1e tussenrapportage 2023 def.
Tekst van het document
1e Tussenrapportage 2023
Inhoudsopgave Inhoudsopgave ......................................................................................................................................2 1. Stand van zaken 2023 .......................................................................................................................3 1.1 Vitaal en sociaal ................................................................................................................................8 1.2 Duurzaam wonen, leven en werken ................................................................................................18 1.3 Samenleving en bestuur..................................................................................................................29 1.4 Financiën en organisatie .................................................................................................................36 Bijlage 1 Beslispunten ........................................................................................................................40 Bijlage 2 Technische wijzigingen.......................................................................................................42 Vitaal en sociaal ....................................................................................................................................42 Duurzaam wonen, leven, werken
..........................................................................................................47 Samenleving en bestuur........................................................................................................................50 Financiën en organisatie .......................................................................................................................51 Bijlage 3 Begrotingswijzigingen ........................................................................................................55
blz. 2 (van 65)
1. Stand van zaken 2023 Inleiding In de gemeentebegroting 2023-2026 zijn de beleidsplannen voor de periode tot en met 2026 gepresenteerd. Halverwege het begrotingsjaar 2023 wordt altijd een update van de stand van zaken gegeven. Conform de financiële verordening gaat deze tussenrapportage ook in op de voortgang van uitvoering van beleid. In dit hoofdstuk volgt per programma een toelichting op de verwachte jaarafwijkingen met betrekking tot 2023. Bij het bepalen van de voortgang is 14-2023 als peildatum genomen. Verder is met betrekking tot 2023 een aantal bijlagen bij deze tussenrapportage relevant: • •
•
Bijlage 1 Samenvatting van alle beslispunten binnen de bevoegdheid van de raad. Bijlage 2 Technische wijzigingen. Deze begrotingswijzigingen zijn administratieftechnisch van aard. De wijzigingen betreffen veelal een verschuiving of een verhoging van budget (bijv. door toevoeging van Rijksmiddelen) maar hebben geen effect op de aard van de output zoals opgenomen in de gemeentebegroting 2023. Of de wijzigingen betreffen een administratieve verwerking van een al eerder genomen besluit. Bijlage 3 Begrotingswijzigingen, waarin we inzicht geven in de financiële consequenties van de hierboven genoemde beslispunten op de doelenboom.
Wij stellen voor: 1 Akkoord te gaan met de technische wijzigingen, zoals opgenomen in bijlage 2 en de begrotingswijzigingen.
Verwacht resultaat 2023 Bij vaststelling van de begroting 2023 vorig jaar was sprake van een neutraal saldo zonder beslag op de algemene middelen. De voorlopige prognose in deze tussenrapportage gaat uit van een saldo van -/-1,6 miljoen euro en is opgebouwd uit de programmaresultaten ad -/-9,7 miljoen euro en de meicirculaire ad 8,1 miljoen euro: Programma (x 1.000 euro)
Resultaat 2023
Saldo begroting 2023
0
Programmaresultaat: Vitaal en sociaal
-9.262
Duurzaam wonen, leven en werken
-406
Samenleving en bestuur
-800
Financiën en organisatie
721
Resultaat 2023 voor meicirculaire
-9.747
Effect meicirculaire voor 2023
8.171
Verwacht resultaat 2023
-1.576
Bij alle programma’s is het financiële effect van hardnekkige inflatie en (in mindere mate) personele knelpunten zichtbaar in de uitvoering, deze werken ook structureel door in de Zomernota voor 2024 t/m 2027. Programma Vitaal en sociaal heeft een verwacht fors tekort vooral als gevolg van de tarief- en volumestijging in de Jeugdhulp en de ongedekte uitgaven van het gewijzigde woonplaatsbeginsel (-11 miljoen euro). Opgemerkt wordt dat hiervoor een
blz. 3 (van 65)
reserve beschikbaar is waaruit het verwachte tekort in de Jeugdhulp (deels) kan worden opgevangen. Bij de jaarrekening wordt bezien welke onttrekking daaruit nodig is. Daarmee is in het hierboven gepresenteerde programmasaldo nog geen rekening gehouden. De weerstandsratio voor 2023 is met een stand van 1,4 op voldoende niveau. Vandaar het advies van het college om, ondanks een voorlopig verwacht negatief resultaat 2023, niet bij te sturen[1]. Toelichting: In deze toelichting op de 1e prognose voor 2023 wordt nader ingegaan op de hierboven gepresenteerde programmaresultaten en de effecten van de meicirculaire 2023.
[1] Conform artikel 6 lid 5 van de financiële verordening geeft het college bij een geprognosticeerd negatief jaarresultaat aan wat daarvan de impact is op de financiële positie. Het college geeft daarbij een advies of het verstandig is om direct bij te sturen of de bijsturing uit te stellen tot de volgende begroting. De Raad bepaalt of het college met een bijsturingspakket zal komen.
blz. 4 (van 65)
Resultaat 2023 (voor de mei circulaire) (-9,7 miljoen euro) De belangrijkste ontwikkelingen (beleidsmatig en financieel): Vitaal en Sociaal (9.262.000 euro negatief) De landelijke hervormingsagenda jeugd is zeer recentelijk vastgesteld. Door personele krapte is beleid sociale basis wijken, buurten; speeltuinen (SES) en clustering sportparken vertraagd. Financiële analyse: -Centrumtaken: deel Enschede woonvoorziening beschermd wonen 5.792.000 euro -Minder beroep op algemene en bijzondere bijstand: • Algemene bijstand (BUIG) 850.000 euro • Bijzondere bijstand (Inkomensondersteuning) 786.000 euro -Algemene maatschappelijke voorzieningen 495.000 euro -Volumegroei en tariefstijging jeugdhulp 11.000.000 euro -Tariefstijgingen WMO: begeleiding, huishoudelijke hulp, hulpmiddelen 2.200.000 euro -Niet in kunnen vullen stelpost sociaal domein 3.500.000 euro -Onderwijs, onder meer wegens tariefstijgingen leerlingenvervoer 157.000 euro -Sport, o.a. niet begrootte posten IJsbaan, clubhuis ERC, Nations League 220.000 euro
+
+ + + -
Duurzaam Wonen, Leven en Werken (406.000 euro negatief) De woonvisie is onlangs unaniem vastgesteld. Meerdere acties lopen achter: duurzaamheid, energie, gebiedsprofielen bijsturing is mogelijk. Financiële analyse: -Inflatie bij beheer, onderhoud openbare ruimte 1.178.000 euro -Personele knelpunten: • Te vervullen vacatures Buitengewoon Opsporings Ambtenaren (BOA’s) 894.000 euro •
Hogere inhuurtarieven, cao 233.000 euro
-
•
Ziekte (vervanging) cultuur, evenementen, citymarketing 250.000 euro
-
-Locatieontwikkeling: • niet bestede kapitaalslasten 800.000 euro • hogere materiele kosten 300.000 euro • tekort Technology base/ luchthaven 150.000 euro
blz. 5 (van 65)
-
-Dienstverlening aan ondernemers (terugdraaien personeelstaakstelling) 175.000 euro -Duurzaamheid, verkeer, begraafplaatsen 152.000 euro
-
Samenleving en bestuur (800.000 euro negatief) Continuïteit van het IT bedrijf en archiefbeheer loopt achter, bijsturing is mogelijk. Financiële analyse: -Ondersteuning college, directie 300.000 euro -Afhandeling bezwaar en beroep 300.000 euro -Openbare orde en veiligheid 200.000 euro
(extra personeel)
-
(langdurig ziekte)
-
(langdurig ziekte, pensioen)
-
Financiën en Organisatie (721.000 euro positief) In de organisatie ligt de druk hoog, mede door krapte op de arbeidsmarkt, het areaalmodel om bedrijfsvoering passend te hebben op de organisatietaken wordt in 2024 ingevoerd. Rechtmatigheidsissues in de jaarrekening zijn bij te sturen. Financiële analyse: -Algemene uitkering (september 22 + 4,7 mln. en december 22 – 2,1 mln.) 2.580.000 euro -Rente en treasury 700.000 euro -Regionale dienstverlening, o.a. vennootschapsbelasting 325.000 euro -Vastgoedbedrijf 170.000 euro -Meerkosten: • Interne dienstverlening (inhuur, it-licenties, it-verhuizing) 1.645.000 euro • Bedrijfsvoering (personeel, inhuur) 609.000 euro -Algemene belastingen, vanwege woz bezwaren 800.000 euro
+ + + +
-
In de volgende vier hoofdstukken wordt per programma zowel de voortgang op de beleidsuitvoering als de financiële jaarprognose gedetailleerder gepresenteerd. Als richtlijn is aangehouden dat deze rapportage afwijkingen meer dan 5% van het budget of groter dan 100.000 euro signaleert[1] Eerst volgen nu de voortgang van de bezuinigingen en de effecten van de meicirculaire: [1] Conform de financiële verordening artikel 6, lid 3
In de volgende vier hoofdstukken wordt per programma zowel de voortgang op de beleidsuitvoering :
blz. 6 (van 65)
Bezuinigingen Bezuinigingsmonitor
2023
Ondersteuning huishouden
300.000
Versnelling clustering sportvelden
67.000
Betaald parkeren FC Twente
50.000
Stelpost sociaal domein
3.500.000
Totaal
3.917.000
De taakstellingen op de WMO/Ondersteuning huishouden en Versnelling clustering sportvelden worden dit jaar gerealiseerd, de taakstelling betaald parkeren FC Twente wordt naar verwachting niet voor dit jaar gehaald. Daarnaast is voor het sociaal domein als taakstelling een stelpost opgenomen van 3,5 mln. euro waarop niet apart wordt gestuurd. Naar verwachting wordt deze niet gehaald voor 2023. Bij de programma’s hierboven zijn deze prognoses meegenomen
Resultaat Meicirculaire 2023 ( +8,17 miljoen euro) Actuele stand gemeentefonds (x 1.000 euro)
2023
Stand meicirculaire 2023
456.181
Stand decembercirculaire 2022
440.531
Bruto mutatie
15.650
Taakmutaties 2023
-7.479
Resultaat meicirculaire 2023
8.171
Het positieve resultaat van 8,171 miljoen euro uit de meicirculaire 2023 wordt voor een groot deel veroorzaakt door een hoger accres door toevoeging van compensatie voor loon- en prijsstijgingen. Ook is over 2022 alsnog een extra indexatie uitgekeerd door het rijk die zorgt voor een structurele ophoging voor 2023 e.v.. Daarnaast waren voor 2023 een aantal maatstaven behoudend geraamd omdat dit het 1e jaar van invoering is van het nieuwe verdeelmodel van het gemeentefonds. Voor een uitgebreide toelichting wordt verwezen naar de memo die naar raad en college wordt gestuurd over de resultaten van de meicirculaire 2023. Wij stellen voor: 2 Om de effecten uit de meicirculaire 2023 voor het begrotingsjaar 2023 te verwerken.
Ontwikkelingen met impact in 2023 Onderstaand worden enkele ontwikkelingen met impact voor 2023 weergegeven. De uitkomst van deze ontwikkelingen zijn op dit moment niet exact te kwantificeren. Het mogelijke effect van de ontwikkelingen is daarom ook niet mee genomen in de prognose voor 2023. Effect inflatie In 2023 zijn de prijzen voor materialen, energie en rente verder gestegen. Duidelijk is dat deze stijgingen effect gaan hebben op de meerjarenbegroting. Het is op dit moment echter nog niet mogelijk om alle effecten voor 2023 te kwantificeren. Maar dat het verdere impact
blz. 7 (van 65)
gaat hebben is onvermijdelijk. De hogere kosten voor energie (zowel de eigen huisvesting, als die bij verbonden partijen, theaters, etc.) zijn met de diverse genomen overheidsmaatregelen en inmiddels gezakte prijzen (voor nu) beheersbaar. De inflatie heeft zich dit jaar echter verbreed waardoor op diverse vlakken al in deze tussenrapportage kostenoverschrijdingen worden gemeld. Binnen Vitaal en Sociaal is sprake van prijsstijgingen vanuit 2022 naar 2023 die uitgaan boven de gemeentelijke loon- en prijsindex (1,9 miljoen euro). Door forse looncompensaties wordt de inflatie verder gevoed. De verwachting is dat verdere rentestijging de inflatie zal beteugelen en dat de inflatie volgend jaar afvlakt. Bij de 2e tussenrapportage 2023 is er naar verwachting meer duidelijk over inflatie effecten in 2023. Over de mogelijke stijging van kosten op de langere termijn wordt u bij de zomernota 2024 nader geïnformeerd. Verbonden partijen De financiële ontwikkelingen bij verbonden partijen zijn op dit moment niet in de prognose meegenomen. Reden hiervoor is dat in de meeste gevallen de rapportages over het lopende jaar ongeveer gelijktijdig uitkomen met de publicatie van deze tussenrapportage. In de 2e tussenrapportage kan daarom een concreter beeld over de voortgang bij verbonden partijen gegeven worden.
1.1 Vitaal en sociaal 01. Elke inwoner heeft de mogelijkheid tot financiële zekerheid en stabiliteit Bestaanszekerheid is niet alleen de zekerheid van voldoende en voorspelbaar inkomen. Ook de zekerheid van werk, van de ruimte om zich te kunnen ontwikkelen en van mee kunnen doen op alle leefdomeinen in de samenleving, vanuit een stabiele woonsituatie in een veilige en prettige omgeving.
01.01 Iedere inwoner heeft de mogelijkheid om in z’n levensonderhoud te voorzien. Een groot deel van de inwoners kan inkomen genereren via een baan. Voor de groep die dat niet kan, is er een vangnet nodig ten aanzien van toeleiding naar werk en het (tijdelijk) voorzien in een inkomen. Werk genereert niet alleen inkomen, maar er wordt ook in bepaalde mate een bestaansrecht aan ontleend: er toe doen, van betekenis zijn. Mensen die langere tijd moeten rondkomen van (te) weinig geld lopen kans om schulden op te bouwen. Vroegsignalering en schuldhulpverlening vormen hierbij het vangnet. Rol van de gemeente: op basis van vertrouwen uitvoeren van wettelijke taken om ervoor te zorgen dat inwoners voldoende inkomen hebben (vangnet). Vanuit deze rol hebben we twee speerpunten: a. We willen dat bijstandsgerechtigden stappen zetten in de keten van dagbesteding naar werk: voor het deel dat uitstroomt naar werk is het wenselijk dat dit een langdurige uitstroom is, in plaats van banen voor een korte periode afgewisseld met bijstand. Voor een deel zal de stap naar onbetaald (vrijwilligers)werk het hoogst haalbare zijn. b. We willen dat de mensen die daar recht op hebben gebruik maken van onze voorzieningen in het kader van inkomensondersteuning: We hebben deels de wettelijke taak, maar ook de beleidsruimte om mensen een financieel steuntje in de rug te geven.
Met onze inkomensondersteunende instrumenten bieden we meer stabiliteit, zodat inwoners zich kunnen ontwikkelen en kunnen meedoen op alle leefdomeinen. Acties 2023 Aantal acties: 0
blz. 8 (van 65)
01. We voeren het beleidskader Enschedese Arbeidsmarkt Aanpak uit aan de hand van het uitvoeringsprogramma 2023. 02. We voeren het beleidskader ‘Rondkomen met je inkomen’ uit.
. Legenda:
= loopt achter, bijsturing heeft onvoldoende effect;
verwachting;
= boven verwachting;
= loopt achter, bijsturing mogelijk;
= conform
= neutrale wijziging.
01.02 Iedere inwoner heeft een dak boven z’n hoofd Het hebben van een dak boven je hoofd is een essentieel onderdeel voor de bestaanszekerheid. Een groot deel van de inwoners regelt hun woning zelf. Een kleine groep inwoners lukt dit om allerlei persoonlijke problemen op één of meer levensgebieden niet. Bijvoorbeeld door ouderdom, handicap, verslavingsproblematiek, echtscheiding of huiselijk geweld. Ondersteuning is dan nodig, voor het regelen van huisvesting en/of passende zorg en ondersteuning bij het zelfstandig wonen. Van wonen met (tijdelijke) begeleiding of ondersteuning tot beschermd wonen. Rol van de gemeente: we ondersteunen inwoners en partners binnen de taken en mogelijkheden die we als gemeente hebben, in samenwerking met de regiogemeenten daar waar het centrumgemeentetaken betreft. We stimuleren ontwikkelingen en innovaties. We wouden toezicht op een correcte uitvoering van taken van onze eigen organisatie en die van partners die we financieren. Vanuit deze rol hebben we twee speerpunten: a. We willen dat er voldoende specifieke passende woonvormen zijn voor de mensen die deze nodig hebben. Streven is ‘meer wonen, minder zorg’ oftewel van op straat wonen via beschermd wonen en/of wonen met begeleiding komen tot toekomstige zelfstandige huisvesting. b.
We willen dat er minder mensen gebruik hoeven te maken van de Maatschappelijke Opvang (MO) en de Vrouwenopvang (VO) en het liefst zo kort mogelijk. We bieden tijdelijk onderdak en begeleiding aan mensen die geen thuis hebben of de thuissituatie hebben (moeten) verlaten en niet in staat zijn zich op eigen kracht te handhaven in de samenleving. Mensen die dakloos zijn bieden we onderdak met trajectbegeleiding (MO). Als er sprake is van huiselijk geweld en/of kindermishandeling willen we dat het geweld stopt en dat na ingrijpen de woonsituatie weer zo snel mogelijk genormaliseerd wordt. We zorgen voor een duidelijke toegankelijkheid en afspraken met partners om met name de veiligheid te borgen. Aan kinderen die meekomen met hun ouder(s) wordt specifiek aandacht besteed, zodat zij met zo min mogelijk schade verder kunnen opgroeien (VO). Om dit doel te bereiken, is het van belang voldoende en diverse opvangplekken en een mogelijkheid tot ambulante ondersteuning te hebben. Acties 2023 Aantal acties: 0
01. De winternachtopvang gaat open van 1 oktober tot 1 mei. 02. We gaan door met de in 2020 ingezette integrale aanpak 'Tegengaan dakloosheid'. 03. We dringen de wachtlijst beschermd wonen terug. 04. We evalueren het experiment ‘transferpunt maatschappelijke opvang’.
blz. 9 (van 65)
05. We implementeren de nieuwe Regiovisie ‘Aanpak huiselijk geweld & kindermishandeling Twente’. 06. We implementeren de nieuwe regionale aanpak mensenhandel.
. Legenda:
= loopt achter, bijsturing heeft onvoldoende effect;
verwachting;
= boven verwachting;
= loopt achter, bijsturing mogelijk;
= conform
= neutrale wijziging.
02. Elke inwoner heeft de mogelijkheid om keuzes te maken die gezond leven makkelijker maken Dit doel stelt een betekenisvol leven van mensen centraal. De nadruk ligt op de veerkracht, eigen regie en het aanpassingsvermogen van de mens. Het gaat om wie de mens is en niet om zijn/haar beperkingen of ziekte. Om gezonde keuzes te kunnen maken zijn vaardigheden, bereikbaarheid, toegankelijkheid en bewustzijn nodig. Als mensen daar alleen of met hulp van buren, vrienden en familie niet in slagen, kan de overheid ondersteunen (door een basis te leggen om mee te kunnen doen).
02.01 Elke inwoner heeft toegang tot een stimulerende leefomgeving Een gezonde leefomgeving is een omgeving die als prettig wordt ervaren. De leefomgeving nodigt uit tot gezond gedrag. Zo nodigt het uit tot ontmoeting, bewegen, spelen en houdt rekening met de behoefte van de bewoners en specifieke bevolkingsgroepen. Dit vraagt om een gevarieerd aanbod van voorzieningen die toegankelijk, beschikbaar en betaalbaar moeten zijn. Hiervoor is een goede basisinfrastructuur en een aantrekkelijke en gevarieerde openbare ruimte nodig, waar de gemeente samen met partners voor zorgt. Rol gemeente: we maken afspraken met partners en stimuleren samenwerking. We zorgen voor een stimulerende omgeving en het onderhoud daarvan, bv. (sport)parken, speelplekken en fietssnelwegen. We organiseren dichtbij inwoners laagdrempelige plekken voor advies, steun en ontmoeting. En we vergroten de vindbaarheid en de mogelijkheid om in eigen leefomgeving zorg en ondersteuning te krijgen. Vanuit deze rol hebben we als speerpunt: a. We willen een stimulerende leefomgeving die uitdaagt tot gezond gedrag. Een gezonde inrichting van de leefomgeving nodigt uit tot gezond gedrag zoals wandelen, fietsen, spelen, ontspannen of elkaar ontmoeten. Een stimulerende omgeving wordt onder andere bepaald door de aanwezigheid van voorzieningen, die aansluiten bij de behoefte van de inwoners.
En ook door de bekendheid en vindbaarheid ervan, onbekend maakt immers onbemind. Een gebiedsgerichte aanpak is hierbij noodzakelijk. Acties 2023 Aantal acties: 0
01. We leveren het ambitiedocument ‘Gezond, gelukkig & vitaal’ op. 02. We vertalen de Lokale Werkagenda in concrete acties. 03. We bevorderen de gezonde leefstijl bij de jeugd via de JOGG-methodiek. 04. We bevorderen een gezonde leefstijl bij de volwassen inwoners.
blz. 10 (van 65)
05. We werken mee aan de terugdringing van het huisartsentekort. 06. We borgen de inzet van de praktijkondersteuner jeugd in de huisartsenpraktijk. 07. We voeren de nota ‘Vernieuwing van de toegang tot zorg en ondersteunen’ uit. 08. We ontwikkelen de sociale basis in wijken en buurten verder door. Door het tijdelijk niet beschikbaar zijn voor personele capaciteit (door vertrek beleidsadviseurs) loopt deze actie vertraging op. 09. We ontwikkelen de Welzijnskoers verder door. 10. We bekijken met de SES waar haar plannen aansluiten op onze doelen. De afstemming tussen de SES en de gemeentelijke visie om tot goede keuzes te komen, is een proces wat zorgvuldig wordt gelopen. De vertraging bij actiepunt 8 Sociale basis vertraagt ook deze actie. 11. We werken aan een inclusief sportklimaat. 12. We verkennen de mogelijkheden tot sport en bewegen in de openbare ruimte. 13. We werken verder aan de clustering van sportparken. 14. We brengen toekomstscenario’s voor de ijsbaan in beeld
. Legenda:
= loopt achter, bijsturing heeft onvoldoende effect;
verwachting;
= boven verwachting;
= loopt achter, bijsturing mogelijk;
= conform
= neutrale wijziging.
02.02 Inwoners kijken naar elkaar om en dragen mede zorg voor elkaars welzijn en bestaan Sociale netwerken zijn onmisbaar voor een gezond en betekenisvol leven. Een sociaal netwerk betekent: oog hebben voor elkaar, elkaar durven vragen en vertrouwen en elkaar willen helpen, oftewel noaberschap. Een sociaal netwerk bestaat uit mede-inwoners en organisaties/instellingen (onze partners). Samen versterken zij de sociale veerkracht. Rol gemeente: we zijn opdrachtgever van onze partners en faciliteren onze partners om hun netwerk te bevorderen en te vergroten. Daarnaast zorgen we ervoor dat voorzieningen in stand gehouden worden en dat we hier met partners aanwezig zijn om laagdrempelig vragen op te vangen. Vanuit deze rol hebben we als speerpunt: a. Wij willen dat onze inwoners sociale steun ervaren. In perioden van zware tegenslag kan een sociaal netwerk ook betekenis hebben als vangnet van waaruit mensen opstaan die (tijdelijk) hulp en ondersteuning bieden. Denk aan familie, vrienden en buren. Acties 2023 Aantal acties: 0
01. Samen met partners blijven we inzetten op het tegengaan van eenzaamheid. 02. We maken een bestedingsvoorstel voor het budget mantelzorg. 03. We zetten verder in op de kracht van verenigingen.
blz. 11 (van 65)
. Legenda:
= loopt achter, bijsturing heeft onvoldoende effect;
verwachting;
= boven verwachting;
= loopt achter, bijsturing mogelijk;
= conform
= neutrale wijziging.
03. Elke inwoner heeft de kans zich optimaal te ontwikkelen Het mag voor de inwoners niet uitmaken waar hun wieg heeft gestaan en hoe het leven de inwoner heeft gevormd. Iedereen moet de mogelijkheid hebben het beste en het mooiste uit zichzelf naar boven halen. Daarbij is het van belang is om expliciet oog te hebben voor kansen(on)gelijkheid in onze stad. Gelijke kansen mag dus ook betekenen dat je ongelijke ondersteuning biedt. Want iedereen dezelfde uitgangspositie geven is onmogelijk, dus moet je bijsturen op wat er in basis is.
03.01 Iedere jeugdige groeit veilig en stabiel op De basis voor je leven wordt gelegd in je jeugd. Daarom is er specifiek voor deze groep extra aandacht en inzet. We willen dat iedere jeugdige opgroeit in een stabiel gezin; speelt en deelneemt aan maatschappelijke activiteiten. En passende ondersteuning krijgt waar nodig. We zetten in op het versterken van de eigen kracht van de jeugdige en van het zorgend en probleemoplossend vermogen van het gezin en de sociale omgeving. Zo krijgt hij/zij de kans een zelfredzame, sociaal vaardige en gezonde inwoner te worden. Rol gemeente: we ondersteunen kind en gezin om veilig en gezond (kansrijk) op te kunnen groeien. Daarnaast ondersteunen we ouders bij het oplossen van opvoedproblematiek met aandacht voor alle leefdomeinen. Vanuit deze rol hebben we drie speerpunten: a. Wij willen ouders zo vroeg mogelijk ondersteunen bij opvoedproblematiek. Voor het grootste gedeelte van de jeugdigen en hun ouders is voor het gezond opgroeien van de kinderen een positief opgroei- en opvoedklimaat voldoende. Zij redden zich prima, onder andere door gebruik te maken van de basisvoorzieningen in de stad. Een kleinere groep jeugdigen en hun ouders heeft (tijdelijke) ondersteuning nodig in de vorm van een voorziening. Slechts voor een zeer kleine groep jeugdigen en hun ouders is ingrijpen door de overheid nodig.
Dit is het geval als ouders er onvoldoende in slagen om hun opvoedverantwoordelijkheid waar te maken en hun kinderen in de ontwikkeling worden bedreigd, of wanneer een jongere een strafbaar feit heeft gepleegd . Streven is: zo licht als mogelijk, zo zwaar als nodig. b. Wij willen dat kinderen ‘zo thuis mogelijk’ opgroeien. Kinderen hebben baat bij een stabiele opvoedsituatie met toekomstperspectief. Echter: niet iedere jeugdige groeit door allerlei oorzaken op in een stabiel en veilig gezin. Sommige kinderen wonen, tijdelijk, in een pleeggezin binnen de familie, bijvoorbeeld bij een tante of bij opa en oma, ook wel netwerkpleegzorg genoemd. Andere kinderen wonen in een pleeggezin buiten de familie. Kinderen kunnen ook geplaatst worden in een gezinshuis of een residentiële instelling. Ook deze kinderen moeten een duurzame plek hebben waar zij ’zo thuis mogelijk’ kunnen opgroeien: een pleeggezin of een gezinshuis. c. Wij willen het bereik van onze voorziening in het kader van kinderarmoede bij de Stichting Leergeld verhogen. Kinderen hebben recht op een toereikende levensstandaard, ook als er thuis weinig te besteden is. Onderzoek wijst uit dat kinderen en jongeren die opgroeien in armoede in hun ontwikkeling worden belemmerd. Nu investeren voorkomt problemen op latere leeftijd.
Het helpt ook voorkomen dat kinderen de problemen van hun ouders erven, waardoor armoede overgaat van generatie op generatie. Wij willen dat elk kind ervaart dat hij of zij meedoet en erbij hoort; nú meedoen betekent straks meetellen. Activiteiten als sport, schoolreisjes en muziek horen bij de vorming van ieder kind.
blz. 12 (van 65)
Acties 2023 Aantal acties: 0
01. We voeren de landelijke Hervormingsagenda 2022-2028 uit. Landelijk is de Hervormingsagenda nog niet vastgesteld. De vaststelling hiervan staat gepland voor de ALV van de VNG op 15 juni 2023. 02. We ontwikkelen een toekomstscenario jeugd en gezinsbescherming. 03. We doen mee aan het landelijk actieprogramma 'Kansrijke start'. 04. We verminderen de schadelijke gevolgen van complexe echtscheidingen voor kinderen. 05. We zetten extra jongerenwerk in op scholen en in wijken.
. Legenda:
= loopt achter, bijsturing heeft onvoldoende effect;
verwachting;
= boven verwachting;
= loopt achter, bijsturing mogelijk;
= conform
= neutrale wijziging.
03.02 Iedere inwoner neemt volwaardig deel aan de samenleving Afkomst, geslacht, milieu, opleiding en inkomen (bij jeugd van ouders), fysieke of verstandelijke beperking, bepalen nog te veel de invulling van talentontwikkeling, opleiding en werk. We maken van gewoon meedoen niet een individueel gevecht, maar een taak die we als samenleving hebben te vervullen. Hierbij letten we op een supporterende omgeving, voldoende passende plekken voor onze inwoners om mee te doen al dan niet via een passende plek op de arbeidsmarkt. Rol gemeente: op basis van vertrouwen investeren in mensen door middel van het beschikbaar stellen van voorzieningen. Vanuit deze rol hebben we drie speerpunten: a. Wij willen de maatschappelijke inzet onder onze inwoners vergroten. Participatie, het meedoen en bijdragen aan de maatschappij, vertegenwoordigt voor een persoon allerlei positieve aspecten zoals zingeving, zelfontplooiing, verbondenheid en sociaal contact. Maar participatie heeft in veel gevallen ook expliciete maatschappelijke relevantie en -baten. Bij dit subdoel ligt de focus op betekenisvolle participatie oftewel maatschappelijke inzet. Dit betreft vormen van actieve participatie die van belang zijn voor het individu, én tot doel hebben anderen te helpen of bij te dragen aan de leefomgeving of maatschappij. b.
Wij willen dat onze inwoners kunnen deelnemen aan de samenleving zonder dat ze daarbij beperkingen ervaren. Inwoners kunnen uiteenlopende uitdagingen ervaren die een hindernis vormen voor de gewenste mate van eigen kracht, zelfredzaamheid en het volwaardig kunnen deelnemen aan het maatschappelijk leven. Beperkingen kunnen op fysiek, psychisch, taalvaardig en/of financieel gebied zijn. c. We willen dat de inwoners van 70 jaar en ouder in staat zijn thuis te blijven wonen met of zonder ondersteuning. Doel van de Wmo is om mensen zo lang mogelijk zelfstandig te laten wonen en deel te laten nemen aan het dagelijks leven, al dan niet met behulp van voorzieningen uit de Wmo. Dit sluit aan bij de wens van veel ouderen. Het stelt ze in staat om in de eigen vertrouwde omgeving met hun vertrouwde netwerk te blijven. Daarnaast geldt voor veel ouderen dat ze hun lage woonlasten behouden. Er kleven natuurlijk ook nadelen aan langer thuis blijven wonen, de woning moet toekomstbestendig gemaakt worden, sommige ouderen ervaren eenzaamheid en ondersteuning is vaak wenselijk. Het is belangrijk om per individu te blijven kijken naar de afweging tussen de voor- en nadelen. Acties 2023
blz. 13 (van 65)
Aantal acties: 0
01. We besteden de Wmo-dienstverlening aan. 02. We voeren het beleidskader ‘Toezicht en handhaving Wmo en Jeugd’ 2022-2025 uit. 03. We stellen een woonzorgvisie voor ouderen op. 04. We maken inclusief beleid. Het inclusiebeleid wordt een integraal onderdeel van de gemeente Enschede en haar dienstverlening. De basis van het inclusiebeleid sluit aan op de visie (strategische) opgave inclusief Enschede die momenteel voorligt bij de raad. Daarnaast worden er in 2023 meerdere momenten georganiseerd/voortgezet waar inwoners vanuit diverse terreinen input kunnen leveren voor het inclusiebeleid. Er ontbreekt nog een subsidieverordening voor LHBTI+, die staat voor tweede helft van dit jaar gepland. 05. We beëindigen de bed-bad-brood-regeling. 06. We voeren de nieuwe Wet Inburgering uit.
. Legenda:
= loopt achter, bijsturing heeft onvoldoende effect;
verwachting;
= boven verwachting;
= loopt achter, bijsturing mogelijk;
= conform
= neutrale wijziging.
03.03 Iedere inwoner ontwikkelt zijn talenten (door) We willen dat al onze inwoners hun talenten kunnen blijven doorontwikkelen, van jong tot oud. Hierbij willen we dat het milieu waarin je opgroeit (gezin, school, vereniging, buurt e.d.) geen rol speelt in de hoeveelheid kansen die je geboden krijgt. Daarbij begint het vanaf jonge leeftijd, waarbij er nauw samengewerkt moet worden met scholen. Maar zien we als gemeente ook een belangrijke rol in het klaarstomen voor de arbeidsmarkt voor al onze inwoners. Rol gemeente: onze rol begint bij onze jeugd en jongeren. Hierbij sturen we op vroegtijdige preventie. Daarnaast sturen we op schoolgang en handhaven daar op. We zorgen dat er hulp komt voor jongeren met psychische problemen om toch door kunnen met school en opleiding. We financieren het onderwijs om een breder aanbod te doen en het middenveld om veel jongeren te bereiken. Verder willen we dat ook als je ouder bent of nieuw bent in Nederland je kansen hebt om je verder door te ontwikkelen. We stimuleren een leven lang onderwijs. Vanuit deze rol hebben we als speerpunt: a. Wij willen dat onze inwoners een startkwalificatie hebben. Een schooldiploma vergroot de kans op participatie via betaald werk. Voor een startkwalificatie voor de arbeidsmarkt is een opleiding mbo2, havo-, vwo-, of hoger vereist.
De inzet van de gemeente is om te voorkomen dat jongeren afhaken en om hen alsnog een diploma te laten behalen. Daarnaast ben je nooit te oud om te leren en zetten we in op een leven lang leren. Acties 2023 Aantal acties: 0
01. We voeren het programma Kansengelijkheid 2023-2033 uit. 02. Op het voortgezet onderwijs (VO) voeren we schoolaanwezigheidsbeleid uit.
blz. 14 (van 65)
03. We voeren we de jongerenaanpak Twentse Belofte uit. 04. We zorgen dat jongeren uit het VSO en PRO een goede en duurzame overstap maken naar de arbeidsmarkt of dagbesteding. 05. We voeren de Lokaal Educatieve Agenda (LEA) uit. 06. We stimuleren de rijke schooldag. 07. We stimuleren extra inzet op basisvaardigheden. 08. We ontwikkelen door op het thema onderwijs-jeugdzorg: collectief arrangeren op de zorg-intensieve scholen en de focus op schoolaanwezigheid.
. Legenda:
= loopt achter, bijsturing heeft onvoldoende effect;
verwachting;
= boven verwachting;
= loopt achter, bijsturing mogelijk;
= conform
= neutrale wijziging.
Financiële voortgang Doelstelling en producten
Status Afwijking (x1.000 euro)
01. Elke inwoner heeft de mogelijkheid tot financiële zekerheid en stabiliteit Algemene bijstand levensonderhoud Verwacht wordt een positief resultaat van 850.000 euro. Dit bestaat uit een voordeel van algemene bijstand LO op basis van het nader voorlopig BUIG-budget 2023 (+868.000 euro). Een nadeel bij BBZ (-47.000 euro ) door minder advisering (startende) BBZ-ers (+75.000 euro), afrekening dienstverlening ROZ 2021 (-73.000 euro) en minder aflossing op BBZ-kredieten (-49.000 euro). Daarnaast bestaat het resultaat uit een voordeel bij de sociale recherche (+12.000 euro) en apparaatskosten (+64.000 euro). Arbeidsmarktparticipatie
850
0
Inkomensondersteuning Verwacht wordt een positief financieel resultaat van 786.000 euro. Dit wordt veroorzaakt door een minder dan begroot beroep bij de bijzondere bijstand en bijzondere inkomensvoorziening, en een tekort bij de collectieve ziektekostenverzekering. Bij de bijzondere bijstand wordt een positief financieel resultaat verwacht van 643.000 euro. Dit bestaat uit meerdere onderdelen: minder beroep op het budget voor Directe Levensbehoeften (+258.000 euro), Financiële Transacties (+250.000 euro), Voorziening voor Opvang (+75.000 euro) en Voorziening voor het Wonen (+222.000 euro). Bij Leenbijstand hebben we te maken met minder terug ontvangsten (-240.000 euro). Bij de bijzondere inkomensvoorziening wordt een positief financieel resultaat verwacht van 217.000 euro. Dit bestaat uit minder subsidie aan armoedepartners (+105.000 euro), sociaal maatschappelijk participatie (+72.000 euro) en minder deelname aan pilot beter overzicht over financiën (+71.000 euro). Daarnaast een financieel nadeel vanwege de
blz. 15 (van 65)
786
niet begrote kosten voor het haalbaarheidsonderzoek naar gezamenlijke huisvesting armoedepartners (-31.000 euro). Bij de collectieve ziektekostenverzekering wordt een negatief financieel resultaat verwacht van 74.000 euro. Ondersteuning centrumtaken (WMO) Verwacht wordt een positief resultaat van 5,8 miljoen euro. Dit wordt veroorzaakt door onderbesteding op het subsidiebudget voor woonvoorzieningen Beschermd wonen, hogere rijksbijdrage als gevolg van indexatie, onderbesteding van het budget lokale voorzieningen en het later realiseren van nieuwe voorzieningen. Beschermd wonen wordt voor acht gemeenten (inclusief Enschede) uitgevoerd. Dit voordeel betreft het aandeel voor de centrumgemeente Enschede. Het totale voordeel op het product centrumtaken Wmo bedraagt 10,8 miljoen euro.
5.792
Schuldhulpverlening Op peilmoment van 1 april 2023 verwachten we een negatief resultaat van per saldo 108.000 euro. Dit bestaat uit een voordeel van minder uitgaven RMI beleid (totaal +158.000 euro) en daarnaast uit een nadeel op de (nieuwe) dienstverlening van de SON (-266.000 euro). Met de meicirculaire 2023 ontvangen we aanvullend 577.000 euro voor ‘Dienstverlening gemeenten aanpak armoede en schulden’. In de 2e Tussenrapportage 2023 zullen deze extra middelen worden verwerkt, waardoor ceteris paribus op het product Schuldhulpverlening een positief resultaat ontstaat van 469.000 euro
-108
Sociale Werkvoorziening en Nieuw Beschut
0
02. Elke inwoner heeft de mogelijkheid om keuzes te maken die gezond leven makkelijker maken Algemene Maatschappelijke Voorzieningen Verwacht wordt een positief resultaat van 495.000 euro. Dit bestaat uit een voordeel op de subsidiebudgetten voor welzijn, vrijwilligerswerk en jongerenwerk (+ 200.000 euro), een voordeel bij het speeltuinwerk vanwege een lagere doorbelasting SW-medewerkers (+ 88.000 euro), een voordeel als gevolg van lagere toerekening van personeelskosten (+ 200.000 euro) en diverse kleine voordelen (+ 30.000 euro).
495
Sport en Gezondheid Verwacht wordt een negatief resultaat van 220.000 euro. Dit bestaat uit een aantal uitgaven die niet waren begroot: de ijsbaan (131.000 euro), hogere bijdrage aan een nieuw clubhuis ERC'69 (130.000 euro), kosten voor het organiseren van de Nations League (181.000 euro). Daar staat gedeeltelijk dekking tegenover door incidenteel voordeel op de post zwembadvisie (96.000 euro), stelpost loon/prijs Sportaal (99.000 euro) en lagere uitgaven voor verenigingssubsidies (52.000 euro). Het restant wordt met name veroorzaakt door hogere uitgaven op de Wet op de Lijkbezorging (50.000 euro) en diverse kleinere voordelen (25.000 euro).
-220
03. Elke inwoner heeft de kans zich optimaal te ontwikkelen Jeugdhulp De autonome groei op Jeugdhulp, niet gecompenseerde kosten vanuit het woonplaatsbeginsel en een toename van meer specialistische zorginzet leiden tot dit tekort. Daarnaast is sprake van niet gedekte tariefstijging in 2023 (voortkomend uit een hogere nacalculatie over 2022). In het resultaat is vooralsnog geen rekening gehouden met een onttrekking aan de reserve. Deze wordt bepaald bij de gemeenterekening 2023, het tekort dat niet binnen de reguliere exploitatie van het sociaal domein als geheel kan worden opgevangen wordt dan voorgesteld om te onttrekken uit de reserve.
11.000
Ondersteuning lokaal (WMO) Verwacht wordt een nadelig resultaat van 2,2 miljoen euro. Dit wordt veroorzaakt door een nadelig resultaat voor Wmo Begeleiding (-1,4 miljoen euro), Huishoudelijke Ondersteuning (-300.000 euro) Hulpmiddelen & Diensten (-200.000 euro); dit is onder andere het gevolg van ongedekte tariefstijgingen van per saldo ruim 1 miljoen euro, een toename van meer specialistische inzet bij Wmo Begeleiding en verdere volumestijging (met name Huishoudelijke Ondersteuning). Aanvullend wordt een nadeel verwacht op
-2.200
blz. 16 (van 65)
personele inzet (-300.000 euro). Ondersteuning wijkteams
0
Onderwijs Op het product Onderwijs wordt een negatief resultaat verwacht van 157.000 euro. Dit bestaat uit: onderdeel leerlingenvervoer (LLV), een nadeel van 708.000 euro; onderdelen Lokaal educatieve agenda (LEA) en Onderwijsachterstandenbeleid (OAB), een voordeel van 497.000 euro; onderdeel Leerplicht RMC/VSV, een voordeel van 54.000 euro. Het negatieve resultaat bij het onderdeel LLV (-708.000 euro) is het gevolg van niet (volledig) gedekte tariefstijgingen (NEA) waarvoor een beroep wordt gedaan op de in de algemene middelen gevormde stelpost voor inflatiekosten, een verdere te verwachten tariefstijging vanuit de lopende aanbesteding en een toename van het aantal ritten. Het per saldo voordelige resultaat bij de onderdelen LEA en OAB (+497.000 euro) komt voort uit minder vraag naar peuterarrangementen en onderwijskundige begeleiding, een minder dan begroot beroep bij de LEA, lagere uitvoeringskosten van GGD-controles inzake toezicht / handhaving Kinderopvang en tot slot uit minder realisatie van het aantal combi-functionarissen. Daarnaast uit een nadeel door meer Kinderopvang SMI (Sociaal Maatschappelijke Indicatie). Het voordelige resultaat bij het onderdeel Leerplicht RMC/VSV (+54.000 euro) berust op een inschatting. De subsidies VSV en RMC moeten nog worden beschikt.
-157
Stelpost onderuitputting Vitaal en sociaal Gezien de (in absolute zin) positieve gemeenterekening resultaten van de afgelopen jaren in het sociaal domein en de wens van het college om offensiever te begroten is een stelpost van 3,5 miljoen euro in de begroting 2022 opgenomen. Deze 3,5 miljoen euro is op een stelpost onderuitputting meegenomen in het begrotingsprogramma Vitaal & Sociaal. Concreet betekent dit dat we de komende jaren anticiperen op onderuitputting op de budgetten in het begrotingsprogramma Vitaal & Sociaal. We kunnen deze onderuitputting op voorhand niet toewijzen aan concrete producten in de gemeentebegroting. Daarvoor zijn de uitkomsten in de gemeenterekeningen op de diverse producten te grillig. Op basis van de huidige prognoses is het echter niet de verwachting dat de stelpost voor 2023 van invulling kan worden voorzien. Dit zorgt daarmee voor een nadeel van 3,5 miljoen euro.
3.500
Totaal - Vitaal en sociaal
-9.262
Legenda: wijziging
= tegenvaller;
= risico;
= conform begroting;
= meevaller;
= neutrale
Wij stellen voor: 3 Om een bedrag van 27.366,58 euro te onttrekken aan de reserve Maatschappelijke functie sport. Dit bedrag is nodig ter dekking van het project clustering en efficiëntere inzet van sportparken. Het doel is versterking van verenigingskracht, clustervorming teneinde de taakstelling op de sportparken te realiseren. Hiervoor zijn incidentele middelen nodig. (BP-VS-02) Wij stellen voor: 4 Om een bedrag van 113.692 euro structureel over te hevelen van het product Algemene Maatschappelijke Voorzieningen, deelproduct voorliggende voorzieningen, en een bedrag van 30.000 euro structureel over te hevelen van het product Ondersteuning Wijkteams naar het product Ondersteuning Lokaal (Wmo) (143.692 euro); ter dekking van de subsidies voor Estinea en Livio – thuisbegeleiding ten behoeve van activiteiten als voorliggende voorziening. De subsidieaanvragen voor de thuisadministratie vallen lager uit. De herkomst van deze middelen betrof Ondersteuning Lokaal (Wmo). Daarom vloeien deze middelen terug naar dit product. (BP-VS-04) Wij stellen voor: 5 Om de subsidie voor Kracht van Verenigingen (betreffende de partners Rigtersbleek en Victoria) voor
blz. 17 (van 65)
2023 met 31.750 euro per locatie op te hogen naar 133.000 per locatie. Dit betreft extra compensatie voor gestegen tarieven en volumestijging. Dekking vindt plaats binnen de bestaande middelen van Jeugdhulp. (BP-VS-06)
blz. 18 (van 65)
1.2 Duurzaam wonen, leven en werken 01. Enschede is klimaatneutraal Enschede wil een aantrekkelijke en leefbare gemeente zijn voor iedereen die er woont, werkt of op bezoek komt. Nu en in de toekomst. Daarom maken we ons sterk voor maatregelen die de opwarming van de aarde beperken. Hiervoor stappen we over van fossiele brandstoffen (zoals aardgas of-, steenkool) naar duurzame energie (zoals zonenergie-, of, windenergie). Ons doel is het aandeel duurzame energie tot 2030 met minimaal 8% te verhogen. In 2050 is de CO2 uitstoot teruggebracht naar nul en zijn woningen en bedrijven van het aardgas af.
01.01 We verlagen de CO2 uitstoot onder andere door energiebesparing en opwek van hernieuwbare energie Om Enschede klimaatneutraal te maken, werken we aan verduurzaming van industrie & bedrijvigheid, elektriciteit, mobiliteit, landbouw en landgebruik, innovatie, streven we naar klimaatneutraal gemeentelijk vastgoed in 2040 en zetten we in op energiebesparing bij of vervanging van schoolgebouwen. Acties 2023 Aantal acties: 0
01. We leggen een actualisatie van de Algemene verordening Ondergrondse Infra (AVOI) voor aan de gemeenteraad. 02. We komen met een voorstel voor een tweede tranche ‘intensivering en versnelling zon op dak’ 03. We gaan kansrijke (particuliere) duurzaamheidsinitiatieven onderbrengen in een gebiedsgerichte aanpak waar naast de energieopgave ook wordt gekeken naar landschap en landbouw 04. We zetten energiecoaches / duurzaamheidsadviseurs in
. Legenda:
= loopt achter, bijsturing heeft onvoldoende effect;
verwachting;
= boven verwachting;
= loopt achter, bijsturing mogelijk;
= conform
= neutrale wijziging.
01.02 We verminderen aardgasgebruik door woningen en bedrijven aardgasvrij te maken. Om Enschede klimaatneutraal te maken, werken we aan verduurzaming van de gebouwde omgeving via de warmtetransitie. Acties 2023 Aantal acties: 0
01. We starten nog een integrale wijkaanpak richting aardgasvrij in een nader te bepalen wijk 02. We starten een proefproject om verenigingen van eigenaren te ondersteunen bij verduurzaming Het proefproject is opgenomen in het energiebesparingsprogramma dat met behulp van een extern bureau is opgesteld. Dit is de basis voor het aanvragen van subsidie voor de 1e tranche van het Lokale Isolatie Plan met uitvoering vanaf eind 2023. De bedoeling was om dit te
blz. 19 (van 65)
bekostigen met middelen SPUK energiearmoede. Het past alleen niet in deze regeling. Vandaar de subsidie aanvraag voor de 1e tranche van het Lokale Isolatie Plan. 03. We werken de gemeentebrede energiebespaar- en ontzorgingsaanpak uit 04. We lobbyen voor een deugdelijk, toereikend wettelijk en financieel instrumentarium warmtetransitie en bestrijden energiearmoede (met focus op integrale wijkaanpak en opschaling)
. Legenda:
= loopt achter, bijsturing heeft onvoldoende effect;
verwachting;
= boven verwachting;
= loopt achter, bijsturing mogelijk;
= conform
= neutrale wijziging.
02. Enschede is klimaatbestendig en waterrobuust ingericht We willen een veilige, gezonde en aantrekkelijke leefomgeving voor mensen, dieren en planten. In 2050 is Enschede klimaatbestendig en waterrobuust ingericht. Enschede is hierdoor bestand tegen de gevolgen van weersextremen zoals hevige neerslag, droogte en hitte(golven).
02.01 We passen de omgeving aan op de klimaatverandering Om dit te bereiken willen we meer aansluiten bij natuurlijke systemen, gaan we groen-blauwe structuren terugbrengen en aanleggen en vergroten we de waterbergingscapaciteit o.a. door het benutten van de sponswerking van de bodem. Acties 2023 Aantal acties: 0
01. We bereiden de aanleg van de Zuiderspoorbeek voor Samen met de Commissie van Beheer Volkspark is afgesproken om een nieuwe visie voor het Volkspark te maken. Hierin wordt ook onderzocht in hoeverre een grote waterberging inpasbaar is in het nieuwe ontwerp van het park. Dit nieuwe visie- en ontwerpproces zorgt voor een vertraging in de uitvoering van het project aanleg Zuiderspoorbeek. 02. We stimuleren klimaatadaptatie op particulier terrein
. Legenda:
= loopt achter, bijsturing heeft onvoldoende effect;
verwachting;
= boven verwachting;
= loopt achter, bijsturing mogelijk;
= conform
= neutrale wijziging.
03. Enschede is groen en biodivers We moeten Enschede verder vergroenen en biodiverser maken om Enschede aantrekkelijk, gezond en leefbaar te houden naar de toekomst toe. Dit om ook de balans te houden met de verstening en verdichting van Enschede vanuit bijvoorbeeld de woon-, energietransitie, mobiliteits- en werklocatie opgaven. Dit doen we vanuit de ambitie: Enschede één groot groen park. Waarbij het prachtige groene landelijke gebied via unieke groene invalswegen, wiggen, (stads)parken, groene wijken en dorpen en een vergroende singel naadloos overgaat in een sterk vergroend centrum. Een groen park dat ruimte biedt aan mens, plant en dier. We streven daarbij naar een meer natuurlijk evenwicht, waarin plagen als de eikenprocessierups of invasieve dieren plantsoorten minder kans krijgen.
03.01 Samen zorgen we voor een groene omgeving met meer planten en dieren We gaan hier aan werken via drie lijnen: Beter zorgen voor het bestaande groen (beschermen), het verbeteren van de inrichting van het groen (benutten) en meer groen toevoegen aan
blz. 20 (van 65)
Enschede bij elke nieuwbouw- en herinrichtingproject (bouwen). Acties 2023 Aantal acties: 0
01. We geven uitvoering aan het groenambitieplan De middelen voor de uitvoering van het Groenambitieplan zijn aangevraagd. We zijn afwachting van de begrotingsbehandeling hierop. Bij toekenning van de middelen volgt verdere uitvoering van het groenambitieplan. 02. We geven uitvoering aan het provinciaal programma landelijk gebied 03. We maken een plan voor het vergroenen van de binnenstad
. Legenda:
= loopt achter, bijsturing heeft onvoldoende effect;
verwachting;
= boven verwachting;
= loopt achter, bijsturing mogelijk;
= conform
= neutrale wijziging.
04. Enschede is circulair In 2050 heeft Nederland een volledig circulaire economie. Dit betekent dat we zuiniger en slimmer om moeten gaan met grondstoffen.
04.01 We hergebruiken producten en materialen zodat grondstoffen hun waarde behouden In Enschede richten we ons op vier gebieden: ondernemers moeten meer circulair ondernemen, afval wordt grondstof, ondernemers en kennisinstellingen werken samen op circulaire economie en onze gemeentelijke inkoop is circulair Acties 2023 Aantal acties: 0
01. We stellen beleid op ten aanzien van onze eigen gemeentelijke rol als inkoper, aanbesteder en als gebiedsontwikkelaar 02. We werken samen met de kennisinstellingen op het gebied van circulariteit 03. We ondersteunen gezamenlijk met de kennisinstellingen enkele kansrijke circulaire clusters voor onze regio 04. We inventariseren de mogelijkheden voor het opzetten van een gesloten bouwkringloopsysteem voor bedrijven en particulieren 05. We doen een pilot met het verhogen van het stortquotum voor afval 06. We bereiden een pilot voor gratis grofvuil rondes voor. Deze activiteit wordt gestart op moment dat hiervoor de middelen beschikbaar komen (650 k€, onderdeel van de zomernota). Genoemd budget is gebaseerd op 2 keer ophalen van grof afval (op afspraak) zonder dat hiervoor voorrijkosten in rekening worden gebracht (inclusief een stukje flankerend beleid).
. Legenda:
= loopt achter, bijsturing heeft onvoldoende effect;
verwachting;
= boven verwachting;
= loopt achter, bijsturing mogelijk;
= neutrale wijziging.
blz. 21 (van 65)
= conform
05. Enschede heeft veel baankansen We willen Enschede economisch versterken. In regionaal verband steunen wij de Agenda van Twente. Op deze manier kunnen we kwalitatief groeien, baankansen bieden voor iedereen en daardoor ook sociale problemen beter het hoofd bieden. Eerste prioriteit om dit voor elkaar te krijgen is het vergroten van de bereikbaarheid van banen. Dit doen we op verschillende manieren: kortere reistijden naar aanliggende gebieden met banen, een betere interne bereikbaarheid, een sterkere verwevenheid/relatie met naastliggende economische centra (ook over de grens) en meer banen in de stad zelf.
05.01 Enschede/Twente is meer verbonden met aanliggende economische centra (agglomeratiekracht) Het beter verbinden van Enschede met aanliggende economische centra (Zwolle en Munster) is van belang om de euregionale agglomeratiekracht te versterken. Er komen meer banen beschikbaar binnen een redelijke reisafstand. Hierdoor kunnen meer mensen aan het werk en kan hier opgeleid talent in Enschede blijven wonen en elders werken. Van met name HBO- en universitair opgeleide mensen is bekend dat die verder willen reizen voor hun werk. Voor dit alles hebben we een betere externe bereikbaarheid (lobby op kortere reistijden), een betere interne bereikbaarheid (denk hierbij bijvoorbeeld aan een zo kort mogelijk voor- en natransport naar de OV knooppunten en werklocaties) en een verdere verweving van kennis en bedrijven met onze buren in Duitsland nodig (vergroting van het daily urban system). Acties 2023 Aantal acties: 0
01. Met onze bovenregionale partners onderzoeken we het ruimtelijk-economisch profiel van de corridor Zwolle-Munster
. Legenda:
= loopt achter, bijsturing heeft onvoldoende effect;
verwachting;
= boven verwachting;
= loopt achter, bijsturing mogelijk;
= conform
= neutrale wijziging.
05.02 In Enschede groeien de banen op de toplocaties Op de toplocaties Kennispark, binnenstad/stadscampus en Technology Base faciliteren wij de vestiging van bedrijven en de groei van banen. In de binnenstad groeien de banen in met name de horeca en detailhandel. De stadscampus, Kennispark en Technology Base gaan zorgen voor een internationaal aantrekkelijk profiel van onze stad en regio, een meer diverse economie, bieden een nieuwe inspirerende werkomgeving en dragen daarmee ook bij aan het aantrekken en vasthouden van talent. Acties 2023 Aantal acties: 0
01. We voeren de gebiedsstrategie Kennispark uit 02. We beoordelen of de evaluatie van Technology Base consequenties heeft voor de koers en het onderliggende bestemmingsplan 03. We scherpen onze rolopvatting en activiteiten t.a.v. Space53 op Technology Base aan 04. We stellen de visie Spoorzone Hengelo-Enschede vast 05. We werken verder aan de gebiedsontwikkeling Centrumkwadraat
blz. 22 (van 65)
. Legenda:
= loopt achter, bijsturing heeft onvoldoende effect;
verwachting;
= boven verwachting;
= loopt achter, bijsturing mogelijk;
= conform
= neutrale wijziging.
05.03 In Enschede kunnen bestaande en nieuwe bedrijven verantwoord/duurzaam/groen groeien en innoveren De basis van onze economie zijn onze bestaande bedrijven. Voor alle bestaande en nieuwe bedrijven bieden we een goede dienstverlening, zorgen we voor ruimte om te ondernemen, digitale bereikbaarheid, bieden we ondersteuning van netwerken voor starters, start ups en scale ups en innovatie (Novel-T), bevorderen we internationalisering, hebben we aandacht voor het arbeidsmarktbeleid en voor een aantrekkelijke werkomgeving. Met het oog op de brede welvaart is de groei van bedrijven “verantwoord/groen” en gaat niet ten koste van mens of planeet. Acties 2023 Aantal acties: 0
01. We leggen de geactualiseerde economische visie voor aan de raad 02. We zoeken naar een locatie voor een nieuw bedrijventerrein in Enschede en onderzoeken welke bestaande bedrijventerreinen we versneld kunnen uitbreiden 03. We starten met het bouwrijp maken van De Morshoek (voorheen Usseler Es Oostkrans) 04. We continueren de uitvoering van de gebiedsagenda’s voor een toekomstbestendig De Reulver en Euregio Bedrijvenpark 05. We ontwikkelen een gebiedsvisie voor de herontwikkeling van de verouderde bedrijventerreinen Kop Westerval en Rigtersbleek 06. We maken nieuwe regionale afspraken over de programmering van bedrijventerreinen in Twente 07. We investeren in het versterken van het regionale onderzoeks- en innovatiesysteem 08.. We ontwikkelen nieuw uitgiftebeleid en toewijzingscriteria voor bedrijfskavels Vanwege de druk op de arbeidsmarkt is een vacature nog niet vervuld. Vandaar dat er op dit moment onvoldoende capaciteit is om dit op te pakken.
. Legenda:
= loopt achter, bijsturing heeft onvoldoende effect;
verwachting;
= boven verwachting;
= loopt achter, bijsturing mogelijk;
= conform
= neutrale wijziging.
06. Talent wordt aangetrokken, vastgehouden en ontwikkeld De beroepsbevolking en Enschede en Twente gaat dalen in de komende decennia. Dit kan er toe leiden dat bedrijven op de langere termijn gaan verplaatsen naar gebieden met meer potentiële werknemers. Daarom moet Enschede kwalitatief groeien om veerkrachtig te blijven als stad. Over 10 jaar is het inwonertal gegroeid naar 170.000 inwoners. Al het talent is belangrijk voor de Enschedese/Twentse economie, maar vraagt om verschillende aanpakken. Het praktisch geschoold talent werkt veelal op de plek waar ze wonen en daarom koesteren we deze grote, waardevolle groep en zetten we in op ontwikkeling van deze groep. Het werken aan dit deel van de opgave hangt heel erg samen met het arbeidsmarktbeleid vanuit de opgave “inclusief
blz. 23 (van 65)
Enschede”. Voor de theoretisch geschoolden is de aanpak meer gericht op het aantrekken en vasthouden. We zien dat deze groep flexibeler is in het bepalen van hun woon- en werkplek. Bijvoorbeeld jongeren trekken wel naar Enschede om hier te studeren, maar verhuizen daarna naar een grotere stad. De bereikbaarheid van banen speelt hierbij een grote rol. Vandaar dat er inzetten op meer baankansen in onze stad/regio en aantrekkelijke en diverse voorzieningen.
06.01 De stedelijke voorzieningen zijn divers en attractief voor inwoners en bezoekers (nationaal en internationaal) Een aantrekkelijke stad heeft een bruisende binnenstad, goede culturele voorzieningen, evenementen en voorzieningen. De stad is verrassend en heeft mogelijkheden voor creatieve broedplaatsen. Acties 2023 Aantal acties: 0
01. We werken aan 'Welcome in Enschede': informatie & integratie 02. We ontwikkelen een kansenkaart met uitvoeringsplan voor de stadsrandzone en het Rondje Enschede De kansenkaart is in concept klaar, deze willen we nog verrijken met wensen vanuit inwoners. Het product kansenkaart is later opgeleverd dan gepland. Inhaalslag wordt gemaakt in de zomermaanden. Inmiddels is capaciteit op recreatie en toerisme uitgebreid. 03. Samen met onze binnenstadspartners geven we uitvoering aan het Actieplan Binnenstad 04. We maken een plan voor de bewegwijzering, oriëntatiepunten en looproutes in de binnenstad We hebben samen met partners een jaarplanning voor 2023 gemaakt van alle geplande acties in het actieplan. Deze actie is niet opgenomen voor dit jaar. De prioriteiten voor dit jaar liggen bij andere acties. 05. Voor creatieve ideeën voor de binnenstad stellen we een experimenteerfonds in 06. We stellen een nieuw stimuleringsfonds in voor de binnenstad 07. We stellen ruimtelijk-programmatische gebiedsprofielen op voor de binnenstad De opdracht wordt voor de zomer verstrekt aan een bureau. Naar verwachting is het product in 2023 wel afgerond, maar zal besluitvorming in 2024 plaatsvinden. De betrokkenheid van partners bij dit product is heel belangrijk, maar dat betekent dat we het tempo hebben moeten aanpassen.
Ook omdat we nog met partners gelijktijdig aan andere producten werken en zij dit naast hun reguliere werk moeten doen. Dat vraagt om een goede fasering. 08. We onderzoeken de ruimtevraag van de Enschedese creatieve sector 09. We leggen een nieuwe cultuurnota voor aan de raad 10. We leggen een nieuwe evenementennota en het beleidskader voor evenementenvergunningen en -subsidies voor 11. Wij starten met een pilot voor het 1e uur gratis parkeren in gemeentelijke parkeergarages
. Legenda:
= loopt achter, bijsturing heeft onvoldoende effect;
= loopt achter, bijsturing mogelijk;
blz. 24 (van 65)
= conform
verwachting;
= boven verwachting;
= neutrale wijziging.
06.02 De nieuwe woonmilieus zijn attractief en toekomstbestendig Dit subdoel betreft de nieuwbouwopgave van onze stad. Deze nieuwbouwopgave is gericht op dat wat we bouwen past bij de mensen die er gaan wonen. Daarbij zoeken we expliciet naar de balans tussen de bestaande behoefte aan betaalbare en bereikbare woningen voor Enschedeërs en woningen voor de nieuwe inwoners die we welkom heten in onze stad. We willen hiermee de opgaves omtrent doorstroom, het vasthouden van talent en de woon-zorgvraag oplossen. Voldoende en bereikbare betaalbare woningen is een uitgangspunt, waarbij de nieuwe richtlijnen van het Ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening én de analyse van de woonbehoefte, demografie en het inkomen in Enschede leidend zijn voor het woningbouwvraagstuk. We willen passende woningen bieden voor net afgestudeerden van alle niveaus, expats en gezinnen. Als grootste stad van het oosten bieden wij een grootstedelijk woonmilieu dat passend is voor alle inkomensgroepen. Acties 2023 Aantal acties: 0
01. We starten met de ontwikkeling van het Eschmarkerveld We leggen in de 2e helft van 2023 een bestemmingsplan voor aan de raad. De voorbereiding vraagt meer tijd dan voorzien onder andere door stikstofproblematiek. Start bouwrijp maken en uitgifte van gronden verschuift naar 2024 onder voorbehoud van uitblijven van een beroepsprocedure tegen het bestemmingsplan. 02. We werken verder aan de realisatie van De Kop 03. We bouwen verder aan Cromhoff 04. We gaan starten met de kaveluitgifte voor de Leuriks-oost 05. We gaan starten met de uitvoering van een aantal grote projecten 06. We ontwikkelen Boswinkel-Oost verder 07. We stellen een Omgevingsvisie op 08. We ontwikkelen het Omgevingsplan 09. We leren, oefenen en verbeteren ten behoeve van de uitvoering van de Omgevingswet 10. We leren en verbeteren ten behoeve van de uitvoering van de Wet kwaliteitsborging (Wkb)
11. We komen tot vastgesteld beleid voor Erfpacht
. Legenda:
= loopt achter, bijsturing heeft onvoldoende effect;
verwachting;
= boven verwachting;
= loopt achter, bijsturing mogelijk;
= conform
= neutrale wijziging.
06.03 Talent weet waarom Enschede aantrekkelijk is om te wonen, leven en te werken Om onze stad neer te zetten als aantrekkelijk voor talent is veel inzet nodig op positionering en profilering. Het gaat hierbij om marketing voor nieuwkomers, maar ook voor blijvers. We sluiten hierbij aan op de citymarketing: technologie, innovatie en creativiteit. Hiernaast willen we ook een