Begroting 2023-2026

blz. 77 (van 258)

05. Voor creatieve ideeën voor de binnenstad stellen we een experimenteerfonds in Voor creatieve ideeën die bijdragen aan de ambitie voor de binnenstad wordt 100.000 euro beschikbaar gesteld. De randvoorwaarden voor de subsidie worden uitgewerkt in een subsidieverordening. 06. We stellen een nieuw stimuleringsfonds in voor de binnenstad Op basis van de evaluatie die heeft plaatsgevonden van het vorige stimuleringsfonds en de ambitie voor de binnenstad wordt in de loop van 2023 een nieuw stimuleringsfonds ingesteld. De kaders hiervoor worden vastgelegd in de subsidieverordening. 07. We stellen ruimtelijk-programmatische gebiedsprofielen op voor de binnenstad Voor de binnenstad willen we gebiedsprofielen maken voor verschillende delen van de binnenstad. Het gaat dan over gewenste functies in zo'n gebied, branches, maar ook ruimtelijke uitstraling en verdere vergroening komen aan bod. 08. We onderzoeken de ruimtevraag van de Enschedese creatieve sector De creatieve en culturele instellingen, ondernemers en partijen zijn belangrijk voor de Enschedese identiteit. Onze stad kenmerkt zich door techniek, innovatie en creativiteit. Het belang van fysieke plekken en broedplaatsen om deze sector te faciliteren is essentieel, want dat zijn de plekken waar kruisbestuiving plaatsvindt tussen de creatieve sector en de innovatieve technologieën die Enschede rijk is.

We brengen de ruimtevraag, zowel op kwantitatieve als kwalitatieve manier, in beeld. Op basis van de resultaten bepalen we de vervolgstappen. 09. We leggen een nieuwe cultuurnota voor aan de raad In deze nota geven we aan waarop we binnen het cultuurveld willen inzetten. Het gebied tussen amateurkunst en professionele instelling (makers, zzp'ers maar ook broedplaatsen) krijgt extra aandacht in de nota. In de zomernota 2023 vertalen we de ambities rond cultuur naar mogelijk extra middelen. 10. We leggen een nieuwe evenementennota en het beleidskader voor evenementenvergunningen en -subsidies voor In 2023 leggen de raad een nieuwe evenementennota en het beleidskader voor evenementenvergunningen en -subsidies. In de zomernota 2023 vertalen we de ambities naar mogelijk extra middelen. Voor 2023 is incidenteel 300.000 euro nodig om het bestaande te behouden. Bij de nieuwe nota kan de raad een oordeel geven of vanaf 2024 we alle huidige gesubsidieerde evenementen willen behouden. 11. Wij starten met een pilot voor het 1e uur gratis parkeren in gemeentelijke parkeergarages In 2023 gaan we conform het coalitieakkoord 2022-2026 een pilot draaien met het 1e uur gratis parkeren invoeren in gemeentelijke parkeergarages. Bijdrage verbonden partij: GR Recreatieschap Twente

Maatschappelijk rendement: De GR Recreatieschap Twente is een organisatie die namens de 14 Twentse gemeenten tot doel heeft het bevorderen van totstandkoming en instandhouding van publieke recreatieve/toeristische infrastructuur in Twente. Het gaat dan om het routenetwerk voor wandelen, fietsen, paardrijden en mountainbiken en de drie recreatieplassen het Rutbeek, het Hulsbeek en het Lageveld. Daarnaast zorgen zij voor de aanleg, onderhoud en beheer van publieke recreatieve/toeristische voorzieningen die hetzij op zichzelf, hetzij in routeverband, hetzij door opname in arrangementen, een bovenlokaal karakter hebben. Bijdrage verbonden partij: Twentse Schouwburg

Maatschappelijk rendement: De Twentse Schouwburg N.V. (Wilminktheater en Muziekcentrum Enschede) vormt een belangrijke culturele voorziening voor de gemeente Enschede en omgeving. De onderneming exploiteert vier gebouwen met samen zes podia in het centrum van Enschede, te weten: het Wilminktheater, het Muziekcentrum, de Grote Kerk en De Kleine Willem. Op jaarbasis biedt de organisatie momenteel circa 350 – 380 voorstellingen en concerten aan met circa 135.000 bezoekers per jaar. Daarnaast is er meer aandacht voor de verbindende rol van Wilminktheater en Muziekcentrum Enschede binnen de Twentse samenleving, verbinding tussen publiek en

blz. 78 (van 258)

podia en ook tussen de Twentse podia onderling.

. 06.02 De nieuwe woonmilieus zijn attractief en toekomstbestendig Dit subdoel betreft de nieuwbouwopgave van onze stad. Deze nieuwbouwopgave is gericht op doorstroom, het vasthouden van talent en de woon-zorgvraag. De kwalitatieve samenstelling van het woningaanbod is een aandachtspunt en we moeten kijken of we passende woningen hebben voor net afgestudeerden, expats en gezinnen. Als grootste stad van het oosten bieden wij een grootstedelijk woonmilieu.

Indicatoren Aantal indicatoren: 4

Toelichting In deze grafiek staat het aantal inwoners van Enschede per 1 januari van het jaar. Als Enschede een aantrekkelijke stad is, met aantrekkelijke woonmilieus en voorzieningen, groeit het aantal inwoners. Streefwaarde: de ambitie is om te groeien naar 170.000 inwoners in 2031. Bron: CBS

blz. 79 (van 258)

Toelichting De ambitie is om te groeien naar meer dan 170.000 inwoners. Uitgaande van een gemiddelde woningbezetting van 1,5 persoon per gerealiseerde nieuwe woning betekent dit een toevoeging aan de woningvoorraad van ongeveer 6.500 woningen. In de Woonagenda Twente heeft de provincie Overijssel een extra groeiambitie opgenomen die vooral in de Twentse steden dient te landen. Daarnaast is er de opgave voor de huisvesting van specifieke doelgroepen. Bij elkaar opgeteld gaat het uiteindelijk om een toevoeging van 9.300 woningen. De woningbouwprogrammering doen we adaptief: elk jaar volgen we de ontwikkelingen en sturen we bij waar nodig. Realisatie van nieuwe woningen gebeurt vooral door marktpartijen en corporaties en is erg afhankelijk van marktomstandigheden en wet- en regelgeving. De gemeente faciliteert vooral en geeft zelf bouwrijpe grond uit en verkoopt grond ten behoeve van realisatie projecten door derden. Streefwaarde: gemiddeld 930 woningen per jaar erbij vanaf 2022 (10 jaar lang). Bron: CBS

blz. 80 (van 258)

Toelichting Bij het opstellen van de gemeentebegroting 2023 zijn de uitkomsten van de actualisatie van het woonbehoefteonderzoek nog niet bekend. Op basis van de uitkomsten bepalen we een streefwaarde voor het aandeel dure koop woningen. Het bouwen van nieuwe, dure koopwoningen zorgt voor meerdere verhuizingen en daarmee voor een doorstroomeffect. Bouwen van duurdere koopwoningen is dus zowel goed voor de sociaal-economische structuurversterking van de stad als voor starters en doorstromers op de woningmarkt. We programmeren de woningbouw adaptief: elk jaar volgen we de ontwikkelingen en sturen we bij waar nodig. Streefwaarde: op dit moment hanteert het Rijk voor betaalbare koopwoningen de Nationale Hypotheek Garantie (NHG). In 2022 ligt deze op 355.000 euro. Omdat wij richting rijk moeten rapporteren over het aandeel betaalbaarheid in de projecten waarvoor wij WoningBouwImpuls (WBI) subsidie hebben ontvangen blijven wij vooralsnog deze grens hanteren Het rijk is zich wel aan het beraden of men deze gehanteerde definitie van betaalbaarheid wil handhaven. Mocht de definitie wijzigen dan bekijken we of deze een aanpassing behoeft. Bron: GBT Twente

Toelichting Bij het opstellen van de gemeentebegroting 2023 zijn de uitkomsten van de actualisatie van het woonbehoefteonderzoek nog niet bekend. Op basis van de uitkomsten bepalen we een streefwaarde voor het aandeel dure koop woningen. In onze woningbouwprogrammering maken we onderscheid tussen harde en zachte plannen. Met de bouw van woningen kan alleen maar worden gestart als een bestemmingsplan is vastgesteld / onherroepelijk is. Dit zijn de harde plannen. Bij de zachte plannen gaat het om eerste verkenningen / ideeën tot aan projecten waarvoor al overeenkomsten zijn getekend en waar alleen het bestemmingsplan nog vastgesteld moet worden. Begin 2022 bestond de totale woningbouwprogrammering (6.100 woningen exclusief studenten en specifieke doelgroepen) voor ongeveer ¼ uit harde plannen en dus voor ¾ uit zachte plannen. Gegeven de ambitie van 9.300 woningen en de ambitie om de woningbouw te versnellen is het belangrijk dat we zowel meer plannen ontwikkelen/gereed hebben liggen als dat we er voor zorgen dat de harde plancapaciteit toeneemt. Streefwaarde: het streven is dat de harde plancapaciteit gelijk is aan de ladderruimte

blz. 81 (van 258)

duurzame verstedelijking. Wat betreft de zachte plannen is het streven – omdat de praktijk leert dat een deel van de plannen uiteindelijk nooit gerealiseerd wordt – uit te gaan van 130% van het totaal aan benodigde zachte plannen. Bron: programmeringslijst woningbouw Enschede Acties 2023 Aantal acties: 11

01. We starten met de ontwikkeling van het Eschmarkerveld De ontwikkeling van regelgeving en jurisprudentie met betrekking tot stikstof bepaalt of we in 2023 een bestemmingsplan aan de Raad voorleggen voor (de eerste fase van) het Eschmarkerveld. Als dit lukt starten we in 2023 met het bouwrijp maken van het gebied en de uitgifte van kavels aan partiulieren, corporaties en ontwikkelaars. 02. We werken verder aan de realisatie van De Kop De komende periode (najaar 2022-2023) worden de afspraken met de marktpartijen over de vastgoedontwikkeling omgezet naar overeenkomsten en wordt een ambitiedocument en beeldkwaliteitsplan ter vaststelling voorgelegd aan de raad. Ook zal een herziene grondexploitatie aan de raad worden voorgelegd. Voor deelplan 1 van de Kop wordt een concept bestemmingsplan voorgelegd aan de raad. 03. We bouwen verder aan Cromhoff In 2023 hebben we Placemaking met tijdelijke functies gerealiseerd. Ook vindt besluitvorming plaats op de samenwerkingsafspraken, het bestemmingsplan voor de 1e fase en we leggen een Beeldkwaliteitsplan ter inzage voor. In 2023 zijn de niet te handhaven onderdelen van het Wegener complex gesloopt, zijn we gestart met de sanering en hebben we de eerste onderdelen van het openbaar gebied ingericht. 04. We gaan starten met de kaveluitgifte voor de Leuriks-oost In 2023 geven we kavels uit in de Leuriks-oost. 05.

We gaan starten met de uitvoering van een aantal grote projecten In 2023 gaan een aantal grote projecten in uitvoering: TETEM, Lagerhuis, Walhofstraat (Roombeek), Performance Factory, Pakhuiskwartier (SJHT) (Centrumkadradraat), Newton Park (vml. ROC Locatie) 06. We ontwikkelen Boswinkel-Oost verder Boswinkel-Oost wordt verder ontwikkeld. Woningcorporatie Ons Huis start in 2023 met de realisatie van ca 280 woningen. Ca. 230 huurwoningen en 50 koopwoningen. 07. We stellen een Omgevingsvisie op De Omgevingsvisie vormt een stabiel raamwerk voor de lange termijn voor de gehele fysieke leefomgeving. De visie geeft richting aan de antwoorden op de grote opgaven van de groei van onze stad, de daaraan verbonden woningbouwopgave, de klimaatadaptatie en de energietransitie. In de visie worden verschillende gebieden in onze stad onderscheiden met daaraan gekoppeld verschillende strategieën om die gebieden toekomstbestendig te maken en te houden. De visie zal geen statisch document worden. Al naar gelang zich nieuwe ontwikkelingen voordoen en ambities wijzigen zal de omgevingsvisie periodiek worden geactualiseerd.

De Omgevingsvisie gaat ook in op de sturingsfilosofie van de gemeente in het domein van de fysieke leefomgeving en daarmee op (1) de eigen rol in de realisatie van de visie, (2) wat van andere stakeholders wordt verwacht en (3) hoe de gemeente met stakeholders en hun initiatieven omgaat. 08. We ontwikkelen het Omgevingsplan In het omgevingsplan worden onze huidige bestemmingsplannen, regels uit onze verordeningen die relevant zijn voor de fysieke leefomgeving en een groot aantal huidige rijksregels (ook wel de “bruidsschat”) tot één plan gebundeld. Daarnaast wordt een deel van ons beschermingsbeleid geactualiseerd, waaronder op het gebied van externe veiligheid en geluid. Naast deze omvangrijke integratie van plannen en regels vertalen we ook de omgevingsvisie in het omgevingsplan, en we harmoniseren de regels uit de huidige rond 170 bestemmingsplannen en beheerverordeningen.

blz. 82 (van 258)

09. We leren, oefenen en verbeteren ten behoeve van de uitvoering van de Omgevingswet Met ingang van 2023 treedt de Omgevingswet in werking en gebruiken we nieuwe applicaties voor vergunningen, meldingen en voor het omgevingsplan. De uitvoering van dit veelomvattende stelsel hebben we niet in een keer in de vingers. Daarom gaan we in 2023 ervaring opdoen en voeren we verbeteringen door waar dat nodig is. 10. We leren en verbeteren ten behoeve van de uitvoering van de Wet kwaliteitsborging (Wkb) Met ingang van 2023 gaat de Wkb inwerking treden en is de technische toets van het gemeentelijk bouw- en milieutoezicht naar de markt (private kwaliteitsborgers) gegaan. In 2023 gaan we ervaring op doen en doen we voorstellen voor aanpassingen van beleid daar waar dat nodig is. 11. We komen tot vastgesteld beleid voor Erfpacht In het nieuwe coalitieakkoord 2022-2026 “samen trots op Enschede” is de toezegging gedaan dat we met een voorstel voor erfpacht komen. Met het onderzoek naar nieuw erfpachtbeleid wordt de toepasbaarheid en toegevoegde waarde van erfpacht voor wonen in kaart gebracht. Zo gaan we na of we met erfpachtbeleid de kansen voor starters op de woningmarkt vergroten en willen we bijdragen aan de realisatie van betaalbare woningen.

. 06.03 Talent weet waarom Enschede aantrekkelijk is om te wonen, leven en te werken Om onze stad neer te zetten als aantrekkelijk voor talent is veel inzet nodig op positionering en profilering. Het gaat hierbij om marketing voor nieuwkomers, maar ook voor blijvers. We sluiten hierbij aan op de citymarketing: technologie, innovatie en creativiteit. Hiernaast willen we ook een welcoming city zijn voor de toenemende stroom van buitenlandse studenten en kenniswerkers. De profilering wordt verbonden met de maatschappelijke opgaven. Verder werken we samen met de kennisinstellingen en Twenteboard om samen de talentopgave vorm te geven. Als we dit alles goed doen, houden we meer HBO en universitair opgeleiden vast in onze stad en blijft onze beroepsbevolking op peil.

Indicatoren Aantal indicatoren: 3

Toelichting In deze grafiek is het migratiesaldo te zien per leeftijdsgroep. Om de grafiek leesbaar te houden is gekozen voor de leeftijdsgroepen tussen 15 en 40 jaar. Dit zijn ook de groepen

blz. 83 (van 258)

waar we ons vooral op inzetten bij de doelstelling "aantrekken en vasthouden van talent". De migratie in de leeftijdsgroep 15-19 hangt sterk samen met het aantal jongeren dat in onze stad komt studeren. Streefwaarde: we streven er naar om meer jongeren te trekken in de leeftijdsgroep 15-19 jaar en in de leeftijdsgroepen 20-40 hopen we dat er per saldo meer mensen blijven dan dat ze vertrekken uit onze stad. Bron: BRP

Toelichting De beroepsbevolking (alle mensen tussen 15 en 74 jaar die werken of beschikbaar zijn voor werk) stijgt in de grote steden door de trek naar de stad. In Enschede gebeurt dit in veel mindere mate. Door maatregelen op het gebied van bereikbaarheid van banen en het vasthouden van talent hopen we op termijn de dalende tendens van de beroepsbevolking iets te keren. Een groeiende beroepsbevolking (met een hoog opleidingsniveau) is een belangrijke vestigingsfactor voor bedrijven. Streefwaarde: we hebben nog geen streefwaarde opgenomen bij deze indicator. Dit hangt samen met een sterk afwijkende realisatiewaarde voor 2021. Het is niet duidelijk waarom volgens het CBS de beroepsbevolking opeens stijgt met 3000 mensen in 2021. Ons inwoneraantal is in dat jaar bijna stabiel gebleven. Kennispunt Twente is in overleg met het CBS hoe dit kan. We wachten het cijfer voor 2022 voordat we een streefwaarde gaan bepalen. Bron: CBS

blz. 84 (van 258)

Toelichting In deze grafiek het aandeel HBO/WO opgeleiden in de Enschedese beroepsbevolking. HBO en WO opgeleiden zijn een belangrijke factor voor groei van economie en een aantrekkelijke stad. Streefwaarde: ook hier zien we een niet verklaarbare hoge realisatiewaarde voor 2021. Daarom laten we ook hier de streefwaarde achterwege en wachten we de score voor 2022 af om te zien wat de streefwaarde moet worden. Bron: CBS Acties 2023 Aantal acties: 3

01. We geven uitvoering aan het deltaplan Talent Uitvoering geven aan het deltaplan Talent dat in 2022 is uitgewerkt. In 2023 gaan we acties op de onderwerpen, wonen-werken-leven, uitvoeren. 02. We werken nauw samen met de kennisinstellingen We werken nauw samen met de vier kennisinstellingen (ArtEZ, ROC van Twente, Saxion Hogescholen en Universiteit Twente) en de gemeente Hengelo, om kennis te verbinden aan de maatschappelijke opgaven van de stad. Dit doen we door middel van het www.Enschedelab.nl, gezamenlijke onderzoeksagenda, stages en afstudeeropdrachten. Afspraken hierover zijn vastgelegd in de samenwerkingsovereenkomst 2022-2025. Dit draagt bij aan het aantrekken en behouden van hbo/wo geschoolden. 03. We geven uitvoering aan de citymarketingvisie; pijler creatieve stad De stad als canvas waar ruimte is voor creativiteit en ondernemerschap. Door mensen en initiatieven die de stad kleuren ruimte/een podium te geven bouwen we aan een verrassende en creatieve stad waar mensen met verschillende interesses en achtergronden zich thuis voelen. Dit doen we via inzet gemeentelijk vastgoed, bij gebiedsontwikkeling en aanpak openbare ruimte i.s.m. onze stadspartners. Door creatief talent (al tijdens hun studie) een podium te geven, versterken we de binding met de stad en zorgen we voor aantrekkingskracht op talent.

Dit is bewijslast voor ons verhaal en zorgt voor een synergie tussen programmeren en profileren. Hiermee heeft het een positief effect op de talentopgave, het imago van de stad en de strategische opgaves.

. 07. In Enschede kun je prettig en gezond wonen en leven

blz. 85 (van 258)

De opgave “aantrekkelijke stad” gaat naast nieuwe ontwikkelingen (vooral zichtbaar bij baankansen en talent) ook over de bestaande stad. De accenten komen daarbij vooral te liggen op gebiedsgericht werken en een vitale en leefbare stad. Aandacht voor de bestaande woningvoorraad, gezondheid, veiligheid en interne bereikbaarheid zijn onderdeel van dit doel. 07.01 Wijken en buurten zijn veilig, gezond en leefbaar Dit subdoel gaat over de leefomgeving, leefkwaliteit, de bestaande woningvoorraad, samenwerking met de corporaties, herstructurering, vergunningen, gebiedsgericht werken, geluid, schone lucht, handhaving en een inrichting van de openbare ruimte die bijdraagt aan een veilig gevoel.

Indicatoren Aantal indicatoren: 1

Toelichting In de burgerpeiling vragen we onze inwoners jaarlijks “hoe prettig vindt u het om in uw buurt te wonen”? Dit waarderingscijfers is terug te vinden in deze grafiek. Het waarderingscijfer wordt daarna gevolg met vragen over begaanbaarheid van wegen, nabijheid voorzieningen, scholen, parkeerplaatsen, hoe schoon en groen is de buurt etc. Met deze extra vragen kunnen we het rapportcijfer nader duiden. Streefwaarde: we streven er naar om het hoogste cijfer (7,5) te blijven vasthouden de komende jaren. Bron: Burgerpeiling Enschede (Kennispunt Enschede) Acties 2023 Aantal acties: 14

01. We gaan door met de uitvoering van de diverse deelprojecten van de Dynamische Investeringsagenda Twekkelerveld

blz. 86 (van 258)

Voor Twekkelerveld werken we samen met wooncorporaties aan een integrale wijkaanpak met een tijdshorizon van 5-10 jaar. De wijkaanpak “Nieuw Twekkelerveld’’ omvat verschillende acties waarvan de eerste uitvoering van start is gegaan in 2020. Binnen deze wijkaanpak werken wij samen met bewoners en woningcorporaties verder aan een mooiere, betere en toekomstbestendige leefomgeving in de wijk Twekkelerveld. Dit is niet alleen een fysieke, maar ook een sociale opgave. Komend jaar wordt de renovatie en verduurzaming van 176 appartementen in de Maanstraat opgeleverd, vervolgen wij de planologische procedures voor de ROC-locatie en de Assinkhof en leveren wij een eerste plan op voor het Huis van de wijk. De aanpak van wateroverlast, hittestress en droogte worden komend jaar verder uitgevoerd. Samen met bewoners werken wij aan plannen voor de aanpak van het isoleren van woningen en parallel onderzoeken we in overleg met corporaties en energiepartijen de mogelijkheden voor alternatieve warmtebronnen zoals warmtepompen en warmtenet. De plannen voor de stapsgewijze transitie worden in 2023 verder uitgewerkt en de eerste voorbereidende werkzaamheden worden opgestart. 02. We gaan binnen onze handhavingstaken datagestuurd werken In onze handhavingsinformatiesystemen is veel data beschikbaar.

In 2023 gaan we ervaring op doen op welke wijze data ons kan helpen om zo efficiënt mogelijk inzet te plegen. 03. We zetten in op stadsdeelgerichte inzet van BOA’s Omdat elk stadsdeel haar eigen (veiligheids)vraagstukken kent, gaan we in 2023 de inzet per stadsdeel op maat organiseren. 04. We doen onderzoek naar verdedigingsmiddelen voor onze BOA’s BOA’s krijgen steeds vaker te maken met geweld. Als werkgever heeft gemeente Enschede de plicht medewerkers goed te beschermen. We onderzoeken op welke wijze we BOA’s beter kunnen beschermen. 05. We stellen een nieuw wegenbeleidsplan op We leggen een nieuw Wegenbeleidsplan Enschede 2024 - 2027 voor aan de gemeenteraad. Hiermee zorgen we dat het beheer en onderhoud van onze wegen voor komende jaren voldoet aan de afspraken rondom veiligheid, uitstraling etc die met de raad worden gemaakt. 06. We geven uitvoering aan het Werkprogramma bodem en ondergrond We geven de komende jaren uitvoering aan het Werkprogramma bodem en ondergrond. De rode lijn van visie en werkprogramma is dat een robuust bodem- en watersysteem randvoorwaardelijk is voor de realisatie van maatschappelijke opgaven als energietransitie, klimaatadaptatie, biodiversiteit. We doen dit samen met in- en externe partners, zoals de andere Twentse gemeenten, het waterschap, de Omgevingsdienst Twente en waar mogelijk onderwijs en bedrijfsleven.

Enkele speerpunten uit het Werkprogramma: implementatie Basisregistratie Ondergrond, datagedreven werken, ontsluiting van informatie voor derden, locatie onderzoek en saneringsvoorstellen PFAS/Zeer Zorgwekkende Stoffen en de implementatie van de Omgevingswet. 07. We maken beschikbare data en informatie gemakkelijker te ontsluiten en gebruiken Van de bodem van Enschede gaan we in samenwerking met TNO een 3D-model maken. Met dat model brengen we de opbouw van de Enschedese bodem in beeld en geven we inzicht in diverse bodemaspecten. Denk aan waar water goed infiltreert in de bodem of waar de bodem goed water vast kan houden, aan de ligging van kabels en leiding of de ruimte voor bomen, draagkracht, etc. Daarmee zijn goede keuzes te maken voor ruimtelijke ontwikkelingen, De komende jaren gaan we de data-infrastructuur verder verbeteren en zorgen voor betrouwbare data en informatie, die voor iedereen ontsloten is en van relevante duiding voorzien. 08. We maken een nieuwe bodemkwaliteitskaart In regionaal verband is in 2018 een bodemkwaliteitskaart opgesteld. De kaart geeft de chemische kwaliteit van de bodem weer. Met de kaart wordt het verplaatsen en hergebruiken van grond in Twente eenvoudiger. Samen met andere Twentse gemeenten actualiseren we de kaart in 2023 en leggen deze voor aan de raad. 09.

We onderzoeken de bodem op nieuwe bedreigingen, met name PFAS Hoewel het grootste deel van de bodemsaneringsoperatie is afgerond, duiken nog steeds nieuwe

blz. 87 (van 258)

zorgwekkende stoffen op die een risico vormen voor de gezondheid, zoals PFAS. Naast veel nuttige eigenschappen blijken zij ook veel schadelijke effecten te hebben. Ze breken niet of nauwelijks af en hopen zich op in mens en dier. Wij doen onderzoek naar in Enschede aanwezige PFAS verontreinigingen. Daar waar sprake is van risico’s zullen wij in overleg met het Rijk zo nodig saneren of risico's wegnemen. 10. We leggen een update van de cultuurhistorische waardekaart en een kerkenvisie voor In 2023 leggen we een update van de cultuurhistorische waardekaart aan de raad voor. Afronding vindt na implementatie in Q2 2024 plaats. Ook leggen we de "kerkenvisie", die onderdeel kan worden van de waardekaart, aan de raad voor. 11. We evalueren het huidige welstandsbeleid In 2023 starten we met een evaluatie van het huidige welstandbeleid en het formuleren van nieuw welstandbeleid (mede gekoppeld aan cultuurhistorie). In 2024 leggen we dat aan de raad voor. 12. We starten met een studie naar het herontwikkelen van 1 of meer sportparken In 2023 beginnen we met een studie naar het herontwikkelen van één of meer vrijkomende sportparken. Zodra de processtappen duidelijk zijn wordt ook de raad geïnformeerd en betrokken. 13. We organiseren het woondebat en stellen een voortgangsrapportage Woonvisie op We stellen voorafgaand aan het Woondebat een voortgangsrapportage Woonvisie op.

In deze rapportage presenteren we de belangrijkste ontwikkelingen en resultaten met betrekking tot de doelstellingen van de Woonvisie. Ook schetsen we een beeld gegeven van de samenwerking met stakeholders. Op basis van de voortgangsrapportage Woonvisie kan de gemeenteraad de voortgang van de Woonvisie volgen en waar nodig bijsturen. Daarnaast organiseren we in maart een woondebat met de Raad over de voortgang van de Woonvisie. Hierbij actualiseren we samen met de Raad beleidsuitspraken die binnen die thema’s zijn opgesteld. Bijdrage gebonden partij: Openbaar lichaam Crematoria Twente (begraafplaatsen)

Maatschappelijk rendement: Draagt bij aan onze wettelijke verplichtingen op het gebied van de lijkbezorging. Bijdrage verbonden partij: Omgevingsdienst Twente

Maatschappelijk rendement: Zorgt voor het toezicht en handhaving van ‘complexe’ omgevingsvergunningen, het voorbereiden van besluiten met betrekking tot (milieu) inrichtingen en de handhaving bij (complexe) milieubelastende bedrijven.Daarmee draagt ze bij aan de realisatie van een gezonde en veilige leefomgeving. Is grotendeels een wettelijke verplichting. Bijdrage verbonden partij: Onderhoud Enschede

Maatschappelijk rendement: Zij zorgt voor de uitvoering van het onderhoud van de openbare ruimte. Daarmee draagt zij bij aan de realisatie van de doelen voor de openbare ruimte, zoals behalen van het gewenste kwaliteitsniveau en het woon- en vestigingsklimaat van de stad. Daarnaast levert zij een belangrijke bijdrage aan de arbeidsmarktdoelstellingen, doordat 55%-60% van het personeel van Onderhoud Enschede BV bestaat uit mensen uit de arbeidsmarktdoelgroep. De kwaliteit van de werkzaamheden wordt gemonitord en vastgelegd in rapportages.

. 07.02 Enschede heeft een goede interne bereikbaarheid We werken aan een leefbare, aantrekkelijke en bereikbare stad. Onder dit subdoel vallen maatregelen voor een goede verkeersafwikkeling in de stad en de dorpen en verkeersveiligheid. Indicatoren Aantal indicatoren: 1

blz. 88 (van 258)

Toelichting Het aantal verkeersongevallen zegt iets over de verkeersveiligheid. Onderscheid in de staafdiagram wordt gemaakt in dodelijke ongevallen en gewonden. De gewonden lopen natuurlijk uiteen van zeer ernstig tot een schrammetje. Meegenomen wordt alles wat bij de politie gemeld wordt. Streefwaarde: we streven natuurlijk naar geen dodelijke slachtoffers. En dalende cijfers als het gaat om gewonden. Bron: geregistreerde ongevallen Via software Acties 2023 Aantal acties: 7

01. We voeren de maatregelen van de wijkverkeersplannen Noordwest Enschede en Lonneker uit Afgelopen jaar hebben we zowel voor Noordwest Enschede als voor Lonneker een wijkverkeersplan opgesteld samen met de inwoners. Dit jaar gaan we beginnen met het uitvoeren van de maatregelen uit deze plannen. 02. We verbeteren de doorstroming op de Singels en de Oostweg We voeren maatregelen uit op de Singels om de doorstroming te verbeteren. Op basis van prioritering en in afstemming met andere werkzaamheden wordt gekeken waar we aan de slag kunnen. We starten de aanbesteding van de aanleg van de fietsbrug over de Oostweg ter verbetering van de doorstroming op de Oostweg. 03. We maken samen met de inwoners een wijkverkeersplan Lasonder/Zeggelt/Boddenkamp De ontwikkelingen op de noordelijke singels, de Molenstraat en de Deurningerstraat hebben er voor gezorgd dat de bereikbaarheid van Lasonder/Zeggelt/Boddenkamp de laatste jaren flink veranderd is. Samen met de wijk maken we een plan met verkeersmaatregelen die binnen de wijk nodig zijn. 04. We rollen het netwerk van mobipunten verder uit We gaan verder met het uitrollen van het netwerk van mobipunten, zodat deelmobiliteit een positieve bijdrage kan blijven leveren aan het vervoerssyteem in Enschede en we overlast tegelijkertijd zo veel mogelijk beperken.

Daarnaast werken we een plan uit voor een P+R terrein aan de noord- en zuidzijde van Enschede. 05. We ontwikkelen een parkeergarage en een ondergrondse fietsenstalling bij station Enschede In lijn met het Masterplan Spoorzone Hengelo/Enschede gaan we verder met het ontwikkelen

blz. 89 (van 258)

van een parkeergarage en een ondergrondse fietsenstalling bij station Enschede. Zo wordt het station voor zowel de automobilist als de fietser nog beter bereikbaar. Daarnaast zorgt het ervoor dat er op het stationsplein ruimte ontstaat voor een nieuwe inrichting. 06. We starten de bouw van het laatste deel F35 tussen Enschede en Hengelo Voor de ontbrekende schakel tussen station Enschede en Twekkelerveld hebben we samen met aannemer Strukton het ontwerp afgelopen jaar afgerond. Dit jaar gaat de aanleg van start met onder andere een brug over de Tubantiasingel en de Lambertusbuddestraat. Deze aanleg loopt door tot eind 2024. 07. We evalueren de herinrichting van de Molenstraat en de Ovatonde We evalueren de herinrichting van de Molenstraat en de kruising Raffeissenstraat Deurningerstraat (Ovatonde) en op basis daarvan nemen we aanvullende maatregelen.

.

Wettelijk verplichte indicatoren Op grond van het Besluit begroting en verantwoording zijn onderstaande indicatoren opgenomen. De indicatoren gelden voor iedere gemeente en zijn bedoeld om gemeenten met elkaar te kunnen vergelijken. Dit is mogelijk via www.waarstaatjegemeente.nl. Beleidsveld

Naam indicator

Eenheid

Jaar

Score Bron

14. 3. Economie

Functiemenging

%

2021

54,2 LISA

16. 3. Economie

Vestigingen (van bedrijven) Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 t/m 74 jaar

2021

130,1 LISA

21. 6. Sociaal domein

Banen

Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd 15 – 64 jaar

2021 724,7

LISA

24. 6. Sociaal domein

Netto arbeidsparticipatie

% van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de beroepsbevolking

2020

63,1

CBS

26. 6. Sociaal domein

Werkloze jongeren

% 16 t/m 22 jarigen

2020

3

CBS

27. 6. Sociaal domein

Personen met een bijstandsuitkering

Aantal per 10.000 inwoners

2021 709,9

CBS

28. 6. Sociaal domein

Lopende reintegratievoorzieningen

Aantal per 10.000 inwoners van 15 – 64 jaar

2020

233

CBS

33. 7. Volksgezondheid en Milieu

Omvang huishoudelijk restafval

Kg/inwoner

2020

126 CBS

34. 7. Volksgezondheid en Milieu

Hernieuwbare elektriciteit

%

2020

8,7 RWS

blz. 90 (van 258)

Wat mag het kosten? Om de gestelde doelen te bereiken zijn per doel lasten begroot voor 2023. Deze bedragen worden ingezet voor het realiseren van de acties (onder 'Wat gaan we doen') maar ook voor het realiseren van de reguliere werkzaamheden. Onderstaande grafiek geeft per product inzicht in de beschikbaar gestelde budgetten.

Onderstaande tabel geeft inzicht in de meerjarige ontwikkeling van de lasten, baten en reserve mutaties. Duurzaam wonen, leven en werken Bedragen x 1.000 euro

Begroting 2022

Begroting 2023

Raming 2024

Raming 2025

Raming 2026

Lasten

184.328

173.089

157.908

156.392

151.290

Baten

104.531

94.872

80.185

80.251

75.636

Saldo van baten en lasten

79.797

78.218

77.723

76.141

75.654

Storting reserves

11.853

18.933

8.446

6.804

5.879

Onttrekking reserves

14.968

17.730

3.277

2.572

1.864

Resultaat

76.682

79.421

82.892

80.372

79.668

Toelichting De lasten dalen in de begroting 2023 met 11 miljoen euro ten opzichte van de begroting 2022. De belangrijkste oorzaken zijn:

blz. 91 (van 258)

•

•

•

• • •

• • •

•

•

•

lagere lasten bij het product Duurzaamheid (480.000 euro) doordat er in 2022 incidentele middelen beschikbaar waren gesteld voor onder anderen Zon op daken door onder ander het Rijk, Fonds Duurzame Ontwikkeling en vanuit de reserve; hogere lasten bij het product Bestemmen, Vergunnen, Toezicht en Handhaving (269.000 euro) doordat er in 2022 eenmalig middelen voor de omgevingswet waren toegekend van 925.000 euro en omdat er in 2023 voor Bibob onderzoeken, facilitaire overhead ODT, leges evenementen, handhaving bouwen en milieu en beleidsadvisering middelen toegekend zijn; hogere lasten bij het product Stedelijke ontwikkeling (435.000 euro) doordat er onder ander middelen beschikbaar gesteld zijn voor de wijkaanpakken Twekkelerveld en Zuid en gebiedsgerichte aanpak landelijk gebied; lagere lasten bij het product Parkeerbeheer (376.000 euro) door grotendeels een lagere dotatie aan de onderhoudsvoorziening in 2023 en overige materiele uitgaven; hogere lasten bij het product Verkeersinfrastructuur en beleid (2,3 miljoen euro) waar onder ander een subsidie F35 bij de baten tegenover staan; lagere lasten bij het product Beheer en Onderhoud Openbare Ruimte (615.000 euro) doordat er incidenteel middelen beschikbaar zijn gesteld vanuit het Rijk voor bodembescherming en voor het ondergronds brengen van hoogspanningskabels; hogere lasten bij het product Riolering (653.000 euro) doordat we

conform het Water en Klimaatadaptieplan meer storten in de voorziening vervanging riolering; hogere lasten bij het product Afvalstoffen (1,3 miljoen euro) doordat materiele uitgaven hoger uitvallen en de pilot stortquotum; hogere lasten bij het product Dienstverlening aan ondernemers (239.000 euro) door het schrappen van de taakstelling fysiek en economisch domein en structurele ophoging budget; lagere lasten bij het product Versterken economische structuur (1,5 miljoen euro) door onder andere het vervallen van incidenteel budget impuls groen herstel bedrijven en subsidiebudget Regiodeal, daarnaast impuls voor Binnenstad en nieuwe economische visie; lagere lasten Grondbedrijf veroorzaakt door een verlaging van de toekomstige te verwachten kosten (hier tegenover staat ook een verlaging van de baten en een lagere onttrekking van de reserve); lagere lasten bij het product Locatieontwikkeling (404.000 euro) doordat onder ander de plankosten Centrumkwadraat Mobiliteitshub en de 2 DIA’s in 2022 hoger waren.

De baten dalen in de begroting 2023 met 10 miljoen euro ten opzichte van de begroting 2022. De belangrijkste oorzaken zijn: •

• • • • •

lagere baten bij het product Grondbedrijf (9 miljoen euro) wordt volledig veroorzaakt door de mutatie in de boekwaarde van de voorraad grondpositie (hiertegenover staan ook lagere lasten); lagere baten bij het product Parkeerbeheer (210.000 euro) door onder andere de pilot 1e uur gratis parkeren; hogere baten bij het product Verkeersinfrastructuur en beleid (917.000 euro) door onder andere incidentele subsidie ophoging F35; hogere baten bij het product Riolering (653.000 euro) komt door de stijging van de rioolheffing met 2,6%; hogere baten bij het product Afvalstoffen (660.000 euro) door externe baten; lagere baten bij het product Versterken economische structuur (2,4 miljoen euro) lager als gevolg van het vervallen van de subsidie vanuit de Regiodeal middelen.

blz. 92 (van 258)

De storting in de reserves stijgen in de begroting 2023 met in totaal 7,1 miljoen ten opzichte van de begroting 2022 als gevolg van mindere onttrekking voor Duurzaamheid en Stedelijke Ontwikkeling en daarnaast een hogere storting in de reserve strategische investeringsagenda vanuit de algemene reserve. De onttrekking aan de reserves stijgen in de begroting in 2023 met in totaal 2,8 miljoen euro ten opzichte van de begroting 2022 als gevolg van geen corona middelen in 2023 voor evenementen, Grondbedrijf mutatie in boekwaarde en investeringsagenda investeringen. Meer info

Klik hier voor meer informatie over reguliere werkzaamheden en beleidsnota's.

Portefeuillehouders Niels van den Berg, Jeroen Diepemaat, Arjan Kampman, Marc Teutelink en Roelof Bleker Concerndirecteuren Alwin Oortgiesen en Djoerd de Vos-Koelink

blz. 93 (van 258)

3.3 Samenleving en bestuur

Strategische opgave: Open Enschede Doel

Subdoel

01. Enschede is een op de inwoner gerichte gemeente waarbij de menselijke maat uitgangspunt is voor ons handelen.

01.01 Wij zijn op de inwoner gericht, handelen behoorlijk en hebben een toegankelijke dienstverlening 01.02 Wij communiceren duidelijk en persoonlijk

Link Indicatoren: 3 Aantal acties: 3

Indicatoren: 2 Aantal acties: 4

totale lasten (x 1.000 euro): 15.528,00

02. Enschede is een netwerkende en responsieve gemeente totale lasten (x 1.000 euro): 7.000,00

03. Enschede is in toenemende mate een digitale gemeente

02.01 (veer)kracht van de stad: we staan open voor Indicatoren: 2 Aantal acties: 2 en benutten signalen en initiatieven uit de samenleving 02.02 Passende allianties: we werken samen met andere overheden, onderwijsinstellingen en andere partners aan de gezamenlijke opgaven van de stad en de regio

Aantal acties: 5

03.01 We benutten de kansen, verkleinen de risico’s Aantal acties: 5 en reflecteren en acteren op de digitale transformatie.

totale lasten (x 1.000 euro): 548,00

De strategische opgaven zijn sterk vervlochten met de Sustainable Development Goals (SDG). De Verenigde Naties hebben deze 17 duurzame ontwikkelingsdoelstellingen opgesteld. Deze vormen samen de wereldwijde duurzaamheidsagenda tot 2030. Deze strategische opgave draagt bij aan de volgende sustainable development goals (SDG's). Voor uitleg zie bijlage 6.10

Openbare orde en veiligheid Doel

Subdoel

Link

04.01 We bevorderen de verbinding in de samenleving 04. Enschede is een veilige gemeente totale lasten (x 1.000 euro): 19.523,00

Aantal acties: 2

04.02 Enschede heeft een ongunstig klimaat voor ondermijnende activiteiten

Aantal acties: 4

04.03 We versterken de samenwerking tussen zorg en veiligheid

Aantal acties: 3

04.04 Voorkomen en verminderen van risicogedrag bij jongeren

Aantal acties: 2

blz. 94 (van 258)

Wat willen we bereiken?

De opgave waarvoor wij inwoners, bestuurders en partners, als stad, staan is dat we samenwerken aan opgaven, problemen, kansen en crises van vandaag en morgen. Daarbij staat de systeemwereld oplossingsgerichte aanpakken niet in de weg. Openheid is noodzakelijk voor een gezonde en vertrouwenwekkende relatie tussen overheid en inwoner in een democratie; Van een open aanpak en communicatie, open informatie tot aan open verantwoording. De opgave is om deze openheid in houding en gedrag meer in beweging te krijgen. Bij gemeentebestuur, medewerkers en de stad zelf. Daartoe hebben we 3 doelen gesteld bij onze strategische opgave Open Enschede: • • •

Enschede als een op de inwoner gerichte gemeente; Enschede als netwerkende en responsieve gemeente; Enschede als digitale gemeente.

Waarbij het doel “een digitale gemeente” niet een tegenstelling hoeft te zijn van de “op de inwoner gerichte gemeente”. Ook in onze snel digitaliserende samenleving zijn we met die digitalisering gericht op onze inwoner. In de opgave Open Enschede is ook het streven naar Goed bestuur verankerd, met als basis onze verantwoordelijkheden zoals genoemd in artikel 170 Gemeentewet. Onze op de inwoner gerichte houding met oog voor de menselijke maat vormt de basis voor onze wetten, beleid, uitvoering, dienstverlening en rechtsbescherming. Zaken als een zorgvuldige belangenafweging en behoorlijk gedrag vormen ons moreel kompas. We werken samen met inwoners en (interbestuurlijke) partners. In ons streven naar netwerken en samenwerken met anderen pakken we kansen maar hebben we ook oog voor de schaduwkanten en het belang van integriteit. Netwerkcorruptie en ondermijning moeten we voorkomen. Veilig Enschede De basis voor een open en weerbare democratie is het behoud van openbare orde en veiligheid. In Enschede moet iedereen in een veilige omgeving kunnen wonen, werken en recreëren. En de aandacht voor zorg en veiligheid als een logische combinatie staat centraal. Door Enschede op een open wijze te besturen met flinke aandacht voor veiligheid dragen we bij aan een sociale, bruisend aantrekkelijke, duurzame en groene stad. Waar we samen trots op kunnen zijn.

Wat gaan we doen voor de Strategische opgave: Open Enschede?

01. Enschede is een op de inwoner gerichte gemeente waarbij de menselijke maat uitgangspunt is voor ons handelen. Een op de inwoner gericht Enschede gaat uit van een breed burgerperspectief; We weten beter wie onze inwoners zijn en wat ze willen, kunnen en waarover ze zich zorgen maken en kunnen onszelf daarin verplaatsen. We hebben aandacht voor het individu en de verschillen tussen mensen en situaties. Onze aanpak gaat uit van menselijke waardigheid en ziet op het maken van regelgeving en beleid, op de uitvoering en op onze

blz. 95 (van 258)

rechtsbeschermingsprocedures. Onze houding is open, empathisch, we handelen behoorlijk en onze dienstverlening is toegankelijk voor iedereen. We communiceren duidelijk en werken aan een goede en open informatievoorziening. 01.01 Wij zijn op de inwoner gericht, handelen behoorlijk en hebben een toegankelijke dienstverlening De menselijke maat staat centraal in onze regelgeving, beleid, uitvoering, dienstverlening en rechtsbescherming. Iedere inwoner zien wij voor wie die is, in de veelheid aan rollen die de inwoner kan vervullen. De inwoner en de ondernemer staan centraal in onze dienstverlening en moet daar toegang toe hebben. We zijn betrokken en maken daarmee het verschil. Dat doen we digitaal waar het kan, persoonlijk waar het moet. Het brede burgerperspectief van mens tot mens, de algemene beginselen van behoorlijk bestuur uit de Algemene wet bestuursrecht en de behoorlijkheidsnormen van de Nationale Ombudsman vormen onze leidraad. Indicatoren Aantal indicatoren: 3

Toelichting Het rapportcijfer geeft weer hoe onze inwoners ons scoren op het gebied van onze dienstverlening, aan de balie, telefoon en andere contacten. Het betreft een gemiddelde van meningen van gemiddeld 1000 respondenten in ons Enschedepanel. Door het abstractieniveau van de doelen, scorevragen en de invloed van de externe ontwikkelingen zoals op dossiers in de landelijke politiek, is het geen informatie die de causaliteit tussen onze dienstverlening en het cijfer geheel representatief weergeeft. Dat is ook de reden dat we geen streefwaarden opnemen voor de indicatoren bij ‘Open Enschede’. Ons streven is vervat in ons doel een mensgerichte gemeente te zijn. Door middel van deze indicatoren in samenhang met cliënt ervaringsonderzoeken, verhalen, signalen en dialoog leren we en sturen we bij. Vergelijking andere gemeenten: Uit cijfers van waarstaatjegemeente.nl blijkt dat het gemiddelde van andere 100.000 plus gemeenten het cijfer 6,79 betreft in 2019. Bron: Burgerpeiling van waarstaatjegemeente.nl.

blz. 96 (van 258)

Toelichting Het rapportcijfer geeft weer hoe onze inwoners ons scoren op het gebied van onze digitale dienstverlening. Het betreft een gemiddelde van meningen van gemiddeld 1000 respondenten in ons Enschedepanel. De reden om geen streefwaarde op te nemen voor de indicatoren bij 'Open Enschede’ is uiteengezet bij de eerste indicator 'Dienstverlening'. Vergelijking andere 100.000 plus gemeenten: Uit cijfers van waarstaatjegemeente.nl blijkt dat het gemiddelde van andere 100.000 plus gemeenten het cijfer 7,09 betreft in 2019. Bron: Burgerpeiling van waarstaatjegemeente.nl.

blz. 97 (van 258)

Toelichting Het rapportcijfer geeft weer hoe onze inwoners ons scoren op het gebied van onze dienstverlenende houding. Het betreft een gemiddelde van meningen van gemiddeld 1000 respondenten in ons Enschedepanel en is een samenstelling van vragen over hoe onze inwoners onze dienstverlening met menselijke maat ervaren. De reden om geen streefwaarde op te nemen voor de indicatoren bij 'Open Enschede’ is uiteengezet bij de eerste indicator 'Dienstverlening'. Van deze nieuwe indicator is nog geen realisatiewaarde bekend. De eerste realisatiecijfers worden december 2022 opgeleverd en verwerkt in de komende P&C producten. Vergelijking andere 100.000 plus gemeenten: Hier is geen vergelijking mogelijk omdat hostmanship geen verplichte vraag betreft in de Burgerpeiling en er geen landelijke cijfers beschikbaar zijn. Bron: Burgerpeiling van waarstaatjegemeente.nl. Acties 2023 Aantal acties: 3

01. We geven organisatie breed uitvoering aan het programma Menselijke Maat waarin we in 2023 de focus leggen op: 1. Houding en gedrag. In al ons handelen, zowel bij de opstelling en uitvoering van onze eigen verordeningen en beleidsregels als bij de uitvoering van provinciale en landelijke wet- en regelgeving nemen wij de Menselijke Maat als uitgangspunt. 2. Afwijkingsmogelijkheden.

• •

In 2023 hebben we een analyse verricht op onze afwijkingsbepalingen en mogelijkheden in wetgeving, verordeningen en beleidsregels; Indien er op bepaalde specifieke beleidsterreinen onvoldoende mogelijkheden voor maatwerk te vinden zijn, wordt dit indien het om eigen regelgeving gaat alsnog gerepareerd en voor zover het om regelgeving van hogere overheden gaat zal de gemeente zich inspannen ook daar reparaties als hier bedoeld doorgevoerd te krijgen.

3. Ter ondersteuning van beide voorgaande focus punten zal de gemeente ruimte geven aan maatwerk door kennis van het recht te bevorderen, competenties te trainen en tijd voor de uitvoeringsorganisatie te realiseren. 02. We geven uitvoering aan (juridische) kwaliteitszorg en verbeteren de rechtsbescherming van onze inwoners door: 1. Het lerend effect van klacht- en juridische procedures in de primaire besluitvorming te borgen door het meer te integreren in het brede kwaliteitssysteem; 2. In lijn met de landelijke impuls stelselherziening rechtsbijstand en het daaronder vallende deelprogramma burgergerichte overheid te werken aan het voorkomen en verminderen van onnodige procedures tussen burger en overheid in het bestuursrecht. 3. Met behulp van de POK (Parlementaire Ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslagen) middelen de hulp aan onze inwoners te versterken bij contacten en procedures met de gemeente. Najaar 2022 wordt samen met partners en instanties en bewonersvertegenwoordigingen gewerkt aan een concreet plan voor bestemming van de Pokmiddelen, waarna in 2023 dit tot uitvoering komt. We denken aan een combinatie van laagdrempelige informatievoorziening, vergroten van aanwezige expertise in de toegang, vergroten onafhankelijke clientondersteuning, uitbouwen samenwerking met het Juridisch loket

blz. 98 (van 258)

en de inzet van ervaringsdeskundigheid; 4. Een verbeterde bezwaarbehandeling door digitalisering (verkorten termijnen) en oplossingsgerichtheid horen door een in 2022 grotendeels vernieuwde en meer divers samengestelde bezwaarschriftencommissie. 5. De mogelijkheden te onderzoeken voor meer integrale geschilbeslechting door de klacht- en bezwaarbehandeling beter op elkaar af te stemmen. 03. We geven uitvoering aan onze Dienstverleningsvisie en zetten in 2023 in op: 1. Het continu verbeteren van telefonische bereikbaarheid en responsiviteit; 2. Deelname aan het landelijke experiment 1 loket voor de overheid: inrichten servicebalie in het Stadskantoor met als resultaat meer inzicht in vragen(stellers), ervaring op te doen met een gemeentemedewerker als casemanager en inzicht in betere samenwerkingsmogelijkheden tussen overheidsorganisaties; 3. Het migreren en uitfaseren van de E-suite en het realiseren van een MijnEnschede-portaal. Het portaal is een integraal, digitaal kanaal dat een einde maakt aan versnippering van informatie, van en over inwoners, biedt diensten aan en vormt een twee-eenheid met de gemeentelijke website.

. 01.02 Wij communiceren duidelijk en persoonlijk We onderhouden open en persoonlijk (klant)contact. Elke inwoner ontvangt duidelijke voorlichting over regelgeving, beleid en concrete plannen in de buurt. In direct duidelijke taal. Naar inwoner en partners staat een duurzaam toegankelijke informatievoorziening centraal. Binnen de muren van het stadhuis werken we aan goede informatie-uitwisseling zodat onze lokale democratie optimaal functioneert. Indicatoren Aantal indicatoren: 2

Toelichting Het rapportcijfer geeft weer hoe onze inwoners ons scoren op het gebied van onze communicatie en voorlichting. Het betreft een gemiddelde van meningen van gemiddeld 1000 respondenten in ons Enschedepanel. De reden om geen streefwaarde op te nemen voor de indicatoren bij 'Open Enschede’ is uiteengezet bij de eerste indicator 'Dienstverlening'. Vergelijking andere 100.000 plus gemeenten: Uit cijfers van waarstaatjegemeente.nl blijkt dat het gemiddelde van andere gemeenten in 2020 het cijfer 6,58 betreft.

blz. 99 (van 258)

Bron: Burgerpeiling van waarstaatjegemeente.nl

Toelichting Het samengestelde rapportcijfer geeft weer hoe onze inwoners ons scoren op het gebied van vertrouwen in de wijze waarop de gemeente wordt bestuurd. Het betreft een gemiddelde van meningen van gemiddeld 1000 respondenten in ons Enschedepanel. De reden om geen streefwaarde op te nemen voor de indicatoren bij 'Open Enschede’ is uiteengezet bij de eerste indicator 'Dienstverlening'. Van deze nieuwe indicator is nog geen realisatiewaarde bekend. De eerste realisatiecijfers worden december 2022 opgeleverd en verwerkt in de komende P&C producten. Vergelijking 100.000 plusgemeenten: Uit percentage cijfers van waarstaatjegemeente.nl blijkt dat Enschede minder vertrouwen geniet. In 2017 gaf 19 % van de respondenten te Enschede aan weinig/geen vertrouwen te hebben in wijze besturen van de gemeente versus 18% andere gemeenten. In 2019 was dat respectievelijk 17% versus 14%. Bron: Burgerpeiling van waarstaatjegemeente.nl Acties 2023 Aantal acties: 4

01. We geven uitvoering aan het gemeentebreed uitvoeringsplan Communicatievisie 20232026 langs de vier lijnen:

1. 2. 3. 4.

Optimale informatievoorziening en dienstverlening; Dialoog en participatie; Be good and tell it, en; Buiten winnen is binnen beginnen.

De focus komt te liggen op Buiten winnen is binnen beginnen. 02. We gaan door met Direct Duidelijk Enschede. Eind 2022 is het herschrijven van alle huidige standaardbrieven en mails en Enschede.nl afgerond. Daarmee zijn we er nog lang niet. Extra aandacht blijft nodig om het gedachtegoed van

blz. 100 (van 258)