Bijlage 1 - Toetsingskader evenementen randvoorwaarden voor vergunningen en meldingen 2025

GEMEENTE ENSCHEDE

TOETSINGSKADER EVENEMENTEN RANDVOORWAARDEN VOOR VERGUNNINGEN EN MELDINGEN 2025

7^ k

ENSCHEDE

INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING

3

2. WETTELIJK KADER

4

3. DEFINITIE EVENEMENT

5

4. EEN EVENEMENT MELDEN

6

5. PROCES AANVRAAG EVENEMENTENVERGUNNING

7

6. EVENEMENTENLOCATIES

10

7. VOORWAARDEN AAN EVENEMENTEN

11

8. OPENBARE ORDE, VEILIGHEID EN PUBLIEKE GEZONDHEID

22

9. TOEZICHT EN HANDHAVING

25

10. AFWIJKINGSMOGELIJKHEID

27

BIJLAGEN

28

Bijlage 1 - APV van toepassing op evenementen

28

Bijlage 2 - Toelichting overige wet- en regelgeving

31

Bijlage 3 - Verkeersplan en veiligheidsplan

33

Bijlage 4 - Bouwkundige en constructieve eisen bouwwerken tijdens evenementen in de gemeente Enschede

36

Bijlage 5 - Afwegingskader en procedureregels samenlopende aanvragen voor evenementen

43

Bijlage 6 - Uitvoeringsregels bij speciale evenementen

45

Bijlage 7 - Kaarten Oude Markt, Van Heekplein en Willem Wilminkplein

46

2

1. INLEIDING Evenementen zijn belangrijk voor Enschede. Jaarlijks vinden binnen de gemeentegrenzen honderden evenementen plaats: van grote meerdaagse festivals tot kleine buurt- of straatfeesten. Het Enschedese evenementenaanbod onderscheidt zich door grote diversiteit en veelzijdigheid. Een gevarieerd evenementenaanbod is belangrijk. Het geeft ruimte voor ontspanning, ontmoeting en maakt Enschede een fijne stad om in te wonen, werken of studeren. Tegelijkertijd vervullen evenementen een belangrijke functie voor de hele regio. Evenementen hebben een aantrekkende werking op bezoekers en toeristen en hebben een grote economische impact. Evenementen kunnen naast deze positieve effecten ook negatieve effecten hebben. Ze kunnen een grote invloed op de omgeving en de openbare orde en veiligheid hebben. Bijvoorbeeld door geluid en grote aantallen bezoekers. Om dat zoveel mogelijk te voorkomen stellen we voorwaarden aan evenementen. We beperken overmatige overlast door evenementen We zijn ons ervan bewust dat evenementen overlast kunnen veroorzaken voor omwonenden en omliggende ondernemers. Dit proberen we zoveel mogelijk te beperken door voorwaarden op te leggen. De evenementenorganisator moet zich daaraan houden. Bovendien houden we gedurende grotere evenementen voortdurend contact met de organisatie en zoeken we samen naar oplossingen wanneer signalen over overlast binnenkomen.

Evenementen moeten veilig zijn voor iedereen Evenementen worden steeds groter met meer technische installaties, bouwsels en bouwwerken. Het is belangrijk dat alle evenementen veilig verlopen voor zowel bezoekers, deelnemers, medewerkers als omwonenden. Dit vraagt meer van ons als gemeente. We moeten nog meer oog hebben voor het verantwoord laten verlopen van evenementen. Goede voorwaarden in de vergunning en adequaat toezicht en handhaving zijn dan ook noodzakelijk. De evenementenorganisator (vergunning- of meldinghouder) is primair verantwoordelijk voor een veilig verloop van het evenement. Dat houdt in dat de risico’s en impact van het evenement goed in kaart gebracht moeten worden door de evenementenorganisator en dat er maatregelen genomen moeten worden om het evenement veilig te laten verlopen. We werken met evenementenvergunningen en -meldingen We hebben grote en kleine evenementen. Evenementen met veel en weinig invloed op hun omgeving. Niet voor alle evenementen zijn dezelfde voorwaarden nodig. Afhankelijk van de grootte en het soort evenement heeft de organisator een evenementenvergunning nodig óf volstaat het doen van een melding van het evenement. Naast de evenementenvergunning of -melding kunnen ook andere vergunningen of ontheffingen nodig zijn.

De randvoorwaarden staan in dit toetsingskader In dit toetsingskader zijn de randvoorwaarden voor evenementen vastgesteld. Dit toetsingskader vervangt het toetsingskader uit 2017. In december 2023 is het overkoepelende evenementenbeleid: ‘Samen vieren, samen groeien’ vastgesteld. Het toetsingskader maakt onderdeel uit van het integrale evenementenbeleid van de gemeente Enschede.

3

2. WETTELIJK KADER Er is een breed scala van regels dat in meer of mindere mate van toepassing is op evenementen. In dit hoofdstuk wordt een overzicht gegeven van de wet- en regelgeving die (mogelijk) van toepassing is. 2.1 Algemene Plaatselijke Verordening Enschede In de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) staan de gemeentelijke regels over de openbare orde en veiligheid. De APV biedt de grondslag voor dit toetsingskader. In Hoofdstuk 2 afdeling 7 (artikelen 2:24 2:26) zijn regels voor evenementen opgenomen. De integrale tekst uit de APV, is te vinden in bijlage 1. 2.2 Verordening kwaliteit leefomgeving Enschede In de Verordening kwaliteit leefomgeving (Vkl) staan regels over de fysieke leefomgeving die o.a. gaan over geluidhinder bij collectieve en incidentele festiviteiten. De regels uit de Vkl zijn van toepassing op evenementen. Nu de Omgevingswet met ingang van 1 januari 2024 in werking is getreden, zal een groot deel van de regels uit de Vkl stap voor stap worden verwerkt in het omgevingsplan. Dat moet voor het eind van 2031 klaar zijn. Tot dat moment blijven de regels uit de Vkl van kracht. Terwijl de APV voor dit toetsingskader de grondslag biedt voor openbare orde en veiligheid, doen de Vkl en het omgevingsplan dat voor de leefomgeving.

2.3 Overige wet- en regelgeving Naast de bepalingen in de APV, Vkl en het omgevingsplan kunnen andere (wettelijke) regelingen1 van toepassing zijn bij het organiseren van een evenement: ^ Algemene wet bestuursrecht (Awb); ^ Alcoholwet; • Arbeidsomstandighedenwet; ^ Besluit brandveilig gebruik en basishulpverlening overige plaatsen (BGBOP); • Europese Single Use Plastics-richtlijn; • Gemeentewet; • Omgevingswet; • Politiewet; ^ Vuurwerkbesluit; • Warenwet; ^ Wegenverkeerswet 1994; ^ Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur (Bibob); • Wet luchtvaart; • Wet op de kansspelen; • Wet publieke gezondheid; ^ Wet veiligheidsregio’s; • Zondagswet. In bijlage 2 is een toelichting gegeven op een aantal van de bovenstaande wetten. 2.4 Regionaal kader evenementenveiligheid Dit toetsingskader sluit aan bij de doelen, kaders en uitgangspunten zoals die zijn opgenomen in het Regionaal kader evenementenveiligheid opgesteld door Veiligheidsregio Twente. In dit kader staan de uitgangspunten om evenementen mogelijk te maken op een wijze dat veiligheid en gezondheid gewaarborgd zijn.

1 Dit is geen uitputtende lijst.

4

3. DEFINITIE EVENEMENT De definitie van een evenement is opgenomen in de APV van de gemeente Enschede. In artikel 2:24 APV wordt onder een evenement verstaan: elke voor publiek toegankelijke verrichting van vermaak. Onder een evenement wordt mede verstaan: ^ Een herdenkingsplechtigheid; • Een braderie; ^ Een themamarkt, tenzij deze privaatrechtelijk is gereguleerd; • Een beurs; ^ Een grootschalig verkoopevenement in een evenementenhal; ^ Een optocht op de weg niet zijnde een betoging als bedoeld in artikel 2:3 APV; ^ Een besloten bijeenkomst voor zover die plaatsvindt op een openbare plaats; ^ Een (besloten) bijeenkomst, waarvoor publiekelijk kaarten worden verkocht en/of publiekelijk reclame wordt gemaakt; ^ Tentfeesten; ^ Een vuurwerkshow. 3.1 Melding of vergunning? Er wordt onderscheid gemaakt tussen twee verschillende soorten evenementen die elk een andere procedure kennen: evenementen met een meldingsplicht en evenementen met een vergunningplicht, zie figuur 1. De APV beschrijft wanneer kan worden volstaan met een evenementenmelding of wanneer een evenement vergunningplichtig is, zie bijlage 1.

MELDING DOEN

VERGUNNING NODIG

Figuur 1: Evenement melden of evenementenvergunning aanvragen?

3.2 Vier categorieën vergunningplichtige evenementen De vergunningplichtige evenementen worden onderverdeeld in de categorieën 1,2, 3 en 4. Deze indeling heeft te maken met de mate waarin evenementen effect op hun omgeving kunnen hebben. Denk hierbij aan het geluidsniveau en de eindtijd van het evenement. Een uitgebreide beschrijving van deze categorieën en voorwaarden zijn te vinden in paragraaf 7.1 van dit toetsingskader.

5

4. EEN EVENEMENT MELDEN Kleine evenementen zijn minder belastend voor de omgeving dan grotere evenementen en hebben een beperkte impact op de openbare orde, veiligheid en het milieu. Voor deze evenementen kan worden volstaan met een melding, waaraan algemene voorwaarden zijn verbonden (art. 2:25A lid 3 en lid 4 APV). Dat geeft organisatoren van een klein evenement meer vrijheid, maar tegelijkertijd ook de verantwoordelijkheid voor een goed verloop van het evenement. Het melden van een evenement is belangrijk, zodat hulpdiensten tijdig op de hoogte zijn van geplande evenementen. Ook is het melden van belang indien in het kader van het handhaven van de openbare orde aanvullende eisen nodig zijn. 4.1 Indieningstermijn en -vereisten melding Een melding dient minimaal 15 werkdagen voorafgaand aan het evenement via het digitaal loket van de gemeente Enschede te worden ingediend: melding doen van een evenement. Bij het doen van de melding, verklaart de melder te voldoen aan álle algemene voorwaarden. Benodigde bijlage Bij een melding dient, indien van toepassing, de onderstaande bijlage te worden bijgevoegd: ^ Plattegrond (situatietekening) Geef op een duidelijke plattegrond aan waar het evenement wordt gehouden, vermeld het volgende: straatnaam en huisnummers, te plaatsen objecten en afmetingen/plaats tent.

• Verkeersplan Let op: Is er een wegafsluiting nodig voor een buurt- of straatfeest, dan moet er een verkeersplan worden aangeleverd bij de melding. Op basis van de APV mogen geen wegen worden afgesloten. Buurt- en straatfeesten worden hiervan uitgezonderd, mits het een 30-km straat betreft, die geen busroute, omleidingsroute of doorgaande weg is (art. 2:25A lid 3 sub i APV). In bijlage 3 staat waar een verkeersplan aan moet voldoen. Als blijkt dat niet aan alle voorwaarden kan worden voldaan, dan is het niet meer mogelijk om binnen de termijn van 15 werkdagen alsnog een evenementenvergunning te verkrijgen. Het evenement kan dan niet doorgaan. Het is dus zaak om vroegtijdig te bepalen of met een melding volstaan kan worden. 4.2 Evenementen met een vergunningplicht Bij grote evenementen, met o.a. meer dan 500 bezoekers per dag, kan niet worden volstaan met een melding wegens mogelijk risico op verstoring van de openbare orde, overlastsituaties, verkeersveiligheid, publieksveiligheid, volksgezondheid etc. Om voorwaarden op maat te kunnen geven is een vergunning noodzakelijk. Nog sterker dan bij meldingsplichtige evenementen geldt hier dat hulpdiensten goed op de hoogte dienen te zijn van de geplande evenementen. In hoofdstuk 5 wordt het proces van de vergunningaanvraag beschreven.

6

5. PROCES AANVRAAG EVENEMENTENVERGUNNING Wanneer een evenementenvergunning nodig is, moet er aan verschillende zaken voldaan worden. Er is tijd nodig om een aanvraag te kunnen beoordelen. Vergunningverleners kunnen daarbij advies vragen aan diverse instanties, waaronder de hulpdiensten en de Veiligheidsregio Twente. Om ervoor te zorgen dat een vergunning op tijd voor een evenement wordt verleend, dient een organisator tijdig een ontvankelijke aanvraag in te dienen. 5.1 Indieningstermijn vergunning De organisator dient minimaal 12 weken en maximaal 30 weken voorafgaand aan het evenement een aanvraag voor een evenementenvergunning in. Daarvoor moet het formulier: evenementenvergunning worden gebruikt. Als een aanvraag korter dan de vereiste 12 weken voor het evenement wordt ingediend, dan kan worden besloten om deze niet in behandeling te nemen, omdat er onvoldoende tijd is voor een correcte beoordeling en afhandeling van de aanvraag. Dit houdt in dat het evenement niet kan plaatsvinden. Een beslissing op een aanvraag voor een vergunning wordt binnen 8 weken na de datum van ontvangst van de aanvraag genomen. Als de aanvraag niet volledig is, en de gemeente om meer informatie of onderzoeken verzoekt, wordt die termijn stopgezet tot het moment dat de aanvrager de informatie aan de gemeente toestuurt. Daarna loopt de termijn weer door.

5.2 Indieningsvereisten vergunning Voor een goede beoordeling is een ontvankelijke aanvraag nodig. Een aanvraag is ontvankelijk als alle informatie die nodig is om tot een goede beoordeling te komen ook daadwerkelijk in het bezit van de gemeente is. Deze informatie geeft onder andere belangrijke informatie ten behoeve van de beoordeling van een veilig verloop van het evenement. Benodigde bijlagen Bij een aanvraag dienen de onderstaande bijlagen te worden bijgevoegd: ^ Een op schaal gemaakte situatietekening van het evenemententerrein met daarop ingetekend alle te plaatsen objecten (schaal 1:1000); ^ Een op schaal gemaakte plattegrond (schaal 1:100) van tenten, waarbij er meer dan 150 personen tegelijkertijd in de tent aanwezig zijn; ^ Veiligheidsplan (bijlage 3); ^ Verkeersplan (bijlage 3); ^ Constructiegegevens van tijdelijke bouwsels volgens de richtlijn van “Bouwkundige en constructieve eisen bouwwerken tijdens evenementen in de gemeente Enschede 2018” (bijlage 4) (indien van toepassing); ^ RAS-nummer van attractie- en speeltoestellen (indien van toepassing); • Programma en draaiboek van het evenement (indien van toepassing); • Een routekaart (indien van toepassing); ^ Gegevens van leidinggevenden die alcoholische dranken schenken op basis van de Alcoholwet, zoals: volledige voor- en achternaam (meisjesnaam), geboortedatum, geboorteplaats, postcode/woonplaats en

telefoonnummer (indien van toepassing); • Informatiebrief omwonenden en bedrijven (van toepassing op een categorie 2-, 3- en 4 evenement). Bibob In het kader van de Wet Bibob heeft de gemeente Enschede Bibob-beleid vastgesteld: Bibob-onderzoek. Daarin wordt geregeld voor welke activiteiten een Bibob-toets moet worden uitgevoerd. Als daarvoor gegronde redenen zijn kan de gemeente besluiten voorafgaand aan een evenement een Bibob-toets uit te voeren. In dat geval zal de toets onderdeel zijn van het proces van vergunningverlening. Mocht de toets negatief uitvallen, dan zal geen evenementenvergunning verleend worden.

7

5.3 Integrale evenementenvergunning Waar mogelijk wordt gewerkt met een integrale evenementenvergunning. Hiermee wordt bedoeld een vergunning met zowel de voorschriften met betrekking tot het evenement, maar waarin ook ontheffingen voor bijvoorbeeld de Alcoholwet of Zondagswet zijn opgenomen. De vergunning en ontheffingen inclusief de voorschriften worden samengevoegd tot één document. Dit vermindert voor alle partijen de administratieve lasten en zorgt voor een transparante en uniforme procedure. Afhankelijk van de activiteiten kunnen er naast de integrale evenementenvergunning, andere vergunningen of ontheffingen nodig zijn, zoals bijvoorbeeld een omgevingsvergunning. 5.4 Vooraankondiging evenementen Organisatoren kunnen hun voornemen om een vergunningplichtig evenement te organiseren voor 1 november van het jaar voorafgaand aan het evenement aankondigen via het digitaal loket van de gemeente Enschede. Aangekondigde evenementen worden op de strategische evenementenkalender Enschede geplaatst. Dit is van belang om inzichtelijk te krijgen hoe evenementen over het jaar en over de gemeente zijn verdeeld. Ook biedt het tijdig inzicht in de benodigde capaciteit van bijvoorbeeld hulpverlenende diensten en de beschikbaarheid van de gewenste locatie. Eventuele knelpunten worden hierdoor vroegtijdig gesignaleerd en zo mogelijk opgelost.

Enschede Promotie coördineert in opdracht van de gemeente Enschede het opstellen van de strategische evenementenkalender. Deze evenementenkalender wordt vastgesteld door het college van B&W. Uiterlijk 31 december krijgen organisatoren die hun evenement(en) hebben aangemeld bericht over een plek op de strategische evenementenkalender. Het plaatsen van een evenement op deze kalender geeft echter niet zonder meer recht op een vergunning. Er zal alsnog tijdig een ontvankelijke aanvraag moeten worden ingediend. De vooraankondiging is ook belangrijk bij besluitvorming rondom samenlopende vergunningaanvragen (zie paragraaf 5.5). Zitten evenementen elkaar mogelijk in de weg, dan krijgt de aanvraag voor het evenement waarvoor een vooraankondiging is gedaan voorrang. 5.5 Samenlopende vergunningaanvragen Het kan gebeuren dat meerdere aanvragen voor het houden van een evenement worden ingediend voor dezelfde locatie, datum en tijdstip. We spreken dan over samenlopende aanvragen. Dat wil nog niet direct zeggen dat deze evenementen niet gelijktijdig kunnen doorgaan. Dat is pas het geval als deze evenementen elkaar negatief beïnvloeden. Denk bijvoorbeeld aan objecten die op dezelfde plaats gepland zijn, evenementen die thematisch niet bij elkaar passen of waarvan de geluidsniveaus of muziekstijlen elkaar negatief beïnvloeden. In dat geval spreken we over concurrerende aanvragen.

Bij samenlopende aanvragen dient de burgemeester te besluiten of de betreffende evenementen zonder problemen vergund kunnen worden. Is dat het geval, dan kunnen zij in hun geplande vorm doorgaan. De burgemeester kan, om tot zijn besluit te komen, desgewenst advies vragen van externe adviseurs. In situaties waarin aanvragen worden gedaan voor samenlopende evenementen die potentieel concurrerend zijn, wordt aan de hand van het ‘Afwegingskader en procedureregels samenlopende aanvragen voor evenementen’ (bijlage 5) bepaald welk evenement voorrang krijgt. In dit afwegingskader worden de aanvragen van samenlopende evenementen aan de hand van meerdere stappen getoetst, waarna na elke stap aanvragen kunnen afvallen. 5.6 Leges Voor het in behandeling nemen van een aanvraag voor een evenementenvergunning worden leges in rekening gebracht. In de legesverordening staat beschreven hoe hoog het bedrag aan leges is dat in rekening wordt gebracht. Eventuele vrijstelling van leges en de daarvoor geldende voorwaarden, zijn ook opgenomen in de legesverordening. De meest actuele legesverordening kan ingezien worden op de website van de gemeente Enschede: leges.

8

5.7 Informatievoorziening richting omwonenden en bedrijven Het is van belang dat omwonenden en bedrijven op de hoogte zijn van welke evenementen waar en wanneer plaatsvinden. Zo kunnen zij rekening houden met mogelijke activiteiten voor de deur en eventuele wijzigingen in het verkeer, wat invloed kan hebben op de bereikbaarheid van hun huizen en bedrijven. Dit betekent dat een goede communicatie vanuit de evenementenorganisatie richting deze partijen over de bereikbaarheid van de stad, de locatie, inhoud, datum, doelgroep, organisator en tijden van het evenement, belangrijk is. Organisatoren van een vergunningplichtig categorie 2-, 3-, en 4- evenement moeten omwonenden en omliggende bedrijven uiterlijk twee weken voor het evenement via een brief informeren. Zo worden omwonenden en omliggende bedrijven onder andere geïnformeerd over wie zij kunnen bellen of aanspreken bij eventuele overlast, zoals (geluids)hinder. Deze informatiebrief dient als bijlage te worden aangeleverd bij de aanvraag. In een informatiebrief dient in ieder geval het volgende te worden opgenomen: ^ Wanneer het evenement plaatsvindt; ^ Wat de op- en afbouwtijden zijn; ^ Wat de omwonenden en bedrijven ervan kunnen merken.

Denk aan geluid, muziek, verkeer, parkeren etc.; • Wat de organisator eraan doet om de eventuele overlast zo veel mogelijk te beperken; ^ Telefoonnummer/e-mailadres van de organisator (voor/tijdens/na het evenement). Publicatie van de vergunning Zowel de aanvragen als de verleende/geweigerde evenementenvergunningen worden gepubliceerd op de website van de gemeente Enschede: officiële bekendmakingen en in Huis aan Huis Enschede. Bij de verleende vergunningen gebeurt dat minimaal twee weken voorafgaand aan evenementen.

Afbeelding 1: Koningsfestival Enschede 2024. Fotograaf: Emiel Muijderman /Enschede Promotie.

9

6. EVENEMENTENLOCATIES Niet elke locatie is geschikt om evenementen te houden. Om verspreiding van overlast zoveel mogelijk te beperken zijn er een aantal locaties aangewezen die geschikt zijn voor evenementen. Daar moeten wel goede voorwaarden aan worden gekoppeld, passend bij die locaties. Voor deze locaties kunnen mogelijk in het omgevingsplan dan wel in een omgevingsvergunning aanvullende voorwaarden gelden. 6.1 Aangewezen locaties In tabel 1 zijn de geschikte aangewezen evenementenlocaties opgenomen. 1 Locaties Centrum

Oude Markt

1 Locaties Buitengebied

Van Heekplein

Het Rutbeek

Ei van Ko

Vliegveld Twenthe evenementenlocatie

Kruispunt de Graaf Stationsplein

Buiten centrum

Militaryterrein Boekelo

Diverse locaties buitengebied2 Dorpen

Boekelo

Willem Wilminkplein

Glanerbrug

Plein Zuidmolen

Lonneker

Volkspark Van Heekpark Roombeek; (Lasonderbleek, Lonnekerbleek, Stroinksbleek) Parkeerplaats grenzend aan Stadion FC Twente Universiteit Twente

Tabel 1: aangewezen evenementenlocaties.

6.2 Niet aangewezen locaties Op andere locaties dan hierboven genoemd (tabel 1) kunnen normaal gesproken alleen evenementen plaatsvinden in categorie 1, de niet belastende evenementen (zie paragraaf 7.1). Een evenement van een hogere categorie kan in beginsel alleen plaatsvinden buiten de aangewezen evenementenlocaties bij een positief advies van het stadsdeel waar het plaatsvindt én van de partijen die vooraf adviseren bij het verlenen van een evenementenvergunning. Daarbij geldt voor de betreffende locatie een maximum van 3 evenementen per jaar. De vergunningverleners van de gemeente stellen in overleg met o.a. de brandweer en politie bij de locatie passende maatwerkvoorschriften op. Uitzondering stadscentrum - categorie 2 evenement Voor niet aangewezen locaties in het stadscentrum geldt een aanvulling op deze regel. Daar kan onder voorwaarden een vergunning voor evenementen tot categorie 2 worden verstrekt. Daarbij geldt een maximumaantal van 3 evenementen per locatie, tot een maximum totaal van 20 vergunningplichtige evenementen voor het gehele stadscentrum. Voorbeeld van locaties waar in het verleden evenementen hebben plaatsgevonden zijn onder meer de Bolwerkstraat en de Klokkenplas. Ook hier geldt dat de vergunningverleners van de gemeente, in overleg met o.a. de brandweer en politie, passende maatwerkvoorschriften opstellen bij de locatie.

Bij grote evenementen verspreid over grotere delen van het stadscentrum, zoals het Koningsfestival of de Proef Eet, kunnen kleinere evenementen op niet aangewezen locaties worden meegenomen als onderdeel van het grote evenement. Dit valt dan onder een integrale vergunning. In dat geval telt dit niet mee bij het maximumaantal van 3 evenementen per locatie.

2 Betreft bestaande jaarlijks wederkerende evenementen.

10

7. VOORWAARDEN AAN EVENEMENTEN Nu toegelicht is wat er onder evenementen verstaan wordt, wanneer een melding of een vergunning nodig is en hoe die kunnen worden ingediend, wordt er in dit hoofdstuk ingegaan op de voorwaarden die gelden voor evenementen. Daarbij wordt zoveel mogelijk rekening gehouden met de locatie en het type evenement. 7.1 Categorieën en eindtijden van evenementen Evenementen zijn onderverdeeld in categorieën. De eindtijden van evenementen zijn van groot belang, omdat deze sterk bepalend zijn voor de eventuele hinder die mensen kunnen ervaren. Hoe later op de avond, hoe meer hinder omwonenden en bedrijven van een evenement kunnen ervaren. Dit kan gaan over geluidhinder, grote aantallen mensen en verkeersstromen. Daarnaast speelt de dag van de week waarop het evenement plaatsvindt een rol. Evenementen die eindigen na 23.00 uur en waar een schoolof werkdag op volgt, zullen een grotere invloed hebben op de hinderbeleving van omwonenden en bedrijven dan als er een vrije dag op volgt. Gelet op de mate waarin evenementen effect op hun omgeving kunnen hebben, ontstaan er twee soorten evenementen: ^ Niet-belastende evenementen: evenementen met een klein effect op de omgeving, zoals braderieën en buurt- en straatfeesten. Dit zijn de meldingsplichtige evenementen en categorie 1 vergunningplichtige evenementen.

^ Belastende evenementen: evenementen met een groter effect op de omgeving. Dit zijn de categorie 2-, 3- en 4 evenementen. Er wordt bij deze evenementen onderscheid gemaakt tussen muziekevenementen en overige evenementen. Bij muziekevenementen is muziek de hoofdattractie. Bij overige evenementen draait het niet om de muziek, maar is dit ondergeschikt aan de hoofdattractie en is het slechts sfeer-ondersteunend. In tabel 2 staat weergegeven wanneer een evenement in welke categorie valt. Horizontaal staan de evenementencategorieën en de tijdstippen waarbinnen die mogen plaatsvinden. Verticaal staan de dagen waarop het evenement mag plaatsvinden aangegeven met een y. De maximale toelaatbare geluidsniveaus zijn in paragraaf 7.4 geluid opgenomen. Meldingsplichtig

Vergunningplichtig evenementen

Van 9.00-24.00

Categorie 1 Van 9.00-24.00

Categorie 2 Van 9.00-23.00

Maandag

y

y

y

Dinsdag

y

y

y

Woensdag

y

y

y

Donderdag

y

y

y

Vrijdag

y

y

y

Zaterdag

y

y

y

Zondag

y

y

y

Categorie 3 Van 9.00-24.00

Categorie 4 Van 9.00-01.00

Tabel 2: meldingsplichtig en vergunningplichtige evenementen, categorieën en eindtijden.

Uitzonderingen tijden

In afwijking van de hierboven gestelde tijden zijn er een aantal uitzonderingen mogelijk. ^ Het is wél toegestaan categorie 3- en 4 evenementen te organiseren op andere dagen dan vrijdag en zaterdag, wanneer deze binnen de basisschoolvakanties vallen óf wanneer de dag volgend op het evenement een feestdag betreft. Wanneer de volgende dag een werkdag is (bijvoorbeeld een evenement op Tweede Pinksterdag), dan mag het evenement niet langer duren dan tot 23.00 (categorie 2). ^ Het introductieconcert van Universiteit Twente en hogeschool Saxion kan tot 01.00 uur plaatsvinden, ook als de datum buiten de basisschoolvakantie valt. Dit past in het streven om Enschede aantrekkelijker te maken als studentenstad.

11

^

^ ^

Tijdens Koningsnacht, voorafgaand aan Koningsdag, kan ter beoordeling van de burgemeester en onder door hem nader vast te stellen (geluids-)voorwaarden, een ontheffing worden verleend tot spreiding van de eindtijden op de Oude Markt en het Van Heekplein tot uiterlijk 02.30 uur. Evenementen op een zondag die starten voor 13.00 uur kunnen alleen plaatsvinden met een ontheffing Zondagswet. Buurtfeesten e.d. op oudejaarsavond mogen tot 02.00 uur op 1 januari plaatsvinden.

7.2 Aantal evenementendagen per locatie In Enschede is gekozen voor een aantal evenementenlocaties (zie paragraaf 6.1). Omwonenden en bedrijven van deze locaties lopen daarmee het risico relatief vaak met de gevolgen van een evenement te worden geconfronteerd. Daarom is per locatie een maximumaantal dagen vastgesteld waarop evenementen mogen worden gehouden. Daarbij is bovendien een koppeling met de evenementencategorieën gelegd. In tabel 3 wordt het aantal meldingsplichtige en vergunningplichtige evenementendagen vallend in categorie 1 per locatie weergegeven. In de APV staat in art. 2:25A lid 3 sub c dat er geen meldingsplichtige evenementen mogen plaatsvinden op de volgende aangewezen evenementenlocaties: Oude Markt, Van Heekplein, Ei van Ko, Kruispunt de Graaf, Stationsplein, Willem Wilminkplein, Plein Zuidmolen en het Volkspark. Voor vergunningplichtige evenementen (categorie 1) zijn er op deze evenementenlocaties geen beperkingen in het aantal evenementendagen.

1 Centrum

Locatie

m

Meldingsplichtige evenementen 09:00 - 24:00 uur

Vergunningplichtige evenementen Categorie 1 09:00 - 24:00 uur

Oude Markt Van Heekplein Ei van Ko Kruispunt de Graaf Stationsplein

Niet toegestaan.

Geen beperking in het aantal evenementendagen.

Willem Wilminkplein Plein Zuidmolen Buiten centrum Gemeente Enschede

Volkspark Overige locaties

Geen beperking in het aantal evenementendagen.

Tabel 3: aantal meldingsplichtige en vergunningplichtige evenementendagen categorie 1 per locatie.

In tabel 4 wordt het aantal vergunningplichtige evenementendagen in de categorieën 2, 3 en 4 per locatie weergegeven. Er zijn een aantal uitzonderingen: • Evenementen die op dezelfde dag én dezelfde locatie worden georganiseerd, worden gerekend als één evenementendag. ^ Een evenement dat de volgende dag nog maximaal één uur doorgaat - bijvoorbeeld een popconcert dat 's avonds begint en duurt tot de volgende dag 01.00 uur - wordt gerekend als één evenementendag (categorie 4) voor de betreffende locatie. ^ Onder het kopje ‘buitengebied overig’ gaat het niet om het aantal dagen, maar om het aantal evenementen. ^ Indien er een evenementenvergunning wordt afgegeven voor een fanzone (voor betaald voetbal), heeft dit geen invloed op het aantal toegestane evenementendagen.

12

1 Centrum

Buiten centrum

Locat ie

Aantal vergunningplichtige evenementendagen

Oude Markt

Categorie 2 09:00 - 23:00 uur 10

Categorie 3 09:00 - 24:00 uur 40

Categorie 4 09:00 - 01:00 uur 5

Van Heekplein

203

5

2

Ei van Ko

8

0

1

Kruispunt de Graaf

3

0

0

Stationsplein

3

0

0

Willem Wilminkplein

3

2

0

Plein Zuidmolen

3

0

0

Niet aangewezen locaties4

20

0

0

Volkspark

40

30

2

Van Heekpark

5

85

0

Roombeek (Lasonderbleek, 5 1 0 Lonnekerbleek, Stroinksbleek) Parkeerplaats grenzend aan 1 0 0 stadion FC Twente Universiteit Twente Volgens omgevingsplan dan wel omgevingsvergunning. Buitengebied

Dorpen

Militaryterrein Boekelo

96

Het Rutbeek

Volgens omgevingsplan dan wel omgevingsvergunning.

Vliegveld Twenthe

Volgens omgevingsplan dan wel omgevingsvergunning.

Buitengebied overig

Maximaal 7 evenementen.7

Boekelo

0

Glanerbrug Lonneker

0

0

0

2

0

0

2

7

2

3

Tabel 4: aantal toegestane vergunningplichtige evenementendagen in de categorieën 2, 3, en 4 per locatie.

Omgevingsvergunning/omgevingsplan Voor de Universiteit Twente, Het Rutbeek en Evenemententerrein Vliegveld Twenthe geldt een uitzonderingspositie. Voor deze drie locaties is een omgevingsvergunning danwel een omgevingsplan van kracht, met daarin opgenomen het aantal evenementen en de bijbehorende voorwaarden. Dit toetsingskader is voor deze locaties dan ook alleen van toepassing voor zover de omgevingsvergunning dan wel het omgevingsplan daarin niet voorziet. De omgevingsvergunning dan wel het omgevingsplan ziet niet toe op aspecten van openbare orde en veiligheid. Daarom is voor deze aspecten eveneens een evenementenvergunning nodig.

3 De zondagsmarkten zijn uitgezonderd op het aantal evenementendagen. 4 Maximaal 3 voor een afzonderlijke locatie, met een totaal maximum van 20 over het gehele stadscentrum. 5 5 evenementendagen zijn bestemd voor Movies@thepark of daaraan gelijk gestelde type evenementen. Rekening houdend met de nabijgelegen woningen, is de toegestane geluidnorm maximaal 80dB(A)/95dB(C) op 20 meter van de bron. 6 Military, 4 dagen + 5 dagen beschikbaar voor aansluitende evenementen op de Military + geen beperking in het aantal evenementendagen in categorie 1 (zie tabel 3). 7 Bestaande jaarlijks wederkerende evenementen. Let op: in het buitengebied gaat het om het aantal evenementen en niet om het aantal dagen. Voor sommige bestaande evenementen is het aantal dagen op een maximum vastgesteld: » Volksfeesten Penninkskotten max. 3 dagen; » Popfeesten Usselo max. 4 dagen; » Concours hippique (Twentse Ros) max. 4 dagen; » Vloddercross max. 1 dag; » Hill Billy Veldfeest max. 2 dagen; » Paasfeesten Lonneker max. 3 dagen.

13

Speciaal evenement In bijzondere gevallen is het mogelijk om, naast de hierboven genoemde aantallen, vaker grootschalige evenementen te houden in de gemeente Enschede. Het dient dan te gaan om speciale evenementen met een bijzonder karakter, die nadrukkelijk bijdragen aan de (landelijke) profilering van de stad. Voorbeelden zijn de massale viering van Koningsdag vanwege het bezoek van de koninklijke familie, een (inter-) nationaal sportsucces of een tour van een bekende popgroep. Hierbij zullen voor wat betreft de randvoorwaarden per geval maatwerkvoorschriften worden opgenomen in de vergunning. Daarbij wordt zoveel mogelijk rekening gehouden met de belangen van omwonenden en bedrijven. Bijlage 6 geeft uitvoeringsregels voor speciale evenementen. 7.3 Aantal bezoekers per locatie De Oude Markt is een horecaplein dat zich kenmerkt door publieke evenementen, plek voor ontmoeting en aanwezigheid van avondhoreca. Om goed te kunnen functioneren is het noodzakelijk om een balans te waarborgen tussen de vrije ruimte rondom de kerk en de ruimte met terrassen en lindebomen. In de terrassenvisie 2021 is de invloed van de evenementen op de terrassen opgenomen. Er staat bijvoorbeeld in dat bij evenementen het harmonicaterras eenvoudig kan worden teruggebracht tot het basis zomerterras, zodat het evenement en de verkeerscirculatie voldoende ruimte hebben.

Bij grotere evenementen kan ook gevraagd worden het basis zomerterras kleiner te maken. Het zomerterras is seizoensgebonden, wat betekent dat deze in de wintermaanden volledig is opgeruimd. Maximumaantal bezoekers Oude Markt en Van Heekplein Bij een aantal evenementen is het denkbaar dat er zoveel mensen op af komen dat zij zonder extra (veiligheids-)maatregelen niet op de beoogde locatie passen. De activiteiten rond de kampioensfestiviteiten van FC Twente in 2010, Serious Request in 2012 en The Passion in 2015 zijn daarvan voorbeelden. Dergelijke grote evenementen vinden vooral plaats op de Oude Markt en het Van Heekplein. Om te voorkomen dat de veiligheid en gezondheid van zowel deelnemers als bezoekers en omwonenden in gevaar komt, is er een richtlijn vastgesteld die maxima stelt aan de aantallen bezoekers van evenementen op deze beide locaties, zie tabel 5. Oude Markt

Maximum aantal bezoekers

Van Heekplein

Met zomerterrassen

Zonder zomerterrassen

7.000

15.000

25.000

Tabel 5: maximum aantal bezoekers van evenementen op de Oude Markt en het Van Heekplein.

Bij een reële verwachting van overschrijding van deze bezoekersaantallen, zullen in overleg met de organisator van het betreffende evenement extra veiligheidsmaatregelen genomen worden. In de praktijk zal het zo zijn dat per evenement in overleg met de diverse betrokkenen zoals Enschede Promotie, de Veiligheidsregio Twente, de politie en de brandweer, een inschatting van de risico’s wordt gemaakt. Daarbij zijn de aard en omvang van het evenement uitgangspunt, aangevuld met factoren als de aanwezigheid van 'obstakels' (podia, tapwagens e.d.), beschikbare vluchtwegen, aard van de bezoekers, verwacht drankgebruik, etc. In samenspraak wordt overlegd wat de beste locatie is en welke eventuele extra maatregelen nodig zijn, zoals crowd management, vakindelingen, barrières etc. Overige evenementenlocaties Voor andere evenementenlocaties is het niet zinvol een maximumaantal te benoemen. Deze locaties zijn namelijk ruimtelijk minder begrensd en afhankelijk van de aard van het evenement en de wijze van inrichting van het terrein (inclusief aantal en omvang objecten) zullen de maximaal toelaatbare bezoekersaantallen sterk fluctueren. In alle gevallen wordt conform het ‘Regionaal kader evenementenveiligheid’ advies gevraagd aan de Veiligheidsregio Twente.

14

7.4 Geluid Tijdens het merendeel van de evenementen wordt gebruik gemaakt van versterkte muziek. Geluidhinder is tot op zekere hoogte onvermijdelijk. Om overlast zo veel mogelijk te beperken zijn er maximaal toelaatbare geluidsniveaus vastgelegd. In dit toetsingskader gaat het alleen om geluidhinder van elektrische versterkte muziek. Het gebruiken van hoorns bij evenementen vormt hierop een uitzondering en wordt dan ook niet getoetst of gemeten. We spreken over equivalente geluidsniveaus (Laeq), dat een gemiddeld geluidsniveau over een bepaalde periode weergeeft. In de evenementenvergunning staat welk geluidsniveau is toegestaan. Ook wordt in de vergunning aangegeven welke meet- en controlemethode wordt toegepast. Geluidniveaus Niet bij alle evenementen zijn hoge geluidsniveaus nodig. Evenementen zoals buurt- en straatfeesten kunnen met lagere niveaus volstaan dan grootschalige evenementen, zie tabel 6. Maar ook bij grootschalige evenementen, met grote bezoekersaantallen, zijn hoge geluidsniveaus niet altijd nodig. Gaat het echter om grote muziekevenementen, waarbij muziek de hoofdattractie van het evenement is, dan is duidelijk dat daar bijpassende hogere geluidsniveaus bij horen. Bij grote evenementen waarbij muziek meer op de achtergrond speelt en sfeer-verhogend is, is daarentegen een lager geluidsniveau passender.

In zijn aanvraag geeft de organisator van een evenement aan of muziek de hoofdattractie is of slechts sfeer-verhogend (overig), zie tabel 7. dB(A)fdB(C) Geluidsniveaus worden gemeten met dB(A)- en dB(C)-waarden. Dit hangt samen met de gevoeligheid van ons gehoor voor bepaalde frequenties en de hoogte van geluidsniveaus. Bij muziek waar veel lage tonen geproduceerd worden, kan een meting in dB(C) een beter beeld geven. De lage tonen dragen veel verder dan tonen in het midden en hoge geluidsspectrum en zijn dan ook over een veel groter gebied hoorbaar, ook binnenshuis. Er wordt een verschil van 15 dB tussen de dB(A)- en de dB(C)-norm gehanteerd. De normwaarden in tabellen 6 en 7 mogen niet overschreden worden. Maximaal toelaatbaar gemiddeld geluidsniveau Het maximaal toelaatbaar gemiddeld geluidsniveau: Evenement

Categorie

Meldingsplichtig Vergunningplichtig

1

Tijden

09.00 - 19.00 uur

Geluidsniveau gemeten op 20 meter van de bron in dB (A) 55dB(A)

Geluidsniveau gemeten op 20 meter van de bron in dB (C) 70dB(C)

19.00 - 24.00 uur

50dB(A)

65dB(C)

09.00 - 19.00 uur

55dB(A)

70dB(C)

19.00 - 24.00 uur

50dB(A)

65dB(C)

Tabel 6: maximaal toelaatbaar gemiddeld geluidsniveau meldingsplichtige evenementen en vergunningplichtige evenementen categorie 1.

Evenement

Categorie

Vergunningplichtig

2, 3 en 4

Muziek / overig

Muziek

Geluidsniveau gemeten op 20 meter van de bron in dB (A) 90dB(A)

Geluidsniveau gemeten op 20 meter van de bron in dB (C) 105dB(C)

Overig

80dB(A)

95dB(C)

Tabel 7: maximaal toelaatbaar gemiddeld geluidsniveau categorie 2, 3 en 4.

Uitzonderingen op geluidsniveaus ^ Vindt een evenement plaats aan de noord-, oost- en/of zuidzijde van de Grote Kerk (de andere zijden dan van de hoofdingang), dan geldt een maximaal geluidsniveau van 80 dB(A) en 95 dB(C) op 20 meter van de bron, omdat een niveau van 90 dB(A) hier voor geluidsproblemen zorgt als gevolg van de geringe afstand tussen podium en gevels. ^ Voor het Van Heekpark en het Willem Wilminkplein geldt vanwege de ligging direct naast woonbebouwing een geluidsniveau van 85 dB(A) en 100 dB(C) op 20 meter van de bron.

15

^

^ ^

Voor de locaties zoals Het Rutbeek, Universiteit Twente en Evenemententerrein Vliegveld Twenthe gelden de geluidsvoorwaarden zoals opgenomen in hun omgevingsvergunning of in het omgevingsplan. Voor categorie 2 evenementen op niet-aangewezen locaties gelden maatwerkvoorschriften passend bij de locatie en het karakter van het evenement. Voor zowel Koningsnacht als Koningsdag geldt een maximaal toegestaan geluidsniveau van 90 dB(A) voor de gehele binnenstad.

Meetduur Bij de normering van de evenementen is rekening gehouden met de Omgevingsregeling en de Nota Limburg. Uitgangspunt is dat gemeten wordt over een periode van 1 minuut. Er kunnen echter omstandigheden zijn dat ook gemeten wordt over een andere periode. Hiervoor dient een motivatie door de aanvrager te worden aangeleverd. Ontheffingsmogelijkheden voor geluidsniveaus Niet altijd zijn de basisnormen voor geluidsniveaus in de praktijk realiseerbaar. Het aantal bezoekers, de aard van de muziek, het unieke karakter van een evenement e.d. maken het soms gewenst meer ruimte te bieden. Ontheffing tot 95 dB(A) De mogelijkheid bestaat om 12 keer per jaar, met een ontheffing, een gemiddeld geluidsniveau van 95 dB(A) en 110 dB(C) toe te staan bij podia op de Oude Markt voor de Grote Kerk of de Jacobuskerk en/of op het Van Heekplein. Vooral de beeldbepalende evenementen komen hiervoor in aanmerking, ongeacht of het een categorie 2-, 3- of 4-evenement betreft. Voor alle andere evenementenlocaties worden in principe geen ontheffingen tot 95 dB(A) verstrekt. Ontheffingsmogelijkheid dB(C) Vooral bij dance muziek wordt veel gebruikt gemaakt van lage tonen; deze zijn sterk sfeerbepalend bij dit type muziek. Het verschil tussen dB(A) en dB(C) is daarin al gauw groter dan 15 dB.

Om een dance- of vergelijkbaar evenement in het stadscentrum mogelijk te maken is er jaarlijks één mogelijkheid om met een ontheffing een verschil van 20 dB te vergunnen. Deze ontheffingsmogelijkheid geldt specifiek voor het Van Heekplein, omdat dit plein het meest geschikt is voor dergelijke evenementen. Voor terreinen waar een omgevingsvergunning voor de activiteit milieu geldt, zullen ook normen voor dB(C) opgenomen worden. Soundchecks In een evenementenvergunning kunnen venstertijden worden opgenomen, waarbinnen gedurende een beperkte tijdsduur soundchecks en andere noodzakelijke voorbereidingen kunnen worden getroffen. Dit om geluidsoverlast voor aanvang van een evenement te beperken. Soundchecks mogen twee uur voorafgaand aan de start van het evenement plaatsvinden. Indien het om praktische redenen noodzakelijk is af te wijken van deze standaardnorm, dan dient de organisator dat in zijn aanvraag op te geven. Dit kan dan in de beoordeling van de aanvraag worden meegewogen. Evenementen met andere geluidsbronnen In de gemeente Enschede worden ook evenementen georganiseerd waarbij veel geluid afkomstig is van de motoren van auto’s, tractoren, motorfietsen e.d. Deze zijn vanwege het hoge geluidsniveau niet toegestaan in de nabijheid van de woonomgeving vanwege de vele overlast die verwacht kan worden.

7.5 Combinatie geluidniveau, tijdsduur en aantal (spreiding) evenementen De combinatie geluidsniveau, tijdsduur en aantal (spreiding) evenementen is in hoge mate van invloed op de beleving van een evenement door omwonenden. Ervaringen uit het verleden leren dat veel geluidbelastende evenementen kort na elkaar op (nagenoeg) dezelfde locatie doorgaans leiden tot meer klachten dan als er voldoende spreiding tussen de evenementen is aangebracht. Het element tijdsduur van een evenement versterkt dit nog eens. Enschede Promotie stelt de strategische evenementenkalender op. Daarbij houdt zij met deze factoren rekening en coördineert, met name voor de binnenstad, de juiste spreiding van evenementen. Zo nodig

16

wordt er met de evenementenorganisator overlegd of er andere mogelijkheden zijn om overlast zoveel mogelijk te beperken. Hierbij valt te denken aan de locatie, tijdsduur, datum, geluid etc. 7.6 Objecten tussen twee opeenvolgende evenementen Tijdens evenementen worden vaak verschillende objecten geplaatst. Denk daarbij aan podia, tapwagens, koelwagens, urinoirs, etc. Zeker in het zwaartepunt van het evenementenseizoen vinden er wekelijks evenementen plaats op dezelfde locatie(s). Dit speelt vooral op de Oude Markt. Het is dan verleidelijk om deze objecten vanuit financiële overwegingen gedurende langere tijd te laten staan. Daar tegenover staat dat diverse objecten de gewenste uitstraling van de omgeving van de Oude Markt schaden. Als het hoofdpodium binnen 8 dagen na een evenement opnieuw gebruikt wordt op dezelfde locatie, kan het tijdens die dagen blijven staan. Dit geldt voor een aaneengesloten periode van maximaal 4 weken, inclusief op- en afbouw. Andere objecten moeten na afloop van het evenement van de evenementenlocatie verwijderd worden. 7.7 Buitenbars bij grootschalige evenementen Bij grootschalige evenementen bestaat bij horecaondernemers vaak de wens om op de zomerterrassen buitenbars te mogen plaatsen. Ondernemers die financieel bijdragen aan de organisatie van een evenement, kunnen dan met de plaatsing van een buitenbar deze kosten (deels) terugverdienen.

Voor de goede orde, het betreft hier geen tapwagens/carrousels, maar bars samengesteld uit tap en/of klapbuffetten. De organisator geeft in de aanvraag van zijn (integrale) evenementenvergunning aan of, en zo ja waar hij op de betreffende evenementenlocatie buitenbars op het (zomer)terras wil plaatsen tijdens zijn evenement. Het plaatsen van een buitenbar is alleen toegestaan als het terras onderdeel uitmaakt van het evenemententerrein én is weergegeven op de situatietekening. Buitenbars mogen uitsluitend zwak alcoholische dranken als bedoeld in de Alcoholwet verstrekken. Bij de aanvraag dienen de gegevens van leidinggevenden die alcoholische dranken schenken te worden aangeleverd, zoals eerder benoemd in paragraaf 5.2. Voorwaarden die gelden bij buitenbars: ^ Per horeca-inrichting mag maximaal 1 buitenbar op het zomerterras geplaatst worden; ^ Voor de Oude Markt geldt dat de afstand van de buitenbar tot de plint van het plein tenminste 2 meter bedraagt; ^ De omvang van de buitenbar bedraagt maximaal 4,40 x 4,40 meter; ^ Voor bereikbaarheid voor hulpdiensten dient altijd een rijloper van 3,5 meter breedte vrijgehouden te worden; ^ Mogen niet geplaatst worden op brandkranen (1 meter ronden vrijhouden) en niet in vlucht- of calamiteitenroutes staan. Veiligheidsaspecten spelen altijd een belangrijke rol.

Bij evenementen waarbij grote publiekstromen worden verwacht, kan bepaald worden dat de plaatsing van buitenbars niet toegestaan zijn in verband met risico’s voor openbare orde en veiligheid. De adviezen van de politie en de Veiligheidsregio Twente wegen daarbij zwaar. 7.8 Kaarten Oude Markt, Van Heekplein en Willem Wilminkplein Verreweg de meeste evenementen in het centrum vinden plaats op de Oude Markt en het Van Heekplein. Zowel de aanvrager van evenementenvergunningen als de vergunningverlener hebben baat bij op de locatie toegesneden voorwaarden. Belangrijke uitgangspunten zijn veiligheid, geluid en verkeersafwikkeling. In bijlage 7 zijn kaarten van de Oude Markt, het Van Heekplein en het Willem Wilminkplein opgenomen. Dit laat onverlet dat voor ieder evenement wel een gedetailleerde plattegrondtekening op schaal nodig is. De voorwaarden voor de Oude Markt, het Van Heekplein en het Willem Wilminkplein zijn voor iedere aanvrager leidend. Slechts in overleg met de vergunningverleners van de gemeente kan hiervan afgeweken worden, maar aan de basisvoorwaarden voor geluid en veiligheid wordt niet getornd.

17

Specifiek voor de Oude Markt geldt dat op een strook ter breedte van 1 meter, direct aansluitend aan de binnenzijde van de vrij te houden route voor de hulpdiensten, geen objecten mogen worden geplaatst. Dit ter bescherming van belangen van direct aangrenzende horecaondernemingen. 7.9 Markten en evenementen 1. Warenmarkten en evenementen Van Heekplein Twee keer per week, op dinsdag en op zaterdag, wordt op het Van Heekplein een warenmarkt gehouden. In principe gaat de markt voor op evenementen, maar het college heeft de mogelijkheid om in bijzondere gevallen de warenmarkt op andere dagen, uren en plaatsen te houden. Dit staat in de bruikleenovereenkomsten met de stichting dinsdagmarkt (artikel 2) en stichting zaterdagmarkt (artikel 2 lid 8 tot en met 14). Bij ‘bijzondere gevallen’ gaat het om grote evenementen die in het belang zijn van de bovenregionale en nationale uitstraling van de stad Enschede. Het is niet de bedoeling dat de gemeente het begrip ‘bijzondere gevallen’ zo ruim opvat dat de warenmarkt veelvuldig kan worden verplaatst. Bij het nemen van een besluit weegt het college de belangen van zowel de marktkooplieden als die van het evenement zorgvuldig tegen elkaar af. 2.

Bio-markt en evenementen Langestraat In de bruikleenovereenkomst met de stichting zaterdagmarkt (artikel 2 lid 15) staat dat de gemeente het marktterrein voor de bio-markt aan de Langestraat (rond het stadhuis) vaker kan verplaatsen, omdat daar meer reguliere evenementen kunnen plaatsvinden. Dit geldt in ieder geval voor: Koningsnacht en Koningsdag, de sinterklaasintocht en Proef Eet. In artikel 2 lid 16 staan de daarbij geldende uitgangspunten benoemd. 3. Van Heekplein op zondag In de bruikleenovereenkomst met de stichting ‘Reuring op het Van Heekplein’ (artikel 2 lid 4 en 5) staat dat de gemeente, slechts indien er sprake is van bijzondere omstandigheden en bij wijze van uitzondering, het gebruik van het marktterrein geen doorgang kan laten vinden. Bijzondere omstandigheden zijn omstandigheden die het laten doorgaan van de activiteiten op het H.J. van Heekplein op één of meerdere koopzondagen praktisch onmogelijk maken, zoals de organisatie van grote(re) evenementen die al dan niet van belang zijn voor de regionale of nationale uitstraling van de stad Enschede. Voorbeelden hiervan zijn: de Enschedese Marathon en een (verhoopt) kampioensfeest van FC Twente. Themamarkten Een themamarkt is geen reguliere warenmarkt, maar is vooral gericht op vermaak en verkoop met een specifiek thema en valt daardoor onder het begrip ‘evenement’.

Een themamarkt bestaat voor minimaal 67% uit kramen in een bepaald thema en voor maximaal 33% uit kramen met overig, ondergeschikt, aanbod. Voorbeelden hiervan zijn een Halloweenmarkt en de Oude Ambachten markt. De themamarkt moet het verblijf in de (binnen)stad leuker en aangenamer maken. Het element ‘vermaak’ wordt bepaald door de aantrekkingskracht van de themamarkt op bezoekers. Voor een dergelijke themamarkt dient een evenementenvergunning te worden aangevraagd. Een dergelijke themamarkt mag alleen plaatsvinden in de open lucht. Themamarkten met een sociaal-maatschappelijke insteek in de wijk Een themamarkt met een sociaal-maatschappelijke insteek voorziet in een behoefte vanuit de wijken aan evenementen ter verbetering van de leefbaarheid en sociale samenhang. Instellingen, kunstenaars, vrijwilligersorganisaties, etc. uit de wijk kunnen zich er presenteren en er kunnen o.a. tweedehands spullen worden verkocht. Dit type themamarkt is niet commercieel van aard: slechts 30% van de kramen bestaat uit commercieel aanbod, tot een maximum van drie. Deze kramen kunnen worden ingenomen door ambulante handelaren, maar ook door winkeliers uit een nabijgelegen winkelcentrum. Het commerciële aanbod blijft daarmee ondergeschikt aan het hoofdaanbod van maatschappelijk georiënteerde kramen. Deze vorm van een themamarkt mag maximaal eens per week plaatsvinden.

De organisator dient te hebben afgestemd met de winkeliersverenigingen in de directe nabijheid en met de Centrale Vereniging voor de Ambulante Handel, afdeling Enschede.

18

7.10 Grootschalige verkoopactiviteiten Naast themamarkten is ook sprake van een toenemende behoefte bij evenementenhallen om grootschalige verkoopevenementen te organiseren. Daarbij staat de verkoop centraal en zijn de verkoopactiviteiten niet meer als ondergeschikt aan de hoofdactiviteit als een beurs of als vrijetijdsbesteding. Voorbeelden zijn een vlooienmarkt, een automarkt of een modebeurs. Dergelijke verkoopevenementen zijn grote publiekstrekkers, juist ook voor bezoekers van buiten de stad. Ze dragen bij aan een goede bekendheid en een goed imago van deze locaties, en daarmee ook indirect aan het imago van de Enschede als centrumstad. Daarnaast dragen ze ook bij een gezonde exploitatie van deze hallen waardoor andere evenementen kunnen blijven voortbestaan. Daarom maken we dit soort aan detailhandel gerelateerde verkoopevenementen beperkt mogelijk door ze onder het begrip evenement te brengen. De voorwaarden die daarbij gelden: ^ Mogen alleen in de formele evenementenlocaties plaatsvinden; ^ Er wordt maximaal 3 x per jaar per locatie een vergunning verleend; ^ Het moet gaan om een verkoopevenement met een bovenlokale aantrekkingskracht: er is sprake van een bijzonder karakter of wel door de schaal of wel door de bijzondere aard van het aanbod.

7.11 Commerciële feesten in de openbare ruimte Een besloten feest in de openbare ruimte waar entree voor wordt gevraagd, en waarbij de ruimte voor commerciële doeleinden wordt gebruikt, valt ook binnen de definitie van een evenement. Dergelijke evenementen horen in principe in een daartoe bestemde gebouw/locatie thuis. Denk bijvoorbeeld aan evenementenhallen. De exploitanten van dergelijke gebouwen en/of locaties hebben kosten moeten maken om aan veiligheids- en geluidseisen te kunnen voldoen. Door commerciële evenementen, die niet vanuit het publieke belang georganiseerd worden en die vaak overlastgevend zijn voor de omgeving, te laten plaatsvinden op openbaar terrein, worden exploitanten van daarvoor bedoelde gebouwen en/of locaties benadeeld. Voor het gebruik van de openbare ruimte ten behoeve van commerciële feesten wordt een huurovereenkomst met de organisator aangegaan. Afhankelijk van de grootte van de te huren openbare ruimte en specifieke kenmerken, kan dit bedrag verschillen. 7.12 Constructieve veiligheid Bij evenementen worden regelmatig bouwsels zoals podia, tribunes en/of andere constructies van enige omvang gebouwd. Bij het indienen van een aanvraag moeten deze constructieve gegevens ter toetsing worden voorgelegd aan de constructeur van de gemeente. In de vergunning kunnen voorwaarden worden gesteld om de veiligheid van deze constructie(s) te borgen.

De organisator van het evenement dient aan de toezichthouder (bouwinspecteur) van de gemeente te melden wanneer hij de constructie(s) gaat plaatsen. De toezichthouder controleert dan voorafgaand aan ingebruikname of de geplaatste constructie(s) overeenkomt/overeenkomen met wat in de vergunning is opgenomen. Als de toezichthouder constateert dat de constructie(s) niet voldoet/voldoen aan hetgeen in de vergunning is opgenomen wordt de organisator in de gelegenheid gesteld om binnen de aangegeven tijd de overtreding te herstellen. Indien de geconstateerde overtreding(en) niet of onvoldoende door de organisator wordt/worden hersteld, kan besloten worden, na overleg met de burgemeester, de betreffende constructie(s) niet te gebruiken of het evenement (deels) niet door te laten gaan of met bestuursdwang te beëindigen. Bij evenementen in evenementenhallen en/of op evenemententerreinen, is het van belang zicht te hebben op de veiligheid van podia, tribunes en andere objecten. Daarom dient altijd een melding van een evenement te worden gedaan. Als er een podium hoger dan een meter, een tribune hoger dan twee meter, tenten groter dan 50m2 of andere vergelijkbare grote constructies ten behoeve van het evenement wordt geplaatst, is een evenementenvergunning noodzakelijk. Er wordt bij de aanvraag gevraagd om certificaten/constructieve gegevens voor podia, tenten of tribunes aan te leveren.

Dit conform het gestelde in bijlage 4: ‘Bouwkundige en constructieve eisen aan bouwwerken tijdens evenementen in de gemeente Enschede 2018’.

19

7.13 Duurzaamheid Evenementenorganisatoren moeten bij het organiseren van evenementen voldoen aan de landelijke wet­ en regelgeving op het gebied van duurzaamheid. Door het stijgend aantal evenementen en bijbehorende bezoekersstromen, ontstaat een toenemende druk op de omgeving. Aandacht voor duurzaamheid bij evenementen wordt dan ook steeds belangrijker. De gemeente adviseert in samenwerking met Enschede Promotie en andere partners, evenementenorganisatoren over het treffen van duurzaamheidsmaatregelen. Deze activiteiten zullen worden voortgezet om de verduurzaming van evenementen op een hoger plan te brengen. Duurzaamheid in relatie tot afval De overheid neemt maatregelen om plastic afval in het milieu te verminderen. Zo is het vanaf 1 januari 2024 niet meer toegestaan om wegwerpbakjes en wegwerpbekers te gebruiken bij evenementen. Een organisator van een evenement heeft dan ook te maken met diverse regels. Ook met die voor het gebruik van wegwerpmateriaal. Deze producten worden wegwerpplastics of SUP’s (Single Use Plastics) genoemd. Afhankelijk van het type evenement gelden verschillende regels, zie Rijksoverheid. Duurzame elektriciteitsvoorzieningen Als gemeente willen we meer duurzame energie gebruiken en overschakelen van fossiele naar duurzame bronnen van energie. Het gebruik van duurzame elektriciteit is dan ook een belangrijk aandachtspunt voor evenementen.

Er wordt veel gebruik gemaakt van dieselgeneratoren om elektriciteit op te wekken. Deze zijn zeer vervuilend en maken veel lawaai. Er zijn steeds meer initiatieven die een duurzaam alternatief bieden. Als gemeente stimuleren we duurzame alternatieven, mits deze veilig zijn. De vergunningverlener kan hiervoor advies vragen aan de brandweer. 7.14 Ballonnen en confetti Voor de gehele gemeente Enschede geldt een verbod bij evenementen tot het oplaten van ballonnen en het afschieten/uitstrooien/verspreiden van niet-biologische confetti in de buitenlucht. Niet-biologische confetti zorgt voor een langdurige vervuiling van de natuur en vormt een bedreiging voor vogels en andere dieren. 7.15 Afval en afvalwater De organisator van een evenement is zelf verantwoordelijk, ook financieel, voor het inzamelen en afvoeren van zowel het kleine (=zwerf)afval, als het grof afval dat gepaard gaat met zijn evenement. Uitzondering daarop vormen evenementen waarvoor overeengekomen is dat Stadsdeelbeheer Centrum zorg draagt voor opruimen en afvoeren van het zwerfafval. Afspraken daarover worden apart gemaakt. Daarnaast dient de organisator de openbare ruimte in oorspronkelijke staat terug te brengen. Indien de organisator de afspraken op dit vlak niet nakomt, voert het stadsdeelbeheer van het betreffende stadsdeel deze taak alsnog uit, op kosten van de organisator.

Afvalwater Wanneer er bij een evenement afvalwater geproduceerd wordt, zoals bijvoorbeeld voor de afvoer van toiletten en/of condenswater en spoelwater bij bierinstallaties, dan is daarvoor een ontheffing noodzakelijk. Dit is niet het geval wanneer het gaat om huishoudelijk afvalwater, afvloeiend hemelwater en grondwater. 7.16 Toegankelijkheid en inclusie Sinds 2016 geldt het VN-verdrag handicap in Nederland. Het doel van dit verdrag is het bevorderen, beschermen en waarborgen van de mensenrechten van mensen met een beperking. Elk evenement moet toegankelijk zijn voor mensen met beperkingen. Kleine aanpassingen kunnen al een groot verschil maken. Zorg als evenementenorganisatie er o.a. voor dat de fysieke inrichting in orde is. Voorkom bijvoorbeeld hoge drempels, zorg dat doorgangen breed genoeg zijn en regel de nodige faciliteiten zoals aangepaste toiletten. Communiceer vooraf al duidelijk over wat er voor deze bezoekers wel en niet mogelijk is. Toegankelijkheid begint bij gastvrijheid! Voor meer informatie zie de Routekaart Toegankelijke Festivals en de Brochure Toegankelijke Producten en Diensten.

20

Toegankelijkheidstest Binnen de gemeente Enschede is de Commissie Enschede Toegankelijk actief. De commissie denkt graag met evenementenorganisatoren mee om evenementen in de gemeente Enschede (nog) toegankelijker te maken. De evenementenorganisator kan een mail sturen naar deze commissie en dan neemt de commissie contact met de organisator op. Locatiegebonden voorwaarden - Oude Markt en Van Heekplein: ^ Het realiseren van een toegankelijke toiletvoorziening, indien er speciaal een toiletvoorziening voor het evenement moet worden gerealiseerd; ^ Er mogen alleen kabelgoten worden gebruikt waar gebruikers van een rolstoel of scootmobiel zonder problemen zelfstandig overheen kunnen rijden. 7.17 Vuurwerk Buiten de jaarwisseling mag vuurwerk alleen worden afgestoken door professionele vuurwerkbedrijven. We praten dan over professioneel én theatervuurwerk. Conform het Vuurwerkbesluit dienen zij daarvoor een ontbrandingstoestemming aan te vragen bij het College van Gedeputeerde Staten van de provincie Overijssel. Sommige evenementen worden afgesloten met vuurwerk. Dit wordt als onderdeel van het evenement benoemd in de evenementenvergunning, waarbij ook uitdrukkelijk wordt aangegeven dat de organisator zelf dient te zorgen voor een ontbrandingstoestemming van de Provincie Overijssel. Voor een op zichzelf staande vuurwerkshow moet een evenementenvergunning worden aangevraagd.

7.18 Drones Enschede heeft de ambitie om drone-hoofdstad van Europa te worden en om drones op een veilige en verantwoorde manier, onderdeel te laten zijn van onze maatschappij. Er gelden Europese regels voor drones, zie Rijksoverheid. Deze zorgen voor veiligheid in de lucht en op de grond. Gemeente Enschede hanteert deze regels. 7.19 Eindafweging Voor alle evenementen geldt dat een organisator ervoor moet zorgen dat de openbare orde, openbare veiligheid, volksgezondheid en bescherming van het milieu gewaarborgd zijn. Indien daartoe gegronde redenen zijn, kan de burgemeester te allen tijde nadere regels stellen in het belang van deze punten.

Afbeelding 2: Proef Eet 2023. Fotograaf: Emiel Muijderman / Enschede Promotie.

21

8. OPENBARE ORDE, VEILIGHEID EN PUBLIEKE GEZONDHEID^^^^I Evenementen verschillen sterk in omvang van elkaar. Vooral bij de grootschalige evenementen komen grote hoeveelheden mensen bij elkaar. Dat brengt risico’s met zich mee of heeft een verhoogde impact op de omgeving. Om de veiligheid van publiek, uitvoerenden en omwonenden te waarborgen worden aan evenementen eisen gesteld op het gebied van openbare orde, (brand)veiligheid, bereikbaarheid en gezondheid. Deze voorwaarden worden in de evenementenvergunning opgenomen. De gemeente is als vergunningverlener de eerste toetsende partij. De politie en stadsdeelmanagement van het stadsdeel waarin een evenement wordt gehouden adviseren over een evenement. Naarmate een evenement groter wordt, zullen ook de Veiligheidsregio Twente, waaronder de brandweer, GHOR en andere disciplines adviseren over specifieke voorwaarden op het vlak van openbare orde en veiligheid en gezondheid. 8.1 Risicoanalyse en advies Hoe groter het evenement des te meer veiligheids- en beheersmaatregelen nodig zijn. Veiligheidsregio Twente heeft het ‘Regionaal kader evenementenveiligheid’ opgesteld. Daarin is een risicoinventarisatiemodel opgenomen waarmee een risicoclassificatie voor evenementen gemaakt kan worden.