Bijlage 4b GR RBT - (Herziene) begroting 2025, begroting 2026 en meerjarenraming
Tekst van het document
Begroting Herziene begroting 2025 Voorlopige begroting 2026 Meerjarenraming 2027 t/m 2029
Inhoud 1.
Inleiding
2
2. 2.1 2.2
Voorstel aan het Algemeen Bestuur en Ontwerp Besluit Voorstel aan het Algemeen Bestuur Ontwerp besluit
3 3 4
3. 3.1 3.2 3.3 3.4
Programmaplan Grondexploitatie Parkmanagement Erfpacht en verhuur Onderhoud openbare ruimte
5 5 8 9 10
4. 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6
De paragrafen Onderhoud kapitaalgoederen Financiering Bedrijfsvoering Verbonden partijen Grondbeleid Weerstandsvermogen en risicobeheersing
12 12 12 14 15 15 18
5. 5.1 5.2 5.3 5.4
De financiële begroting De geprognosticeerde balans Toelichting op de geprognosticeerde balans De begroting van lasten en baten Toelichting op de begroting van lasten en baten
22 22 22 24 25
Datum 23-4-2025
pagina
1.
2 van 29
Inleiding
Voor u ligt de begroting van de gemeenschappelijke regeling Regionaal Bedrijventerrein Twente (RBT). Het betreft de (herziene) begroting 2025, de (voorlopige) begroting voor 2026 en de meerjarenraming 2027 – 2029. De (herziene) begroting voor 2025 fungeert als beleidsmatig en financieel kader waarbinnen het Dagelijks Bestuur kan opereren. Daarmee vormt de nu voorliggende (herziene) begroting voor 2025, de basis voor de jaarverslaglegging over het lopende jaar. De begroting 2026 geldt als voorlopig financieel kader. Dit voor zolang er nog geen nieuwe (herziene) begroting is vastgesteld. Met de meerjarenraming ten slotte, wordt een doorkijk gegeven naar de daarop volgende jaren. In de wet gemeenschappelijke regelingen is vastgelegd dat de begroting voor 30 april wordt verzonden aan Provinciale Staten van Overijssel en aan de Raden van de deelnemende gemeenten. Raden en Staten hebben vervolgens 12 weken om (indien gewenst) zienswijzen naar voren brengen. Voorliggende begroting is opgesteld met inachtneming van de financiële verordening van het RBT en het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten. Hierin wordt vastgelegd waar de begroting ten minste uit moet bestaan. Dit betreft de beleidsbegroting (bestaande uit het programmaplan en de paragrafen) en de financiële begroting.
Hierin is ook het jaarplan geïntegreerd, waarin de komend jaar te verrichten activiteiten worden omschreven. Het algemeen bestuur heeft in haar vergadering van 13 december 2023 het voornemen uitgesproken om de gemeenschappelijke regeling RBT op te heffen. Het bestuur heeft een onafhankelijke procesbegeleider aangesteld en projectgroep in het leven geroepen met vertegenwoordigers vanuit de deelnemers. De projectgroep heeft als taak om alle voor een zorgvuldige opheffing noodzakelijke voorbereidende werkzaamheden te verrichten. Dit betreft o.a. het maken van afspraken over overname van o.a. de openbare ruimte, de nog uit te geven bedrijfskavels, parkmanagement-voorzieningen, de erfpachtportefeuille en de door RBT aangegane verplichtingen. Op dit moment zijn de gevolgen van opheffing nog niet exact duidelijk. Daarover zal onder andere nog besluitvorming plaatsvinden door het Algemeen Bestuur en de colleges/gedeputeerde staten en raden/provinciale staten van de deelnemers. In voorliggende begroting is rekenkundig verondersteld dat de gemeenschappelijke regeling wordt voortgezet. Dit ook zodat de begroting als bouwsteen kan fungeren voor tussen de deelnemers te maken definitieve afspraken over de overdracht van activiteiten en de door het Dagelijks Bestuur opgestarte gesprekken met de coöperatie parkmanagement.
pagina
3 van 29
2.
Voorstel aan het Algemeen Bestuur en Ontwerp Besluit
2.1
Voorstel aan het Algemeen Bestuur
Almelo, 23 april 2025 Vergadering Algemeen Bestuur 2 juli 2025 Onderwerp:
Begroting 2025
Wij stellen u hierbij voor: 1. De herziene begroting 2025 vast te stellen overeenkomstig het ontwerp; 2. De voorlopige begroting 2026 vast te stellen overeenkomstig het ontwerp; 3. De meerjarenraming 2027 t/m 2029 vast te stellen overeenkomstig het ontwerp; 4. Het programma als beleidsinhoudelijk kader vast te stellen; 5. Het Dagelijks Bestuur voor de begrotingsjaren 2025 en 2026 te machtigen tot uitvoering van het programma, als opgenomen in dit voorstel; 6. Voor de jaren 2025 en 2026 de lasten en baten van het programma – en daarbinnen de geraamde bedragen voor investeringen – als financieel kader vast te stellen; 7. Aan het Dagelijks Bestuur de uitgifte van gronden, binnen de kaders van deze begroting, te delegeren; Overwegingen Hierbij bieden wij u aan ter besluitvorming de (herziene) begroting voor 2025 en de (voorlopige) begroting voor 2026. Deze (programma) begroting vormt het financieel en inhoudelijk kader waarbinnen ons bestuur kan opereren. Daarmee vormt de nu voorliggende (herziene) begroting over 2025, de basis voor de jaarverslaglegging over het lopende jaar (2025). Tevens bieden wij u de begroting 2026 aan, welke fungeert als voorlopig financieel kader. Ten slotte is de meerjarenraming bijgevoegd, waarin een doorkijk wordt gegeven naar de daarop volgende begrotingsjaren (2027 t/m 2029).
In voorliggende (herziene) begroting en meerjarenraming is nog géén rekening gehouden met de voorgenomen opheffing. Omdat besluitvorming hierover nog moet plaatsvinden is rekenkundig verondersteld dat de gemeenschappelijke regeling wordt voortgezet. Dit ook zodat de begroting als bouwsteen kan fungeren voor tussen de deelnemers te maken definitieve afspraken over de overdracht van activiteiten en de door ons opgestarte gesprekken met de coöperatie parkmanagement. In onderstaande tabel wordt het begrote resultaat per programma weergegeven en afgezet tegen de jaarrekening 2024. Resultaat per programma Exploitatie erfpachtgronden (incl. verhuur) Beheer parkmanagement Afschrijving parkmanagement Lasten en baten parkmanagement Bovenwijkse voorzieningen Winstneming grondexploitatie Vennootschapsbelasting Beeindiging GR incl. dotatie aan voorziening Resultaat
Jaarrekening 2024 1.998.980 462.781 -300.000 -81.996 2.029.138 137.101 -387.728 3.858.276
Begroting 2025 1.642.237 380.896 -300.000 -17.836 236.523 -461.706 1.480.114
Het Dagelijks Bestuur, Voorzitter (wnd.) G. Gerrits
Secretaris G. Kosters
Begroting 2026 1.658.354 439.887 -300.000 -15.015 165.230 -479.344 1.469.113
Meerjarenraming 2027 2028 1.532.726 1.439.931 434.004 427.307 -300.000 -300.000 196.508 -7.200 -210.426 950.383 -745.868 -474.489 1.857.326 1.085.550
2029 1.435.560 405.056 -300.000 -4.272 -467.977 1.068.367
pagina
2.2
4 van 29
Ontwerp besluit
Het Algemeen Bestuur van het RBT Gelezen het voorstel van het Dagelijks Bestuur van 23 april 2025 Gelet op artikel 58, lid 3 van de Wet gemeenschappelijke regelingen;
BESLUIT 1. De herziene begroting 2025 vast te stellen overeenkomstig het ontwerp; 2. De voorlopige begroting 2026 vast te stellen overeenkomstig het ontwerp; 3. De meerjarenraming 2027 t/m 2029 vast te stellen overeenkomstig het ontwerp 4. Het programma als beleidsinhoudelijk kader vast te stellen; 5. Het Dagelijks Bestuur voor de begrotingsjaren 2025 en 2026 te machtigen tot uitvoering van het programma, als opgenomen in dit voorstel; 6. Voor de jaren 2025 en 2026 de lasten en baten van het programma – en daarbinnen de geraamde bedragen voor investeringen – als financieel kader vast te stellen; 7. Aan het Dagelijks Bestuur de uitgifte van gronden, binnen de kaders van deze begroting, te delegeren; Aldus gedaan door het Algemeen Bestuur in haar openbare vergadering van 2 juli 2025
Voorzitter
Secretaris G. Kosters
pagina
3.
5 van 29
Programmaplan
In dit hoofdstuk wordt een beschrijving gegeven van de activiteiten van het RBT (de programma’s). Dit betreft grondexploitatie, parkmanagement, erfpacht en het beheer van de openbare ruimte. Per programma wordt een toelichting gegeven op de doelstelling en de wijze waarop er naar gestreefd wordt om het doel te bereiken. 3.1 Grondexploitatie Hoofddoel van het RBT is te voorzien in de behoefte aan bouwrijpe grond met bedrijfsbestemming, toegespitst op grote ruimtevragers (> 2 hectare). Dit omwille van behoud en uitbreiding van werkgelegenheid in Twente. Om bouwgrond te kunnen produceren, transformeert (en transformeerde) het RBT agrarische gronden naar bedrijfskavels en openbare ruimte. Hiertoe voert (en voerde) het RBT een actief grondbeleid, waarbij de volgende activiteiten worden verricht: - het verwerven van ruwe bouwgrond (afgerond) - het slopen van opstallen en het saneren van de ondergrond (afgerond) - de aanleg van openbare ruimte (bouw- en woonrijp maken) (94% € gerealiseerd) - het tijdelijk beheer van gronden en opstallen (96% € gerealiseerd) - planontwikkeling en begeleiding (97% € gerealiseerd) - uitgifte van bouwgrond met bedrijfsbestemming (97% € gerealiseerd) - verkoop van bestaande gebouwen (66% € gerealiseerd) In het uitgifteproces wordt actief met bedrijven meegedacht over de mogelijkheden om hun bedrijfspand en bedrijfsproces te verduurzamen.
Dit bijvoorbeeld door de inzet van zonnepanelen, warmtepompen en het gebruik van duurzame (en circulair inzetbare) materialen. Daarnaast wordt bij de entree van het bedrijventerrein een brandstofverkooppunt gerealiseerd, waar o.a. CNG (duurzamere brandstof) zal worden aangeboden en laadpalen worden gerealiseerd. In de Regionale Energiestrategie Twente is de ambitie vastgelegd om in 2030 jaarlijks 1,5 TWh duurzaam op te wekken. Op bedrijfsdaken op het XL Businesspark kan in potentie circa 54 GWh per jaar worden opgewekt via zonnepanelen. Dat is aanzienlijk meer dan het jaarlijkse verbruik op het terrein (circa 15 GWh). Van een groot aantal bedrijven is bekend dat zij zonnepanelen op hun dak hebben gerealiseerd of willen realiseren. Zij hebben hun daken geschikt gemaakt voor plaatsing. Partijen ervaren echter dat zij geen aansluiting kunnen krijgen voor terug levering aan het net. Daardoor blijft circa 32 GWh per jaar aan terugleverpotentie onbenut. Om het duurzame profiel van het XL Businesspark te versterken en een oplossing te vinden voor netcongestie werkt RBT aan de totstandkoming van een Energyhub. In dit kader heeft RBT een faciliterende rol vervuld bij het tot stand komen van een intentieovereenkomst en samenwerkingsovereenkomst tussen een 7-tal bedrijven en Enexis.
Het DB heeft in haar vergadering van 13 december 2023 besloten om een bijdrage van € 150.000,- beschikbaar te stellen voor de totstandkoming van een Virtueel Lokaal Energie Systeem (VLES). Dit wordt de komende tijd met genoemde bedrijven en Enexis vormgegeven. Aanvullend heeft het DB besloten om vanuit het investeringsbudget € 3,5 miljoen te reserveren voor de verdere inrichting van het virtueel lokaal energiesysteem, laadinfrastructuur en batterijen. Vervolgens is een projectvoorstel ingediend in het kader van de Regiodeal (2). De Twenteboard heeft besloten om € 1,14 miljoen te reserveren. Genoemde bedragen komen niet eerder beschikbaar dan wanneer de juridische,
pagina
6 van 29
technische en financiële haalbaarheid is aangetoond. Om dit mogelijk te maken geeft RBT opdracht aan een adviesbureau om een gebiedsplan op te stellen. Actuele waardering van de investeringen in de grondexploitatie De boekwaarde van de t/m 31-12-2024 gerealiseerde investeringen is € 8,8 miljoen positief. Dit betreft het saldo van € 171,3 miljoen aan gerealiseerde kosten en € 180,1 miljoen aan gerealiseerde opbrengsten. De grondexploitatiebegroting wordt jaarlijks opgesteld en geactualiseerd, om inzicht te verkrijgen in het eindresultaat van het project. Afgelopen jaar werd een winst van € 11,9 miljoen begroot, op eindwaarde per 31-12-2025. De geactualiseerde grondexploitatie sluit op een winst van € 13,5 miljoen op eindwaarde per 3112-2027. De verschillen ten opzichte van vorig jaar worden in paragraaf 4.5.1 toegelicht. In onderstaande tabel wordt het resultaat van de grondexploitatie teruggerekend (verdisconteerd) naar het huidige prijspeil. Dit op basis van rente (1%) en op basis van inflatie (2%), zoals door de commissie BBV voorgeschreven. In de grondexploitatie is géén rekening gehouden met verschuldigde vennootschapsbelasting (VPB). Deze VPB hangt samen met het totaal aan activiteiten binnen RBT en wordt om die reden separaat begroot en verantwoord. Eindwaarde
Contante waarde per 1-1-2025 Bij 1% discontering Bij 2% discontering (rente) (inflatie)
Grex 1-1-2024
€ 11,9 mln. per 31-12-2025
€ 11,8 mln.
€ 11,6 mln.
Grex 1-1-2025
€ 13,5 mln. per 31-12-2027
€ 13,1 mln.
€ 12,7 mln.
€ 1,3 mln.
€ 1,1 mln.
Verschil t.o.v. 2024:
Tabel 1: vergelijking grondexploitatie per 1-1-2024 met de grondexploitatie per 1-1-2024 In 2024 is 1,4 hectare in erfpacht uitgegeven aan Avia Weghorst t.b.v. realisatie van een brandstofverkooppunt met horecavoorzieningen. Dit is in lijn met de begroting. In totaal is t/m 31-12-2024 121 hectare uitgegeven (97% van de uitgeefbare kavels). Op de volgende afbeelding wordt de actuele stand van zaken grafisch weergegeven.
Figuur 1: stand van zaken gronduitgifte (de per 31-12-2024 geleverde percelen zijn rood weergegeven)
pagina
7 van 29
Voor een uitgebreide toelichting op de grondexploitatie en de verschillen ten opzichte van afgelopen jaar wordt verwezen naar paragraaf 4.5.1. De risicoanalyse komt aan de orde in paragraaf 4.5.2. In onderstaande tabel wordt de geprognosticeerde ontwikkeling van het in grondexploitatie geïnvesteerd vermogen (de boekwaarde) weergegeven. Het resultaat op de grondexploitatie wordt geleidelijk genomen, naar rato van de voortgang van het project. Grondexploitatie
Boekwaarde grondexploitatie per 1-1 Lasten Baten Saldo lasten en baten Boekwaarde grondexploitatie per 31-12 Winstneming op de grondexploitatie Voorraad OHW per 31-12
Jaarrekening 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
2027
Meerjarenraming 2028 2029
-7.685.307
-8.802.636
-7.378.966
-6.392.319
-
-
1.420.902 -2.538.231 -1.117.329
1.423.670 1.423.670
986.647 986.647
346.317 -7.438.756 -7.092.439
-
-
-8.802.636 2.029.138 3.329.986
-7.378.966 236.523 4.990.179
-6.392.319 165.230 6.142.056
-13.484.758 950.383 -0
-
-
Tabel 2: geprognosticeerde ontwikkeling van het in grondexploitatie geïnvesteerd vermogen (op basis van de grondexploitatie per 1-1-2025) Voor een nadere toelichting op de in 2025 te verrichten activiteiten en daarmee samenhangende lasten en baten wordt verwezen naar paragraaf 5.4. De in de grondexploitatie gehanteerde uitgangspunten komen in paragraaf 4.5 aan de orde. Conform artikel 4.6 van de gemeenschappelijke regeling wordt bij elke uitgifte € 6,- per m2 afgedragen aan de gemeente Almelo, ten behoeve van bovenwijkse voorzieningen. In 2027 wordt naar verwachting € 81.996 afgedragen, gebaseerd op de uitgifte van 13.666 m2. In 2025 worden geen uitgiften voorzien en wordt derhalve geen afdracht aan het fonds bovenwijkse voorzieningen begroot. Voorgenomen beëindiging gemeenschappelijke regeling Het algemeen bestuur heeft in haar vergadering van 13 december 2023 het voornemen uitgesproken om de gemeenschappelijke regeling RBT op te heffen. Het bestuur heeft een onafhankelijke procesbegeleider aangesteld en projectgroep in het leven geroepen met vertegenwoordigers vanuit de deelnemers. De projectgroep heeft als taak om alle voor een zorgvuldige opheffing noodzakelijke voorbereidende werkzaamheden te verrichten. Dit betreft o.a. het maken van afspraken over overname van o.a.
de openbare ruimte, de nog uit te geven bedrijfskavels, parkmanagement-voorzieningen, de erfpachtportefeuille en de door RBT aangegane verplichtingen. Op dit moment zijn de gevolgen van opheffing nog niet exact duidelijk. Daarover zal onder andere nog besluitvorming plaatsvinden door het Algemeen Bestuur en de colleges/gedeputeerde staten en raden/provinciale staten van de deelnemers. In voorliggende begroting is rekenkundig verondersteld dat de gemeenschappelijke regeling wordt voortgezet. Dit ook zodat de begroting als bouwsteen kan fungeren voor tussen de deelnemers te maken definitieve afspraken over de overdracht van activiteiten en de door het Dagelijks Bestuur opgestarte gesprekken met de coöperatie parkmanagement. In het kader van de jaarverantwoording 2024 is een voorziening getroffen van € 387.512 ter dekking van de inzet die nodig is om te komen tot opheffing van de gemeenschappelijke regeling. Vanuit dit budget wordt de inzet van de procesbegeleider, projectorganisatie en adviseurs gedekt (zoals fiscalisten, taxateurs en juridisch adviseurs). In 2024 is € 51.216 uitgegeven en voor 2025 en 2026 resteert een budget van in totaal € 336.512.
pagina
8 van 29
3.2 Parkmanagement Door middel van parkmanagement wil het RBT op een zo goed mogelijke wijze beheer, onderhoud en kwaliteit van het gebied waarborgen. Een gezamenlijk parkmanagement biedt bedrijven de volgende voordelen: 1. Door voorzieningen collectief te realiseren zijn de investeringslasten per bedrijf lager; 2. Diensten kunnen gezamenlijk worden ingekocht en daardoor is mogelijk sprake van inkoopvoordelen; 3. Bedrijven kunnen gezamenlijk invloed uitoefenen op de kwaliteit van het bedrijventerrein. Daardoor wordt een mogelijke veroudering/verloedering voorkomen en is sprake van een waardevaste(re) investering. In 2008 is de Coöperatieve Vereniging Parkmanagement XL Businesspark opgericht. In de statuten van de Coöperatie, de algemene uitgiftevoorwaarden van het RBT en de gesloten erfpachtovereenkomsten is verwoord dat de vereniging de volgende diensten en voorzieningen zal aanbieden: - de (terrein) beveiliging van het XL Businesspark Twente (camera toezicht) - een bewegwijzeringsysteem - een centrale bluswatervoorziening - een glasvezelnet - onderhoud en beheer van de openbare ruimte Investeringen De voorzieningen zijn door het RBT aangebracht. Per 31-12-2024 is hier (per saldo) € 1,8 miljoen in geïnvesteerd. De investeringen worden gedekt uit de (bij gronduitgifte te vergoeden) éénmalige bijdrage van (gevestigde en te vestigen) bedrijven (van € 5,95 per m2).
Daarnaast wordt conform besluitvorming van het Algemeen Bestuur jaarlijks € 300.000 op de investering afgeschreven. Daarmee wordt bewerkstelligt dat de investering in 2030 is afgewaardeerd. In onderstaande tabel wordt een overzicht gegeven van het geprognosticeerde verloop van het in parkmanagement geïnvesteerd vermogen. Zie paragraaf 5.4 voor een nadere toelichting op de begrote baten en lasten. Investeringen in parkmanagement
Jaarrekening 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
2027
Geinvesteerd vermogen per 1-1
1.940.858
1.783.639
1.501.475
1.216.490
719.983
427.182
Lasten Baten Afschrijving in jaar Saldo
240.819 -98.038 -300.000 -157.219
17.836 -300.000 -282.164
15.015 -300.000 -284.985
12.165 -208.672 -300.000 -496.508
7.200 -300.000 -292.800
4.272 -300.000 -295.728
1.783.639
1.501.475
1.216.490
719.983
427.182
131.454
Geinvesteerd vermogen per 31-12
Meerjarenraming 2028 2029
Tabel 4: ontwikkeling geïnvesteerd vermogen parkmanagement voorzieningen Onderhoud en beheer parkmanagement voorzieningen Tot op heden is het RBT verantwoordelijk voor het beheer van de gerealiseerde voorzieningen en kent de coöperatieve vereniging (in financiële zin) feitelijk een slapend bestaan. In de contracten met gevestigde bedrijven is als uitgangspunt benoemd dat de verantwoordelijkheid voor de parkmanagement voorzieningen op termijn wordt overgedragen aan de coöperatie. Wens is om deze overdracht bij beëindiging van de gemeenschappelijke regeling te formaliseren. Gesprekken zijn door het Dagelijks Bestuur opgestart en maken deel uit van het proces tot beëindiging van de gemeenschappelijke regeling. In onderstaande tabel worden de verwachte lasten en baten weergegeven.
pagina
9 van 29
Onderhoud en beheer parkmanagement
Bestemmingsreserve per 1-1 (na resultaatbest.) Lasten - beheer en onderhoud Lasten - dotatie aan voorziening Baten Saldo lasten en baten Opheffen bestemmingsreserve (voorstel) Bestemmingsreserve per 31-12 (na resultaatbest.)
Jaarrekening 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
2027
Meerjarenraming 2028 2029
1.539.946
-
-
-
-
-
368.674 230.000 -1.061.454 -462.781
443.931 241.500 -1.066.327 -380.896
373.114 253.575 -1.066.577 -439.887
381.279 266.254 -1.081.537 -434.004
389.629 279.566 -1.096.503 -427.307
398.167 293.545 -1.096.768 -405.056
1.539.946 -
-
-
-
-
-
Tabel 5: onderhoud en beheer parkmanagement (na resultaatbestemming) De komende jaren wordt een positief saldo begroot. Daarbij is rekening gehouden met de dotatie aan een voorziening voor groot onderhoud aan de blusvoorziening (zie paragraaf 4.1 voor een nadere toelichting). In 2025 wordt door onafhankelijke deskundigen een meerjaren onderhoudsplan opgesteld. T/m 2023 werd het saldo verrekend met de bestemmingsreserve parkmanagement. In het kader van de jaarverantwoording 2024 stelt het Dagelijks Bestuur voor aan het Algemeen Bestuur om de bestemmingsreserve parkmanagement op te heffen en het saldo (€ 1.539.946) te storten in de algemene reserve. Dit gelet op de voorgenomen beëindiging van de gemeenschappelijke regeling. 3.3 Erfpacht en verhuur De grond op het XL Businesspark wordt uitgegeven in eeuwigdurende erfpacht (landlease). Het RBT heeft om twee redenen voor deze landlease constructie gekozen: 1. Juridisch: met de uitgifte in erfpacht worden partijen verplicht lid te worden én te blijven van de “Coöperatieve Vereniging Parkmanagement” (een soort vereniging van eigenaren). Zo worden ‘free riders’ (bedrijven die wel mee profiteren echter niet meebetalen) voorkomen. 2. Financieel: het biedt partijen de volgende keuze: a. afkoop van de grondprijs in één keer; in dat geval is er, economisch gezien, geen verschil met eigendom; b.
afkoop van de grondprijs in (maximaal) vijftig termijnen; deze vorm heeft het karakter van financiering door het RBT en is aantrekkelijk voor ondernemers om reden van het vermogensbeslag (liquiditeit). Bedrijven betalen daarbij een jaarlijkse canon (annuïteit), die is afgeleid van de grondwaarde en een rentepercentage. Wanneer bedrijven kiezen voor betaling van een jaarlijkse canon (optie b) geldt, in overeenstemming met de in 2008 vastgestelde en in 2011 gewijzigde Algemene Erfpachtvoorwaarden, een door het Dagelijks Bestuur vast te stellen basisrente, verhoogd met een opslag voor risico van 1,50%. De basisrente wordt bepaald op basis van (1) de rente die RBT gemiddeld betaalt, (2) het rendement dat andere in erfpacht uitgevende instanties hanteren en (3) beleggingen met een vergelijkbaar risicoprofiel. Uitgangspunt is dat de totale canon (inclusief risico-opslag) marktconform is en derhalve aan de Europese staatssteunregels wordt voldaan. De rente wordt vastgesteld voor tien jaar. Na afloop van deze tienjaarstermijn hebben bedrijven (opnieuw) de mogelijkheid om te kiezen voor afkoop van de (resterende) grondwaarde, of kunnen zij opnieuw voor betaling van een canon opteren (te berekenen op basis van de dan actuele rente).
pagina
10 van 29
Voorraad erfpachtbedrijf Indien een bedrijf opteert voor betaling van een jaarlijkse canon (optie b) wordt het perceel (tegen de economische waarde) ondergebracht in het ‘erfpachtbedrijf’. T/m 31-12-2024 is € 68 miljoen in het erfpachtbedrijf geïnvesteerd (op basis van vreemd vermogen c.q. geleend geld). Het betreft hier in erfpacht uitgegeven gronden waarvan de toekomstige canonverplichtingen niet ineens zijn afgekocht (53,3 ha; € 63,2 miljoen) en de investering in het aan C.T.T. verhuurde (€ 4,7 miljoen, gronden en containeroverslagterrein). In onderstaande tabel wordt de geprognosticeerde ontwikkeling van de balanspost weergegeven. Voor een specificatie wordt verwezen naar paragraaf 5.2. Investeringen in erfpachtbedrijf
Jaarrekening 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
2027
Meerjarenraming 2028 2029
Geinvesteerd vermogen per 1-1
68.706.574
68.025.679
67.336.396
66.625.471
65.892.184
65.135.785
Uitgifte in jaar Afkoop in jaar Afwaardering / afschrijving in jaar
-680.895
-689.283
-
-
-
-
-710.924
-733.288
-756.399
-780.283
Geinvesteerd vermogen per 31-12
68.025.679
67.336.396
66.625.471
65.892.184
65.135.785
64.355.502
Tabel 6: geprognosticeerde ontwikkeling van het in erfpacht geïnvesteerd vermogen (inclusief verhuur) Het in erfpacht geïnvesteerd vermogen wordt in vijftig termijnen afgewaardeerd. De erfpachter is daarna geen vergoeding meer verschuldigd. Op de waarde van de ondergrond van de kade wordt niet afgeschreven (conform BBV). Voor de investering in het overslagterrein geldt een afschrijvingstermijn van vijftien jaar (in lijn met de gesloten huurovereenkomst en de financiële verordening van RBT). Exploitatie In onderstaande tabel worden de jaarlijkse lasten en baten weergegeven die samenhangen met de exploitatie van erfpachtgronden (inclusief verhuur). Voor een specificatie wordt verwezen naar paragraaf 5.4. Exploitatie erfpachtbedrijf (incl. verhuur)
Lasten Baten Saldo lasten en baten waarvan erfpacht waarvan verhuur
Jaarrekening 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
2027
1.121.251 -3.120.231 -1.998.980 -1.855.809 -143.171
1.554.324 -3.196.561 -1.642.237 -1.420.961 -221.277
1.557.330 -3.215.684 -1.658.354 -1.418.373 -239.981
1.691.745 -3.224.471 -1.532.726 -1.284.384 -248.341
Meerjarenraming 2028 2029 1.793.502 -3.233.433 -1.439.931 -1.183.063 -256.869
1.807.014 -3.242.575 -1.435.560 -1.169.994 -265.566
Tabel 7: jaarexploitatie erfpacht- en verhuurgronden Afloop tienjaarstermijn: nieuw canonvoorstel en mogelijkheid afkoop resterende grondwaarde Zoals hiervoor toegelicht is de rente voor 10 jaar vastgelegd in het erfpachtcontract. Per 31-12-2027 loopt voor 59% van de portefeuille de eerste tienjaarstermijn af. De erfpachtcanon wordt dan opnieuw berekend op basis van de dan actuele rente. Erfpachters hebben dan (opnieuw) de mogelijkheid om te kiezen voor afkoop tegen de dan geldende boekwaarde (de initiële uitgifteprijs minus betaalde aflossingen). In voorliggende meerjarenraming is verondersteld is dat erfpachters geen gebruik maken van de mogelijkheid tot afkoop. Indien daarvan wél gebruik wordt gemaakt neemt de boekwaarde per 31-12-2027 af met € 36,5 miljoen. Het resultaat in 2028 en 2029 zoals gepresenteerd in tabel 7 valt dan € 0,8 miljoen lager uit. In paragraaf 5.4 wordt daarop een nadere toelichting gegeven. 3.4 Onderhoud openbare ruimte In de gemeenschappelijke regeling is vastgelegd (in artikel 4.15) dat de uitgaven aan het onderhoud en beheer van de openbare ruimte worden gedekt door de gemeente Almelo. Het gaat hierbij om de reguliere
pagina
11 van 29
kosten van beheer, onderhoud en vervanging. De uitgaven worden per kwartaal aan de gemeente Almelo gefactureerd en daarmee is voor RBT sprake van een neutraal exploitatiesaldo. In overleg tussen de gemeente en RBT is een begroting uitgewerkt van de uitgaven aan beheer en onderhoud van de openbare ruimte. De begroting is gebaseerd op de in Almelo gebruikelijke kengetallen voor beheer en onderhoud en houdt rekening met een dotatie aan een voorziening voor groot onderhoud. Beheer en onderhoud openbare ruimte
Voorziening groot onderhoud per 1-1 Lasten - beheer Lasten - dotatie aan voorziening Baten - bijdrage Almelo Saldo lasten en baten Uitkering aan gemeente Almelo Voorziening groot onderhoud per 31-12
Jaarrekening 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
2027
Meerjarenraming 2028 2029
1.071.233
1.307.287
1.548.062
-
-
-
197.065 236.054 -433.119 -
178.057 203.768 -381.825 -
181.618 -181.618 -
185.251 -185.251 -
188.956 -188.956 -
192.735 -192.735 -
1.307.287
1.548.062
-1.548.062 -
-
-
-
Tabel 8: beheer openbare ruimte De gemeente Almelo heeft bij behandeling van de begroting 2020 voorgesteld om de verantwoordelijkheid voor het groot onderhoud van de openbare ruimte over te nemen, zodat de binnen RBT opgebouwde voorziening groot onderhoud kan worden terug betaald. Het DB heeft daarmee ingestemd en dit wordt bij overdracht van de openbare ruimte geeffectueerd.
pagina
4.
12 van 29
De paragrafen
Het Besluit Begroting en Verantwoording schrijft voor dat in de begroting in afzonderlijke paragrafen wordt toegelicht in hoeverre is gehandeld in overeenstemming met de beleidslijnen die zijn vastgelegd in de begroting. Hierna wordt ingegaan op de voor RBT relevante paragrafen. Dit betreft onderhoud van kapitaalgoederen, financiering, bedrijfsvoering, grondbeleid en weerstandsvermogen (van lokale heffingen is geen sprake). 4.1 Onderhoud kapitaalgoederen In 2018 is gestart met de opbouw van een voorziening voor groot onderhoud aan de openbare ruimte (zie paragraaf 3.4) en de centrale blusvoorziening (zie paragraaf 3.2). In onderstaande tabel worden de in 2025 geraamde toevoegingen en onttrekkingen weergegeven. Verloopoverzicht voorzieningen 1 Voorziening groot onderhoud parkmanagement 2 Voorziening groot onderhoud openbare ruimte
1-1-2025 150.183 1.307.287 1.457.470
in jaar 2025 Toevoeging Onttrekking 241.500 -23.032 203.768 0 445.268 -23.032
31-12-2025 368.651 1.511.055 1.879.706
Tabel 9: voorzieningen voor groot onderhoud
Parkmanagement De toevoeging aan de voorziening groot onderhoud parkmanagement en onttrekking uit deze voorziening is gebaseerd op advies van ingenieursbureau Deerns. De voorziening voor groot onderhoud Parkmanagement wordt enkel aangewend voor (levensduur verlengend) groot onderhoud aan de blusvoorziening. Voor de op het bedrijventerrein gerealiseerde camera’s wordt geen voorziening opgebouwd. Deze hebben een relatief korte technische levensduur. Indien sprake is van een vervanging, wordt dat uit de reguliere beheerbegroting gedekt.
Openbare ruimte De toevoeging aan de voorziening groot onderhoud openbare ruimte is gebaseerd op de door de gemeente Almelo opgestelde onderhoudsbegroting. De voorziening (€ 1,3 mln. per 31-12-2024) wordt enkel aangewend voor groot onderhoud en vervanging van de openbare ruimte. De komende jaren worden daarin geen investeringen voorzien. RBT is verantwoordelijk voor groot onderhoud en vervanging totdat de openbare ruimte aan de gemeente Almelo wordt overgedragen (zie artikel 3.8 van de gemeenschappelijke regeling). Bij overdracht wordt de opgebouwde verliesvoorziening ook overgedragen. 4.2 Financiering Het beleid op het gebied van treasury is vastgelegd in het treasurystatuut, welke door het Algemeen Bestuur is vastgesteld op 6 juli 2017. Er is een werkgroep ingesteld, bestaande uit deskundigen op het gebied van treasury van de deelnemende gemeenten en de provincie. Deze werkgroep adviseert over de aan te trekken leningen en de renterisico’s. Van de per 31-12-2023 afgesloten leningen hebben 4 leningen (€ 53 miljoen) een looptijd van langer dan één jaar en hebben twee leningen (€ 15 miljoen) een looptijd van korter dan één jaar. Daarnaast is er een kredietfaciliteit met een limiet van € 3,5 miljoen. In de volgende tabel wordt een overzicht van de geldleningen en kredietfaciliteiten gegeven.
pagina
13 van 29
Geldleningen en kredietfaciliteiten per 31-12-2023 lang lopende leningen (> 1 jaar) lening bedrag looptijd van BNG 10.000.000 12 5-11-2014 NWB 15.000.000 7 2-11-2020 BNG 10.000.000 12 1-11-2016 BNG 18.000.000 15 29-12-2016 53.000.000
tot percentage 5-11-2026 1,700% 2-11-2027 -0,337% 1-11-2028 1,025% 29-12-2031 1,270%
kort lopende leningen (<1 jaar) BNG 8.500.000 10 10-7-2014 BNG 6.500.000 10 23-12-2014 15.000.000
10-7-2024 23-12-2024
2,010% 1,320%
kredietfaciliteiten (limiet) BNG 3.500.000 3.500.000
31-12-2025
1 mnd. Euribor + 40 basispunten
1-1-2024
Tabel 10: geldleningen en kredietfaciliteit (limiet) per 31-12-2024 Over de leningen wordt gemiddeld 0,85 % rente betaald. Ter beperking van renterisico’s geldt het volgende beleid: - Uitgangspunt bij het aantrekken van leningen is dat spreiding wordt aangebracht in de lening portefeuille - Nieuwe leningen worden zoveel mogelijk afgestemd op de renteherzieningsdata in erfpachtcontracten - RBT sluit indien nodig kasgeldleningen af. Dat zijn leningen met een korte looptijd (bv. 1 - 3 maanden). RBT speelt daarmee flexibel in op de actuele financieringsbehoefte, welke in belangrijke mate volgt uit de uitgiftevooruitzichten. - Winsten worden nog niet uitgekeerd aan de deelnemers. Daarmee word de noodzaak tot het aantrekken van nieuwe (duurdere) leningen beperkt. In onderstaande grafiek wordt de financieringsbehoefte weergegeven per activiteit. Uit de grafiek wordt duidelijk dat de financieringsbehoefte grotendeels samenhangt met de exploitatie van erfpachtgronden.
Figuur 2: financieringsbehoefte per activiteit
pagina
14 van 29
4.3 Bedrijfsvoering In de gemeenschappelijke regeling wordt (in hoofdstuk 2 en 3) een beschrijving gegeven van de organisatie van het RBT en de taken en verantwoordelijkheden van het personeel. In aanvulling daarop wordt de administratieve en financiële organisatie beschreven in de financiële verordening, welke op 6 juli 2017 is vastgesteld door het Algemeen Bestuur. Het Algemeen Bestuur wordt gevormd door leden van de colleges van B&W en GS van de deelnemers. Het Algemeen Bestuur benoemt, vanuit haar midden, de leden van het Dagelijks Bestuur. Het bestuur wordt ondersteund door een secretaris (4 uur per week), die alle uitgaande stukken mede ondertekent en verantwoordelijk is voor de controlling van besluiten van de directeur. Het RBT heeft geen personeel in dienst: werkzaamheden worden verricht door ambtenaren van de deelnemende gemeenten en op detacheringsbasis ingehuurde medewerkers. De projectorganisatie is gevestigd in een voormalig woonhuis in het projectgebied (Columbus 17, Almelo). Per 1-1-2025 kent de projectorganisatie de volgende bezetting: Projectdirecteur Projectmanager / casemanager / secretaris Planeconoom Projectadministrateur Officemanager -
16 uur per week 16 uur per week 12 uur per week 12 uur per week 14 uur per week
Totaal (1,9 FTE)
70 uur per week
-
Figuur 3: organisatieschema Naast de projectorganisatie is er een flexibele schil. De civieltechnische begeleiding wordt (op regiebasis) verzorgd door het ingenieursbureau van de gemeente Almelo en daarnaast wordt (op regie of opdrachtbasis) gebruik gemaakt van diverse externe deskundigen, zoals juridische adviseurs, duurzaamheid deskundigen, taxateurs, ICT-begeleiding, accountants, fiscalisten en archiefondersteuning. Tot slot is op het XL Businesspark een parkmanager actief (4 uur per week), in opdracht van de coöperatieve vereniging parkmanagement.
pagina
15 van 29
De projectorganisatie werkt nauw samen met andere organisaties. De communicatie en marketing vindt mede plaats onder de merknaam Port of Twente. Port of Twente bundelt alle kracht van logistiek Twente om de sector te versterken, te verduurzamen en de Twentse economie te ondersteunen. Port of Twente is belangenvereniging, havenbeheerder, grondbedrijf en vestigingsloket in één. Tot slot wordt samengewerkt met de andere topwerklocaties in Twente (Kennispark Twente, High Tech Systems Park, ConnectU en Technology Base) aan een gezamenlijke profilering.
Opheffing gemeenschappelijke regeling Op 13 december 2023 stemde het Algemeen Bestuur RBT (AB) in met het voornemen om de Gemeenschappelijke Regeling RBT (GR) op te heffen. Daarop hebben de deelnemers van de GR RBT op verzoek van het AB een projectgroep gevormd, met de opdracht om alle voor een zorgvuldige opheffing noodzakelijke werkzaamheden te verrichten. Deze werkzaamheden vinden plaats onder leiding van een externe procesbegeleider en tevens wordt zodra nodig een beroep gedaan op externe deskundigen zoals taxateurs, fiscalisten en juristen. 4.4 Verbonden partijen Het Regionaal Bedrijventerrein Twente heeft stemrecht en zeggenschap in het ‘Coöperatief Parkmanagement XL Businesspark Twente u.a.” en daarmee een bestuurlijk belang in deze organisatie. De coöperatie zetelt in Almelo en is op 23 oktober 2008 opgericht om parkmanagement te voeren op het XL Businesspark. Dit om ‘op een creatieve en innovatieve wijze vorm te geven aan de wens om de kwaliteit van het XL Businesspark Twente duurzaam te bevorderen en daarmede een courante vestigingsplaats in stand te houden’. Door uitgifte in erfpacht (landlease) is het lidmaatschap van bedrijven op lange termijn geborgd. In geval van verkoop van het erfpachtrecht, gaat het lidmaatschap aan de coöperatieve vereniging en de hiermee samenhangende betalingsverplichting, over naar de volgende eigenaar.
In de contracten met gevestigde bedrijven is als uitgangspunt benoemd dat de verantwoordelijkheid voor de parkmanagement voorzieningen op termijn wordt overgedragen aan de coöperatie. Tot op heden is het RBT verantwoordelijk voor het beheer van de gerealiseerde voorzieningen (zie ook paragraaf 3.3) en kent de coöperatieve vereniging (in financiële zin) feitelijk een slapend bestaan. Het Dagelijks Bestuur is in gesprek met het bestuur van de coöperatie gesproken over de overdracht van taken en verantwoordelijkheden. Wens is om deze overdracht bij beëindiging van de gemeenschappelijke regeling te formaliseren. 4.5
Grondbeleid
4.5.1 De grondexploitatie Belangrijk doel van RBT is het voorzien in de behoefte aan bouwgrond voor met name grote ruimtevragers ( > 2 hectare). Dit omwille van het behoud en uitbreiding van werkgelegenheid in Twente. Bij start van het project is er voor gekozen om daartoe een actief grondbeleid te voeren. Inmiddels is alle benodigde grond in bezit van RBT. In deze paragraaf wordt ingegaan op de actuele waardering van de in het kader van het grondbeleid verrichte investeringen en daarbij gehanteerde uitgangspunten. De risicoanalyse en gevoeligheidsanalyse komen in paragraaf 4.5.2 aan de orde.
Actuele waardering en daarbij gehanteerde uitgangspunten De boekwaarde van de t/m 31-12-2024 gerealiseerde investeringen is € 8,8 miljoen positief. Dit betreft het saldo van € 171,3 miljoen aan gerealiseerde kosten en € 180,1 miljoen aan gerealiseerde opbrengsten. De grondexploitatiebegroting wordt jaarlijks opgesteld en geactualiseerd, om inzicht te verkrijgen in het eindresultaat van het project. Overeenkomstig de gemeenschappelijke regeling komt dit resultaat toe aan de deelnemers. In de volgende tabel wordt de actuele grondexploitatie vereenvoudigd weergegeven.
pagina
16 van 29
Grondexploitatiebegroting Boekwaarde per 31-12-2024 (BW) Kosten nominaal Kostenstijging 1,00% Rente (nog te realiseren) Nog te maken kosten (K)
Op EW
Op NCW
-8.802.635
-8.802.635
2.756.632
2.970.454
7.438.756
7.255.993
2.904.036 100.452 -247.855
Opbrengsten nominaal Opbrengstenstijging Nog te realiseren opbrengsten (O)
6.925.720 513.036
4.285.539
Economische waarde (O-K) 2027 Resultaat op Ew per 31-12-2027 (BW + K - O) 2025 Resultaat op NCW per 1-1-2025 (bij 1% rente)
-13.484.759
2025 Resultaat op NCW - teruggerekend op basis van 2% inflatie (BBV)
-13.088.174 -12.706.989
Tabel 13: Vereenvoudigde weergave van de grondexploitatie per 1-1-2025 (in euro’s). Het resultaat is berekend op basis van een begroting van (op eindwaarde) € 2,8 miljoen aan nog te maken kosten en € 7,4 miljoen aan nog te realiseren opbrengsten. In onderstaande tabel worden de daarbij gehanteerde rekenkundige parameters weergegeven. 2025
2026
2027
Rentetoerekening
1%
1%
1%
Kostenstijging
3,2%
2,7%
2,7%
Opbrengstenstijging
3,2%
2,7%
2,7%
Tabel 14: overzicht van in de grondexploitatie gehanteerde rekenparameters De rentekosten zijn begroot op basis van (afronding van) de omslagrente. De kosten- en opbrengstenstijging is begroot op basis van de Macro Economische Verkenning van het Centraal Planbureau.
Verschillen ten opzichte van 2024 Afgelopen jaar werd een winst van € 11,9 miljoen begroot, op eindwaarde per 31-12-2025. De geactualiseerde grondexploitatie sluit op een winst van € 13,5 miljoen op eindwaarde per 31-12-2027. De belangrijkste verschillen zijn als volgt: - plankosten die samenhangen met beëindiging van de gemeenschappelijke regeling maken niet langer deel uit van de grondexploitatie. Hiervoor is een voorziening getroffen ten laste van het resultaat over 2024. - in de grondexploitatie is niet langer rekening gehouden met de investering in een extra in- en uitgaande rijbaan bij de carpoolplaats. Uit een onafhankelijk verkeersadvies bleek dat dit niet nodig is. - bij uitvoering van het bouw- en woonrijp maken deden zich aanbestedingsvoordelen voor en tevens is een kostenbijdrage ontvangen van één van de erfpachters - de raming van opbrengsten is op basis van inflatiecorrectie en hertaxatie bijgesteld en tevens is rekening gehouden met opbrengsten uit uitgifte t.b.v. nutsvoorzieningen.
pagina
17 van 29
Uitgifteprognose In de volgende grafiek wordt de in de grondexploitatie gehanteerde uitgifteprognose grafisch weergegeven en afgezet tegen de gerealiseerde uitgiften.
Figuur 4: Uitgifteprognose in m2, afgezet tegen de afgelopen jaren gerealiseerde uitgiften. Ten opzichte van vorig jaar is de uitgifteprognose met twee jaar verlengd. Reden hiervoor is dat Enexis heeft aangegeven op dit moment geen transportcapaciteit voor afname en/of teruglevering aan grootverbruik aansluitingen (>3x80 ampère (A)) te kunnen aanbieden, vanwege congestie op het net van TenneT. Verwachting van Enexis is dat vanaf 2027 geleidelijk weer grotere aansluitingen mogelijk zijn. De uitgifteplanning sluit daarop aan. In onderstaande tabel wordt een toelichting gegeven op de prognose. Over drie kavels is RBT in gesprek met partijen. Deze kavels worden in 2025 door middel van een selectieprocedure op de markt gebracht. Prognose afname in grondexploitatie in m2
Uit te geven kavels
2025
2026
2027
status
Kavel naast brandstofverkooppunt
23.558
gesprekken vinden plaats
Kavel achter Emergo
9.488
gesprekken vinden plaats
Kavel naast blusvoorziening
2.025
gesprekken vinden plaats
Erve 't Wolbert
6.347
Totaal
41.418
Tabel 15: uitgifteprognose en in 2024 gerealiseerde transacties 4.5.2 Gevoeligheidsanalyse grondexploitatie Om inzicht te krijgen in het financieel effect van een (beperkte) aanpassing van de in de berekening gehanteerde rekenkundige uitgangspunten, is een gevoeligheidsanalyse uitgevoerd. Dit is een vorm van scenario denken. In de volgende grafiek wordt de uitkomst van de gevoeligheidsanalyse gepresenteerd (op eindwaarde per 31-12-2027).
pagina
18 van 29
Figuur 5: gevoeligheidsanalyse: effect van bijstelling uitgangspunten grondexploitatie (op eindwaarde per 31-12-2025, bedragen x 1 miljoen euro) Uit de grafiek blijkt dat een bijstelling van de grondprijzen verhoudingsgewijs het grootste effect heeft. De impact van rente, kostenstijging en opbrengstenstijging is relatief beperkt. Dat hangt samen met de nog beperkte looptijd van de grondexploitatie: het grootste deel van de kosten en opbrengsten is al gerealiseerd. 4.6 Weerstandsvermogen en risicobeheersing Conform artikel 22 en 27 van de gemeenschappelijke regeling staan de deelnemers garant voor alle verplichtingen van (en delen zij in het resultaat van) RBT, overeenkomstig de vastgelegde verdeelsleutel. Hierna wordt een toelichting gegeven op de risico’s per programma en de mate waarin eventuele tegenvallers kunnen worden opgevangen.
Grondexploitatie In de gemeenschappelijke regeling wordt toegelicht (in artikel 22) dat naast het resultaat van de grondexploitatie jaarlijks een risicoprofiel wordt vastgesteld door het Algemeen Bestuur. Ter bepaling van dit profiel is een financiële risicoanalyse uitgevoerd, waarmee de grondexploitatiebegroting (en daarmee het begrote resultaat) in een breder perspectief wordt geplaatst. Dit op basis van een monte carlo simulatie. Uit deze (rekenkundige) analyse volgt dat het eindresultaat zich met 80% zekerheid in een bandbreedte begeeft van + € 0,7 miljoen (een winst van € 14,2 miljoen) en - € 0,7 miljoen (een winst van € 12,8 miljoen) op eindwaarde per 31-12-2027. Daarbij zijn de meest extreme scenario’s buiten beschouwing gelaten. Ten opzichte van vorig jaar is het (neerwaarts) risico beperkt (van +/- € 1,2 miljoen naar +/- € 0,7 miljoen). Reden hiervoor is dat ten opzichte van vorig jaar een groter aandeel in de totale kosten en opbrengsten is gerealiseerd, waardoor het effect van risico’s afneemt. In 2021 was voor het eerst sprake van een winstgevende grondexploitatie. Het BBV schrijft voor dat deze winst geleidelijk wordt genomen, naar rato van de voortgang van het project. Dit op basis van de methode ‘percentage of completion’, waarbij enkel winst wordt genomen waarover voldoende zekerheid bestaat. In onderstaande tabel wordt dit uitgewerkt.
Op basis van de door de commissie BBV vastgestelde spelregels is t/m 2023 een winst van € 11,6 miljoen genomen en wordt in 2024 een winst van (afgerond) € 2,0 miljoen genomen. Dit wordt in onderstaande tabel toegelicht.
pagina
19 van 29
Winstneming grondexploitatie Totaal 174.027.847 € 187.512.605 € 13.484.759 -647.601 12.837.158
Kosten Opbrengsten Resultaat op eindwaarde Af: risico (kans x gevolg) Gecorrigeerd resultaat Percentage of completion Totaal te nemen winst Af: al genomen winst Te nemen winst in 2024
95% € € €
Gerealiseerd % realisatie Nog te maken Risico Kans x gevolg 171.271.215 98% € 2.756.632 10,0% € 275.663 180.073.850 96% € 7.438.756 5,0% € 371.938 Risico-afslag: € 647.601
98% x 96%
12.132.622 10.103.484 2.029.138
Tabel 16: winstneming grondexploitatie In de berekening is rekening gehouden met een risicocorrectie van € 0,65 miljoen, gebaseerd op 10% hogere kosten en 5% lagere opbrengsten. De gehanteerde risicopercentages zijn gelijk aan voorgaande jaren. Omdat een risicocorrectie wordt toegepast, bestaat er een relatief hoge mate van zekerheid dat niet te veel winst wordt genomen. Ter vergelijking: de risicoanalyse laat, bij 80% zekerheid c.q. acceptatie van 10% restrisico, een vergelijkbare maximale verslechtering zien.
Erfpachtbedrijf Het erfpachtbedrijf kent jaarlijks een resultaat. Bij vaststelling van de begroting 2018 is besloten om een bestemmingsreserve in te richten, waaruit (eventuele) tegenvallers uit de erfpachtexploitatie kunnen worden gedekt. De financiële risico’s zijn overigens relatief beperkt. Indien een erfpachter gedurende twee achtereenvolgende jaren in verzuim is de canon te betalen, kan het erfpachtrecht worden opgezegd door RBT. De erfpachter is in dat geval verplicht om het perceel grond terug te leveren, inclusief het daarop gerealiseerde gebouw. Vervolgens zal RBT een openbare verkoping organiseren en wordt de opbrengst uit deze verkoop uitgekeerd aan de (hypotheekhouder van) erfpachter (na aftrek van het bedrag dat erfpachter nog verschuldigd is aan RBT). De bestemmingsreserve dient om de canon voor te schieten, totdat de verkoopopbrengst wordt uitgekeerd. Daarnaast is het denkbaar dat de opbrengst onvoldoende is om het aan RBT verschuldigde bedrag te dekken. Dat speelt bijvoorbeeld indien de opstallen nog in aanbouw zijn of indien sprake is van een zeer ernstige bodemverontreiniging. De kosten van sloop en/of sanering kunnen dan uit de bestemmingsreserve worden gedekt. Op dit moment is voor 53,3 ha gekozen voor betaling van een jaarlijkse canon en daarnaast verloopt de verhuur van de ondergrond van de containerterminal (3 ha.) via het erfpachtbedrijf.
Gelet op de voorgenomen beëindiging van de gemeenschappelijke regeling heeft het Dagelijks Bestuur besloten om het Algemeen Bestuur voor te stellen om de bestemmingsreserve op te heffen en het saldo (€ 1.000.000) te storten in de Algemene Reserve. Eventuele tegenvallers worden verrekend met de algemene reserve.
Parkmanagement In de overeenkomsten met bedrijven, algemene uitgiftevoorwaarden en statuten van de coöperatie is aangegeven dat de voorzieningen op termijn in erfpacht worden uitgegeven aan de coöperatieve vereniging parkmanagement. Tot die tijd is RBT verantwoordelijk voor het beheer en onderhoud van de gerealiseerde voorzieningen (de blusvoorziening en de camera’s) en verzorgt RBT de inning van de jaarlijkse contributiebijdrage (Deelcanon B). Bij vaststelling van de jaarstukken 2019 is besloten om een bestemmingsreserve parkmanagement in te stellen, waarin het exploitatiesaldo (het verschil tussen de door bedrijven betaalde contributie en de daaruit verrichte uitgaven) jaarlijks wordt gestort. In 2024 is een positief resultaat van € 462.781 gerealiseerd. Gelet op de voorgenomen beëindiging van de gemeenschappelijke
pagina
20 van 29
regeling heeft het Dagelijks Bestuur besloten om het Algemeen Bestuur voor te stellen om de bestemmingsreserve op te heffen en het saldo (€ 1.539.946 ) te storten in de Algemene Reserve.
Investeringsbudget In 2016 hebben de deelnemende gemeenten en de provincie Overijssel een investeringsbudget ter beschikking gesteld van € 9 miljoen. Dit budget is in de periode 2017 t/m 2021 ingelegd en gestort in de reserve investeringsbudget. In totaal is € 3,8 miljoen uit de reserve onttrokken, ten behoeve van de realisatie van T-Port Logistic Campus en de vestiging van Bleckmann. Binnen het Algemeen Bestuur en met raden en staten is afgesproken dat het investeringsbudget (door het Dagelijks Bestuur en gemotiveerd) wordt aangewend voor 1. maatwerk in acquisitie en 2. investeringen die het duurzame karakter van het XL Park versterken. Van het ingelegde budget is per 31-12 € 5,2 miljoen nog niet besteed. Het Dagelijks Bestuur heeft ingestemd met het principe om vanuit het investeringsbudget € 3,5 miljoen te investeren in de inrichting van een virtueel lokaal energiesysteem, laadinfrastructuur en batterijen. Definitieve besluitvorming over de investering (door het DB) vindt plaats na verdere uitwerking van de business case en nadat duidelijkheid bestaat of de aangevraagde subsidie wordt toegekend.
Algemene reserve In onderstaande tabel wordt de algemene reserve weergegeven, voor en na resultaatbestemming. Gelet op de voorgenomen beëindiging van de gemeenschappelijke regeling heeft het Dagelijks Bestuur besloten om het Algemeen Bestuur voor te stellen om de bestemmingsreserve parkmanagement en de bestemmingsreserve erfpacht op te heffen en het saldo te storten in de algemene reserve. Algemene reserve per 1-1-2024
6.654.624
Voorstel DB: dotatie resultaat 2024 aan algemene reserve
3.858.276
Voorstel DB: opheffen bestemmingsreserve parkmanagement en dotatie aan algemene reserve
1.539.946
Voorstel DB: opheffen bestemmingsreserve erfpacht en dotatie saldo aan algemene reserve
1.000.000
Algemene reserve na resultaatbestemming (besluitvorming door het algemeen bestuur)
13.052.846
Aandeel Almelo
3.002.155
Aandeel Borne
1.044.228
Aandeel Enschede
3.002.155
Aandeel Hengelo
3.002.155
Aandeel Overijssel
3.002.155 13.052.846
Tabel 15: algemene reserve en aandeel daarin per deelnemer Het resultaat over 2021 is uitgekeerd aan de deelnemers. Om voldoende liquide te blijven is daar in 2022 en 2023 niet voor gekozen en is dit ook voor het boekjaar 2024 niet het voorstel. Daarbij speelt een rol dat 1. in 2024 twee leningen afliepen terwijl nog wel sprake is van financieringsbehoefte, 2. de rente de afgelopen jaren fors is toegenomen en 3. de gemeenschappelijke regeling naar verwachting in 2025 wordt beëindigd. Door het resultaat binnen RBT te reserveren, wordt het aantrekken van nieuwe leningen zoveel mogelijk te voorkomen. Kengetallen BBV Bij ministeriële regeling wordt voorgeschreven dat gemeenten en provincies met ingang van 2016 kengetallen moeten vaststellen en opnemen in hun begroting en jaarverslag (Regeling van de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties van 9 juli 2015, nr. 2015-0000387198). De regeling geldt ook voor gemeenschappelijke regelingen. Het betreft kengetallen als de netto schuldquote, de solvabiliteitsratio, de
pagina
21 van 29
belastingcapaciteit en een kengetal dat de boekwaarde van de grondexploitatie uitdrukt als percentage van de totale baten in de begroting. Een aantal specifieke eigenschappen van de organisatie van RBT maakt dat deze kengetallen voor RBT geen toegevoegde waarde hebben. Zo is RBT volledig met vreemd vermogen gefinancierd, zijn de activiteiten van RBT naar hun aard eindig in de tijd en bestaan de baten en lasten van RBT bijna volledig uit aan de grondexploitatie gerelateerde kasstromen. De kengetallen zijn om die reden niet opgenomen in de begroting. Er is wel een separate notitie beschikbaar waarin de kengetallen worden weergegeven. Deze notitie is als bijlage toegevoegd bij de jaarstukken over 2024.
pagina
22 van 29
5.
De financiële begroting
5.1
De geprognosticeerde balans
In onderstaande tabel wordt een overzicht gegeven van de geprognosticeerde ontwikkeling van de balansposten. Balans 2024 en geprognosticeerde balans 2024
2025
2026
2027
2028
2029
4.772.846 63.252.833
4.666.420 62.669.976
4.558.398 62.067.073
4.448.756 61.443.428
4.337.468 60.798.317
4.224.512 60.130.990
1.783.639
1.501.475
1.216.490
719.983
427.182
131.454
69.809.318
68.837.871
67.841.962
66.612.166
65.562.967
64.486.956
-8.802.636 12.132.622 3.329.986
-7.378.966 12.369.145 4.990.179
-6.392.319 12.534.375 6.142.056
-13.484.758 13.484.758 -0
-
-
163.364 -
163.364 -
163.364 -
163.364 -
163.364 -
163.364 -
302.169
2.011.473
-1.599.330
-2.126.983
-14.843.193
-22.439.916
34.741 28.899 951.313 4.810.472
34.741 28.899 17.432 7.246.088
34.741 28.899 17.432 4.787.162
34.741 28.899 17.432 -1.882.547
34.741 28.899 17.432 -14.598.757
34.741 28.899 17.432 -22.195.480
Totaal vaste en vlottende activa
74.619.790
76.083.959
72.629.123
64.729.620
50.964.211
42.291.477
Passiva Vaste passiva Eigen vermogen Algemene reserve Toevoeging bestemmingreserve parkm./erfpacht aan algemene reserve Resultaat in jaar Bestemmingsreserve investeringsbudget
6.654.624 2.539.946 3.858.276 5.202.512
13.052.846
14.532.960
16.002.073
17.859.399
18.944.949
1.480.114 5.052.512
1.469.113 1.552.512
1.857.326 1.552.512
1.085.550 1.552.512
1.068.367 1.552.512
1.793.983
1.989.967
566.018
809.188
958.230
1.217.128
Activa Vaste activa Immateriële vaste activa Materiele vaste activa Investeringen met een economisch nut * gronden en terreinen * erfpachtsgronden Investeringen in de openbare ruimte met een maatschappelijk nut * parkmanagement Financiele vaste activa Totaal vaste activa Vlottende activa Voorraden Boekwaarde grondexploitatie Winstneming (cumulatief, incl. in jaar) Bouwgrond in exploitatie Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan een jaar Vorderingen op openbare lichamen Overige vorderingen Liquide middelen Banksaldi (sluitpost) Overlopende activa Per saldo te ontvangen omzetbelasting Transitoria Vooruitbetaalde kosten Overige (Nederlandse overheidslichamen) Totaal vlottende activa
Voorzieningen Voorzieningen voor verplichtingen, verliezen en risico's Vaste schulden, met een rentetypische looptijd van een jaar of langer Opbrengstwaarde erfpacht Rijk (haven) Onderhandse leningen van binnenlandse banken en overige financiele instellingen Totaal vaste passiva
416.986
416.986
416.986
416.986
416.986
416.986
53.000.000 73.466.327
53.000.000 74.992.425
53.000.000 71.537.589
43.000.000 63.638.086
28.000.000 49.872.677
18.000.000 41.199.943
Vlottende passiva Netto vlottende schulden met een rentetypische looptijd korter dan een jaar. Opgenomen kasgeldleningen Overige schulden Crediteuren
-
-
-
-
-
-
294.227
294.227
294.227
294.227
294.227
294.227
37.667 821.569
37.667
37.667
37.667
37.667
37.667
759.640
759.640
759.640
759.640
759.640
Overlopende passiva Transitorische rente Per saldo verschuldigde omzetbelasting Vooruitontvangen reserveringsvergoedingen Overige vooruitontvangen en nog te betalen bedragen Totaal vlottende passiva
1.153.463
1.091.534
1.091.534
1.091.534
1.091.534
1.091.534
Totaal vaste en vlottende passiva
74.619.790
76.083.959
72.629.123
64.729.620
50.964.211
42.291.477
Tabel 16: geprognosticeerde balans 5.2
Toelichting op de geprognosticeerde balans
In onderstaande tabel wordt de geprognosticeerde ontwikkeling van het in erfpachtgronden geïnvesteerd vermogen gespecificeerd. De erfpachtgronden worden in vijftig termijnen geleidelijk afgewaardeerd. Op de ondergrond van de kade wordt niet afgeschreven (conform BBV). Voor het overslagterrein geldt een afschrijvingstermijn van vijftien jaar (in lijn met de gesloten huurovereenkomst).
pagina
23 van 29
Ontwikkeling voorraad erfpachtgronden
Jaarrekening 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Geinvesteerd vermogen per 1-1-
63.816.344
63.252.833
62.669.976
62.067.073
61.443.428
60.798.317
-563.511
-582.858
-602.902
-623.645
-645.112
-667.327
Geinvesteerd vermogen per 31-12
63.252.833
62.669.976
62.067.073
61.443.428
60.798.317
60.130.990
Ontwikkeling voorraad huurgronden
Jaarrekening 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Geinvesteerd vermogen per 1-1
4.890.230
4.772.846
4.666.420
4.558.398
4.448.756
4.337.468
Uitgifte in jaar Afschrijving in jaar
0 -117.384
-106.426
-108.022
-109.642
-111.287
-112.956
Uitgifte in jaar Afkoop in jaar Afwaardering in jaar
Meerjarenraming 2027 2028
Meerjarenraming 2027 2028
2029
2029
Geinvesteerd vermogen per 31-12
4.772.846
4.666.420
4.558.398
4.448.756
4.337.468
4.224.512
Totaal in erfpacht en huurgronden geinv. vermogen per 31-12
68.025.679
67.336.396
66.625.471
65.892.184
65.135.785
64.355.502
Tabel 17: geprognosticeerde ontwikkeling van het in het erfpachtbedrijf geïnvesteerd vermogen Voor 59% van de portefeuille geldt dat dat erfpachters op 31-12-2027 de keuze hebben om opnieuw tien jaar een canon te voldoen of de resterende grondwaarde af te kopen. In voorliggende begroting is verondersteld is dat zij erfpachters de huidige werkwijze continueren en dus niet over gaan tot afkoop. Indien deze erfpachters daar wél voor kiezen neemt het geïnvesteerd vermogen per 31-12-2027 af met € 36,5 miljoen.
pagina
5.3
24 van 29
De begroting van lasten en baten
In onderstaande tabel worden de lasten en baten per programma weergegeven en afgezet tegen het in 2024 gerealiseerde resultaat. Overzicht baten en lasten
Lasten per programma: * grondexploitatie * idem: verrekening met onderhanden werk * erfpachtbedrijf * beheer parkmanagement voorzieningen * realisatie nieuwe openbare kade * beheer openbare ruimte * investeringen in parkmanagement * idem: verrekening met balans * afschrijving parkmanagement * lasten parkmanagement * bovenwijkse voorzieningen * liquidatie GR * energyhub * vennootschapsbelasting (globale schatting)
Baten per programma: * grondexploitatie * erfpachtbedrijf * beheer parkmanagement voorzieningen * realisatie nieuwe openbare kade * beheer openbare ruimte * baten parkmanagement
Saldo van baten en lasten: (excl. reserve mutaties) Reservemutaties Onttrekking aan investeringsbudget (energiehub) Totaal Resultaat (incl. mutatie reserves) Waarvan: Erfpachtbedrijf Beheer parkmanagement Afschrijving parkmanagement Lasten en baten parkmanagement Bovenwijkse voorzieningen Winstneming grondexploitatie Beeindiging GR incl. dotatie aan voorziening Vennootschapsbelasting
Resultaatbestemming (voorstel in het kader van de jaarrekening) Storting in de algemene reserve
Jaarrekening 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Meerjarenraming 2027 2028
1.420.902 -911.809 1.121.251 598.674 129.810 433.119 240.819 -142.781 300.000 81.996 387.728 -137.101 3.522.608
1.423.670 -1.660.193 1.554.324 685.431 381.825 17.836 -17.836 300.000 17.836 -
986.647 -1.151.877 1.557.330 626.689 181.618 15.015 -15.015 300.000 15.015 -
346.317 6.142.056 1.691.745 647.533 185.251 12.165 196.508 300.000 -196.508 210.426
1.793.502 669.196 188.956 7.200 -7.200 300.000 7.200 -
1.807.014 691.712 192.735 4.272 -4.272 300.000 4.272 -
150.000 461.706 3.314.599
3.500.000 479.344 6.494.766
745.868 10.281.361
474.489 3.433.342
467.977 3.463.710
-2.538.231 -3.120.231 -1.061.454 -129.810 -433.119 -98.038 -7.380.884
-3.196.561 -1.066.327 -381.825 -4.644.713
-3.215.684 -1.066.577 -181.618 -4.463.879
-7.438.756 -3.224.471 -1.081.537 -185.251 -208.672 -12.138.687
-3.233.433 -1.096.503 -188.956 -4.518.891
-3.242.575 -1.096.768 -192.735 -4.532.077
-3.858.276
-1.330.114
2.030.887
-1.857.326
-1.085.550
-1.068.367
-
-150.000 -150.000
-3.500.000 -3.500.000
-
-
-
-3.858.276
-1.480.114
-1.469.113
-1.857.326
-1.085.550
-1.068.367
-1.998.980 -462.781 300.000 81.996 -2.029.138 387.728 -137.101 -3.858.276
-1.642.237 -380.896 300.000 17.836 -236.523 461.706 -1.480.114
-1.658.354 -439.887 300.000 15.015 -165.230 479.344 -1.469.113
-1.532.726 -434.004 300.000 -196.508 210.426 -950.383 745.868 -1.857.326
-1.439.931 -427.307 300.000 7.200 474.489 -1.085.550
-1.435.560 -405.056 300.000 4.272 467.977 -1.068.367
3.858.276 3.858.276
1.480.114 1.480.114
1.469.113 1.469.113
1.857.326 1.857.326
1.085.550 1.085.550
1.068.367 1.068.367
2029
Tabel 18: saldo van lasten en baten De komende jaren wordt een positief resultaat voorzien. Dit resultaat hangt voor een belangrijk deel samen met de exploitatie van erfpachtgronden (inclusief verhuur containerkade). Indien erfpachters gebruik maken van de eerste afkoopmogelijkheid dan valt het in 2028 en 2029 gepresenteerde resultaat € 0,8 miljoen lager uit In de volgende paragraaf wordt het verwachte resultaat per programma gespecificeerd en toegelicht.
pagina
5.4
25 van 29
Toelichting op de begroting van lasten en baten
Grondexploitatie In onderstaande tabel wordt een weergave gegeven van de in het kader van de grondexploitatie begrote lasten en baten. Dit afgezet tegen de jaarrekeningcijfers over 2024. Grondexploitatie
Jaarrekening 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Meerjarenraming 2027 2028
Boekwaarde grondexploitatie per 1-1
-7.685.307
-8.802.636
-7.378.966