Bijlage 4. IHP Enschede 2026-2055
Tekst van het document
VO
1.201
2031t/m 2040
Co nsent
Euro pa
PO
119
2041t/m 2055
Co nsent
Het P alet
PO
231
2041t/m 2055
Co nsent
Het P o ntem Co llege (P o o lmansweg)
SBO
98
2041t/m 2055
SKOE
Triangel
PO
494
2041t/m 2055
HSL
De Stedelijke M AVO
VO
289
2041t/m 2055
Termijn 2031-2040 • De Spinner: vervangende nieuwbouw of renovatie. • De Koning en St. Jan: vervangende nieuwbouw of renovatie waarbij de mogelijkheden voor een unielocatie onderzocht worden. • Het Bonhoeffer College Bruggertstraat: Zoals eerder vermeld werkt Carmel aan een strategisch huisvestingsplan en wordt een haalbaarheidsonderzoek uitgevoerd (zie deelgebied Wesselerbrink). Termijn 2041-2055 • Europa: de school zit onder de opheffingsnorm. Er wordt gekeken naar een huisvestingsoplossing in combinatie met de scholen in de Wesselerbrink, concreet De Zuidsprong. • De Triangel en het Palet: nieuwbouw of renovatie. De dependance van de Triangel aan de Meindert Hobbema wordt op korte termijn afgestoten. • Pontem Poolmansweg: deze locatie verdwijnt miv schooljaar 2026/2027. • De Stedelijke MAVO: deze locatie maakt onderdeel uit van een appartementencomplex en biedt huisvesting aan de wijklocatie van de bibliotheek.
Figuur 5-12 Deelgebied Enschede west incl. programmering
Referentie: 1650906-0072.0.1.
Pagina 26 van 53
5.13. Boekelo/Usselo Boekelo is een dorp in het westen van de gemeente Enschede. Tussen Boekelo en Enschede ligt het dorp Usselo. Boekelo en Usselo vormen het voedingsgebied dat inzichtelijk is gemaakt in de kaart. Termijn 2026-2030 • Marcellinus, Molenbeek Boekelo en Molenbeek Usselo: De scholen in Boekelo zijn geruild met Het Stroink en De Regenboog en naar voren gehaald ten opzichte van het eerdere IHP. De realisatie van een unielocatie is gepland voor de periode 2026-2030. Er zijn (grove) inpassingsstudies voor meerdere locaties gedaan. Momenteel wordt een haalbaarheidsonderzoek uitgevoerd.
Schoolbestuur
Schoolnaam
Sector
Leerlingentelling 1-10-2024
Term ijn
Co nsent
M o lenbeek - B o ekelo
PO
243
2026 t/m 2030
Co nsent
M o lenbeek - Usselo
PO
48
2026 t/m 2030
SKOE
De M arcellinus
PO
90
2026 t/m 2030
Figuur 5-13 Deelgebied Boekelo/Usselo incl. programmering
Referentie: 1650906-0072.0.1.
Pagina 27 van 53
5.14. Integrale programmering Om inzicht te geven in de voortgang en personele en financiële capaciteit zijn specifiek voor de projecten binnen termijn (0 tot 5 jaar) de doorlooptijden bepaald, zie figuur 5.14. Op basis van indicatieve doorlooptijden is het verwachte opleverjaar van elk project bepaald. 2021 2022 2023 2024 2025 2026 2027 2028 2029 2030 2031 2032 Periode 2020 t/m 2025 VO
uitvoering
Bonhoeffer van der Waalslaan 100-200-300 Gymlokalen Vd Waalslaan (3x) Extra gymlokaal vd Waalslaan/Innova/Wooldrik
PO
De Noorderkroon
VO
Innova incl. 1x gymlokaal
PO
Willem van Oranje, Jonge Helden, De Sterrenborgh Vervanging gymzaal Helmerhoek (2x)
Periode 2026, 2027, 2028, 2029 en 2030 VO
College Zuid, HSL IST
VO
ISK Locatie Mekkelholtspad
VO
Greijdanus
Gymlokalen Zuid (2x)
afgerond afgerond
Uitgangspunten • Het haalbaarheidsonderzoek wordt het eerste jaar opgestart, incl. vaststelling van de projectkaders. • Voor ontwerp/realisatie is rekening gehouden met een gemiddelde doorlooptijd van 3 jaar. De totale doorlooptijd is daarmee circa 4 jaar tot oplevering. • Indien het risicoprofiel van het project “hoog” is, wordt de doorlooptijd verlengd worden. Een risicoprofiel is hoog wanneer er aanvullende vraagstukken zijn gekoppeld aan het project. Denk aan; omgevingswet, locatiewijziging, stedelijke inpassing, samenwerking en tijdelijke huisvesting. Voor deze projecten wordt uitgegaan van een doorlooptijd van 6 jaar.
Extra gymlokaal ivm ISK
PO
Al Ummah/Tulp Vervanging gymlokaal Varviksw eg (1x)
PO PO
Het Zeggelt Meeuw enstraat Bonifatius, Menkotoren Vervanging gymlokaal Zaanstraat (1x)
PO
Paulus, De Zevenster Vervanging gymlokaal Schietbaanw eg (1x)
PO
De Kiem, OBS Willem Wilmink, Prinseschool Daalw eg Vervanging gymlokaal JP Coenstraat (1x)
PO
De Bron, De Fontein
PO
Wereldw ijs Noord Glanerbrug/Esmarke
PO
Marcellinus, Molenbeek Boeklo, Molenbeel Usselo
VO
Kottenpark College
Figuur 5-14 Integrale programmering termijn
Gymlokalen Kottenpark (2x)
t/m 2030, inclusief doorlooptijden
Referentie: 1650906-0072.0.1.
Pagina 28 van 53
6. Financiële doorrekening 6.1. Inleiding De gemeente Enschede werkt met de VNG-normering voor het bepalen van de ruimtebehoefte en de daarbij behorende financiële vergoeding. De VNGnormvergoeding wordt jaarlijks geactualiseerd Aan de normvergoeding worden geen gespecificeerde kwalitatieve eisen gesteld. Er dient minimaal voldaan te worden aan het Besluit bouwwerken leefomgeving (voorheen Bouwbesluit). Voor het IHP zijn aanvullende eisen gesteld vanuit gemeente en schoolbesturen. In dit hoofdstuk wordt nader ingegaan op de gewenste (basis) kwaliteit, de kosten die daaraan zijn gekoppeld en de wijze waarop de kosten worden gedekt (budget).
6.2. Kwaliteit 6.2.1 Basiskwaliteit Gemeente en schoolbesturen hebben toegewerkt naar een realistische vertaling van de ambitie (zie hoofdstuk 3) uitgaande van nieuwbouw. In bijlage 5 (kwaliteitskader IHP Enschede) is de gewenste basiskwaliteit verwoord als uitgangspunt voor de ontwerpteams. Op hoofdlijnen is daarbij rekening gehouden met onderstaande uitgangspunten: 1. Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl, voorheen Bouwbesluit 2021), waaraan minimaal voldaan moet worden (wettelijk). 2. Realiseren van ENG-gebouwen waarmee voldaan kan worden aan de klimaatdoelstelling van 95% CO2-reductie (Klimaatakkoord) in 2050. Door direct voor ENG te kiezen worden hoge investeringen in de toekomst voorkomen. Daarmee speelt de gemeente in op de sectorale routekaart. Onlangs is de EPDB IV vastgesteld, deze Europese klimaatdoelstellingen worden nog vertaald naar landelijke wetgeving. Vanuit netcongestie is het een overweging om de stap naar ENG gefaseerd uit te laten voeren, zodat projecten doorgang kunnen blijven vinden. 3. Gevelbeeld niveau welstand: esthetica is geen eis in het Bbl. Om te voldoen aan de gemiddelde welstandseisen is deze toeslag noodzakelijk om toe te werken naar een schoolgebouw dat voldoet aan de omgevingswet. 4.
Toekomstbestendig en flexibel waarmee wordt toegewerkt naar een herindeelbaar gebouw (niet-dragende wanden), waarmee ruimtelijke wijzigingen eenvoudiger zijn, verkeersruimten benut worden (ventilatie door het hele gebouw) en de
Referentie: 1650906-0072.0.1.
5.
restwaarde van het gebouw wordt verhoogd (toekomstwaarde voor andere functie invullingen). Tussen gemeente en schoolbesturen is verkend welke optimale prijskwaliteitverhouding er mogelijk is binnen het (landelijk) Programma van Eisen Frisse Scholen voor onderdelen zoals ventilatiecapaciteit, lichtinval, akoestiek en temperatuur. Dit draagt bij aan de gezondheid van de gebruikers (kinderen en docenten) binnen het gebouw.
6.2.2 Aanvullende kwaliteit Daarnaast zijn er locatie- en project specifieke eisen of wensen die gemeente en schoolbestuur met elkaar kunnen toevoegen. Per project wordt verkend in welke mate er aanvullingen worden gedaan in kwaliteit. Dergelijke toevoegingen kunnen door gemeente of schoolbestuur overwogen worden inclusief de benodigde bekostiging. In paragraaf 6.5 wordt nader ingegaan op deze uitgangspunten.
6.3. Kosten 6.3.1 Kostenkengetal In het IHP zijn de investeringskosten voor de basiskwaliteit bepaald middels een kengetal (nieuwbouw). Deze kosten bevatten alle ‘direct aan de bouw gerelateerde’ kosten vanaf de definitiefase van een project (opstellen Programma van Eisen) tot het moment van oplevering van het schoolgebouw. In de kostenconfiguratoren van HEVO wordt onderscheid gemaakt tussen de sectoren (PO, (V)SO en VO) en wordt rekening gehouden met schaaleffecten van de gebouwen. Het kostenkengetal voor voorzieningen van het (V)SO zijn per m2 BVO gelijkgesteld aan die van voorzieningen in het PO. De schaaleffecten in het PO/ (V)SO vindt plaats op het aantal leerlingen (bandbreedte 200 – 400 en meer leerlingen) en in het VO in categorieën gebouwomvang, respectievelijk 5.000, 8.000 en 13.000m2. Bij het vaststellen van de bandbreedte is benoemd dat er niet wordt gebouwd onder de opheffingsnorm van 137 leerlingen. In bijlage 7 zijn de kengetallen per onderwijssector inzichtelijk gemaakt. Dit is exclusief de aanvullende eisen vanuit PO/ (V)SO (Luchtverversing Klasse A en Temperatuur zomer Klasse A). In onderstaande tabellen zijn deze kosten toegevoegd.
Pagina 29 van 53
Kostenkengetal Aantal leerlingen Uitganspunt bouwlagen Norm bvo Kosten basiskwaliteit Luchtverversing Klasse A Temperatuur zomer Klasse A Aanvullende eisen Totaal
200 1 1206 € € € € €
Kostenkengetal
Voortgezet Onderwijs: Uitganspunt bouwlagen Norm bvo Kosten basiskwaliteit Totaal
PO en (V)SO 250 300 1/2 2 1457 1709
3.819 94 26 120 3.939
€ 3.656 € 3.493 € 94 € 94 € 26 € 26 € 120 € 120 € 3.750 € 3.613
6.4. Budget 400 2 2212 € 3.431 € 94 € 26 € 120 € 3.551
VO
havo/vwo 3 8000 € €
vmbo/ havo/vw o 3 13000
3.002 € 2.958 3.002 € 2.958
Figuur 7-1 Kostenkengetallen per onderwijssector PO/ (V)SO en VO
Het is belangrijk om te onderkennen dat schaalgrootte en meerdere bouwlagen het kengetal gunstig beïnvloeden. In dit kostenkengetal zijn ook diverse honoraria en vaste aanvullende kosten opgenomen. Daarbij is rekening gehouden met de volgende kosten: honoraria (voor ontwerpteamleden: architect, installatieadviseur, constructeur, bouwfysicus en projectmanager/ -leider), aansluitkosten, heffingen, verzekeringen en onvoorzien. De aanvullende kosten zijn gebaseerd op een eenvoudig gebouw met een compacte gebouwvorm (bij voorkeur 2 of meer bouwlagen) en een daarbij passende voorbereidings- en uitvoeringsplanning. Hierin zijn slechts minimale kosten opgenomen voor de terrein verharding van het schoolplein.
Referentie: 1650906-0072.0.1.
6.4.1 Financiële doorrekening Door de gemeente is een financiële doorrekening gemaakt voor het bepalen van de investeringskosten. In bijlage 7 is het totale overzicht weergegeven van de investeringskosten per project voor het onderwijs en bewegingsonderwijs (lees: beweging) met onderstaande uitgangspunten. • Op basis van de ruimtebehoefte bepaling (teldatum 1-10-2024) • Het genoemde kengetal voor het onderwijs, waarbij rekening is gehouden met de beoogde schaalgrootte met kinderopvang in geval van een kindcentrum. • De normvergoeding bewegingsonderwijs, waarbij enkele (renovatie) projecten vanuit Vastgoedbedrijf worden gefinancierd en geen onderdeel zijn van dit IHP. • Voor de VO projecten in termijn 1 (Greijdanus, HSL College en Kottenpark College) zijn de kosten gelijkgesteld aan het budget. • Project Helmerhoek is onderdeel van het vorige IHP. Dit project is niet meegenomen in de financiële doorrekening. Dit geldt ook voor Bonhoeffer College van der Waal. In onderstaande tabel zijn de investeringskosten benoemd voor de komende 5 jaar. Sector
Kosten IHP Kwaliteit
PO / (V)SO VO Beweging* Reserve Totaal IHP
€ € € € €
50.598.816 49.212.843 12.373.802 542.982 112.728.443
Figuur 7-2 Financiële doorrekening kosten IHP
* Exclusief gymzalen die worden gerenoveerd vanuit Vastgoedbedrijf
Pagina 30 van 53
6.4.2 Budgetverdeling Zowel gemeente als de schoolbesturen vinden kwaliteit belangrijk, beide partijen hebben extra bijdrage geleverd om dit te bereiken voor de komende periode (0- 5 jaar). Na deze periode moet er meer duidelijk zijn over het aanbestedingsvoordeel van grote volumes en huisvestingsoplossingen met vaste stramienen. Gemeente De gemeente heeft bovenop de VNG normvergoeding een extra bijdrage geleverd à € 120 per m2 voor de PO / (V)SO sector. Het dekkingsvraagstuk in deze sectoren is groter dan het VO i.v.m. het geldende investeringsverbod. Uitzondering hierop is de extra bijdrage voor het Greijdanus gezien de complexiteit van dit project. In tabel 7-3 is de bijdrage vanuit gemeente benoemd voor de komende 5 jaar. Sector PO / (V)SO VO Beweging* Totaal IHP
VNG norm € € €
Extra bijdrage gemeente 47.191.587 € 1.714.680 45.029.273 € 268.920 12.373.802
Bijdrage gemeente € 48.906.267 € 45.298.193 € 12.373.802 € 106.578.262
* Exclusief gymzalen die worden gerenoveerd vanuit Vastgoedbedrijf
Figuur 7-3 Onderbouwing bijdrage gemeente
Schoolbesturen Met in achtneming van het eerder genoemde investeringsverbod voor de PO / (V)SO sector, is er onderscheid gemaakt in de afspraken per sector: • Schoolbesturen PO / (V)SO: € 135 per m2. Met het benoemen van de verduurzamingsmaatregelen (gezondheid en energie) zien schoolbesturen mogelijkheden om dit te verantwoorden richting de accountant. De genoemde aanvullende eisen (Luchtverversing Klasse A en Temperatuur zomer Klasse A) kunnen daarbij worden aangedragen als concrete maatregelen. De verantwoording wordt gezamenlijk opgepakt door de schoolbesturen in overleg met de verschillende accountants. Indien schoolbestuur niet bijdraagt vervallen de genoemde aanvullende eisen en valt de gemeente terug op de VNG normvergoeding. • Schoolbesturen VO: 8,5% van de stichtingskosten. Daarmee wordt aansluiting gezocht bij de eerdere genoemde bandbreedte van het vorige IHP van 7.5 tot 9.5% van de stichtingskosten. In tabel 7-4 is de bijdrage vanuit schoolbesturen benoemd voor de komende 5 jaar. Sector PO / (V)SO VO Totaal IHP
Extra bijdrage Toelichting Schoolbestuur € 2.071.376 € 135/m2 € 4.183.570 8,5% € 6.254.946
Figuur 7-4 Onderbouwing bijdrage schoolbesturen
Citaat verklaring schoolbesturen Enschede (juni 2025) Met de verkregen inzichten is het citaat uit het vorige IHP geactualiseerd en herijkt. “De schoolbesturen PO / (V)SO en VO verklaren zich akkoord met betrekking tot het leveren van een bijdrage aan het IHP bij de stichtingskosten van nieuwbouw- of renovatie van schoolgebouwen. Deze bijdrage zal ten goede komen aan verduurzamingsmaatregelen op het gebied van gezondheid, energie en exploitatie verlagende maatregelen.
Referentie: 1650906-0072.0.1.
Pagina 31 van 53
6.5. Overige financiële uitgangspunten 6.5.1 Prijspeil en indexering Alle genoemde kosten en prijzen zijn bepaald op prijspeil januari 2025, inclusief BTW. Het is zaak om - bij behoud van ambitie - de investeringsramingen voortdurend te relateren aan de feitelijke toekomstige ontwikkeling van de bouwkosten. De VNG-index vormt daarvoor een goede basis. Deze indexatie is onderdeel van het jaarlijks vast te stellen Meerjaren investeringschema vanuit de gemeente en wordt tevens gebruikt om de bijdrage van de schoolbesturen te indexeren.
• • • • • •
Stikstof- en PFAS-maatregelen. Asbest-, grondsanering en archeologische vondsten. Locatie specifieke voorzieningen, zoals geluidwerende maatregelen en flora fauna. Aanvullingen vanuit nieuwe wet- en regelgeving. Kosten voor aanvullende kwaliteit worden per project bepaald, waarbij deze kosten wordt neergelegd bij degene die kwaliteit aanvult (gemeente of schoolbestuur). De personele en organisatorische ondersteuning vanuit gemeente (VAT). Denk aan: ambtelijke kosten, inclusief beleidsmedewerker gemeente indien schoolbestuur bouwheer is (minus leges).
6.5.2 Voorziene kosten gemeente
6.5.4 Budget KC en andere maatschappelijke partners
Voor de doorrekening van de kapitaallasten heeft de gemeente rekening gehouden met de volgende uitgangspunten: • Tijdelijke huisvesting, waarbij is aangenomen dat niet ieder project hierin wordt voorzien en er zoveel mogelijk gefaseerd wordt gerenoveerd dan wel gebouwd. • Boekwaarde-vereffening. De mogelijke desinvesteringen op basis van resterende boekwaarden op het vervangingsmoment zijn overgenomen uit de database van de gemeente Enschede. • Voor onvoorziene omstandigheden is er een post opgenomen. • De sloopkosten (complete sloop bij vervangende nieuwbouw) zijn bepaald op € 75 per m2 BVO. • Kosten voor de haalbaarheidsonderzoeken;
KC-gerelateerde functies (bijvoorbeeld kinderdagopvang en buitenschoolse opvang) zullen bij nieuwbouw ten minste een marktconforme huur (conform de Wet Markt en Overheid) betalen voor het deel van het gebouw dat voor deze functie aan het bouwvolume van de school is toegevoegd. Vanuit de gemeente (lees: Vastgoedbedrijf) wordt per project bepaald op welke wijze dit wordt vormgegeven.
6.5.3 Onvoorziene kosten Naast de stichtingskosten zijn er kosten die niet in project vallen en apart gefinancierd moeten worden. In bijlage 8 is de demarcatielijst bijgevoegd ter aanvulling hierop. Onderstaande onvoorziene kosten en / of locatie- en project specifieke kosten zijn niet opgenomen. Deze kosten kunnen worden bekostigd uit de post onvoorzien of vraagt om een budgetbesluit via raad. Bij vaststelling van de projectkaders in het haalbaarheidsonderzoek worden deze onvoorziene posten in beeld gebracht, o.a.: • Aanpassingen aan de omgeving zoals infrastructurele kosten en aanpassingen aan het openbaar gebied • Grondkosten voor de nieuwe locatie(s) of inkomsten door verkopen van bestaande locaties. • Kosten voor specifieke (bezwaar)procedures ten behoeve van de Omgevingswet (uitgangspunt is een reguliere aanvraag). Referentie: 1650906-0072.0.1.
De gemeente werkt met een kostprijs dekkende huur die wordt bepaald op basis van een door de raad vastgestelde systematiek. Het toevoegen van bouwvolume ten behoeve van KC-gerelateerde functies kan leiden tot hogere lasten voor de kinderopvangorganisaties ten opzichte van de huidige situatie. Daar staat tegenover dat het hun eigen ruimte is en dat de ruimten niet kunnen worden opgeëist voor onderwijs als de school groeit. Dit houdt in dat deze vierkante meters geen onderwijsbestemming hebben, en dus niet gevorderd kunnen worden door de gemeente bij een ruimtetekort voor onderwijs.
Pagina 32 van 53
7. Vervolg 7.1. Inleiding Voor de uitvoering van het IHP (strategisch) is het belangrijk duidelijke procesafspraken te maken; uitvoeringsprogramma en haalbaarheidsonderzoeken (tactisch) om de projectkaders voor het ontwerp en de realisatie scherp te krijgen (operationeel), zie figuur 7-1.
in de uitvoering van de lopende nieuwbouwprojecten te krijgen en 2) een standaard procesaanpak te krijgen waardoor toekomstige projecten vanaf het begin af aan breed integraal aangevlogen worden. Het doel is de bouw van nieuwe scholen zo goed mogelijk te benutten voor brede gemeentelijke doelstellingen op sociaal en fysiek vlak. Door per project te benoemen wat de te beantwoorden vraagstukken en risico’s zijn kan een betere inschatting gemaakt worden van de te verwachten doorlooptijd en kan er een volgorde/ fasering aangebracht worden voor periode 2026-2030. Met het onderkennen van de doorlooptijden betekent dat risicovolle projecten tijdig moeten starten met de benodigde onderzoeken en dat de minder risicovolle projecten sneller opgepakt kunnen worden.
7.3. Uitvoeringsprogramma
Figuur 7-1 Programmatische vertaling van het IHP
7.2. Bestuursopdracht IHP en stedelijke opgaven In de uitvoering van de projecten uit jaarschijf 2021-2025 zijn gemeente en schoolbesturen tegen een aantal zaken aangelopen welke vertragend hebben gewerkt. Vanuit de scholen en schoolbesturen werden plannen opgetuigd, maar andere betrokken afdelingen zoals Verkeer, Water, Wonen en Groen waren nog niet aangehaakt. De vernieuwingsopgave die in dit IHP staat biedt mogelijkheden voor het verwezenlijken van bredere stedelijke doelstellingen. Bijvoorbeeld het verbeteren van de infrastructuur, de ruimtelijke inrichting en/of sociale voorzieningen. Alle vier de strategische opgaven worden geraakt: Inclusief, Groen en duurzaam, Aantrekkelijk en Open Enschede. Hiervoor is er een bestuursopdracht gegeven om 1) een versnelling
Referentie: 1650906-0072.0.1.
Na vaststelling van het IHP willen gemeente en betrokken schoolbesturen nadrukkelijk stilstaan bij het maken van duidelijke procesafspraken op programma en op projectniveau (tactische vertaling). Daarbij wordt o.a. duidelijkheid verschaft in onderstaande afspraken: • Taken en verantwoordelijkheden bouwheer versus gemeente of schoolbestuur, incl. het benoemen van de benodigde (tussentijdse) beslis en/of toetsdocumenten. Denk aan: haalbaarheid, fasedocument, aanneemsom, opleverakte • Format voor een haalbaarheidsonderzoek en toewerken naar overeenkomsten voor vaststelling projectkaders, intentie partners, gebruik- of huurovereenkomsten (incl. bijbehorende beheermodellen). • Benoemen van de personele capaciteit (gemeente en schoolbestuur), incl. afstemmingsmomenten met de verschillende ambtelijke beleidsvelden bijv. een programmatafel. • Synergievoordelen in proces (standaardisatie en evaluatie), in aanbesteding (inkoop), in procedures (paraplu omgevingsplan), in uitvoering (circulair gebruik bestaande en toekomstige materialen), etc. • Toewerken naar een pilot / werkwijze voor de unielocaties binnen het PO of andere pilots te verkenning van bouwmethodieken, circulariteit, etc. • Voor het benoemen en vaststellen van de Basiskwaliteit en Aanvullende kwaliteit werken gemeente en schoolbesturen toe naar een kwaliteitskader.
Met dit kwaliteitskader wordt de kwaliteit van de schoolgebouwen per project vastgesteld en op gemonitord.
Pagina 33 van 53
• • •
• • • • • •
•
Nadere uitwerking op onderwijskundig vlak, denk aan nieuwkomersonderwijs (taalklassen), passend en inclusief onderwijs. Fasering van de tijdelijke huisvesting voor het onderwijs Integratie van de onderzoeken met de Kinderopvangpartners en beleidsafdeling Sport en de uitvoeringspartner Sportaal, incl. de beoogde programmering/ fasering van de projecten. Verbinding zoeken met de stedelijke opgave en andere ontwikkelingen nabij de school, bijv. aanpassingen openbaar gebied en groen/blauwe schoolpleinen Onderzoeken inzake ruimtelijke aspecten (locatiekeuze, omgevingswet, etc.) Actualisatie van de leerlingenprognose met een scope van 15 jaar incl. analyseren van consequenties voor de programmering Benoemen van de mogelijk beheermodellen passend bij het vastgoed- of accommodatiebeleid van de gemeente. Per project in beeld brengen van de netcongestie, daarbij wordt verwezen naar rapport “Impactanalyse netcongestie Gemeente Enschede, juni 2025” Vanuit het IHP wordt bepaald op welk moment welke school nieuwbouw of renovatie krijgt. Los daarvan doen er zich altijd situaties voor van (onverwachte) nieuwe onderwijskundige inzichten en samenwerkingen, gewenste verplaatsingen als gevolg van bijvoorbeeld fusies en plotselinge krimp of groei van scholen.
Op dit moment wordt bekeken welke zogenaamde scholencarrousel mogelijk is het vanuit IHP en een aantal losstaande ontwikkelingen: samenwerkingswens Maatman met praktijkonderwijs, alternatieve locatie Al Ummah, wens voor andere locatie NEON, wens uitplaatsing Huifkar, alternatieve locatie Bron en samenvoeging Pontem scholen Strategische benadering van aanbestedingen binnen het IHP: Om de ambities uit het Integraal Huisvestingsplan (IHP) te realiseren binnen de beschikbare middelen, zetten we in op een strategische en programmatische benadering van aanbestedingen. Door opgaven te bundelen en meerjarig samen te werken met marktpartijen, creëren we ruimte voor schaalvoordeel, kennisontwikkeling en kwaliteitsverbetering. Samenwerkingsvormen zoals bouwteams en raamovereenkomsten maken het mogelijk om vanaf het begin marktkennis in te brengen, risico’s te beperken en tot slimme, duurzame oplossingen te komen. Zo vergroten we het maatschappelijk rendement van investeringen en bouwen we doelgericht aan toekomstbestendige onderwijshuisvesting.
Referentie: 1650906-0072.0.1.
•
Onderstaand enkele uitgangspunten die de gemeente hanteert ten aanzien van aanbesteding kinderopvang: o De rol van de gemeente is die van begeleider van een eerlijke aanbesteding en faciliterend (organiseren, uitnodigen etc). o Het kwaliteitskader is het kwaliteitskader KOV VVE waaraan de aanbieders moeten voldoen, waarop wordt gemonitord. o Kinderopvang schrijft zich in (formulier) en leveren een motivatie op samenwerking en een motivatie op (pedagogische)visie en presenteren zich aan een door de scholen samengestelde commissie (de scholen bepalen met wie zij in zee willen). o Criteria voor KOV: Criterium 1: Pedagogische/educatieve visie en globale ruimtelijke vertaling Criterium 2: Samenwerking met de scholen ten behoeve van een doorgaande lijn
7.4. Haalbaarheidsonderzoek Op verzoek van de gemeente wordt ieder project opgestart middels een haalbaarheidsonderzoek binnen de dan geldende randvoorwaarden. Het onderzoek is nodig voor het toetsen van de mogelijke scenario’s en zorgt voor de benodigde actualisatie van de uitgangspunten en maakt de vertaling naar de locatie- en project specifieke uitgangspunten: • De leerlingenprognose met een scope van 15 jaar. In dit IHP is uitgegaan van de leerlingentelling van 1-10-2024 en de bijbehorende ruimtebehoefte voor het ramen van de investeringsopgaven. Van belang is dat de definitieve leerlingenaantallen waarvoor gebouwd wordt in het uitvoeringsprogramma (definitieve planvorming) nader worden gedefinieerd. • Een definitieve afweging tussen nieuwbouw of renovatie of locatie (voorkeurscenario), incl. locatie- en projectspecifieke randvoorwaarden. • De dan bekende bouwkostenniveaus en geïnventariseerde risico’s en dekkingsbronnen. • Benoemen van de beoogde partners (incl. dekkingsvoorstel en intentieovereenkomst). • Voorstel voor het bouwheerschap. In de onderwijswetgeving is bepaald dat het bouwheerschap in principe bij de schoolbesturen rust, wanneer het schoolgebouw in juridisch eigendom is van de schoolbesturen. Per project wordt bekeken of het Pagina 34 van 53
• •
bouwheerschap bij de gemeente of het schoolbestuur komt te liggen.. Conform de Verordening Voorzieningen Huisvesting Onderwijs vindt bij ieder project overleg plaats over het bouwheerschap en de meest aangewezen eigendomsverhouding. Het bouwheerschap wordt verkend binnen het haalbaarheidsonderzoek. Inzichtelijk maken van de beoogde beheerconstructie. Het benoemen van een kansen en risico’s (incl. beheersmaatregel).
Na de vaststelling van het voorkeurscenario door gemeente en schoolbestuur worden de projectkaders van dit scenario vastgelegd en getekend in een uitvoeringsovereenkomst.
7.5. Aanpassingen bij wijzigingen wet- en regelgeving Dit IHP is opgesteld onder de wet- en regelgeving zoals deze geldt op het moment van het opstellen daarvan. Echter, wet- en regelgeving is onderhavig aan voortschrijdend inzicht; zo ook de wetgeving met betrekking tot het huisvestingsstelsel voor het funderend onderwijs in Nederland. Bij (substantiële) wijzigingen van bijvoorbeeld het genoemde stelsel, de Algemene Uitkeringen van het gemeentefonds, de wijze van bepalen van normbedragen, wijzigingen ten aanzien van Besluit bouwwerken leefomgeving, energie-akkoorden of enig andere substantiële ontwikkelingen, kan het nodig zijn om dit IHP (op onderdelen) aan te passen aan de dan geldende realiteit en mogelijkheden.
7.6. Verordening aanpassen Bij opstellen van het IHP is de verordening Onderwijshuisvesting 2016 van toepassing. Na vaststelling van dit IHP zal de gemeente de verordening aanpassen aan de laatste modelverordening. De VNG werkt momenteel toe naar een nieuwe versie passend bij het wetsvoorstel. Tot die tijd geldt de huidige verordening en daarmee de (wettelijke) aanvraagprocedure voor projecten. Hiervoor werkt de gemeente met de Procedure ‘Programma en Overzicht Onderwijshuisvesting’ zoals beschreven in de huidige verordening onderwijshuisvesting.
Referentie: 1650906-0072.0.1.
Pagina 35 van 53
BIJLAGEN Bijlage 1: Gebouwenbestand onderwijs en bewegingsonderwijs Bijlage 2: Wettelijke beleidskaders Bijlage 3: Criteria voor prioritering in de programmering Bijlage 4: Prognose vergelijking Bijlage 5: Kwaliteitskader IHP Enschede Bijlage 6: Kostenkengetal per onderwijssector Bijlage 7: Investeringsplanning opgaven IHP Bijlage 8: Demarcatielijst
Referentie: 1650906-0072.0.1.
Pagina 36 van 53
Bijlage 1: Gebouwenbestand onderwijs en bewegingsonderwijs
Schoolbestuur
Schoolnaam
Sector
BRIN
1
Enschedese Schoo lvereniging
Enschedese Scho olvereniging
PO
05VT00
2
Stichting Katho liek Onderwijs Enschede
Liduina
PO
06LX00
3
Stichting VCO Oo st Nederland
M eckelenburg
PO
08UT00
4
Hannah
De B ro n
PO
08VH00
5
Hannah
De Fo ntein
PO
08VH01
6
Stichting VCO Oo st Nederland
Drakensteyn
PO
10M I00
7
Stichting VCO Oo st Nederland
Drakensteyn - De Kiem
PO
10M I01
8
Stichting VCO Oo st Nederland
P r M aurits
PO
11B T00
10
Stichting VCO Oo st Nederland
De Zevenster
PO
13JX01
11
Stichting VCO Oo st Nederland
Willem van Oranje
PO
13OY00
12
Stichting VCO Oo st Nederland
CB S De Ko ning
PO
13TB 00
13
Stichting Co nsent
B oekelo
PO
16NC00
14
Stichting Co nsent
Usselo
PO
16NC02
15
Stichting Co nsent
Le Res Reudinkstraat (vo o rheen De B othoven)
PO
La Res
16
Stichting Co nsent
De Spinner
PO
16UE00
18
Stichting Co nsent
WereldWijs (Glanerburg Noo rd)
PO
16XT00
19
Stichting Co nsent
Europa
PO
16ZD00
20
Stichting Co nsent
A lles in één schoo l De Zuidsprong
PO
16ZT00
22
Stichting Co nsent
Lo nneker
PO
17EB 00
23
Stichting Co nsent
De B ro ekheurne
PO
17EL00
24
Stichting Co nsent
Het Zeggelt - Dr. B enthemstraat
PO
17EV01
25
Stichting Co nsent
Het Zeggelt - M eeuwenstraat
PO
17EV02
26
Stichting Co nsent
WereldWijs - Zuid
PO
17FF00
27
Stichting Co nsent
P ark Sto kho rst
PO
17FW00
28
Stichting Co nsent
La Res No o rd (voo rheen Twekkelerveld)
PO
17LM 00
29
Stichting Co nsent
P rinsescho o l - P rinsestraat
PO
16NV00
30
Stichting Co nsent
P rinsescho o l - Staringstraat
PO
17M T02
31
Stichting Co nsent
P rinsescho o l - Daalweg
PO
17M T03
32
Stichting Co nsent
P rinsescho o l - IST
PO
17M T04
34
Stichting Co nsent
Het P alet
PO
17NS00
35
Stichting Co nsent
La Res Ro zenstraat
PO
17OF00
36
Stichting Co nsent
Het Stroink
PO
17QA 00
37
Stichting Co nsent
Willem Wilmink
PO
17RE00
38
Stichting Co nsent
Het Vastert
PO
17SQ00
39
Stichting Co nsent
Het Woo ldrik
PO
17TK00
40
Stichting Co nsent
De Sterrenbo rgh
PO
17UH00
41
Stichting Katho liek Onderwijs Enschede
St. Gerardus
PO
19LD00
42
Stichting Katho liek Onderwijs Enschede
De Regenboo g
PO
19LU00
43
Stichting Katho liek Onderwijs Enschede
De Tro ubado ur
PO
19M F00
45
Stichting Katho liek Onderwijs Enschede
Sint Jan
PO
19M Y00
46
Stichting Katho liek Onderwijs Enschede
A lfo nsus
PO
19NB 00
48
Stichting Katho liek Onderwijs Enschede
Interzuilaire o pvangklas (IOK De Glo be)
PO
19NE01
Referentie: 1650906-0072.0.1.
Schoolbestuur
Schoolnaam
Sector
BRIN
48
Schoolgebouwen ID
ID
49
Stichting Katho liek Onderwijs Enschede
B onifatius
PO
19NH00
50
Stichting Katho liek Onderwijs Enschede
P aus Joannes
PO
19NM 00
51
Stichting Katho liek Onderwijs Enschede
De M arcellinus
PO
19NM 01
52
Stichting Katho liek Onderwijs Enschede
P aulus
PO
19NP00
53
Stichting Katho liek Onderwijs Enschede
M enko to ren
PO
19NS00
54
Stichting Katho liek Onderwijs Enschede
De Triangel
PO
19NV00
55
Stichting Katho liek Onderwijs Enschede
B omans
PO
19OB00
56
Stichting Katho liek Onderwijs Enschede
De Jo nge Helden
PO
19OF00
57
Stichting Consent
De Wielerbaan
PO
22NW00
58
Stg. O.w. o p Islam. gro ndsl.in M idden&Oo st-Nederland (SIM ON)
A l Ummah
PO
24EY00
59
Stg. O.w. o p Islam. gro ndsl.in M idden&Oo st-Nederland (SIM ON)
A l Ummah - Tulp
PO
24EY01
60
Stichting Vrijescholen A thena
De Noo rderkroo n
PO
24P E00
61
Stichting Katho liek Onderwijs Enschede
Schateiland
PO
26A H00
62
Stichting Consent
De Esmarke
PO
26A J00
63
Stichting VCO Oost Nederland
Ouverture
PO
31B K00
64
Stichting Katho liek Onderwijs Enschede
A riënsscho o l
SB O
15M K00
65
Stichting Consent
Het P o ntem
SB O
19KG00
66
Stichting Consent
Het P o ntem (De Tender)
SB O
19KG01
67
Stichting A ttendiz
P anta Rhei Co llege
SO
00KM 52
68
Stichting A ttendiz
Het Reliëf (vo orheen Het Slo epje)
SO
00ZN00
69
Stichting A ttendiz
Onderwijscentrum Het Ro essingh
SO
02GD00
70
Stichting Kentalis Onderwijs
P ro f. Huizingschoo l
SO
17GW08
71
Stichting A ttendiz
De Huifkar SO
SO
19LZ00
72
Stichting A ttendiz
Het M eerik VSO
SO
19LZ02
73
Stichting Het Stedelijk Lyceum Enschede
Het Stedelijk Lyceum - Ko ttenpark
VO
00A H00
74
Stichting Het Stedelijk Lyceum Enschede
Het Stedelijk College Zuid
VO
00A H07
75
Stichting Het Stedelijk Lyceum Enschede
Het Stedelijk College Zuid HSL - IST
VO
00A H07-1
76
Stichting Het Stedelijk Lyceum Enschede
Het Stedelijk M A VO (Zwering)
VO
00A H08
77
Stichting Het Stedelijk Lyceum Enschede
Het Stedelijk Inno va
VO
00A H09A
78
Stichting Het Stedelijk Lyceum Enschede
Het Stedelijk Lyceum - ISK
VO
00A H11
79
Stichting Het Stedelijk Lyceum Enschede
Het Stedelijk A lpha
VO
00A H17
80
Stichting Het Stedelijk Lyceum Enschede
Het Stedelijk vakscho ol Diekman
VO
00A H18/19NG00
81
Stichting Het Stedelijk Lyceum Enschede
Het Stedelijk Lyceum - Tienerco llege Flo rès
VO
00A H19
82
Stichting Carmelco llege
B onho effer College - GSW
VO
17VN01
83
Stichting Carmelco llege
B onho effer College - VDW
VO
17VN05
84
Stichting Carmelco llege
B onho effer College - B RG
VO
17VN06
85
Stichting Carmelco llege
B onho effer College - Vlier
VO
17VN08
86
Stichting Carmelco llege
B onho effer College - Weth. B everstraat
VO
17VN09
87
Stg. Ger. Vo ortgez. Onderwijs Oost-Nederland
Greijdanus Scho ol voo r LWOO VM B O HA VO VWO
VO
17VS02
90
Stichting Kentalis Onderwijs
M aatman Co llege
VSO
17GW19
91
Stichting A ttendiz
NEON College
VSO
23KF00
Pagina 37 van 53
Gymzalen/sporthallen/sportzalen Accommodaties derden gehuurd door OHV
Accomodaties in eigendom VBE Gymzalen
Gymzalen
1
Mina Krusemanstraat
1
Gymzaal Performance Factory
2
Tulpstraat
2
Lumen
3
Varviksweg
3
Het Bijvank
4
Zeggeltlaan
Sportzalen
5
Dr. Coppesstraat
4
Prismare
5
MFA de Zweede - Westerveldhal
6
Min. Savornin Lohmanlaan
7 8
Park de Kotten (De Kotten) Schietbaanweg
9
Zaanstraat
10
Scholten Reimerstraat
11
Floraparkstraat
12
Hoge Boekelerweg
13
Hogelandstraat
14
Accommodaties derden Gymzalen 1
Enschedese Schoolvereniging
2
Het Roessingh (V)SO
3
Revalidatie Centrum Roessingh
4
Maatman College
J.P. Coenstraat
5
Prof. Huizingschool 1
15
J.C. De Rijpstraat (De Rijpstraat)
6
Prof. Huizingschool 2
16
De Posten
7
Het Meerik
17
Het Leunenberg (Leunenberg)
8
Neon College
18
Het Riet
9
Het Stedelijk Lyceum - Kottenpark 1
19
Het Stroink
10
Het Stedelijk Lyceum - Kottenpark 2
20
Gerard Terborghstraat (Het Palet)
11
Het Reliëf
21
Haaksbergerstraat
12
Bonhoeffercollege - Van der Waalslaan 1
22
Poolmansweg
13
Bonhoeffercollege - Van der Waalslaan 2
23
Spinnerstraat
14
Bonhoeffercollege - Van der Waalslaan 3
24
Straatsburglaan
15
Het Stedelijk Lyceum - Innova
Sportzalen
16
Bonhoeffercollege - Vlierstraat
1
Esmarke
17
Bonhoeffercollege - Bruggertstraat 1
2
Helmerhoek
18
Bonhoeffercollege - Bruggertstraat 2
3
Stroinkslanden
Sportzalen
Sporthallen
1
Bonhoeffercollege - Geessinkweg
1
Deppenboekhal
2
Het Stedelijk Lyceum - College Zuid
2 3
Diekmanhal De Brug
3
Het Stedelijk Lyceum - De Zwering
4
Pathmoshal
Referentie: 1650906-0072.0.1.
Pagina 38 van 53
Bijlage 2: Wettelijke beleidskaders Deze bijlage beschrijft de wettelijke beleidskaders voor het IHP; de wettelijke taak van de gemeente en schoolbesturen op het gebied van onderwijshuisvesting en relevante ontwikkelingen.
Zorgplicht Gemeenten hebben op het gebied van onderwijshuisvesting de zogeheten zorgplicht. De onderwijswetgeving stelt dat een gemeente dient te voorzien in voldoende en adequate huisvesting voor het primair onderwijs (PO), (voortgezet) speciaal onderwijs ((V)SO) en voortgezet onderwijs (VO). De voorzieningen in de huisvesting waarvoor de gemeente verantwoordelijk is zijn vastgelegd in de wetgeving. Daarbij gaat het onder andere om (vervangende) nieuwbouw, uitbreiding en herstel van constructiefouten. Het onderhoud (binnen- en buitenkant) en de exploitatie van schoolgebouwen is de verantwoordelijkheid van de schoolbesturen. Renovatie is (vooralsnog) niet wettelijk geregeld. Hetzelfde geldt voor vernieuwbouw.
Huidig stelsel De huidige rolverdeling (waarbij gemeenten verantwoordelijk zijn voor nieuwbouw en schoolbesturen verantwoordelijk zijn voor onderhoud, aanpassing en exploitatie) vertoont gebreken. Het stelsel biedt beide partijen theoretisch de mogelijkheid om de eigen uitgaven onverantwoord te beperken: • Gemeenten kunnen eigen uitgaven beperken door relatief goedkope gebouwen neer te zetten, met als gevolg hoge onderhouds- en exploitatiekosten. • Schoolbesturen kunnen de eigen uitgaven beperken door weinig te investeren in onderhoud en eerder nieuwbouw aan te vragen bij de gemeente.
Figuur B2.1. Huidig stelsel incl. tekortkomingen (hiaten)
Wetsvoorstel Op 15 december 2016 hebben de PO-raad, de VO-raad en de VNG een gezamenlijk voorstel gestuurd aan toenmalig staatssecretaris Sander Dekker om de tekortkomingen in het huidige stelsel voor onderwijshuisvesting op te lossen. Het uitgangspunt van dit voorstel is dat gemeenten en schoolbesturen een gezamenlijke verantwoordelijkheid hebben voor de (kwaliteit van de) huisvesting van scholen.
Daarbij komt dat een aantal zaken, zoals bekostiging als gevolg van aangescherpte eisen in het Bouwbesluit en maatschappelijk wenselijke voorzieningen, waaronder op het gebied van duurzaamheid, en de voorziening renovatie niet wettelijk geregeld zijn.
Figuur B2.2. Reikwijdte van het IHP conform wetsvoorstel
Referentie: 1650906-0072.0.1.
Pagina 39 van 53
Op 9 mei 2018 is het verder uitgewerkte voorstel gepubliceerd door de PO-raad, de VO-raad en de VNG. Inmiddels is het voorstel ook formeel door de VNG goedgekeurd en formeel aan de huidige minister aangeboden. Het voorstel pleit voor aanpassing van het stelsel om een aantal van de geconstateerde tekortkomingen op te heffen. Daarbij worden de nadelen van de scheiding van de financiële middelen zoveel mogelijk opgeheven. Gemeenten en schoolbesturen komen in een meer gelijkwaardige positie ten opzichte van elkaar. Belangrijke elementen uit het voorstel zijn: • De in de wet beschreven jaarcyclus voor aanvragen onderwijshuisvesting wordt vervangen door een langere periode, waarin gemeenten na overleg met betrokken schoolbesturen het huisvestingsbeleid en het investeringsprogramma voor een periode van 4 of 5 jaar vastleggen in een meerjarenprogramma (IHP), met een doorkijk tot ten minste het 16e jaar. De schoolbesturen worden verplicht om een MJOP vast te stellen. • De mogelijkheid om renovatie als volwaardig alternatief voor vervangende nieuwbouw in te kunnen zetten. Renovatie (lees: vernieuwbouw) moet worden opgenomen als voorziening in de wet. Renovatie dient daarbij te leiden tot een startsituatie (of startconditie) die in functioneel en kwalitatief opzicht gelijkwaardig is aan nieuwbouw en gericht is op levensduurverlenging van ten minste 25 jaar.
• Het investeringsverbod voor het PO en (V)SO wordt zodanig aangepast dat het overeenkomt met de betreffende bepalingen uit de Wet op het voortgezet onderwijs. PO- en (V)SO-besturen krijgen daarmee de mogelijkheid om in huisvesting te investeren. • De concretisering van het Huisvestingsvoorstel van de sectorraden en de VNG gaat uit van het handhaven van de huidige financieringsstromen. Aanvullend kan de versoepeling van het investeringsverbod leiden tot een gezamenlijke financiering die de kwaliteit van onderwijshuisvesting kan vergroten dan wel het moment van investeren kan vervroegen. Vooruitlopend op de kaders van de vigerende wetgeving streeft gemeente Enschede ernaar mee te gaan met deze ontwikkeling. Dit betekent wel dat er rekening wordt gehouden met het nog geldende investeringsverbod voor het PO en SO.
Referentie: 1650906-0072.0.1.
Ontwikkeling Het ministerie van OCW is bezig om het wetsvoorstel landelijk te bekrachtigen. Bij vaststelling van het voorstel worden bovenstaande elementen wettelijk en daarmee ook de uitgangspunten van dit IHP.
Verordening De uitvoering van de zorgplicht wordt geregeld via een juridisch instrument, de verordening. Op grond van de Gemeentewet (artikel 149), de Wet op het Primair Onderwijs (artikel 102), de Wet op de Expertisecentra (artikel 100) en de Wet op het Voortgezet Onderwijs (artikel 76) is de gemeenteraad verplicht bij verordening een regeling vast te stellen. De verordening bevat de basis van het onderwijshuisvestingsbeleid en regelt uitgangspunten voor onder andere de voorzieningen die schoolbesturen jaarlijks kunnen aanvragen bij een gemeente, criteria voor het toetsen van deze aanvragen en procedurele afspraken. De Verordening Voorzieningen Huisvesting Onderwijs gemeente Enschede is voor het laatst vastgesteld op 15 december 2015 en in werking getreden op 1 januari 2016. Inhoudelijk sluit de verordening aan op de modelverordening van de VNG.
Eigendom Schoolbesturen hebben het (juridisch) eigendom van een schoolgebouw met de daarbij behorende ondergrond. Dit houdt in dat een schoolbestuur als eigenaar van een schoolgebouw en ondergrond juridisch aansprakelijk is. Wanneer een schoolbestuur geen gebruik meer maakt van het gebouw valt het gebouw terug in het juridisch eigendom van de gemeente. De reden hiervoor is dat de gemeente het gebouw en de ondergrond heeft bekostigd. De gemeente heeft dus het economisch claimrecht. Schoolbesturen kunnen vanwege hun positie een gedeelte van het gebouw in medegebruik (voor andere culturele, maatschappelijke of recreatieve doeleinden) geven aan instellingen die uit de openbare kas worden bekostigd met een ideëel doel. Verhuren is mogelijk als de gemeente daar, met inachtneming van de verordening, voorafgaand toestemming voor geeft.
Kinderopvang Op 1 januari 2018 is de Wet harmonisatie kinderopvang en peuterspeelzaalwerk in werking getreden. Daarbij zijn kinderopvang en peuterspeelzalen geharmoniseerd, waardoor men tegenwoordig spreekt van peuteropvang. Voor de peuteropvang is
Pagina 40 van 53
daarbij een landelijk kwaliteitskader ingevoerd dat grotendeels gelijk is aan de kinderopvang. De GGD is aangesteld als toezichthouder op de kwaliteit voor zowel de kinderopvang als peuterspeelzalen. Daarnaast is er met de invoering van de Wet OKE voor gemeenten een verplichting gekomen om voldoende aanbod vroeg- en voorschoolse educatie (VVE) te realiseren, waarbij de financiële drempels voor ouders van doelgroepkinderen zo laag mogelijk moeten zijn.
Bewegingsonderwijs Scholen zijn in het PO en (V)SO verplicht om elke week respectievelijk 1,50 en 2,25 klokuren per week bewegingsonderwijs te krijgen. Binnen het VO zijn het aantal klokuren variabel en afhankelijk van het leerjaar en profiel (onderwijsniveau). Dit bewegingsonderwijs kan gegeven worden in gymzalen, maar mag ook gegeven worden op sportvelden, buitenlocaties of binnen andere (gemeentelijke) sportaccommodaties. De gemeente is verantwoordelijk om te voorzien in deze accommodaties (na)bij scholen. Voor het VO gelden wettelijke richtlijnen waaraan het bewegingsonderwijs moet voldoen.
binnenklimaat resulteert in een hoger leerrendement en minder ziekteverzuim. Een schoolgebouw is daarmee niet alleen duurzaam voor wat betreft de CO2-uitstoot of het energieverbruik; het is een gebouw dat aansluit bij de onderwijskundige visie van de school, past bij het aantal leerlingen en toekomstbestendig is bij veranderingen. De doelstellingen zijn als volgt: Doelstelling CO2-reductie 2030 CO2-productie 2030 CO2-reductie 2050 CO2-productie 2050
Referentiejaar 1990 49,0% 51,0% 95,0% 5,0%
Ontwikkeling Medio 2024 is de EPDB IV vastgesteld waarmee de Europese klimaatdoelstellingen nader zijn geconcretiseerd. Deze doelstellingen worden nog vertaald naar landelijke wetgeving. Dit IHP beperkt zich tot de huidige wetgeving.
Klimaatakkoord In het klimaatakkoord is vastgelegd dat de PO-raad en de VO-raad sectorale routekaarten, behorende bij de klimaatopgave, dienen door te rekenen naar een CO2arme gebouwenvoorraad. HEVO heeft deze doorrekening uitgevoerd. Deze doorrekening richt zich enerzijds op de effectiviteit van mogelijke scenario’s op de totale reductie van gebouwgebonden CO2-productie en anderzijds op de kosteneffectiviteit van de verschillende maatregelen die op de gebouwenvoorraad kunnen worden toegepast. Op het gebied van de te behalen doelstellingen is de opdracht aan de sectoren om: • Te komen tot een gebouwgebonden CO2-reductie van 49% in 2030 ten opzichte van de situatie in 1990. • Te komen tot een gebouwgebonden CO2-reductie van 95% in 2050 ten opzichte van de situatie in 1990. Naast de doelstellingen op het gebied van CO2-reductie, hebben de beide sectorraden daaraan toegevoegd dat een duurzaam schoolgebouw een schoolgebouw is dat optimaal ten dienste staat van het onderwijs dat erin aangeboden wordt. Een goed
Referentie: 1650906-0072.0.1.
Pagina 41 van 53
Bijlage 3: Criteria voor prioritering in de programmering Om de vernieuwingsopgave in het IHP goed te prioriteren is een gezamenlijk beeld ontwikkeld van de status quo van de schoolgebouwen. Schoolbesturen en de gemeente zijn van mening dat de verordening-systematiek een té nauwe definitie geeft van de kwaliteit van schoolgebouwen. Er was daarom behoefte aan een breder geformuleerd en beleidsrijk kwaliteitskader.
onderhoudscyclus en de technisch-economische levensduur (afschrijvingstermijn) van het gebouw zijn aan elkaar gekoppeld in de beoordeling. Eventueel uitgevoerde levensduurverlengende renovaties zijn ook meegewogen. Daarnaast speelt een eventuele monumentenstatus een rol in de beoordeling.
Onderwijskundige functionaliteit De Onderwijskundige functionaliteit speelt een net zo grote rol als de bouwkundige staat. Immers, een schoolgebouw moet het onderwijs zo goed mogelijk faciliteren. Onderwijskundige visies en identiteiten verschillen, waarmee ook verschillen kunnen bestaan ten aanzien van de functionaliteit van een schoolgebouw voor een bepaalde school of schooltype. Ook zijn onderwijskundige visies gedurende de leeftijd van een schoolgebouw aan verandering onderhevig. Het is daarom van belang om ook de flexibiliteit van het schoolgebouw om zich aan te kunnen passen aan de veranderingen mee te wegen in de beoordeling van de onderwijskundige functionaliteit.
Binnenmilieu en duurzaamheid Figuur B3.1. Kwaliteitsanalyse conform benchmark HEVO
In de beoordeling ten behoeve van prioritering van de vernieuwingsopgave van de schoolgebouwen gaat daarom ook aandacht naar het gebruik (onderwijs) en de exploitatie en duurzaamheid van de gebouwen. Het is immers niet de vraag of een pand een goed gebouw is, maar of een pand een goed en toekomstbestendig schoolgebouw is. Naast de formele capaciteitsbeoordeling en bouwkundige staat worden ook onderwijskundige functionaliteit, exploitatie, binnenmilieu, veiligheid en locatie beoordeeld.
Bouwkundige staat De uitgangspositie wordt bepaald door de leeftijd van het schoolgebouw. In de praktijk blijkt gemiddeld genomen dat de oudste gebouwen de meeste problemen geven. Toch is dit niet altijd het geval. Onderhoud en investeringen moeten daarom in samenhang worden afgewogen. Het is wenselijk om desinvesteringen in de bestaande schoolgebouwen te voorkomen. De bouwkundige staat wordt daarom niet alleen beoordeeld op basis van de NEN 2767-systematiek, maar betrekt ook de meerjarenonderhoudsplanning (MJOP) van de schoolbesturen in de beoordeling. De vervangingstermijnen in de
Referentie: 1650906-0072.0.1.
Het binnenklimaat in bestaande schoolgebouwen is een punt van aandacht. Sommige oude schoolgebouwen presteren op dit vlak beter dan andere schoolgebouwen. Door dit aspect mee te laten wegen in de beoordeling en prioritering van de schoolgebouwen is het mogelijk de meest problematische scholen op dit aspect een hogere prioriteit te geven. Tevens is van belang om te bepalen in hoeverre een schoolgebouw te verbeteren is op het gebied van binnenmilieu en duurzaamheid. Bij duurzaamheid speelt dan in ieder geval een rol welke kansen er liggen om een schoolgebouw energiezuinig te maken in termen van (bijna) energieneutraliteit ((B)ENG).
Veiligheid Een schoolgebouw moet in de basis veilig zijn. Toch zijn er verschillen tussen bestaande schoolgebouwen op dit vlak. Deze worden als signaalfunctie meegenomen in de beoordeling van de schoolgebouwen.
Pagina 42 van 53
Exploitatie Schoolbesturen zijn verantwoordelijk voor de exploitatie (onderhoud, energie, schoonmaak) van de schoolgebouwen. Om de IHP-opgave als een gezamenlijke opgave te kunnen beschouwen is het van belang om de investeringen van de gemeente en schoolbesturen optimaal af te stemmen. Bestaande schoolgebouwen kennen vaak een tekort op het gebied van exploitatie. De exploitatie van sommige schoolgebouwen overschrijdt de velo-vergoeding met meer dan 50%. Door dit inzichtelijk te maken en mee te laten wegen in de prioritering krijgen de meest energie-slurpende gebouwen een hogere prioriteit.
Locatie: planologische ontwikkelingen, ligging en bereikbaarheid De maatschappelijke rol van een school in de wijk of omgeving is van belang. De plek die een school heeft in een wijk bepaalt mede het succes van de school. De uitstraling van het gebouw wordt daarom meegenomen in de beoordeling. Ook kunnen planologische ontwikkelingen een rol spelen bij de toekomstmogelijkheden van een locatie. Locatieaspecten, zoals bereikbaarheid, verkeer, parkeren, speelterrein en verbinding met de wijk, maar ook de planologische ontwikkelingen spelen daarom een rol in de scenariovorming (huisvestingsoplossing).
Referentie: 1650906-0072.0.1.
Pagina 43 van 53
Bijlage 4: Prognose vergelijking De prognose wordt jaarlijks geactualiseerd door de gemeente en is vastgesteld in overleg met de schoolbesturen. De prognose houdt rekening met de demografische ontwikkeling en woningbouwprogramma binnen de gemeente. In onderstaand figuur is de vergelijking gemaakt voor het PO/SBO/SO met het vorige IHP. Hieruit kunnen we opmaken dat de te verwachte leerlingendaling gelijk blijft echter in tijd doorschuift.
Primair onderwijs en Speciaal basisonderwijs Figuur 4.1 toont de leerlingenprognose voor het PO in de gemeente Enschede. Uit de prognose blijkt dat het aantal leerlingen in het PO en SBO zal afnemen tot 2030 met ca. 4,5%. Na deze periode is een groei zichtbaar, gevolgd door een stabilisatie van de leerlingenpopulatie op de lange termijn. Het SBO volgt een vergelijkbare trend als het PO en is sterk afhankelijk van de onderwijskundige visie.
Figuur B4.2: Leerlingenprognose PO 2025 Figuur B4.1: Vergelijking leerlingenprognose PO (IHP 2020 en leerlingenprognose 2025)
Figuur B4.3: Leerlingenprognose SBO 2025
Referentie: 1650906-0072.0.1.
Pagina 44 van 53
Voortgezet onderwijs De leerlingenprognose van het VO (figuur 4.4) laat zien dat het aantal leerlingen stabiel blijft tot 2028. Daarna is een daling zichtbaar met ca. 8%, gevolgd door een lichte toename op de lange termijn vanaf 2039. Kijkend naar de prognose van het PO zal ook hier een stabilisatie op de lange termijn zichtbaar zijn.
Figuur B4.4: Leerlingenprognose VO 2025
Referentie: 1650906-0072.0.1.
Pagina 45 van 53
Bijlage 5: Kwaliteitskader IHP Enschede Basisk waliteit op basis van het (landelijk ) Programma van Eisen Frisse Scholen, incl. aanvullende eisen Energie
Basiskwaliteit
Verklaring keuze
Energieprestatie
Klasse B met ENG
Vanuit klimaatdoelstelling / CO2; Energieprestatie: BENG 2=0 en BENG 3=100%.
Luchtverversering
Klasse A
Aanvullende eis PO: Klasse A i.p.v. B; hier worden hogere eisen aangesteld als onderdeel van het installatieconcept, met aandacht voor het gebruik en de beheerskosten.
Spuiventilatie
Klasse C
Zorgen voor ontwerpvrijheid, met uitleg vanuit ontwerpteam waarom klasse B niet mogelijk is. Afwijkingen per ruimte is mogelijk.
Ruimtevolume
Klasse B
Lucht
Kwaliteit van de toevoerlucht
Klasse B
Extra aandacht voor afvalstoffen en virussen
Fijnstof
Klasse B
Let op bij locatiekeuze nieuwbouw, anders aanvullende locatie specifieke kosten.
Emissies van materialen
Klasse B=A
Vanuit gezondheid bewust gekozen voor een hogere klasse.
Emissies van apparatuur
Klasse A
Indien er sprake is van schadelijke uitstoot van de apparatuur
Schoonmaakbaarheid
Klasse C=B=A
zie ook rapport 'Naar een schone school' van VSR&OSB
Tabaksrook
Klasse C=B=A
Toiletten
Klasse C
Legionella
Klasse C=B=A
bij PO kan aandacht voor jongste kinderen wenselijk zijn
Temperatuur Operatieve temperatuur winter Klasse B Operatieve temperatuur zomer Klasse A Individuele beïnvloeding
Klasse C=B
Ventilatieve koeling
Bouwbesluit
Tocht
Klasse C
Lokaal thermisch discomfort
Klasse C
Aanvullende eis PO: Klasse A i.p.v. B; hier worden hogere eisen aangesteld als onderdeel van het installatieconcept, met aandacht voor het gebruik en de beheerskosten.
Licht Kunstlicht
Klasse B + 400 lux
Daglicht
Klasse C
Helderheidswering
Klasse B
Individuele beïnvloeding
Klasse C
schakeling obv aanwezigheid & daglichtregeling
Geluid Geluidswering van de gevel
Klasse C=B
Installatiegeluid
Klasse C
bij grenzend aan spoor of hoofdontsluitingsweg uitgaan van Klasse A.
Ruimteakoestiek
Klasse C met 0,8s
0,8s voor een niet ingericht lokaal
Luchtgeluidisolatie
Klasse C=B
bij lokalen onderling geldt eis Klasse A
Contactgeluidisolatie
Klasse C=B
Kwaliteitsborging Energie
Klasse C
Lucht
Klasse C=B
Temperatuur
Klasse C=B
Licht
Klasse C=B=A
Geluid
Klasse C=B=A
Aanvullende eisen op het Programma van Eisen Frisse Scholen 1. Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl, voorheen Bouwbesluit 2021), waaraan minimaal voldaan moet worden (wettelijk). 2. Gevelbeeld niveau welstand: esthetica is geen eis in het Bbl. Om te voldoen aan de gemiddelde welstandseisen is deze toeslag noodzakelijk. 3. Toekomstbestendig en flexibel: herindeelbaar gebouw (geen dragende wanden) en benutten van de verkeersruimten (ventilatie door het hele gebouw)
Referentie: 1650906-0072.0.1.
Pagina 46 van 53
Bijlage 6: Kostenkengetal per onderwijssector Kengetal basiskwaliteit (nieuwbouw) met onderscheid naar sector PO/(V)SO en VO Sector PO/(V)SO, exclusief toeslag aanvullende eisen
Referentie: 1650906-0072.0.1.
Pagina 47 van 53
Sector VO, exclusief toeslag aanvullende eisen
Referentie: 1650906-0072.0.1.
Pagina 48 van 53
Bijlage 7: Investeringsplanning opgaven IHP Legenda min 200 m2 vaste voet Gymlokaal VBE. Waar € 0 is ingevuld vindt renovatie plaats vanuit het Vastgoed bedrijf Project in uitvoering Project afgerond school
Scholen onder de opheffingsnorm
Lopende projecten Periode 2020 t/m 2025
VO
€
Brinnr
Schoolnaam
17VN05 neven
Bonhoeffer van der Waalslaan 100-200-300
hoofd
Aantal m 2 Telling huidig 01-10pand Locatiecode2024
13976 7535CN35
Ruim te Investering behoefte 01- gem eente 10-2024 prijspeil 2025
1400
9058
Extra bijdrage gem eente € 120 per m 2.
23.360.616,00
Gymlokalen Vd Waalslaan (3x)
5.303.058,00
extra gymlokaal vd Waalslaan/Innova/Wooldrik
1.767.686,00
PO
24PE
De Noorderkroon
VO
00AH09A neven
Innova incl. 1x gymlokaal
PO
13OY
hoofd
Willem van Oranje
1186 7546EA34
108
PO
19OF
hoofd
Jonge Helden
1259 7546EA38
123
PO
17UH
hoofd
De Sterrenborgh
1142 7546EG5
232
Vervanging gymzaal Helmerhoek (2x)
1110 L4402
Totaal periode t/m 2025
Referentie: 1650906-0072.0.1.
1437 7521JG138
93
668
120
2.581.133,15 4.868.677,00
1368
4.611.309,00
164.160,00
1367
4.608.431,00
164.040,00
0,00 47.100.910,15
328.200,00
Pagina 49 van 53
Termijn 1 2025 VNG
Periode 2026, 2027, 2028, 2029 en 2030
Brinnr
Schoolnaam
Aantal m 2 Telling huidig 01-10pand Locatiecode2024
Ruim te behoefte 01- Investering 10-2024 prijspeil 2025
PO
19NP
hoofd
Paulus
1950 7521DX8
148
971
PO
13JX01
dislocatie De Zevenster
957 7521GN3
113
568
Vervanging gymlokaal Schietbaanw eg (1x)
467 L4112
PO
10MI01
dislocatie De Kiem
1114 7541BP9
169
1056
17RE
hoofd
1035 7541XL44
82
625
PO
17MT03
dislocatie Prinseschool Daalw eg
942 7541AN32
183
920
486 L4121
PO
08VH
De Bron
1408 7545GA416
175
08VH01 neven
De Fontein
1421 7531ZD7
79
VO
17VS02 neven
Greijdanus
1953 7523PB4
00AH07 neven
College Zuid
11454 7541WG20
00AH07 neven
HSL IST
00AH11 neven
ISK Locatie Mekkelholtspad
177.240,00
182
2241
6.737.106,00
268.920,00
740
5384
148
858
524
4176
17.341.718,00
0,00
3.535.372,00 1108
11.953.590,00 1.767.686,00
PO
19NH
hoofd
Bonifatius
1128 7523HC10
126
PO
19NS
hoofd
Menkotoren
1493 7523GD15
114
Vervanging gymlokaal Zaanstraat (1x)
495 L4110
PO
16XT
hoofd
Wereldw ijs Noord
844 7532XJ170
PO
17FF
hoofd
Wereldw ijs Zuid
1269 7534CP70
95
PO
26AJ
hoofd
De Esmarke
1799 7534JZ201
135
PO
24EY
hoofd
Al Ummah/Tulp
1259 7512ZJ6
322
Vervanging gymlokaal Varviksw eg (1x)
549 L4114
1432
4.795.501,00
171.840,00
0,00 64 1674
1887
5.491.977,00
200.880,00
6.104.991,00
226.440,00
1.767.686,00
PO
19NM01 neven
Marcellinus
751 7548CD30
90
PO
19NC
hoofd
Molenbeek Boekelo
1137 7548AH1
243
PO
19NC02
dislocatie Molenbeek Usselo
663 7546RD10
48
PO
17EV02
dislocatie Het Zeggelt Meeuw enstraat
1290 7523XV4
271
VO
OOAH00 hoofd
11254 7522GK30
2116
6.764.053,00
253.920,00
1563
5.172.519,00
187.560,00
11254
8.996.859,00
Gymlokalen Kottenpark (2x)
1.767.686,00
4051
Referentie: 1650906-0072.0.1.
126.720,00 185.400,00
4.925.011,00
Extra gymlokaal ivm ISK
Kottenpark College
3.713.373,00 5.120.715,00
1477
Gymlokalen Zuid (2x) VO
184.680,00
1.767.686,00
PO
VO
hoofd
Vervanging gymlokaal JP Coenstraat (1x)
5.103.447,00 1.767.686,00
PO
OBS Willem Wilmink
Extra bijdrage gem eente € 120 per m 2.
38202
104.594.662,00
1.983.600,00
Pagina 50 van 53
Termijn 2 2025 VNG
Periode 2031, 2032, 2033, 2034, 2035, 2036, 2037, 2038, 2039 en 2040
VO
Brinnr
Schoolnaam
17VN06 neven
Bonhoeffer College Bruggertstraat
Aantal m 2 Telling huidig 01-10pand Locatiecode2024 7274 7545AX60
Ruim te behoefte 01- Investering 10-2024 prijspeil 2025
1203
8005
Gymlokalen Bruggertstraat (2x) VO
OOAH00 hoofd
Kottenpark College
3.535.372,00 11254 7522GK30
937
6492
Gymlokalen Kottenpark (2x) (V)SO
02GD
hoofd
SO
19LZ
hoofd
OCR oud
21.939.622,00
8.996.859,00 1.767.686,00
3000 7522AH33
De Huifkar
284
4423
122
1599
Gymlokalen OCR (2x)
PO
17EV
hoofd
PO
17FW
hoofd
hoofd
hoofd
De Koning
1501 7545WP27
113
19MY
hoofd
St. Jan
1160 7545GH255
173
Vervanging gymlokaal Haaksbergerstraat (1x)
375 L4134
Sloop gymlokaal Straatsburglaan of andersom?
500 L4133
Prinseschool Staringstraat
1486 7514DE15
Vervanging gymlokaal Zeggeltlaan (1x)
312 L4118
5.647.336,00 PO
16NV
hoofd
hoofd
Het Stroink
1723 7542GT66
100
Vervanging gymlokaal Het Stroink (1x)
499 L4123
Dr. Ariensschool (SBO)
1360 7522EN320
205
1937
6.516.694,00
PO
19MF
Huizingschool (SO)
3386 7522AN15
132
1622
5.462.132,00
PO
31BK
PO
19NB
hoofd
17EB
hoofd
PO
06LX
hoofd
SO
00ZN
hoofd
305
356 L4111
Lonnekersschool
950 7524CK104
158
995
178
1095
St.Liduinaschool
1417 7524CS8
Vervanging gymlokaal Scholten Reimer (1x)
456 L4119
Het Relief
2174 7531HX390
1.767.686,00
16UE
hoofd
3.825.615,00
174
1991
1675
5.494.855,00 1.767.686,00
203
1221
4.188.243,00 1.767.686,00
De Spinner
1254 7545TP29 519 L4128
hoofd
Troubadour
1625 7534XC44a
169
1063
3.733.519,00
hoofd
Ouverture
1445 7534CP68
148
962
3.442.841,00
Alfonsus
1690 7535BZ10
342
1920
6.199.965,00
Vervanging gymlokaal Hogelandstraat (1x)
491 L4120
PO
26AH
hoofd
6.821.376,00
VSO
23KF
hoofd
1.945.011,00
19OB
hoofd
Bomans
1765 7542LX92
185
1146
3.972.393,00
17SQ
hoofd
Het Vastert
1249 7542LR167
272
1568
5.186.909,00
PO
10MI
hoofd
Drakensteyn
1337 7542LR169
282
1624
5.348.077,00
137
924
3.333.477,00 0,00
1.767.686,00
Schateiland
1198 7534JZ207
Vervanging gymzaal Esmarke (2x)
1265 L4401
Neon (VSO)
1028 7522BD9
442
2423
3.535.372,00 169
2432
Gymlokaal Neon (1x) PO
17MT
hoofd
7.647.599,00
7.899.122,00 1.945.011,00
Prinseschool Prinsestraat
2246 7513AL10
Vervanging gymlokaal Mina Kruseman (1x)
469 L4103
428
2353
7.446.139,00 1.767.686,00
L4403 8093
VO
OOAH19 neven
HSL Flores Dotterbloem
1108 7531TB75
112
1663
5.285.186,00
PO
11BT
hoofd
Prins Maurits
1663 7544CW1
100
725
2.760.755,00
PO
17EL
hoofd
De Broekheurne
1266 7544LR147
101
PO
08UT
hoofd
Meckelenburg
1626 7544LR145
90
1210
4.156.585,00
Vervanging gymlokaal De Posten (1x)
487 L4113
Paus Joannes
2830 7531XG155
Vervanging gymlokaal Floraparkstraat (1x)
487 L4105
Referentie: 1650906-0072.0.1.
1.929.184,00
Vervanging gymlokaal Spinnerstraat (1x)
1.767.686,00
PO
hoofd
722
3.537.815,00
PO
19NM
5.664.657,00
1.767.686,00
Gymlokaal Relief
PO
1734
5.034.375,00 PO
Vervanging gymlokaal Park de Kotten (1x)
Vervanging gymzaal Vastert (2x)
1797 7546LC5
13TB
17QA
PO
Wielerbaan
1.767.686,00
PO
PO
Gymlokaal Huizingschool (1x)
4.231.413,00
464 L4108
PO
153
17GW08 neven
1236
1438 7531EC135
13976 7535CN35
1461 7542GT60
SO
206
Park Stokhorst Vervanging gymlokaal Hoge Boekelerw eg (1x)
Bonhoeffer van der Waalslaan 400-500
Regenboog
hoofd
5.186.909,00
17VN05 neven
hoofd
15MK
1568
VO
19LU
SBO
272
22NW
PO
1515
1428 7514CM14
PO
14.105.216,00 3.535.372,00
Het Zeggelt - Dr. Benthemstraat
59039
213.051.845,00
1.767.686,00 198
1196
4.116.293,00 1.767.686,00
Pagina 51 van 53
Termijn 3 PO
2025 VNG
Periode 2041 t/m 2055
Brinnr
Schoolnaam
PO
19NE01
dislocatie IOK de Globe
VO
17VN01 neven
Bonhoeffer College Geessinkw eg
Aantal m 2 Telling huidig 01-10pand Locatiecode2024 1622 7514CM54
228
1451
4.850.183,00
5967 7544ND100
373
3183
9.363.846,00
Gymlokaal Geessinkw eg (1x)
1.767.686,00
17MT04 dislocatie Prinsesschool IST
1226 7513ZH30
82
PO
16ZD
hoofd
Europa
1337 7543ZJ75
119
PO
16ZT
hoofd
De Zuidsprong
2168 7544XC78
114
Vervanging gymlokaal Het Riet (1x)
579 L2906
Maatman College (VSO)
1433 7522AN17
VSO
17GW19 neven
126
412
00KM52 neven
1907
1453 7522AR58
Vervanging gymlokaal Savornin Lohman (1x)
439 L4136
95
1529
19LD
Triangel
2659 7545BV1
494
2703
Gerardus
1826 7532AS155
Vervanging gymlokaal JC De Rijp (1x)
464 L4127
270
1571
Bonhoeffer Wethouder Beversstraat
7500 7543BK195
429
4737
15.199.870,00
VO
00AH17 neven
Het Stedelijk Alpha
7500 7541WL268
361
4340
13.508.181,00
4713 7545BN49
289
2702
Wethouder Beversstraat 165 (ROC) 00AH08 neven
4.801.257,00
De Stedelijke MAVO Gymlokaal Stedelijke MAVO (1x)
hoofd
Het Wooldrik
1280 7535DK10
201
SBO
19KG
hoofd
SBO Het Pontem Junior
2460 7544XN2
133
SBO
19KG01 dislocatie SBO Het Pontem College
1532 7545LR245
98
1211
VO
19NG00 hoofd
Vakschool Het Diekman
3300 7541PE32
200
2706
8.222.930,00
PO
17NS
Het Palet
1570 7545BV9
231
1365
4.602.675,00
Vervanging gymlokaal Gerard Terborhstraat (1x)
570 L4100
ESV
1439 7523AL7