondbeleid verrichte investeringen en daarbij gehanteerde uitgangspunten. De risicoanalyse en gevoeligheidsanalyse komen in paragraaf 4.5.2 aan de orde.

Actuele waardering en daarbij gehanteerde uitgangspunten De boekwaarde van de t/m 31-12-2024 gerealiseerde investeringen is € 8,8 miljoen positief. Dit betreft het saldo van € 171,3 miljoen aan gerealiseerde kosten en € 180,1 miljoen aan gerealiseerde opbrengsten. De grondexploitatiebegroting wordt jaarlijks opgesteld en geactualiseerd, om inzicht te verkrijgen in het eindresultaat van het project. Overeenkomstig de gemeenschappelijke regeling komt dit resultaat toe aan de deelnemers. In de volgende tabel wordt de actuele grondexploitatie vereenvoudigd weergegeven.

pagina

20 van 46

Grondexploitatiebegroting Boekwaarde per 31-12-2024 (BW) Kosten nominaal Kostenstijging 1,00% Rente (nog te realiseren) Nog te maken kosten (K)

Op EW

Op NCW

-8.802.635

-8.802.635

2.756.632

2.970.454

7.438.756

7.255.993

2.904.036 100.452 -247.855

Opbrengsten nominaal Opbrengstenstijging Nog te realiseren opbrengsten (O)

6.925.720 513.036

4.285.539

Economische waarde (O-K) 2027 Resultaat op Ew per 31-12-2027 (BW + K - O) 2025 Resultaat op NCW per 1-1-2025 (bij 1% rente)

-13.484.759

2025 Resultaat op NCW - teruggerekend op basis van 2% inflatie (BBV)

-13.088.174 -12.706.989

Tabel 13: Vereenvoudigde weergave van de grondexploitatie per 1-1-2025 (in euro’s). Het resultaat is berekend op basis van een begroting van (op eindwaarde) € 2,8 miljoen aan nog te maken kosten en € 7,4 miljoen aan nog te realiseren opbrengsten. In onderstaande tabel worden de daarbij gehanteerde rekenkundige parameters weergegeven. 2025

2026

2027

Rentetoerekening

1%

1%

1%

Kostenstijging

3,2%

2,7%

2,7%

Opbrengstenstijging

3,2%

2,7%

2,7%

Tabel 14: overzicht van in de grondexploitatie gehanteerde rekenparameters De rentekosten zijn begroot op basis van (afronding van) de omslagrente. De kosten- en opbrengstenstijging is begroot op basis van de Macro Economische Verkenning van het Centraal Planbureau.

Verschillen ten opzichte van 2024 Afgelopen jaar werd een winst van € 11,9 miljoen begroot, op eindwaarde per 31-12-2025. De geactualiseerde grondexploitatie sluit op een winst van € 13,5 miljoen op eindwaarde per 31-12-2027. De belangrijkste verschillen zijn als volgt: - plankosten die samenhangen met beëindiging van de gemeenschappelijke regeling maken niet langer deel uit van de grondexploitatie. Hiervoor is een voorziening getroffen ten laste van het resultaat over 2024. - in de grondexploitatie is niet langer rekening gehouden met de investering in een extra in- en uitgaande rijbaan bij de carpoolplaats. Uit een onafhankelijk verkeersadvies bleek dat dit niet nodig is. - bij uitvoering van het bouw- en woonrijp maken deden zich aanbestedingsvoordelen voor en tevens is een kostenbijdrage ontvangen van één van de erfpachters - de raming van opbrengsten is op basis van inflatiecorrectie en hertaxatie bijgesteld en tevens is rekening gehouden met opbrengsten uit uitgifte t.b.v. nutsvoorzieningen.

Uitgifteprognose In de volgende grafiek wordt de in de grondexploitatie gehanteerde uitgifteprognose grafisch weergegeven en afgezet tegen de gerealiseerde uitgiften.

pagina

21 van 46

Figuur 4: Uitgifteprognose in m2, afgezet tegen de afgelopen jaren gerealiseerde uitgiften. Ten opzichte van vorig jaar is de uitgifteprognose met twee jaar verlengd. Reden hiervoor is dat Enexis heeft aangegeven op dit moment geen transportcapaciteit voor afname en/of teruglevering aan grootverbruik aansluitingen (>3x80 ampère (A)) te kunnen aanbieden, vanwege congestie op het net van TenneT. Verwachting van Enexis is dat vanaf 2027 geleidelijk weer grotere aansluitingen mogelijk zijn. De uitgifteplanning sluit daarop aan. In onderstaande tabel wordt een toelichting gegeven op de prognose. Over drie kavels is RBT in gesprek met partijen. Deze kavels worden in 2025 door middel van een selectieprocedure op de markt gebracht. Prognose afname in grondexploitatie in m2

Uit te geven kavels

2025

2026

2027

status

Kavel naast brandstofverkooppunt

23.558

gesprekken vinden plaats

Kavel achter Emergo

9.488

gesprekken vinden plaats

Kavel naast blusvoorziening

2.025

gesprekken vinden plaats

Erve 't Wolbert

6.347

Totaal

41.418

Tabel 15: uitgifteprognose en in 2024 gerealiseerde transacties 4.5.2 Gevoeligheidsanalyse grondexploitatie Om inzicht te krijgen in het financieel effect van een (beperkte) aanpassing van de in de berekening gehanteerde rekenkundige uitgangspunten, is een gevoeligheidsanalyse uitgevoerd. Dit is een vorm van scenario denken. In de volgende grafiek wordt de uitkomst van de gevoeligheidsanalyse gepresenteerd (op eindwaarde per 31-12-2027).

Figuur 5: gevoeligheidsanalyse: effect van bijstelling uitgangspunten grondexploitatie (op eindwaarde per 31-12-2025, bedragen x 1 miljoen euro)

pagina

22 van 46

Uit de grafiek blijkt dat een bijstelling van de grondprijzen verhoudingsgewijs het grootste effect heeft. De impact van rente, kostenstijging en opbrengstenstijging is relatief beperkt. Dat hangt samen met de nog beperkte looptijd van de grondexploitatie: het grootste deel van de kosten en opbrengsten is al gerealiseerd. 4.6 Weerstandsvermogen en risicobeheersing Conform artikel 22 en 27 van de gemeenschappelijke regeling staan de deelnemers garant voor alle verplichtingen van (en delen zij in het resultaat van) RBT, overeenkomstig de vastgelegde verdeelsleutel. Hierna wordt een toelichting gegeven op de risico’s per programma en de mate waarin eventuele tegenvallers kunnen worden opgevangen.

Grondexploitatie In de gemeenschappelijke regeling wordt toegelicht (in artikel 22) dat naast het resultaat van de grondexploitatie jaarlijks een risicoprofiel wordt vastgesteld door het Algemeen Bestuur. Ter bepaling van dit profiel is een financiële risicoanalyse uitgevoerd, waarmee de grondexploitatiebegroting (en daarmee het begrote resultaat) in een breder perspectief wordt geplaatst. Dit op basis van een monte carlo simulatie. Uit deze (rekenkundige) analyse volgt dat het eindresultaat zich met 80% zekerheid in een bandbreedte begeeft van + € 0,7 miljoen (een winst van € 14,2 miljoen) en - € 0,7 miljoen (een winst van € 12,8 miljoen) op eindwaarde per 31-12-2027. Daarbij zijn de meest extreme scenario’s buiten beschouwing gelaten. Ten opzichte van vorig jaar is het (neerwaarts) risico beperkt (van +/- € 1,2 miljoen naar +/- € 0,7 miljoen). Reden hiervoor is dat ten opzichte van vorig jaar een groter aandeel in de totale kosten en opbrengsten is gerealiseerd, waardoor het effect van risico’s afneemt. In 2021 was voor het eerst sprake van een winstgevende grondexploitatie. Het BBV schrijft voor dat deze winst geleidelijk wordt genomen, naar rato van de voortgang van het project. Dit op basis van de methode ‘percentage of completion’, waarbij enkel winst wordt genomen waarover voldoende zekerheid bestaat. In onderstaande tabel wordt dit uitgewerkt.

Op basis van de door de commissie BBV vastgestelde spelregels is t/m 2023 een winst van € 11,6 miljoen genomen en wordt in 2024 een winst van (afgerond) € 2,0 miljoen genomen. Dit wordt in onderstaande tabel toegelicht. Winstneming grondexploitatie Totaal 174.027.847 € 187.512.605 € 13.484.759 -647.601 12.837.158

Kosten Opbrengsten Resultaat op eindwaarde Af: risico (kans x gevolg) Gecorrigeerd resultaat Percentage of completion Totaal te nemen winst Af: al genomen winst Te nemen winst in 2024

95% € € €

Gerealiseerd % realisatie Nog te maken Risico Kans x gevolg 171.271.215 98% € 2.756.632 10,0% € 275.663 180.073.850 96% € 7.438.756 5,0% € 371.938 Risico-afslag: € 647.601

98% x 96%

12.132.622 10.103.484 2.029.138

Tabel 16: winstneming grondexploitatie In de berekening is rekening gehouden met een risicocorrectie van € 0,65 miljoen, gebaseerd op 10% hogere kosten en 5% lagere opbrengsten. De gehanteerde risicopercentages zijn gelijk aan voorgaande jaren. Omdat een risicocorrectie wordt toegepast, bestaat er een relatief hoge mate van zekerheid dat niet te veel winst wordt genomen. Ter vergelijking: de risicoanalyse laat, bij 80% zekerheid c.q. acceptatie van 10% restrisico, een vergelijkbare maximale verslechtering zien.

pagina

23 van 46

Erfpachtbedrijf Het erfpachtbedrijf kent jaarlijks een resultaat. Bij vaststelling van de begroting 2018 is besloten om een bestemmingsreserve in te richten, waaruit (eventuele) tegenvallers uit de erfpachtexploitatie kunnen worden gedekt. De financiële risico’s zijn overigens relatief beperkt. Indien een erfpachter gedurende twee achtereenvolgende jaren in verzuim is de canon te betalen, kan het erfpachtrecht worden opgezegd door RBT. De erfpachter is in dat geval verplicht om het perceel grond terug te leveren, inclusief het daarop gerealiseerde gebouw. Vervolgens zal RBT een openbare verkoping organiseren en wordt de opbrengst uit deze verkoop uitgekeerd aan de (hypotheekhouder van) erfpachter (na aftrek van het bedrag dat erfpachter nog verschuldigd is aan RBT). De bestemmingsreserve dient om de canon voor te schieten, totdat de verkoopopbrengst wordt uitgekeerd. Daarnaast is het denkbaar dat de opbrengst onvoldoende is om het aan RBT verschuldigde bedrag te dekken. Dat speelt bijvoorbeeld indien de opstallen nog in aanbouw zijn of indien sprake is van een zeer ernstige bodemverontreiniging. De kosten van sloop en/of sanering kunnen dan uit de bestemmingsreserve worden gedekt. Op dit moment is voor 53,3 ha gekozen voor betaling van een jaarlijkse canon en daarnaast verloopt de verhuur van de ondergrond van de containerterminal (3 ha.) via het erfpachtbedrijf.

Gelet op de voorgenomen beëindiging van de gemeenschappelijke regeling heeft het Dagelijks Bestuur besloten om het Algemeen Bestuur voor te stellen om de bestemmingsreserve op te heffen en het saldo (€ 1.000.000) te storten in de Algemene Reserve.

Parkmanagement In de overeenkomsten met bedrijven, algemene uitgiftevoorwaarden en statuten van de coöperatie is aangegeven dat de voorzieningen op termijn in erfpacht worden uitgegeven aan de coöperatieve vereniging parkmanagement. Tot die tijd is RBT verantwoordelijk voor het beheer en onderhoud van de gerealiseerde voorzieningen (de blusvoorziening en de camera’s) en verzorgt RBT de inning van de jaarlijkse contributiebijdrage (Deelcanon B). Bij vaststelling van de jaarstukken 2019 is besloten om een bestemmingsreserve parkmanagement in te stellen, waarin het exploitatiesaldo (het verschil tussen de door bedrijven betaalde contributie en de daaruit verrichte uitgaven) jaarlijks wordt gestort. In 2024 is een positief resultaat van € 462.781 gerealiseerd. Gelet op de voorgenomen beëindiging van de gemeenschappelijke regeling heeft het Dagelijks Bestuur besloten om het Algemeen Bestuur voor te stellen om de bestemmingsreserve op te heffen en het saldo (€ 1.539.946 ) te storten in de Algemene Reserve.

Investeringsbudget In 2016 hebben de deelnemende gemeenten en de provincie Overijssel een investeringsbudget ter beschikking gesteld van € 9 miljoen. Dit budget is in de periode 2017 t/m 2021 ingelegd en gestort in de reserve investeringsbudget. In totaal is € 3,8 miljoen uit de reserve onttrokken, ten behoeve van de realisatie van T-Port Logistic Campus en de vestiging van Bleckmann. Binnen het Algemeen Bestuur en met raden en staten is afgesproken dat het investeringsbudget (door het Dagelijks Bestuur en gemotiveerd) wordt aangewend voor 1. maatwerk in acquisitie en 2. investeringen die het duurzame karakter van het XL Park versterken. Van het ingelegde budget is per 31-12 € 5,2 miljoen nog niet besteed. Het Dagelijks Bestuur heeft ingestemd met het principe om vanuit het investeringsbudget € 3,5 miljoen te investeren in de inrichting van een virtueel lokaal energiesysteem, laadinfrastructuur en batterijen. Definitieve besluitvorming over de investering (door het DB) vindt plaats na verdere uitwerking van de business case en nadat duidelijkheid bestaat of de aangevraagde subsidie wordt toegekend. Kengetallen BBV Bij ministeriële regeling wordt voorgeschreven dat gemeenten en provincies met ingang van 2016 kengetallen moeten vaststellen en opnemen in hun begroting en jaarverslag (Regeling van de Minister van

pagina

24 van 46

Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties van 9 juli 2015, nr. 2015-0000387198). De regeling geldt ook voor gemeenschappelijke regelingen. Het betreft kengetallen als de netto schuldquote, de solvabiliteitsratio, de belastingcapaciteit en een kengetal dat de boekwaarde van de grondexploitatie uitdrukt als percentage van de totale baten in de begroting. Een aantal specifieke eigenschappen van de organisatie van RBT maakt dat deze kengetallen voor RBT geen toegevoegde waarde hebben. Zo zijn de activiteiten van RBT naar hun aard eindig in de tijd en bestaan de baten en lasten van RBT bijna volledig uit aan de grondexploitatie gerelateerde kasstromen. De kengetallen zijn om die reden niet opgenomen in het jaarverslag. Er is een separate notitie beschikbaar waarin de kengetallen worden weergegeven en toegelicht. Deze notitie is als bijlage bijgevoegd bij deze jaarverantwoording.

pagina

25 van 46

Deel II

Jaarrekening

Hierna wordt via de balans met toelichting en het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening met toelichting de financiële verantwoording afgelegd over het in jaar 2024 gerealiseerde beleid.

Tabel 17: balans per 31-12; bedragen in euro’s

Totaal vaste en vlottende activa

Totaal vlottende activa

Transitoria Vooruitbetaalde kosten overige Nederlandse overheidslichamen

Liquide middelen Banksaldi Overlopende activa Per saldo te ontvangen omzetbelasting

Vlottende activa Voorraden Onderhanden werk waaronder bouwgronden in exploitatie Uitzettingen met een rentetypische looptijd ≤ een jaar Vorderingen op openbare lichamen Overige vorderingen

Totaal vaste activa

Financiele vaste activa Overige langlopende leningen

74.619.790

4.810.472

88.647.227

17.999.795

719.904 19.987 17.432

11.409

34.741 28.899 951.313

14.240.337

69.728 502.821

163.364 -

302.169

2.418.177

70.647.432

3.329.986

69.809.318

1.940.858

1.783.639

-

4.890.230 63.816.344

4.772.846 63.252.833

53.000.000 73.466.328

416.986

1.793.983

6.654.624 7.742.459 3.858.276

2024

Totaal vaste en vlottende passiva

Totaal vlottende passiva

Overlopende passiva Transitorische rente Overige vooruitontvangen en nog te betalen bedragen

Crediteuren Opgenomen kasgeldleningen Af te lossen leningen

Overige schulden

74.619.790

1.153.462

821.568

37.667

294.227 -

Vlottende passiva Netto vlottende schuld met een rentetypische looptijd ≤ een jaar.

Onderhandse leningen van binnenlandse banken en overige financiele instellingen Totaal vaste passiva

Vaste schulden met een rentetypische looptijd ≥ een jaar Opbrengstwaarde erfpacht Rijk (haven)

Voorzieningen voor verplichtingen, verliezen en risico's

Voorzieningen

Balans per 31-12-2024 (in €) 2023 Passiva Vaste passiva Eigen vermogen Algemene reserve Bestemmingsreserves Gerealiseerd resultaat

88.647.227

19.692.951

3.604.477

121.462

967.012 15.000.000

53.000.000 68.954.276

416.986

1.140.208

4.576.123 7.174.833 2.646.126

2023

1.

Materiele vaste activa Investeringen met een economisch nut * gronden en terreinen * erfpachtsgronden Investeringen in openbare ruimte met een maatschappelijk nut * parkmanagement

Activa Vaste activa Immateriële vaste activa

2024

pagina 26 van 46

De balans per 31 december

pagina

2.

27 van 46

Overzicht baten en lasten in de jaarrekening

Overzicht baten en lasten 2024 (in €) Jaarschijf Lasten per programma: * grondexploitatie * idem: verrekend met onderhanden werk * erfpachtbedrijf * beheer parkmanagement * Uitbreding haven * beheer openbare ruimte * Investeringen in parkmanagement * idem: verrekend met balans * Afschrijvingen parkmanagement voorzieningen * Bovenwijkse Voorzieningen * Liquidatie GR (incl dotatie voorziening) * Energyhub * afdracht VPB

Baten per programma: * grondexploitatie * erfpachtbedrijf * beheer parkmanagement * Uitbreding haven * beheer openbare ruimte * Investeringen in parkmanagement * bijdrage deelnemers aan het investeringsbudget

Saldo van baten en lasten: (excl. reserve mutaties) Mutaties in de reserves: Storting deelnemers investeringsbudget Dotatie aan bestemmingsreserve parkmanagement Onttrekking investeringsbudget tgv investering parkmanagement Onttrekking investeringsbudget tgv de GREX Onttrekking aan de algemene reserve Totaal Gerealiseerd resultaat: (incl reserve mutaties) Waarvan: Erfpachtbedrijf Beheer parkmanagement Afschrijving investering parkmanagement Afwaardering parkmanagement Bovenwijkse voorzieningen Liquidatie GR (incl dotatie voorziening) Winstneming grondexploitatie Vennootschapsbelasting

Voorstel resultaatbestemming: Dotatie aan de algemene reserve

Primitieve begroting 2024

3.389.707 1.567.402 1.255.735 372.272 0 126.221 33.162 209.467 300.000 244.668 0

Herziene begroting

Realisatie

2024

2024

Afwijking t.o.v. herz. begroting 2024

1.420.902 -911.809 1.121.251 598.673 129.810 433.118 240.819 -142.781 300.000 81.996 387.728

800.000 8.298.634

2.662.099 -882.747 1.796.917 612.431 645.972 354.414 185.113 -103.800 300.000 81.996 0 150.000 675.939 6.478.333

-137.101 3.522.607

1.241.197 29.062 675.666 13.757 516.162 -78.704 -55.706 38.981 0 0 -387.728 150.000 813.040 2.955.727

-6.159.914 -3.132.620 -1.053.782 0 -126.221 -242.629 0 -10.715.166

-2.453.112 -3.120.231 -1.041.664 -645.972 -354.414 -81.313 0 -7.696.706

-2.538.231 -3.120.231 -1.061.454 -129.810 -433.118 -98.038 0 -7.380.883

85.119 0 19.790 -516.162 78.704 16.725 0 -315.823

-2.416.532

-1.218.373

-3.858.276

2.639.903

0 -150.000

0 0

150.000

0

-150.000

0

150.000

-2.416.532

-1.368.373

-3.858.276

2.489.903

-1.876.885 -681.510 300.000

-1.323.315 -429.233 300.000

244.668

81.996

-1.202.805 800.000 -2.416.532

-673.760 675.939 -1.368.373

-1.998.980 -462.781 300.000 81.996 387.728 -2.029.138 -137.101 -3.858.276

winst winst verlies verlies verlies verlies winst winst winst

-3.858.276 -3.858.276

Tabel 18: gerealiseerd saldo van baten en lasten over 2024, afgezet tegen de (herziene) begroting en primitieve begroting; bedragen in euro’s Per saldo is een batig resultaat gerealiseerd van € 3.858.276. Voorgesteld wordt om het resultaat te storten in de algemene reserve. In voorgaand overzicht zijn de investeringen in, bijdragen voor en afschrijvingen op de parkmanagementvoorzieningen meegenomen. Deze worden verrekend met de balanspost materiele vaste activa, welke per saldo afneemt met € 157.219. De baten en lasten welke samenhangen met de grondexploitatie worden verrekend met het onderhanden werk. Deze balanspost neemt per saldo toe met

pagina

28 van 46

€ 911.809 (een afname van € 1.117.329 vanuit de lasten en baten en toename met € 2.029.138 als gevolg van de winstneming). 3.

Toelichtingen

3.1

Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling

Inleiding De jaarrekening is opgemaakt met inachtneming van de voorschriften die het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten daarvoor geeft en de financiële verordening van het RBT. Algemene grondslagen voor het opstellen van de jaarrekening en de resultaatbepaling

Algemeen De waardering van de activa en passiva en de bepaling van het resultaat vinden plaats op basis van historische kosten. Tenzij bij de desbetreffende balanspost anders is vermeld, worden activa en passiva opgenomen tegen nominale waarden.

Grondslagen resultaatbepaling De baten en lasten worden toegerekend aan het jaar waarop zij betrekking hebben. Baten en winsten worden slechts genomen voor zover zij op balansdatum zijn gerealiseerd. Voor het nemen van winst op de grondexploitatie wordt in dit kader de ‘percentage of completion methode’ gevolgd, zoals voorgeschreven in het BBV. Verliezen en risico’s die hun oorsprong vinden voor het einde van het begrotingsjaar, worden in acht genomen indien zij voor het opmaken van de jaarrekening bekend zijn geworden. De bepaling van het resultaat vindt plaats op basis van het stelsel van baten en lasten.

Continuïteit Het algemeen bestuur heeft in haar vergadering van 13 december 2023 het voornemen uitgesproken om de gemeenschappelijke regeling RBT op te heffen. Het bestuur heeft een onafhankelijke procesbegeleider aangesteld en projectgroep in het leven geroepen met vertegenwoordigers vanuit de deelnemers. De projectgroep heeft als taak om alle voor een zorgvuldige opheffing noodzakelijke voorbereidende werkzaamheden te verrichten. Dit betreft o.a. het maken van afspraken over overname van o.a. de openbare ruimte, de nog uit te geven bedrijfskavels, parkmanagement-voorzieningen, de erfpachtportefeuille en de door RBT aangegane verplichtingen. Conform de bepalingen in onze gemeenschappelijke regeling zal het algemeen bestuur het liquidatieplan vaststellen. Het liquidatieplan is geagendeerd voor behandeling door het algemeen bestuur op 2 juli 2025. Doordat er nog geen liquidatieplan voor ligt zijn op het moment de gevolgen voor opheffing nog niet exact duidelijk. Daarover zal nog besluitvorming plaatsvinden door de colleges/gedeputeerde staten en raden/provinciale staten van de deelnemers.