Document · PDF

Accountantsverslag 2024 - Gemeente Enschede Was Getekend

Raadsvergadering 2 juni 2025, gemeente enschedeBij agendapunt: Gemeenterekening 202416.716 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

Of de afzonderlijke veronderstellingen redelijk lijken, onderling afhankelijk en intern consistent zijn, en of de veronderstellingen redelijk lijken wanneer ze collectief of in samenhang met andere veronderstellingen worden beschouwd.

•

Of de veronderstellingen in de markt de waarneembare veronderstellingen op passende wijze weerspiegelen, met andere woorden: is er consistentie met de algemene economische omgeving en de economische omstandigheden in/bij de gemeente?

•

Of de veronderstellingen aansluiten op de (vastgestelde) plannen (besluiten) van de raad.

•

Of de veronderstellingen consistent zijn met de ervaringscijfers van de gemeente (met andere woorden: is historische informatie representatief voor toekomstige situaties?).

De grondexploitaties zijn door het college voor de jaarrekening 2024 opnieuw doorgerekend (geactualiseerd) en waar nodig zijn de verwachtingen bijgesteld, waarmee tevens is beoordeeld of het onderhanden werk in de jaarrekening op een juiste wijze is gewaardeerd, en of er mogelijk een (aanvullende) verliesvoorziening noodzakelijk is. Tussentijdse winstneming In lijn met de notitie ‘Grondbeleid in begroting en jaarstukken’ van de commissie BBV moeten gemeenten voor tussentijdse winstneming de ‘Percentage Of Completion methode’ (POC-methode) toepassen. Hierbij geldt dat gemeenten, indien aan een aantal voorwaarden is voldaan, tussentijds winst moeten nemen. Voor het toepassen van de POC-methode is het van belang dat uw gemeente het resultaat betrouwbaar kan schatten. Ook moet er sprake zijn van verkochte grond en gerealiseerde kosten.

Op grond van de POC-methode heeft uw gemeente in het boekjaar 2024 voor € 2,8 miljoen (2023: € 1,6 miljoen) aan tussentijdse winst genomen op de volgende grondexploitatiecomplexen: Brunink, Roombeek, BIW II, Euregiobedrijvenpark II, Versneld Modulair Bouwen, Kennispark, Moskee Wethouder Beversstraat, Usseler Mors en Eschmarkerveld. Belangrijkste bevindingen inzake waardering grondexploitaties Als onderdeel van de controle van de waardering van de bouwgronden in exploitatie voeren wij een risicoanalyse uit ter bepaling van het risicoprofiel van de individuele grondexploitaties en de hierdoor bestaande kans op een materiële fout in de waardering ervan. Hierbij betrekken wij de huidige boekwaarde, het geprognosticeerde resultaat, en de aard en omvang van de nog te realiseren baten en lasten (liggen hier bijvoorbeeld al contracten of overeenkomsten aan ten grondslag of niet). Naast de hiervoor genoemde elementen spelen bij de risicoclassificatie van de individuele projecten ook de aard van het project, de programmering en de doorlooptijd een belangrijke rol. Zo zorgt binnenstedelijke herstructurering (zoals project Centrumkwadraat) normaliter voor een grotere complexiteit, doordat de gemeente de bestaande ruimte herontwikkelt en dit type projecten hierdoor (financieel gezien) gevoeliger is voor risico’s dan volledig nieuw uit te leggen locaties.

Een langere doorlooptijd van de projecten zorgt voor een hoger risicoprofiel, doordat de schatting van kosten en opbrengsten van de projecten subjectiever is naarmate de doorlooptijd toeneemt. Op grond van onze risicoanalyse hebben wij geconcludeerd dat de grondexploitaties Centrumkwadraat, Eschmarkerveld, Leuriks-Oost en Oostkrans-Usseleres de belangrijkste projecten binnen uw gemeente zijn, deze hebben wij geselecteerd voor nadere controle. Van deze projecten hebben wij de aannemelijkheid van de nog te realiseren kosten en opbrengsten getoetst en is tevens de getroffen verliesvoorziening of de verantwoorde (tussentijdse) winstneming gecontroleerd. Gezien de omvang van de nieuwe grondexploitatie Eschmarkerveld hebben wij eveneens specialisten ingeschakeld bij het beoordelen van de toepassing van de juiste methodiek, de aannames, de berekeningen en de consistente toepassing van de betrokken modellen en/of de van toepassing zijnde financiële verslaggeving.

Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Aandachtspunten grondexploitaties In het accountantsverslag van vorig jaar is opgemerkt dat het bestemmingsplan voor het project Centrumkwadraat-Molenstraat Zuidzijde nog niet onherroepelijk was. Deze situatie is ook dit jaar onveranderd gebleven. De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State heeft op 5 februari 2025 een tussenuitspraak gedaan waarin is geoordeeld dat het bestemmingsplan gebreken bevat en herstel behoeft. Hierdoor is het bestemmingsplan nog steeds niet onherroepelijk. Deze situatie is wederom toegelicht in de jaarrekening. De situatie rondom het project ‘’Versnelling Cromhoff’’ is in de jaarrekening 2024 ongewijzigd gebleven. Versnelling Cromhoff behelst de herontwikkeling van een terrein dat oorspronkelijk bedoeld was voor bedrijfsontwikkeling, maar vanwege de focus op andere bedrijfslocaties niet verder is uitgewerkt. In 2021 is de gemeente gestart met onderzoek en gesprekken met externe partijen om de mogelijkheden voor ontwikkeling van deze locatie te verkennen, met name gericht op woningbouw, in lijn met de Omgevingsvisie 2022 van de gemeente. Eind 2022 werd de Woondeal ondertekend, waarin de locatie Cromhoff is opgenomen als woningbouwlocatie.

Bij de jaarrekening 2022 bleek dat, vanwege het ontbreken van een concreet plan voor woningbouw en het feit dat dit plan nog niet aan de raad was voorgelegd, het volgens het Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten (Bbv) niet mogelijk was om het project 'Versnelling Cromhoff' als zodanig te waarderen. Daarom werd de waardering in de jaarrekening gebaseerd op de oorspronkelijke bestemming, zijnde bedrijfslocaties. In 2024 is verdere voortgang geboekt met de totstandkoming van een samenwerkingsovereenkomst tussen de gemeente Enschede en Cromhoffpark B.V. voor de gebiedsontwikkeling Cromhoff. Cromhoffpark B.V. is een samenwerkingsverband tussen BPD Ontwikkeling B.V. en Koopmans Projecten B.V., gericht op de herontwikkeling van het Cromhoff terrein tot een aantrekkelijk woongebied. In de samenwerking is overeengekomen om een publiek-private samenwerking (PPS) op te richten, genaamd PPS Cromhoff B.V., waarin de gemeente en Cromhoffpark B.V. samen participeren.

Interne beheersing

Accountantsverslag Bijlagen 2024

Voorraad onderhanden werk (grondexploitatie) De gemeenteraad heeft op 12 mei 2025 ingestemd met deze overeenkomst en de oprichting van PPS Cromhoff B.V. Omdat het raadsbesluit na balansdatum wordt genomen en het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) verwerking zonder raadsbesluit niet toestaat, is deze ontwikkeling nog niet verwerkt in de jaarrekening 2024. De waardering is ongewijzigd gebleven. Daarnaast hebben wij voor de detailcontrole van de nieuwe grondexploitatie Eschmarkerveld specialisten ingeschakeld. Wij constateren dat de geplande fasering is afgestemd op een bestemmingsplan dat naar verwachting medio 2025 onherroepelijk wordt, maar waarvoor op dit moment nog een beroepsprocedure loopt. Daarnaast zijn er nog geen definitieve overeenkomsten gesloten met woningcorporaties, terwijl gesprekken wel gaande zijn. Ook staat de aanbesteding pas voor eind 2025 gepland, terwijl in de grondexploitatie al in 2025 gronduitgiften zijn opgenomen. Hierdoor bestaat het risico op vertraging in de planning, wat tot uitloop en extra rentelasten kan leiden. Impact op de jaarrekening 2024 is echter minimaal.

Ontwikkelingen uitgifte 2024 In 2024 bleef de verkoop van bouwgrond achter bij de begroting. Voor woningbouw was het doel om bouwrijpe grond voor 335 woningen te verkopen, maar uiteindelijk werd slechts grond voor 133 woningen verkocht. Dit resulteerde in een omzet van €4,4 miljoen, ten opzichte van de begrote € 7,2 miljoen. Ook de verkoop van bouwgrond voor bedrijven bleef sterk achter. Het doel was om 1,9 hectare uit te geven, maar slechts 0,1 hectare werd daadwerkelijk verkocht. Dit leidde tot een omzet van € 0,14 miljoen, waar oorspronkelijk € 2,7 miljoen was begroot. Een belangrijke oorzaak van de tegenvallende verkopen is het hanteren van een reserveringstermijn van één jaar, gecombineerd met de voorwaarde dat levering pas plaatsvindt na het verkrijgen van een omgevingsvergunning. Daarnaast had de aanpassing van de uitgiftevoorwaarden in 2023 naar aanleiding van het Didam-arrest nog een vertragend effect: de verkoop van gronden voor bedrijven lag destijds een half jaar stil, waardoor een deel van de verwachte verkopen naar latere jaren is doorgeschoven. De verkoop van bouwgrond voor kantoren bleef eveneens achter op de prognose. Waar 1.582 m² BVO aan grond beoogd was te verkopen, werd uiteindelijk 582 m² BVO verkocht. Dit resulteerde in een omzet van € 0,1 miljoen, vergeleken met de begrote € 0,3 miljoen.

Ondanks de vertraging in de verkopen merken wij op dat diverse projecten in stroomversnelling komen vanaf 2025. Gezien de verwachte toename in projectactiviteit vanaf 2025 adviseren wij om de begrotingsprognoses voor de komende jaren waar nodig te actualiseren en daarbij rekening te houden met de vertraagde doorlooptijden van verkooptrajecten.

Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

De uitgangspunten die in de grondexploitaties en dus in de jaarrekening 2024 zijn verwerkt, zijn door ons getoetst en als aannemelijk aangemerkt Wij hebben op grond van de door ons verrichte werkzaamheden inzake de waardering van de grondexploitaties vastgesteld dat uw gemeente: •

Beschikt over actuele ramingen van de nog te realiseren baten en lasten;

•

Beschikt over een deugdelijke onderbouwing van de gehanteerde uitgangspunten in de grondexploitaties;

•

Externe deskundigheid heeft ingeschakeld ter onderbouwing van de geraamde grondprijzen en grondopbrengsten;

•

Een niet onaannemelijk niveau heeft bepaald van de nog te maken planen civiele kosten. De uitgangspunten die in de grondexploitaties en dus in de jaarrekening 2024 zijn verwerkt, zijn door ons getoetst en als aannemelijk aangemerkt. Verder merken wij volledigheidshalve op dat wij voor de waardering van de grondexploitatie per 31 december 2024 de per die datum vastgestelde projectkaders en genomen besluiten betrokken hebben bij de controle van de waardering. Er is geen rekening gehouden met de effecten van eventuele toekomstige, nog vast te stellen, ambities van uw gemeente.

Interne beheersing

Accountantsverslag Bijlagen 2024

Fraude, integriteit, en naleving wet- en regelgeving De beoordeling door het college van burgemeester en wethouders van het risico van materiële fouten in de jaarrekening als gevolg van fraude of van het overtreden van wet- en regelgeving Bij onze controle vragen wij u jaarlijks inzicht te geven in de eigen inschatting van het risico dat de jaarrekening een materiële afwijking kan bevatten door fraude of het overtreden van wet- en regelgeving (corporate compliance), inclusief de aard, omvang en frequentie van de inschattingen, het proces dat u daarbij hanteert, en de communicatie daarover met het personeel en met de gemeenteraad. Tijdens deze gesprekken heeft uw organisatie aangegeven zich bewust te zijn van frauderisico’s, waaronder het belang van corporate compliance. In onze boardletter hebben wij uitgebreid gerapporteerd over fraude en integriteit, en de stappen die uw gemeente hierin heeft gezet. Geen wijzigingen in onze initiële inschatting van frauderisico’s en geen aanwijzingen voor fraude De primaire verantwoordelijkheid voor het voorkomen en detecteren van fraude berust bij het college, inclusief het invoeren en onderhouden van interne beheersingsmaatregelen voor de betrouwbaarheid van de financiële verslaggeving, de werking en efficiency van de bedrijfsvoering, en de naleving van de van toepassing zijnde wet- en regelgeving.

Als accountant verkrijgen wij een redelijke, maar geen absolute, zekerheid dat de jaarrekening als geheel geen afwijkingen van materieel belang bevat, als gevolg van fraude of fouten.

Bij fraude is het risico dat een afwijking van materieel belang niet ontdekt wordt groter dan bij fouten, doordat sprake kan zijn van samenspanning, valsheid in geschrifte, het opzettelijk nalaten transacties vast te leggen of verkeerd voorstellen van zaken, of het doorbreken van de interne beheersing. Onze controle is uitgevoerd met een hoge, maar geen absolute mate van zekerheid, waardoor het mogelijk is dat wij tijdens onze controle niet alle fouten en fraudes hebben ontdekt. Wij hebben de accountantscontrole professioneel-kritisch uitgevoerd en professionele oordeelsvorming toegepast, in overeenstemming met de Nederlandse controlestandaarden, ethische voorschriften en de onafhankelijkheidseisen. Fraude en integriteit Jaarlijks verkrijgen wij inzicht in de integriteitsmeldingen, die wij vervolgens doorspreken met uw coördinator integriteit. Wij hebben op basis van onze controle en de besprekingen geen fraudegevallen geconstateerd. Onze conclusie is voorts dat uw gemeente op een adequate wijze opvolging geeft aan geïdentificeerde integriteitskwesties, en hierover tijdig met ons in contact treedt.

Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Accountantsverslag Bijlagen 2024

Overige bevindingen Geen feitelijke niet-gecorrigeerde controleverschillen geïdentificeerd met betrekking tot de Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) De Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) is met ingang van 2013 van toepassing. Doelstelling van de wet is te verhinderen dat instellingen in de publieke en semipublieke sectoren rechtens in staat zijn bovenmatige bezoldigingen toe te kennen. In 2024 zijn er twee functionarissen nieuw opgenomen in de WNT verantwoording. Voor de controle van de verantwoording van deze nieuwe functionarissen hebben wij WNT-specialisten ingezet. Wij hebben geen fouten geconstateerd met betrekking tot naleving van de Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) en de publicatieverplichtingen van de WNT. Onze opdracht is ongewijzigd uitgevoerd Met de opdrachtbevestiging heeft u ons opdracht gegeven tot het controleren van de jaarrekening 2024. Naast de opdrachtbevestiging zijn bepalend (geweest) voor onze controle: •

• •

De reikwijdte van onze controle staat omschreven in de opdrachtbevestiging. Er is gedurende het verloop van de controle op geen enkele wijze sprake geweest van een beperking of wijziging in de reikwijdte van onze controle. Wij achten de reikwijdte van onze controle voor 2024 voldoende voor de doelstelling van onze controle. Het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (Bado). De controleverordening en het normenkader 2024, beiden door de gemeenteraad vastgesteld.

Onze communicatie met het management Wij hebben het management ter confirmatie een aantal schriftelijke bevestigingen gevraagd aangaande haar verantwoordelijkheden inzake de financiële verslaggeving. Wij hebben van het college van gemeente Enschede een ondertekende schriftelijke bevestiging bij de jaarrekening ontvangen. Geen meningsverschil met het college en het ambtelijk management of beperking in reikwijdte van de controle Er zijn geen meningsverschillen met het management geweest en er waren geen beperkingen tijdens het uitvoeren van onze controle. Naar onze mening is ons bij het uitvoeren van onze controleopdracht door het management en de medewerkers van de gemeente de volledige medewerking verleend en hebben wij volledige toegang tot de benodigde informatie gehad. Er zijn geen belangrijke wijzigingen in de verslaggevingsregels

De belangrijkste verslaggevingsgrondslagen van de gemeente zijn uiteengezet in de toelichting op de jaarrekening 2024, onder ‘Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling’. Wij hebben het door het college en het ambtelijk management toegepaste proces met betrekking tot belangrijke verslaggevingspraktijken geëvalueerd, en hebben gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd. Wij zijn van mening dat de verslaggevingsvraagstukken en de toegepaste inschattingen goed onderbouwd en redelijk zijn in finale jaarstukken, alsook consistent zijn gebruikt. Kwaliteit en transparantie van de jaarstukken Bij de jaarrekeningcontrole hebben wij vastgesteld dat uw jaarstukken 2024 voldoen aan de vereisten uit het BBV. Wij hebben bij onze werkzaamheden de jaarstukken integraal doorgenomen en hebben daarbij – naast de verenigbaarheid van jaarverslag en jaarrekening – vanuit het belang en begrip van de gebruikers van de jaarstukken vooral gelet op de toegankelijkheid en begrijpelijkheid van de daarin opgenomen toelichtingen en analyses.

Significante verslaggevingsgrondslagen en de toepassing hiervan zijn belangrijk voor de presentatie van de financiële positie en de resultaten van uw gemeente. Daarnaast vereisen zij van het management het toepassen van oordeelsvorming ten aanzien van moeilijke, subjectieve en complexe posities, vaak vanwege de noodzaak om inschattingen te moeten maken over het effect van zaken die inherent onzeker zijn.

Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Accountantsverslag Bijlagen 2024

Interne beheersing

Accountantsverslag 2024

Speerpunten Auditcomité Onderwerp

Boodschap

Onderhoud kapitaalgoederen

Het auditcomité heeft ons gevraagd om in onze controle extra aandacht te besteden aan de processen rondom de onderbouwing van het onderhoud van kapitaalgoederen. Het speerpunt richt zich specifiek op de vraag of de onderhoudsplannen voor infrastructuur, zoals wegen, bruggen, viaducten en riolen voldoende actueel en onderbouwd zijn, mede in het licht van veroudering en veranderende weersomstandigheden. Het doel is om te zorgen voor effectief beheer van deze infrastructuur en om te voorkomen dat achterstallig onderhoud leidt tot ingrijpende en kostbare hersteloperaties. Wegen en infrastructurele kunstwerken De gemeente Enschede stelt iedere vier jaar een Wegenbeleidsplan op om het beheer en onderhoud van wegen en infrastructurele kunstwerken systematisch aan te pakken. Het meest recente plan is in 2023 vastgesteld voor de periode 2024-2027. Dit plan wordt jaarlijks geactualiseerd om in te spelen op nieuwe ontwikkelingen en inzichten, met als doel een veilige, duurzame en functionele infrastructuur te waarborgen. Het beheer en onderhoud van wegen en infrastructurele kunstwerken is afhankelijk van een systematische benadering voor het identificeren van onderhoudsbehoeften. Wegen worden jaarlijks geïnspecteerd door een externe partij.

Deze inspecties zijn gebaseerd op de landelijke normen van CROW uit 2019, die momenteel als basis dienen totdat de nieuwe landelijke systematiek, de Beheersystematiek Verhardingen (BSV), volledig is ontwikkeld en geïmplementeerd . De resultaten van deze inspecties vormen de basis voor het onderhoudsplan dat als leidraad dient voor het plannen en prioriteren van onderhoudsactiviteiten. De uitkomst van deze schouwingen bepaalt welke werkzaamheden noodzakelijk zijn en waar de prioriteiten liggen. Gebieden met een hoog risico krijgen prioriteit in de planning en uitvoering van onderhoudswerkzaamheden. Gepland onderhoud wordt door de gemeente bijgehouden in een ‘live’ document dat jaarlijks wordt geactualiseerd. Wanneer gepland onderhoud in een bepaald jaar niet wordt uitgevoerd, blijft dit onderdeel van het overzicht. Echter, het document vermeldt momenteel niet sinds wanneer het onderhoud op de lijst staat. Daardoor is niet inzichtelijk of werkzaamheden structureel naar achter worden geschoven. Wij adviseren om in het overzicht per onderhoudsactiviteit het jaartal van eerste opname in het document op te nemen, zodat beter kan worden gemonitord of en hoe lang onderhoud wordt uitgesteld. In 2024 zijn alle wegen, fietspaden en voetpaden in Enschede geïnspecteerd. De resultaten van deze inspecties zijn vastgelegd in het beheersysteem.

Begin 2025 is een nieuwe inspectieronde uitgevoerd voor alle wegvakken, waarvan de afronding wordt verwacht medio 2025. Bruggen en andere infrastructurele kunstwerken worden periodiek geïnspecteerd door een externe partij, waarbij de frequentie van deze inspecties is afgestemd op de leeftijd van de kunstwerken, doorgaans om de vijf jaar. Dit is tevens vastgelegd in het beheersysteem van de gemeente. Daarnaast speelt Twente Milieu een ondersteunende rol door tijdens het schoonmaken van de kunstwerken inspecties uit te voeren en klein onderhoud te verrichten. Dit draagt bij aan het behoud van de netheid en functionaliteit van deze kunstwerken. Wij concluderen dat de gemeente Enschede een gedegen aanpak heeft voor het beheer en onderhoud van wegen en infrastructurele kunstwerken, zoals vastgelegd in het Wegenbeleidsplan. Hierbij worden consistent periodieke inspecties voor uitgevoerd. Om de effectiviteit van het onderhoudsprogramma te verbeteren, adviseren wij het gebruik van geavanceerde data-analyse en innovatieve sensortechnologieën verder te onderzoeken, waarmee real-time monitoring mogelijk wordt en onderhoudsbehoeften eerder gesignaleerd en efficiënter ingepland kunnen worden. Tot slot begrijpen wij dat de gemeente al bezig is met het onderzoeken van manieren om de plannen van verschillende afdelingen en projecten beter te integreren en synchroniseren.

We adviseren om deze inspanningen verder uit te werken.

Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Accountantsverslag Bijlagen 2024

Speerpunten Auditcomité Onderwerp

Boodschap

Onderhoud kapitaalgoederen (vervolg)

Riolering Het onderhoud en beheer van de riolering in Enschede wordt geleid door het beleidskader dat is vastgelegd in het Water- en Klimaatadaptatieplan (WeK) 2022-2026, dat in 2021 is vastgesteld. Na de aanleg van nieuwe riolering wordt er een camera-inspectie uitgevoerd om de initiële conditie vast te leggen. Deze eerste inspectie dient als een basisreferentie voor toekomstige beoordelingen. De eerstvolgende controle vindt plaats wanneer de riolering 30 jaar oud is. Na de 30-jarige inspectie worden de rioolbuizen elke zeven jaar opnieuw geïnspecteerd. Daarnaast wordt jaarlijks een deel van de rioleringen geïnspecteerd door Twente Milieu. Dit reguliere controleproces zorgt ervoor dat eventuele verslechteringen of problemen tijdig worden gedetecteerd en aangepakt. De resultaten van deze inspecties stellen de gemeente in staat om te bepalen waar renovaties en herstelwerkzaamheden aan de riolering nodig zijn, en worden meegenomen in de actualisatie van het meerjarenonderhoudsplan. Een essentieel onderdeel van het onderhoudsbeleid van de gemeente Enschede is het gebruik van een risicomatrix. Deze matrix is ontwikkeld om potentiële risico's binnen de riolering, wateroverlast en grondwater te beoordelen. De matrix categoriseert risico's in zes ernstniveaus, variërend van zeer klein tot zeer ernstig, en vergelijkt deze met de waarschijnlijkheid van een incident met gevolgen.

Door deze aanpak kan de gemeente prioriteit geven aan risico’s die als hoog, zeer hoog, of extreem hoog worden beschouwd. De prioritaire aanpak van deze risico’s is afgestemd met de gemeenteraad en vastgelegd in het Water- en Klimaatadaptatieplan. De risicomatrix wordt bij elke nieuwe cyclus van het Water- en Klimaatadaptatieplan opnieuw geëvalueerd en herzien. Daarbij zijn ook specifiek de gevolgen van wateroverlast meegenomen voor woningen die zijn gebouwd vóór 1993 (zoals in Enschede West). Deze risico’s zijn in de matrix ingeschat op een schaal van ‘klein’ tot ‘ernstig’. Daarnaast voert de gemeente Enschede jaarlijks verschillende bodem- en grondverontreinigingsonderzoeken uit voor het detecteren van potentiële problemen, zoals wegverzakkingen. In gevallen van verzakkingen wordt de riolering gecontroleerd om te bepalen of er onderhoud nodig is. Op basis van de informatie over het onderhoud en beheer van de riolering in Enschede, concluderen we dat de gemeente een gedegen en risicogericht beleid hanteert, zoals beschreven in het Water- en Klimaatadaptatieplan. Extreme weersomstandigheden en crisisbeheer De gemeente neemt deel aan het Twents Waternet, een samenwerkingsverband tussen Twentse gemeenten, het waterschap, de provincie en Vitens.

Binnen dit verband is een klimaatatlas ontwikkeld, die de effecten van hevige neerslag, droogte, hittestress en overstromingen in kaart brengt. Hoewel een landelijke stresstest om de zes jaar verplicht is, voert Enschede vaker simulaties uit om wateroverlast te analyseren. Deze frequentie hangt af van verschillende factoren, zoals inspecties, incidenten, de GRIP en roulatie. De samenwerkingsverband zien wij als een positieve ontwikkeling. Daarnaast hebben we vastgesteld dat de gemeente Enschede een calamiteitenplan heeft opgesteld voor riolering. Ook hebben wij begrepen dat de gemeente, in opdracht van de burgemeester, werkt aan een calamiteitenplan voor extreem weer. Naar verwachting is dit plan medio 2025 gereed. In het geval van een incident wordt de omvang van de crisisorganisatie bepaald door het Gecoördineerde Regionale Incidentbestrijdingsprocedure (GRIP), dat helpt bij het coördineren van de samenwerking met externe partijen zoals de veiligheidsregio, brandweer, en politie. Na elke calamiteit vindt er een evaluatie plaats om te beoordelen of de respons adequaat was en waar verbeteringen mogelijk zijn. Zo heeft de gemeente naar aanleiding van de extreme regenbuien in Enschede West in de zomer van 2024 en extern onderzoek laten uitvoeren naar een korte termijn (ca. 2 jaar) aanpak tegen wateroverlast.

Daarnaast loopt er momenteel een onderzoek van de Onderzoeksraad naar de veiligheid ten aanzien van wateroverlast in Enschede West, hun rapport volgt naar verwachting in november 2025. Uit bovenstaande leiden wij af dat de gemeente Enschede een sterke betrokkenheid en proactieve houding toont ten aanzien van crisisbeheer en de aanpak van de gevolgen van extreme weersomstandigheden.

Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Accountantsverslag Bijlagen 2024

Speerpunten Auditcomité Onderwerp Boodschap Speerpunt Subsidies

Het auditcomité heeft ons gevraagd om in onze controle extra aandacht te besteden aan de processen rondom de verantwoording van subsidie ontvangende partijen. Dit speerpunt richt zich op de vraag of de subsidies op een onderbouwde, tijdige en correcte wijze worden afgehandeld. Hieronder presenteren wij de observaties en aanbevelingen op basis van onze analyse. Tijdigheid In overeenstemming met artikel 12 en artikel 23 van de Algemene Subsidieverordening van de gemeente Enschede 2022 dient de gemeente binnen 13 weken na ontvangst van de volledige aanvraag te beslissen over de subsidieaanvraag en subsidievaststelling, tenzij anders vermeld in de bijzondere subsidieverordening. In het kader van de evaluatie van het subsidieproces hebben wij, in aansluiting op de artikelen uit de Algemene Subsidieverordening, een analyse uitgevoerd op het lijstwerk dat wij vanuit de ambtelijke organisatie hebben ontvangen. Dit betreft een uitdraai vanuit het systeem met hierin de vastgelegde processtappen. De uitgevoerde analyse is gebaseerd op een cijfermatige benadering (data-analyse) waarbij uitsluitend beschikbare data uit boekjaar 2023 is gehanteerd. Het is belangrijk om op te merken dat de betrouwbaarheid van de ontvangen gegevens niet specifiek is getoetst. Dit betekent dat de kwaliteit en validiteit van de data zoals ontvangen niet zijn geverifieerd.

Bij de uitvoering van deze analyse dient de kanttekening te worden gemaakt dat er verschillende factoren zijn die mogelijk hebben geleid tot uitloop in het subsidieproces. Deze uitloop kan van invloed zijn op de gepresenteerde totalen en de uiteindelijke uitkomsten van de analyse. Het is daarom raadzaam om bij de interpretatie van de data rekening te houden met deze mogelijkheden. Uit de verrichte data-analyse op het subsidieproces komen de volgende observaties: • De gemiddelde tijd tussen het ontvangen van een subsidieaanvraag en het stellen van aanvullende vragen of het versturen van de verleningsbeschikking is 17 weken in 2023. In 22,5% van de gevallen was dit langer dan 13 weken. Dit is langer dan de gestelde termijn in de Algemene Subsidieverordening, behoudens bijzondere gevallen (Figuur 1). • De gemiddelde tijd tussen de aanvraag voor vaststelling van de subsidie en het stellen van aanvullende vragen of het versturen van de vaststellingsbeschikking is 11 weken in 2023. In 29,4% van de gevallen was dit langer dan 13 weken, hetgeen eveneens langer is dan de gestelde termijn in de Algemene Subsidieverordening, met uitzondering van specifieke omstandigheden (Figuur 2). • Voorts zijn bij 4% van de subsidieaanvragen aanvullende vragen gesteld aan de subsidie ontvangende partij en 5% van de totale subsidieaanvragen is afgewezen.

Tevens is bij 9% van de aanvragen een herziene verleningsbeschikking opgesteld. • Ten slotte bedraagt de gemiddelde tijd tussen de ontvangst van de subsidieaanvraag en de registratie hiervan gemiddeld 8 dagen, wat gelijk is aan de tijd tussen de ontvangst van de vaststellingsaanvraag en de registratie van de vaststelling.

Figuur 1: Visualisatie van de tijd tussen de ontvangst van de subsidieaanvraag en het stellen van aanvullende vragen of het versturen van de verleningsbeschikking.

Deze observaties wijzen mogelijk op een aantal aandachtspunten binnen het subsidieproces en onderstrepen de noodzaak tot verdere analysering van de gegevens in het kader van de tijdigheid. Vanuit de ambtelijke organisatie hebben wij begrepen dat zij voornemens zijn om de datakwaliteit van het vastleggen van (alle) processtappen in het systeem nader te onderzoeken, zodat de betrouwbaarheid van de data en de inzichten hieruit verbeteren. Vervolgens is de organisatie voornemens om hierop monitoring in te richten. Figuur 2: Visualisatie van de tijd tussen de ontvangst van de vaststellingsaanvraag en het stellen van aanvullende vragen of het versturen van de vaststellingsbeschikking.

Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Accountantsverslag Bijlagen 2024

Speerpunten Auditcomité Onderwerp Boodschap Speerpunt Subsidies

Correctheid Tijdens de procesbesprekingen hebben wij van de ambtelijke organisatie begrepen dat de tijdigheid van de subsidieafhandeling ambtelijk wordt gemonitord middels Case Load. Dit rapport is ingericht om effectief naderende deadlines te signaleren. Daarnaast worden tussentijdse uitgaven aan subsidies gemonitord door middel van gesprekken of rapportages, hetgeen bijdraagt aan een transparante verantwoording. Met ingang van 12 maart 2024 heeft de gemeente Enschede een sanctiebeleid geïmplementeerd voor de subsidie ontvangende partijen. Dit beleid is ontworpen om de naleving van de regels te bevorderen en tegelijkertijd rechtvaardigheid te waarborgen. Herhaaldelijke niet-naleving van termijnen, oftewel het te laat ontvangen van documentatie met betrekking tot subsidieverlening en subsidievaststellingen, bemoeilijkt het subsidieproces en vergroot de benodigde ambtelijke capaciteit. Zoals gerapporteerd in onze boardletter zijn binnen het subsidieproces geen observaties geconstateerd, binnen het proces is sprake van voldoende functiescheiding. Onderbouwing Tijdens de jaarrekeningcontrole is een deelwaarneming uitgevoerd op de subsidielasten zoals opgenomen in de jaarrekening. Deze controle heeft aangetoond dat er geen afwijkingen zijn geconstateerd met betrekking tot artikel 20 van de Algemene Subsidieverordening.

Subsidies van € 125.000 of meer dienen te zijn voorzien van een controleverklaring, en bij subsidies van € 500.000 of meer is ook de jaarrekening voorzien van een controleverklaring. In de deelwaarnemingen zijn geen discrepanties vastgesteld. Concluderend Op basis van onze werkzaamheden naar de verantwoording door subsidie ontvangende partijen, kunnen we concluderen dat de processen rondom de afhandeling van subsidies over het algemeen adequaat zijn ingericht. Binnen het proces is sprake van een voldoende functiescheiding en de huidige procedures waarborgen de correctheid van de subsidieafhandeling. Ondanks deze positieve observaties zijn aandachtspunten geïdentificeerd met betrekking tot de tijdigheid van de afhandeling van subsidieaanvragen en vaststellingen. Wij adviseren de gemeente Enschede om de volgende stappen te overwegen ter verbetering van het subsidieproces: • Het inrichten van een periodieke monitoring control op de doorlooptijden van subsidieaanvragen en vaststellingen. Het in kaart brengen van eventuele uitloop en het analyseren van de oorzaken hiervan stelt de gemeente in staat om gerichte maatregelen te nemen. De verrichte analyse geeft een eerste indicatie van de huidige situatie en biedt een basis voor doorontwikkeling van monitoring van dit proces.

Vanuit de ambtelijke organisatie hebben wij begrepen dat zij voornemens zijn deze monitoring verder op te gaan pakken. • Daarnaast wijzen het aantal verzoeken om aanvullende gegevens, de afwijzingen van subsidieaanvragen en het opstellen van herziene beschikkingen op inefficiënties binnen het subsidieproces. Deze factoren kunnen leiden tot vertragingen en een verhoogde werkdruk voor de ambtelijke organisatie. Om deze problemen te verhelpen, adviseren wij om de voorlichting en ondersteuning voor subsidieaanvragers te verbeteren. Een hogere kwaliteit van de aanvragen kan resulteren in minder verzoeken om aanvullende gegevens, minder afwijzingen en een snellere afhandeling, wat de efficiëntie van het subsidieproces ten goede zal komen.

Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Accountantsverslag Bijlagen 2024

Belangrijkste bevindingen voor de interne beheersing vanuit de controle van het boekjaar 2024 Boardletter 2024, toegespitst op de interne (financiële) beheersing Als onderdeel van de jaarrekeningcontrole hebben wij in het najaar van 2024 een interim-controle uitgevoerd. Deze interim-controle was primair gericht op de opzet, het bestaan en de werking van maatregelen van administratieve organisatie en interne beheersing, voor zover van belang voor onze controle op de betrouwbaarheid en rechtmatigheid van de in de jaarrekening opgenomen gegevens. Voor de bevindingen van de interim-controle verwijzen wij naar onze boardletter 2024 gedateerd d.d. 28 november 2024. In de boardletter hebben wij een aantal aandachtspunten voor het opstelen controleproces van de jaarrekening 2024 benoemd. Als onderdeel van onze werkzaamheden voor de jaarrekening zijn wij nagegaan of deze aandachtspunten voldoende zijn opgevolgd. Voor zover de opvolging en/of onze controle ervan hiertoe aanleiding geven, hebben wij onze bevindingen in dit accountantsverslag bij het betreffende onderwerp verwerkt. In de boardletter hebben wij onder andere gerapporteerd over het EU-aanbestedingsproces, de rechtmatigheidsverantwoording, de ontwikkelingen op de markt ten aanzien van de waardering van de grondexploitatie en de automatiseringsomgeving.

Over de EU-aanbestedingen, de implementatie rechtmatigheidsverantwoording en de grondexploitatie hebben wij in het voorgaande hoofdstuk gerapporteerd. Hiernaast gaan wij nader in op de automatiseringsomgeving. Betrouwbaarheid en continuïteit van de automatiseringsomgeving inclusief cybersecurity In de boardletter 2024 hebben wij u onze bevindingen gerapporteerd met betrekking tot de IT-omgeving en cybersecurity-maatregelen van de gemeente Enschede. Sinds boekjaar 2024 heeft de gemeente Enschede een nieuwe externe IT-auditor voor het afgeven van haar 3402 rapport (‘IT-auditor’). Het afgelopen jaar hebben wij diverse gesprekken gevoerd met het IT-bedrijf van de gemeente Enschede en uw externe IT-auditor om te komen tot een juiste scope en diepgang van de IT-audit.

Op basis van deze gesprekken en de ontvangen ISAE3402 type 1 en 2 verklaring hebben wij vastgesteld dat de IT-audit die door uw huidige ITauditor wordt uitgevoerd een solide basis biedt voor onze controle van de jaarrekening 2025 en verder (in ongewijzigde situatie). De geconstateerde detailbevindingen in voorgaande jaren zijn opgevolgd door het IT-bedrijf van de gemeente Enschede of de risico’s zijn door uw IT-auditor met aanvullende werkzaamheden voldoende gemitigeerd. Wij integreren de ISAE3402 in ons auditproces, waarbij onze doelstelling is om vanaf boekjaar 2025 zoveel mogelijk te steunen op de relevante systemen van Gemeente Enschede, waarbij we voor wat betreft de ITGeneral Controls gebruik zullen maken van het ISAE3402 type II rapport van uw IT-auditor. Dit alles zal bijdragen aan een gestructureerde en effectieve controleaanpak. Evaluatie opstel- en controleproces Medio 2024 hebben wij met de ambtelijke organisatie het opstel- en controleproces van de jaarrekening 2023 geëvalueerd, en waar nodig aanscherpingen verwerkt in het interne ‘draaiboek’ voor het opstelproces en de werk- en planningsafspraken voor de jaarrekening. Met deze aanpassingen is het proces verder geoptimaliseerd en is de controle binnen de afgesproken planning afgerond.

Memoriaalboekingen Memoriaalboekingen zijn (correctie)boekingen die niet via de reguliere boekingsgang plaatsvinden. Deze boekingen zijn hierdoor in opzet meer risicovol en daarom besteden wij bij onze controle extra aandacht aan deze boekingen. In onze boardletter hebben wij de aanbeveling opgenomen om naast de werkafspraken in het proces ook afgedwongen functiescheiding aan te brengen in de financiële administratie tussen het aanmaken en verwerken van memoriaalboekingen, waarbij tevens een zichtbare interne controle wordt uitgevoerd op de memoriaalboeking alvorens deze definitief wordt verwerkt. Om de controle zo efficiënt en effectief mogelijk uit te voeren, en toe te spitsen op het specifieke risico en karakter van memoriaalboekingen, hebben wij gebruikgemaakt van een data-analyse tool. Hierbij hebben wij met data-analyse een diepgaande en risicogerichte analyse uitgevoerd van deze in opzet meer risicovolle boekingen. Hieruit zijn geen onjuistheden, onrechtmatigheden of anderszins bijzonderheden gebleken.

Het opstel- en controleproces is door een goede samenwerking prettig verlopen. De maandelijkse besprekingen tussen de ambtelijke organisatie en ons controleteam heeft hier een belangrijke rol in gehad, en deze gesprekken zullen wij volgend jaar wederom voeren. Hiermee blijven we nauw met elkaar in contact en worden eventuele vraagstukken tijdig met elkaar gedeeld. Met het oog op verdere optimalisatie van het opstel- en controleproces van de jaarrekening hebben wij in deze rapportage in het hoofdstuk van de rechtmatigheidsverantwoording enkele aanbevelingen voor het proces opgenomen. Medio 2025 evalueren wij – mede op basis van de actualisatie van de risicoanalyse voor de jaarrekening 2025 – wederom gezamenlijk het proces om te bepalen op welke terreinen/aspecten verdere verbeteringen in het opstel- en controleproces van de jaarrekening mogelijk zijn.

Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Accountantsverslag Bijlagen 2024

Bijlagen

Accountantsverslag 2024

A1 - Niet-gecorrigeerde controleverschillen In de onderstaande tabel is een overzicht opgenomen van de niet-gecorrigeerde controleverschillen groter dan de rapporteringstolerantie van € 990.000.

•

Aard van de fouten

Getrouwheid

Effect niet-gecorrigeerde controleverschillen voorgaande periode

€0

Effect niet-gecorrigeerde controleverschillen huidige periode

€0

Totaal getrouwheidsfouten

€0

Wij hebben van het college een schriftelijke bevestiging bij de jaarrekening ontvangen, waarin het college het bovenstaande heeft bevestigd. Dit houdt in dat eventuele niet-geconstateerde en daardoor niet-gecorrigeerde afwijkingen, zowel individueel als in totaal, in het kader van de jaarrekening niet materieel zijn. Het college heeft tevens bevestigd geen kennis te hebben van andere niet-gecorrigeerde afwijkingen.

Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Accountantsverslag Bijlagen 2024

A2 - Onzekerheden in de controle In de onderstaande tabel is een overzicht opgenomen van de onzekerheden groter dan de rapporteringstolerantie van € 990.000.

•

Aard van de onzekerheden

Getrouwheid

De gemeente Enschede heeft een overlopende post (vordering) opgenomen van € 1,6 miljoen inzake SiSa-regeling H4. De bestedingen 2024 inzake H4 zijn in totaal € 3,2 miljoen, volgens de beschikking is de maximale subsidie € 1,6 miljoen. Het is nog onzeker of de bestedingen boven het toegezegde bedrag worden uitgekeerd voor het ministerie, dit is afhankelijk van de vrijgekomen middelen (vanuit gemeenten met lagere bestedingen) en het uitkeringsplafon, mogelijk worden de vrijgekomen middelen nog naar rato worden verdeeld over de gemeenten met hogere bestedingen dan initieel beschikt.

€ 1.618.600

Totaal onzekerheden in de controle getrouwheid

€ 1.618.600

Wij hebben van het college een schriftelijke bevestiging bij de jaarrekening ontvangen, waarin het college het bovenstaande heeft bevestigd. Het college heeft tevens bevestigd geen kennis te hebben van andere onzekerheden.

Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Accountantsverslag Bijlagen 2024

A3 - Tekortkomingen in de toelichtingen Onze controlestandaarden vereisen dat wij afwijkingen van materieel belang in de toelichting signaleren om de gemeenteraad in staat te stellen een inschatting te maken van de gevolgen daarvan voor de jaarrekening. De tabel hierna bevat een weergave van díe onderwerpen uit de toelichting waarvan wij denken dat de gemeenteraad deze nader dient te beoordelen. Toelichting

Bron van de toelichtingsvereiste

Kwantitatieve of kwalitatieve overwegingen

Geen resterende afwijkingen geconstateerd met betrekking tot de toelichtingen in de jaarstukken.

n.v.t.

Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Accountantsverslag Bijlagen 2024

Accountantsverslag 2024

B - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2024 Op grond van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden, artikel 5, lid 4, rapporteren wij in dit accountantsverslag over de strekking van ons getrouwheidsoordeel bij de jaarrekening 2024 en onze conclusies ten aanzien van de rechtmatigheid van de SiSa-bijlage 2024. Tevens nemen wij onderstaand de fouten en onzekerheden van de specifieke uitkeringen die onder SiSa vallen op. - Rechtmatigheidsoordeel specifieke uitkeringen (zoals blijkt uit de controleverklaring): goedkeurend - Strekking controleverklaring getrouwheid gehele jaarrekening: goedkeurend Per regeling geven wij in de volgende tabel aan of, en zo ja welke financiële fouten of onzekerheden zijn geconstateerd. Code

SiSa-regeling

A21

Regeling specifieke uitkering ter voorkoming van georganiseerde en ondermijnende jeugdcriminaliteit 2023

n.v.t.

A40

Project Meten is weten

n.v.t.

Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp aan gedupeerden kinderopvangtoeslagproblematiek 2021

n.v.t.

C62

Regeling specifieke uitkering kwijtschelding gemeentelijke belastingen

n.v.t.

C92

Regeling specifieke uitkering Informatiepunten Digitale Overheid

n.v.t.

Onderwijsachterstandenbeleid 2023-2026 (OAB)

n.v.t.

D10

Besluit Specifieke uitkering educatie

n.v.t.

Opgebouwde reserve ultimo (jaar T-1) De gemeente Enschede heeft in overleg met het Ministerie van OCW onder indicator D12/02 een correctie op de bestedingen (jaar T-1) opgenomen. Conform - de vaststellingsbeschikking 2023 is de reserve ultimo 2023 € 0, de nagekomen bestedingen over 2023 zijn in de SiSa-verantwoording 2024 als negatief bedrag verantwoord onder indicator D12/02.

D12

Fout of onzekerheid Financiële omvang

Regionale meld- en coördinatiefunctie voortijdig schoolverlaten 2020-2024

Toelichting

D12A

Regionale maatregelen voortijdig schoolverlaten 2020-2024

n.v.t.

Opgebouwde reserve ultimo (jaar T-1) De gemeente Enschede heeft in overleg met het Ministerie van OCW onder indicator D12A/04 een correctie op de bestedingen (jaar T-1) opgenomen. Conform - de vaststellingsbeschikking 2023 is de reserve ultimo 2023 € 0, de nagekomen bestedingen over 2023 zijn in de SiSa-verantwoording 2024 als negatief bedrag verantwoord onder indicator D12A/04.

D14

Specifieke uitkering inhalen COVID-19 gerelateerde onderwijsvertragingen

n.v.t.

Subtotaal

Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Accountantsverslag Bijlagen 2024

B - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2024 Code

SiSa-regeling

Fout of onzekerheid

Financiële omvang Toelichting

Subtotaal

D21

Specifieke uitkering impuls jongerencultuur

n.v.t.

D23

Regeling eenmalige specifieke uitkeringen en subsidies lokale bibliotheekvoorzieningen

n.v.t.

D28

Impuls jongeren en talent

n.v.t.

Subsidieregeling sanering verkeerslawaai

n.v.t.

E10B

Regeling specifieke uitkering snelfietsroutes (SiSa tussen medeoverheden)

n.v.t.

E44B

Tijdelijke impulsregeling klimaatadaptatie 2021–2027

n.v.t.

E83

Tijdelijke regeling specifieke uitkering bodem 2022

n.v.t.

E84

Regeling stimulering verkeersveiligheidsmaatregelen 2022-2023

n.v.t.

E85

Tijdelijke regeling specifieke uitkeringen intelligente verkeersregelinstallaties

n.v.t.

E97

Tijdelijke regeling specifieke uitkering bodem 2023

n.v.t.

E103B

Deelmobiliteitshubs Enschede

n.v.t.

E104

Regeling specifieke uitkering woningbouw op korte termijn door bovenplanse infrastructuur

n.v.t.

E113

Tijdelijke regeling uitkering bodem 2024–2030

n.v.t.

E115

Tijdelijke regeling specifieke uitkering duurzame en circulaire infrastructuur

n.v.t.

F20

Impulsaanpak Winkelgebieden tranche 3

n.v.t.

Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet_gemeentedeel 2024

n.v.t.

Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire gebundelde uitkering Participatiewet in jaar T gemeentedeel 2024

n.v.t.

Subtotaal

Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Accountantsverslag Bijlagen 2024

B - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2024 Code

SiSa-regeling

Fout of onzekerheid

Financiële omvang Toelichting

Subtotaal

Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 gemeentedeel 2024

n.v.t.

BZ vóór 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden schulden levensonderhoud BBZ in jaar T (exclusief BOB) gemeentedeel 2024

n.v.t.

G3 G3 G3 G4 G4 G4 G10 G12 G12

BZ vóór 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen kapitaalverstrekkingen BBZ in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T (exclusief BOB)_gemeentedeel 2024 BZ vóór 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden schulden levensonderhoud BBZ en achterstallige betalingen kapitaalverstrekkingen BOB in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T gemeentedeel 2024 BBZ vanaf 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen kapitaalverstrekkingen BBZ in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T gemeentedeel 2024 Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo)_gemeentedeel 2024 Kwijtschelding schulden Tozo in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire - gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden levensonderhoud in jaar T gemeentedeel 2024 wijtschelding schulden Tozo in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire - gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen op kapitaalverstrekking in jaar T_gemeentedeel 2024 Wet inburgering 2021_ gemeentedeel 2024 Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden Bijzondere bijstand in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T_ gemeentedeel 2024

Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden Wet Inburgering van 13 september 2012 in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T gemeentedeel 2024

G13

Besteding/baten onderwijsroute gemeentedeel 2024

n.v.t.

G13

Bestedingen/baten overige voorzieningen_ gemeentedeel 2024

n.v.t.

Specifieke uitkering heroïnebehandeling 2024

n.v.t.

Specifieke uitkering stimulering sport

n.v.t.

H20

Specifieke uitkering vastgoedtransitie residentiële jeugdhulp 2021 - 2026

n.v.t.

H21

SPUK Versterking Cliëntondersteuning

n.v.t.

H26

Specifieke uitkering randvoorwaardelijke functies jeugdhulp

n.v.t.

Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Accountantsverslag Bijlagen 2024

B - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2024 Code

SiSa-regeling

Fout of onzekerheid

Financiële omvang Toelichting

Subtotaal

H30

Regeling specifieke uitkering sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis 2023–2026

n.v.t.

H34

Regeling specifieke uitkering specialistische functies aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling 2023

n.v.t.

H37

Regeling specifieke uitkering niet beoogde kosten jeugdzorg vanwege verblijf in gemeente

n.v.t.

H41

Regeling specifieke uitkering specialistische functies aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling 2024-2028

n.v.t.

Specifieke uitkering woningbouwimpuls

n.v.t.

J55

Aanpak energie armoede

n.v.t.

J56

Regeling huisvesting aandachtsgroepen (RHA)

n.v.t.

J85

stimuleringsregeling flex- en transformatiewoningen

n.v.t.

J94

Specifieke Uitkering Lokale Aanpak Isolatie

n.v.t.

J105

SPUK Startbouwimpuls

n.v.t.

J109

SPUK Volkshuisvestingsfonds

n.v.t.

J115

Incidentele specifieke uitkering ontwikkeling, realisatie en werking van Flexcity in gemeente Enschede

n.v.t.

J117B

Soortenmangementplan Enschede

n.v.t.

J209

Meerjarige regeling specifieke uitkeringen voor huisvesting aandachtsgroepen (RHA 2023)

n.v.t.

J210B

Specifieke uitkering Regeling flexibele inzet woningbouw (Sisa tussen medeoverheden)

n.v.t.

K28

Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid (CDOKE)

n.v.t.

M16

Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne

n.v.t.

Subtotaal

Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Accountantsverslag Bijlagen 2024

C - Onafhankelijkheidsbevestiging •

Bevestiging onafhankelijkheid De voorschriften in het kader van onafhankelijkheid zijn binnen de Koninklijke Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (de NBA) opgenomen in de “Verordening inzake Onafhankelijkheid (ViO)” en vormen een belangrijk onderdeel van het ‘normenkader’ waaraan een accountant moet voldoen. De naleving van de ViO is binnen de organisatie van Deloitte ingebed. Wij bevestigen dat onze onafhankelijke positie ten opzichte van de gemeente Enschede in overeenstemming met de Nederlandse wettelijke en beroepsvoorschriften is gewaarborgd. Wij zijn van mening dat onze objectiviteit gedurende het afgelopen jaar niet is aangetast. Stelsel van waarborgen om onze onafhankelijke positie te waarborgen Deloitte beschikt over een stelsel van maatregelen om haar onafhankelijke positie bij controlecliënten te waarborgen. Dit stelsel van maatregelen is een integraal onderdeel van de bestuurlijke organisatie en van het voor de gehele organisatie van toepassing zijnde stelsel van kwaliteitsbeheersingsmaatregelen. Bijgaande niet-limitatieve opsomming geeft u een indruk van de maatregelen die bijdragen aan het waarborgen van onze onafhankelijke positie: •

•

Procedures voor een schriftelijke rapportage per controlecliënt waarin is vastgelegd of sprake is van omstandigheden die de onafhankelijkheid van de accountant die de controleopdracht uitvoert bedreigen, op welke wijze met potentiële bedreigingen is omgegaan en, indien er bedreigingen zijn gesignaleerd, welke maatregelen dan zijn genomen om deze bedreigingen voor de onafhankelijkheid weg te nemen. De vastlegging van deze beoordeling, inclusief een gemotiveerde conclusie (de zogenoemde ‘onafhankelijkheids-evaluatie’), wordt in het dossier opgenomen. Procedures die vereisen dat een daartoe geëigende afdeling binnen Deloitte wordt geconsulteerd, als sprake is van een mogelijke aantasting van de onafhankelijkheid in relatie tot een specifieke cliënt. Indien de bestuursstructuur van de controlecliënt voorziet in een gemeenteraad, raadscommissie of auditcomité, overwegen wij ook een van deze instanties te raadplegen.

Persoonlijke, zakelijke of financiële relaties met de gemeente Enschede Wij hebben een evaluatie gemaakt van persoonlijke, zakelijke en financiële relaties tussen Deloitte, haar gevolmachtigden en haar medewerkers en de gemeente die van invloed kunnen zijn op onze onafhankelijkheid. Bij deze evaluatie zijn ons geen zaken gebleken die aan u gerapporteerd dienen te worden. Geschenken en persoonlijke uitingen van gastvrijheid De Nederlandse onafhankelijkheidsregels vereisen dat de eindverantwoordelijke accountant de met governance belaste organen informeert over geschenken en persoonlijke uitingen van gastvrijheid die Deloitte, een bestuurder of interne toezichthouder van Deloitte of een lid van het controleteam heeft ontvangen van of verstrekt aan de gemeente of een bij de gemeente betrokken persoon. Hierbij is een drempel van € 100 opgenomen in de regels. Wij hebben geen geschenken en persoonlijke uitingen van gastvrijheid met een (geschatte) waarde van meer dan € 100 ontvangen of verstrekt, en zijn daarom van mening dat geen sprake is van een bedreiging voor de onafhankelijke uitvoering van de controleopdracht.

•

Schriftelijke onafhankelijkheidsbepalingen waarin alle bestaande onafhankelijkheidsvereisten en de risico’s ten aanzien van de bedreiging van de onafhankelijkheid en de daaraan gerelateerde waarborgen zijn verwerkt.

•

Procedures voor tijdige bekendmaking van de voorschriften en de daarin aangebrachte wijzigingen aan alle gevolmachtigden en werknemers bij Deloitte.

•

Procedures voor de organisatie van periodieke trainingen inzake de toepassing van de onafhankelijkheidsvoorschriften.

•

Procedures die erop gericht zijn dat onze gevolmachtigden en werknemers in specifieke casussen en omstandigheden de onafhankelijkheidsvoorschriften naleven.

•

De benoeming van professionals op seniorniveau die verantwoordelijk zijn voor het continu actualiseren van de procedures en voorschriften, de tijdige bekendmaking ervan en het adequaat functioneren van het gehele stelsel van waarborgen.

Procedures voor het interne toezicht in relatie tot de toetsing en bewaking van de naleving van de onafhankelijkheids-voorschriften. De opzet en werking van ons stelsel van maatregelen wordt periodiek door de externe toezichthouder getoetst.

Interne roulatie Een te grote mate van vertrouwdheid of vertrouwen kan een bedreiging vormen voor de onafhankelijkheid van de accountant wanneer bepaalde leden van het controleteam geregeld en voor lange tijd aan de wettelijke controle van een controlecliënt meewerken. Wij beoordelen de bedreiging voor de onafhankelijkheid die kan voortvloeien uit de langdurige betrokkenheid van andere leden van het controleteam bij de controleopdracht. Waar nodig nemen wij maatregelen om deze bedreiging weg te nemen. Onze beoordeling heeft geen aanleiding gegeven om het komend boekjaar teamleden bij de gemeente Enschede te rouleren.

Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Accountantsverslag Bijlagen 2024

Onder Deloitte wordt verstaan één of meer van Deloitte Touche Tohmatsu Limited (“DTTL’’ of ‘’Deloitte Global’’), haar wereldwijde netwerk van member firms en aan hen verbonden entiteiten (tezamen, de “Deloitte-organisatie”). DTTL en haar wereldwijde netwerk van member firms en aan hen verbonden entiteiten zijn juridisch gescheiden en onafhankelijke entiteiten, die elkaar niet kunnen verplichten of binden ten aanzien van derden. DTTL en iedere DTTL member firm en aan hen verbonden entiteiten zijn aansprakelijk voor hun eigen handelen en nalaten, en niet voor het handelen of nalaten van een andere entiteit. DTTL verleent geen diensten aan cliënten. Raadpleeg www.deloitte.com/about voor meer informatie. Deloitte levert toonaangevende audit- en assurance-, belastingadvies- en juridische diensten, en diensten op het gebied van consulting, financial advisory, en risk advisory aan bijna 90% van de Fortune Global 500® en duizenden particuliere bedrijven. Onze professionals leveren meetbare en blijvende resultaten die het vertrouwen van het publiek in kapitaalmarkten helpen versterken, klanten in staat stellen te transformeren en bloeien, en de weg wijzen naar een sterkere economie, een meer rechtvaardige samenleving en een duurzame wereld. Voortbouwend op haar meer dan 175-jarige geschiedenis, omvat het bereik van Deloitte meer dan 150 landen en gebieden.

Ontdek hoe de meer dan 415.000 mensen van Deloitte wereldwijd een impact maken die ertoe doet op www.deloitte.com. Deze communicatie bevat louter algemene informatie en noch DTTL, noch haar wereldwijde netwerk van member firms of aan hen verbonden entiteiten verleent door middel van deze communicatie professioneel advies of diensten. Voordat u een beslissing neemt of actie onderneemt die van invloed kan zijn op uw financiën of uw bedrijf, dient u een gekwalificeerde professionele adviseur te raadplegen. Geen enkele entiteit in de Deloitte-organisatie is verantwoordelijk voor enig verlies dat wordt geleden door een persoon die op deze communicatie vertrouwt. © 2025. Neem voor informatie contact op met Deloitte Nederland.

← Vorig deel

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=enschede&id=ec2d58ab-c202-4210-a3ca-126585648d2f