BijlAGE 4 Rapportage Inventarisatie en meerwaarde van campussen in Nederland

500 Lifeport Kennispark Nijmegen

0

Brightlands Chemelot Campus

Pivot Park

Automotive Campus

TU/e Campus

Watercampus

NL Space Campus -500 -40%

-20%

0%

20%

40%

60%

Procentuele groei 2018 – 2024 Vet = volwassen campussen  Buck Consultants International, 2024

80%

100%

120%

140%

* De Brainport Industries Campus had in 2018 nog 0 werkzame personen. Dit betreft dus niet de werkelijke procentuele groei in werkgelegenheid

29

Ontwikkeling werkgelegenheid kennis- en onderzoeksinstellingen op de 20 campussen in de groei & volwassenfase  De werkgelegenheid nam bij kennisen onderzoeksinstellingen op volwassen- en groeicampussen in de afgelopen 6,5 jaar met 27.500 werkzame personen toe, een toename van 27%  Dit betreft werkgelegenheid bij op de campussen/science parks gevestigde universiteiten, universitaire medisch centra, hogescholen, andere opleidingsen onderzoeksinstituten zoals TNO. In totaal zijn bijna 130.000 personen hier werkzaam  De ontwikkelingen bij manifeste kennisdragers zoals kennis- en onderzoeksinstellingen zijn relevant omdat dit bijdraagt aan de robuustheid en kracht van 2 van de 4 kernelementen van een campus (manifeste kennisdragers en actieve open innovatie) beschreven in hoofdstuk 1  Buck Consultants International, 2024

Utrecht Science Park Campus Groningen Lifeport Kennispark Nijmegen Leiden Bio Science Park TU Delft Campus Brightlands Maastricht Health Campus TU/e Campus Wageningen Campus Kennispark Twente Amsterdam Science Park NL Space Campus High Tech Campus Eindhoven Brainport Industries Campus Watercampus Automotive Campus Brightlands Chemelot Campus Noviotech Campus Biotech Campus Delft High Tech Systems Park Pivot Park 0

5000 Aantal 2018

10000

15000

Toename 2018 - 2024

20000

25000

30000

Vet = volwassen campussen

30

Totale werkgelegenheid (bedrijven + kennisinstellingen) op de 20 campussen in de groei & volwassenfase  In totaal werken (bij bedrijven en kennisinstellingen) nu bijna 200.000 Campus Groningen personen op de 20 campussen in Lifeport Kennispark Nijmegen groei- en volwassenfasen TU Delft Campus  Het gaat om zo’n 70.000 werknemers High Tech Campus Eindhoven bij bedrijven en bijna 130.000 Brightlands Maastricht Health Campus personen bij kennis- en Wageningen Campus TU/e Campus onderzoeksinstellingen Kennispark Twente  Het totaal aantal werkzame personen Amsterdam Science Park nam met bijna 50.000 personen toe NL Space Campus op deze campussen sinds 2018, een High Tech Systems Park groei van zo’n 34% Noviotech Campus  De op campussen/science parks Brightlands Chemelot Campus gevestigde kennisinstellingen Brainport Industries Campus profiteren van het campusBiotech Campus Delft Pivot Park ecosysteem omdat door hen Automotive Campus ontwikkelde kennis door bedrijven op Watercampus campus kan worden gevaloriseerd en 0 5.000 10.000 15.000 20.000 25.000 30.000 35.000 zo kan leiden tot economische en Categorie Groei Bedrijven Categorie Volwassen Bedrijven Categorie Groei Kennisinstellingen Categorie Volwassen Kennisinstellingen Bij kennisinstellingen 2024 Vet = volwassen campussen Bij bedrijven 2024 maatschappelijke meerwaarde Utrecht Science Park

Leiden Bio Science Park

 Buck Consultants International, 2024

31

Ontwikkeling in aantal Start-ups & Spin-offs  Het aantal start-ups is ruim verdubbeld, van zo’n 400 naar bijna 900 start-ups die gevestigd zijn op volwassen- en groeicampussen

1600

1400

1200

 Deze toename laat zien dat campussen aantrekkelijke locaties zijn waar veel jonge innovatieve bedrijven zich graag vestigen, zelfs als dat niet reeds hun thuisbasis is. Waar spin-offs namelijk voortkomen uit bestaande bedrijven of kennis- of onderzoeksinstellingen op de campus, komen start-ups van buiten de campus. Veel van deze start-ups zien dus de meerwaarde om zich op een campus te vestigen, en te profiteren van een aldaar aanwezig innovatieecosysteem

889

1000 408 800

600

400 671

583

200

0

 Daarnaast zijn er tevens bijna 600 spin-offs gevestigd op deze 20 volwassen- en groeicampussen  Buck Consultants International, 2024

2018

2024 Spin-offs

Start-ups

32

Scale-ups op Volwassen- en Groei-campussen  Uit de inventarisatie naar scale-ups bij de campussen blijkt dat ruim 6.000 werkzame personen werken bij 70 scale-ups op de 20 grootste campussen. Dat betreft enkel de (maximaal) 5 grootste scale-ups per campus, met minimaal 25 werkzame personen. Enkele voorbeelden van dergelijke scale-ups hiervan zijn beschreven in de kaders hier rechts  De grootste van deze 70 scale-ups bij campussen hebben een focus op sectoren zoals de sector Life Sciences & Health (voorbeeld: Utrecht Science Park, Leiden Bio Science Park en Pivot Park), IT (bijvoorbeeld Kennispark Twente) en verduurzaming (voorbeeld: Amsterdam Science Park). Door deze definitie van scale-ups betreft dit waarschijnlijk een onderschatting van het totale aantal omdat  scale-ups minder vaak worden meegeteld als zij opgehaalde financieringen met name gebruiken voor investeringen in hardware i.p.v. personeel. Zij investeren bijvoorbeeld in − nieuwe productiecapaciteit voor de productie van fotonica-chips, zoals door een bedrijf op de High Tech Campus Eindhoven − pilot plants voor het testen van nieuwe chemische toepassingen bijvoorbeeld door scale-ups op de Brightlands Chemelot Campus in Sittard-Geleen  scale-ups buiten de top 5 per campus niet zijn meegeteld  Buck Consultants International, 2024

Voorbeelden van scale-ups op campussen Campus Bedrijf Activiteiten

: Utrecht Science Park : Genmab : Biotech bedrijf gespecialiseerd in de creatie en ontwikkeling van ‘antilichaam’ medicijnen tegen kanker

Eerste jaar op de campus : 1999 Aantal Werknemers : 790 Campus Bedrijf Activiteiten

: Brightlands Maastricht Health Campus : Mosa Meat : Ontwikkelaar en producent van gekweekte rundvleesburger

Eerste jaar op de campus : 2016 Aantal werknemers : 175 Campus Bedrijf Activiteiten

: Amsterdam Science Park : Skytree : Ontwikkelaar van Direct Air Capturetechnologie ten behoeve van CO verwijdering en hergebruik

Eerste jaar op de campus : 2008 Aantal Werknemers : 60 33

Conclusies analyse & magneetwerking  Het aantal campussen en science parks dat in de fasen ‘ontwikkeling’, ‘groei’ of ‘volwassen’ zit stijgt van 29 in 2018 naar 35 nu  De categorie volwassen campussen groeit met 3, te weten de Noviotech Campus, Brainport Industries Campus en de Brightlands Maastricht Health Campus. Het aantal campussen in de groeifase bleef stabiel, onder andere door doorstroming van het High Tech Systems Park en Biotech Campus Delft vanuit de fase ontwikkeling naar groei  Op de 20 belangrijkste campussen zijn in de afgelopen 6,5 jaar 22.000 nieuwe arbeidsplaatsen bij bedrijven gerealiseerd. Het aantal bedrijven steeg met 900 in deze periode zodat er nu in totaal 3.000 bedrijven zijn gevestigd  De werkgelegenheid bij bedrijven op deze campussen nam met bijna 50% toe, terwijl de gemiddelde groei 17% betrof in de gemeenten waar zij zijn gevestigd.

De campussen zijn dus essentiële fysieke locaties als het gaat om groei van werkgelegenheid en nieuwe bedrijvigheid, innovatieversterking en versnelling van oplossingen voor maatschappelijke transities  Op deze 20 campussen werken naast de 70.000 werkzame personen bij innovatieve bedrijven ook nog 130.000 (+27.500) personen bij kennisinstellingen; die dragen mede bij dat dit fysieke plekken zijn voor nieuwe innovaties en kennis in Nederland, hetgeen dan weer nieuwe bedrijvigheid naar zich toetrekt  Die magneetwerking van deze locaties is ook te zien aan de verdubbeling in het aantal start-ups, van 400 tot 800 start-ups die op volwassen- en groeicampussen zijn gevestigd.  De groei in het aantal start-ups en andere bedrijven op campussen is het gevolg van de high tech ecosystemen op deze fysieke locaties, waarin de bedrijven interactie hebben met manifeste kennisdragers en andere innovatieve organisaties, er kennis-spillovers zijn, kennisvalorisatie tot nieuw innovaties leiden, ze gebruik kunnen maken van campusfaciliteiten, veel hoger opgeleid talent aanwezig is en een concentratie van high tech bedrijvigheid  Buck Consultants International, 2024

34

5

Context van de campussen

1 Campus Groningen – Categorie Volwassen Bestaat uit twee locaties: de Healthy Ageing Campus en de Zernike Campus, waar bedrijven en het UMC Groningen, de Rijksuniversiteit Groningen en de Hanzehogeschool werken aan thema’s zoals Healthy Ageing, Sustainable Society en Energy. De toename in het aantal bedrijven en werkgelegenheid komt voor een deel van spin-offs en start-ups, maar is in sterkere mate bij MKB-bedrijven en corporates

Dit hoofdstuk beschrijft in enkele zinnen per campus de achtergrond, focussectoren, locatie, relevante ontwikkelingen en eventuele bijzonderheden aangaande wel of niet meegenomen locaties of bedrijven in de telling

14 Watercampus – Leeuwarden – Categorie Groei De Watercampus is een centraal punt voor de Nederlandse watertechnologie Via de Water Alliance, het Centre of Expertise Water Technology en Wetsus is een breed ecosysteem van bedrijven en kennisinstellingen verbonden aan de Watercampus. Dat maakt de impact van de campus groter dan het relatief lage aantal bedrijven op de campus doet vermoeden. Veel verbonden bedrijven zijn gevestigd elders in Leeuwarden en (ver) daarbuiten

21 Dairy Campus Leeuwarden – Categorie Ontwikkeling Een onderzoek- en praktijkcentrum voor de melkveehouderij en de zuivelketen dat bestaat sinds 2016. De campus is onderdeel van de Wageningen Livestock Research, een onderzoeksinstituut van de Wageningen University & Research, en werkt samen met de hogescholen Van Hall Larenstein en Aeres en bedrijven zoals Friesland Campina

 Buck Consultants International, 2024

35

Context campussen – Overijssel 2 Kennispark Twente – Enschede – Categorie Volwassen Op Kennispark Twente zijn de Universiteit Twente en een breed scala aan bedrijven, waaronder veel innovatieve bedrijven, gevestigd. De focus is o.a. op ChipTech, MedTech, Robotica, Advanced Manufacturing, Materials en Smart IT. In totaal werken er ruim 11.000 werkzame personen verspreid over +/- 450 bedrijven, waarvan alleen de bedrijven in innovatieve sectoren zoals R&D, ICT, Technische diensten en High Tech productie in dit rapport zijn opgenomen (180 bedrijven en +/- 4.000 personen)

15 High Tech Systems Park – Hengelo – Categorie Groei Een innovatiepark dat zich ontwikkelt op het terrein van Thales, een wereldwijde speler op het gebied van electronica in Hengelo. De campus focust zich op het verbinden van scale-ups en volwassen bedrijven in de high tech sector. Het aantal bedrijven vervijfvoudigde sinds 2018. Thales is nog immer werkgever voor 2/3e van de werkzame personen op de campus

22 Technology Base Twente – Enschede – Cat. Ontwikkeling Op dit voormalige militaire vliegveld gelegen tussen Hengelo, Oldenzaal en Enschede ligt Technology Base Twente. Deze campus richt zich op thema’s zoals onbemande systemen (drones), Safety & Security en Advanced Materials & Manufacturing, en huisvest ook luchthaven gebonden bedrijvigheid. Het aantal bedrijven is gestegen; de spin-off/start-up ontwikkeling blijft achter  Buck Consultants International, 2024

36

Context campussen – Utrecht en Noord-Holland (1/2) 4 Utrecht Science Park – Categorie Volwassen Dit Science Park is (nu nog) verdeeld over de twee delen; het terrein aan de oostzijde van Utrecht waar innovatieve bedrijven het gebied delen met UMC Utrecht, Universiteit Utrecht en Hogeschool Utrecht, en de locatie in Bilthoven (voormalig RIVM-terrein). De belangrijkste thema’s voor de campus zijn gezondheid, duurzaamheid en de samenleving. Op de locatie Bilthoven zijn (11) Life Science & Health scale-ups en productiebedrijven gevestigd. Locatie Utrecht Science Park Zeist is recentelijk gestart als derde locatie

3 Amsterdam Science Park – Categorie Volwassen Bedrijven en kennisinstituten delen met de Faculteit Natuurkunde, Wiskunde en Informatica van de Universiteit van Amsterdam het Amsterdam Science Park aan de oostzijde van Amsterdam. De focus van de campus is op thema’s AI & Digital Innovation, Sustainability, Life sciences & Health en High tech systems & materials. Opening van twee grote gebouwen op de campus maakte de ruime verdubbeling in werkgelegenheid (ruim 3.100 werknemers) mogelijk

23 Energy & Health Campus – Petten – Cat. Ontwikkeling Een faciliteitencampus rondom de medisch nucleaire onderzoeksreactor in Petten die daar in de jaren ‘60 werd gebouwd. Bij een relatief beperkt aantal bedrijven en kennisinstellingen, werken bijna 2.000 mensen aan innovaties rondom gezondheid en energie. Partners en klanten bevinden zich voor een groot deel in andere Europese landen. Tevens is hier een vestiging van het Joint Research Centre van de Europese Commissie, directoraat Innovatie  Buck Consultants International, 2024

37

Context campussen – Utrecht en Noord-Holland (2/2) 24 Health & Innovation District – Amsterdam – Categorie Ontwikkeling Deze innovatiecampus is van start gegaan in 2021. Initiatiefnemer en trekker is de commerciële tak van bloedbank Sanquin. De primaire focus ligt dan ook op biotechnologie voor de gezondheidszorg, en veelal bloedgerelateerd. In 3 jaar tijd is het aantal (innovatieve) bedrijven ruim verdubbeld, al blijven Sanquin en haar dochterondernemingen vooralsnog de grootste werkgever. Het terrein wordt de komende jaren herontwikkeld

25 VU Campus – Amsterdam – Categorie Ontwikkeling Gelegen aan de westzijde van de Zuidas, ontwikkelt de VU Campus zich, op het terrein van de VU en het Vumc. De groei in het aantal bedrijven is o.a. mogelijk gemaakt door realisatie van het paviljoen VU Start-up en een sterkere focus van de VU op dit thema. Oncologie en neurologie zijn focusgebieden op de campus. Nieuwe gebouwen voor huisvesting van o.a. start-ups en spin-offs zijn in ontwikkeling

26 AMC Medical Business Park – Amsterdam – Categorie Ontwikkeling Deze campus is vooralsnog primair de vestigingslocatie van het AMC van de Amsterdam UMC. De meeste spin-offs zijn binnen de muren van het AMC gevestigd. Recent is een bedrijfsverzamelgebouw voor innovatieve LSH bedrijven geopend. Dit heeft echter nog niet geleid tot significante groei in bedrijvigheid en werkgelegenheid. Nieuwe vestigers hebben zich wel aangekondigd  Buck Consultants International, 2024

38

Context campussen – Zuid-Holland – Volwassen & Groei 5 Leiden Bio Science Park – Categorie Volwassen Dit science park huisvest de grootste concentratie van life science & health bedrijvigheid in Nederland, naast het LUMC, Naturalis en de Universiteit Leiden. De groei komt o.a. door groei in biotech-innovaties en ontwikkeling van innovatieprogramma’s. Accelerator PLNT, gelegen aan de andere zijde van het station, is meegenomen vanwege de relevantie voor ontwikkeling van nieuwe bedrijvigheid binnen het LBSP ecosysteem

6 TU Delft Campus – Categorie Volwassen Deze campus huisvest naast de TU Delft veel innovatieve high tech bedrijven. De TU Delft campus richt zich o.a. op Robotica, Quantum, Health & Tech en de energietransitie; innovaties worden getest op fieldlabs zoals The Green Village. Realisatie van nieuwe gebouwen voor start-ups en scaleups maakten groei mogelijk. Het ligt centraal tussen Delfttechpark en het te herontwikkelen Innovatiedistrict Delft, die niet zijn meegenomen in dit rapport

16 NL Space Campus – Noordwijk – Categorie Groei

17 Biotech Campus Delft – Categorie Groei

In Noordwijk ligt de NL Space Campus, met als primaire kennisdrager het European Space Research and Technology Centre van het European Space Agency. Het aantal bedrijven steeg significant, terwijl anderzijds het aantal werkzame personen afnam, o.a. door inkrimping na overnames en fusies bij enkele grotere bedrijven

Deze DSM locatie is sinds 2018 opengesteld voor de ontwikkeling van een open innovatiecampus, gelegen aan de noordzijde van Delft. De campus heeft een focus op industriële biotechnologie. Het aantal bedrijven groeide met enkele tientallen en ook het aantal werkzame personen steeg flink. De divisie Food & Beverage van DSM-Firmenich vestigt hier haar hoofdkantoor en DSM-Firmenich is ook de belangrijkste werkgever op het terrein

 Buck Consultants International, 2024

39

Context campussen – Zuid-Holland – Ontwikkeling 28 Dutch Innovation Park – Zoetermeer – Cat. Ontwikkeling Dit voormalige productieterrein van Siemens in Zoetermeer ontwikkelt zich van regulier bedrijventerrein naar een campus. De locatie richt zich op innovaties en R&D in de IT-dienstverlening, waar naast Siemens o.a. de lectoraten Cyber Security, Big Data en Zorg Technologie van de Haagsche Hogeschool zijn gevestigd. Relatief veel niet-innovatieve (+/- 15%) bedrijven zijn er gevestigd, die zijn niet meegeteld in dit rapport

27 Greenport Horti Campus – Bleiswijk – Cat. Ontwikkeling In Bleiswijk (gemeente Lansingerland) ligt de Greenport Horti Campus. De business unit Glastuinbouw van de Wageningen Universiteit & Research is met 100 arbeidsplaatsen hier de grootste werkgever. De andere kennisinstelling (1) en bedrijven (2) richten zich op kennisontwikkeling en advisering binnen de glastuinbouw

29 RDM Campus Rotterdam – Categorie Ontwikkeling

30 Rotterdam Square – Categorie Ontwikkeling

Op de historische werf van de Rotterdamsche Droogdok Maatschappij (RDM) is sinds 2009 plaats voor innovatieve bedrijven, testfaciliteiten, fieldlabs en techniekonderwijs van de Hogeschool Rotterdam en Techniek College Rotterdam (MBO). De focus van het onderwijs en veel bedrijven is op de haven en gerelateerde industrie, zoals digitalisering, offshore wind en waterstof

De Rotterdam Square campus is onderdeel van het terrein van het universitair medisch centrum Erasmus MC. De campus is gestart in 2022 en heeft met 10 bedrijven nog een kleine omvang. Het Erasmus MC (18.000 werkzame personen) is de manifeste kennisdrager en er is dan ook een sterke focus op Health, waarbij de combinatie met techniek wordt gezocht, o.a. i.s.m. de TU Delft en de Erasmus Universiteit

 Buck Consultants International, 2024

40

Context campussen – Gelderland 7 Wageningen Campus– Categorie Volwassen De Wageningen Campus richt zich op duurzame en gezonde voeding, voedselproductie en gezonde leefomgeving, verdeeld over de nabij elkaar gelegen locaties van Wageningen University & Research en het Business & Science Park Wageningen. Sinds 2018 vestigden zich hier veel start-ups (+74), als ook innovatiecentra van corporate bedrijven zoals Unilever en Flora Food Group.

8 Noviotech Campus – Nijmegen – Categorie Volwassen Op de Noviotech Campus zijn een mix van chipbedrijven zoals NXP, Ampleon en Nexperia, scale-ups, start-ups en verwante bedrijven gevestigd. Naast NXP is het gebouw 52Nijmegen het meest herkenbaar. Naast High Tech is Health een belangrijke focus, o.a. door de aanwezigheid van het Radboudumc in de stad. Door strategische samenwerking met de Lifeport Kennispark Nijmegen stromen bedrijven vanaf daar door naar deze locatie

18 Lifeport Kennispark Nijmegen – Categorie Groei

31 World Food Center – Ede – Categorie Ontwikkeling

Gelegen op het terrein van de Radboud Universiteit, nabij het Radboudumc en de Hogeschool Arnhem Nijmegen, zijn de 4 gebouwen van de Lifeport Kennispark Nijmegen (voorheen Mercator Science Park). Recent zijn nietpassende bedrijven uitgeplaatst en snel groeiende bedrijven aangemoedigd te verplaatsen naar de Noviotech Campus, Nijmegen, of Pivot Park, Oss. De absolute groei is daardoor beperkt, maar het aandeel innovatieve bedrijven steeg flink

Gelegen in de Foodvalley, waar ook de Wageningen Campus is gevestigd, ontwikkelt het World Food Center zich op een voormalig kazerneterrein in Ede, en is sinds 2020 geopend. De focus is op innovatie op het gebied van voedsel. Het stopzetten van een subsidie vorig jaar door de provincie betekent een streep door het World Food Experience dat hier zou worden gerealiseerd; de verdere ontwikkeling van het World Food Center gaat echter wel door

 Buck Consultants International, 2024

41

Context campussen – Noord-Brabant (1/2) 9 High Tech Campus Eindhoven – Categorie Volwassen Aan de zuidoostzijde van Eindhoven ligt dit voormalige R&D terrein van Philips, waar verder multinationals zoals NXP, Intel en Signify zijn gevestigd, als ook MKB bedrijven, start-ups en spin-offs van de corporate organisaties op de campus. De focus op de HTCE is op high tech oplossingen voor sectoren zoals AI, software/platformen, intelligente omgevingen & connecties, gezondheid en duurzaamheid.

10 TU/e Campus – Eindhoven – Categorie Volwassen Deze campus is gevestigd in het hart van Eindhoven, met als belangrijkste kennisdrager de Technische Universiteit Eindhoven. Het is een locatie waar vooral ruimte is voor vestiging van spin-offs en start-ups en beperkt voor grotere corporates. De groei in werkgelegenheid komt vooral door groei in de vestiging van nieuwe start-ups. Daarnaast werken kennisinstituten hier samen met bedrijven zoals ASML, dat ook onlangs heeft aangekondigd samenwerking op de campus sterk uit te breiden

11 Brainport Industries Campus – Eindhoven – Categorie Volwassen Deze relatief jonge campus aan de noordoostzijde van Eindhoven is gericht op innovatieve maakindustrie. Anders dan de twee andere volwassen Eindhovense campussen is het aantal spin-offs en start-ups hier (vooralsnog) beperkt. De BIC is gericht op high tech toeleveranciers die een essentiële schakel zijn voor high tech corporate bedrijven zoals NXP, Philips, Océ en ASML. Dat laatste bedrijf gaat haar activiteiten op de BIC zeer fors uitbreiden  Buck Consultants International, 2024

42

Context campussen – Noord-Brabant (2/2) 19 Pivot Park – Oss – Categorie Groei Deze faciliteitencampus is primair gericht op biopharma bedrijven. Pivot Park ontstond na vertrek van de R&D tak van Organon in Oss. Oud-Organon medewerkers startten daar met hun start-ups en sinds enkele jaren zijn de oude gebouwen volgestroomd. De groei komt o.a. voort uit spin-offs en vestiging van innovatieve bedrijven uit omliggende universiteitssteden zoals Nijmegen en Eindhoven

20 Automotive Campus – Helmond – Categorie Groei De Automotive Campus ligt aan de westzijde van Helmond, op een voormalige Daf/Nedcar locatie, en is onderdeel van de Brainport-regio. De focus is op innovaties voor de automotive sector, o.a. op smart en green mobility oplossingen. Een belangrijke anker is de Automotive tak van TNO. Het aantal bedrijven en werkzame personen steeg flink en door o.a. MBO-opleidingsinstituut SUMMA worden hier jaarlijks honderden vakmensen opgeleid

32 Spoorzone Tilburg – Categorie Ontwikkeling De Spoorzone is een voormalig industrieel terrein met o.a. werkplaatsen van de NS, dat grenst aan het station van Tilburg. Feitelijk een gebied dat tot innovatiedistrict wordt ontwikkeld, waar naast bedrijven ook veel ruimte is voor bewoners, horeca en retail. Dergelijke bedrijven zijn niet meegenomen in deze rapportage. De bedrijven die wel zijn opgenomen in dit rapport zijn veelal gelegen aan danwel de Locomotiefboulevard of de Burgemeester Broxlaan  Buck Consultants International, 2024

33 Gate 2 – Gilze-Rijen – Categorie Ontwikkeling Gate2 is gelegen naast de militaire vliegbasis Gilze-Rijen, en een initiatief van de triple helix organisatie Midpoint Brabant. De focus is op innovaties op het gebied van productietechnieken, simulatie en digitalisering voor het MKB. Tevens is het een locatie waar simulatietrainingen voor de luchtvaart en defensie plaatsvinden en biedt de campus faciliteiten voor opleidingen gericht op de maakindustrie. Het aantal bedrijven is sinds 2018 niet gegroeid 43

Context campussen – Limburg 12 Brightlands Chemelot Campus – Sittard-Geleen – Categorie Volwassen Deze innovatiecampus richt zich op groene chemie, circulaire materialen en biomedische toepassingen en ligt naast het Chemelot Industrial Park ten westen van Geleen. Op dit voormalige DSM terrein zijn grote werkgevers o.a. multinationals zoals Sabic en DSM te vinden, maar ook spin-offs zoals Avient en Envalior. Groei in het aantal bedrijven komt door groei van het aantal start-ups, terwijl de spin-offs zorgen voor de sterke groei in werkgelegenheid

13 Brightlands Maastricht Health Campus – Cat. Volwassen Deze naast het Maastricht UMC+ en Maastricht University gelegen science park focust zich op de life science & health sector. Innovatieve bedrijven zoals MosaMeat en ReGEN en forensisch instituut TMFI zorgde voor een groot deel van de significante groei van de campus in de afgelopen jaren. Andere grote bedrijven/instituten waar veel R&D plaatsvindt zijn o.a. Bayer, Ericsson en Medtronic

34 Brightlands Greenport Campus–Venlo – Cat. Ontwikkeling

35 Brigthlands Smart Services Campus – Heerlen – Cat. Ontwikkeling

Deze campus in Venlo richt zich op innovaties in de agrifoodsector, zoals gezonde en duurzame voeding, innovatieve teelt- en productiesystemen voor de voedselindustrie en bio-circulaire economie. De campus is ontwikkeld op het voormalige Floriade-terrein uit 2012. Uit die tijd stammen ook de realisaties van de vanaf de A73 goed herkenbare Innovatoren en Villa Flora. In de afgelopen jaren verdubbelde het aantal bedrijven en arbeidsplaatsen

De Smart Services Campus richt zich op AI, data-wetenschap en slimme digitale diensten voor o.a. tegengaan van armoede en ondersteuning van de publieke sector. Anders dan bij andere campussen bestaat deze campus uit één gebouw, dat voor zo’n 90% vol zit. Pensioenuitvoerder APG was één van de initiatiefnemers en trekkers op de campus. Het aantal (werknemers bij) start-ups daalde, het totaal aan bedrijven en werkzame personen steeg

 Buck Consultants International, 2024

44

6

Observaties reikwijdte campussen

Veel volwassen-, groei-, en ook sommige campussen in de ontwikkelingsfase hebben een impact die verder gaat dan groei in bedrijvigheid en werkgelegenheid (in nieuwe technologie) ter plekke en die vaak moeilijk te vatten is in data. Enkele observaties over die impact nemen we op in dit rapport om zo een beeld te schetsen van dergelijke effecten Die effecten buiten de campus zijn divers, in vorm en effect. Aangezien geen enkele campus hetzelfde is, zijn ook die effecten verschillend per campus. Hieronder staan de belangrijkste verschijningsvormen benoemd. Op de volgende pagina’s zijn deze verder beschreven inclusief enkele kenmerkende illustraties daarvan A B C D E

Campus kern en/of trekker breder economisch gebied Verplaatsingen van bedrijven naar buiten de campus Samenwerkende en complementaire campussen Campus als centrum of onderdeel van een netwerk Fieldlabs, onderzoekscentra en satelietlocaties buiten de campus

 Buck Consultants International, 2024

45

A Campus kern en/of trekker bedrijvigheid  De campussen zijn vaak beperkt in de fysieke ruimte die ze kunnen bieden en behouden die vaak voor aan bedrijven die direct het innovatie high tech ecosysteem versterken  Campussen vormen echter een belangrijke hotspot in een stad en regio, die ook andere bedrijven aantrekken vanwege bijvoorbeeld aantrekkingskracht op personeel, de mogelijkheid om faciliteiten te delen en de wens samen te werken en onderdeel te willen zijn van het ecosysteem op de campus. Dit zorgt ervoor dat naast of nabij de campus andere bedrijvigheid zich ontwikkelt

Illustratie 1 – Brightlands Chemelot Campus Het voormalige terrein van DSM in Sittard-Geleen is gesplitst in de Brightlands Chemelot Campus (BCC) en het Chemelot Industrial Park. Waar de BCC zich richt op innovaties in de chemie- en materialensector, vindt industriële productie plaats op het Industrial Park. Multinationals zoals Sabic maken hier gebruik van: zij produceren op het Industrial Park en het Sabic Technology & Innovation Center zit op de BCC

 Buck Consultants International, 2024

Illustratie 2 – Kennispark Twente Het Kennispark Twente is gelegen tussen Hengelo en Enschede en bestaat al zo’n 30 jaar. Inmiddels zijn, naast de Universiteit Twente, hier ruim 450 bedrijven gevestigd met 11.000 werkzame personen. Daarvan is ongeveer 40% R&D en/of hightech gerelateerde bedrijvigheid, maar ook andere bedrijven vinden het park een aantrekkelijke locatie en hebben zich in het gebied gevestigd, zoals veel zakelijke dienstverleners, handel en zorg- en welzijn bedrijven 46