Document · PDF

Bijlage 4. IHP Enschede 2026-2055

Raadsvergadering 27 oktober 2025, gemeente enschedeBij agendapunt: Onderwijshuisvesting19.622 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

IHP Enschede 2026-2055

Integraal huisvestingsplan Onderwijs

Opdrachtgever Gemeente Enschede Datum 4 juli 2025 Project Herijking IHP Enschede Referentie 1650906-0072.0.1 Auteur(s) de heer ir. B.G. Verkerk - HEVO B.V. mevrouw ir. I.L. van der Toorn - HEVO B.V.

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

Statenlaan 8

5223 LA 's-Hertogenbosch

T 073 - 6 409 409

info@hevo.nl

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

KvK Brabant 16029774

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

Burg. Roelenweg 40

8021 EW Zwolle

T 038 - 4 258 101

ISO 9001-gecertificeerd

BTW 0011.60.461.B01

Inhoudsopgave 1. 1.1. 1.2. 1.3.

Inleiding Aanleiding Doelstelling beleidsrijk IHP Aanpak IHP 2026-2055

4 4 4 4

2. 2.1. 2.2. 2.3. 2.4. 2.5.

Onderwijs in de gemeente Enschede Primair onderwijs (PO) Speciaal Basisonderwijs (SBO) Voortgezet onderwijs (VO) (Voortgezet) speciaal onderwijs (V)SO Bewegingsonderwijs

5 5 5 5 6 6

3. 3.1. 3.2. 3.3. 3.4. 3.5. 3.6. 3.7. 3.8. 3.9.

Inhoudelijke beleidskaders Lokaal Educatieve Agenda (LEA) Verbinden met de maatschappelijke opgave Wettelijk kader Divers en Duurzaam Onderwijslandschap Samenwerking schoolbesturen Aanbod en spreiding Kwaliteit en duurzaamheid Renovatie en vervangende nieuwbouw Gezamenlijke regie IHP

7 7 7 7 8 8 10 11 11 12

4. 4.1. 4.2. 4.3. 4.4. 4.5. 4.6. 4.7. 4.8.

Analyse en uitgangspunten Leerlingenaantal Ruimtebehoefte bepaling Dislocaties en nevenvestigingen Analyse gebouwenbestand Lopende projecten Duurzaam scholenlandschap Bewegingsonderwijs Kinderopvang

13 13 13 13 14 14 14 14 14

Referentie: 1650906-0072.0.1.

5. 5.1. 5.2. 5.3. 5.4. 5.5. 5.6. 5.7. 5.8. 5.9. 5.10. 5.11. 5.12. 5.13. 5.14.

Programmering Inleiding Centrum Twekkelerveld Enschede noord Lonneker Enschede oost Esmarke/Glanerbrug Diekman/Hogeland Helmerhoek Wesselerbrink Stroinkslanden Enschede west Boekelo/Usselo Integrale programmering

15 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28

6. 6.1. 6.2. 6.3. 6.4. 6.5.

Financiële doorrekening Inleiding Kwaliteit Kosten Budget Overige financiële uitgangspunten

29 29 29 29 30 32

7. 7.1. 7.2. 7.3. 7.4. 7.5. 7.6.

Vervolg Inleiding Bestuursopdracht IHP en stedelijke opgaven Uitvoeringsprogramma Haalbaarheidsonderzoek Aanpassingen bij wijzigingen wet- en regelgeving Verordening aanpassen

33 33 33 33 34 35 35

Pagina 2 van 53

BIJLAGEN Bijlage 1: Gebouwenbestand onderwijs en bewegingsonderwijs Bijlage 2: Wettelijke beleidskaders Bijlage 3: Criteria voor prioritering in de programmering Bijlage 4: Prognose vergelijking Bijlage 5: Kwaliteitskader IHP Enschede Bijlage 6: Kostenkengetal per onderwijssector Bijlage 7: Investeringsplanning opgaven IHP Bijlage 8: Demarcatielijst

Referentie: 1650906-0072.0.1.

36 37 39 42 44 46 47 49 53

Pagina 3 van 53

1. Inleiding 1.1. Aanleiding In 2020 is het eerste Integraal Huisvestingsplan (IHP) 2021-2055 vastgesteld. Dit voorliggende IHP borduurt hier op voort en neemt zowel de ontwikkelingen van de afgelopen jaren als de toekomstige mee. Zo zijn er schoolbesturen die een nieuwe visie op het toekomstig gewenste scholenlandschap ontwikkelt hebben en zijn er nieuwe onderwijsconcepten uitgerold over de stad. Met het IHP wil de gemeente samen met de schoolbesturen investeren in toekomstbestendige onderwijshuisvesting die bijdraagt aan een leefomgeving die sociaal, leefbaar, duurzaam, gezond en klimaatbestendig is. Onderwijshuisvesting is een fundamentele schakel voor de volgende generatie. Het duurzaamheidsbegrip gaat in dit IHP verder dan alleen energiebesparing: er wordt ingezet op gezonde, toekomstbestendige, exploitatievriendelijke, multifunctionele én energieneutrale schoolgebouwen. Daarbij is de verbinding met de maatschappij van belang: onderwijs is bij uitstek wijk- of gebiedsgericht en speelt in op maatschappelijke ontwikkelingen.

1.2. Doelstelling beleidsrijk IHP Dit beleidsrijke IHP heeft tot doel scholen voor primair (PO), voortgezet (VO) en (voorgezet) speciaal onderwijs ((V)SO) de komende 30 jaar te vernieuwen en tegelijkertijd te verduurzamen. Dit is noodzakelijk omdat circa 70% van de ruim 80 schoolgebouwen dateert van voor 1985 en daarmee 40 jaar of ouder is. Met de (ver)nieuwbouw van de scholen worden kansen gezien voor het verwezenlijken van bredere stedelijke en maatschappelijke doelstellingen. Bijvoorbeeld het verbeteren van de infrastructuur, de ruimtelijke inrichting en/of sociale voorzieningen. Alle vier de strategische opgaven van de gemeente Enschede worden geraakt: Inclusief, Groen en duurzaam, Aantrekkelijk en Open Enschede. Goed onderwijs in passende gebouwen moet zorgen voor kansengelijkheid. In het Coalitieakkoord 2022-2026 wordt het volgende aangegeven: “Om te stimuleren en te faciliteren dat iedereen zijn of haar eigen talenten optimaal benut willen wij de (sociale) basisvoorzieningen in de stadsdelen en wijken en dorpen versterken. Elk kind heeft Referentie: 1650906-0072.0.1.

talent ongeacht het onderwijsniveau. Vaak gaat het ontwikkelen en uitbouwen van vaardigheden vanzelf. Soms is ondersteuning nodig. Zo krijgt ieder kind kansen om het talent maximaal te ontplooien. Om kinderen een goede start te geven is voor- en naschoolse educatie van belang”. De gemeente laat zien op welke wijze zij haar wettelijke zorgplicht voor voldoende adequate schoolgebouwen wenst in te vullen. Het IHP: • Stelt de gemeente en schoolbesturen in staat om op korte en lange termijn strategische keuzes te maken en proactief beleid te voeren. • Biedt een meerjarenperspectief waarop het eigen (investerings-)beleid kan worden afgestemd. • Vormt het beleidskader voor het onderwijshuisvestingsbeleid voor de periode 2025-2055. Het IHP wordt elke 5 jaar herijkt, zodat het beleidskader blijft aansluiten bij de vragen en behoeften van dat moment. Daarnaast wordt elk jaar de programmering gemonitord en bekrachtigd in het bestuurlijk overleg (OOGO) middels het Programma en Overzicht.

1.3. Aanpak IHP 2026-2055 Het IHP 2021-2055 is destijds opgesteld door het adviesbureau HEVO en door het College vastgesteld in 2020. HEVO heeft in 2024 vanuit de afdeling Onderwijshuisvesting de opdracht gekregen het IHP te herijken. Dit voorliggende IHP kent een nieuwe programmering voor de periode 2026 tot en met 2055. In het IHP worden de uitkomsten van het traject Scholenlandschap meegenomen. Binnen dit traject hebben Consent, SKOE en VCO hun visie op het toekomstige scholenlandschap uitgewerkt met als doel het aantal scholen onder de opheffingsnorm terug te brengen. Het IHP is samen met de schoolbesturen opgesteld. Daarbij is onderscheid gemaakt naar een werkgroep met huisvestingsmedewerkers van de schoolbesturen en het bestuurlijke overleg (OOGO). In de werkgroep zijn de uitgangspunten verkend, de kansen en knelpunten zijn in beeld gebracht en er is toegewerkt naar een nieuwe programmering. In het bestuurlijke overleg zijn de voorstellen besproken en het voorliggende rapport vastgesteld.

Pagina 4 van 53

2. Onderwijs in de gemeente Enschede Dit hoofdstuk geeft weer hoeveel scholen en leerlingen er zijn in het basisonderwijs, het speciaal basisonderwijs, het speciaal (voortgezet) onderwijs en het voortgezet onderwijs in Enschede. De leerlingen aantallen zijn op basis van de telling van 01-102024 conform opgave van de schoolbesturen. In bijlage 1 staat het totale gebouwenbestand weergegeven.

2.2. Speciaal Basisonderwijs (SBO) Het SBO in de gemeente Enschede wordt aangeboden door twee schoolbesturen. Deze schoolbesturen bieden onderwijs aan circa 440 leerlingen verdeeld over 3 locaties. Schoolbestuur Consent

Aantal locaties

Leerlingen aantal

Leerlingen %

231

53%

2.1. Primair onderwijs (PO)

SKOE

205

47%

Het scholenlandschap van de gemeente Enschede voor het PO is divers. Er zijn in totaal 7 schoolbesturen met in totaal 63 schoollocaties. Ze verzorgen het onderwijs voor 11.356 leerlingen.

Totaal

436

100%

Aantal locaties

Leerlingen aantal

Leerlingen %

Consent

5.207

46%

SKOE

3.727

33%

VCO

1.529

13%

Hannah

254

ESV

210

SIMON

322

Schoolbestuur

Figuur 2-2 Onderwijs aanbod SBO

2.3. Voortgezet onderwijs (VO) Binnen het VO zijn er drie schoolbesturen werkzaam die tezamen verantwoordelijk zijn voor het onderwijs van 7.798 leerlingen. Aantal locaties

Leerlingen aantal

Leerlingen %

Bonhoeffer

3.693

47%

HSL

3.923

50%

Schoolbestuur

Athena

107

Greijdanus

182

Totaal

11.356

100%

Totaal

7.798

100%

Figuur 2-1 Onderwijs aanbod PO

Het Middelbaar Beroeps Onderwijs (MBO), Zone college en het ROC vallen niet onder Onderstaande locaties worden gehuurd van woningcorporaties: Anna van Buren (VCO), Roombeek (Consent), De Uitvinding (Consent), Harry Bannink (Consent), De Kubus (SKOE), De Windroos (SKOE). Aan deze locaties zijn langdurige huurcontracten verbonden waardoor ze geen onderdeel zijn van het IHP.

Referentie: 1650906-0072.0.1.

Figuur 2-3 Onderwijs aanbod VO

de wetteljike taak van de gemeente en zijn daardoor geen onderdeel van het IHP.

Pagina 5 van 53

2.4. (Voortgezet) speciaal onderwijs (V)SO Het (V)SO in de gemeente Enschede wordt aangeboden door twee schoolbesturen. De schoolbesturen bieden onderwijs aan circa 1.200 leerlingen verdeeld over 7 locaties. Het gaat om zowel basisschoolleerlingen (4-12 jaar) als om leerlingen met een leeftijd voor het voortgezet onderwijs (12-20 jaar). Op dit moment zijn er in Enschede de volgende clusters binnen het (V)SO aanwezig: • Cluster 2: dove en slechthorende kinderen en kinderen met een taal/spraakprobleem • Cluster 3: motorisch gehandicapte, verstandelijk gehandicapte en langdurig zieke kinderen • Cluster 4: kinderen met psychische stoornissen en gedragsproblemen. Aantal locaties

Leerlingen aantal

Leerlingen %

Attendiz

951

79%

Kentalis

258

21%

Totaal

1.209

100%

Schoolbestuur

Figuur 2-4 Onderwijs aanbod (V)SO

2.5. Bewegingsonderwijs Zie bijlage 1 voor een overzicht van de gymzalen, sporthallen en sportzalen waar bewegingsonderwijs wordt gegeven. In totaal zijn er 31 sportaccommodaties in eigendom van het Vastgoedbedrijf Enschede. Daarnaast huurt de gemeente een aantal locaties van externen en zijn er nog 20 sportaccommodaties die in eigendom van de scholen zelf zijn.

Referentie: 1650906-0072.0.1.

Pagina 6 van 53

3. Inhoudelijke beleidskaders Dit hoofdstuk beschrijft de beleidskaders en ambities van de gemeente en de schoolbesturen op het gebied van onderwijs en onderwijshuisvesting.

3.1. Lokaal Educatieve Agenda (LEA) De schoolbesturen en hun samenwerkingspartners hebben tot doel om kinderen in Enschede en omstreken de best mogelijke kansen te bieden in hun ontwikkeling en voorbereiding op de toekomst. Het versterken van kansengelijkheid in Enschede is het centrale thema in de Lokaal Educatieve Agenda 2023-2026. Er wordt geïnvesteerd op plekken waar de kwetsbaarheid het grootst is. Het onderwijsaanbod is voortdurend in beweging en ontwikkeling. Veranderingen in onderwijsvisies en –concepten en samenwerkingen maken ook dat steeds meer flexibiliteit gevraagd wordt van de scholen en hun schoolgebouwen om hier op in te kunnen spelen. Voor een toekomstbestendig scholenlandschap in Enschede is het dan ook van cruciaal belang dat de schoolgebouwen flexibel zijn in het gebruik, om goed op de veranderingen in te kunnen spelen. In het PO wordt gezorgd voor een doorgaande lijn met de kinderopvang. Bij een nieuwe kindcentrum heeft de kinderopvang een eigen plek in of nabij het complex, zodat de nabijheid van kinderopvang ook voor de lange termijn geborgd is. Op steeds meer kindcentra en scholen voor voortgezet onderwijs zijn wijkcoaches een substantieel aantal uur per week aanwezig, zodat er meer preventief en ook interprofessioneel gewerkt kan worden. Per project wordt gezocht naar de mogelijkheden voor het gezamenlijk gebruik van ruimten.

Zeker bij scholenclusters met meerdere scholen onder één dak worden kansen gezien voor het realiseren van bijvoorbeeld gezamenlijke spreekkamers. Verder zal er tijdens de bouw rekening moeten worden gehouden met multifunctioneel gebruik van ruimten en bijvoorbeeld avondopenstelling. Dit vergt nadere afspraken over bijvoorbeeld openstelling, sleutelbeheer, gebruik van materialen en kostenverrekening van GWL en schoonmaak. Vanuit de bestuursopdracht "IHP en stedelijke opgaven" is hier ook aandacht voor.

3.2. Verbinden met de maatschappelijke opgave De kinderen van Enschede verdienen fijne scholen en een prettige leeromgeving. In scholen ligt een belangrijke basis voor de toekomst van de jeugd en wordt de toekomst van de stad gelegd. Scholen staan daarbij niet op zichzelf, maar in verbinding met de maatschappij. Scholen gaan steeds meer de samenwerking en verbinding aan met partners. Het is dan ook van belang aansluiting te vinden met de brede gemeentelijke doelstellingen op sociaal en fysiek vlak. Dit zorgt echter gelijktijdig ook voor programmatische en financiële uitdagingen in de uitvoering van de projecten uit het IHP. Meerdere gemeentelijke afdelingen en budgetten worden immers geraakt: o.a. groen, blauw, parkeren, openbare ruimte en sociale voorzieningen. De komende periode wordt vaart achter de IHP projecten gezet en gekozen voor een integrale aanpak met de aangenomen “Bestuursopdracht IHP en brede stedelijke opgaven”1.

3.3. Wettelijk kader De gemeente heeft op het gebied van onderwijshuisvesting een wettelijke zorgplicht. Dit betekent dat zij verantwoordelijk is voor het bieden van voldoende en adequate huisvesting (schoolgebouwen en gymzalen) voor het primair onderwijs (PO), voortgezet onderwijs (VO) en (voortgezet) speciaal onderwijs ((V)SO). Hiervoor zit een uitkering in het gemeentefonds. De verantwoordelijkheid voor het onderhoud en de exploitatie van schoolgebouwen ligt bij de schoolbesturen zelf. Zij krijgen daarvoor rechtstreeks bekostiging vanuit het rijk. Voor het gymnastiekonderwijs krijgt de gemeente nog wel onderhoudsgelden voor het PO en (V)SO. Het VO krijgt rechtstreeks bekostiging vanuit Rijk voor bewegingsonderwijs. Voor de huisvesting van kinderopvang heeft de gemeente geen wettelijke zorgplicht. Op basis van de verordening Onderwijshuisvesting kunnen schoolbesturen elk jaar een aanvraag doen voor een voorziening Onderwijshuisvesting. De gemeente is verantwoordelijk voor nieuwbouw, uitbreiding, verschaffen Onderwijsleerpakket/ Meubilair en voor het herstel van constructiefouten van scholen voor primair, speciaal (voortgezet) en voortgezet onderwijs. De aanvragen worden getoetst op basis van de wetgeving en de Verordening Onderwijshuisvesting. Toegekende aanvragen worden geplaatst op het Programma en afgewezen aanvragen worden geplaatst op het Overzicht.

1 Bestuursopdracht IHP en brede stedelijke opgaven is 15 april 205 door het College aangenomen.

Referentie: 1650906-0072.0.1.

Pagina 7 van 53

In het IHP is een planning gemaakt voor de nieuwbouw van scholen. Deze voorzieningen voor nieuwbouw uit het IHP krijgen een plek op het jaarlijkse Programma. Op dit moment wordt er gewerkt aan een wetsvoorstel waarmee het IHP een wettelijke verankering krijgt. In het wetvoorstel wordt nieuwbouw en renovatie een gezamenlijke verantwoordelijkheid van gemeenten en schoolbesturen. Dit door de invoering van een meerjaren investeringsschema c.q. het IHP, het opheffen van het investeringsverbod en het toevoegen van de term Renovatie als alternatief voor nieuwbouw. Op dit moment hebben de schoolbesturen van het PO en (V)SO formeel te maken met een investeringsverbod voor de huisvesting. Dit is niet van toepassing bij de schoolbesturen in het VO. Daarnaast heeft de gemeente de taak om te voldoen aan het Klimaatakkoord en andere beleidsvelden zoals bewegingsonderwijs en kinderopvang vanuit vroeg voorschoolse educatie. In bijlage 2 is dit nader toegelicht.

3.4. Divers en Duurzaam Onderwijslandschap Als randvoorwaarde voor nieuwbouw spreken de partijen af dat in gezamenlijkheid gestreefd wordt naar een toekomstbestendig en divers onderwijslandschap. Divers betekent dat er voldoende ruimte is voor verschillende soorten onderwijs; toekomstbestendig betekent in deze context dat voor nieuwbouw van een locatie het leerlingenaantal minimaal boven de geldende opheffingsnorm ligt (uitzonderingen voor “laatste school in de richting” daargelaten). De geldende opheffingsnorm van 137 geldt voor 2024. PO-scholen zijn bij voorkeur dicht bij het woonadres van de leerling gelegen (thuisnabij) om onnodige verkeersbewegingen te voorkomen en de binding van de leerling en de ouders met de wijk en andersom te versterken. Er wordt gestreefd naar een divers aanbod. Ouders kunnen om levensbeschouwelijke gronden of om onderwijsconcept kiezen voor een bepaalde school die misschien niet direct in de wijk staat. Gemeente en schoolbesturen respecteren deze vrijheid van schoolkeuze.

Referentie: 1650906-0072.0.1.

3.5. Samenwerking schoolbesturen Voor het IHP kan samenwerking betekenen dat scholen gebouwen delen, met elkaar of met samenwerkende partners (bijvoorbeeld kinderopvang en overige maatschappelijke partners). Samenwerking kan zowel inhoudelijk als gebouwelijk worden vormgegeven, waarbij gebouwelijke samenwerking altijd volgt op de inhoudelijke samenwerking. Inhoudelijke samenwerking biedt voordelen op het gebied van uitwisseling van kennis en expertise, terwijl gebouwelijke samenwerking de inhoudelijke samenwerking kan faciliteren en exploitatievoordelen en synergie kan opleveren (delen van ruimten).

3.5.1 Schoolbesturen onderling Schoolbesturen staan open voor samenwerking tussen scholen onderling. Daarbij zijn enkele randvoorwaarden en uitgangspunten geformuleerd: • Inhoudelijke samenwerking staat voorop, samenwerking op het gebied van gebouwen en faciliteiten volgt de inhoudelijke samenwerking. • Samenwonen/ clusteren van meerdere PO-scholen in een gebouw biedt flexibiliteit in tijden van groei en krimp. Voor de schoolbesturen is het denkbaar dat twee of drie scholen onder één dak geclusterd worden al dan niet samen met in ieder geval kinderopvang. • Er wordt bij clustering rekening gehouden met identiteit, doelgroepen en onderwijsconcept. • De samenwerking richt zich in basis op het delen van faciliteiten en het efficiënt inzetten van ruimten en eventueel het bevorderen van een doorgaande leer- en ontwikkellijn met de kinderopvang. • Heldere afspraken over eigendom beheer, exploitatie en verhuur zijn noodzakelijk. Zeker wanneer er ook andere organisaties in het gebouw worden gehuisvest. • Er dient rekening te worden gehouden met de omvang van een schoollocatie; de schaalgrootte moet geen problemen veroorzaken ten aanzien van veiligheid en bereikbaarheid in de wijk. Tegelijkertijd moet voldaan worden aan het criterium voor toekomstbestendigheid in termen van voldoende leerlingenaantallen (>opheffingsnorm).

• De schoolbesturen in het VO prefereren in bepaalde gevallen kleinschalige schoollocaties. Tegelijk speelt het gewenste brede aanbod ook een rol, dat is moeilijker te organiseren bij kleinschaligheid. Gemiddeld genomen is de ideale omvang van een VO-locatie 500 - 1.500 leerlingen. Voor specifieke

Pagina 8 van 53

onderwijssoorten, zoals ISK (nternationale Schakel Klasen) en PRO (praktijk) onderwijs gaat dit echter niet op.

3.5.2 Samenwerking in kindcentra Een kindcentrum (KC) is een voorziening voor kinderen van 0 tot en met 13 jaar, waar kinderen gedurende de dag komen om te leren, spelen, ontwikkelen en ontmoeten. De voorziening biedt een totaalpakket op het gebied van educatie, opvang en ontwikkeling, dat is afgestemd op de wensen en behoeften van ouders en kinderen in de wijk. In een integraal kindcentrum worden activiteiten in samenhang aangeboden en er wordt gewerkt vanuit één educatieve en pedagogische visie. De ontwikkelingsbehoefte van het kind staat centraal. De schoolbesturen en Gemeente Enschede stimuleren de samenwerking in (integrale) kindcentra. Schoolbesturen en kinderopvang zetten daarmee in op het behouden en uitbreiden van samenwerking tussen onderwijs, peuteropvang, kinderdagopvang, buitenschoolse opvang: • De samenwerking tussen PO en kinderopvangpartners kan verschillende vormen aannemen. Er zijn verschillende vormen van integratie tussen onderwijs en kinderopvang. Het IHP formuleert uitgangspunten voor de huisvesting van het onderwijs, maar biedt ruimte om per project maatwerk te leveren, passend bij de lokale situatie. • Maatschappelijk wordt de voorschool/peuteropvang steeds meer gekoppeld aan de basisschool. De kinderopvangorganisatie wordt als volwaardig partner binnen een kindcentrum gezien.

Er dient bij basisscholen nadrukkelijk rekening te worden gehouden met ruimte voor de voorschoolse voorziening. • De vorming van een kindcentrum impliceert niet dat alle deelnemende partijen per sé in hetzelfde gebouw gehuisvest dienen te worden. Samenwerking in een kindcentrum kan ook plaats vinden als de partijen van verschillende gebouwen gebruik maken. • Onderwijscapaciteit kan alleen worden ingezet voor kinderopvang-doeleinden als de capaciteit (tijdelijk) niet nodig is voor het onderwijs. • Structurele leegstand in bestaande onderwijshuisvesting kan duurzaam worden ingezet voor kinderopvang (of ander aanbod), door deze te onttrekken aan de onderwijsbestemming.

Referentie: 1650906-0072.0.1.

•

In (ver)nieuwbouwsituaties kan ervoor worden gekozen om de onderwijscapaciteit uit te breiden met capaciteit voor KC-doeleinden. Voorwaarde hierbij is dat: o De gemeente alle gemaakte kosten voor de aanvullende KC-huisvesting kan verrekenen met het schoolbestuur of de betrokken KC partner. o Er een aanvaardbaar exploitatierisico is voor zowel gemeente als schoolbestuur.

3.5.3 Inclusief Onderwijs en Onderwijs Jeugdhulp Arrangementen (OJA) Het IHP Enschede maakt ruimte voor inclusief onderwijs. Hierbij gelden de volgende uitgangspunten: • Het streven is dat zoveel mogelijk kinderen in de basisschoolleeftijd thuisnabij naar school kunnen. Het is echter moeilijk om in iedere wijk het volledige aanbod te kunnen bieden, onder andere vanwege schoolgroottes. Het IHP beschouwt dit onderwijsaanbod daarom meer gebiedsgericht. • De mate van inclusie van een school is afhankelijk van de onderwijsvisie van de betreffende school en de afspraken hierover met het samenwerkingsverband. De verwachting is dat het speciaal (basis)onderwijs (SBO, SO en VSO) voorlopig nog een eigen plek heeft in Enschede. Wel proberen de schoolbesturen kinderen steeds meer binnen het reguliere PO en VO te houden. • De vraagstukken van de scholen voor het speciaal onderwijs vragen om een visie op inclusief onderwijs en de relatie tussen het Gespecialiseerd Onderwijs en het reguliere onderwijs. Gemeente en schoolbesturen vanuit de samenwerkingsverbanden PO en VO zullen deze visie gaan ontwikkelen. Op basis van deze visie kan vervolgens gekeken worden welke aanpassingen er in de huisvesting gewenst zijn, in dit IHP kan hier nog geen rekening worden gehouden.

• Samenwerking tussen onderwijs en jeugdhulp in Onderwijs Jeugdhulp Arrangementen (OJA) moet zorgdragen voor een passende en betaalbare ondersteuning voor ieder kind, in nabijheid van kind en ouder. De OnderwijsJeugdhulp Arrangementen zijn inmiddels structureel ingebed. • Als scholen ervoor kiezen om aanvullend aanbod te bieden aan kinderen in het kader van Inclusief Onderwijs of OJA dan kan het zijn dat daar ook aanvullende of aangepaste fysieke ruimte voor nodig is in de huisvesting, afgestemd op de specifieke doelgroep(en).Voorwaarde hierbij is dat: o De gemeente alle gemaakte kosten voor de aanvullende of aangepaste huisvesting kan verrekenen met de betrokken jeugdhulp partner. Pagina 9 van 53

Er een aanvaardbaar exploitatierisico is voor zowel gemeente als schoolbestuur. Het IHP houdt waar mogelijk rekening met de toegankelijkheid en voorzieningen in de schoolgebouwen, zodat zoveel mogelijk gebouwen geschikt zijn of zijn te maken voor Inclusief Onderwijs. o

•

3.5.4 School 10 -14 Schoolbesturen zien de mogelijkheden in samenwerking tussen PO en VO onderling. Daarbij zijn enkele randvoorwaarden en uitgangspunten geformuleerd: • Samenwerking tussen PO en VO kan bijdragen aan een betere overgang tussen basisonderwijs en voortgezet onderwijs. • Deze versterking kan bijvoorbeeld gerealiseerd worden door het realiseren van een doorgaande leerlijn voor leerlingen van bijvoorbeeld 10-14 jaar. Dit wordt ook wel een tienerschool genoemd. In de Lokale Educatieve Agenda is vastgesteld dat Enschede streeft naar tienerscholen op PO- en VO-locaties. • In de Lokaal Educatieve Agenda is de ambitie uitgesproken dat wordt onderzocht of het inrichten van brede brugklassen een mogelijkheid is. • Er wordt rekening gehouden met identiteit, onderwijsconcept en doelgroepen. • Schoolbesturen zien kansen in het onderlinge gebruik van ruimten, zoals speciale technieklokalen op VO-scholen. Door de schoolbesturen is uitgesproken dat verkenning in samenwerking tussen PO en VO gewenst is. Het is bij de vorming van het IHP nog niet duidelijk in welke projecten deze samenwerking tot uiting komt. Bij de uitvoering van het IHP is daarom nadere verdieping in de samenwerking tussen PO en VO vereist.

3.5.5 Onderwijs aan nieuwkomers De eerste één (PO) of twee (VO) jaren dat een kind of jongere zich nieuw in Nederland bevindt, en de Nederlandse taal onvoldoende beheerst om deel te nemen aan het reguliere onderwijs, wordt het onderwijs aangeboden op Taalschool De Globe en de Internationale Schakelklas (ISK) van Het Stedelijk Lyceum. Voor dit onderwijsaanbod komen aanvullende zaken in beeld, ook als het gaat om huisvesting. Er wordt in het nieuwkomersonderwijs met een kleinere groepsgrootte gewerkt dan in het reguliere onderwijs (16 versus 25 leerlingen).

Referentie: 1650906-0072.0.1.

3.6. Aanbod en spreiding De gemeente werkt met haar schoolbesturen naar een toekomstbestendig en duurzaam scholenlandschap, onderstaande uitgangspunten zijn daarbij gesteld.

3.6.1 Capaciteit in relatie tot de leegstand en gemeentelijke plannen Binnen het IHP wordt gestreefd naar het wegwerken van leegstand en naar slimme clustering die aansluit op de inhoudelijke ambities en gemeentelijke plannen. Het is in de uitvoering van het IHP daarom essentieel dat schoolbesturen en gemeente het gesprek blijven voeren om te zorgen voor integratie van de inhoudelijke ambities met de gemeentelijke plannen. Nieuwbouw is niet noodzakelijk om gewenste ambitie te bereiken. Een tweede leven (renovatie) voor een gebouw kan ook een oplossing zijn. Primair onderwijs De huisvestingsoplossingen voor het PO richten zich in de kern op wijkniveau. Specifieke denominaties, onderwijsvormen en samenwerking met speciaal en voortgezet onderwijs kunnen vragen om meer stedelijke of regionale oplossingen. Het streven is de realisatie van vitale en toekomstbestendige scholen. Het uitgangspunt voor de nieuwbouw van scholen is dan ook de lokale opheffingsnorm van 137 (peiljaar 2024). Echter, keuzes rondom identiteit of diversiteit kunnen bepalen dat in specifieke gevallen van deze norm wordt afgeweken. Ook geografische spreiding kan een rol spelen. Zo kan het zijn dat in kleine kernen of bepaalde wijken bewust wordt afgeweken van de opheffingsnorm, om het gewenste onderwijsaanbod te behouden.

Volgens de regelgeving is voor een leerling de aanvaardbare afstand van woonplek tot een basisschool 2 km in de stad en 4 km in de kleine kernen. De schoolbesturen en gemeente streven echter naar thuisnabij onderwijs, wat kortere afstanden impliceert. Voor wat betreft het bewegingsonderwijs geldt een maximale loopafstand van 1 kilometer gemeten langs de kortste voor de leerling begaanbare weg. Voortgezet onderwijs en (voortgezet) speciaal onderwijs De analyses en huisvestingsoplossingen (scenario) richt zich voor het VO en (V)SO op het stedelijk- en regionale niveau. Leerlingen zijn afkomstig uit de gemeente Enschede en de directe omgeving. Het streven is vitale en toekomstbestendige scholen. Pagina 10 van 53

Voor het VO is er een verschil in wenselijke omvang per onderwijsniveau. Hoewel de gewenste schaalgrootten niet altijd realiseerbaar zijn, kunnen er in het IHP mogelijk kansen worden benut om dit te realiseren. Het aantal leerlingen binnen het VO is per onderwijsniveau bij voorkeur niet lager dan de nationale opheffingsnorm. De nationale opheffingsnormen per onderwijsniveau hebben een signaalfunctie. Er is tevens aandacht voor de afstand tot en bereikbaarheid van gymzalen binnen het VO. Indien een school niet beschikt over een gymzaal in het gebouw, dient de gymzaal bij voorkeur binnen 1 km hemelsbreedte, maar maximaal binnen 2 km gemeten langs de kortste voor de leerling begaanbare weg bereikbaar te zijn.

3.7. Kwaliteit en duurzaamheid In deze paragraaf wordt beschreven welke duurzaamheids- en kwaliteitsambitie de gemeente en schoolbesturen nastreven op het gebied van onderwijshuisvesting.

Duurzaamheidsprincipes worden toegepast bij nieuwbouw/renovatie van schoolgebouwen. Daarbij bieden de principes van Trias Energetica houvast: • Voorkomen van onnodig energieverbruik (bijvoorbeeld isolatie). • Gebruik van duurzame energiebronnen (bijvoorbeeld zonnepanelen). • Indien nodig, efficiënt gebruik van fossiele brandstoffen (bijvoorbeeld gas). De maatregelen zijn, ten behoeve van het educatieve aspect van duurzaamheid, bij voorkeur zichtbaar in het interieur en exterieur van de schoolgebouwen. De scholen en schoolgebouwen hebben een voorbeeldfunctie naar leerlingen en in de wijk. Duurzame schoolgebouwen zorgen ervoor dat kinderen en hun ouders kennis maken met duurzaamheid. Indien dit vraagt om extra budget, dan wordt dit per project verkend. Voorbeelden van (zichtbare) duurzaamheidsmaatregelen zijn: • Het tonen van de opbrengst van duurzame opwekking van energie (bijvoorbeeld opbrengst zonnepanelen). • Groene gevels en daken. • Groene schoolpleinen. • Duurzame mobiliteitsfaciliteiten (elektrische laadpalen, deelauto’s etc.).

3.7.1 Duurzaamheid De gemeente en schoolbesturen zien het realiseren van kwalitatief goede en duurzame huisvesting als een maatschappelijke verantwoordelijkheid. Een gebouw heeft een positief effect op het onderwijs én op het leefklimaat voor de toekomstige generaties. Scholen leiden leerlingen op tot bewuste wereldburgers.

Het IHP geeft de schoolbesturen inzicht in de vervangingstermijn van hun gebouwen. Schoolbesturen zijn door het IHP in staat om onderhoud en duurzaamheidsmaatregelen af te stemmen op het moment van nieuwbouw of renovatie en te koppelen aan terugverdientijden en daardoor bewuste keuzes te maken.

Het IHP sluit aan bij de duurzaamheidseisen op het gebied van energie die gesteld worden vanaf 1 januari 2021. Vanwege de klimaatdoelstelling in het Coalitieakkoord om in 2040 klimaatneutraal te zijn, is de doelstelling van de vernieuwingsopgave van het IHP om energieneutrale gebouwen (ENG) te realiseren, die tevens gasloos zijn. Bij renovatie (lees: vernieuwbouw) wordt onderzocht of deze eisen gerealiseerd kunnen worden. Indien dit niet het geval is, kan om die reden worden gekozen voor vervangende nieuwbouw om de doelstellingen toch te behalen.

3.7.2 Flexibiliteit

De kwaliteit van het binnenmilieu (naast luchtkwaliteit, ook temperatuur, licht en geluid) is van groot belang. Gemeente en schoolbesturen streven naar een eenduidige kwaliteitsambitie. In samenspraak zijn uitgangspunten gesteld aan het Programma van Eisen Frisse Scholen, welke zijn verwoord in het ‘Kwaliteitskader IHP Enschede’ bijlage 5.

3.8. Renovatie en vervangende nieuwbouw

Referentie: 1650906-0072.0.1.

Het faciliteren van verandering in onderwijsconcepten is in de huidige praktijk vaak lastig vanwege het statische karakter van de schoolgebouwen. Om te zorgen dat de schoolgebouwen in de toekomst toch een ander onderwijsconcept kunnen faciliteren zetten de gemeente en de schoolbesturen in op flexibiliteit van het gebouw. Hierbij gaat het om interne flexibiliteit, maar ook om transformatiemogelijkheden van het vastgoed.

Renovatie (lees: vernieuwbouw) is wettelijk nog niet geregeld. Renovatie kan een duurzamere oplossing zijn dan nieuwbouw. Ten aanzien van renovatie wordt aangesloten op het voorstel van de PO-raad, VO-raad en VNG wat zal worden opgenomen in landelijke wetgeving: Pagina 11 van 53

Renovatie wordt behandeld als voorziening. In de huidige situatie zijn gemeenten alleen verantwoordelijk voor nieuwbouw wanneer een gebouw aan het einde van zijn levensduur is (artikel 2 verordening). Door renovatie te beschouwen als voorziening ontstaat de mogelijkheid om bij een gebouw dat aan het einde van zijn levensduur is ook renovatie toe te passen. Renovatie is daarbij een integrale levensduurverlengende ingreep in het gebouw, waarmee de levensduur van het gebouw met ten minste 25 jaar, maar bij voorkeur gelijkwaardig aan nieuwbouw, wordt verlengd. Uitgangspunt bij renovatie is dat de aanpassingen die leiden tot een levensduurverlenging van ten minste 25 jaar onderdeel zijn van dit IHP. Per situatie wordt een afweging gemaakt (bijvoorbeeld in een haalbaarheidsonderzoek) of nieuwbouw of renovatie de beste oplossing is voor de betreffende school. Daarbij worden de volgende aspecten meegenomen in de afweging: • Er wordt onderzocht of de gedefinieerde duurzaamheidseisen (ENG, gasloos en kwaliteitseisen (Frisse Scholen klasse B)) gerealiseerd kunnen worden. • Indien de kosten van renovatie hoger zijn dan de kosten van nieuwbouw, kan worden gekozen voor vervangende nieuwbouw. • Er wordt rekening gehouden met een goede bezetting van gebouwen na renovatie. Er wordt niet gerenoveerd voor leegstand tenzij dit budgetmatig past.

• Er wordt bij renovatie rekening gehouden met de onderwijskundige functionaliteit van de gebouwen. • Er wordt bij renovatie rekening gehouden met de culturele en maatschappelijke waarde. • De kosten en mogelijkheden voor tijdelijke huisvesting worden meegenomen in de afweging voor nieuwbouw of renovatie.

3.9. Gezamenlijke regie IHP De gemeente en de schoolbesturen voeren samen de regie op schoolgebouwen. Gemeenten zijn immers verantwoordelijk voor nieuwbouw en uitbreidingen en de schoolbesturen voor het onderhoud, aanpassing en de exploitatie van schoolgebouwen. Daarnaast zijn de schoolbesturen uiteraard verantwoordelijk voor het onderwijsaanbod en de diversiteit daarvan. In het bestuurlijk overleg (OOGO) vindt de afstemming van deze verantwoordelijkheden plaats door middel van gezamenlijk overleg. Deze samenwerking overstijgt de samenwerking op basis van de verordening onderwijshuisvesting. Voor het onderwijs-huisvestingsbeleid wordt daarom in eerste instantie voor alle betrokken partijen het IHP leidend, voordat er wordt teruggevallen op de verordening. Het IHP is in lijn met het voorstel van de PO-raad, VO-raad en VNG om IHP’s in de wetgeving te verankeren. Het IHP geldt voor een periode van 30 jaar (gelijk de vernieuwingsopgave in Enschede), verdeeld in 6 blokken van 5 jaar, en wordt om de 5 jaar geactualiseerd. Ieder jaar wordt in het OOGO de voortgang van het IHP besproken. Schoolbesturen en gemeente gaan bij de opgaven van het IHP uit van de principes van Total Cost of Ownership (TCO). Bij TCO dragen schoolbesturen bij aan een deel van de stichtingskosten van een nieuwbouw- of renovatieopgave.

Deze investering komt de duurzaamheid van het gebouw op het gebied van onderhoud en exploitatie ten goede. Schoolbesturen maken daarvoor gebruik van de vergoeding voor materiële instandhouding die zij ontvangen van het Rijk. Met de schoolbesturen is verkend op welke manier TCO een plek krijgt in het IHP. In het IHP wordt rekening gehouden met het op dit moment nog geldende investeringsverbod voor het PO. De prognoses waar overeenstemming over is, vormen het uitgangspunt voor berekeningen van capaciteitsbehoefte en financiën van het PO, het V(S)O en het VO. De prognose wordt jaarlijks vanuit gemeente per mail in december bevestigd naar schoolbesturen. Op het moment dat een nieuwbouwproject start, wordt er gekeken naar de meest recente oktobertelling van DUO en op basis daarvan beschikt.

Referentie: 1650906-0072.0.1.

Pagina 12 van 53

4. Analyse en uitgangspunten Dit hoofdstuk behandelt de analyse en benoemt de uitgangspunten voor de “nieuwe“ programmering.

4.1. Leerlingenaantal De ontwikkeling van leerlingenaantallen op langere termijn blijft onzeker en is afhankelijk van de daadwerkelijke demografische ontwikkeling (instroom en geboorte) en het woningbouwprogramma. Op basis van de gehanteerde prognoses kunnen we constateren dat de curve voorziet in een golfbeweging over de komende 20 jaar. Het leerlingaantal voor de totale gemeente blijft gelijk, zie bijlage 4. In het bepalen van de benodigde capaciteit voor de opgaven in het IHP is daarom gekozen om de leerlingaantallen per 1 oktober 2024 te hanteren. Op het moment van beschikken wordt er gekeken naar de meest recente prognose en eventuele groei.

4.2. Ruimtebehoefte bepaling De ruimtebehoefte van een school wordt bepaald door de leerlingentelling te vertalen naar ruimtebehoefte in aantal vierkante meters: de brutovloeroppervlakte (bvo). Daarbij worden de uitgangspunten uit de modelverordening 2021 van de VNG gehanteerd2. De achterstandsscore zijn meegenomen in deze ruimtebehoefte berekening o.b.v. scores CBS per BRIN-nummer. Opmerking: dit is een genormeerde ruimtebehoefteberekening. In de praktijk zijn er efficiënte en minder efficiënte gebouwen. Wanneer een school bijvoorbeeld veel gangen heeft, of een grote aula, kan er een genormeerd ruimteoverschot zijn, terwijl dit niet zo wordt ervaren. Er is relatief immers minder effectieve onderwijsruimte. Ook wordt in de praktijk gebruik gemaakt van de mogelijkheid tot medegebruik of verhuur van ruimten.

4.3. Dislocaties en nevenvestigingen Voor een aantal neven- en dislocaties is duidelijkheid verschaft in het toekennen van een vaste voet en recht op nieuwbouw. Dit was enerzijds nodig aangezien enkele locaties binnen het PO zijn/ worden samengevoegd. Anderzijds zijn enkele dislocaties niet aangewezen als nevenvestiging, terwijl de schoolomvang en voedingsgebied dit wel toestaat. Nevenvestiging Een nevenvestiging is een eerdere zelfstandige school met een eigen vestigingsnummer cq brinnummer. Deze heeft op basis van de verordening recht op nieuwbouw inclusief bijbehorende vaste voet van 200m2. Binnen de gemeente zijn onderstaande uitgangspunten vastgesteld met de schoolbesturen: 1. Fontein (01) gefuseerd met De Bron (Hannah) – resp. 79 + 175 leerlingen. Het voorstel is dat dit in toekomst een unielocatie wordt met één vaste voet. 2. Marcellinus (01) valt onder Paus Joannesschool (SKOE) – resp. 90 +198 leerlingen. Conform IHP 2020 vormt Marcellinus samen met Molenbeek een unielocatie met één vaste voet. Dislocatie Een dislocatie is geen zelfstandige locatie, maar onderdeel van een hoofdlocatie. Een dislocatie heeft op basis van de verordening geen recht op nieuwbouw; deze wordt qua nieuwbouw meegeteld met de hoofdvestiging. Er zijn enkele dislocaties in Enschede. Binnen de gemeente zijn onderstaande uitgangspunten (in tabel) vastgesteld met de schoolbesturen.

De volgende locaties zijn buiten beschouwing gelaten, deze locaties zijn reeds gewijzigd vanuit het schoolbestuur: • Zevenster wordt opgeheven per schooljaar 2025/2026; • Pontem Poolmansweg wordt opgeheven per schooljaar 2026/2027; • Bothoven wordt opgeheven per schooljaar 2025/2026 en dit Brinnummer is overgedragen aan Prinsesschool Staringstraat • De La Res en Rozenstraat gaan per schooljaar 2025/2026 verder op het Brinnummer van Rozenstraat.

2 De verordening wordt op korte termijn aangepast waarmee de uitgangspunten in dit IHP (nieuwe

ruimtebehoefte bepaling VO/SO) worden overgenomen, zie paragraaf 7.8 Referentie: 1650906-0072.0.1.

Pagina 13 van 53

Naam school

Dislocatie van

Bestuur

Lln

De Kiem

Drakensteyn

VCO

169 O.b.v. schoolgrootte en eigen ja voedingsgebied behandelen als nevenvestiging (1 vaste voet)

Zeggelt Meeuwenstraat

Zeggelt van Consent Benthemstraat

271 idem

IOK De Globe

De Windroos

SKOE

228 idem

Prinseschool, Daalweg

Prinseschool Prinsestraat

Consent

Molenbeek Usselo

Molenbeek Boekelo

Consent

Prinseschool IST

Prinseschool Prinsestraat La Res Rozenstraat

Consent

183 Samen met Willem Wilmink onder 1 BRIN nr en dus 1 vaste voet 48 Beiden gaan samen met Marcellinus verder onder 1 BRIN nr en dus 1 vaste voet 82 Uitzonderlijke situatie van internationaal onderwijs. Gaat over naar concept met flexibele schooltijden. Is een dislocatie van La Res. Toekomst wordt bekeken hoe om te gaan met deze locatie.

La Res Rozenstraat

Consent

n.t.b.

La Res Reudinkstraat

La Res Noord

Consent

Toekomstverwachting

Gaat over naar concept met flexibele schooltijden. Is een dislocatie van La Res. Toekomst wordt bekeken hoe om te gaan met deze locatie.

Vaste voet

1x Figuur 4-2 Voortgang lopende projecten IHP 2021

n.t.b. n.t.b.

Figuur 4-1 Toekomstverwachting dislocaties

4.4. Analyse gebouwenbestand In het vorige IHP zijn de schoolgebouwen kwalitatief en op capaciteit beoordeeld. Deze analyses zijn niet opnieuw uitgevoerd. Daarnaast zijn er na 2019 geen levensduur verlengende maatregelen getroffen, denk aan binnenklimaat aanpassingen en andere levensduur verlengende maatregelen. In bijlage 3 staat de systematiek benoemd.

4.6. Duurzaam scholenlandschap In overleg met de schoolbesturen Consent, SKOE en VCO heeft de gemeente verkend op welke wijze er kan worden toegewerkt naar een Duurzaam scholenlandschap. Deze werksessies zijn parallel aan het IHP proces doorlopen en heeft tot doel gehad om te verkennen welke scholen kunnen samengaan (unielocatie). De gemeente heeft de overige schoolbesturen daarvan op de hoogte gesteld. De uitgangspunten van deze werksessies zijn onderdeel geworden van de programmering.

4.7. Bewegingsonderwijs In de capaciteitsbepaling (uren bewegingsonderwijs) is rekening gehouden met systematiek conform de verordening onderwijshuisvesting. Voor het bewegingsonderwijs geldt een lestijd van 2x 45 minuten voor het PO en 2x 50 minuten voor het VO. De huidige capaciteit is daarin passend. Binnen dit IHP wordt uitgegaan van vernieuwing van 4 gymzalen in termijn 2026 – 2030 (geen uitbreiding) zoals terug te zien in Bijlage 6. Per project wordt onderzocht of er sprake is van nieuwbouw/renovatie en of de voorziening wordt geclusterd met het onderwijs.

4.8. Kinderopvang 4.5. Lopende projecten In onderstaand overzicht de projecten uit het IHP 2021-2055 die reeds zijn afgerond of in uitvoering zijn. Deze projecten zijn geen onderdeel van dit IHP.

Referentie: 1650906-0072.0.1.

Gemeente en schoolbesturen streven naar het verder versterken van de voorschoolse voorzieningen, de doorgaande ontwikkelingslijn in of nabij de school en daarmee de vorming van KC’s.

Pagina 14 van 53

5. Programmering 5.1. Inleiding Voor de ‘nieuwe’ programmering wordt het IHP 2021-2055 als basis gebruikt. Destijds is dit IHP door de schoolbesturen -in nauw overleg met elkaar- en gemeente opgesteld. Op basis van (recente) ontwikkelingen en nieuwe inzichten zijn er wijzigingen doorgevoerd in de oorspronkelijke IHP programmering: • aanpassing als gevolg van vertraagde programmering uit het vorig IHP. • aanpassingen voor dis- en nevenlocaties. • vertaling van uitkomst traject Duurzaam scholenlandschap waarbij locaties zijn samen gegaan.

5.1.1 Termijnen programmering De totale programmering is opgenomen in bijlage 6. Voor de programmering is uitgegaan van onderstaande termijnen: • Lopende periode t/m 2025 (geen onderdeel van dit IHP). • Periode 2026 - 2030 • Periode 2031 - 2040 • Periode 2041 - 2055

5.1.2 Gebieds- en wijkindeling Binnen het IHP wordt uitgegaan van 12 gebieden binnen de verschillende stadsdelen. Figuur 5-1 Deelgebieden binnen het IHP

Centrum 1 Centrum (Binnensingelgebied) Noord 2 Twekkelerveld 3 Enschede Noord 4 Lonneker Oost 5 Enschede Oost 6 Esmarke/Glanerbrug

Referentie: 1650906-0072.0.1.

7 Diekman Zuid 8 Helmerhoek 9 Wesselerbrink 10 Stroinkslanden West 11 Enschede West 12 Boekelo/Usselo

Pagina 15 van 53

5.2. Centrum Het Centrum bevat alleen PO scholen. De opgaven worden per school behandeld. Termijn 2026-2030 • Al Ummah: vervangende nieuwbouw of renovatie op een nader te bepalen locatie. De leerlingen van locatie de Tulp (Floraparkstraat) gaan mee met Al Ummah op één locatie. Er dient nog gezocht te worden naar een geschikte locatie. Het schoolbestuur heeft een voorkeur voor een locatie in Enschede Zuid omdat een groot deel van de doelgroep in dat gebied woont. Uit onderzoek moet blijken of het huidige gebouw van Al Ummah geschikt is en herinzetbaar blijft voor onderwijs. Termijn 2031-2040 • Het Zeggelt – Dr. Benthemstraat: vervangende nieuwbouw of renovatie. Consent heeft deze opgave omgewisseld met de opgave van Het Zeggelt – Meeuwenstraat. • Hierdoor is de Benthemstraat in de periode 2031-2040 gekomen en de Meeuwenstraat in de periode 2026-2030 • Prinseschool Prinsestraat: vervangende nieuwbouw of renovatie. • Prinseschool Staringstraat: vervangende nieuwbouw of renovatie.

Schoolbestuur

Schoolnaam

Sector

Leerlingentelling 1-10-2024

Term ijn

SIM ON

Al Ummah

206

2026 t/m 2030

SIM ON

Al Ummah - Tulp

116

2026 t/m 2030

Co nsent

Het Zeggelt - Dr. B enthemstraat

272

2031t/m 2040

Co nsent

Prinsescho o l - P rinsestraat

428

2031t/m 2040

Co nsent

Prinsescho o l - Staringstraat

203

2031t/m 2040

Co nsent

De B o tho ven

2041t/m 2055

Co nsent

Prinsescho o l - IST

2041t/m 2055

Co nsent

La Res - Ro zenstraat

334

2041t/m 2055

SKOE

IOK De Glo be (Interzuilaire o pvangklas)

228

2041t/m 2055

Termijn 2041-2055 • Prinseschool IST (primary): het IST is bedoeld voor internationale leerlingen (expats). De toekomstige locatie wordt nader bepaald. • La Res Rozenstraat, Noord (vm Twekkelerveldschool) en Reudinkstraat (vm De Bothoven): vervangende nieuwbouw of renovatie. De dislocaties Noord en Reudinkstraat worden meegenomen in de opgave van La Res. La Res Noord bevindt zich in deelgebied Twekkelerveld.

Figuur 5-2 Deelgebied Centrum incl. programmering

Referentie: 1650906-0072.0.1.

Pagina 16 van 53

5.3. Twekkelerveld Het Twekkelerveld in Enschede ligt ten noordwesten van het centrum. Het Twekkelerveld bevat alleen PO scholen. Termijn 2026-2030 • Zevenster en Paulus: Op dit moment wordt gewerkt aan een nieuwbouwplan voor de Paulusschool en de Zevenster op een locatie elders in de wijk. La Res Noord (vm Twekkelerveldschool) zat oorspronkelijk ook in de nieuwbouwplannen maar blijft op de huidige locatie en gaat verder onder het 52 weken concept.

Schoolbestuur

Schoolnaam

Sector

Leerlingentelling 1-10-2024

Term ijn

VCO

De Zevenster

113

2026 t/m 2030

SKOE

P aulus

148

2026 t/m 2030

Co nsent

La Res - No o rd

2041t/m 2055

Termijn 2041-2055 • De dislocatie La Res Noord wordt meegenomen in de opgaven van La Res Rozenstraat. La Res bevindt zicht in deelgebied Centrum.

Figuur 5-3 Deelgebied Twekkelerveld, incl. programmering

Referentie: 1650906-0072.0.1.

Pagina 17 van 53

5.4. Enschede noord Enschede Noord is een omvangrijk gebied, ten noorden van het centrum, dat wordt gekenmerkt door een grote verscheidenheid aan scholen en schoolbesturen: Termijn 2026-2030 • Het Zeggelt Meeuwenstraat: vervangende nieuwbouw of renovatie. Consent heeft deze opgave omgewisseld met Het Zeggelt - Dr. Benthemstraat. Hierdoor is de Benthemstraat in de periode 2031-2040 gekomen en de Meeuwenstraat in de periode 2026-2030. • Bonifatiusschool en Menkotoren: momenteel wordt er gewerkt aan een plan voor gezamenlijke huisvesting aan de Zaanstraat. • Het Stedelijk Lyceum Kottenpark: vervangende nieuwbouw of renovatie. Deze locatie is geruild met HSL Zuid en wordt in de periodes 2026 - 2030 en 2031 2040 opgenomen. • Het Stedelijk Lyceum ISK: de ISK gaat naar een unielocatie met Het Stedelijk College Zuid en HSL IST. Zie Hogeland voor Het Stedelijk College Zuid. • Het Greijdanus: eerste onderzoek heeft uitgewezen dat nieuwbouw financieel niet haalbaar is binnen de gestelde kaders. De mogelijkheid van renovatie, eventueel i.c.m. huisvesting De Fontein, wordt momenteel onderzocht.

Schoolbestuur

Schoolnaam

Sector

Leerlingentelling 1-10-2024

Term ijn

Co nsent

Het Zeggelt - M eeuwenstraat

271

2026 t/m 2030

SKOE

B o nifatius

126

2026 t/m 2030

SKOE

M enko to ren

114

2026 t/m 2030

HSL

ISK - M ekkelho ltspad

524

2026 t/m 2030

Greijdanus

182

2026 t/m 2030

HSL

Ko ttenpark Co llege

937

2026 t/m 2040

A ttendiz

OCR (o ud)

284

2031t/m 2040

A ttendiz

De Huifkar

122

2031t/m 2040

SKOE

Dr. A riënsscho o l

SB O

205

2031t/m 2040

Kentalis

P ro f. Huizingscho o l

132

2031t/m 2040

A ttendiz

Neo n

VSO

169

2031t/m 2040

ESV

210

2041t/m 2055

A ttendiz

P anta Rhei Co llege

VSO

2041t/m 2055

A ttendiz

Het M eerik

VSO

107

2041t/m 2055

Kentalis

M aatman Co llege

VSO

126

2041t/m 2055

Termijn 2031-2040 • OCR oud en de Huifkar: Attendiz heeft enige jaren geleden de leerlingen van De Huifkar verplaatst naar de locatie OCR. Vanwege capaciteitsproblemen wordt gezocht naar een alternatief voor De Huifkar buiten het OCR. In het vorige IHP stond de renovatie/nieuwbouw van OCR in 2 delen (oudbouw 2026-2030 en nieuwere deel 2041-2055). Praktisch gezien is dit onhaalbaar, vandaar dat het nu als één project is opgenomen in 2031-2040. • Dr. Ariënsschool en Prof. Huizingschool: vervangende nieuwbouw of renovatie waarbij unilocatie wordt onderzocht. • Het Neon College: Attendiz heeft aangegeven dat deze locatie niet geschikt is voor de doelgroep. Er is veel vandalisme binnen de school door leerlingen, vanwege beperkt toezicht binnen het gebouw. Attendiz wil graag gebruik maken van vrijkomende schoolgebouwen om deze doelgroep te verplaatsen. De toekomst van deze school wordt dan ook nader bepaald. Figuur 5-4 Deelgebied Enschede noord, incl. programmering

Referentie: 1650906-0072.0.1.

Pagina 18 van 53

[Vervolg Enschede Noord]

5.5. Lonneker Lonneker is een dorp in het noorden van de gemeente Enschede.

Termijn 2041-2055 • Enschedese schoolvereniging: vervangende nieuwbouw of renovatie. • Panta Rhei: vervangende nieuwbouw of renovatie. • Het Meerik: vervangende nieuwbouw of renovatie. • Maatman College: het Maatman College zoekt samenwerking met het praktijkonderwijs van het Bonhoeffer aan de Vlierstraat 75. Binnen het bestuur van deze locatie, Stichting Carmel, is men bezig met een strategisch huisvestingsplan voor alle locaties in Enschede. Op dit moment is onduidelijk wat dit gebouwelijk betekent. Dit zal komend jaar nader onderzocht worden.

Termijn 2031-2040 • Lonnekerschool en St. Liduinaschool: voor de vervangende nieuwbouw of renovatie wordt de mogelijkheid van een unielocatie onderzocht. Er vindt al samenwerking tussen de scholen in Lonneker plaats en de wens is dat deze samenwerking uitgebreid wordt. De Lonnekerschool en de St. Liduinaschool vormen namelijk samen met de kinderdagopvang en de BSO het KC Lonneker. Schoolbestuur

Schoolnaam

Sector

Leerlingentelling 1-10-2024

Term ijn

SKOE

St. Liduinascho o l

178

2031t/m 2040

Co nsent

Lo nnekerscho o l

158

2031t/m 2040

Figuur 5-5 Deelgebied Lonneker incl. programmering

Referentie: 1650906-0072.0.1.

Pagina 19 van 53

5.6. Enschede oost Enschede oost is een klein voedingsgebied grenzend aan het centrum van Enschede. Termijn 2026-2030 • De Bron en De Fontein: beide scholen krijgen gezamenlijke nieuwe huisvesting. Momenteel wordt onderzocht of de huidige vier groepen van De Fontein meegenomen kunnen worden in de renovatie van het Greijdanus. De kosten die hiermee gemoeid gaan, gaan ten laste van het totaalbudget. Het restantbedrag is voor de huisvestingsoplossing van De Bron. Dat wordt dan renovatie op een locatie elders.

Schoolbestuur

Schoolnaam

Sector

Leerlingentelling 1-10-2024

Term ijn 2026 t/m 2030

VGP O

De Fo ntein

Co nsent

P ark Sto kho rst

206

2031t/m 2040

SKOE

P aus Jo annes

198

2031t/m 2040

A ttendiz

Het Reliëf

174

2031t/m 2040

HSL

HSL Flo res Do tterblo em

112

2031t/m 2040

Termijn 2031-2040 • Park Stokhorst: vervangende nieuwbouw of renovatie. • De Paus Joannesschool: vervangende nieuwbouw of renovatie. Het gebouw heeft veel leegstand. Het oude deel van de Paus Joannesschool is geschikt als onderwijslocatie maar moet gerenoveerd worden. In het nieuwe deel is het binnenmilieu beter. Op dit moment maakt de Al-Ummah, voor de leerlingen van de voormalige school De Tulp, gebruik van een deel van het gebouw. • Het Reliëf: vervangende nieuwbouw of renovatie. • Het Stedelijk Lyceum locatie Dotterbloemstraat (vm Tienercollege Flores). Per schooljaar 2025-2026 zitten op deze kleinschalige locatie alleen nog onderbouwleerlingen van HSL. De leerlingen van La Res gaan naar de Reudinkstraat (vm De Bothoven).

Figuur 5-6 Deelgebied Enschede oost incl. programmering

Referentie: 1650906-0072.0.1.

Pagina 20 van 53

5.7. Esmarke/Glanerbrug Glanerbrug is een dorp in de gemeente Enschede dat grenst aan Duitsland. Esmarke is een wijk in het oosten van Enschede tussen Glanerbrug en Enschede oost. Termijn 2026-2030 • Wereldwijs Noord, Wereldwijd Zuid en De Esmarke: voor de komende 5 jaar is er geld opgenomen voor een alternatieve gezamenlijke huisvestingsoplossing van deze drie scholen. Als deze oplossing niet haalbaar blijkt, dan wordt gekeken naar alternatieve oplossingen.

Schoolbestuur

Schoolnaam

Sector

Leerlingentelling 1-10-2024

Termijn 2026 t/m 2030

Co nsent

WereldWijs - No o rd

Co nsent

WereldWijs - Zuid

2026 t/m 2030

Co nsent

De Esmarke

135

2026 t/m 2030

SKOE

Tro ubado ur

169

2031t/m 2040

SKOE

Schateiland

442

2031t/m 2040

VCO

Ouverture

148

2031t/m 2040

SKOE

Gerardus

270

2041t/m 2055

Termijn 2031-2040 • Troubadour en Ouverture: deze beide scholen zijn onder 1 dak gehuisvest met Wereldwijs Zuid en kinderopvang. Er is dan ook sprake van gezamenlijke nieuwbouw of renovatie. Uiteraard is dit t.z.t. afhankelijk van organisatorische ontwikkelingen. • Schateiland: deze school is onder 1 dak gehuisvest met De Esmarke. Ook hiervoor geldt een gezamenlijke huisvestingsoplossing, onder voorbehoud van organisatorische ontwikkelingen . Termijn 2041-2050; • Gerardus: nieuwbouw of renovatie.

Figuur 5-7 Deelgebied Esmarke / Glanerbrug incl. programmering

Referentie: 1650906-0072.0.1.

Pagina 21 van 53

5.8. Diekman/Hogeland Diekman/Hogeland is een omvangrijk voedingsgebied, grenzend aan het centrum van Enschede. In dit gebied is Het Stedelijk Lyceum Innova inmiddels gereed. Termijn 2026-2030 • Willem Wilmink, de Kiem, Prinseschool Daalweg: op dit moment wordt een haalbaarheidsonderzoek uitgevoerd naar de realisatiemogelijkheden van een unielocatie. Er is reeds een inpassingstudie gedaan. • Het Stedelijk Lyceum College Zuid: op dit moment is de renovatie van de schil van HSL Zuid in gang gezet. De planvorming voor de renovatie ten behoeve van Het Stedelijk Lyceum College Zuid, HSL – IST én ISK is in gang gezet. Termijn 2031-2040 • Alfonsusschool: vervangende nieuwbouw of renovatie. • Bonhoeffer van der Waalslaan: de renovatie van het oude deel is reeds van start. De renovatie/nieuwbouw van het nieuwere deel staat voor de periode 2031-2040. In deze tweede periode worden de extra m2 t.o.v. de huidige vernieuwbouw bekostigd.

Schoolbestuur

Schoolnaam

Sector

Leerlingentelling 1-10-2024

Term ijn

VCO

De Kiem

169

2026 t/m 2030

Co nsent

P rinsescho o l - Daalweg

183

2026 t/m 2030

Co nsent

Willem Wilmink

2026 t/m 2030

HSL

Co llege Zuid

740

2026 t/m 2030

HSL

HSL - IST

148

2026 t/m 2030

SKOE

A lfo nsus

2031t/m 2040

342

Bo nho effer B o nho effer Co llege - VDW 400-500

1.492

2031t/m 2040

Co nsent

Het Wo o ldrik

201

2041t/m 2055

HSL

Het Stedelijk A lpha

361

2041t/m 2055

HSL

Vakscho o l Het Diekman

200

2041t/m 2055

Bo nho effer B o nho effer Co llege - Weth. B everstraat

429

2041t/m 2055

Termijn 2041-2055 • De gebouwen van Bonhoeffer College locatie Wethouder Beversstraat, het Stedelijk Alpha, vakschool het Diekman en het Wooldrik zijn in dusdanige staat dat ze worden opgenomen voor na 2041. De locatie ROC Wethouder Beversstraat 165 komt in 2037 vrij.

Figuur 5-8 Deelgebied Diekman/Hogeland incl. programmering

Referentie: 1650906-0072.0.1.

Pagina 22 van 53

5.9. Helmerhoek Helmerhoek is westelijk gelegen in Enschede zuid. Termijn 2020-2025 • Willem van Oranje, de Jonge Helden, de Sterrenborgh: Willem van Oranje en Jonge Helden gaan verder als één school. Er komt één unielocatie voor deze gefuseerde scholen en de Sterrenborgh. Op dit moment wordt een programma van eisen en vlekkenplan uitgewerkt. Het handelingskader is inmiddels gereed.

Schoolbestuur

Schoolnaam

Sector

Leerlingentelling 1-10-2024

Term ijn

VCO

Willem van Oranje

108

2020 t/m 2025

Co nsent

De Sterrenbo rgh

232

2020 t/m 2025

SKOE

Jo nge Helden

123

2020 t/m 2025

Co nsent

Wielerbaan

305

2031t/m 2040

Termijn 2031-2040 • De Wielerbaan: vervangende nieuwbouw of renovatie.

Figuur 5-9 Deelgebied Helmerhoek incl. programmering

Referentie: 1650906-0072.0.1.

Pagina 23 van 53

5.10. Wesselerbrink

Leerlingentelling 1-10-2024

Term ijn

2031t/m 2040

100

2031t/m 2040

101

2031t/m 2040

Deze wijk ligt in het zuiden van Enschede.

Schoolbestuur

Termijn 2031-2040 • Mecklenburg, Prins Maurits en Broekheurne: deze drie scholen zitten onder de opheffingsnorm. De toekomst van de locaties en de huisvesting wordt nader bekeken. Daarbij wordt toekomstige samenvoeging met een andere school ook onderzocht. In dit gebied worden Harry Bannink en Windroos aangehuurd van Domijn. Deze locaties worden meegenomen in de huisvestingsoplossing

VCO

M eckelenburg

VCO

Prins M aurits

Co nsent

De B ro ekheurne

Co nsent

De Zuidspro ng

114

2041t/m 2055

Co nsent

Het P o ntem Junio r (Fleringenbrink)

SB O

133

2041t/m 2055

Carmel

Bo nho effer Co llege - Geessinkweg

369

2041t/m 2055

Carmel

Bo nho effer Co llege - Vlier (PrO)

210

2041t/m 2055

Termijn 2041-2055 • De Zuidsprong en De Europa: ook deze beide scholen zitten onder de opheffingsnorm. Gezien de inhoudelijke ambitie van clustering wordt de Europaschool (gebied Enschede West) meegenomen in de opgave van de Zuidsprong. Een unielocatie kan een toekomstbestendige oplossing bieden. • SBO Pontem: de locatie Pontem Poolmansweg wordt met ingang van schooljaar 2026/2027 opgeheven. Dan bestaat alleen de locatie Pontem Fleringenbrink nog. • Het Bonhoeffer College Geessinkweg en het Bonhoeffer College Vlierstraat 75: Carmel heeft in 2025 een eigen strategisch huisvestingsplan ontwikkeld. Op dit moment wordt de van der Waalslaan gerenoveerd. Gestreefd wordt naar een huisvestingsoplossing (op de lange termijn) voor nog twee clusters: PrO/VMBO Vlierstraat/Weth.Beversstraat en MHV Geesinkweg/Bruggertstraat. Op dit moment zijn er nog meerdere toekomstscenario’s denkbaar en is afgesproken dat er haalbaarheidsonderzoeken worden uitgevoerd om de mogelijkheden in kaart te brengen. Op basis van deze resultaten vindt er overleg plaats tussen de gemeente en Carmel en wordt bepaald of er een locatie naar voren gehaald kan worden en wat dat betekent voor de realisatie van de andere Bonhoeffer locaties. De gemeente heeft er ook belang bij dat er locaties vrij komen, zodat er een scholencarrousel op gang kan worden gebracht.

Referentie: 1650906-0072.0.1.

Schoolnaam

Sector

Harry Bannink; Windroos

Figuur 5-10 Deelgebied Wesselerbrink, incl. programmering

Pagina 24 van 53

5.11. Stroinkslanden Stroinkslanden is oostelijk gelegen in Enschede zuid. Termijn 2031-2040 • De Regenboog en het Stroink: de mogelijkheden voor een unielocatie en nieuwbouw of renovatie worden onderzocht. De scholen zijn geruild met de scholen in Boekelo en staan nu voor de periode 2031-2040. Oorspronkelijk stonden ze voor 2026-2030. • De Bomansschool, het Vastert en Drakensteyn: De drie scholen bevinden zich reeds onder hetzelfde dak. In de toekomst wordt bekeken of sprake kan zijn van nieuwbouw of renovatie.

Schoolbestuur

Schoolnaam

Sector

Leerlingentelling 1-10-2024

Term ijn

Co nsent

Het Stro ink

100

2031t/m 2040

SKOE

Regenbo o g

153

2031t/m 2040

VCO

Drakensteyn

282

2031t/m 2040

Co nsent

Het Vastert

272

2031t/m 2040

SKOE

Bo mans

185

2031t/m 2040

Figuur 5-11 Deelgebied Stroinkslanden incl. programmering

Referentie: 1650906-0072.0.1.

Pagina 25 van 53

5.12. Enschede west

Schoolbestuur

Enschede west is een voedingsgebied ten zuidwesten van het centrum van Enschede, boven de snelweg (A35). De Noorderkroon is op basis van het vorige IHP inmiddels verhuisd naar een gerenoveerde locatie. Termijn 2026-2030 • De Bron en De Fontein: deze beide scholen staan in het IHP als één locatie. Momenteel wordt onderzocht of de huidige vier groepen van De Fontein meegenomen kunnen worden in de renovatie van het Greijdanus. De kosten die hiermee gemoeid gaan, gaan ten laste van het totaalbudget. Het restantbedrag is voor de huisvestingsoplossing van De Bron. Dat wordt dan renovatie op een locatie elders.

Schoolnaam

Sector

Leerlingentelling 1-10-2024

Term ijn

A thena

De No o rderkro o n

2020 t/m 2025

VGP O

De B ro n

175

2026 t/m 2030

VCO

De Ko ning

113

2031t/m 2040

Co nsent

De Spinner

137

2031t/m 2040

SKOE

St. Jan

173

2031t/m 2040

Carmel

Bo nho effer Co llege - Bruggertstraat

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=enschede&id=cf386edd-12fa-4e2b-bf82-70ad3e837411