Document · PDF

Bijlage 1 Ruimtelijke onderbouwing Zonnepark Boeldershoek-West

Raadsvergadering 12 april 2021, gemeente enschedeBij agendapunt: Projectafwijkingsbesluit Zonnepark Boeldershoek-West11.468 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Ruimtelijke onderbouwing Projectafwijkingsbesluit Zonnepark Boeldershoek-West

Deze Ruimtelijke onderbouwing is samengesteld uit de volgende stukken: 1. Opleggernotitie bij aanvraag Projectafwijkingsbesluit Zonnepark Boeldershoek-West met looptijd 25 jaar (oktober 2019) 2. Tweede aanvulling aanvraag (april 2020) 3. Bijlagen bij opleggernotitie (oktober 2019) en tweede aanvulling (april 2020): a. Tekening inrichting en inpassing b. Plantlijst c. Fotoreportage huidige situatie (september 2019) 4. Ruimtelijke onderbouwing bij aanvraag vergunning Zonnepark Boeldershoek-West met looptijd 10 jaar (januari 2017), incl bijlagen 5. Ruimtelijk relevante aanvullingen/extra bijlagen ruimtelijke onderbouwing januari 2017: a. Handreiking landschappelijke inpassing Zonnepark BoeldershoekWest b. Notitie 'Quickcan Soortenbescherming' c. Brief bodemdaling 6. Overige ruimtelijk relevante aanvullingen/extra bijlagen: a. Communicatie met omgeving b. Vooroverleg provincie c. Akkoord Gasunie (okt 2020) d. Akkoord TenneT (okt 2020) e. Bevestiging Nouryon bodemdalingsprognoses 2017 (okt 2020) en reactie Staatstoezicht op de Mijnen (nov 2020)

1. Opleggernotitie bij aanvraag Projectafwijkingsbesluit Zonnepark BoeldershoekWest met looptijd 25 jaar (oktober 2019)

 Opleggernotitie Betreft

Kenmerk

Aanvulling vergunningaanvraag

Kenmerk

Aan

Datum

Gemeente Enschede

29 oktober 2019

Van

Kopie

Ronald Schutte

Bert Zwierenberg

Achtergronden van de vergunningaanvraag In 2016 is Twence gestart met de voorbereidingen voor een zonnepark op Boeldershoek West. Het ontwerp en de uitvoering is aanbesteed. Daarbij zijn door Twence productiedoelstellingen opgegeven maar ook criteria op het gebied van technische en economische levensduur. Voor de financiering van het park is uitgegaan van 20 jaar hetgeen voor installaties als deze een gangbare periode is. Onderdeel van de financiering is een subsidie voor duurzaam opgewekte energie. Om zo snel mogelijk tot realisatie van het park te kunnen komen is met het bevoegd gezag, de gemeente Enschede, de vergunningprocedure gestart voor de onderdelen bouwen en afwijken van het bestemmingsplan. Hoewel het park een langere levensduur kent, is toen gekozen voor een tijdelijke vergunning voor de periode van 10 jaar. Het park kon daardoor snel worden gebouwd en is in 2018 ook meteen in gebruik genomen. Ondertussen is de gedachtevorming in Nederland over de energietransitie en alles wat daarmee samenhangt voortgeschreden en heeft de provincie Overijssel de ‘Handreiking kwaliteitsimpuls zonneparken’ vastgesteld. Daarin is aangegeven dat voor zonnevelden vergunningen worden afgegeven voor maximaal 25 jaar. Gelet op de verwachte levensduur van het park is het noodzakelijk dat de ruimtelijke toestemming wordt verlengd. Daartoe heeft Twence deze vergunning gevraagd.

De vergunningaanvraag omvat geen wijzigingen of uitbreidingen. Het betreft slechts een verlenging van de ruimtelijke toestemming voor een bestaand park. Landschappelijke inpassing Bij de oorspronkelijke vergunningaanvraag is de Handreiking landschappelijke inpassing gevoegd. Na vergunningverlening heeft de gemeente Enschede in het najaar van 2017 het inrichtingsplan goedgekeurd. Het zonnepark is overeenkomstig deze uitgangpunten gebouwd1. In de bijlagen bij deze vergunningaanvraag zijn beelden gevoegd van de huidige situatie (fotoreportage) en is op tekening aangegeven hoe en waar landschappelijke inpassing is gerealiseerd. Daarbij is een koppeling met de beplantingslijst gemaakt. Stikstofdepositie Het zonnepark kwalificeert als bestaand legaal gebruik en er wordt vergunning gevraagd om dat gebruik na 2027 nog 15 jaar voort te zetten. Het (elk) zonnepark levert indirect een positieve bijdrage aan de vermindering van stikstofdepositie op natuurgebieden. De levering van zonne-energie op het openbare net zorgt er immers voor dat in conventionele energiecentrales minder elektriciteit opgewekt hoeft te worden. Conventionele opwekking met fossiele brandstoffen gaat gepaard met uitstoot van stikstofoxiden. Verder zijn bij de bedrijfsvoering van een zonnepark geen stookinstallaties, motorvoertuigen of andere bronnen betrokken die stikstofverbindingen uitstoten. 1

Het toekomstig educatief informatiepunt naast de 10 kV-trafo is nog niet gerealiseerd.

Kenmerk Kenmerk

Pagina 1 van 1

2. Tweede aanvulling aanvraag (april 2020)

 Toelichting tweede aanvulling Betreft

Kenmerk

Vergunningaanvraag Zonnepark Boeldershoek West Kenmerk Aan

Datum

Gemeente Enschede

2 april 2020

Van

Kopie

Ronald Schutte

Bert Zwierenberg, Directeur Operations

Achtergrond en toelichting Na een eerste beoordeling van de aanvraag door de gemeente Enschede inclusief de aanvulling van november 2019 heeft op 20 januari 2020 een overleg plaatsgevonden met Twence op het Stadskantoor waarbij de vergunningverlener en een landschapsarchitect van de gemeente aanwezig waren. In het gesprek werd duidelijk dat voor het toestaan van verlenging van de looptijd van de vergunning meer informatie nodig was ten aanzien van vereisten uit twee beleidsstukken te weten de Handreiking Kwaliteitsimpuls zonnevelden en de Gedragscode zon op land. Vervolgens heeft de landschapsarchitect op 17 februari 2020 een bezoek gebracht aan het zonnepark Boeldershoek-West. In deze aanvulling geven wij aan waarom het initiatief voldoet aan beide beleidsdocumenten en wordt de aanvraag op twee punten aangevuld1. Ten eerste wordt het projectgebied vergroot, hetgeen een wijziging van de aanvraag betekent. Ten tweede wordt in een overzicht aangegeven hoe kwaliteitsverbetering in het gebied wordt bereikt. Vergroting projectgebied De grens van het projectgebied wordt verruimd zodat een aantal, reeds met bestaand groen ingevulde, percelen deel uit gaan maken van het Zonnepark Boeldershoek-West. In de bijlage is het aangepaste projectgebied weergegeven. De toegevoegde percelen zijn van een toelichting voorzien.

Door de vergroting van het plangebied ontstaat een robuuster park met een grotere bijdrage aan landschappelijke kwaliteit. Impuls landschappelijke kwaliteit In een overzicht wordt aangegeven hoe invulling wordt gegeven aan de vereisten uit beide beleidsdocumenten. Vermeld zijn: - de uitgangssituatie vóór aanleg van het park - technische investeringen in het zonnepark t.b.v. natuur en landschap - nieuw aangelegde elementen en beplanting - bestaande landschapselementen in de directe omgeving - beheer en onderhoud - omgevingsmanagement

Aan deze aanvulling ligt geen schriftelijk verzoek op grond van de Awb ten grondslag.

Kenmerk Kenmerk

Pagina 1 van 1

 Vergroting projectgebied Betreft

Kenmerk

Beschrijving toegevoegde percelen

Kenmerk

Aan

Datum

Gemeente Enschede

21 april 2020

Van

Kopie

Ronald Schutte

Manager Operations

De nieuw toegevoegde gebieden zijn gearceerd weergegeven op bijgevoegde tekening 8828-01 versie D2. Deze tekening vervangt de eerder ingediende tekening met bestandsnaam ‘projectgrens en inpassing.pdf’. Het betreft bestaande terreindelen die eigendom zijn van Twence. De percelen worden toegevoegd aan het Zonnepark Boeldershoek-West ter invulling en borging van de landschappelijke inpassing en verhoging van de natuurwaarde. Er zijn ten opzichte van de bestaande situatie geen aanpassingen of investeringen voorzien. Bestaand beheer, zoals in deze aanvraag omschreven, wordt voortgezet. Op de tekening is het gehele projectgebied weergegeven waarbij het gedeelte binnen de gemeente Enschede als besluitgebied is aangemerkt. In totaal wordt op deze manier het areaal dat niet bedrijfsmatig wordt gebruikt voor het zonnepark (buiten het hekwerk/raster) vergroot tot 75.539 m2. Dat is ongeveer een kwart van het totale projectgebied dat ca. 30 ha beslaat. 1 tot en met 4 Beplantingsstrook Rondom het zonnepark is direct buiten het hek een beplantingsstrook van 6 m aanwezig. Afhankelijk van de locatie zijn in deze strook specifieke struiken, bomen en heesters aangeplant. De nummers 1 tot en met 4 verwijzen naar de beplantingslijst. Deze lijst is eerder aan de aanvraag toegevoegd als ‘PlantlijstZonneparkBoeldershoekWest.pdf’.

5 Voormalige boerenerf “De Zaandboer” Dit perceel is gelegen aan de Fabelenweg en de Twekkelermarkeweg en bestaat uit een voormalig erf en een tweetal weilandjes met houtwallen. Vanaf de Fabelenweg is het terrein te bereiken via de voormalige oprit naar de boerderij. Aan weerszijden van deze oprit staan oude eiken. De boerderij en het woonhuis zijn jaren geleden gesloopt. Een tweetal schuren zijn gehandhaafd en worden gebruikt voor onderhoud en beheer van het gebied (opslag). De locaties van de gesloopte gebouwen zijn nieuw ingeplant. Aan de zuidzijde wordt het perceel begrensd door de Twekkelerbeek. Aan de oostzijde ligt het zonnepark. De schuren, erfbeplantingen en houtwallen vormen een mooie buffer tussen het zonnepark en het openbare terrein. 6 Rechthoekig bosperceel Dit bosperceel ligt ingesloten tussen het zonnepark, de Oude Hengelosedijk en de Twekkelermarkeweg. De aanplant dateert oorspronkelijk van de jaren zestig en bestaat uit gemengd opgaand loofhout met vooral berk en eik met een open veld in het midden met jonge beplanting. 7 Weiland met houtwallen en bos Tussen de Twekkelerbeek en de Fabelenweg in de gemeente Hengelo ligt een weiland omzoomd met houtwallen en aan de zuidzijde een bosperceel. De houtwallen bestaan uit els en eik en het bosperceel deels uit lariks met een omranding van loofhout.

Het weiland wordt verpacht en extensief beheerd middels hooilandbeheer en begrazing. De weilanden met houtwallen en bos zijn landschappelijk een eenheid met het voormalige erf “De Zaandboer”.

Kenmerk Kenmerk

Pagina 1 van 1

 Impuls landschappelijke kwaliteit Betreft

Kenmerk

Groene investeringen Zonnepark Boeldershoek West

Kenmerk

Aan

Datum

Gemeente Enschede

1 april 2020

Van

Kopie

Ronald Schutte

Bert Zwierenberg, Directeur Operations

Uitgangssituatie 2017 Het gebied van het zonnepark ligt onder de hoogspanningsleiding en wordt gebruikt voor intensieve landbouw. Een rechte afwateringssloot doorsnijdt het gebied. Het grondgebruik is grofweg: 10 ha raaigrasland 6 ha buxusteelt 6 ha overig grasland en akkers restant voormalig erf met enige exotenbeplanting Technische investeringen (stroken met) panelen volgen maaiveld om hoogteverschillen in het landschap te behouden op “poten” minimaal 1.20 m i.v.m. begrazingsbeheer niet aaneengesloten (meerdere velden) i.v.m. o open ruimtes voor inzaai, aanplant en afwatering o voorkomen verdroging 3 m vrije ruimte tussen stroken t.b.v. o bewerking bodem en gewas o zicht voor roofvogels Afwateringsruimte tussen panelen om verdroging te voorkomen Hekwerken Zwaar rasterhekwerk als steun voor klimplanten Plaatselijk 0.10 m boven maaiveld voor klein wild (zie foto) Plaatselijk verhoogd met wilgenmatten tegen inkijk Schapengaasrasters t.b.v. periodieke beheerbegrazing Herinrichting beek Aangepaste hoogte afwateringsduikers t.b.v. retentie en grondwaterstandverhoging (zie foto) Verontdieping en meandering t.b.v.

natuurontwikkeling Nieuwe elementen en beplanting Randbeplanting 6 m buiten het raster inclusief doorzaai bloemenmengsels 6000 klimplanten op het hekwerk Zichtwallen en inplant westlocatie buiten het raster in overleg met omwonende Aanleg poel en herprofilering beekoever westzijde buiten het raster Aanplant solitaire bomen en struiken op zonnepark langs beek Inzaai bloemenmengsels tussen en onder panelen

Kenmerk Kenmerk

Pagina 1 van 3



Opening voor klein wild Landschapselementen in de directe omgeving Onderstaande elementen zijn geen onderdeel van het projectgebied maar hebben er wel verbinding mee gelet op de nabije ligging en zijn ook in beheer bij Twence. In het Soortenmanagementplan wordt dieper ingegaan op de natuurwaarden. Voormalige boerenerven met oude gebouwen en erfbeplanting aan west- en zuidzijde Heringerichte Twekkelerbeek en natuurterrein zuidzijde Strootbeekweg (2 ha) Solitaire bomen op en rond zonnepark Natuurgraanakker zuidzijde (Strootbeekweg) Diverse nestkasten: vleermuis, kerk- en steenuil, torenvalk Bijenstal op 1 km Beheer en onderhoud Bovenstaande voorzieningen en maatregelen vergen voortdurend aandacht wil het beoogde effect worden bereikt. Twence heeft het beheer en onderhoud van het park als volgt geborgd: SolarCentury (leverancier en verantwoordelijk voor de opbrengst van zonnestroom) is lid van Holland Solar en onderschrijft de gedragscode Zon op Land Zonnepark en omgeving zijn o onderdeel van het Soortenmanagementplan(SMP) o gecertificeerd in FSC bos- en natuurbeheerplan Meerjarenonderhoudsplan gekoppeld aan FSC Meerjarig onderhoudsbestek groen met aannemer

Kenmerk Kenmerk

Pagina 2 van 3

 -

Pachtovereenkomsten grondgebruikers rondom zonnepark Bruikleenovereenkomst schapenbegrazing met verbod op bemesting en herbicidengebruik Overeenkomst met imkervereniging Hengelo e.o. Overeenkomst omwonende fam. R. Mulder

Omgevingsmanagement Hoewel het zonnepark Boeldershoek-West geen onderdeel is van de bedrijfslocatie van Twence worden de ontwikkelingen op het park wel besproken met de omgeving in de klankbordgroep Boeldershoek. De klankbordgroep bestaat uit enkele omwonenden en medewerkers van Twence en komt twee keer per jaar bijeen om actuele onderwerpen te bespreken. Met de direct betrokken omwonenden heeft tijdens de voorbereiding voor de aanleg van het park overleg plaats gevonden. Met een omwonende zijn meer gedetailleerde afspraken gemaakt die er onder meer toe hebben geleid dat beplanting en terreinindeling zijn gewijzigd. Het zonnepark is daarnaast een geliefd object voor onderzoek. Zo heeft een broedvogelinventarisatie plaatsgevonden door de Vogelwerkgroep Twente en heeft een stagiair van de Universiteit Utrecht een vegetatieonderzoek gedaan.

Duikers op hoogte t.b.v. retentie

Kenmerk Kenmerk

Pagina 3 van 3

3. Bijlagen bij opleggernotitie (oktober 2019) en tweede aanvulling (april 2020): a. Tekening inrichting en inpassing b.Plantlijst Zonnepark Boeldershoek-West c. Fotoreportage huidige situatie (sept 2019)

E 2146

E 2055

E 2120

E 2149 E 2029 50/T01

E 2152

E 2147

E 1743

E 2259

E 2124

Gr at t ra ts aa an

we g

E 2123

E 1974

E 1767

Fa be len

/10 22

E 2253

E 2204

E 1865

Topaass traat

r st at na a r

E 2252

E 2150

E 2300

t aa

E 1766

E 2524

E 2119

E 2522

E 1762

38 Twek keler

E 2121

L 1315 mark

E 2118

Topa

eweg

E 2678

E 1760

E 2325

raat

E 1892

L 1316

E 2527

E 2076

E 2679

E 2092 asst

Topa

E 2122

29-29/A

asst raat

E 2091

E 2680

E 2205

E 2299

E 2161

Twek keler mark ew

E 2210

E 2163

E 2077

E 1891

L 927

E 2162

E 2526

E 1841

E 2523

L 928

1 E 1863

eg lenw Fabe

L 423

5A eg lenw Fabe

E 1076

L 2073 E 2525

201

E 1075

E 1225

E 2324

L 1805

L 1539

L 2074

E 505

Twek

keler m

L 2072

E 1072

L 1806

arke

weg

L 1858

6 L 2064

E 2492

S3 UBA 11

L 2065

L 2070

E 2495

L 1604 250

L 1808 L 1608

L 1807

L 2075

KV KV

BORD

L 2076

KV KV KV KV KS KS

-RS

S3 UBA 12

2 KS KS

BETONBLOK

L 1544

S3 UBA 13

WATERPUT

CS CS

-RS

S3 UBA 14

L 1922

erk

L 1735

L 1543

hekw

oo tb ee kw eg

dijk

elose

7.00

GB KV

-GB

KS KS

KV -KS

KS CS

GB KV

-GB

1650

KS KS GB

KS KS KS

S3 UBA 21

S3 UBA 23

0 5,7

Oude

-KS

BETONBLOK

34315 0000

1000

L 1736

KS KS

Heng

4,16

ek w

L 1999

-CS -KV

hekw erk -KS

-KV

KS KS

L 1987

L 2077

-KS

L 1931

L 2018 L 1932 KS KS KS

L 2067

210-210A

KS KS KS

S3 UBA 22

Verklaring

L 1867 Raster

L 2019

Natuurlijke inrichting met poel

L 2069 L 2020

Natuurlijke oevers

L 1868 Bestaand bos / houtwal

L 1943

totaal = 60656 (60660)

Aanplant 6m buiten het hek

L 2078

L 1984

PIKET PIKET PIKET

tafel (34 modules) = 1704 tafel (20 modules) = 41 tafel (14 modules) = 136

Grens besluit gebied

L 2068

Gemeentegrens

Educatief informatiepunt

Besluitgebied: 280703 m2 waarvan 226691 m2 binnen raster Buiten besluitgebied: 21527m2

BETONNENPAAL

190

weg

L 1942 L 1550 L 1941

Maten in meters Materiaalmaten in millimeters Hoogtematen t.o.v. N.A.P.

L 1934

ek otbe Stro

BETONNENPAAL

L 1933 Project

L 2079

L 1914

dijk

tbe

elose

roo

L 1935 L 1938

Str

L 2080

oot

bee kwe

L 1936 L 1937 L 1939

L 1726

L 1940

L 1944 L 1952

Heng

L 2066

L 1480 Onderdeel

Inrichting groen

Opdrachtgever

Twence

Versie

Wijziging

Datum

Defintief

07-11-2019

L 1945

Zonnepark BH-West

Oude

E 2496

L 2071

Definitief

30-03-2020

Getekend

RZ RZ

Gezien

Projectnummer

Formaat

Schaal

Inventarisatiedatum

Tekeningnummer

Bijlagenummer

Getekend

Datum aanmaken

8828

1:1000 01

L 1949

L 1946 L 1950

Definitief

07-11-2019

Filenaam: P:\8828 Diverse advieswerkzaamheden Twence\AutoCad\Werkbestanden\Zonnepark West Vergunning\200330-RZ-8828-Zonnepark BH West- D2.dwg

Plantlijst Zonnepark Vaknr Totale opp. in ha

1: Noord

Quercus rober Quercus petraea Corylus avellana (3-jarig) Crataegus monogyna Euonymus europaeus Prunus padus Ileq Aquifolium (3-jarig) Sambucus nigra Viburnum opulus

Rhamnus frangula Salix Caprea Sorbus aucuparia Cytisus scoparius (3-jarig) Vaknr Totale opp. in ha

maat 80/100 80/100 80/100 80/100 80/100 80/100 80/100 80/100 80/100 80/100 80/100

1 0,15 st 60 60 60 60 60 60 60 60 60 60 60

maat 80/100 80/100 80/100 80/100 80/100 80/100 80/100

1 0,50 st 200 200 200 300 200 200 200

2: Oost

Corylus avellana Crataegus monogyna Euonymus europaeus Prunus padus Ileq Aquifolium Sambucus nigra Viburnum opulus

Rhamnus frangula Amelanchier lamarckii Sorbus aucuparia Cytisus scoparius

Vaknr Totale opp. in ha

maat 12-14 12-14 80/100 80/100 80/100 80/100 80/100 80/100 80/100 80/100 80/100 80/100 80/100

1 0,25 st 12 6 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100

3: Zuid

Corylus avellana Crataegus monogyna Euonymus europaeus Prunus spinosa Ileq Aquifolium Sambucus nigra Viburnum opulus

Rhamnus frangula Amelanchier lamarckii Sorbus aucuparia Cytisus scoparius

Vaknr Totale opp. in ha

80/100 80/100 80/100 80/100

4a: West maat Quercus rober (Niet binnen 5m van hek en trace Tennet / Akzo) 12-14 Quercus petraea (Niet binnen 5m van hek en trace Tennet12-14 / Akzo) Prunus avium (Niet binnen 5m van hek en trace Tennet / Akzo) 12-14 Fagus sylvatica (Niet binnen 5m van hek en trace Tennet / 12-14 Akzo) Alnus glutinosa (Niet binnen 5m van hek en trace Tennet /80/100 Akzo) Salix cinerea 80/100 Corylus avellana 80/100 Crataegus monogyna 80/100 Salix caprea 80/100 Prunus padus 80/100 Ileq Aquifolium 80/100 Rosa canina 80/100 Viburnum opulus 80/100 Rhamnus frangula 80/100 Amelanchier lamarckii 80/100 Sorbus aucuparia 80/100 Cytisus scoparius 80/100

Vaknr Totale opp. in ha

4b: West

Quercus rober Quercus petraea Corylus avellana Crataegus monogyna Euonymus europaeus Prunus padus Ileq Aquifolium Sambucus nigra Viburnum opulus

Rhamnus frangula Salix caprea Sorbus aucuparia Cytisus scoparius

maat 12-14 12-14 80/100 80/100 80/100 80/100 80/100 80/100 80/100 80/100 80/100 80/100 80/100

200 200 100 200

1 0,65 st 5 2 2 2 200 200 200 200 200 200

200 200 200 200 200 200 200 1 0,15 st 7 3 60 60 60 60 60 60 60 60 60 60 60

Vaknr Totale lengte in meters

5: klimplanten langs het hekwerk

Hedera helix Lonicera periclymenum Parthenocissus Quinquefolia 'Engelmanni' Humulus lupulus Polygonum aubertii Rubus fruticosus Clematis vitalba

1 2400 maat st P19 35/40 1029 P19 35/40 1029 P19 35/40 1029 P19 35/40 1029 P19 35/40 1029 P19 35/40 1029 P19 35/40 1029

4. Ruimtelijke onderbouwing bij aanvraag vergunning Zonnepark Boeldershoek-West met looptijd 10 jaar (januari 2017), incl. bijlagen

Ontwikkeling Zonnepark Boeldershoek-West Goede Ruimtelijke Onderbouwing

Twence B.V. 16 januari 2017

Project Document Status Datum Referentie

Opdrachtgever Projectcode Projectleider Projectdirecteur

Auteur(s) Gecontroleerd door Goedgekeurd door

Ontwikkeling Zonnepark Boeldershoek-West Goede Ruimtelijke Onderbouwing Definitief 16 januari 2017 HGL213-4/17-000.613

Twence B.V. HGL213-4 ir. R.J.J. Eijsbouts ing. M. Kraneveld

mevr. ing. J.M. Gorissen ir. R.J.J. Eijsbouts ir. R.J.J. Eijsbouts

Paraaf

Adres

Witteveen+Bos Raadgevende ingenieurs B.V. Van Twickelostraat 2 Postbus 233 7400 AE Deventer +31 (0)570 69 79 11 www.witteveenbos.com KvK 38020751

Het kwaliteitsmanagementsysteem van Witteveen+Bos is gecertificeerd op basis van ISO 9001. © Witteveen+Bos Niets uit dit document mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt in enige vorm zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van Witteveen+Bos Raadgevende ingenieurs B.V. noch mag het zonder dergelijke toestemming worden gebruikt voor enig ander werk dan waarvoor het is vervaardigd, behoudens schriftelijk anders overeengekomen. Witteveen+Bos aanvaardt geen aansprakelijkheid voor enigerlei schade die voortvloeit uit of verband houdt met het wijzigen van de inhoud van het door Witteveen+Bos geleverde document.

INHOUDSOPGAVE

INLEIDING

1.1

Aanleiding

1.2

Ligging planlocatie

1.3

Vigerend bestemmingsplan

1.4

Planologische procedure

1.5

Leeswijzer

PLANBESCHRIJVING

2.1

Huidige situatie

2.2

Toekomstige situatie

BELEIDSKADER

3.1

Inleiding

3.2

Rijksbeleid

3.2.1 3.2.2

6 6

3.3

3.4

Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte Energieakkoord voor duurzame groei

Provinciaal beleid

3.3.1 3.3.2

7 7

Omgevingsvisie Overijssel 2009 Ontwerp-Omgevingsvisie Overijssel 2016

Gemeentelijk beleid

3.4.1

Structuurvisie Enschede

MILIEU- EN OMGEVINGSASPECTEN

4.1

Landschappelijke inpassing

4.2

Ecologie

4.2.1 4.2.2

Gebiedsbescherming Soortenbescherming

10 11

4.3

Archeologie en cultuurhistorie

4.4

Bodem

4.5

Water

4.6

Lichtreflectie

4.7

Geluid

4.8

Overige milieuaspecten

UITVOERBAARHEID

5.1

Financiële uitvoerbaarheid

5.2

Maatschappelijke uitvoerbaarheid

Laatste pagina

Bijlage(n) I II

Tekeningen Rapport Reflectiestudie Zonnepark Boeldershoek-West (HGL213-4/17-000.613)

Aantal pagina's 6 9

1 INLEIDING 1.1

Aanleiding

De initiatiefnemer Twence B.V. (hierna: Twence) heeft als visie dat in de toekomst energie volledig wordt opgewekt uit hernieuwbare bronnen. Deze ambitie op duurzame energieproductie wil Twence onderstrepen door middel van de realisatie van een zelfstandig zonnepark van 20 ha. Dit park wordt gerealiseerd op een terrein van circa 40 ha, dat in eigendom is bij Twence en een agrarische bestemming heeft op grond van het vigerende bestemmingsplan. Het project wordt in financiële zin rendabel als voor het project een SDE+-subsidie wordt verleend. Het streven is om SDE+-subsidie aan te vragen bij de volgende openstelling van SDE+ (naar verwachting maart 2017). Hiertoe is een omgevingsvergunning noodzakelijk. Omdat het huidige bestemmingsplan geen zonnepark toestaat, dient de aanvraag te worden voorzien van een goede ruimtelijke onderbouwing (GRO), die met dit rapport wordt overlegd.

1.2

Ligging planlocatie

De voorgenomen wijziging vindt plaats ten noorden van de A35. De regionale ligging van deze locatie is weergegeven in afbeelding 1.1.. De planlocatie voor het zonnepark ligt in de gemeente Enschede. In paragraaf 2.1 wordt nader ingegaan op de bestaande situatie.

Afbeelding 1.1 Regionale ligging toekomstig Zonnepark Boeldershoek-West

1.3

Vigerend bestemmingsplan

De planlocatie valt binnen het plangebied van het op 9 november 2015 door het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Enschede vastgestelde bestemmingsplan ‘Buitengebied Noordwest’ (zie

1 | 16

Witteveen+Bos | HGL213-4/17-000.613 | Definitief

afbeelding 1.2). Binnen het bestemmingsplan gelden de enkelbestemmingen ‘Agrarisch’ en ‘Bos’, met een dubbelbestemming ‘Leiding-Hoogspanningsverbinding’ en de gebiedsaanduidingen ‘bodemdalingsgebied’, ‘geluidzone-industrie’ en een klein gedeelte ‘archeologisch onderzoeksgebied’.

Afbeelding 1.2 Vigerend bestemmingsplan Buitengebied Noordwest

De planlocatie valt in een gedeelte van het bestemmingsplan. De enkelbestemming ‘Bos’ is niet van toepassing op de planlocatie aangezien de planlocatie niet zover strekt. In bijlage I is in meer detail de plattegrond van de planlocatie weergegeven.

1.4

Planologische procedure

Voor het realiseren van de zonnepanelen dient een omgevingsvergunning bouwen aangevraagd te worden (artikel 2.1 lid a Wet algemene bepalingen omgevingsrecht, Wabo). Omdat de voorgenomen ontwikkeling van het Zonnepark Boeldershoek-West niet past binnen de kaders van het bestemmingsplan ‘Buitengebied Noordwest’, dient eveneens onderbouwd te worden dat het voornemen in overeenstemming is met een goede ruimtelijke ordening (artikel 2.1 lid c Wabo in combinatie met artikel 2.12 lid 1 onder a onder 2 Wabo). Vanwege de tijdelijkheid van het voornemen (Besluit omgevingsrecht (Bor), artikel 2.7 in combinatie met bijlage II, artikel 4 onder 11) is planologische medewerking mogelijk op grond van artikel 2.12 lid 1, onder a, onder 2 Wabo. Voor deze tijdelijke afwijking hoeft geen uitgebreide voorbereidingsprocedure te worden doorlopen, maar kan worden volstaan met de reguliere procedure voor het verlenen van een omgevingsvergunning (artikel 3.7 lid 1 Wabo). De voorliggende ruimtelijke onderbouwing, die behoort bij de aanvraag voor de omgevingsvergunning bouwen, is opgesteld om aan te tonen dat het project niet in strijd is met een goede ruimtelijke ordening.

De omgevingsvergunningaanvraag voor de activiteit ‘bouwen’ wordt aangevraagd voor het bouwen en in gebruik hebben van de zonnepanelen, inclusief bijbehorende voorzieningen zoals hekwerken met toegangspoorten, bekabeling en transformatorkasten.

2 | 16

Witteveen+Bos | HGL213-4/17-000.613 | Definitief

1.5

Leeswijzer

In hoofdstuk 2 wordt de planbeschrijving weergegeven, te weten de bestaande en de toekomstige situatie. Hoofdstuk 3 toetst de voorgenomen ontwikkeling aan de beleidsmatige kaders van de overheden van het rijk, de provincie en de gemeente. De mogelijke gevolgen van de voorgenomen ontwikkeling op de relevante milieu- en omgevingsaspecten worden toegelicht in hoofdstuk 4. In hoofdstuk 5 wordt ingegaan op de manier waarop de gemeente Enschede de maatschappelijke- en economische uitvoerbaarheid van de voorgenomen ontwikkeling borgt.

3 | 16

Witteveen+Bos | HGL213-4/17-000.613 | Definitief

2 PLANBESCHRIJVING 2.1

Huidige situatie

De voorgenomen aanleg van het zonnepark ligt in de gemeente Enschede. De omgeving van het zonnepark aan de zuidzijde en westzijde wordt gekarakteriseerd als een landelijke omgeving. Aan de noordzijde bevindt zich een industrieterrein met enkele verspreid liggende bedrijfswoningen. Aan de oostzijde bevinden zich de bedrijfsgebouwen van Twence. Aan de zuidwestzijde bevindt zich de snelweg A35. In de nabijheid van Zonnepark Boeldershoek-West zijn geen woonkernen gelegen, maar wel enkele verspreid liggende woningen in het agrarisch gebied of op het industrieterrein. In afbeelding 2.1 is de beoogde planlocatie schematisch weergegeven; voor meer detail wordt verwezen naar de plattegrond in bijlage I.

Afbeelding 2.1 Lokale ligging van het voorgenomen Zonnepark Boeldershoek-West

2.2

Toekomstige situatie

Twence wil haar ambities op duurzame energie en hergebruik van afval uitbreiden door middel van de realisatie van een zonnepark van 20 ha. Dit park wordt gerealiseerd op een terrein van circa 40 ha zoals in afbeelding 2.2. is weergegeven. Deze afbeelding is uitvergroot opgenomen in bijlage I. De zuidelijke zonnepanelen - bestaande uit meerdere photovoltaïsche cellen - (dus aan de zijde van de snelweg A35) krijgen waarschijnlijk een oost-west opstelling. De noordelijke zonnepanelen krijgen waarschijnlijk een zuid-opstelling. Mogelijk wijzigt dit nog aangezien het rendement voor energieopwekking afhangt van keuzes die nog gemaakt moeten worden in het aanbestedingstraject. Een zo hoog mogelijk

4 | 16

Witteveen+Bos | HGL213-4/17-000.613 | Definitief

elektrisch rendement is hierbij van groot belang. De zonnecellen worden geplaatst op palen. Waar nodig zal rekening worden gehouden met de in het plangebied aanwezige kabels en leidingen. Deze zullen voor beheer en onderhoud bereikbaar blijven.

Afbeelding 2.2 Schematische weergave van het zonnepark

5 | 16

Witteveen+Bos | HGL213-4/17-000.613 | Definitief

3 BELEIDSKADER 3.1

Inleiding

In dit hoofdstuk wordt het ruimtelijk beleidskader geschetst dat van toepassing is op de realisatie van het zonnepark. Achtereenvolgens komen het ruimtelijk beleid vanuit het Rijk (paragraaf 3.2), de provincie Overijssel (paragraaf 3.3) en de gemeente Enschede (paragraaf 3.4) aan bod. Vanuit het beleidskader gelden enkele randvoorwaarden. Daar waar dat aan de orde is in dit hoofdstuk, worden die randvoorwaarden beschreven en wordt getoetst of (en zo ja onder welke voorwaarden) het zonnepark aan die beleidsvoorwaarden kan voldoen.

3.2

Rijksbeleid

3.2.1

Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte 1

Op 13 maart 2012 is de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) vastgesteld. In de SVIR schetst het kabinet hoe Nederland er in 2040 uit moet zien: concurrerend, bereikbaar, leefbaar en veilig. Tot 2028 heeft het kabinet de volgende drie rijksdoelen geformuleerd: 1 de concurrentiekracht vergroten door de ruimtelijk-economische structuur van Nederland te versterken; 2 de bereikbaarheid verbeteren; 3 zorgen voor een leefbare en veilige omgeving met unieke natuurlijke en cultuurhistorische waarden. In de SVIR wordt gesteld dat energiezekerheid een belangrijk economisch goed is. Het is primair de taak van provincies en gemeenten om voldoende ruimte te bieden voor duurzame energievoorziening, waaronder zonne-energie. Het rijksbeleid richt zich hoofdzakelijk op windenergie. Voor andere energiefuncties is geen nationaal ruimtelijk beleid nodig naast het faciliteren van ontwikkelingen door het aanpassen van wet- en regelgeving en het delen en ontwikkelen van kennis.

3.2.2

Energieakkoord voor duurzame groei

In het Energieakkoord (2013) voor duurzame groei ligt de basis voor een breed gedragen, robuust en toekomstbestendig energie- en klimaatbeleid. De volgende doelen willen de partijen, waaronder de 2 rijksoverheid, het IPO en de VNG, bereiken met dit akkoord : - een besparing van het finale energieverbruik met gemiddeld 1,5 % per jaar; 15 - 100 Petajoule (10 joule) aan energiebesparing in het finale energieverbruik van Nederland per 2020; - een toename van het aandeel van hernieuwbare energieopwekking naar 14 % in 2020; - een verdere stijging van dit aandeel naar 16 % in 2030; - ten minste 15.000 voltijdsbanen, voor een belangrijk deel in de eerstkomende jaren te creëren.

SVIR, Structuurvisie infrastructuur en ruimte, 13 maart 2012.

Energieakkoord voor een duurzame groei, 6 september 2013.

6 | 16

Witteveen+Bos | HGL213-4/17-000.613 | Definitief

De voorgenomen ontwikkeling van het zonnepark draagt bij aan het aandeel van hernieuwbare energieopwekking. In dat verband is de realisatie van het zonnepark in lijn met het Energieakkoord voor duurzame groei.

3.3

Provinciaal beleid

3.3.1

Omgevingsvisie Overijssel 2009 1

Het rijksbeleid is doorvertaald in het provinciaal beleid, en verwerkt in de Omgevingsvisie Overijssel 2009 . Hierin staan de begrippen ‘balans en dynamiek’ en ‘landschap en werkgelegenheid’, ‘duurzaamheid’ en ‘ruimtelijke kwaliteit’ centraal. Een van de opgaven en kansen is ‘klimaat en energie’, waarbij de ambitie is: Het bevorderen van duurzame energieopwekking (biomassa, wind, zon, bodem). De provincie richt zich op het waarborgen van een goede energievoorziening, waarbij er sprake zal zijn van een verschuiving naar een meer duurzame energieopwekking en daarmee een mindere afhankelijkheid van fossiele brandstoffen. Binnen de provincie worden goede kansen gezien voor vormen als Koudewarmteopslag (KWO), aardwarmte, zonne-energie, mestvergisting en ook windenergie. Daar tegenover staat de ambitie: Het bevorderen van energiebesparing (in bebouwde omgeving), waarbij onder andere gericht wordt op energiebesparing bij bedrijven. De voorgenomen ontwikkeling van het zonnepark sluit aan bij het provinciaal beleid, namelijk het bevorderen van energieopwekking en het zorgen voor energiebesparing op fossiele energie.

3.3.2

Ontwerp-Omgevingsvisie Overijssel 2016

Momenteel ligt de nieuwe ontwerp-omgevingsvisie ter inzage. Hierin wordt verder ingegaan op de energieambities, te weten: het bevorderen van energie-efficiency, 20% hernieuwbare energie in 2023 en 30% in 2030 2

In de nieuwe omgevingsvisie wordt meer ingegaan op zonnevelden in de provincie. Zonne-energie is een belangrijke vorm van energieopwekking voor Overijssel. In het kader van het zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik wordt de toepassing van zonnepanelen gestimuleerd op/aan gebouwen, in bestaand bebouwd gebied en op bestaande bouwvlakken (trede 1), bij voorkeur door dubbel ruimtegebruik. Om de doelstellingen ten aanzien van hernieuwbare energie te halen, wordt voorzien dat het vooralsnog ook noodzakelijk is om veldopstellingen van zonnepanelen in de Groene Omgeving te realiseren. Hieraan wordt de eis gesteld van tijdelijkheid, omdat op termijn de voortgang van de techniek en aanpassingen van het belastingstelsel ertoe zullen leiden dat veldopstellingen niet meer nodig zijn om de doelstellingen voor hernieuwbare energie te halen. Door de eis van tijdelijkheid zal er geen permanente onttrekking van het areaal landbouwgebied plaatsvinden. De voorgenomen ontwikkeling sluit aan bij de ontwerp-omgevingsvisie, die toelaat dat zonneparken tijdelijk in de groene omgeving worden aangelegd. Het te ontwikkelen zonnepark zal tijdelijk worden ingepast, waarbij er rekening wordt gehouden met de landschappelijke kwaliteit.

Omgevingsvisie Overijssel 2009 geconsolideerde versie, 21 oktober 2015.

Ontwerp-omgevingsvisie Overijssel 2016, 13 september 2016.

7 | 16

Witteveen+Bos | HGL213-4/17-000.613 | Definitief

3.4

Gemeentelijk beleid

3.4.1

Structuurvisie Enschede1

De planlocatie is volledig gelegen op het grondgebied van de gemeente Enschede. De gemeenteraad van Enschede heeft op 26 september 2011 de Structuurvisie Enschede vastgesteld. Hierin is het belangrijkste ruimtelijke beleid uit diverse beleidsnota's opgenomen en op elkaar afgestemd. Het gaat om de ruimtelijke ontwikkelingen op het gebied van wonen, groen, economie, verkeer, milieu en gebiedsontwikkeling. De structuurvisie is dus geen op zichzelf staand document, maar bevat het beleid voor gebieden en verwijzingen naar beleidsstukken waarmee de bredere context van het ruimtelijke beleid duidelijk wordt. De structuurvisie Enschede is een dynamisch document en continue in ontwikkeling. De stad ontwikkelt zich en het ruimtelijk beleid groeit hierin mee. Het is de ambitie om in de toekomst meer ruimtelijk beleid en stedelijke (gebieds)ontwikkelingen op te nemen in de structuurvisie. Om hier op in te kunnen spelen is gekozen voor een volledig digitale structuurvisie, waarin nieuw beleid en (gebieds)ontwikkelingen snel geïntegreerd kunnen worden. Beleid Duurzaamheid De gemeente Enschede zet in op een duurzame ontwikkeling van de stad. Onder een duurzame ontwikkeling wordt in dit verband een ontwikkeling verstaan, waarbij in de behoeften van de huidige generatie wordt voorzien, zonder voor toekomstige generaties de mogelijkheden in gevaar te brengen om ook in hun behoeften te voorzien.

Deze ambities zijn vastgelegd in het beleidsdocument Nieuwe Energie voor Enschede. De komende tijd worden de doelstellingen nader uitgewerkt, waarna ze als uitwerking in de structuurvisie worden opgenomen. Bij een duurzame ruimtelijke ontwikkeling worden de volgende facetten van duurzaamheid onderscheiden: - energie- en klimaatbeleid; - behoud van biodiversiteit; - kwaliteit van bodem, water en lucht; - zuinig en zorgvuldig gebruik van grondstoffen, energie, land en water. De aanleg van het zonnepark draagt bij aan een duurzame ontwikkeling, zoals het zuinig en zorgvuldig gebruik van grondstoffen en energie. Het plan sluit daarmee aan bij het duurzaamheidbeleid van de gemeente Enschede.

Toelichting bestemmingsplan Buitengebied Noordwest, 9 november 2015.

8 | 16

Witteveen+Bos | HGL213-4/17-000.613 | Definitief

4 MILIEU- EN OMGEVINGSASPECTEN In dit hoofdstuk wordt ingegaan op de relevante milieu- en omgevingsaspecten. Hierbij is aandacht besteed aan de volgende aspecten: - landschappelijke inpassing; - ecologie; - archeologie en cultuurhistorie; - bodem; - water; - bedrijven en milieuzonering; - lichtreflectie; - geluid; - verkeer; - luchtkwaliteit; - externe veiligheid. De thema’s verkeer, luchtkwaliteit en externe veiligheid zijn opgenomen in één paragraaf ( 4.8, overige milieuaspecten), omdat het effect van de voorgenomen ontwikkeling op het gebied van deze thema’s gering dan wel verwaarloosbaar is.

4.1

Landschappelijke inpassing

In het gebied Boeldershoek-West komen van oorsprong enkele hoger gelegen essen voor, die kenmerkend zijn voor het aanwezige essenlandschap dat bestaat uit een dekzandvlakte en ruggen. Door vergravingen is er nog maar één es (beperkt) zichtbaar. Het kleinschalige, afwisselende oude hoevenlandschap met erf- en landschapsbeplantingen is nauwelijks herkenbaar in het gebied. Het gebied is nu in gebruik voor de landbouw en als overloopgebied voor Twence. In het gebied is de structuur van de jongheide en de broekontginning terug te vinden door landschappelijke raamwerken van bosstroken, waterlopen en rechtlijnige ontginningsstructuren. Het gebied Boeldershoek-West wordt aan de west- en noordzijde begrensd door industrieterrein Twentekanaal Zuid. Ten oosten van het gebied loopt de Oude Hengelosedijk en ligt de bedrijfsbebouwing van Twence. Aan de zuidzijde is de A35 een begrenzend element die is ingesloten door een brede beplantingsstrook. De wegen in het gebied zijn (on)verhard. De zandweg in het gebied is een oud structuurelement, welke nu dient als toegangsweg tot de ‘zouthuisjes’ en de aanwezige landbouwgronden. In Boeldershoek-West loopt de Twekkelerbeek. Deze watergang stroomt noordwaarts richting Hengelo en is voor een deel gelegen in een lager gelegen beekdal.

Bureau Eelerwoude heeft aanvullend onderzoek verricht naar de aandachtspunten die van belang zijn bij de 1 verdere ontwikkeling van het zonnepark . Geadviseerd wordt om aan te sluiten bij de kenmerken van het gebied, waarbij de Twekkelerbeek behouden blijft met een onderhoudszone. Door middel van een rietkraag kunnen indien nodig de zonnepanelen aan het zicht worden onttrokken. Ook met hagen en houtwallen en 1

Handreiking landschappelijke inpassing zonnepark Boeldershoek-West, bureau Eelerwoude, januari 2017.

9 | 16

Witteveen+Bos | HGL213-4/17-000.613 | Definitief

aan de zuidoostzijde met een struweel/ haag kunnen op de plekken waar dit nodig is aanvullende maatregelen worden getroffen bij de verdere detaillering van de planvorming. Verwezen wordt naar de Handreiking landschappelijke inpassing van Eelerwoude voor meer informatie. In bijlage I zijn twee verbeeldingen te zien van het te ontwikkelen zonnepark, bezien vanuit de Strootbeekweg en vanuit de Oude Hengelosedijk. Vanuit de noordzijde zullen de zonnepanelen aan het zicht worden onttrokken door een hek met groenbekleding. Uit de informatie volgt dat er voldoende mogelijkheden zijn om het zonnepark op verantwoorde wijze in te passen in de omgeving.

4.2

Ecologie

4.2.1

Gebiedsbescherming

In de omgeving van het Zonnepark Boeldershoek-West bevinden zich de volgende Natura 2000-gebieden: - Lonnekermeer (circa 5,5 km ten noordoosten van het zonnepark); - Aamsveen (circa 6,5 km ten westen van het zonnepark); - Buurserzand & Haaksbergerveen (circa 5 km ten zuiden van het zonnepark); - Witteveen (circa 6 km ten zuidoosten van het zonnepark). Alle overige Natura 2000-gebieden bevinden zich op grotere afstand. Zie afbeelding 4.1 voor de ligging van de Natura 2000-gebieden ten opzichte van het Zonnepark Boeldershoek-West:

Afbeelding 4.1 Ligging Natura 2000-gebieden rondom Zonnepark Boeldershoek-West

De voorgenomen realisatie van het zonnepark zou in theorie effect kunnen hebben op de Natura 2000 gebieden voor met name lichthinder. Echter, gezien de grote afstanden van de Natura 2000 gebieden tot de locatie van de zonnepanelen zijn directe effecten als gevolg van lichthinder uitgesloten, aangezien licht alleen op korte afstand effect kan hebben. Er is verder geen sprake van een toename in het aantal

10 | 16

Witteveen+Bos | HGL213-4/17-000.613 | Definitief

verkeersbewegingen en er worden geen brandstoffen verbrand. De panelen zelf genereren geen geluid. Ook andere milieuaspecten zoals wijzigingen in grondwaterstanden treden niet op. Het aspect gebiedsbescherming voor Natura 2000 gebieden vormt geen belemmering voor onderhavig plan.

4.2.2

Soortenbescherming

Voor de planlocatie is een quickscan Soortenbescherming opgesteld door Eelerwoude, gebaseerd op een veldonderzoek, d.d. 11 januari 2017 en informatie uit het Soortenmanagementplan Twekkelo van Eelerwoude ( mei 2015). Uit het Soortenmanagementplan en de recente quickscan volgt dat gezien de intensieve functie voor landbouw en boomteelt de natuurwaarde in het gebied beperkt zijn. Voor de relevante beschermde soorten worden onderstaand de resultaten samengevat: - vleermuizen: de planlocatie heeft geen belangrijke functie voor vleermuizen en daardoor zal het zonnepark naar verwachting geen negatief effect hebben op de groep van beschermde vleermuizen; - vogels: naar verwachting zal de ontwikkeling van een zonnepark, mits op goede wijze landschappelijk ingepast, niet leiden tot negatieve effecten op de groep van broedvogels, waaronder tevens de aanwezige steenuil en kerkuil; - andere diersoorten: de effecten door het zonnepark op de overige beschermde soorten zijn naar verwachting beperkt; - beschermde plantensoorten: met inwerking treding van de Wnb heeft een grote groep van voorheen beschermde plantensoorten hun bescherming verloren. Dit geldt voor alle beschermde plantensoorten die binnen Twekkelo in 2014 waren vastgesteld. Wel is er in de nieuwe Wnb een nieuwe lijst met zeldzame plantensoorten opgenomen, die in 2014 niet zijn geïnventariseerd.

Mogelijk zijn deze soorten wel aanwezig (maar niet erg waarschijnlijk) waartoe aanvullend onderzoek gewenst is. Geconcludeerd wordt de aanwezigheid van beschermde planten- en dierensoorten de ontwikkeling van een zonnepark niet in de weg staat, waarbij wordt aangetekend dat aanvullend onderzoek naar nieuwe zeldzame plantensoorten op grond van de vigerende Wnb gewenst is. Volledigheidshalve wordt verwezen naar de ‘Quickscan Soortenbescherming’ van Eelerwoude (januari 2017).

4.3

Archeologie en cultuurhistorie

Op de Archeologische Monumentenkaart (AMK) en de Indicatieve Kaart van Archeologische Waarden (IKAW), beheerd door de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed is nagegaan welke informatie beschikbaar is voor de locatie van het zonnepark. Het zonnepark is gelegen in een gebied met een lage trefkans voor de aanwezigheid van archeologische waarden. Verder bevinden er zich geen archeologische monumenten op de planlocatie. Boeldershoek-West is gelegen in een gebied met een lage en een middelhoge archeologische verwachtingswaarde. Aan de noord- en oostzijde is sprake van een lage verwachtingswaarde. In het zuidwesten van het gebied ligt een ongeschonden es met een hoge archeologische verwachtingswaarde. Doordat een groot deel van Boeldershoek-West reeds vergraven is zijn archeologische vondsten in een groot gedeelte van deze locatie niet te verwachten. De voorgenomen ontwikkeling van het zonnepark valt buiten het gebied met een archeologische onderzoeksverplichting.

4.4

Bodem

Verzakkingen Ten gevolge van jarenlange zoutwinning door AkzoNobel op de gebieden op en rond Twekkelo zijn ondergrondse holle ruimten ontstaan, zogenaamde zoutcavernes. In dergelijke gebieden dient rekening gehouden te worden met eventuele verzakkingen en inklinkingen van de bodem. Naar aanleiding van verschillende onderzoeken is een bodemdalingkaart opgesteld. De zoutcavernes worden regelmatig gecontroleerd. Mogelijke veranderingen van de cavernes zijn daardoor al in een vroeg stadium bekend. Als een caverne instabiel blijkt te zijn, duurt het nog zeker vijftien jaar voordat aan het maaiveld bodemdaling

11 | 16

Witteveen+Bos | HGL213-4/17-000.613 | Definitief

van betekenis te verwachten is. Bij dreiging van bodemdaling kunnen maatregelen getroffen worden, zoals het opvullen van de caverne. De planlocatie van het zonnepark valt voor een groot gedeelte binnen de bodemdalinggrens. Hier dient rekening te worden gehouden met eventuele verzakking van de bodem. Er zijn twee kleinere gebieden in Boeldershoek-West met een potentiële sinkholevorming. Daarnaast zijn er in het gebied drie gebieden gelegen waar bodemdaling niet is uitgesloten. Bodemdaling en sinkholevorming zijn tijdig aan te geven. Met behulp van moderne technieken en maatregelen kan deze bodemdaling of sinkholevorming vervolgens tegengegaan worden. Monitoring van de aanwezige zoutcavernes speelt hierin een belangrijke rol. In het bestemmingsplan is opgenomen dat op gronden met de gebiedsaanduiding ‘bodemdalingsgebied’ niet mag worden gebouwd, tenzij het bevoegd gezag advies heeft ingewonnen bij het Staatstoezicht op de Mijnen over de te verwachten veiligheidsrisico's als gevolg van bodeminstabiliteit in relatie tot de 1 perceelslocatie en verwachte levensduur van het gebouw . Het mag duidelijk zijn dat het zonnepark geen verblijfsbestemming is, waardoor bodemdaling naar verwachting de ontwikkeling van de planlocatie tot een zonnepark niet in de weg staat. Bodemkwaliteit Tebodin heeft in 2012 een bodemonderzoek conform de NEN5740 uitgevoerd ter plaatse van het terrein.

Het onderzoek omvatte 5 percelen en is uitgevoerd in verband met de verwerving (‘Bodemonderzoek ter hoogte van 5 percelen in de nabijheid van Twence te Hengelo’, Tebodin rapportnummer 3315001, d.d. 26 maart 2012). De vijf percelen betroffen de Strootbeekweg, de Tweckelermarkeweg, de Grote Veldweg, de Boekelose Veldweg/Reefweg en de Mensinkweg. Op basis van (historische) informatie zijn de vijf percelen deels verdacht op voorkomen van HCH en minerale olie. Tijdens het verkennend bodemonderzoek zijn naast de algemene milieuhygiënische kwaliteit van de bodem ook deze verdenkingen onderzocht. Op basis van de onderzoeksresultaten blijkt dat HCH niet wordt aangetroffen. De verhoogde waarden voor minerale olie in het grondwater zijn eveneens niet aangetroffen. Ten aanzien van de algemene milieuhygiënische kwaliteit van de grond worden enkel barium en kwik incidenteel licht verhoogd aangetroffen. De oorzaak van de licht verhoogde concentraties zijn niet bekend maar geven geen aanleiding voor nader onderzoek. De overig geanalyseerde componenten zijn niet verhoogd aangetoond. De bodemkwaliteit staat de ontwikkeling tot een zonnepark niet in de weg.

4.5

Water

Landelijk is vastgesteld dat bij ruimtelijke plannen en besluiten het watertoetsproces doorlopen dient te worden, zodat voldoende rekening wordt gehouden met het waterbelang. In de praktijk betekent dit dat de initiatiefnemer vroegtijdig afstemming zoekt met de waterbeheerder over de wijze waarop invulling kan worden geven aan de uitgangspunten van duurzaam waterbeheer. Op deze manier wordt nagedacht over behoud en mogelijke versterking van de waterhuishouding in de planlocatie en de omgeving en het voorkomen van negatieve effecten (zoals wateroverlast en verdroging). De planlocatie ligt in het beheergebied van het waterschap Vechtstromen. In de planlocatie zijn enkele oppervlaktewaterlichamen gelegen, deze zijn afgebeeld op afbeelding 4.2. De zonnepanelen worden op palen geplaatst. Zo kan afstromend hemelwater nog wel in de bodem infiltreren. De watergangen blijven bereikbaar voor onderhoud door het waterschap. Het aspect water vormt daarom geen belemmering voor onderhavig plan.

Bestemmingsplanregels, bestemmingsplan Buitengebied Noordwest, 9 november 2015.

12 | 16

Witteveen+Bos | HGL213-4/17-000.613 | Definitief

Afbeelding 4.2 Watergangen in plangebied in beheer bij waterschap Vechtstromen

4.6

Lichtreflectie

De voorgenomen ontwikkeling ligt nabij de snelweg A35. Deze is echter grotendeels afgeschermd van het zonnepark door een bestaande bomenrij, zie afbeelding 4.3. Hierdoor wordt reflectie van autoverlichting op de snelweg voorkomen.

Afbeelding 4.3 Uitzicht vanaf de A35 op het zonnepark

13 | 16

Witteveen+Bos | HGL213-4/17-000.613 | Definitief

In een worst-case benadering is gekwantificeerd of desondanks toch lichtreflectie kan optreden op de snelweg A35, waar dit zou kunnen leiden tot gevaarlijke situaties. Uitgangpunt voor deze berekening is dat de bomenrij niet bestaat. De berekening is toegevoegd in het rapport in bijlage II, gebaseerd op een combinatie van een zuidopstelling en een oost-west opstelling van de zonnepanelen. Deze inschatting kan nog wijzigen, afhankelijk van de soort en type panelen welke uiteindelijk toegepast zullen worden, nadat het aanbestedingstraject voor het ontwerp en de realisatie is doorlopen, maar zullen naar verwachting niet leiden tot een wijziging van de onderstaande inzichten. De resultaten laten zien dat reflectie kan plaatsvinden in de ochtenden tussen 06.00u en 10.00 uur tussen maart en oktober. De intensiteit van de reflectie (gevolgen) is laag; daarmee is er een lage kans op nabeeld. Voor één gezichtspunt (punt 3) is de kans tot nabeelden hoger maar dit leidt nog steeds niet tot verblinding van de automobilist, ervan uitgaande dat de bomenrij niet aanwezig is. Zonder rekening te houden met de afschermende bomenrij langs de A35 veroorzaakt het zonnepark reflectie, maar wel op een dusdanige mate dat het weinig tot geen hinder oplevert voor het verkeer van de A35.

Dus ook met een worst-case benadering (zonder bomenrij) zijn er ten aanzien van de intensiteit van de reflectie geen belemmeringen die vanuit ruimtelijk oogpunt in de weg staan van een ontwikkeling tot een zonnepark. Deze conclusie wordt verstrekt wanneer de bomenrij in de beschouwing wordt betrokken.

4.7

Geluid

Het te ontwikkelen zonnepark ligt in de zonering van het bedrijventerrein Industrieterrein Twentekanaal en in de zone voor wegverkeerslawaai van de A35. Op grond van het bestemmingsplan Buitengebied Noordwest (met bijbehorende wijziging 1 Geluidzonering Twentekanaal) mogen in het gebied dat is aangewezen als ‘geluidzone industrie’ geen woningen of andere geluidgevoelige objecten worden gebouwd. De zonnepanelen gelden niet als ‘andere geluidgevoelige objecten’. De bestemmingsplannen staan daarom niet in de weg bij de realisatie van het zonnepark. Het te ontwikkelen zonnepark betreft eveneens geen geluidsbron. Door het ontbreken van een verkeersaantrekkende werking is geluid van wegverkeer uit te sluiten, waardoor er geen geluidstoename te verwachten is in de omgeving door toedoen van verkeer. Het aspect geluid vormt daarmee geen belemmering voor onderhavig plan.

4.8

Overige milieuaspecten

De overige milieu- en omgevingsaspecten worden in deze paragraaf besproken. Verkeer en parkeren Het zonnepark kent geen verkeersaantrekkende werking. Er zijn daarom geen verkeersaspecten die bij dit plan een rol spelen. Het aspect verkeer en parkeren vormt daarmee geen belemmering voor onderhavig plan. Luchtkwaliteit Op grond van het Besluit omgevingsrecht (artikel 2.8 ) in combinatie met de Wet milieubeheer (artikel 5.16 lid 2 onder g Wet milieubeheer) dient beoordeeld te worden wat de gevolgen zijn van het voornemen met betrekking tot de luchtkwaliteit. Voor dit voornemen zijn, met name de emissies van stikstofdioxide (NO2), pm10 en pm2,5 relevant. In de Wet milieubeheer (opgenomen in het rapport in bijlage II) zijn grenswaarden opgenomen voor deze stoffen.

14 | 16

Witteveen+Bos | HGL213-4/17-000.613 | Definitief

Tabel 4.1. Grenswaarden luchtkwaliteit Stof

Grenswaarde

NO2

40 µg/m3 als jaargemiddelde maximaal 18 uren per jaar met concentraties hoger dan 200 µg/m3 als uurgemiddelde*

PM10

40 µg/m3 als jaargemiddelde maximaal 35 dagen per jaar met concentraties hoger dan 50 µg/m3 als etmaalgemiddelde**

PM2,5# *

25 µg/m3 als jaargemiddelde

Komt overeen met circa 82 µg/m3 als jaargemiddelde.

** Komt overeen met circa 32,6 µg/m3 als jaargemiddelde. #

Wanneer wordt voldaan aan de grenswaarden voor PM10 wordt in de praktijk normaliter tevens aan de grenswaarde van PM2,5 voldaan.

In de monitoringstool (www.nsl-monitoring.nl/viewer) is inzichtelijk wat de huidige (2015) concentraties zijn van NO2, pm10 en pm2.5). Hieruit blijkt dat de concentraties direct langs de A35 voor wat betreft de genoemde stoffen, ruim onder de grenswaarden liggen (zowel in 2015 als in 2020). Ook het aantal toegestane overschrijdingsdagen ligt ruim onder het toegestane maximum, zowel voor NO2 als pm10). De zonnepanelen zelf kennen geen uitstoot van luchtverontreinigende stoffen. Ook is er geen sprake van een significante verkeersaantrekkende werking. Er vinden enkel verkeersbewegingen plaats in de realisatiefase. In de gebruiksfase vinden incidenteel verkeersbewegingen plaats die samenhangen met het beheer en onderhoud van het zonnepark.. Het aspect luchtkwaliteit staat de realisatie van het zonnepark dan ook niet in de weg. Het plan is daarom uitvoerbaar op grond van artikel 5.16 lid 1 onder a van de Wet milieubeheer. Externe veiligheid De voorgenomen ontwikkeling betreft geen kwetsbare objecten noch betreft het een risicobron. Het aspect externe veiligheid vormt daarmee geen belemmering voor onderhavig plan.

15 | 16

Witteveen+Bos | HGL213-4/17-000.613 | Definitief

5 UITVOERBAARHEID Dit hoofdstuk beschrijft de manier waarop de initiatiefnemer en de gemeente Enschede de economische en maatschappelijke uitvoerbaarheid van de voorgenomen ontwikkeling borgen.

5.1

Financiële uitvoerbaarheid

De realisatie van het zonnepark betreft een privaat initiatief. De financiële uitvoerbaarheid wordt door Twence B.V. gewaarborgd.

5.2

Maatschappelijke uitvoerbaarheid

Op de vergunningaanvraag is de reguliere voorbereidingsprocedure van de Wabo (artikel 3.7 lid 1) van toepassing. Dit betekent dat vergunningaanvraag wordt ingediend bij het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Enschede. Het college publiceert de ontvangst van de aanvraag. Vervolgens dient het college binnen acht weken na ontvangst van de aanvraag te besluiten over de aanvraag. Nadat de vergunning is verleend wordt eveneens dit bekendgemaakt. In december 2016 zijn keukentafelgesprekken gevoerd met de direct omwonenden van de planlocatie. De reacties zijn meegenomen bij de landschappelijke inpassing zoals hiervoor beschreven.

16 | 16

Witteveen+Bos | HGL213-4/17-000.613 | Definitief

Bijlage(n)

I BIJLAGE: TEKENINGEN

Witteveen+Bos | HGL213-4/17-000.613 | Bijlage I | Definitief

Opdrachtgever Locatie Soort project Looptijd Uitvoering Projectcode

Strategisch advies zonnepark, Boeldershoek West mogelijke invulling

4,6 ha

Twence Hengelo Inpassingsplan n.v.t. n.v.t. HGL213-4

3,6 ha

4,6 ha

ha 3,61,4ha 2,8 ha

0,5 ha

2,1 ha

1,4 ha

2,8 ha

legenda 3,8 ha

bedrijven/kantoor velden met zonnepanelen hoogspanningsmast en zouthuisjes bos, bomen projectgrens bestaand waterlichaam bestaande weg nevenontsluiting/zonering hoofdontsluiting gebiedzonnecellenpark ontsluiting zonnecellenpark

Witteveen+Bos | 05 december 2016 | Strategisch advies zonnecellenpark | HGL213-4

Opdrachtgever Locatie Soort project Looptijd Uitvoering Projectcode

Strategisch advies zonnecellenpark, Boeldersboek West huidige sitautie

zone hoogspanningleiding

Twence Hengelo Inpassingsplan n.v.t. n.v.t. HGL213-4

zoutleiding

25 m?

Witteveen+Bos | 05 december 2016 | Strategisch advies zonnecellenpark | HGL213-4

Strategisch advies zonnepark, Boeldershoek West aanzicht vanuit Zuid-West-hoek

II BIJLAGE: RAPPORT REFLECTIESTUDIE ZONNEPARK BOELDERSHOEK-WEST

Witteveen+Bos | HGL213-4/17-000.613 | Bijlage II | Definitief

Reflectiestudie Zonnepark Boeldershoek-West Twence 16 januari 2017

Project

Reflectiestudie Zonnepark Boeldershoek-West

Document Status Datum Referentie

Opdrachtgever Projectcode Projectleider Projectdirecteur

Auteur(s) Gecontroleerd door Goedgekeurd door

Definitief 02 16 januari 2017 HGL213-4/17-000.612

Twence HGL213-4 ir. R.J.J. Eijsbouts ing. M. Kraneveld

J.F. van Haaren MSc ir. R.J.J. Eijsbouts ir. R.J.J. Eijsbouts

Paraaf

Adres

Witteveen+Bos Raadgevende ingenieurs B.V. | Deventer Stationsweg 5 Postbus 3465 4800 DL Breda +31 (0)76 523 33 33 www.witteveenbos.com KvK 38020751

INHOUDSOPGAVE

INLEIDING

1.1

Projectomschrijving

1.2

Leeswijzer

METHODIEK

2.1

Inleiding

2.2

Methode

2.3

Aannames

2.3.1 2.3.2

4 5

Zonnepark Gezichtspunten

RESULTATEN EN CONCLUSIES

3.1

Punt 1

3.2

Punt 2

3.3

Punt 3

3.4

Punt 4

3.5

Conclusie

Laatste pagina

Bijlage(n) -

Aantal pagina's -

1 INLEIDING Deze reflectiestudie is uitgevoerd als onderdeel van de ruimtelijke onderbouwing voor het voorgenomen Zonnepark Boeldershoek-West. Het zonnepark ligt dicht bij snelweg A35 (+/- 100 m), eventuele schittering of reflectie kan tot hinder van het verkeer leiden. Er is onderzocht of er voor automobilisten verblinding kan optreden door de reflectie van zonlicht.

1.1

Projectomschrijving

Twence wil haar ambities op duurzame energie uitbreiden door middel van de realisatie van een zonnepark van 20 ha, wat als een zelfstandig project wordt ontwikkeld. Dit park wordt gerealiseerd op een terrein van circa 40 ha. Het zonnepark is gelegen buiten de bebouwde kom en ligt in Enschede aan de rand van het industrieterrein Twentekanaal Zuid. De regionale ligging van deze locatie is weergegeven in afbeelding 1.1.

Afbeelding 1.1 Regionale ligging Zonnepark Boeldershoek-West

1.2

Leeswijzer

In hoofdstuk 2 wordt ingegaan op de gebruikte methodiek en simulatie van de reflectie. Tevens wordt in dit hoofdstuk aandacht besteed aan lichtreflectie door zonneparken. Hoofdstuk 3 geeft de resultaten van de simulaties weer en sluit af met de conclusie.

1|9

Witteveen+Bos | HGL213-4/17-000.612 | Definitief 02

2 METHODIEK 2.1

Inleiding

Bij opstellingen van zonneparken langs snelwegen moet er rekening worden gehouden met mogelijke hinder door lichtreflectie van zonlicht. De kans bestaat dat verkeersdeelnemers worden verblind door het gereflecteerde zonlicht. Verblinding kan worden omschreven als een witte waas voor de ogen, waardoor de omgeving niet meer kan worden waargenomen. Door verblinding kunnen ook nabeelden (zie paragraaf 2.2) ontstaan, waarbij het oog een nabeeld waarneemt, zelfs nadat de schittering is beëindigd. Meestal valt het zonnepark niet binnen het perifere gezichtsveld van de bestuurder, waardoor hinder beperkt blijft. Ook is de doorlooptijd van de reflectie vaak van korte duur in verband met de snelheid van het voertuig. Voor het Zonnepark Boeldershoek-West heeft een aanvullend onderzoek plaatsgevonden, om te bepalen of de algemene inzichten - te weten weinig kans op hinder gezien de afstand tussen het zonnepark en de snelweg A35 - van toepassing zijn op de planlocatie. Onder andere door TNO (Defensie en Veiligheid) en door Sandia National Laboratories (Amerikaanse departement voor energie) zijn modellen ontwikkeld om de mate en het effect van lichtreflectie te 1 beoordelen. Uit onderzoek van TNO blijkt dat het SGHAT model (ontwikkeld door Sandia) gemiddeld strenger beoordeelt dan het model van TNO. Voor dit onderzoek is het open source SGHAT model gebruikt.

Mocht hinder optreden, dan kan de initiatiefnemer mitigerende maatregelen treffen zoals: - oriëntatie van het park aanpassen; - de hellingshoek van de zonnepanelen aanpassen; - voor additionele afscherming zorgen, bijvoorbeeld door een groenafscherming te plaatsen tussen het zonnepark en het waarnemingspunt waar teveel hinder op kan treden. Met oudere zonnepanelen was het vroeger mogelijk dat een extra schittering optrad wegens het ontbreken van een antireflectiecoating. Met een antireflectiecoating (AR-coating) neemt het rendement voor de zonnepanelen toe. In deze reflectieberekening wordt er dan ook van uitgegaan dat een AR-coating wordt 2 toegepast zoals gebruikelijk is voor moderne zonneparken.

2.2

Methode

Voor deze analyse is het open source Solar Glare Hazard Analysis Tool (SGHAT) gebruikt. Deze tool is ontwikkeld door Sandia National Laboratories in de Verenigde Staten en wordt ingezet om reflectieanalyses uit te voeren voor vliegvelden en wegen.

Lichthinder zonreflectie voor weggebruikers - ontwikkeling beoordelingsmethode op basis van disability glare, TNO, 26 september 2016. Het zonlicht dat op de panelen valt, wordt voor een groot deel door de panelen zelf opgenomen. Dit opnamevermogen wordt onder andere versterkt doordat fabrikanten een AR-coating aanbrengen op het glas zodat meer zonlicht wordt benut en minder zonlicht wordt weerkaatst. Hierdoor is het energetisch rendement hoger.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=enschede&id=22d7622a-a001-4659-ac48-7928355fee4a