Analyserapport - Jeugdzorg waar staan we

Landelijke maatregelen vanuit het programmaplan toekomstscenario kind- en gezinsbescherming: ▪ Ontwikkelen leidraden en ondersteuningspakketten en handelingskaders voor lokale teams over werken aan veiligheid en voor regionale veiligheidsteams over integraal systeem- en mensgericht werken. ▪ Leren vanuit verschillende proeftuinen. ▪ Inrichten regionale veiligheidsteams en expertiseplatforms ▪ Ontwikkelen passende juridische kaders AANDACHTSPUNTEN BIJ HERVORMINGSAGENDA Er is echter ook kritiek op de Hervormingsagenda Jeugd. Zo omschrijft Stellaard dat de problemen in de Jeugdzorg al een halve eeuw nauwelijks zijn veranderd. Oude problemen zijn hardnekkig, nieuwe ontstaan ten gevolge van het hervormingsbeleid. Haar uitgebreide studie van de beleidsontwikkeling in Jeugdzorg in de afgelopen decennia laat zien dat iedere hervorming een reactie is op de problemen die voortkomen uit de daaraan voorafgaande en de oorzaak vormt voor de daaropvolgende hervorming. Het beleid dat de Hervormingsagenda Jeugd beschrijft, omschrijft Stellaard als een herhaling van de eerdere patronen75. Stellaard geeft aan dat het patroon van aanhoudende beleidstragiek doorbroken kan worden door het (h)erkennen van de onderliggende patronen en het investeren in reflectie daarop.

Reageren we op oorzaken of symptomen? Bekijken we patronen technisch of sociologisch? Van Yperen, expert jeugdstelsel bij het NJI, pleit in ‘Kan de Jeugdzorg veranderen’ ervoor om meer vanuit inhoudelijke thema’s gezamenlijk aan de slag te gaan met de onderwerpen uit de hervormingsagenda, zoals bijvoorbeeld toenemende signalen bij meisjes in het voortgezet onderwijs dat zij niet goed in hun vel zitten.

7.2 REGIONALE ONTWIKKELINGEN Geplande initiatieven of initiatieven in ontwikkeling ▪ Regionale acties op thema wonen en zorg: regelen van flexibele zorg in kleinschalige woonvormen in de wijk, beleidsrijke invulling SPUK driemilieusvoorziening: verminderen instroom in residentiële instellingen en vergrote uitstroom, een beleids- en beoordelingskader voor totstandkoming van woon/zorginitiatieven (samenwerkingsagenda) ▪ Regionale acties op thema onderwijs en zorg: contacten tussen scholen, zorgaanbieders en gemeenten faciliteren, multi-disciplinaire overleggen op scholen versterken, ontwikkelen schakelarrangementen om meer leerlingen vanuit speciaal onderwijs naar regulier onderwijs te laten gaan, werken met toekomstplan voor jongeren die vanuit VSO/PRO onderwijs verlaten, doorontwikkelen van de onderwijs-jeugdzorg monitor (samenwerkingsagenda) Uit haar proefschrift: “De Kamerbrief suggereert oplossingen (afbakenen reikwijdte van de jeugdhulpplicht in 2022) voor problemen (stijgend beroep lichte hulp) die voortvloeien uit oplossingen (preventieve hulp in 2015) voor problemen (medicalisering en druk op specialistische jeugdzorg) die voortvloeien uit oplossingen (objectieve vraagsturing door Bureau jeugdzorg in 2005) voor problemen (subjectieve zorgtoeleiding) die voortvloeien uit oplossingen (regionale jeugdhulpadviesteams in 1989) voor problemen. 75

78

▪ Regionale acties op thema samenwerken met de sociale basis: overzicht creëren hoe in twente sociale basis is georganiseerd, tactisch platform van managers lokale toegangsteams van Twentse gemeenten (samenwerkingsagenda) ▪ Regionale acties op thema passende ambulante zorg: domeinoverstijgende verklarende analyse, integraal samenwerken faciliteren en passend financieren, opzetten GiZteams, ontwikkeling passend ambulant aanbod voor jeugdigen met hoog-complexe zorgvraag (samenwerkingsagenda) ▪ Regionale uitwerking toekomstscenario kind- en gezinsbescherming (samenwerkingsagenda gedwongen kader) ▪ Strategische inkoop 2025-2028, aandacht voor normaliseren, op- en afschalen, vermijden wachttijden, sturen op doelen, ontwikkeling lokale sociale basisinfrastructuur, vermindering administratieve lasten en datagedreven werken. ▪ Twentse Koers, themalijn: Jeugd

7.3 LOKALE KANSEN:VANUIT VELDGESPREKKEN Vanuit de veldgesprekken zijn vanuit verschillende invalshoeken kansen benoemd voor de Enschedese praktijk om jeugdzorg te voorkómen of beter passend te laten zijn. De genoemde kansen hebben we gerubriceerd tot 17 soorten kansen. In de rubricering hebben we ons laten leiden door de punten die ook terugkomen in de Hervormingsagenda Jeugd.

Kansen om jeugdzorg te voorkómen danwel passend toe te wijzen: 1 Afbakenen en verduidelijken wat jeugdzorg is en wat niet: te zijner tijd implementeren van de handreiking en wetswijziging in afbakening reikwijdte en eventueel kan hierop ook vooruitgelopen worden.

2 Versterken pedagogische basis: met de partners uit de pedagogische basis in kaart brengen hoe zij gezamenlijk gehoord geven aan de opdracht om een pedagogische basis te vormen voor jeugd en gezinnen. Eventueel kan op onderdelen de pedagogische basis uitgebreid worden. Bijvoorbeeld via activiteiten in de voorschoolse leeftijd, ondersteuning rondom fase-overgangen in het leven, preventieve programma’s voor pedagogische vaardigheden en psychische flexibiliteit bij ouders.

Lokale initiatieven in de plan- of opstartfase die hier bij aansluiten: ▪ Extra preventieactiviteiten in kader van Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) ▪ Programma Kansrijk Enschede ▪ Nieuwe aanbesteding welzijnswerk ▪ Familiehuis, eerste 100 dagen ▪ Project “Relaties en opvoeden ”een vak apart

3. Stevige lokale teams: In de hervormingsagenda wordt gesproken over het belang van stevige lokale teams. Hierbij zijn een reeks concrete criteria genoemd. Voor een aantal criteria is er nog verbeterpotentieel, zoals de nabijheid van specialistische expertise als casussen complex worden, de samenwerking met andere verwijzers, het inzetten op collectieve oplossingen en zelf hulp bieden.

Lokale initiatieven in de plan- of opstartfase die hier bij aansluiten:

79

▪ Onderzoek naar de wijkteams / Ontwikkelagenda wijkteams: op basis van een brede scan wordt een ontwikkelagenda opgesteld voor doorontwikkeling van de wijkteams. Hier is ook een link naar de hervormingsagenda jeugd. ▪ Inzet POKgelden. Versterken dienstverlening kwetsbare inwoners ▪ Nieuwe verordening Jeugd

4. Verbinding aanpalende domeinen (Werk en inkomen, leerplicht, schuldhulp en armoede): Hoewel vanuit de wijkteams vanuit het gezin wordt gekeken, blijkt het in de Enschedese praktijk soms toch weerbarstig om gezamenlijk tot de beste aanpak voor een gezin te komen. De lijnen tussen de wijkteams en werk en inkomen kunnen nog wat korter. De hervormingsagenda adviseert een coördinator aan te wijzen als parallel aan jeugdzorg ook andere hulp wordt geboden in een gezin. Werken in fysieke nabijheid van elkaar noemen enkele wijkteammedewerkers die we spraken als stimulans om gemakkelijker samen te werken.

5. Samenwerking externe verwijzers verbeteren Naast de wijkteams zijn ook de GI en huisartsen belangrijke verwijzers. Door meer samenwerking met externe verwijzers, worden verwijzingen kwalitatief beter en passender en zijn ook minder verwijzingen nodig, omdat oplossingen in de sociale basis benut worden. Bij huisartsen zijn al veel poh’s werkzaam. Sinds kort is er ook een project Welzijn op recept gestart om de verbinding tussen sociaal domein en huisarts te verbeteren. Tussen de GI’s en wijkteams zijn er samenwerkingsafspraken. Beide partijen zien mogelijkheden hoe deze samenwerking verbeterd kan worden. Men weet elkaar niet goed te vinden en te benutten. Verschillende partijen benoemen de inzet van een coördinator externe verwijzingen als een manier om beter af te stemmen over de inzet van jeugdzorg.

Lokale initiatieven in de plan- of opstartfase die hier bij aansluiten: ▪ Pilot Welzijn op Recept bij huisartspraktijken

6. Verbinding jeugdzorg en onderwijs verder vormgeven Er zijn verschillende samenwerkingen met het onderwijs. Zo zijn er OJA-scholen en de inzet van IKC wijkcoaches, inzet schoolaanwezigheidsbeleid. Dit naar tevredenheid van wijkteams en onderwijs. Dit zou nog verder uitgebreid kunnen worden. Er zijn nog kansen voor meer verbinding met het voortgezet onderwijs. Met de afbouw van 3milieu-voorzieningen komen jeugdigen die destijds onderwijs kregen binnen de 3milieuvoorziening in het speciaal onderwijs terecht. Dit kan ook leiden tot extra jeugdzorgvragen in de onderwijssetting. Er is soms samenloop tussen passend onderwijs en jeugdwet. Mogelijk kan hier ook een integrale indicatie voor worden afgegeven.

Kansen om beter passende zorg te bieden: 7. Terugdringen residentiële zorg Op Twents niveau wordt gewerkt aan het terugdringen van residentiële zorg. Wat is er nu lokaal nog mogelijk om hierin extra te doen? In de veldgesprekken wordt genoemd dat er geïnvesteerd moet worden in plekken waar kinderen onvoorwaardelijk mogen zijn, als thuis wonen niet kan. Dan wordt doorplaatsen minder. Verder wordt het stimuleren van de ontwikkeling van alternatieve ambulante zorg voor residentieel verblijf genoemd. Naast een uitbreiding van het aanbod wordt ook goede triage bij de toegang genoemd zodat je in situaties waar nodig is tijdig wat zwaardere specialistische jeugdzorg inzet, waarmee je verblijfshulp kan voorkómen. Hier kunnen aanbieders ook hun specialistische kennis toevoegen.

80

8 Kwaliteitsverbetering en blijvend leren Op verschillende vlakken zien partijen kansen om iets te verbeteren in de kwaliteit van zorg of de rechtmatigheid van zorg en het borgen van kennis. De hervormingsagenda adviseert om te sturen op een cultuur van voortdurend leren bij professionals en instellingen. Binnen de verschillende disciplines gebeurt dit al (wijkteams, aanbieders). Kans is er in gezamenlijk leren bijvoorbeeld over een thema als op- en afschalen van zorg.

9 Kansen in inkoop en organisatie specialistische zorg Enschede koopt jeugdzorg samen met andere Twentse gemeenten regionaal in. Momenteel is men bezig met de strategische inkoop vanaf 2025. De inkoopstrategie is een middel van de gemeente om het zorglandschap te laten aansluiten bij de eigen visie. Het regionaal inkopen is een aanbeveling vanuit de hervormingsagenda omdat dit veel administratieve last scheelt bij aanbieders. Hiervoor is er een wetsvoorstel verbetering beschikbaarheid van zorg voor jeugdigen opgesteld waarin per zorgvorm de verplichting tot regionale samenwerking is opgenomen. In de regionale strategische inkoop worden alle vormen van jeugdzorg, ook de lichtere vormen ingekocht. Enschede is nauw betrokken bij dit strategische inkoopproces, maar moet hierin natuurlijk afstemmen met andere gemeenten. De lokale invloed is hier beperkt.

10 Escalatie voorkomen In Enschede is relatief veel crisiszorg. Bij complexe casussen is het zaak om tijdig partijen samen te brengen om escalatie te voorkomen. Hier zijn mogelijk kansen voor verbetering door dit te organiseren en regie-afspraken te maken. Bij complexe casussen wordt het belang genoemd om tijdig expertise in te vliegen of te consulteren.

11 Beperken zorgduur Er zijn in de veldgesprekken verschillende suggesties gekomen om de zorgduur te beperken. Bijvoorbeeld door bij erkende interventies een normering als richtlijn te hanteren. Het blijft uiteindelijk maatwerk, maar het kan wel een aanknopingspunt zijn om in een evaluatiegesprek naar te vragen. Een andere suggestie is om in sommige situaties eerder op te schalen naar zwaardere zorg, waardoor je uiteindelijk de zorgduur beperkt. Hiervoor moet scherper met elkaar gedefinieerd worden bij welke doelgroep, in welke situaties dit nodig is. Vanuit de hervormingsagenda wordt genoemd om afspraken te maken bij contractering zorgaanbieders hoe tijdens de looptijd op de gemiddelde contractduur wordt gemonitord en gestuurd.

12 Afschalen zorg Extra aandacht voor de evaluaties bij herindicaties bij verwijzers is ook een aandachtspunt. Door drukte kan dit nog wel eens erbij inschieten. Het werken met een vierogenprincipe bij verlengingen helpt mogelijk ook om onnodig een herindicatie te geven. Hier hebben wijkteams ruimte voor nodig. Als GI’s en gemeenten dichter op elkaar werken, elkaar beter kennen en vertrouwen is wellicht voor GI gemakkelijker om af te schalen naar wijkteams. Een andere suggestie is om in contracten met zorgaanbieders de verplichting op te nemen om in zorg ook af te schalen.

13 Versterken datagedreven werken en leren Het bedrijfsbureau van de gemeente Enschede kent al een team dat informatievoorziening verzorgt en dit ook ieder kwartaal met de teams bespreekt. Hier zou nog meer uit gehaald kunnen worden, door meer vraaggericht informatie te bieden en specifieke analyses te doen om inzicht te krijgen in bepaalde signalen/problematiek vanuit de praktijk. Ook kan er nog meer geleerd worden uit de data, bijvoorbeeld in sessies met professionals vanuit wijkteams, aanbieders, GI’s, huisartsen etc.

81

Kansen om de betaalbaarheid te vergroten:

14 Inefficiënties wegnemen Het wegnemen van inefficiënties en onnodige bureaucratie helpt te besparen. Er zijn enkele punten genoemd: zorgen voor een duidelijke route voor klachtenafhandeling van ouders, dit is lang niet altijd duidelijk. Aanbieders zien nog registratielast door volumetoekenning op minuten en verslaglegging op cliëntniveau.

15 Onnodige zware hulp voorkomen Soms wordt zwaardere hulp ingezet omdat lichtere hulp niet voorhanden is, terwijl dit net zo goed geschikt zou zijn. Uit de veldgesprekken komen hier enkele voorbeelden uit naar voren. Dit gaat vaak om specifieke situaties. Bijvoorbeeld zorg dat het speciaal onderwijs bekend is met voorliggende naschoolse mogelijkheden, zodat je voorkomt dat een school een ouder voor de vakantie doorverwijst naar dagbesteding via een indicatie. Of zet bij begeleiding van een omgangsregeling een taxi in, in plaats van begeleiding van een jeugdzorgbegeleider.

16 Schrappen Om kosten te besparen kan ook gekeken worden of er dingen die we doen, geschrapt kunnen worden. Een suggestie is om projecten langs te lopen en projecten te schrappen waarvan de effectiviteit uitblijft, of onzeker is. Een andere suggestie vanuit de veldgesprekken is om inefficiënte netwerkoverleggen te beperken of te besparen op ondersteunende diensten.

17 Versterken inkomstenkant De gemeente Enschede heeft sinds 2022 extra kosten vanwege de jeugdigen die met de wijziging van het woonplaatsbeginsel. Zij wordt hier ten dele voor gecompenseerd door het Rijk. Hier kan een lobby op gevoerd worden richting het Rijk. Daarnaast kwam uit één van de veldgesprekken naar voren dat het belangrijk is om jeugdzorgkosten niet alleen als ‘lasten’ te zien, maar ook als een investering in ‘toekomstige baten’. Kijk hiervoor breed over de domeinen heen naar effecten op Wmo-gebruik, Participatiewet, schuldhulpverlening.

7.4 LOKALE KANSEN: GOEDE VOORBEELDEN ELDERS In 2021 heeft het Verwey Jonkerinstituut onderzoek gedaan naar vijf gemeenten die in staat leken het lokale jeugdstelsel te transformeren en tegelijkertijd financieel beheersbaar te houden. In het onderzoek werd gezocht naar de succesfactoren76. Er bleek niet één of enkele specifieke succes- of faalfactoren te zijn. Zo was de jeugdzorg en ook de wijze van inkoop verschillend georganiseerd. Ook uit ander onderzoek kwam naar voren dat doelmatigheidsverschillen tussen gemeenten maar voor een klein deel toe te schrijven zijn aan verschillen in inkoopkenmerken77.

76

Sondeijker, M. et al (2021). Eigenwijs transformeren. Utrecht: Verwey Jonkerinstituut. Blank, J.L.T., Heezik, A.A.S. van en Valdmanis, V.G. (2023). Jongleren in de jeugdzorg. Empirisch onderzoek naar de relatie tussen inkoop en kostendoelmatigheid van de jeugdzorg in Nederlandse gemeenten. Delft: Stichting Instituut Publieke Sector Efficiëntie Studies 77

82

STABIELE VISIE, MONITOREN EN LEREND WERKEN, STEVIGE TEAMS, SAMENWERKEN OP BASIS VAN WEDERKERIGHEID EN VERTROUWEN Het Verwey Jonker instituut onderscheidt in haar onderzoek twaalf thema’s die, in samenhang en binnen de gegeven context, een belangrijke rol spelen. Dit zijn:

1. Een stabiele visie 2. Waarden en leidende principes door de jaren heen 3. Op een lerende manier werken 4. Een sterke basis in de eerste lijn waarin in wederkerig en langdurig wordt samengewerkt 5. Eerstelijnszorg is dichtbij vindplaatsen als onderwijs georganiseerd 6. Er is goede samenwerking met het brede sociale domein en de gespecialiseerde jeugdzorgaanbieders 7. Er is veel aandacht voor de professionaliteit en kwaliteit van de lokale teams 8. Professionals in de toegang hebben een groot mandaat 9. Specialistische jeugdzorgprofessionals zijn in de nabijheid van de basisteams 10. Er is aandacht voor normaliseren 11. Visies worden consequent en consistent doorgevoerd 12. De betrokken gemeenten vullen hun rol als opdrachtgever (al dan niet in samenwerking met de betrokken jeugdzorgregio) stevig in, maar op een betrouwbare en rechtvaardige wijze. Het risico is dat – zeker in tijden van financiële schaarste – gemeenten meer controle willen. De onderzochte gemeenten leren dat juist doorbouwen op vertrouwen van belang is. Zij werken samen vanuit een relationeel netwerkperspectief. Monitoring speelt overal een grote rol. Het zijn punten die veelal ook weer terugkomen in de Hervormingsagenda. LANGE ADEM, CONSEQUENTE STURING EN EEN BREDE INVESTERINGSAGENDA In november 2023 hielden we met vier G40 gemeenten een peerreview.

Allen geven aan te werken met een ‘hervormingsagenda’ of ‘investeringsagenda’. Een lange adem en consequente sturing zijn nodig. Het is ook nodig (veel) in gesprek te zijn. Het neerzetten van de verandering als een hervorming werkt beter dan alleen het benoemen van jeugdzorg als (financieel) probleem. Met een investeringsprogramma gaat het om het investeren in een goede context. Een context waarin gezond en veilig opgroeien makkelijker is. Het gaat dan niet meer alleen over Jeugdzorg. Maar ook over wonen & werken & onderwijs & gezonde leefomgeving. Ook in het gesprek dat wij voerden met het Nederlands Jeugdinstituut wordt het belang genoemd van gezamenlijk jeugdbeleid. Het is een makkelijke reflex om het in de jeugdzorg op te lossen, terwijl het antwoord meer zit in het gezamenlijk jeugdbeleid. Er valt in de jeugdzorg nog genoeg te doen, maar het advies vanuit NJI is om je vooral te richten op de omgeving en preventie. Om zo te voorkomen dat het escaleert en op de inrichting van de toegang. En vervolgens op de duurzame jeugdzorg met langdurige effecten want soms is jeugdzorg wel nodig. STEVIGE WIJKTEAMS, MEER ZELF, MINDER BESCHIKKEN In de peerreview met vier G40 gemeenten beschrijven twee van de vier gemeenten dat zij investeren in de lokale teams om meer zelf te doen en minder te beschikken.

Zij zien hierin dezelfde succesfactoren die de onderwijsjeugdzorg-arrangementen (OJA) op Enschedese scholen laten zien. Zoals in de nabijheid van jeugdigen en ouders werken, meer collectief ondersteunen en ouders en jeugdigen ondersteunen bij het gebruik van algemene voorzieningen. Beide gemeenten hebben er in de inkoop van jeugdzorg voor gekozen een deel lokaal in te kopen.

83

De keuze voor de investering is gebaseerd op de elementen: Werken in nabijheid van inwoners, investeren in het gezin in plaats een kind uit huis plaatsen voor behandeling en waar nodig stut en steun langdurig inzetten. JEUGDZORG ALS COMPLEX VRAAGSTUK, KLEIN BEGINNEN, SAMEN MET DE PRAKTIJK STAPSGEWIJS TESTEN Het landelijke team aanpak wachttijden jeugdzorg van VNG ziet toenemend gebruik van jeugdzorg net als de wachttijden in jeugdzorg als een complexe vraagstuk. Het landelijke Team Aanpak Wachttijden ondersteunt jeugdregio’s (waaronder eerder ook Twente) bij het duurzaam aanpakken van wachttijden én het concreet daarmee aan de slag gaan. Zij kijkt mee in de keuken van verschillende regio’s. Het landelijke Team Aanpak Wachttijden merkt op dat bij het werken aan grote, complexe veranderopgaven te weinig het perspectief van jeugdigen en hun ouders en van de uitvoerende professional wordt meegenomen. Nieuw beleid wordt vaak ingevoerd zonder het samen met de praktijk te ontwikkelen en zonder het stapsgewijs in de praktijk te testen. Dit maakt dat niet tijdig kan worden bijgestuurd met als gevolg dat (onvoorziene negatieve) gevolgen grote nadelige effecten hebben en veel tijd en geld kosten. Vaak ontstaat dan de neiging om hier centralistisch op in te grijpen, waardoor de vicieuze cirkel niet wordt doorbroken.

DATAGEDREVEN WERKEN, MAATWERK, MET PRAKTIJKWERKERS, LEERSESSIES Meer doen met en leren van data is een ander thema in de Hervormingsagenda Jeugd, de Twentse Regiovisie Jeugdzorg en ook in verschillende veldgesprekken. Hengelo zet hier expliciet op in. In gesprek met gemeente Hengelo zijn enkele adviezen op tafel gekomen. Om impact te maken met data is het advies om data te laten landen bij de praktijkwerkers die de data ook verzamelen en met hen te bekijken aan welke informatie zij behoefte hebben. Dus geen groot algemeen dashboard, maar maatwerk. Belangrijk om ook gezamenlijke sessies te organiseren om te leren van de data en hier vervolgens concrete verbeteracties uit te destilleren en ook weer met data te volgen (PDCA). Het is waardevol om ook goede data te verzamelen van jeugdigen en ouders. Zijn ze goed geholpen? Een jaarlijks algemeen cliëntervaringsonderzoek is te algemeen om echt te kunnen leren. Continu meten is de sleutel en dit ook samen met de verschillende betrokkenen bespreken en duiden.

84

8. WEGEN EN KOERSEN In de vorige paragraaf zijn de verbeterkansen terug te lezen die uit de verschillende veldgesprekken naar voren zijn gekomen. Verbeterkansen om jeugdzorg te voorkómen, beter passende jeugdzorg te bieden en de jeugdzorg betaalbaar te houden. Deze kansen werden gezien op verschillende vlakken van de jeugdzorg. We hebben deze kansen onderling tegen elkaar afgewogen

8.1 WERKWIJZE Om de verschillende verbeterkansen die uit de veldgesprekken naar boven

Criteria Draagt bij aan betaalbaarheid

kwam te wegen, hebben we met een diverse groep betrokkenen bij de

▪

Betaalbaarheid op korte termijn

jeugdzorg in Enschede, de zogenaamde strategiegroep, de verschillende

▪

Betaalbaarheid op lange termijn

verbeterkansen vanuit de veldgesprekken gewogen. Hiervoor hebben we

Zorgt voor minder jeugdhulpgebruik

eerst een aantal criteria opgesteld waarlangs we de verschillende

▪

Minder (intensief) op korte termijn

verbeterkansen wilden wegen. Iedere verbeterkans werd gescoord op de

▪

Minder (intensief) op lange termijn

verschillende criteria op een vierpuntsschaal van 0 t/m 3. Deze score

Is gemakkelijk uitvoerbaar

bepaalden de deelnemers van de strategiegroepjes in onderling gesprek in

▪

Eenvoudig uitvoerbaar

subgroepjes.

▪

Weinig investeringskosten

8.2 WEGING

Is draagvlak voor ▪

Sluit aan bij behoeften jeugdigen

De weging bracht naar voren dat niet alle criteria even onderscheidend zijn.

▪

Sluit aan bij visie op jeugdhulp

Zo scoorden vrijwel alle verbeterkansen hoog op draagvlak en scoorde

▪

Sluit aan bij hervormingsagenda

vrijwel geen van de verbeterkansen hoog op korte termijneffecten op

▪

Is breed gedragen onder

betaalbaarheid en jeugdzorggebruik of gemakkelijk uitvoerbaar. De quick wins waar voorafgaand aan het traject op gehoopt werd, bleken er niet echt te zijn.

professionals ▪

Relevant ▪

Voor alle verbeterkansen is een gemiddelde score berekend van de afzonderlijke criteria. Hierbij hebben we ieder criteria een gelijk gewicht

Is politiek/ bestuurlijk draagvlak voor

Sluit aan bij Enschedese problematiek

Overig

meegegeven. Bijna driekwart van de verbeterkansen kreeg een score tussen

▪

Is een bewezen effectieve oplossing

2 en 3. Een kwart kreeg een score tussen 1 en 2. Onder de laagst scorende

▪

Geen boemerangbeleid

verbeterkansen zijn ook verbeterkansen die iets doen aan betaalbaarheid zonder dat het jeugdzorggebruik afneemt, denk aan het versterken van de inkomenskant. Al met al geeft deze uitslag aan dat veel verbeterkansen als geschikt uit de bus komen en dat vooral in de prioritering gekeken kan worden: waar mee te beginnen? Tabel 8.2a toont verbeterkansen die maximaal scoren op 1) betere betaalbaarheid op lange termijn 2) minder jeugdzorggebruik en 3) eenvoudig uitvoerbaar / weinig investeringskosten.

85

Figuur 8.2a Gemiddelde score voor geschiktheid van een verbeterkans (0= ongeschikt, 3=zeer geschikt)

86

Tabel 8.2a Verbeterkansen met een maximale score (3) op drie afzonderlijke criteria. Betere betaalbaarheid lange

Minder jeugdzorggebruik lange

Eenvoudig uitvoerbaar en/of

termijn

termijn

weinig investeringskosten

▪

Afbakenen jeugdzorg

▪

Afbakenen jeugdzorg

▪

▪

Stevige lokale teams: expertise

▪

Stevige lokale teams: expertise

versterken ▪

Stevige lokale teams: versterken

versterken ▪

regierol ▪

Verbinding aanpalende

Afschalen zorg

Verbinding aanpalende domeinen

▪

Verbinding onderwijs-jeugdzorg

domeinen

(laagdrempelige toegang –

▪

Blijven leren (datagedreven)

normaliseren)

▪

Inkoopkansen benutten

▪

Verbeteren kwaliteit zorgaanbod

▪

Afschalen zorg

▪

Blijvend leren

▪

Versterken inkomenskant

▪

Inkoopkansen benutten

De suggestie vanuit de strategiegroep is om de verbeterkansen breed door te zetten in de strategie duurzame jeugdzorg. Hiervoor zijn zes lijnen voorgesteld waarbinnen vrijwel alle genoemde verbeterkansen een plek kunnen krijgen. Dit zijn: ▪

Vertrouwen op de kracht van ouders

▪

Investeren in opgroeien en opvoeden

▪

Stevige teams voor hulp aan jeugd en gezin

▪

Jeugdigen meer thuis in eigen omgeving laten opgroeien

▪

Toegankelijke en betaalbare zorg

▪

Goede samenwerking

87

BIJLAGEN BIJLAGE 1 BEGRIPPENLIJST Ambulante jeugdhulp of jeugdhulp zonder

Jeugdhulp waarbij een kind thuis woont en op afspraak hulp

Verblijf (OB1, OB2, OB3, OB4)

krijgt. Daarvoor komt een hulpverlener thuis, op school of het kind gaat naar een jeugdhulpaanbieder. In Enschede is de ambulante jeugdhulp verdeeld in vier soorten ondersteuningsbehoefte (OB’s): OB1: de jeugdige heeft ondersteuning nodig bij de uitvoering van dagelijkse handelingen en vaardigheden OB2: de jeugdige heeft ondersteuning nodig bij het voeren van regie over en uitvoering van dagelijkse handelingen en vaardigheden OB3: de jeugdige heeft specialistische/therapeutische ondersteuning nodig OB4: de inwoner heeft behandeling nodig (OZJT). De ondersteuning van type OB1,OB2,OB3 of OB4 wordt soms ook gecombineerd met verblijfszorg.

Beschikbaarheidsvoorziening

Het gaat hier om specifieke voorzieningen die gemeenten beschikbaar willen hebben in de regio, bijvoorbeeld weinig voorkomende, hoog specialistische 24-uurs zorg, crisisbedden, het coördinatiepunt spoedhulp (OZJT).

Consultatie en diagnostiek

Dienstverlening van zorgaanbieders voor de toegang. Bij consultatie wordt de zorgaanbieder geconsulteerd met vragen die de toegang heeft over de te behalen resultaten en de in te zetten ondersteuning. Diagnostiek betreft het onafhankelijk in kaart brengen van de problematiek van de inwoner en draagt bij aan de vraagverheldering door de toegang (OZJT)

Contractmanagement

Contractmanagers zijn verantwoordelijk voor de naleving van de contractafspraken tussen gemeente(n) en zorgaanbieders. (OZJT)

Crisismelding

Melding die verwijzers doen bij het coördinatiepunt Spoedhulp Jeugd Twente. Het coördinatiepunt zorgt voor de inzet van de juiste hulp bij crisissituaties bij kinderen, jongeren en hun gezin. (CSJT)

Driemilieusvoorziening

Dit is een vorm van een beschikbaarheidsvoorziening waarbij er sprake is van integrale afstemming en behandeling op verblijf, scholing/werk en vrijetijdsbesteding, waarbij de jeugdigen

88

vanwege hun problematiek een samenhangende behandeling krijgen. Dyslexiezorg

De zorg voor kinderen tot 13 jaar met ernstig enkelvoudige dyslexie (EED), dyslexiezorg, valt onder de Jeugdwet. Enkelvoudig betekent dat het kind naast dyslexie geen ggzstoornis, beperking of andere taal- of leerstoornis heeft die belemmerend is voor dyslexieonderzoek en/of -behandeling (NJI).

Externe verwijzers

Alle partijen die wettelijk gezien individuele jeugdhulpindicaties kunnen afgeven naast de gemeente (wijkteams). Dit zijn huisartsen, gecertificeerde instellingen, jeugdartsen, medisch specialisten en rechters.

Gecertificeerde instelling

Instellingen die voldoen aan een bepaald normenkader en gecertificeerd zijn om een jeugdbescherming of jeugdreclassering uit te voeren. Ook zijn zij wettelijke verwijzers naar jeugdhulp.

Gezinshuizen

In een gezinshuis woont een jeugdige bij één of twee gezinshuisouders, die meerdere kinderen tussen 0 en 24 jaar een thuis bieden. Ook kunnen er nog eigen kinderen van de ouders wonen (NJI).

Indicatie / beschikking

Kinderen kunnen alleen toegang krijgen tot maatwerkvoorzieningen als ze hiervoor een indicatie krijgen van een verwijzer. De indicatie wordt vastgelegd in een beschikking.

Jeugdbescherming

Verplichte hulp bij de opvoeding van kinderen. De uitvoering wordt gedaan door een gecertificeerde instelling.

Jeugdreclassering

Verplichte hulp voor jongeren die met de politie in aanraking zijn geweest en een proces-verbaal hebben gekregen. De uitvoering wordt gedaan door een gecertificeerde instelling.

Jeugdhulp

Jeugdhulp is hulp bij psychische hulpvragen, een verstandelijke beperking en/of opvoedproblemen. Jeugdhulp is bedoeld voor kinderen en jongeren tot 18 jaar, soms met uitloop tot 23 jaar (Regelhulp). Er is een onderscheid tussen jeugdhulp met en zonder verblijf.

Jeugdzorg

Jeugzorg is het geheel van jeugdhulp, jeugdbescherming en jeugdreclassering

Jeugdhulp met verblijf

Jeugdhulp waarbij een kind (tijdelijk) ergens anders woont. Bijvoorbeeld in een pleeggezin, een gezinshuis, zorgboerderij of een jeugdhulpinstelling.

Jeugdzorg Plus

Een vorm van gesloten jeugdhulp voor jongeren die niet bereikbaar zijn voor lichtere vormen van hulp. Zonder behandeling vormen zij een risico voor zichzelf of hun omgeving. JeugdzorgPlus wordt ingezet nadat een kinderrechter op verzoek

89

van een gecertificeerde instelling heeft vastgesteld dat er sprake is van ernstige problemen die een jongere in zijn of haar ontwikkeling bedreige (NJI) LTA zorg

Landelijk Transitie Arrangement. Gaat over zeer specialistische zorg met kleine cliëntaantallen, waarvoor regionaal geen alternatief aanwezig is. Hierover maakt VNG namens gemeenten afspraken met aanbieders (VNG)

Maatwerkvoorziening

Maatwerkvoorzieningen voorzien in individuele hulp wanneer vrij toegankelijke voorzieningen niet toereikend zijn. Hier is een beschikking voor nodig (NJI).

Onafhankelijke cliëntondersteuning

De cliëntondersteuner kan een gezin helpen bij het zoeken naar hulp en ondersteunen bij het voeren van gesprekken met professionals. Gemeenten zijn verplicht om onafhankelijke en gratis cliëntondersteuning beschikbaar te maken en cliënten en mantelzorgers te wijzen op de mogelijkheid deze te gebruiken (NJI).

Onderwijs Jeugdhulp Arrangementen (OJA)

Op een school met een Onderwijs Jeugdhulp Arrangement (OJA) werken onderwijs, jeugdhulpaanbieders en de gemeente samen. Het doel is om kinderen en jongeren die dat nodig hebben op tijd hulp te bieden. Zodat alle kinderen de kans krijgen zich zo goed mogelijk te ontwikkelen.

Overbruggingszorg

Zorg of begeleiding ter overbrugging van de periode tussen de verwijzing en het moment dat de gespecialiseerde jeugdhulp daadwerkelijk op gang komt.

Pedagogische basis

De pedagogische basis bestaat uit alle contacten, relaties en leefomgevingen die bijdragen aan het opgroeien en opvoeden van kinderen (NJI)

Praktijkondersteuner jeugd (POH-J)

Professional die de huisarts onder meer helpt bij het beoordelen van problemen van jeugdigen en hun ouders. De POHJ biedt daarnaast overbruggingszorg en kan ook lichte ondersteuning bieden en daarmee jeugdhulp voorkómen.

Residentieel verblijf

Residentiële jeugdhulp is een vorm van jeugdhulp met verblijf waarbij kinderen of jongeren op vrijwillige of gedwongen basis, (tijdelijk) dag en nacht buiten hun eigen omgeving verblijven, onder meer in leefgroepen en behandelgroepen (Richtlijnen jeugdhulp).

Sociale basis

Het geheel van informele sociale verbanden (buurten, groepen, verenigingen, netwerken, gezinnen) aangevuld en ondersteund vanuit de lokale overheid, organisaties, diensten en voorzieningen, die het mogelijk maakt dat inwoners de mogelijkheden hebben om te participeren in sociale relaties op

90

een manier die hun welzijn, capaciteiten en individueel potentieel verbetert (Movisie) Verlengde jeugdhulp

Verlengde jeugdhulp is hulp aan jeugdigen tussen de 18 en 23 jaar. Bijvoorbeeld als er na het 18e jaar nog hulp nodig is en die hulp niet vanuit een andere wet kan worden geleverd. Of omdat de behandeling nog doorloopt. Ook kan jeugdhulp doorlopen als deze wordt ingezet in het kader van een strafrechtelijke beslissing of jeugdreclassering (Stimulansz)

WVHS

Weinig Voorkomend Hoog Specialistische zorg. Valt onder beschikbaarheidsvoorzieningen. Kenmerkend voor WVHS is dat jeugdigen een ernstige meervoudige hulpvraag hebben.

91

BIJLAGE 2 OVERZICHT INITIATIEVEN VANUIT JEUGDZORGBUDGET OF MET MOGELIJKE IMPACT OP JEUGDZORG Doelen Kracht van Verenigingen 1. De inwoner doet mee in eigen wijk en versterkt daardoor zijn of haar netwerk. 2. Partijen in de wijk werken samen aan gezondheid en versterken de kracht van de wijk. 3. Er vindt een verschuiving plaats van 2e lijns-voorzieningen naar het voorliggend veld. 4. Terugdringen uitgaven Jeugdzorg

Doelgroep

Korte beschrijving

Kader

Status

Start

Bereikte resultaten

Kansen/ Aandacht

6 tot 14 jarigen met een sociale achterstand (lichte beperking, onder armoedegrens of moeite in sociale omgang)

Op vier plekken in de stad ontwikkelen (sport-)verenigingen alternatieve activiteiten passend bij de vereniging, voor inwoners met een lichte ondersteuningsvraag.

Jeugdwet

Regulier (vanaf 2024)

2019

Alle doelen worden bereikt

• Financieel rendement kan afnemen (meer preventieve deelname, andere instroom door meer bekendheid, achterblijvende uitstroom) • Instroom gaat niet meer zo hard als in begin, meer bekendheid genereren bij partners.Complexiteit van vragen bij wijkteams neemt toe waarvoor initiatief te licht wordt bevonden. • Aandacht voor maatwerk belangrijk om effect te sorteren • Werkwijze kan ook ingezet bij speeltuin, de bibliotheek, buurthuizen etc

Financieel in startjaar 2019: 108%, 2020: 124%, 2021: 135% Richtlijn was een potentiële besparing die minimaal gelijk was aan 125% van het gevraagde subsidiebedrag. Resultaten aannemelijk via evaluatie door gemeente Enschede. Besparing ca €110.000 per jaar

IKC Wijkcoaches versterkte inzet 1. Zo optimaal mogelijke ontwikkeling voor zoveel mogelijk kinderen 2. Het voorkomen van zwaardere inzet van jeugdzorg 3. Bevorderen van kansengelijkheid

0-12 jarigen (op kinderdagverblijf of basisschool)

De IKC wijkcoach kan vroegtijdiger signaleren en preventiever en normaliserender werken en lichte eerstelijns hulp effectiever inzetten. Op helft van Enschedese IKC’s zijn IKC wijkcoaches substantieel meer aanwezig op het IKC.

Programma Kansengelijkheid

Verlengde pilot en daarna onderdeel programm a Kansengeli jkheids?

2022

Positieve waardering betrokken partijen. Resultaten aannemelijk door evaluatie en enquetes door Wijkteams Enschede Effect op gemiddelde kosten voor jeugdzorg per leerling nog onbekend (wordt gemonitord).

• Structurele inbedding gewenst, vraagt tijd. • Kan nog extra effect sorteren de komende jaren. • Eventueel uitbreiding naar de andere 15 IKC’s?

92

Doelen Collectieve GGZ preventie 1. Het voorkomen dat kinderen van ouders met psychische problemen soms ook in combinatie met verslavingsproblemen) zelf psychosociale en /of psychiatrische problemen ontwikkelen. 2. Voorkomen van grote problemen bij broers en zussen van een zorgvragend kind. 3. Voorkomen dat gedragsproblemen bij kinderen verergeren of uitgroeien tot een gedragsstoornis 4. Preventie van depressie en angst bij jongeren. Begeleiding Leger des Heils 1. Beter benutten van algemene voorzieningen en daarmee de inzet van maatwerkvoorzieningen verminderen. 2. Ondersteuningsvraag van inwoner staat centraal 3. Ondersteuning kan vrijwel direct worden ingezet 4. Terugdringen uitgaven WMO en Jeugdzorg. 5. Drempels en “schotten” 5. verlagen binnen de keten en daarmee de administratieve lastendruk voor inwoners, partners en gemeente.

Doelgroep

Korte beschrijving

• Kinderen (12+) van ouders met GGZ of verslavingsproblematiek of met een broer of zus met een zorgvraag (ca 50 kinderen) • Kinderen met gedragsproblematiek en ouders (ca 20 ) Kinderen met depressie/angst (ca 15) .

Groepsaanbod en individuele interventies. Daarnaast ook consultatie en advies professionals.

• Inwoners van Enschede (gezinnen of individuen) uit de doelgroep van Leger des Heils die te maken hebben met meervoudige en complexe problemen

Een snelle start van ondersteuning bij inwoners en gezinnen die te maken hebben met multiproblematiek door de bestaande maatwerkvoorzieningen in te zetten als algemene voorziening.

Kader

Status

Start

Bereikte resultaten

Algemeen maatschappelijke voorzieningen

Regulier

2020

Onbekend uit aangeleverde stukken

Jeugdwet (voor het onderdeel jeugd)

Regulier (vanaf 2024)

2018

• Administratieve lastenverlichting voor zowel aanbieders als gemeente • Verlaging uitvoeringskosten (5,5u besparing wijkteams per kind) • Voorkomen verergering problematiek van inwoners • Er wordt ontschot ondersteuning ingezet Besparing tov systematiek inkoopmodel van 8% Besparing circa €175.000 per jaar.

Kansen/ Aandacht

• Risico dat aanbieders ook personen toegang geven die niet tot de doelgroep behoren (doordat ze zelf toewijzen). Risico ondervangen door duidelijke doelgroepomschrijvin g en afspraken over aantal te bedienen cliënten. • Kans voor meer thema;s om dit te doen? Tijdbesparing wijkteams – sneller helpen cliënten – besparen.

93

Doelen POH Jeugd 1. Verbeteren van de kwaliteit van de hulp voor ouders en jeugdigen in de huisartsenpraktijk 2. Voorkomen dat tweedelijns jeugdzorg moet worden ingezet. 3. Versterking van het netwerk 4. Ontlasten huisartsen 5. Terugdringen uitgaven Jeugdzorg

Doelgroep

Korte beschrijving

Kader

Status

Start

Bereikte resultaten

Kansen/ Aandacht

Jeugdigen/ouders die met een GGZ vraag bij huisarts komen

In 90 procent van de huisartspraktijken werkt een POH jeugd. Deze beoordeelt problemen, biedt lichte ondersteuning en overbruggingszorg bij wachten op gespecialiseerde zorg.

Jeugdwet en Hervormings agenda, Gezondheid (Menzis voor de huisartspraktijkkosten)

Regulier (2023)

2015 gestart, 2019 uitgebreid

• Tevreden huisartsen, ouders en jeugdigen (Evaluatie/enquetes vanuit gemeente Enschede/Thoon) • 65% zelf afgehandeld door POH, geen verwijzing • Uit landelijk onderzoek (AEF) een besparing vastgesteld

• Weinig kans op extra besparingen doordat al 90% een POH heeft. • Verbeterpunt wel: meer informatie uitwisselen (met toestemming van de cliënt, uiteraard) tussen wijkteam en POH, meer bekendheid van het centrale meldpunt, duidelijker afspraken maken over wederzijdse verwachtingen en terugkoppeling van in zorg genomen cliënten.

Omvang besparing niet berekend.

BSO+ 1. Meer inclusie doordat kinderen ondanks ondersteuningsbehoefte, deel kunnen nemen aan normale (wijk)voorzieningen. 2. Versterken van de wijkteams, door een voorziening toe te voegen waar behoefte aan is waardoor de administratieve lastendruk (indicatiestelling) vermindert. 3. Terugdringen uitgaven jeugdwet Mogelijk neveneffect: 4. Meer ouders zijn in gelegenheid om (meer) te gaan werken wat eventuele onafhankelijkheid bevordert.

Kinderen van 4 tot 12 jaar die wat extra’s vragen

• Drie BSO- groepen met BSO+-plekken op drie verschillende locaties in Enschede. • In de BSO+ groep is extra inzet van gekwalificeerd personeel. Het blijft wel opvang en geen zorg. • Verwijzing alleen door wijkteams (ipv bijv dagbesteding)

Jeugdwet

Pilotfase. Deze loopt tot eind 2023

sep-21

In tussenevaluatie wel al besparing (10%), maar wel relatief veel kinderen vanuit OJA. Hier krijgen aanbieders subsidie voor. Dit heeft impact op rendement BSO+Met name bezetting nog niet vol. Wel meer kinderen dan verwacht met kinderopvangtoeslag ipv medische indicatie (meer financieel voordeel)

• BSO loopt nog niet storm, niet echt kan om uit te breiden?+

Besparing in pilotfase circa €85.000 per jaar

94

Doelen Doelgroep Onderwijs Jeugdzorg Arrangementen (OJA) 1. Voorkomen van specialistische/ Ca 900 leerlingen complexe jeugdzorg (4+) van 5 2. Terugdringen uitgaven Jeugdzorg zorgintensieve 3. Toename effectiviteit op school scholen (productiviteitswinst, minder schooluitval) 4. Positieve bijdrage aan de ontwikkeling van kinderen

Tussenvoorzieningen 1. Jeugdigen (zie doelgroep) hebben een dak boven hun hoofd en kunnen volwaardig deelnemen aan de samenleving. 2. Voorkomen dat jongeren in de maatschappelijke opvang of Twentse Opvang Voorziening voor Twentse jongeren terecht komen

• Jongeren die uitstromen vanuit jeugdzorg; • Jongeren dak- of thuisloos zijn geraakt; • Thuiswonende jongeren met ambulante begeleiding die zelfstandig willen gaan wonen.

Korte beschrijving

Kader

Status

Eén hoofdaanbieder per school is verantwoordelijk voor alle jeugdzorg voor kinderen van de school. Samen met het onderwijs wordt preventieve jeugdzorg-ondersteuning ingezet (vroegtijdig, snel en effectief)/ Er wordt beschikkingsarm gewerkt en groeps-gewijs waar het kan.

Jeugdwet door samen met het onderwijs preventieve jeugdzorgon dersteuning in te zetten (vroegtijdig, snel en effectief)

Regulier (2023)

Meer woonplekken als een tussenstap naar zelfstandig wonen. Rol van gemeente hierin is soms een financiële impuls geven, zodat niet rendabele investeringen voor woningcorporaties toch voor deze groep beschikbaar komen.

SPUK huisvesting kwetsbare groepen en project Iedereen mag wonen.

Losse aanvraag

Start 2018

2020

Bereikte resultaten • Beter bereik (zorg-mijdende) ouders en jeugdigen. • Meer ondersteuning op school ipv bij hulpverlener. • Versterkt opvoedkundige klimaat op school. • Korte lijnen tussen school, hulp en ouders. • Positieve effecten voor ouders en kinderen. • Leerkrachten kunnen meer aandacht aan onderwijs geven. • Kosten voor jeugdzorg stijgen minder snel dan gemiddeld in E’de (verschuiving naar preventie). • In 2022, positief resultaat tov budget. Onduidelijk of het echt besparend is. In budget zitten ook kosten voor preventie. (MKBA onderzoek, raadsbrieven, kostenanalyse)

Kansen/ Aandacht Werkzame elementen elders inzetbaar? Deelname extra scholen mogelijk in beginperiode nog wat meer kosten dan baten?

Twee locaties toegevoegd, waarvan één voor herhuisvesting Kamerraad, de tweede locatie is vanaf 2023 beschikbaar

95

Doelen Woonstap 1. Jongeren uit laten stromen naar regulier wonen / dakloosheid voorkomen

Doelgroep

Korte beschrijving

Kader

Status

Jongeren van 18met lichte problematiek die leren opgroeien richting volwassenheid

Uitbreiding van beschikbare woonvoorzieningen en woonbegeleiding

Ondersteuning wijkteams

Project (tot eind 2024 dan structureel inbedden)

Start 2020

Jongeren van 18+

Bereikte resultaten Maatschappelijke besparingen, doordat er vaak minder intensieve ondersteuning en zorg ingezet hoeft te worden. Het rendement van WoonStAP raakt het sociaal domein breed (o.a. armoede, jeugdzorg, Wmo, maatschappelijke opvang) en soms niet-gemeentelijke onderdelen (o.a. zorgverzekering, justitie). [Uit agendaformulier B&W, niet duidelijke welke evaluatie]

Kansen/ Aandacht Onduidelijk of in deze ontwikkelfase al kosteneffectief, waarschijnlijk pas mogelijk vanaf 2024?

Besparing wel aannemelijk maar niet vastgesteld Welzijn op recept 1. Snellere toeleiding naar voorliggende voorzieningen in de gemeente. 2. Voorkómen medicalisering en hogere zorgkosten 3. De juiste zorg op de juiste plek voor inwoners 4. Huisartsen en professionals uit het sociaal domein vinden elkaar beter en sneller en hebben onderling afstemming over de inzet van zorg/ hulpverlening van inwoners. 5. Besparing tijd van de huisarts (relevant vanwege arbeidsmarktkrapte en werkdruk van huisartsen).

Inwoners met een vermoeden op psychosociale of financiële problematiek

Inzet op samenwerking en werkafspraken tussen met name de huisarts met de POH, het Wijkteam en de welzijnsorganisatie.

SPUK Gala POK middelen

Pilotfase

2023

Nog onbekend

Effect nog onbekend Kans om kosten te delen met zorgkantoor?

Vaste contactpersoon per huisartspraktijk vanuit wijkteams, inzet welzijnscoach Alifa en regisseur Welzijn op Recept (aanjagende rol), Thuisgekookt

96

Doelen Relaties en opvoeding: een vak apart 1. Minder complexe scheidingen 2. Voorkomen van leed en schade in het gezin en bij kinderen, waardoor op termijn (duurdere) zorg ingezet moet worden.

Doelgroep

Korte beschrijving

Kader

Status

Start

Bereikte resultaten

Kansen/ Aandacht

Gezinnen (in scheiding)

Preventieve gesprekken met ouder(s) gericht op relatie en opvoeding,

Ondersteuning wijkteams.

Pilotfase

2023

Nog onbekend

Net in opstart, resultaten voor een deel pas na enige jaren.

NPO gelden

Pilot (tot eind 2024)

2021

Jongeren vinden de huiskamers fijn en een aantal vraagt of deze ook in de vakanties open kan blijven.

Evaluatierapport niet ontvangen.

Onderzoeken in welke contexten in de wijk de systeemgerichte werkwijze uitgerold kan worden. Klantroutes in beeld brengen voor gezinnen met scheidingsproblemen Het signaleren en ontwikkelen van ondersteuningsaanbod voor scheidingen met wat daarin nog ontbreekt. Er worden relevante ketenpartners betrokken bij de aanpak.

Huiskamers op VO scholen 1. VO-leerlingen die thuis beperkt stimulerend klimaat ervaren na schooltijd opvangen en begeleiden

Schoolgaande jeugd (12+) die thuis een beperkt stimulerend klimaat ervaren

VO-leerlingen na schooltijd op vangen en begeleiden door jongerenwerk in huiskamers op school.

NB: Besparingsbedragen komen uit verschillende kalenderjaren en beogen meer een indicatie van de omvang, dan een exacte weergave te zijn.

97

Teksten Wijkteams, Strategie & Beleid Sociaal, Datum 9 november 2023

Aan dit document kunnen geen rechten worden ontleend 98