Bijlage 2 Bundel Fact Sheets 2025 Openbaar def.

Ook is gestart met de bouw van de appartementen aan de Brammelerdwarsstraat. Is de parkeergarage Sta onsplein aangepast. De afgelopen jaren zijn ruim 900 woningen gerealiseerd. Het totale programma voor Centrumkwadraat voor de komende jaren bedraagt nog circa 2.500 woningen en 30.000 m² commercieel programma, waaronder ook kantoren. Van de woningen wordt 60-70% in het betaalbare segment gerealiseerd. Naast de vastgoedontwikkeling wordt ook de openbare ruimte en de infrastructuur vernieuwd. Belangrijke onderdelen hierin vormen de realisa e van een nieuwe ondergrondse parkeergarage en een ondergrondse fietsenstalling in het sta onskwar er en de aanleg van een nieuw busplein. Daarnaast speelt de

elektrifica e en doortrekking van het spoor op de lijn Zwolle-Enschede-Münster een belangrijke rol. Dit hee ook consequen es voor de noordelijke entree van het sta on. Het onderzoek naar het mogelijk ondergronds brengen van het spoor tussen het NS-sta on en de Oldenzaalsestraat is in volle gang.

2.

Is het project een fase binnen een grotere gebiedsontwikkeling ? Zo ja; schets kort de grote gebiedsontwikkeling en de samenhang tussen eerdere fasen en de fase van dit project

Naast Centrumkwadraat als onderdeel van de Spoorzone Hengelo-Enschede komen ook andere gebieden langs het spoor de komende jaren in beeld als onderdeel van de verstedelijkingsopgave. Voor Enschede zijn dat onder meer Schu ersveld, Rigtersbleek en de Westerval. Het Centrumkwadraat is een programma voor het totale gebied waarbinnen naast gebiedsontwikkeling met lopende vastgoedprojecten ook wordt gewerkt aan de herinrich ng van de infrastructuur van de openbare ruimte. Ook het Sta onskwar er met de nieuwe parkeergarage en de fietsenstalling valt hieronder. Er zijn daarnaast gebiedsontwikkelingen waarbinnen nog geen concrete projecten lopen maar waar we nog bezig zijn met visievorming of de voorbereiding hierop. In Centrumkwadraat lopen verschillende fasen. In fase 1 wordt gewerkt aan projecten die in de ontwerpfase of realisa efase zijn. Concreet gaat het om ca 600 woningen en ca. 3.000 m2 commerciële ruimte. Fase 1 omvat onder andere de projecten Het Bolke, Pakhuiskwar er, Performance Factory, Brammelerdwarstraat en Sta onsplein 1a-5. Ook de herinrich ng van de Molenstraat, Wenninkgaarde, Deurningerstraat en aanpassing Parkeergarage Sta onsplein vallen onder fase 1. In fase 2 wordt thans gewerkt aan projecten en gebieden die zich ofwel in de ini a effase of in de defini efase bevinden. Ook hier is onderscheid te maken in vastgoedprojecten en infraprojecten.

Dit zijn diverse woningbouwplannen, maar betre vooral een nieuwe Sta onsomgeving met een nieuw mobiliteitsknooppunt. Hieronder volgt een overzicht:

Fase 1 - Bundle Performance factory - Pakhuis - Brammelerdwarsstraat - Sta onsplein 1a-5 - Bolke

3.

Waar ligt het (stadsdeel + kaartje)

Fase 2 - Driehoek Noord - Blekergarage - Cultureel vulpunt - Brandweerloca e - Visserij 2-5 - Performance Factory (2e fase) - ABN Amro - Appartementen Coberco - Vastgoedontwikkeling op het Bussta on - Joan Cosstraat

Infraprojecten Fase 1: - Sta onsplein - Molenstraat - Wenninkgaarde - Deuringerstraat Fase 2: - Het Sta onsplein - Parkeergarage - Fietsenstalling - Bussta on - NS sta on - Openbare ruimte

4.

Wat is de bijdrage aan de opgaven van de stad ?

Centrumkwadraat is een integrale gebiedsontwikkeling die bijdraagt aan alle doelen van de stad Enschede, waarbij het vasthouden van talenten het belangrijkste doel is. Centrumkwadraat is de grootste en meest omvangrijke binnenstedelijke gebiedsontwikkeling in Enschede met daaruit voortvloeiende projecten voor de stad. Het omvat bijna de gehele transforma e van het sta onsgebied en het noordelijk deel van het binnensingelgebied. Er wordt ingezet op wonen, werken en voorzieningen, met belangrijke thema's als duurzaamheid, lee aarheid en bereikbaarheid. Het programma sluit aan bij het metromix zakelijk district om zo een hoogstedelijk woonen werkmilieu te creëren. In de afgelopen 15 jaar zijn er circa 900 woningen gerealiseerd, en er zijn plannen voor nog eens 1.500 woningen (totaal circa 2.500). Naast wonen wordt er ook ca. 30.000m2 aan werkfunc es toegevoegd (kantoren, voorzieningen, horeca en winkels), waarvan een deel de transforma e van verouderd kantooraanbod betre . Dit zal naar verwach ng ca. 2.500 banen in het gebied opleveren. Er wordt ook aandacht besteed aan mobiliteit en parkeren. Er wordt gewerkt aan een nieuwe parkeergarage onder het bussta on met zo'n 450 tot 600 plaatsen. Deze parkeergarage maakt de stad over de radialen beter bereikbaar vanuit het noorden en westen. Tevens worden onnodige parkeerbewegingen door de stad

voorkomen en kunnen er parkeerplaatsen op maaiveld ingewisseld worden voor groen. Daarnaast draagt de parkeergarage bij aan de parkeerbehoe e die vanuit de grote ontwikkelingen ontstaan. Door het parkeren centraal op te lossen wordt het gebied goed bereikbaar. Voor de fietsen wordt onder en bij het treinsta on een nieuwe ondergrondse fietsenstalling gerealiseerd welke noord en zuid met elkaar verbind en fietsers vanuit alle windrich ngen op maal faciliteert. A

Inclusief Enschede 1 Elke inwoner hee de mogelijkheid tot financiële zekerheid en stabiliteit (in levensonderhoud kunnen voorzien en een dak boven het hoofd)

1. 2. 3.

4.

Huisves ng bijzondere doelgroepen Aandeel sociale woningbouw Aandeel betaalbare woningen Soort banen in gebiedsontwikkeling (voor welke doelgroep)

1.) Voor bijzondere doelgroepen is de crisisopvang van het Leger des heils gerealiseerd en de opvang van Tactus. In de Noormolen is jdelijk de opvang van vluchtelingen uit de Oekraïne georganiseerd. 2.) In Centrumkwadraat is er voldoende ruimte voor alle doelgroepen.

4.) Op verschillende niveaus en in verschillende segmenten worden banen gerealiseerd. 2 Elke inwoner hee de mogelijkheid om keuzes te maken die gezond leven makkelijker maken. (s mulerende leefomgeving en mensen zien naar elkaar om)

1. Draagt het project bij aan meer beweging, aan groenere leefomgeving/schone lucht? 2. Draagt het project bij aan het s muleren van ontmoe ngen? 3. Fietsen en wandelen bevorderen boven autogebruik

1.) Binnen Centrumkwadraat is er veel aandacht voor een kwalita ef hoogwaardige inrich ng van de openbare ruimte. Bij een (hoog)stedelijk woon- en werkmilieu, is een goede inrich ng van de omgeving essen eel voor de bewoners en werknemers. We doen dit op verschillende manieren door aandacht voor goede wandel- en fietsroutes, ruimte voor ontmoe ng, aandacht voor vergroening en vermindering hi estres en goede waterberging.

2.) Het nieuwe Sta onsplein wordt vergroend en biedt veel ruimte voor ontmoe ng. Het wordt een nieuwe ontvangstruimte van de stad. Ter voorbereiding op de ontwerpfase wordt nu gewerkt aan een par cipa e plan, dat we samen met de stakeholders aan het vormgeven zijn. 3.) In lijn met de ontwikkeling van andere steden in Nederland met een verdich ngsopgave kiezen we bij mobiliteit voor het STAP principe. Hierdoor ontstaat er meer ruimte voor fietsers en voetgangers. We zorgen voor een directe verbinding tussen het sta onsgebied en het centrum door middel van een nieuwe fiets- en voetgangersroutes langs het sta on en een comfortabele fietsparkeerkelder die uit alle windrichingen bereikbaar wordt. Bij de inrich ng van de openbare ruimte wordt ook rekening gehouden met goede wandelroutes. Met de herinrich ng van de Deurningerstraat die in het voorjaar van 2025 wordt uitgevoerd wordt de snelheid teruggebracht naar 30 km/u. Er ontstaat meer ruimte voor vergroening en waterberging. Parkeren blij mogelijk maar vindt daarnaast zoveel mogelijk plaats in gebouwde parkeervoorzieningen. Hier wordt door tarifering op gestuurd. 3 Elke inwoner hee de kans zich op maal te ontwikkelen (jeugdige groeit veilig en stabiel op, inwoners nemen deel aan de samenleving en iedere inwoner ontwikkelt talenten)

1. 2.

Goede spreiding scholen en sociale voorzieningen wijkvoorzieningen

1) In Centrumkwadraat zijn voldoende scholen voor basisonderwijs aanwezig. De woningbouw zorgt ervoor dat de bestaande scholen weer voldoende aanwas van kinderen krijgen. Saxion en ROC werken steeds beter met elkaar samen waardoor ook een betere invulling van het bestaande vastgoed in het sta onsgebied plaatsvindt. De bestaande voorzieningen worden op deze wijze beter benut.

2) Centrumkwadraat zorgt met de toevoeging van woningen en banen voor meer mensen en dus ook voor een betere benu ng van voorzieningen in de binnenstad van Enschede. Dit komt vooral de binnenstad ten goede B

Groen en duurzaam Enschede 1 Enschede is klimaatneutraal

1.

2. 3. 4. 5. 6.

7.

Verbetering van klimaatlabel van woningen (bestaande woningen of nieuwbouw) Wijze van verwarmen in nieuw gebied Aantal woningen met klimaatlabel A Aantal woningen van het gas af Omvang opwek hernieuwbare energie Maatregelen voor hernieuwbare energie (ba erij, trafo, voorkomen netconges e etc) Aandacht voor reduc e CO2 bij realisa e project (energiegebruik, transport, materialen)

1) In Centrumkwadraat is de hoofdinfrastructuur voor het warmtenet aangelegd in de Molenstraat en wordt het warmtenet ook aan de zuidkant aangelegd t.b.v. de ontwikkeling van het Sta onsplein 1a-5 2) De nieuwbouw in Centrumkwadraat gaat deels op het nieuw aangelegde warmtenet. Momenteel wordt ook het Pakhuis Blok E op het warmtenet aangesloten en ligt er een contrac ussen ennatuurlijk en Ten brinke voor de aanslui ng van 158 woningen aan het Sta onsplein. Deze aanslui ng is tevens voorbereid om de omliggende cultuurhistorische gebouwen ook aan te kunnen laten sluiten. De projecten Brammelerdwarsstraat en Bolke worden niet op het warmtenet aangesloten, maar worden voorzien van een eigen energie-oplossing doormiddel van Warmte oude opslag (WKO installa e). 3) Alle nieuwbouwwoningen hebben label A of hoger 4) Inmiddels zijn er in het Centrumkwadraat vanaf de gewijzigde regelgeving sinds 1 juli 2018 al zo’n 900 gasloze woningen gerealiseerd. De komende jaren worden 200 verouderde woningen en kantoorpanden gesloopt en 1.500 duurzame nieuwbouwwoningen gerealiseerd.

5.) Voor de herinrich ng van de Molenstraat is er gekozen om met CO2 absorberende bestra ng te werken. Dit wordt de komende jaren voortgezet.

2 Enschede is klimaatbestendig en waterrobuust ingericht

1. 2. 3.

S jging klimaatlabel openbare ruimte Maatregelen voor vasthouden water Maatregelen voor drinkwater/waterkwaliteit

1,2) Er is meer ruimte gevonden om water vertraagd af te voeren en te bergen in de openbare ruimte. Dit is gelukt in de Molenstraat door daar het groen te combineren met wadi. Ook bij de herinrich ng van de Deurningerstraat zal dit uitgangspunt toegepast gaan worden. In de toekomst kunnen we op het sta onsplein nog meer ruimte vinden om water te bergen. 2) Op dit moment wordt er onderzocht of er in Centrumkwadraat nog meer behoe e is om collec eve wateropvang bassins te realiseren voor de stedelijke opgave in deze. Zo wordt er naast het Sta onsplein ook gekeken naar de mogelijkheden in de Nijverheidsstraat, en ligt de op e open om de toekoms ge parkeergarage voor een deel als

3 Enschede is groen en biodivers

1. Toevoeging aantal bomen 2. Toevoeging m2 groen (buurtgroen, stedelijk groen) 3. Versterken biodiversiteit 4. Daling hi estress

1)

2)

3)

buffer in te ze en. Hiervoor moeten nog wel financiële middelen worden georganiseerd. In het Centrumkwadraat gaan we veel bomen bijplaatsen. Het Sta onsplein wordt straks heringericht als parkach ge omgeving. Bij de herinrich ng van de Molenstraat zijn er bij de herinrich ng al 30 bomen bijgeplant. Ook bij de herinrich ng van de Deurningerstraat, Brakmanstraat, Blijdensteinlaan en Wenninkgaarde komt er meer ruimte voor groen en waterberging. In het Centrumkwadraat wordt niet alleen meer groen aangelegd, maar wordt ook geïnvesteerd in beter groen om de biodiversiteit te vergroten en een grotere verscheidenheid aan boom- en plantensoorten te creëren die aantrekkelijk zijn voor insecten en vogels. Door deze aanpak worden de bomen en groenvoorzieningen beter bestand tegen de effecten van klimaatverandering, plagen en ziekten, en wordt hi estress verminderd. Daarnaast wordt het groen aantrekkelijker om in te verblijven. In totaal is er alleen al in de Molenstraat zo’n 2700m2 aan nieuw groen bij gekomen, dat is zo’n 20% bovenop het groen dat er al was. Ook bij de deurnigerstraat wordt circa 20% groen toegevoegd. Het Sta onsplein wordt later heringericht van een plein naar een parkach ge omgeving. Hier procentueel nog veel meer groen worden toegevoegd. We denken aan meer dan 50%. Dit in combina e met minder ruimte voor de auto.

Door niet alleen de openbare ruimte te vergroenen, maar ook aandacht te besteden aan

4)

5)

4 Enschede is circulair

1. Is de grondstoffeninzet van dit project circulair? 2. Is inkoop circulair? 3. Welke eisen stellen we aan ontwikkelaar ogv circulariteit?

het vergroenen van de gebouwen, wordt in het Centrumkwadraat een biodiverse leefomgeving gecreëerd voor iedereen. Dit zowel op en aan de nieuwe gebouwen als in de openbare ruimte. Meer bomen maar ook groene daken en groen gevels dragen bij aan minder hi e stress en waterberging. In de overeenkomsten met ontwikkelaars worden bij nieuwbouwprojecten afspraken gemaakt over de vergroening van de gevels en de daken. Daarnaast is er bij par culier opdrachtgeverschap subsidie beschikbaar om de daken te vergroenen. Door het verlagen van het spoor ontstaat er veel ruimte voor openbaar groen. Het dak van de toekoms ge tunnel wordt dan ook als zodanig ingericht waardoor het percentage groen aanzienlijk s jgt en er meer ruimte ontstaat voor bebouwing.

1) Bij het appartementencomplex van de SJHT aan de Molenstraat welke nu in aanbouw is, zijn nu Cradle to Cradle onderdelen ingezet. Verder worden voor de overige gebouwen in het deelproject Pakhuiskwar er en de loca e van de voormalige brandweerkazerne ontwikkelaars geselecteerd door middel van een tender en een prijsvraag. In de gunningscriteria zal circulariteit een belangrijk onderdeel zijn. Bij de herontwikkeling van de Melkhal is ook veel aandacht geschonken aan circulariteit. Zo is er ingezet op gebruik te maken van bestaande materialen en construc es, en om materialen die vrijkwamen bij de sloop van andere gebouwen te hergebruiken. In het

Centrumkwadraat zijn recent ook meerdere gebouwen gesloopt. Bij de sloop wordt zorgvuldig omgegaan met de grondstoffen die hierbij vrijkomen. 2) Op onderdelen. 3) Wij stellen nog geen eisen maar proberen ontwikkelaars wel te verleiden, wel zijn er op het gebied van circulariteit veel subsidies beschikbaar vanuit het rijk waarop wij ontwikkelaars wel wijzen. C

Aantrekkelijk Enschede 1 Enschede hee veel baankansen

1. 2. 3. 4. 5.

Banengroei, aantal Banengroei toploca es, aantal Bvo werkfunc es Ruimte voor starters/broedplaatsen Vermindering reis jd naar aanliggende economische centra

1)

2)

3)

4)

In totaal wordt er ongeveer 30.000 m2 aan werkfunc es toegevoegd in het Centrumkwadraat. Een deel hiervan betre de transforma e van verouderde kantoren naar moderne kantoorconcepten. Naar verwach ng zal dit ongeveer 2.500 extra banen opleveren op structurele basis. Door de guns ge ligging nabij het sta on en openbaar vervoer is Centrumkwadraat naast het Kennispark de belangrijkste kantoorloca e voor Enschede. In totaal wordt circa 30.000 m2 werkfunc es gerealiseerd, waarvan circa 10.000 kantoor en 15.000 voorzieningen. In Centrumkwadraat zi en diverse crea eve broedplaatsen. Dit kunnen zowel jdelijke plekken zijn, maar er wordt ook gekeken naar permanente loca es. Bij de Bundle op de Performance Factory zijn concrete plekken gerealiseerd in samenspraak met woningcorpora e Domijn. Er loopt op dit moment een verkenning voor het cultureel vulpunt

aan de Deurningerstraat om deze ook te faciliteren in de toekoms ge nieuwbouw. 5) In het Centrumkwadraatstreven wij de zogeheten Metromix gemengd zakendistrict na, waarbij we 40 wonen 40 werken en 20 commercieel uiteindelijk in het gebied willen bereiken. Over het algemeen kan een goed ontworpen metromix, waarbij woningen, werkplekken, winkels en recrea eve voorzieningen dicht bij elkaar worden geplaatst, de reis jd verminderen. Dit resulteert ook in meer ruimte voor een hoogwaardige leefomgeving. 2 Talent wordt aangetrokken, vastgehouden en ontwikkeld

1.

2. 3. 4. 5. 6.

Bijdrage aan bruisende stad (stedelijke voorzieningen, binnenstad, cultuur) Welke doelgroepen worden bediend Bijdrage aan cultureel middenveld Aantal toegevoegde woningen Aantal woningen huur/koop Aantal woningen onder NHG/boven NHG

1)

2)

Door de projecten in Centrumkwadraat wordt de binnenstad en sta onsgebied verder verdicht en groeien we vanuit het hart, wat bijdraagt aan een levendiger en bruisender binnenstad. Uitgangspunt binnen het Centrumkwadraat is dat er goede wandel- en fietsroutes zijn en dat het gebruik van het openbaar vervoer wordt ges muleerd. Als je toch met de auto komt, dan kun je straks parkeren in de nieuwe, ruime parkeergarage onder het bussta on. De bestaande Sta onsplein garage wordt momenteel omgebouwd tot een vergunningen parkeergarage waar de parkeerbehoe e voor het omliggende nieuwe woon- en werkprogramma in opgevangen kan worden. Deze garage is bestemd voor werknemers en bewoners van het centrum. Alle doelgroepen worden bediend in het Centrumkwadraat, waarbij speciale aandacht uitgaat naar Jonge Professionals. Om meer talent aan Enschede te binden, wordt er gewerkt aan het realiseren van een aantrekkelijk woon- en

3 In Enschede kunnen je pre g en gezond wonen en leven

1. Verbetering interne bereikbaarheid 2. Omvang herstructurering bestaande wijken/buurten: aantal woningen, groenere leefomgeving, schone lucht, minder geluidsoverlast, gezonde bodem.

werkmilieu. Daarnaast komen ook de aandachtgroepen aan bod. 3) Deelprojecten als Brammelerdwarsstraat en Bolke dragen qua doelgroep vooral bij het versterken van de crea eve klasse in Enschede. Maar dat doen we ook door de goede voorzieningen te realiseren in het gebied. 4,5) Circa 900 woningen zijn in aanbouw of reeds gerealiseerd, gevolgd door nog eens circa 1500 in de tweede fase. Totaal gaat het om zo’n 2500 woningen. We hechten belang aan ons cultuurhistorisch erfgoed. Wij zien dat terug in hergebruik en transforma e van bestaande panden, of inpassen van cultuurhistorische kenmerken. Voorbeeld is de oude kappersgevel van de Molenstraat 12 bij het Bolke. Ook het kunstwerk van Van Mossel dat in het voormalige pand van de Kameraad zat wordt teruggeplaatst. Daarnaast werken aan de vergroening van onze stad, waarbij we werken. met duurzame en milieuvriendelijke materialen. Bij Centrumkwadraat staan klimaatadapta e, slimme mobiliteit en gezondheid centraal. Dit uit zich onder andere in de introduc e van smartgrids en het bouwen van compacte en flexibele gebouwen, wat het gebruik van de auto vermindert. Hierdoor is er meer ruimte voor groene gebieden met slimme watersystemen, waardoor de biodiversiteit wordt vergroot en hi estress wordt verminderd. We werken samen met het sta on om de hoek en houden auto's uit het zicht van de openbare ruimte.

In de smalle straatjes voelen voetgangers en fietsers zich thuis, terwijl de auto te gast is. Bezoekers van het centrum kunnen parkeren in de parkeergarages. Het