04. 020321 Ontwerpbegroting TB 2022-2025 incl begrotingswijziging 2021
Tekst van het document
784.521 191.007 564.956 731.800 377.975 383.149 21.459 534.200 830.737 530.313 462.860 140.838 124.683 5.678.498
43.750 191.007 564.956 206.800 377.975 383.149 21.459 380.300 713.412 509.188 452.860 139.995 154.986 4.139.837
166.996 186.007 564.956 95.719 377.975 383.149 21.459 364.700 632.792 500.690 442.860 135.181 219.428 4.091.913
423.327 87.416 337.260 411.461 12.000
326.400 128.550 153.750 105.000 12.000
547.196 191.732 266.966 551.006 12.000
393.649 193.254 269.636 142.390 12.000
397.586 194.791 272.332 143.814 12.000
405.538 197.897 277.779 146.690 12.000
413.648 201.065 283.334 149.624 12.000
Overige baten TB Huurinkomsten Opbrengsten erfpacht Erfpachtvergoeding luchthaven
Totaal baten LASTEN: Grondexploitatie Verwervingskosten Sloopkosten Milieu / saneren / explosieven Hoofdinfra Bouwrijp maken Woonrijp maken Natuur Projectorganisatie TB Plankosten projecten Beheer Fondsen en verrekeningen Rente Niet verrekenbare BTW Indexatie lasten Begroting Twente Airport Personeelskosten Beheerkosten Aviation gerelateerde kosten Algemene bedrijfskosten Business development kosten Erfpachtvergoeding (TB)
18
Overzicht baten en lasten (incl. mutaties voorzieningen) ( in €) jaarschijf Kapitaallasten Laste Remote Tower Planontwikkelingskosten MRO Overige lasten TB Kosten verhuur panden Kosten in erfpacht uitgegeven gronden Overige kosten
Totaal lasten Saldo baten en lasten Mutatie (toename) Onderhanden werk Mutatie verliesvoorziening grondexploitatie Totaal saldo van baten en lasten Toevoeging (algemene) reserve Onttrekking (algemene) reserve Resultaat
Begroting (oorspronkelij k)
(na wijziging)
2020 108.686 697.700 2.077.850
2021 274.849 1.000.549
2021 154.861 1.723.761
79.226
267.455
-
-
79.226
Werkelijk
Begroting begroting
begroting
begroting
begroting
2022 335.802 1.346.731
2023 324.228 1.344.752
2024 296.607 1.336.511
2025 294.325 1.353.997
248.177
328.666
338.467
377.667
399.954
-
-
-
13.000
26.000
6.743 274.198
248.177
328.666
6.743 345.210
6.743 397.410
6.743 432.697
8.937.162
11.078.311
9.951.503
9.548.551
7.368.459
5.873.757
5.878.606
(4.364.825)
(5.008.254)
(3.263.113)
(3.462.929)
(657.382)
958.613
1.504.265
3.567.994
5.195.174
2.704.292
3.265.991
569.716
(1.021.626)
(1.551.093)
(836.143)
-
-
-
-
-
-
(1.632.974)
186.920
(558.821)
(196.938)
(87.666)
(63.013)
(46.828)
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
(1.632.974)
186.920
(558.821)
(196.938)
(87.666)
(63.013)
(46.828)
19
Onderstaande tabel geeft inzicht in de verschillen tussen de oorspronkelijke en herziene begroting 2021. Tevens is een korte verklaring opgenomen voor de afwijkingen.
( in €)
Overzicht baten en lasten (incl. mutaties voorzieningen) jaarschijf
Begroting Begroting (oorspronkelijk) (na wijziging) 2021 2021
Afwijking
Verklaring
BATEN: Grondexploitatie Woningbouw Bedrijventerreinen Zorg / resort / overige voorzieningen Bestaand vastgoed Natuur / agrarisch gebruik Subsidies / overige opbrengsten Fonds bovenwijks Inkomsten Beheer Renteopbrengst Verrekeningen Indexatie baten
2.898.075 650.000
3.329.889 -
346.071 -
1.497.960 -
-
11.500
431.814 nog 2 leveringen uit 2020, nieuwe fasering en prijsstijging 4% (650.000) uitfasering erfpachtkavels TB, 1e opbrengst in 2023 1.151.889 hogere opbrengst (na taxatie) 3 panden Zuidkamp 11.500 laatste termijn 'Proeftuin Toegangsmanagement TB'
278.054 338.109 98.081 4.608.390
177.231 248.747 9.946 5.275.274
122.607 409.662 538.019 25.000 -
74.286 230.420 319.010 42.819 -
(48.321) Herziene begroting 2021 aangesloten op realisatie 2020 min landingsgelden MRO vliegtuigen (179.242) Herziene begroting 2021 aangesloten op realisatie 2020 (219.009) Herziene begroting 2021 aangesloten op realisatie 2021 17.819 Gebasseerd op realisatie 2020 + afspraken mbt oefeningen defensie -
-
326.789
326.789
-
-
-
1.095.288
993.323
(101.965)
331.629 22.750
407.793 -
76.164 Obv werkelijke huren 2021 (22.750) Anders dan gedacht, nog niet aan de orde
12.000 366.379
12.000 419.793
53.414
6.070.057
6.688.389
618.332
1.498.138 440.174 522.514 2.581.240 900.907 405.535 29.510 669.860 1.294.141 441.616 491.765 129.951 398.213 9.803.564
581.709 357.506 647.509 2.028.723 530.971 334.269 167.803 729.457 1.494.211 538.733 409.231 122.482 36.962 7.979.566
326.400 128.550 153.750 105.000 12.000 274.849 1.000.549
547.196 191.732 266.966 551.006 12.000 154.861 1.723.761
267.455
248.177
-
-
6.743 274.198
248.177
Totaal lasten
11.078.311
9.951.503
(1.126.808)
Saldo baten en lasten
(5.008.254)
(3.263.113)
1.745.141
Begroting Twente Airport Landingsrechten Huurinkomsten Aviation gerelateerde baten Vergoedingen baangebruik Erfpachtopbrengsten Remote Tower Parkeeropbrengsten vliegtuigen Subsidie C ofinanciering MRO ontw Overige baten TB Huurinkomsten Opbrengsten erfpacht Erfpachtvergoeding luchthaven
Totaal baten
(100.823) uitfasering erfpaxhtkavels TB, 1e opbrengst afdracht in 2023 (89.362) actualisatie beheerraming, minder afdracht parkmanagement (88.135) lagere index in 2021 en over minder baten 666.884
Gebasseerd op de 3 Lufthansa vliegtuigen die nu geparkeerd staan
LASTEN: Grondexploitatie Verwervingskosten Sloopkosten Milieu / saneren / explosieven Hoofdinfra Bouwrijp maken Woonrijp maken Natuur Projectorganisatie TB Plankosten projecten Beheer Fondsen en verrekeningen Rente Niet verrekenbare BTW Indexatie lasten Begroting Twente Airport Personeelskosten Beheerkosten Aviation gerelateerde kosten Algemene bedrijfskosten Business development kosten Erfpachtvergoeding (TB) Kapitaallasten Laste Remote Tower Planontwikkelingskosten MRO Overige lasten TB Kosten verhuur panden Kosten in erfpacht uitgegeven gronden Overige kosten
(916.429) budget 'aankoop emissierechten' uitgefaseerd over 2021-2023 (82.668) uitfasering sloopkosten en minder sloopkosten 124.995 lager restbudget verdeeld over 6 i.p.v. 7 jaren (552.517) lager restbudget en uitfasering kosten hoofdinfra/nuts/gebouwen TB (369.936) uitfasering bouwrijp erfpachtkavels TB (71.266) lager restbudget WRM en uitfasering Zuidkamp 138.293 lager restbudget natuur en uitfasering Zuidkamp 59.597 toename kosten projectorganisatie en aandeel Zuidkamp 200.070 hoger budget procedurekosten BP De Strip & Oostkamp 97.117 actualisatie beheerraming, meer kosten OZB, nuts, onderhoud vastgoed (82.534) uitfasering erfpaxhtkavels TB, 1e afdracht in 2023 (7.469) vaste rente iets lager dan volgend uit rekenmodel grondexploitatie (361.251) forse verlaging indexering kosten, 1% i.p.v.
3% (1.823.998) 220.796 Inhuur div adviseurs om planvorming luchthaven uit te werken en uitbreiding aantal fte's in 2021 63.182 Obv de vastgoedexpl binnen TA zijn de beheerkosten berekend (realistischer) 113.216 Herziene begroting 2021 aangesloten op realisatie 2020 446.006 Herziene begroting 2021 aangesloten op realisatie 2020 (119.988) Lager omdat een groot deel van de activa is afgeboekt (dus lagere afschrijvingen) 723.212 (19.278) Afschrijvingen obv de activa (incl de opgeleverde panden in 2020) en beheerkosten obv de notitie van Antea (6.743) Anders dan gedacht, pas vanaf 2023 actueel (26.021)
Het geprognosticeerde verloop van de vordering op de beide aandeelhouders is als volgt: Verloop vordering aandeelhouders Beginstand Resultaat Eindstand
2020 18.034.264 (1.632.974) 19.667.238
2021 (gewijzigd) 19.667.238 (558.821) 20.226.059
2022 20.226.059 (196.938) 20.422.998
2023 20.422.998 (87.666) 20.510.664
2024 20.510.664 (63.013) 20.573.677
2025 20.573.677 (46.828) 20.620.505
20
5. Begrotingsonderdeel grondexploitatie 2021-2025 5.1. Inleiding In dit hoofdstuk is de grondexploitatie begroting opgenomen. In 6.2 is een overzicht van de baten en lasten opgenomen. In 6.3 is een toelichting opgenomen van de baten en lasten. In 6.4 zijn de gehanteerde parameters van de herziene grondexploitatie 2021 toegelicht. 5.2. Overzicht van baten en lasten onderdeel grondexploitatie Exploitatie grondexploitatie
Boekwaarde
jaarschijf Totaal baten Indexatie baten Totaal lasten Indexatie lasten Saldo lasten en baten boekwaarde* saldo cumulatief
GREX (Oorspronkelijk) 31-12-2020 2021 88.345.559 4.510.309 0 98.081 119.717.795 9.405.351 398.213 -31.372.236 -5.195.174 -31.372.236 -31.372.236 -36.567.410
Begroting
Begroting
Begroting
(Gewijzigd) 2021 5.265.327 9.946 7.942.603 36.962 -2.704.292 -34.076.528
Raming
Raming
Raming
2022 4.547.254 59.910 7.763.675 109.480 -3.265.991
2023 4.936.203 172.579 5.553.815 124.683 -569.716
2024 4.907.523 253.940 3.984.851 154.986 1.021.626
2025 5.272.316 370.689 3.872.485 219.428 1.551.093
-37.342.519
-37.912.235
-36.890.609
-35.339.516
*Ex verliesvoorziening
5.3. Toelichting baten en lasten Hierna wordt per onderdeel van de in de (gewijzigde) begroting 2021 en meerjarenraming 20222025 opgenomen baten en lasten van de grondexploitatie een toelichting gegeven. De begroting en de meerjarenraming zijn gebaseerd op de grondexploitatie 2021 (NCW 01-01-2021). De kolom “Boekwaarde 31-12-2020” betreft de realisatie tot en met het boekjaar 2020. Gezien het tijdstip van opstellen van deze ontwerpbegroting 2021 zijn de boekwaardes uit de jaarrekening 2020 opgenomen. 5.3.1.
Toelichting baten
B a t e n gro nde xplo it a t ie
B o ekwaarde
B egro ting
B egro ting
31-12-2020
(o o rspro nkelijk)
(na wijziging)
jaarschijf
B egro ting
Raming
Raming
Raming
2021
2021
2022
2023
2024
2025
24.057.710
2.898.075
3.329.889
2.597.905
2.988.263
2.988.263
2.988.263
B edrijventerreinen
1.511.316
650.000
-
637.500
1.300.000
1.300.000
1.300.000
Zo rg, reso rt, o verige vo o rzieningen
604.527
-
-
255.000
-
-
-
15.302.567
346.071
637.500
-
-
295.995
Natuur / agrarisch gebruik
4.343.882
-
-
9.570
-
-
-
Subsidies / bijdragen
19.669.660
-
11.500
-
-
-
-
Fo nds bo venwijks
2.027.625
278.054
177.231
146.032
271.435
271.435
271.435
Inko msten B eheer
7.360.792
338.109
248.747
263.747
376.505
347.824
416.623
172.320
-
-
-
-
-
-
Luchthaven / No o rd
-
-
-
-
-
-
-
Gro ndo verdracht
-
-
-
-
-
-
-
Indexatie baten
-
98.081
9.946
59.910
172.579
253.940
370.689
4 .6 0 8 .3 9 0
5 .2 7 5 .2 7 4
Wo ningbo uw
B estaand vastgo ed
Verrekeningen
Overig T o t a a l ba t e n
13.295.161 8 8 .3 4 5 .5 5 9
1.497.960
-
4 .6 0 7 .16 4
5 .10 8 .7 8 2
5 .16 1.4 6 2
5 .6 4 3 .0 0 6
Woningbouw De kaveluitgifte voor ’t Vaneker (Zuidkamp en het gemeentelijk deel De Schil) gaat ook in de periode 2021-2025 door. Voor Prins Bernhardpark is de verwachting dat de laatste kavel in 2021 wordt verkocht. De gewijzigde begroting 2021 geeft een hogere opbrengst in 2021. Dit is een gevolg van de aangepaste fasering 2021-2025, maar vooral het doorschuiven van 2 kavelopbrengsten uit 2020. Bedrijventerreinen Ten behoeve van bedrijventerreinen zijn er in 2022 inkomsten geraamd vanuit de verkoop van de werkparken (Oostkamp en de Strip) aan Van Eck door nog te ontvangen nabetalingen i.v.m. nog te voeren planologische procedures. Met ingang van 2023 zijn er erfpachtinkomsten vanuit TB Bedrijvenpark geraamd.
21
Zorg, resort, overige voorzieningen Dit betreft eveneens een deel van de verkoop van de werkparken aan Van Eck in 2022. Bestaand vastgoed Dit betreft eveneens een deel van de verkoop van de werkparken aan Van Eck in 2022. Verder hebben deze inkomsten hebben betrekking op de verkoop van bestaand vastgoed in de woonparken. Dit betreft 4 panden in ’t Vaneker/Zuidkamp en 2 panden in Prins Bernhardpark. De gewijzigde begroting geeft een (fors) hogere opbrengst in 2021. Dit is een gevolg van een hertaxatie van 3 panden in ’t Vaneker. Deze panden zijn inmiddels in verkoop, waarbij in de biedingsprocedure ‘bodemprijzen’ als ondergrens worden gehanteerd. Natuur/ agrarisch gebruik De gerealiseerde boekwaarde heeft betrekking op de overdracht van de EHS aan de provincie in 2012. In 2020 is de boekwaarde aangevuld met inkomsten vanuit de verkoop van Deventerpoort. Fonds bovenwijks Het Fonds bovenwijkse voorzieningen wordt naar evenredigheid van de grondverkopen gevuld. Aan de lastenkant van de begroting staat hier op het onderdeel ‘Fondsen en verrekeningen’ een even groot bedrag tegenover. De post ‘Fonds bovenwijks’ werkt dan ook als een communicerend vat met eerdergenoemde fondsafdracht(en). De baten volgen op de gemaakte lasten.
Omdat nog niet duidelijk is wanneer de gronduitgifte van kavels in deelgebied TB exact plaatsvindt, zijn de fondsafdrachten jaarlijks gelijkmatig opgenomen in de grondexploitatie. Voor de woonparken zijn de fondsafdrachten gefaseerd conform actuele planning verkoop kavels. Inkomstenbeheer Deze inkomsten hebben betrekking op de (tijdelijke) verhuur van onroerend goed binnen het totale plangebied dat nog in eigendom is van TB. Een deel van de inkomsten bestaat uit doorbelaste nutskosten. Verrekeningen Dit betreft verrekening van gemaakte kosten met betrekking tot ’t Vaneker in verband met de aanleg van het glasvezelnetwerk. Indexatie baten Dit betreft de geraamde indexatie van de opbrengsten.
5.3.2.
Toelichting lasten
La s t e n gro nde xplo it a t ie
B o ekwaarde
B egro ting
B egro ting
31-12-2020
(o o rspro nkelijk)
(na wijziging)
2021
2021
jaarschijf Verwervingsko sten
B egro ting
Raming
Raming
Raming
2022
2023
2024
2025
32.536.847
1.498.138
581.709
835.296
784.521
43.750
Slo o pko sten
3.615.238
440.174
357.506
370.881
191.007
191.007
186.007
M ilieu en saneren
2.830.596
522.514
647.509
597.875
564.956
564.956
564.956
Ho o fdinfra
3.395.626
2.581.240
2.028.723
1.710.393
731.800
206.800
95.719
B o uwrijp maken
4.533.091
900.907
530.971
1.013.618
377.975
377.975
377.975
Wo o nrijp maken
3.197.313
405.535
334.269
408.149
383.149
383.149
383.149
Natuur
1.664.632
29.510
167.803
21.459
21.459
21.459
21.459
P ro jecto rganisatie TB
23.144.810
669.860
729.457
646.300
534.200
380.300
364.700
P lanko sten pro jecten
26.577.356
1.294.141
1.494.211
1.146.120
830.737
713.412
632.792
B eheer
12.557.165
441.616
538.733
530.383
530.313
509.188
500.690
Fo ndsen en verrekeningen
5.665.119
491.765
409.231
349.547
462.860
452.860
442.860
Rente
-
129.951
122.482
133.655
140.838
139.995
135.181
Indexatie lasten
-
398.213
36.962
109.480
124.683
154.986
219.428
9 .8 0 3 .5 6 4
7 .9 7 9 .5 6 6
7 .8 7 3 .15 4
5 .6 7 8 .4 9 8
4 .13 9 .8 3 7
4 .0 9 1.9 13
T o t a a l la s t e n
119 .7 17 .7 9 5
166.996
Verwervingskosten De begroting is gebaseerd op het zogenaamde Grondverwerving- en uitgifteplan waarin de uitgangspunten voor de grond aan- en verkopen door TB zijn opgenomen. Ook is onder de post verwervingskosten eventuele afkoop van huurrechten geraamd. De niet gemaakte verwervingskosten (o.a. huurrechten) over 2020 zijn doorgeschoven naar 2021 en verder.
22
Het betreft hier de deelgebieden ’t Vaneker Zuidkamp en Prins Bernhardpark. Het resterende verwervingsbudget betreft hoofdzakelijk de afkoop van huurrechten in ’t Vaneker Zuidkamp en Prins Bernhardpark. Omdat nog niet exact duidelijk is wanneer deze afkopen plaats gaan vinden, is het resterende budget in de grondexploitatie uitgefaseerd in de periode tot en met 2029. In de herziene grondexploitatie van 2021 zijn de verwervingsbudgetten voor strategische verwerving van gronden en compensatie van natuur gehandhaafd. Dat geldt ook voor het budget ten behoeve van uitvoering van het ‘stikstofdossier’ (zie ook strategisch verwervings- en uitgifteplan). De budgetten zijn gefaseerd in 2021-2023. Dit geeft een groot verschil met de oorspronkelijke begroting 2021, waarin het ‘stikstofbudget’ nog volledig in 2021 was begroot. Uitgangspunt is verder de minnelijke verwerving van de benodigde gronden. Om de noodzakelijke voortgang van de exploitatie van de gebiedsontwikkeling niet in gevaar te brengen wordt – indien nodig - parallel aan het onderhandelingstraject een onteigeningsplan opgesteld. Sloopkosten In de aankomende jaren worden beperkt sloopwerkzaamheden van (delen van) opstallen uitgevoerd, inclusief mogelijk asbestsanering. Het betreft geen beeldbepalende opstallen, dan wel opstallen met hoge situationele en stedenbouwkundige waarde.
De sloopkosten hebben verder vooral betrekking op verwijdering van verhardingen, houtopstanden en eventuele nutsvoorzieningen. Milieu en saneren In het kader van de Gebiedsontwikkeling Luchthaven Twente en omgeving wordt de bodem geschikt gemaakt voor toekomstige functies. Voor het grondgebied van de gemeente Enschede van de Vliegbasis Twente is een Bodembeheernota opgesteld waarin een beleidskader is vastgelegd voor gebiedsspecifiek beleid. In het kader van opstellen van deze Bodembeheernota is een Bodemkwaliteitskaart opgesteld. Voor alle saneringsgevallen die vallen onder de Wet Bodembescherming is een raamsaneringsplan opgesteld. Het raamsaneringsplan is gericht op het beschrijven van prestaties, doelstellingen en procedures. De saneringswerkzaamheden worden gecombineerd met de uitvoering van werken binnen het plangebied. De niet gemaakte kosten over 2020 zijn doorgeschoven naar 2021 en verder. Voor de jaren 2021 tot en met 2026 is nog een budget opgenomen ten behoeve van eventuele saneringsopgaven in TB. Hoofdinfra In de begroting 2021 wordt rekening gehouden met investeringen in hoofdinfrastructuur. Een groot deel van de nutsvoorzieningen (nieuwe hoofdtracés) is inmiddels gerealiseerd.
De resterende budgetten betreffen vooral de reconstructie en de nieuwe aanleg van hoofdinfra (zowel op terrein TB als bovenwijks) en de realisatie van een ‘Ontvangstgebouw’ (verbouw shelter). Ten opzichte van de oorspronkelijke begroting 2021 zijn de deelbudgetten enigszins uitgefaseerd. Bouwrijp maken De kosten voor het bouwrijp maken hebben op hoofdlijn betrekking op onder andere upgrading van bestaande ontsluitingen, aanleg riolering en bouwstraten, aanbrengen en aanpassen van nutsvoorzieningen en het bouwrijp maken van kavels. Woonrijp maken Hierbij kan gedacht worden aan werkzaamheden met betrekking tot definitieve verhardingen, aanleg groenvoorzieningen en of straatmeubilair. Deze lasten worden in de komende jaren nog voorzien binnen TB en ’t Vaneker Zuidkamp. Natuur Er zijn nog beperkte kosten begroot voor de aanleg van natuur inclusief paden, hekwerken, meubilair en flora- en faunavoorzieningen in deelgebied ’t Vaneker Zuidkamp. De hogere kosten in de gewijzigde begroting 2021 worden veroorzaakt doordat de kosten voor de (in 2020 gerealiseerde) aanleg van het natuurgebied nog deels gefactureerd moeten worden. Plankosten projectorganisatie TB In de begroting 2021 t/m 2025 zijn de plankosten onderverdeeld in projectorganisatie TB en plankosten projecten.
Binnen de plankosten projectorganisatie TB is rekening gehouden met de volgende projectorganisatiekosten: directie, projectsecretariaat en -ondersteuning planning & control en planeconomie
23
-
fiscale en juridische advieskosten administratiekosten huisvestingskosten en ICT
Plankosten projecten Binnen de plankosten projecten is o.a. rekening gehouden met de volgende plankosten ten behoeve van de programma’s binnen de woonparken, Technology Base (bedrijvenpark) en in beperkte mate nog de werkparken (alleen planologische procedures). planontwikkelingskosten verwervingskosten project specifieke onderzoeks- en advieskosten kosten civieltechnische voorbereiding en directievoering (VTU) kosten verhuur, verkoop en uitgifte (erfpacht) panden, kavels en terreinen projectmanagement en –ondersteuningskosten planologische procedures In de gewijzigde begroting 2021 is een toename van de plankosten in verband met uitbreiding van directietaken (plankosten projectorganisatie) en meerkosten ten behoeve van de planologische procedures van het ‘Middengebied’ (plankosten projecten). Beheer Dit betreffen de kosten voor het beheer van het openbaar gebied, het beheer van het vastgoed (inclusief nutskosten en OZB) en de beheersorganisatie. Jaarlijks wordt de beheerraming geactualiseerd. Voor Technology Base zijn de beheerkosten voor het terrein onderdeel van, het op termijn in te voeren, parkmanagement. De gewijzigde begroting 2021 valt hoger uit als gevolg hogere OZB-aanslagen en meer nutskosten (die deels weer worden doorbelast).
Voor de meerjaren-begroting vanaf 2023 zijn de kosten lager als gevolg van actualisatie van de kosten voor het meerjaren-onderhouds-planning (MJOP). Voor vervangingsinvesteringen dienen daarbij nog afspraken met de gemeente Enschede te worden gemaakt. Fondsen en verrekeningen In de grondexploitatie van TB is een "Fonds Bovenwijkse voorzieningen" opgenomen. Dit fonds wordt gebruikt ter dekking van investeringen buiten het exploitatiegebied voor zover deze investeringen noodzakelijk zijn voor de ontwikkeling van de voormalige defensiegronden. Er vinden geen andere afdrachten of vereveningen met betrekking tot bovenwijkse voorzieningen plaats, bijvoorbeeld met de gemeente Enschede. Doordat de afdracht binnen de grondexploitatie plaatsvindt, staat hier ook circa eenzelfde nominale inkomst tegenover. De inkomsten volgen later dan te maken lasten. De post ‘fondsafdrachten’ in de deelgebieden werkt dan ook als een communicerend vat met de baten in het ‘Fonds Bovenwijks’. Rentelasten Aan de grondexploitatie wordt rente toegerekend over de boekwaarde per 1 januari van het betreffende jaar. De renteparameter voor deze rentetoerekening bedraagt op begrotingsbasis 0,375% en nog een klein deel met variabele rente.
Conform de bepalingen van het BBV dient de rente van de grondexploitatie op rekeningbasis herrekend te worden, aangezien alleen de daadwerkelijk over het vreemd vermogen betaalde rentelasten aan de grondexploitatie toegerekend mogen worden. Niet verrekenbare BTW Binnen de begroting 2021 wordt – op basis van de vastgestelde verrekenpercentages terugvorderbaarheid van BTW per deelgebied – rekening gehouden met niet verrekenbare btw. De niet verrekenbare BTW is binnen de grondexploitatie 2021 apart geraamd en is opgenomen onder het onderdeel fondsen en verrekeningen. Indexatie lasten Dit betreft de geraamde indexatie van de lasten.
24
5.4. Parameters grondexploitatie Looptijd grondexploitatie De grondexploitatie van TB kent een resterende looptijd van 9 jaar (2021-2029). De richttermijn van de commissie BBV wordt derhalve niet overschreden. De looptijd van de grondexploitatie van TB wordt met name bepaald door de fasering van de bedrijfskavels in TB. Zowel het geplande volume als de fasering hiervan zijn gebaseerd op de huidige marktomstandigheden. Risicoanalyse Ten behoeve van de grondexploitatie 2021 is een uitgebreide risicoanalyse uitgevoerd. Hierover wordt gerapporteerd in de paragraaf “Weerstandsvermogen en risicobeheersing” in het jaarverslag. In deze paragraaf wordt ingegaan op de uitgevoerd scenarioanalyses en de parameters in de grondexploitatie. Parameter kosten- en opbrengstenstijgingen: In grondexploitaties wordt rekening gehouden met kosten- en opbrengstenstijgingen. Deze indexen worden bepaald op basis van historische reeksen en op verwachtingen in de toekomst. Elk jaar worden deze herijkt op basis van verwachtingen in de markt. Voor de komende jaren (2021 en verder) zijn de parameters gelijkgesteld aan de parameters die door de gemeente Enschede worden gebruikt voor de meerjaren prognose grondexploitaties 2021 (MPG 2021). Deze parameters zijn in volgende tabel weergegeven. 2021
2022
2023
2024
2025 e.v.
1,00%
1,00%
1,00%
2,00%
2,00%
Woningbouw
4,00%
2,00%
2,00%
2,00%
2,00%
Bedrijventerreinen
0,00%
1,00%
1,00%
1,00%
1,00%
Kostenstijging Opbrengstenstijging:
Parameter rente en discontovoet: In januari 2020 is een langlopende geldlening afgesloten voor de grondexploitatie van 10 jaar met een rente van 0,38%. Dit is als uitgangspunt meegenomen in de grondexploitatie. De disconteringsvoet voor het contant maken is gelijkgesteld aan het maximale meerjarig streefpercentage van de Europese Centrale Bank voor de inflatie binnen de Eurozone (2%). Het moge duidelijk zijn dat de parameters, aannames en veronderstellingen waarop de grondexploitatie is gebaseerd van significante invloed zijn op de uitkomst van de contante waarde berekening. De directie is van mening dat zij daarin zorgvuldige afwegingen heeft gemaakt en dat die keuzes ten tijde van het opmaken van de jaarrekening realistisch zijn. Naar de aard van toekomstige inschattingen is het realistisch te veronderstellen dat in de toekomst de uitkomsten zullen afwijken van de gehanteerde inschattingen en uitgangspunten. Jaarlijks zullen daarom de grondexploitatie en de onderliggende parameters, aannames en veronderstellingen op actualiteit worden beoordeeld en zo nodig worden herzien. Post onvoorzien in de grondexploitatie Voor de deelgebieden is vanwege een al ver gevorderde planfase, met detaillering van de ontwerpen, het onvoorzien al bijgesteld naar 10% (’t Vaneker Zuidkamp, Deelgebied Noord) of zijn stelposten opgenomen (Saneren, EHS, Fokkerweg, Prins Bernhardpark).
25
6. Begroting onderdeel Twente Airport 2021 6.1. Inleiding In dit hoofdstuk is de begroting van TA opgenomen. In 6.2 is een overzicht van de baten en lasten opgenomen. In 6.3 is een toelichting opgenomen van de baten en lasten. In 6.4 is een overzicht opgenomen van de geraamde investeringen.
6.2. Overzicht van baten en lasten onderdeel Twente Airport 6.2.1.
Toelichting baten en lasten
E xplo it a t ie luc ht ha v e n
Werkelijk
B egro ting
B egro ting
(o o rspro nkelijk)
(gewijzigd)
B egro ting
Raming
Raming
Raming
2022
jaarschijf
2020
2021
2021
2023
2024
2025
B aten
993.394
1.095.288
993.323
992.149
1.007.032
1.022.137
1.037.469
Lasten
2.077.849
1.000.549
1.723.761
1.346.731
1.344.752
1.336.511
1.353.997
( 1.0 8 4 .4 5 5 )
9 4 .7 3 9
( 7 3 0 .4 3 7 )
( 3 5 4 .5 8 2 )
( 3 3 7 .7 2 0 )
( 3 14 .3 7 4 )
( 3 16 .5 2 8 )
R e s ult a a t
De exploitatie van Twente Airport is in de jaren 2021-2025 negatief. In 2021 zijn de kosten fors hoger doordat incidentele kosten gemaakt moeten worden voor de oplossing van de ILT discussie en het opstellen van een nieuw plan voor de toekomst van de luchthaven. De baten en lasten vanaf 2022 zijn voorzichtig geraamd op basis van de huidige uitgangspunten en geen nieuwe investeringen vanaf 2022. 6.3. Toelichting baten en lasten 6.3.1.
Toelichting baten
B a t e n luc ht ha v e n
Werkelijk
jaarschijf
2020
B egroting
B egroting
(oo rspronkelijk)
(gewijzigd)
2021
2021
B egroting
Raming
Raming
Raming
2022
2023
2024
2025
Landingsgelden
88.205
122.607
74.286
75.400
76.531
77.679
78.844
Huurinko msten
227.698
409.662
230.420
241.876
245.504
249.187
252.924
A viation gerelateerde inko msten
315.282
538.019
319.010
323.795
328.652
333.582
338.586
18.819
25.000 -
42.819 -
19.388 -
19.679 -
19.974 -
20.273 -
-
-
-
-
-
-
-
343.390
-
326.789
331.690
336.666
341.716
346.841
9 9 2 .14 9
1.0 0 7 .0 3 2
1.0 2 2 .13 7
1.0 3 7 .4 6 9
Vergo eding baangebruik Opbrengsten erfpacht Remo te To wer P arkeeropbrengsten vliegtuigen Subsidie Co financiering M RO o ntw T o t a a l ba t e n
9 9 3 .3 9 4
1.0 9 5 .2 8 8
9 9 3 .3 2 3
-
Landingsrechten
De landingsgelden voor de GA zullen naar verwachting licht dalen in 2021 tov 2020 om vervolgens weer geleidelijk aan toe te nemen. De verwachting is dat de EOL landingen de komende jaren wel zullen stijgen. Huurinkomsten De huurinkomsten bestaan uit de inkomsten uit verhuur van Hangar 8 (AELS), Hangar 9 (AELS), B520 (Use) en de huurinkomsten van de TZC en VCT. De huuropbrengst die in eerste instantie was geraamd voor het stallen van 3 vliegtuigen in de business hal zal niet worden gerealiseerd omdat de hal er (voorlopig) niet komt. Aviation gerelateerde baten De Aviation gerelateerde baten (verkoop van brandstoffen, de baten van de brandweer etc.) zijn afhankelijk van de ontwikkeling van het aantal vliegbewegingen en nemen dus licht toe in 2022.
Vergoedingen baangebruik Dit betreft verwachte gebruiksvergoedingen in verband met het gebruik van het luchthaventerrein voor niet-Aviation gerelateerde activiteiten, zoals het testen met drones, testen door de NLR, e.d..
26
Erfpachtuitgifte De erfpacht opbrengsten zijn voorzichtigheidshalve op 0 gezet. 6.3.2.
Toelichting lasten
La s t e n luc ht ha v e n
Werkelijk
B egro ting
B egro ting
(o o rspro nkelijk)
(gewijzigd) 2021
B egro ting
Raming
Raming
Raming 2025
jaarschijf
2020
2021
2022
2023
2024
P erso neelsko sten
423.327
326.400
547.196
393.649
397.586
405.538
87.416
128.550
191.732
193.254
194.791
197.897
201.065
A viatio n gerelateerde ko sten
337.260
153.750
266.966
269.636
272.332
277.779
283.334
A lgemene bedrijfsko sten
411.460
105.000
551.006
142.390
143.814
146.690
149.624
-
-
B eheerko sten
B usiness develo pment ko sten
413.648
-
Vergo eding baangebruik TB
12.000
12.000
12.000
12.000
12.000
12.000
12.000
Kapitaallasten
108.686
274.849
154.861
335.802
324.228
296.607
294.325
-
-
-
-
-
-
-
697.700
-
Remo te To wer P lano ntwikkelingsko sten M RO T o t a a l la s t e n
2 .0 7 7 .8 4 9
1.0 0 0 .5 4 9
1.7 2 3 .7 6 1
1.3 4 6 .7 3 1
1.3 4 4 .7 5 2
1.3 3 6 .5 11
1.3 5 3 .9 9 7
Personeelskosten De personeelskosten bestaan uit de directie, personeel havendienst, secretariaat en administratie. De geraamde personeelskosten zijn gebaseerd op een globale capaciteitsraming van de benodigde inzet en de tarieven per functie. Beheerkosten Dit betreft de reguliere beheer- en onderhoudskosten van panden en terreinen binnen het luchthavengebied. De uitgaven hiervoor zullen de komende jaren stijgen omdat in het verleden weinig tot geen onderhoud heeft plaatsgevonden. Aviation gerelateerde kosten Dit betreft kosten voor de inkoop van vliegtuigbrandstof, de kosten van de brandweer en overige kosten. Deze kosten zijn gekoppeld aan de ontwikkeling van de vliegbewegingen. Algemene bedrijfskosten De algemene bedrijfskosten hebben betrekking op bedrijfskosten (schoonmaak, gasverbruik, etc.), bijdrage in kosten TB, algemene kosten (vergaderkosten, notariskosten, etc.) en verzekeringen en belastingen (Waterschapsbelasting, WA-verzekering, etc.). Voor deze kosten is aangenomen dat ze in 2021 fors hoger zijn dan de oorspronkelijke begroting. Dit zal nodig zijn om de plannen voor de luchthaven te kunnen uitwerken en de ILT discussie op te lossen. Erfpachtvergoeding TB Voor het gebruik van het luchthavengebied (banenstelsel en omliggende terreinen) betaalt de luchthavenexploitant een gebruiksvergoeding aan TB. De jaarlijkse vergoeding bedraagt € 12.000.
Kapitaallasten Dit betreft de geraamde kapitaallasten van de investeringen binnen het luchthavengebied. Deze nemen in 2022 toe t.g.v. de investering in de aanleg van de VOP’s.
6.4. Investeringen luchthaven 2021-2025 De geraamde investeringsuitgaven voor 2021 zijn behalve de aanschaf van de Tow Truck al besloten in 2020 door het DB en AB. Vanaf 2022 zijn geen nieuwe investeringen geraamd omdat er in 2021 eerst een plan wordt gemaakt voor de toekomst van de luchthaven. In 2021 wordt nog wel geïnvesteerd in het aanleggen van shoulders.
27
Inv e s t e ringe n luc ht ha v e n
Jaarschijf
B egro ting (o o rspro nkelijk) 2020 2021 ( 4 5 .3 2 6 ) (15.153) (3.725) (26.448)
B egro ting (Gewijzigd) 2021 -
Raming
Raming
Raming
Raming
2022
2023
2024
2025
-
-
-
-
1.9 9 8 .3 6 6
7 2 .5 0 0
-
-
-
-
1.651.266 274.600 72.500
72.500
6 5 8 .5 7 6
1.5 15 .9 19
3 .2 8 3 .3 3 2
-
-
-
-
300.000 358.576
945.000 344.652 226.267
1.084.500 1.020.032 678.800 500.000
-
-
-
-
-
-
-
( 4 0 .0 0 0 )
-
9 5 .0 0 0
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
jaarschijf Im m a t e rie le v a s t e a c t iv a -Onderzo ek/o ntwikkeling -Vliegro utes -Verkeersleiding B e drijf s ge bo uwe n ( H 8 , H 9 e n B 5 2 0 ) -B o uw NB -hal -B o uw M RO-cluster -B o uw B usiness Hal bo uwtechnisch -B o uw B usiness Hal installaties -Vernieuwing dak H8
( 3 5 8 .5 5 0 ) (203.507) (155.043)
G ro nd- we g e n wa t e rbo uwk undige we rk e n -Verbreding N3 taxibaan -A anleg VOP 's -Investering nuts en rio lering -Ho o fdtrace verharding aanleg -A anleg sho ulders V e rv o e rm idde le n -Vervanging vervo ermiddelen M a c hine s , a ppa ra t e n e n ins t a lla t ie s -Vervanging diverse o nderdelen vliegtuigtrekker -High Lo ader -A anschaf To w Truck
(40.000) 95.000
O v e rige a c t iv a -Co mputerapparatuur en inventaris T o taal * negatieve bedragen betreft afbo ekingen in 2020
-
2 14 .7 0 0
-
3 .5 14 .2 8 5
-
3 .4 5 0 .8 3 2
7. Begroting onderdeel vastgoedexploitatie TB 2021 7.1. Inleiding In dit hoofdstuk is de begroting van de vastgoedexploitatie van TB opgenomen. In 8.2 is een overzicht van de baten en lasten opgenomen. In 8.3 is een toelichting opgenomen van de baten en lasten. In 8.4 is een overzicht opgenomen van de geraamde investeringen. 7.2. Overzicht van baten en lasten vastgoedexploitatie TB E xplo it a t ie o v e rige a c t iv it e it e n jaarschijf B aten Lasten Resultaat
We rk e lijk O o rs pro nk e lijk G e wijzigde B e gro t ing B e gro t ing 2020 2021 2021 366.851 366.379 419.793 79.226 274.198 248.177 2 8 7 .6 2 5 9 2 .18 1 17 1.6 16
B e gro t ing 2022 486.309 328.666 15 7 .6 4 4
R a ming
R a ming
2023 595.264 345.210 2 5 0 .0 5 4
2024 648.771 397.410 2 5 1.3 6 0
R a ming 2025 702.397 432.697 2 6 9 .7 0 0
7.3. Toelichting baten en lasten Baten overige activiteiten Werkelijk Begroting Begroting (oorspronkelijk) (gewijzigd) jaarschijf 2020 2021 2021 Huurinkomsten panden 354.851 331.629 407.793 Opbrengsten erfpacht 22.750 Vergoeding baangebruik luchthaven 12.000 12.000 12.000 Totaal baten 366.851 366.379 419.793
7.3.1.
Begroting
Raming
Raming
Raming
2022 474.309 -
2023 537.764 45.500
2024 545.771 91.000
2025 553.897 136.500
12.000 486.309
12.000 595.264
12.000 648.771
12.000 702.397
Toelichting baten
Huurinkomsten panden Dit betreffen de huurinkomsten van de verhuurde shelters B514, B515, B519, B517, C38 en H7. Opbrengsten erfpacht Dit betreft de geraamde opbrengst van de in erfpacht uit te geven gronden.
28
Erfpachtvergoeding Twente Airport Voor het gebruik van het luchthavengebied (banenstelsel en omliggende terreinen) betaalt de luchthavenexploitant een gebruiksvergoeding aan TB. De jaarlijkse vergoeding bedraagt € 12.000. Voorheen waren deze baten binnen de grondexploitatie opgenomen. Omdat het luchthavengebied boekhoudkundig geen onderdeel uitmaakt van de grondexploitatie, behoren deze baten te worden verantwoord onder de overige baten en lasten van TB.
7.3.2.
Toelichting lasten
Lasten overige activiteitenWerkelijk Begroting Jaarschijf (oorspronkelijk) jaarschijf 2020 2021 2021 Kosten verhuur panden 79.226 267.455 248.177 Financieringskosten (erfpacht gronden) Financieringskosten (Dinkellandse gronden) 6.743 Totaal lasten 79.226 274.198 248.177
Begroting
Raming
Raming
Raming
2022 328.666
2023 338.467
2024 377.667
2025 399.954
-
-
13.000
26.000
6.743 397.410
6.743 432.697
328.666
6.743 345.210
Kosten verhuur panden De kosten verhuur panden bestaan uit de reguliere exploitatiekosten (inclusief onderhoudskosten) van de verhuurde panden en de kapitaallasten van de investeringen in de verhuurde panden. Kosten in erfpacht uitgegeven gronden De kosten van de in erfpacht uitgegeven gronden bestaan uit de rente over de boekwaarde van de in erfpacht uit te geven gronden. De in erfpacht uitgegeven gronden worden geactiveerd op de balans (onder materiële vaste activa) en niet afgeschreven. Overige kosten De overige kosten bestaan uit kapitaallasten van overige investeringen en de rente over de boekwaarde (€ 674.283,-) van de Dinkellandse gronden. 7.4. Investeringen vastgoedexploitatie TB 2021-2025 In de komende jaren zijn de volgende investeringen geraamd en in de begroting opgenomen: Inv e s t e ringe n o v e rige a c t iv it e it e n jaarschijf G ro nde n e n t e rre ine n -Uitgifte erfpacht 2021 -Uitgifte erfpacht 2022 -Uitgifte erfpacht 2023 -Uitgifte erfpacht 2024 -Uitgifte erfpacht 2025 -Uitgifte erfpacht 2026
Jaarschijf 2020 -
B egro ting (o o rspro nkelijk) 2021 6 5 0 .0 0 0 650.000
B egro ting (gewijzigd) 2021 -
Raming
Raming
Raming
Raming
2022
2023 1.3 0 0 .0 0 0
2024 1.3 0 0 .0 0 0
2025 1.3 0 0 .0 0 0
-
1.300.000 1.300.000 1.300.000
B e drijf s ge bo uwe n -B 517 Reno vatie en nieuwbo uw -C38 Reno vatie Hangaar 7 Reno vatie dak -'C40 verduurzaming -B 516 Reno vatie en nieuwbo uw -B 518 Reno vatie en nieuwbo uw
1.7 3 7 .7 6 8 1.356.174 381.594 -
T o taal
1.7 3 7 .7 6 8
-
6 5 0 .0 0 0
9 9 5 .5 0 0
5 4 7 .0 0 0
72.500 30.000 720.000 173.000
547.000
9 9 5 .5 0 0
5 4 7 .0 0 0
-
1.3 0 0 .0 0 0
-
1.3 0 0 .0 0 0
-
1.3 0 0 .0 0 0
De investeringen voor de uitgifte van gronden in erfpacht zijn gebaseerd op de grondexploitatie 2021. De gronden worden als verkoop verantwoording in de grondexploitatie en in de vastgoedexploitatie geactiveerd. Als bate staat hier in de toekomst een erfpachtcanon tegenover die een positieve invloed heeft op de vastgoedexploitatie van TB. Voor de investeringen in bedrijfsgebouwen heeft het bestuur op basis van een DB voorstel al besloten om tot renovatie en verduurzaming over te gaan.
29
Bijlage 1: bepalingen met betrekking tot de begrotingscyclus a) Het dagelijks bestuur zendt - overeenkomstig artikel 22 lid 1 van de Gemeenschappelijke Regeling - vóór 15 april van het jaar voorafgaande aan het jaar waarvoor de begroting dient, de algemene financiële en beleidsmatige kaders aan de Gemeenteraad en Provinciale Staten. b) Het dagelijks bestuur zendt de ontwerpbegroting acht weken voordat zij aan het algemeen bestuur wordt aangeboden, onder bijvoeging van de grondexploitatie en voorzien van een toelichting toe. Tevens wordt een inzicht in de financiële toestand en meerjarenraming van de Gemeenschappelijke Regeling voor ten minste drie op het begrotingsjaar volgende jaren aan Provinciale Staten en aan de gemeenteraad van Enschede toegezonden. Het begrotingsjaar is gelijk aan het kalenderjaar. Voor de grondexploitatie geldt dat deze, in verband met marktgevoelige gegevens, in een openbaar en een vertrouwelijk deel wordt opgesteld. Het vertrouwelijk deel zal onder geheimhouding ter inzage worden gelegd bij Provinciale Staten en de gemeenteraad. c)
Op de ontwerpbegroting is artikel 59 van de Wet Gemeenschappelijke Regelingen van toepassing. Provinciale Staten en de gemeenteraad van Enschede kunnen binnen acht weken na ontvangst van de ontwerpbegroting bij het dagelijks bestuur schriftelijk een zienswijze indienen. Het dagelijks bestuur voegt deze schriftelijke zienswijze, eventueel voorzien van een schriftelijke reactie daarop, bij de ontwerpbegroting zoals die aan het algemeen bestuur wordt aangeboden.
d) Het algemeen bestuur stelt vervolgens uiterlijk 15 juli van het jaar, voorafgaande aan het jaar waarvoor de begroting dient, de begroting vast. e) Twee weken nadat deze is vastgesteld, doch uiterlijk 1 augustus van het jaar voorafgaande aan het jaar waarvoor de begroting dient, zendt het dagelijks bestuur - zo nodig - de begroting aan Provinciale Staten en de gemeenteraad, die bij de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties bedenkingen kunnen indienen.
30
Bijlage 2: Totale plangebied gebiedsontwikkeling
31
Bijlage 3. Taakveldoverzicht TB Taakveldoverzicht Baten 0. Bestuur en ondersteuning 0.1 Bestuur 0.2 Burgerzaken 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden 0.4 Overhead 0.5 Treasury 0.61 OZB Woningen 0.62 OZB niet-woningen 0.63 Parkeerbelasting 0.64 Belastingen overige 0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds 0.8 Overige baten en lasten 0.9 Vennooschapsbelasting (VpB) 0.10 Mutaties reserves 0.11 Resultaat van de rekening van baten en lasten 1. Veiligheid 1.1 Crisisbeheersing en brandweer 1.2 Openbare orde en veiligheid 2. Verkeer, vervoer en waterstaat 2.1 Verkeer en vervoer 2.2 Parkeren 2.3 Recreatieve havens 2.4 Economische havens en waterwegen 2.5 Openbaar vervoer 3. Economie 3.1 Economische ontwikkeling 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen 3.4 Economische promotie 4. Onderwijs 4.1 Openbaar basisonderwijs 4.2 Onderwijshuisvesting 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken 5. Sport, cultuur en recreatie 5.1 Sportbeleid en activering 5.2 Sportaccommodaties 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie 5.4 Musea 5.5 Cultureel erfgoed 5.6 Media 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie 6.
Sociaal domein 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.2 Wijkteams 6.3 Inkomensregelingen 6.4 Begeleide participatie 6.5 Arbeidsparticipatie 6.6 Maatwerk voorzieningen (WMO) 6.71 Maatwerk dienstverlening 18+ 6.72 Maatwerk dientverlening 186.81 Geëscaleerde zorg 18+ 6.82 Geëscaleerde zorg 187. Volksgezondheid en milieu 7.1 Volksgezondheid 7.2 Riolering 7.3 Afval 7.4 Milieubeheer 7.5 Begraafplaatsen en crematoria 8. Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing 8.1 Ruimtelijke ordening 8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijven terreinen) 8.3 Wonen en bouwen
Begroting 2020 Begroting 2021 Lasten Saldo Baten Lasten Saldo 1.086.327 1.413.116 (326.789) 1.343.707 1.675.397 (331.690) 693.031 1.042.965 (349.934) 747.573 1.152.371 (404.798) 662.006 (662.006) 253.390 (253.390) 393.296 266.966 126.330 399.195 269.636 129.559 (558.821) 558.821 196.938 196.938 7.979.566 7.979.566 7.873.154 7.873.154 7.979.566 7.979.566 7.873.154 7.873.154 -
32