Document · PDF

04. 020321 Ontwerpbegroting TB 2022-2025 incl begrotingswijziging 2021

Stedelijke commissie 7 juni 2021, gemeente enschedeBij agendapunt: Jaarstukken 2020 en ontwerpbegrotingen 2022 gemeenschappelijke regelingen16.165 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

MEERJARENBEGROTING 2022 – 2025 inclusief

HERZIENE BEGROTING 2021

Gemeenschappelijke Regeling Technology Base

Inhoudsopgave A Beleidsbegroting ........................................................................................................... 3 1. 1.1. 1.2. 1.3. 2. 2.1. 2.2. 2.3. 2.4. 2.5. 3. 3.1. 3.2. 3.3. 3.4. 3.5. 3.6.

Inleiding ...................................................................................................................... 3 Activiteiten....................................................................................................... 3 De begrotingscyclus en algemeen kader begroting en ontwerpbegroting .................. 3 Leeswijzer opbouw begroting ............................................................................. 3 Programmaplan ............................................................................................................ 4 Algemeen en doelstelling Technology Base ........................................................... 4 Stand van de totale gebiedsontwikkeling ............................................................. 4 Programmaplan grondexploitatie ........................................................................ 5 Programmaplan Twente Airport .......................................................................... 8 Programmaplan vastgoedexploitatie TB .............................................................. 10 Paragrafen .................................................................................................................. 11 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ...........................................................

11 Kapitaalgoederen ............................................................................................. 13 Financiering .................................................................................................... 14 Bedrijfsvoering ................................................................................................ 16 Verbonden partijen .......................................................................................... 17 Grondbeleid .................................................................................................... 17

A Financiële begroting .................................................................................................... 18 4.

Begroting Technology Base 2022 – 2025 en begrotingswijziging 2021 ................................ 18

Begroting onderdeel grondexploitatie 2021-2015 ............................................................. 21

5.1. 5.2. 5.3. 5.4. 6. 6.1. 6.2. 6.3. 6.4. 7. 7.1. 7.2. 7.3. 7.4.

Inleiding ......................................................................................................... 21 Overzicht van baten en lasten onderdeel grondexploitatie ..................................... 21 Toelichting baten en lasten ............................................................................... 21 Parameters grondexploitatie .............................................................................. 25 Begroting onderdeel Twente Airport 2021 ....................................................................... 26 Inleiding ......................................................................................................... 26 Overzicht van baten en lasten onderdeel Twente Airport ....................................... 26 Toelichting baten en lasten ............................................................................... 26 Investeringen luchthaven 2021-2025 ................................................................. 27 Begroting onderdeel vastgoedexploitatie TB 2021 ............................................................ 28 Inleiding ......................................................................................................... 28 Overzicht van baten en lasten vastgoedexploitatie TB...........................................

28 Toelichting baten en lasten ............................................................................... 28 Investeringen vastgoedexploitatie TB 2021-2025 ................................................. 29

Bijlage 1: bepalingen met betrekking tot de begrotingscyclus ....................................... 30

Bijlage 2: Totale plangebied gebiedsontwikkeling .......................................................... 31

Bijlage 3. Taakveldoverzicht TB ...................................................................................... 32

A Beleidsbegroting 1. Inleiding 1.1. Activiteiten De herziene begrotingen van de grondexploitatie 2021, Twente Airport (TA) en de vastgoedexploitatie van TB (voorheen de exploitatie van Overige Baten & Lasten) vormen de basis voor de herziene begroting 2021. Deze drie activiteiten zijn in aparte programma’s, te weten grondexploitatie, luchthaven en vastgoedexploitatie TB, ondergebracht en zijn in de financiële begroting ook apart toegelicht. 1.2. De begrotingscyclus en algemeen kader (herziene) begroting en meerjaren/ontwerpbegroting Op basis van de Financiële verordening (artikel 212 Gemeentewet/ 216 Provinciewet) heeft het Algemeen Bestuur (AB) van de Gemeenschappelijke Regeling Technology Base (TB) kaders gesteld voor het financiële beleid en het financiële beheer als ook de kaders voor de inrichting van de financiële organisatie. Bij de Controle verordening (artikel 213 Gemeentewet/ 217 Provinciewet) heeft het AB de regels vastgesteld in de Gemeenschappelijke Regeling (GR) staan de bepalingen met betrekking tot de begrotingscyclus beschreven. De bepalingen zijn toegevoegd als bijlage 1 bij deze begroting. De financiële functie in de verordening omvat alle directe en indirecte activiteiten en processen ter uitvoering van de onderwerpen die zijn opgenomen in het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV).

De kernonderwerpen in het besluit zijn de begroting en rekening, de paragrafen, de financiële positie en in relatie daarmee de balans. De begroting betreft het vaststellen en toedelen van beschikbare gelden en de programma’s die daarmee gerealiseerd moeten worden en vormt het kader waarbinnen de directie van TB bevoegd is tot het doen van uitgaven en het aangaan van verplichtingen. De begroting en de financiële positie zijn in onderlinge samenhang van belang voor het inzicht in de financiën van TB. Om de financiële positie te beoordelen moet de vraag beantwoord worden of de financiën van TB voldoende zijn, ook op lange termijn. In de meerjarenbegroting 2022-2025 zijn de activiteiten en financiële kaders voor de betreffende planperiode vastgelegd. Daarnaast is dit jaar, in afwijking op voorgaande jaren, voor het eerst ook de herziene begroting 2021 in dit document opgenomen. Door vaststelling van deze begroting wordt het Dagelijks Bestuur (DB) voor de jaarschijf 2021 geautoriseerd tot uitvoering over te gaan van het beleid van TB binnen de grenzen van het programma. Bij het programma zijn tevens de geplande investeringen aangegeven. Noodzakelijke financiële afwijkingen zullen - in het kader van door het AB vast te stellen begrotingswijzigingen - worden doorgevoerd, met inachtneming van het bepaalde in artikel 11 lid 4 van de GR.

Genoemd artikel bepaalt, dat ten behoeve van een slagvaardig bestuur en beheer het DB besluiten mag nemen die in financieel opzicht maximaal 10% afwijken van hetgeen ingevolge het vigerende grondverwervingsplan en de geldende grondaankoop- en gronduitgifteprijzen geldt, mits passend binnen het totaal van de begroting. 1.3. Leeswijzer opbouw begroting Deze begroting bestaat uit een beleidsbegroting en een financiële begroting. Beleidsbegroting De beleidsbegroting start met hoofdstuk 2, waarin het programmaplan van het bedrijvenpark, de luchthaven en de vastgoedexploitatie van TB wordt beschreven. In het programmaplan van de vastgoedexploitatie van TB zit de verhuur van de panden waarin TB heeft geïnvesteerd en de toekomstige uitgifte van gronden in erfpacht. In hoofdstuk 3 wordt aandacht besteed aan de verplichte paragrafen uit het BBV. Financiële begroting De financiële begroting start ten slotte in hoofdstuk 4. In hoofdstuk 5, 6 en 7 wordt respectievelijk de begroting van de grondexploitatie, luchthaven en de vastgoedexploitatie van TB opgenomen. Hierin worden onder andere de begroting 2022 en de daarin opgenomen baten en lasten toegelicht. Voor de baten en lasten is ook een doorkijk gemaakt naar de jaren 2023, 2024 en 2025.

2. Programmaplan 2.1. Algemeen en doelstelling Technology Base Om alle plannen ten behoeve van de gebiedsontwikkeling luchthaven Twente e.o. te ontwikkelen en tot uitvoering te brengen, treedt de GR van gemeente Enschede en provincie Overijssel (Technology Base, voorheen Area Development Twente) op als gebiedsregisseur en is eigenaar van de grond. De missie van TB is de transformatie van het huidige gebied in een vliegwiel voor een economisch sterker en duurzamer Twente. Op 19 februari 2021 heeft het AB specifiek voor de luchthaven een keus gemaakt in het te volgen scenario vanaf 2021; scenario 2. Scenario 2 houdt in dat er gewerkt wordt aan het op orde brengen van een aantal randvoorwaarden, dat gedane investeringen worden afgerond, en dat er een propositie wordt uitgewerkt die het (nieuwe) profiel van de luchthaven in kaart brengt. Deze zal medio 2021 aan het bestuur worden voorgelegd. De investeringen en voorbereidingen voor het te ontwikkelingen MRO-cluster op de luchthaven staan ‘on hold’ in afwachting van de besluitvorming over de uit te werken propositie. Kortom, scenario 2 betekent ‘orde op zaken stellen’ en daarbij inzetten om vanuit de huidige kleinschalige luchthaven, stapsgewijs de groeipotenties uit te werken en te benutten.

In zowel paragraaf 2.2, paragraaf 2.4 en in hoofdstuk 6 wordt het scenario en de bijbehorende consequenties voor de luchthavenbegroting verder toegelicht. Voor zowel de woonparken als het bedrijventerrein wordt de eerder uitgesproken ambitie in de komende jaren ongewijzigd voortgezet. Een toelichting wordt in de opvolgende paragrafen gegeven.

2.2. Stand van de totale gebiedsontwikkeling Locatie Technology Base, waaronder de luchthaven (deelgebied Noord) Het noordelijk deelgebied is - voor wat betreft Enschedese gemeentegrond - voorzien van een vigerend bestemmingsplan “Voormalig Vliegbasis Twenthe - Noord” en “Zones”. De aandacht is nu vooral gericht op concrete vormgeving en doorontwikkeling van het bedrijvenpark TB en de uitwerking van scenario 2 op TA. Het stikstofdossier is voor beide delen een randvoorwaarde waar ook in 2021 en verder op wordt ingezet. Op dit dossier wordt progressie geboekt nu eind 2020 een provinciaal beleidskader is vastgesteld voor het extern salderen en er meer beweging ontstaan op de markt voor emissierechten. Het wordt kansrijk geacht om binnenkort voldoende emissierechten te verwerven om enkele eerste plannen op het bedrijvenpark en luchthaven vergund te krijgen. Voor TA ligt er in 2021 een opgave in ontwikkeling van scenario 2; het op orde brengen en opnieuw inrichten van de organisatie, waarbij wordt ingezet op het permanent gebruik van het veiligheidscertificaat categorie E. De oplossing van de kwestie met de Inspectie Leefomgeving en Trasport zal de mogelijkheden voor een blijvende ontvangst en vertrek van grote toestellen bepalen.

Het profiel van de luchthaven wordt uitgewerkt in een onderbouwde businesscase/propositie om meer scherpte te krijgen in het soort onderhoudsluchthaven dat TA kan zijn en waarvan de opbrengsten op de luchthaven de kosten overtreffen. De propositie moet aangeven hoe dat profiel stapsgewijs en organisch kan worden ontwikkeld en hoe het profiel past binnen de Europese MROmarkt . Daarnaast wordt gewerkt aan verbetering van de luchtverkeersleidingsdiensten en aan het luchtruim. De uitgewerkte propositie zal medio 2021 worden voorgelegd aan het DB en/of AB om een besluit te nemen over de aard en omvang van de toekomstige werkzaamheden op en aan TA (zie verder paragraaf 2.4 en H6). Overige deelgebieden Een groot deel van de overige deelgebieden is inmiddels gerealiseerd of verkocht, zoals het Natuurnetwerk Nederland (NNN), Deventerpoort en de Vliegveld Twenthe Evenementenlocatie (VTE). Door de vernietiging van het bestemmingsplan “Voormalige vliegbasis Twenthe – Midden” in 2019 is TB ook in 2021 nog in samenwerking met gemeente Enschede en VTE/ Van Eck bezig met een nieuwe planologische regeling. De finale termijnen van de koopsom voor het terrein De Strip en Oostkamp worden betaald na het onherroepelijk worden van een bestemmingsplan overeenkomstig het aanvullende addendum uit 2019.

De verkoop van kavels in de woonparken verloopt voorspoedig. Tabel: Overzicht verkopen kavels en panden woonparken peildatum 1-1-2021 Verkopen kavels en panden woonparken

Kavels Vaneker/Zuidkamp

Waarvan verkocht/geleverd per 01-01-2021 Nog te verkopen te leveren per 01-01-2021 Totaal planomvang

Panden Vaneker

Kavels

Panden

Prins Bernhard park 19

Prins Bernhard park

115

2.3. Programmaplan grondexploitatie 2.3.1.

Speerpunten Technology Base – bedrijvenpark

Op het bedrijvenpark is er mogelijkheid om bedrijven te faciliteren die passen binnen het bestaande profiel van TB. Dit kan zowel in de bestaande gebouwen als in nieuwe gebouwen op te ontwikkelen bouwgronden. In de eerste helft van 2020 vestigden Re-liON en 4Silence zich in twee duurzaam verbouwde shelters. Ook de belangstelling voor de activiteiten van Space53 en de Twente Safety Campus neemt toe. Er is een groei van activiteiten zichtbaar in het gebied. 2021 • Vestigingsklimaat Er worden investeringen gedaan om het vestigingsklimaat op TB te verbeteren. Er wordt vooruitgeïnvesteerd in twee shelters in de druiventros (B516 en B518) en in twee shelters nabij de toegangspoort (B534 en B535) waarmee een breder aanbod van verhuurbare bedrijfspanden gerealiseerd wordt. Het gaat dan om voorzieningen als een in units opgedeelde shelter (te gebruiken door meerdere bedrijven), een ontvangstlocatie, een horecavoorziening en het afronden van de verbeterde entreeweg. Om nieuwe vestigers te kunnen faciliteren wordt verder geïnvesteerd in het bestaande vastgoed, het bouwrijp maken van locaties en de ondergrondse infrastructuur. • Nutsvoorzieningen De ontvlechting van de oude defensie-nutsvoorzieningen met andere deelgebieden heeft afgelopen jaren plaatsgevonden en is afgerond.

Het overdragen en opwaarderen door nieuw aanleggen van nutsvoorzieningen op TB is in 2019 gestart en wordt in 2021 afgerond. De bestaande panden en de nieuw-vestigers zijn dan aangesloten op de reguliere nutsnetwerken van elektra, gas, en drinkwater en de capaciteit van de nutsnetwerken is dan op niveau van een bedrijventerrein. • Parkmanagement In 2019 zijn de uitgangspunten en kaders voor het invoeren van een parkmanagementorganisatie vastgesteld in het DB. In het kader van kostenverdeling zal de beheer- en onderhoudsopgave nog worden afgestemd met de gemeente Enschede. Op basis daarvan kan de oprichting van de parkmanagement entiteit (een coöperatieve vereniging u.a.) in 2021 verder worden opgepakt. Dit maakt nog geen onderdeel uit van de voorliggende begroting. 2022 – 2025 De grondexploitatie TB gaat vanaf 2022 uit van voortgaande stroom nieuw-vestigers aan wie kavels in erfpacht worden uitgegeven. Dit vraagt – naast een oplossing voor de stikstofproblematiek - een stevige inzet vanuit marketing en acquisitie en een keuze voor de gewenste erfpachtsystematiek Verder zal de ontwikkelopgave zich in deze periode meer gaan toeleggen op het bouwrijp maken en aanbieden van percelen. Het aantal te herontwikkelen panden vanuit beschikbaar vastgoed is tenslotte beperkt. De nadruk ligt de komende jaren op nieuw-ontwikkeling en beheer van het getransformeerde vastgoed.

Dat betekent ook dat nieuwe delen van het terrein bouwrijp zullen worden gemaakt. De ontwikkelopgave is vastgelegd in de grondexploitatie voor het gebied en wordt gefaciliteerd door het vigerende bestemmingsplan Noord. Dit bestemmingsplan staat op het Enschedese grondgebied maximaal 124.000 m2 bebouwing toe, waarvan maximaal 50.000 m2 als

luchthavenbedrijvigheid en maximaal 74.000 m2 bedrijvigheid in het bedrijvenpark. Om deze ontwikkeling te kunnen realiseren is een stevige marketing en acquisitie-inzet nodig, met een intensieve samenwerking van de partners (overheden, onderwijsinstellingen, Oost-NL, de overige top-werklocaties en TB). In 2020 zijn hiervoor eerste aanzetten gezet. De samenwerking met de andere topwerklocaties is goed op gang gekomen, de betrokkenheid van OostNL is geïntensiveerd en de online-marketing van TB is op gang gekomen. 2.3.2.

Speerpunten werkparken/evenemententerrein

Zoals genoemd is het bestemmingsplan Midden in 2019 – als deel van de vanwege stikstof betwiste plannen – vernietigd. De betreffende deelgebieden (werkparken, evenemententerrein) vallen terug op hun oude bestemming (defensieterrein). Op basis van haar contractuele verplichting in de verkoopovereenkomst heeft TB in juli 2020 een nieuwe aanvraag voor een bestemmingsplanherziening gedaan. Daartoe is een Nota van Uitgangspunten opgesteld en vastgesteld door het DB. TB levert de onderliggende onderzoeken ter onderbouwing van de aanvraag. De bestemmingsplanherziening dient uiterlijk in het najaar 2021 te worden vastgesteld. Met deze planologische besluiten kan de evenementenlocatie verder tot structurele ontwikkeling en in exploitatie worden gebracht. De te bereiken doelstellingen krijgen daarmee verder inhoud. Zodra nieuwe planologische besluiten (bestemmingsplan) onherroepelijk zijn, volgen de laatste overeengekomen betalingen van de koopsom door Van Eck. Het niet ontvangen van deze betaling is als risico opgenomen in de paragraaf weerstandsvermogen. In 2019 is met de koper van het evenemententerrein een aanvullende overeenkomst gesloten, waarin is bepaald dat de termijn om een nieuwe bestemmingsregeling van kracht te laten zijn, 2 jaar is opgeschoven naar 1 januari 2022. 2.3.3.

Speerpunten woonparken

De doelstelling voor de woonparken is; een bijdrage leveren aan de sociaaleconomische structuurversterking van Enschede en Twente door unieke woonmilieus te creëren voor de bovenkant van de markt en daarmee de verhouding tussen de goedkope woningvoorraad en de duurdere woningvoorraad te verbeteren. Hierdoor wordt Enschede aantrekkelijker als woonstad. Prins Bernhardpark Alle kavels in dit deelgebied zijn verkocht of belegd met opties. Van de oorspronkelijke 21 kavels zijn er per 1 januari 2021 19 geleverd. De twee nog te leveren kavels zijn in optie en beide optanten hebben inmiddels aangegeven te willen kopen. Van de vijf historische panden die TB in eigendom kreeg met de aankoop van de rijksgronden, zijn er reeds drie verkocht en geleverd. De resterende twee langjarig verhuurde panden blijven nog in verhuur en worden na leegkomen in verkoop gebracht. Er wordt rekening gehouden met een langer doorlopende verhuur en beheer van deze twee panden. De afrondende verkoopwerkzaamheden van kavels zullen in 2021 worden voortgezet, ervan uitgaande dat de twee huidige optanten kopen. Dit vraagt beperkte inzet van de eigen makelaar en de bouwplaats coördinator. De groenstructuren en de openbare ruimten en verhardingen zijn inmiddels aangelegd en in beheer overgedragen aan de gemeente Enschede. ’t Vaneker In 2021 en 2022 zullen de laatste 45 kavels op de markt gebracht worden.

Door het nieuwe bestemmingsplan, dat in december 2020 onherroepelijk is geworden, is de weg vrij om ruimere kavels te creëren tot 2500m2. Het aantal kavels blijft gelijk. Daarnaast is, door de inmiddels afgeronde sloop van de voormalige defensiecomplexen, het mogelijk geworden om centraal in ’t Vaneker een nieuwe bijzondere openbare ruimte (terp met veel groen) aan te leggen van ca. 4 hectare. Dit wordt aangelegd in 2021/2022. Het pand Zuidkampweg 31 (voormalig kantoor projectbureau TB) is definitief verkocht en wordt door een particuliere ontwikkeling getransformeerd naar 12 ruime, geschakelde woningen. Verder zijn de panden Z78, Z79 en Z5 in december 2020 in de verkoop gebracht. Er is een aantal maanden de gelegenheid voor oriëntatie voordat de biedingsronde wordt gesloten. Het betreft hier de laatste cultuur-historisch waardevolle panden van de voormalige Zuidkamp uit 1940 die in ontwikkeling gebracht worden. Delen van ’t Vaneker waar woningbouw is voltooid zijn het afgelopen jaar woonrijp gemaakt. Dat betekent dat alle straten en de groenstructuren definitief worden ingericht. Vanaf 2021 tot en met 2024 zal dit proces afhankelijk van het bebouwingstempo voorgezet worden. Openbare ruimte wordt vervolgens in clusters overgedragen aan de gemeentelijke beheerorganisatie. ’t Vaneker wordt van oost naar west doorkruist door een 9 hectare groot nieuw natuurgebied.

Dit gebied is in middels

overgedragen aan Landschap Overijssel. Aansluitend aan Hof Espelo gaat Landschap Overijssel dit gebied beheren. 2.3.4.

Speerpunten deelgebiedoverstijgende thema’s en deelprojecten

Een aantal deelgebiedoverstijgende, thematische aandachtsgebieden en deelprojecten maken onderdeel uit van de integrale ontwikkeling van de voormalige militaire basis. De volgende thema’s worden hieronder toegelicht. • • • •

Marketing en acquisitie; Duurzaamheid en innovatie; Infrastructuur en bereikbaarheid Sanering

Marketing en acquisitie Voor 2021 is een middelen- en momentenplan uitgewerkt over drie sporen: online marketing, branding/laden van het merk en profilering en acquisitie gezamenlijk (Twentse Topwerklocaties). TA wordt in dit plan ook meegenomen. Duurzaamheid en innovatie Het thema duurzaamheid en innovatie speelt in alle deelgebieden en wordt meegenomen in de verschillende projecten. Hergebruik van de meeste aanwezige gebouwen en andere voorzieningen zoals infrastructuur, levert de grootste bijdrage aan de duurzaamheid. Verder zijn de werken en de aard van de voorzieningen gericht op een duurzame ontwikkeling van TB. Voor 2020–2021 is de realisatie van solar-panelen op daken van de hangars H7, H8 en H9 aan de orde. Bij elkaar een oppervlakte van 9.000m2. Dit binnen het kader van de verkregen SDE-subsidie. TB is in overleg met Coteq – die het gasnetwerk heeft overgenomen – voor het doen van testen t.b.v. waterstoftoepassingen binnen dit netwerk. Voor ’t Vaneker loopt het deelproject Erve Brandemaat met StadLandWater, de winnende partij naar aanleiding van de aanbesteding. Het uitgangspunt is om de zeven kavels bij Erve Brandemaat duurzaam en aangepast aan het toekomstige klimaat te bouwen. Dit in verband met meer regenval en veranderende temperaturen. Daarnaast wordt er aandacht geschonken aan het versterken van de lokale natuur.

Het streven is energieneutraal, waterneutraal (geen riolering) en natuur inclusief te bouwen. Tevens heeft TB een subsidie ontvangen van de Provincie Overijssel om dit project deels te financieren. Alle zeven kavels zijn verkocht en zijn twee woningen opgeleverd. In 2021 en 2022 volgt de rest waarna StadLandWater het gebied verder woonrijp zal maken. Daarbij hoort ook de aanleg van een waterbelevingspad. Infrastructuur en bereikbaarheid Een goede bereikbaarheid en ontsluiting van de verschillende deelgebieden is ook in de nieuwe situatie van groot belang. De "commissie Wientjes" benadrukt in haar rapport de unieke ligging van Twente als poort richting Duitsland en verder en het belang van een goede infrastructurele invulling en bereikbaarheid. • TB is gestart met de verbetering van de bereikbaarheid van het gebied anders dan met de eigen auto. Er zijn twee pilots (duur: 1 jaar) ingezet: het gebruik van elektrische deelauto’s en een carpool-app. Vanwege Covid-19 wordt zijn de mogelijkheden om hier intensief gebruik van te maken beperkt. Naast beide pilots wordt er een analyse gemaakt van de bereikbaarheid en eventuele oplossingsrichtingen. • De aanpassing van de Entreeweg tussen de nieuwe rotonde en de hoofdingang van TB en interne infrastructuur binnen het plangebied wordt in 2021 uitgevoerd.

Sanering Bodemsaneringen op TB worden uitgevoerd afhankelijk van de ontwikkeling op TB. Er wordt gekeken naar maatwerk zodat per ontwikkellocatie die bouwrijp wordt gemaakt, werk met werk kan worden gecombineerd. Sinds het 4e kwartaal van 2019 vindt opslag van bij de ontwikkeling vrijkomende gronden plaats op het daarvoor bestemde perceel aan de Grefteberghoekweg. Het grondopslagdepot zal uiteindelijk worden afgewerkt als Spottershill. Eind 2020 en ook in 2021 lopen er twee procedure (handhavingsverzoeken wegens strijd met het bestemmingsplan en wegens strijd met de Wet Natuurbescherming (Wnb) naar gebruik van de Spottershill. De gemeente heeft het handhavingsverzoek op basis van het bestemmingsplan toegewezen. De bestemming van de Spottershill bleek in het bestemmingsplan niet waterdicht geregeld te zijn. TB heeft een aanvraag voorbereid voor een omgevingsvergunning waarin dit gebrek wordt gerepareerd. De verwachting is

dat dit medio 2021 rond komt. Het handhavingsverzoek op basis van Wnb is afgewezen. De verzoeker heeft hier bezwaar tegen gemaakt. In het eerste kwartaal van 2021 neemt de provincie naar verwachting de beslissing op bezwaar. Met betrekking tot de detectie, benadering en ruiming van munitie (NGE – Niet Gesprongen Explosieven) wordt regulier overleg gevoerd met defensie om afspraken te maken over de verplichtingen uit de koopovereenkomst om tot afronding van hun werkzaamheden te komen. Met betrekking tot de niet-vrijgegeven verharde gebieden is naar aanleiding van de uitkomsten van de second opinion afgesproken aanvullende detecties te doen. De uitkomsten hiervan worden medio 2021 verwacht. Waarna de te nemen vervolgstappen met defensie worden besproken. Dit kan resulteren in een vervolgafspraak die inhoudt dat defensie aanvullende ruimingswerkzaamheden gaat doen. 2.3.5.

Wat mag het kosten?

De ontwikkeling en realisatie van de vastgestelde plannen voor het gebied, moeten overeenkomen met de uitgangspunten van het te voeren grondbeleid. Uit onderstaande tabel is af te leiden dat de kasstroom eind 2022 lager uitvalt dan in 2021. Dit is enerzijds het gevolg van verminderde opbrengsten in de komende 2 jaar; met name uitgifte erfpachtkavels TB pas vanaf 2023 en restitutie deel subsidie gebiedsontwikkeling. Anderzijds worden er in 2021-2022 veel kosten verwacht i.v.m. de aanleg hoofdinfrastructuur op en naar TB (met nutsvoorzieningen en bovenwijkse projecten), eventuele strategische verwervingen, bouw- en woonrijp maken ’t Vaneker Zuidkamp, planologische procedures en andere plankosten. Het financiële kader voor de periode 2021 – 2025 voor de grondexploitatie ziet er als volgt uit: Exploitatie grondexploitatie

Boekwaarde

jaarschijf Totaal baten Indexatie baten Totaal lasten Indexatie lasten Saldo lasten en baten boekwaarde* saldo cumulatief

GREX (Oorspronkelijk) 31-12-2020 2021 88.345.559 4.510.309 0 98.081 119.717.795 9.405.351 398.213 -31.372.236 -5.195.174 -31.372.236 -31.372.236 -36.567.410

Begroting

Begroting (Gewijzigd) 2021 5.265.327 9.946 7.942.603 36.962 -2.704.292 -34.076.528

Begroting

Raming

2022 4.547.254 59.910 7.763.675 109.480 -3.265.991

2023 4.936.203 172.579 5.553.815 124.683 -569.716

2024 4.907.523 253.940 3.984.851 154.986 1.021.626

2025 5.272.316 370.689 3.872.485 219.428 1.551.093

-37.342.519

-37.912.235

-36.890.609

-35.339.516

*Ex verliesvoorziening

2.4. Programmaplan Twente Airport 2.4.1.

Speerpunten luchthaven Twente Airport

Doel is om een goed functionerende luchthaven te exploiteren als bijdrage aan een goed vestigingsklimaat in Twente en Oost-Nederland. De luchthaven heeft een belangrijke zakelijke vliegfunctie en kent daarnaast een beperkte recreatieve functie voor de motorvliegclub en zweefvliegers. Door de lange landingsbaan en de beschikbare ruimte is de luchthaven aantrekkelijk voor luchthaven gebonden bedrijvigheid, waaronder een End-of-Life bedrijf dat duurzaam vliegtuigen ontmanteld. Tenslotte leent het vliegveld zich goed voor het uitvoeren van tests en certificeringen met vliegtuigen, tests met onbemande vliegtuigen en andere luchtvaart gerelateerde toepassingen. De omvang van het terrein en de lange landingsbaan is bijzonder groot ten opzichte van de omvang van het aantal vliegbewegingen. De vaste kosten van het beheer, onderhoud en exploiteren van de luchthaven, verlangt meer verkeersbewegingen om voldoende inkomsten te generen om een sluitende begroting te bereiken. Het huidige verkeersvolume is ontoereikend voor een duurzaam houdbare luchthavenexploitatie. In 2020 zijn stappen gezet om meer verkeer te genereren op het terrein van MRO (vliegtuigonderhoud). Zie het jaarverslag over 2020. Tegenslag door stikstofbeperkingen en een dispuut met de ILT over benodigde infrastructuur, hebben geleid tot een heroverweging van de focus en timing van de MRO-ambities op TA.

Deze heroverweging krijgt vorm in het eerste kwartaal van 2021 en leidt tot een herziene begroting 2021.

Vooruitblik 2021 e.v. Prioriteit: orde op zaken Op 19 februari 2021 heeft het AB de ontwikkelingen op TA heroverwogen en een richting en vorm gegeven aan de ambitie van de luchthaven in de toekomst. Zoals eerder genoemd heeft het AB gekozen voor scenario 2, hieronder wordt beschreven wat scenario 2 inhoudt. Op korte termijn is het zaak om de randvoorwaarden voor verdere ontwikkelingen op TA op orde te brengen. De focus hierbij ligt op het investeren in een oplossing inzake de kwestie met de ILT. Onderdeel hiervan is het treffen van voorbereidingen voor de aanleg van shoulders en inzet op een ontheffing voor turnpads. Op basis van gesprekken met de Inspecteur-Generaal van de ILT wordt besloten welke infrastructurele aanpassingen al dan niet worden doorgevoerd. Hiervoor volgt een nader besluitmoment door het DB en/of AB, waarbij een investeringsaanvraag wordt voorgelegd (wanneer van toepassing). Daarnaast ligt de prioriteit bij het verwerven van emissierechten in stikstof om ontwikkelingen mogelijk te maken. Er is zicht op het verwerven van eerste emissierechten om enkele kansrijke ontwikkelingen op het bedrijvenpark en de luchthaven vergunbaar te krijgen. Lopende investeringen die in 2020 zijn gedaan worden in 2021 afgerond (o.a. afmaken van aanleg VOPs) en wordt de milieuvergunning voor TA in route gebracht.

Voor de middellange termijn werkt TB in de eerste helft van 2021 aan een duidelijke onderbouwing en propositie voor het profiel van de luchthaven. Hiervoor wordt een marktanalyse MRO uitgevoerd en een voorstel uitgewerkt voor een gerichte organisatie (Havendienst) voor TA. Uitgangspunt in de begroting voor 2021 is een havendienst met 4,5 fte structureel inclusief een beperkte verruiming van de openingstijden in de zomermaanden. In de onderbouwing worden vervolgstappen, zoals de aanleg van een Remote Tower, de realisatie van een BA-hangaar en de haalbaarheid van een hangaar voor MRO uitgewerkt. Ook andere luchthavengebonden inkomstenbronnen, zoals defensieoefeningen, gebruik voor unmanned ambities en evenementen, worden verkend. De uitgewerkte onderbouwing wordt aan het bestuur voorgelegd, waarna stap voor stap keuzes kunnen worden gemaakt over toekomstige investeringen. De bovengenoemde toekomstige investeringen en de daarbij denkbare opbrengsten, zijn niet verwerkt in de begroting van 2021 en daaropvolgende jaren. In hoofdstuk 6 wordt in tabel met toelichting specifiek benoemd welke investeringen onderdeel zijn van deze begroting. Overige ontwikkelingen Het grootste deel van het bestaande vastgoed op de luchthaven is verhuurd. Het bedrijf AELS huurt vanaf 2021 extra ruimte in H9 voor opslag van onderdelen. In 2021 staan weer een aantal testen gepland o.a.

in samenwerking met NLR. Ook zal Defensie in 2021 weer trainingen uitvoeren op de luchthaven (o.a. in maart en april). Met defensie worden er gesprekken gevoerd over mogelijkheden van extra testen en oefeningen op het terrein. Op 1 oktober 2017 heeft het ministerie van infrastructuur en waterstaat een besluit genomen om eenmalig een bedrag van € 900.000, - beschikbaar te stellen aan de luchthaven Twente. Van dit bedrag is € 150.000, - beschikbaar gesteld voor een onderzoek naar de mogelijkheden van een Remote Tower luchtverkeersleiding. De nieuwe havenmeester brengt in kaart wat de stand van zaken is en welke afspraken TA reeds heeft gemaakt met externe partijen over de aanleg van een Remote Tower.

2.4.2.

Wat mag het kosten?

Het jaarlijkse resultaat van de luchthavenbegroting wordt weergegeven als een resultaat in de exploitatie van TB. Het financiële kader voor 2021 en de periode 2022 - 2025 voor de luchthavenbegroting ziet er als volgt uit: E xplo it a t ie luc ht ha v e n jaarschijf B aten Lasten R e s ult a a t

We rk e lijk Oo rs pro nk e lijk eGe wijzigde B e gro t ing B e gro t ing 2020 2021 2021 993.394 1.095.288 993.323 2.077.850 1.000.549 1.723.761 ( 1.0 8 4 .4 5 6 ) 9 4 .7 3 9 ( 7 3 0 .4 3 7 )

B e gro t ing 2022 992.149 1.346.731 ( 3 5 4 .5 8 2 )

R a ming

2023 1.007.032 1.344.752 ( 3 3 7 .7 2 0 )

2024 1.022.137 1.336.511 ( 3 14 .3 7 4 )

2025 1.037.469 1.353.997 ( 3 16 .5 2 8 )

2.5. Programmaplan vastgoedexploitatie TB 2.5.1.

Speerpunten vastgoedexploitatie TB

De baten en lasten in het kader van de vastgoedexploitatie van TB bestaan op dit moment uit de baten uit de verhuur van vastgoed in het bedrijvenpark TB (waarin geïnvesteerd is) en de bijbehorende kapitaalslasten en de baten uit erfpacht (canon) en de daarbij behorende rentelasten. Verhuur vastgoed Bij investeringen in vastgoed dat langdurend wordt verhuurd, hanteren wij de beleidsregel dat vastgoed verantwoord moet worden binnen de overige baten en lasten. De lasten bestaan uit kapitaallasten van de investering, lasten beheer en onderhoud en overige belastingen en verzekeringen. De kapitaalslasten worden bepaald op basis van de herziene beleidsregels vaste activa. De baten bestaan uit huurinkomsten van de panden van Dyntec, Ortega, Space 53, RE-Lion,4 Silence enTSC. Daarnaast betaald TA jaarlijks een vergoeding baangebruik. Ontwikkelingen 2021 Gebouw C40 – kantoorpand van TSC – heeft thans een energielabel G volgens een recent door NIBAG uitgevoerd energetisch onderzoek. Er geldt een wettelijke plicht om te zorgen dat kantoorpanden per 1-1-2023 tenminste voldoen aan energielabel C. Dit is de reden dat in 2021 we € 30.000,= gaan investeren in dit pand. De planontwikkeling voor de verbouwing van B516, B518, B534 en B535 zijn gestart en de panden worden na verwachting begin 2022 opgeleverd.

Samen met HMO (Herstructureringsmaatschappij Overijssel) voeren we overleg over de diverse mogelijkheden voor het uitvoeren van het plaatsen van zonnepanelen op daken bij TB. Het betreft de daken van Hangar 7 Hangar 8 en Hangar 9. Met HMO hebben we afgesproken dat TB deze daken gaat verhuren. Dit betekent dat we vanaf 2022 jaarlijks inkomsten ontvangen uit dakverhuur. Om het dak geschikt te maken voor zonnepanelen is een investering nodig van circa € 73.000,= Hangar 8 en hangar 9 maken onderdeel uit van de vastgoedexploitatie van TA en vallen buiten de vastgoedexploitatie van TB. De inkomsten uit dakverhuur van hangar 7 worden verantwoord binnen de vastgoedexploitatie van TB. Erfpacht Tot op heden is er nog niets in erfpacht uitgegeven. Hierdoor zal e.e.a. een jaar opschuiven. Gronden die door TB in erfpacht worden uitgegeven, worden opgenomen in de materiële vaste activa (MVA) en gewaardeerd conform de notitie erfpacht van de commissie BBV. De uitgifteprijs bij eerste uitgifte bij TB is de verkoopprijs van de kavel zoals is opgenomen in de grondexploitatie. De gronden die worden uitgegeven in erfpacht worden vanuit de grondexploitatie tegen verkoopwaarde overgeboekt naar de MVA. De kapitaalslasten van deze grondopbrengsten worden aan de kostenkant in de overige baten en lasten opgenomen.

De baten (canon) uit erfpacht zijn aan de opbrengstenkant in de overige baten en lasten opgenomen. In de grondexploitatie is 90.000 m2 in erfpacht uit te geven gronden opgenomen. Tegenover de canon staan de rentelasten van de verkoopwaarde. Voor deze rentelasten is ook aangesloten op de herziene beleidsregels vaste activa. 2.5.2.

Wat mag het kosten?

Dit deel omvat de baten en lasten die niet toegerekend kunnen worden aan de grondexploitatie of de begroting TA en betreft de vastgoedexploitatie van TB Hieronder vallen: -de verhuuropbrengsten en de daaraan gerelateerde kosten en kapitaallasten van investeringen in vastgoed dat niet behoort tot het luchthavengebied, -de baten en lasten in het kader van in erfpacht uitgegeven gronden. -de erfpachtvergoeding van de luchthaven (is een last in de luchthavenexploitatie). De vastgoedexploitatie van TB laat voor de periode 2022-2025 het volgende verloop zien:

E xplo it a t ie o v e rige a c t iv it e it e n

We rk e lijk O o rs pro nk e lijk G e wijzigde B e gro t ing B e gro t ing 2020 2021 2021 366.851 366.379 419.793 79.226 274.198 248.177 2 8 7 .6 2 5 9 2 .18 1 17 1.6 16

jaarschijf B aten Lasten Resultaat

B e gro t ing 2022 486.309 328.666 15 7 .6 4 4

R a ming 2023 595.264 345.210 2 5 0 .0 5 4

R a ming 2024 648.771 397.410 2 5 1.3 6 0

R a ming 2025 702.397 432.697 2 6 9 .7 0 0

3. Paragrafen Artikel 26 BBV schrijft voor dat in het jaarverslag dezelfde paragrafen opgenomen moeten worden als die in de begroting opgenomen zijn. Voor TB zijn achtereenvolgens de volgende paragrafen van toepassing: •

Weerstandsvermogen en risicobeheersing

•

Kapitaalgoederen

•

Financiering

•

Bedrijfsvoering

•

Verbonden partijen

•

Grondbeleid

3.1. Weerstandsvermogen en risicobeheersing Het weerstandsvermogen geeft aan in welke mate TB in staat is om het hoofd te bieden aan nadelen die kunnen ontstaan bij de uitvoering van haar taken. Het gewenste weerstandsvermogen wordt berekend op basis van een risicobeheersingssysteem (Monte Carlo simulatie). 3.1.1.

Risicobeheersing

Twente Airport: In 2020 is er fors geïnvesteerd in vliegtuigopstelplaatsen. Achteraf bleek dat de voorwaarden niet op orde waren (ILT discussie, stikstofproblemen parkeren NB toestellen). De focus voor komend jaar ligt om de voorwaarden (vergunningen) op orde te krijgen en inkomsten te genereren uit het parkeren van vliegtuigen. Daarnaast is Twente Airport in gesprek met ILT om een oplossing te vinden voor de mogelijke claim van Lufthansa. Het mandaatbesluit t.a.v. TA wordt in 2021 herzien. Hierbij wordt vanuit een risico-analyse gekeken welke facturen alleen door de directeur van TA mogen worden geautoriseerd en welke facturen een 2e handtekening nodig is. De administratie werd vanuit vliegveld Teuge gevoerd. In de loop van 2020 is gebleken dat deze niet is ingericht op de opgave van Twente Airport. De administratieve en controlling functie per 01-01-2021 zal in 1 administratie worden onder gebracht. Elke 4 maanden zal een boekhoudkundige afsluiting plaatsvinden. Technology Base: Voor risicobeheersing verwijzen we naar beheersmaatregelen in de grondexploitatie. Per gebeurtenis zijn beheersmaatregelen geformuleerd.

rapportage

van

Risicoanalyse Twente Airport Er staan op dit moment drie Lufthansa toestellen (Boeing 747’s) geparkeerd op TA. Volgens de ILT heeft TA alleen een vergunning voor het landen van Boeing 747's om ze ter plaatse te laten ontmantelen. De landingsbaan beschikt volgens de inspectie niet over de infrastructuur om zeer zware vliegtuigen zoals de 747 te laten opstijgen. Er is overeenstemming met ILT dat tot juni 2021 de Boeing 747’s mogen opstijgen zonder aanpassingen in de infrastructuur. De aanpassingen in de infrastructuur kunnen oplopen tot 2,5 mln. Lufthansa heeft een claim neergelegd van € 500.000,= per vliegtuig (totale claim € 1.500.000,=) op het moment dat de vliegtuigen eerder dan gepland wegmoeten. Overige risico’s binnen de luchthavenexploitatie zijn: • Lagere opbrengsten door minder landingsgelden, parkeer- en huuropbrengsten • Vertraging in de fasering • Hogere kosten (procedurekosten, planontwikkelingskosten)

3.1.2.

Weerstandsvermogen/risicoreservering

Het weerstandsvermogen van TB wordt feitelijk gevormd door de garanties die de deelnemende partijen aan de GR hebben afgegeven. TB brengt het exploitatietekort geheel in rekening bij de deelnemers. De deelnemers in de gemeenschappelijke regeling staan borg voor het geprognosticeerde resultaat (NCW) uit de grondexploitatie 2021. Vaststelling van de grondexploitatie 2021 zal op 26 maart 2021 binnen het DB plaatsvinden. Het AB zal de grondexploitatie op 9 juli 2021 vaststellen. Bij de grondexploitatie 2021 is een integrale risicosimulatie uitgevoerd, waaruit blijkt dat de 90% zekerheidswaarde op -/- € 25,9 miljoen op NCW 1-1-2021 ligt. In de integrale risicoanalyse is rekening gehouden met de componenten wonen, werken en overig (natuur en onderdelen uit de ‘niet-fysieke’ deelexploitaties). Voor de luchthaven is een aparte risicoanalyse uitgevoerd. Ten opzichte van de basis grondexploitatie (-/- € 17,9 miljoen NCW) geeft dit een verschil van -/- € 8 miljoen. Dit betekent dat er een risicoreservering nodig is van € 8 miljoen op basis van de NCW 11-2021 om het resultaat per onderdeel met 90% zekerheid te kunnen halen. In de grondexploitatie per 01-01-2020 was de totaal benodigde risicoreservering inclusief de luchthaven € 9,67 miljoen. Het aandeel voor de grondexploitatie bedroeg € 8,25 miljoen en voor de luchthaven € 1,42 miljoen.

De risicoreservering voor de grondexploitatie is ten opzichte van vorig jaar afgenomen tot € 8 miljoen. Uit de risicoanalyse van de luchthavenexploitatie blijkt dat een risicoreservering benodigd is van € 1,83 miljoen. De totaal door provincie en gemeente aan te houden risicoreservering voor zowel de grondexploitatie als de luchthavenexploitatie bedraagt daarmee € 9,83 miljoen. Ten opzichte van de huidig benodigde risicoreservering van € 9,83 miljoen wordt aanbevolen de reeds door beide deelnemers getroffen risicovoorziening van € 10,0 miljoen te handhaven. De risicoreservering/ weerstandsvermogen dient binnen de begrotingen van de deelnemers (ieder voor 50%) opgenomen te worden. Samengevat is de ontwikkeling van het risicobedrag 2021 t.o.v. 2020 als volgt: Risicoreservering t.b.v. 2021 2020 Grondexploitatie € 8,00 miljoen € 8,25 miljoen Luchthavenexploitatie € 1,83 miljoen € 1,42 miljoen Totaal € 9,83miljoen € 9,67 miljoen

3.1.3.

Financiële kengetallen BBV

Net als gemeenten zijn gemeenschappelijke regelingen op grond van het gewijzigde BBV verplicht om een basis set financiële kengetallen op te nemen in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing. Het betreft kengetallen als de netto schuldquote, de solvabiliteitsratio, de belastingcapaciteit en een kengetal dat boekwaarde van de grondexploitatie uitdrukt als percentage van de totale baten in de begroting. Een aantal specifieke eigenschappen van de TB-organisatie maakt dat deze kengetallen voor TB niet van toepassing zijn. Zo is TB volledig met vreemd vermogen gefinancierd, zijn de activiteiten van TB naar hun aard eindig in de tijd, en bestaan de baten en lasten van TB grotendeels uit de aan de grondexploitatie gerelateerde kasstromen. De kengetallen zijn daarom niet opgenomen in deze paragraaf.

3.1.4.

Balans per 31 december 2019 (prognose/ raming)

In onderstaand overzicht zijn de balans per 31 december 2020 en de geprognosticeerde balans voor 2021 – na resultaatbepaling – weergegeven:

BALANS TECHNOLOGY BASE Activa

31-12-2020

31-12-2021

31-12-2022

31-12-2023

31-12-2024

31-12-2025

- investeringen met een economisch nut luchthaven

3.400.467

6.696.438

6.427.297

6.167.124

5.932.243

5.697.362

- investeringen met een economisch nut overige baten en lasten

3.701.304

3.523.780

3.292.580

4.330.131

5.367.681

6.405.232

19.667.238

20.226.059

20.422.998

20.510.664

20.573.677

20.620.505

(in €) Vaste Activa M ateriële Vaste Activa

Financiële Vaste Activa - overige uitzettingen rentetypische looptijd > 1 jaar Vlottende activa Voorraden - Voorraad grond- en hulpstoffen

7.783

13.458.723

16.163.015

19.429.006

19.998.722

18.977.096

17.426.003

- vorderingen op openbare lichamen

870.784

- overige vorderingen

210.422

- uitzettingen 's Rijks schatkist

508.116

150.000

307.051

150.000

- onderhanden w erk, w aaronder bouw gronden in exploitatie (BIE) Uitzettingen m et rentetypische looptijd < 1 jaar

Liquide m iddelen - liquide middelen Overlopende activa -overlopende activa totaal activa Passiva

(in €)

22.023

42.153.911

48.020.304

50.982.893

52.417.653

52.261.709

51.560.114

31-12-2020 31-12-2021 31-12-2022 31-12-2023 31-12-2024 31-12-2025 (na voorstel (na voorstel (na voorstel (na voorstel (na voorstel (na voorstel resultaatresultaatresultaatresultaatresultaatresultaatbestem m in bestem m in bestem m in bestem m in bestem m in bestem m in g) g) g) g) g) g)

Vaste passiva Eigen verm ogen - algemene reserve

- bestemmingsreserves

- resultaat na bestemming

- onderhandse leningen van binnenlandse banken en overige financiële instellingen 38.600.000

Voorzieningen Vaste schulden m et rentetypische looptijd > 1 jaar 44.466.393

47.428.982

48.863.742

48.707.798

48.006.203

73.387

- kasgeldleningen

- banksaldi

1.203.299

- w aarborgsommen Vlottende passiva Netto-vlottende schulden m et rentetypische looptijd < 1 jaar

- overige schulden Overlopende passiva -overlopende passiva totaal passiva

2.277.225

42.153.911

48.020.304

50.982.893

52.417.653

52.261.709

51.560.114

3.2. Kapitaalgoederen Met het groot onderhoud van kapitaalgoederen kan mogelijk een substantieel deel van de rekening zijn gemoeid. Een helder en volledig overzicht is daarom van belang voor een goed inzicht in de financiële positie. We moeten hierbij denken aan kapitaalgoederen zoals wegen, riolering, water, groen en gebouwen die buiten de grex vallen. Voor TB zal dit gaan om de gebouwen en de landingsbaan ten dienste van de luchthavenexploitatie. Afhankelijk van een definitief luchthavenbesluit en daarna de ontwikkeling van de luchthaven heeft het DB (op 9 februari 2016) besloten na de eerste 10 jaren de hoogte en de dekking van de kosten voor groot onderhoud aan de start- en landingsbaan te bepalen. Het DB heeft vervolgens in 2020 besloten dat bij positieve resultaten op TA deze gestort worden in een reserve groot baanonderhoud. Gezien de resultaten die uit de begroting 2022-2025 voortvloeien is een dergelijk besluit niet langer houdbaar.

3.3. Financiering 3.3.1.

Algemeen

In 2018 is het aangepaste treasurystatuut vastgesteld. Dit statuut geeft kaders waarbinnen het college en de ambtelijke organisatie moeten blijven bij het beheer van de kasmiddelen en het aantrekken van geldleningen op de korte en de lange termijn. Uitgangspunt van het statuut is een voorzichtig risicomijdend beleid bij het uitzetten/beleggen van overtollige kasgelden. Het treasurystatuut sluit hierbij volledig aan op de verordening ex artikel 212 van de Gemeentewet (de Financiële verordening). In overeenstemming met artikel 3 van het treasurystatuut worden de limieten voor geldleningen vastgelegd in de begroting. 1. De kasgeldlimiet is gekoppeld aan het begrotingstotaal; dat wil zeggen de totale lasten dan wel baten van de begroting, inclusief tegelijkertijd met de begroting vastgestelde begrotingswijzigingen. De limiet is conform de wet Fido vastgesteld op 8,2%. B e re k e ning k a s ge ldlim ie t ( x € 1.0 0 0 ) 1. B egro tingsto taal (gro ndslag van berekening) 2. Vastgesteld percentage (in wet fido ) 3 . Ka s ge ldlim ie t ( 1x 2 )

2021 9.951.503 (lasten) 8,2% 8 16 .0 2 3

2022 9.548.551 (lasten) 8,2% 7 8 2 .9 8 1

2023 7.368.459 (lasten) 8,2% 6 0 4 .2 14

2024 5.873.757 (lasten) 8,2% 4 8 1.6 4 8

2025 5.878.606 (lasten) 8,2% 4 8 2 .0 4 6

2. Limiet voor langlopende financiering blijft voor 2021 en 2022 gehandhaafd op € 50.000.000,-. De hogere limiet maakt het evenwel mogelijk om eventueel vroegtijdig financieringen af te sluiten voor de komende jaren, indien de (rente)ontwikkeling hiertoe aanleiding geeft. 3. Overtollige liquide middelen worden, boven een bepaald drempelbedrag, aangehouden bij ’s rijksschatkist. Het drempelbedrag in 2020 en 2021 is vastgesteld op € 250.000,-. Risico's bij uitzettingen in vastrentende waarden tot aan het drempelbedrag worden beperkt door slechts uitzettingen te doen binnen de regelgeving uit de Regeling uitzettingen en derivaten decentrale overheden De Gemeenschappelijke Regeling beperkt de risico’s op uitzettingen door daarbij uitsluitend de volgende relevante producten te hanteren: -

rekening-courant spaarrekening daggeld deposito’s

3.3.2.

Renterisico-norm

De renterisico-norm geeft het kader aan voor de spreiding van looptijden in de leningenportefeuille. Het doel is om overmatige renterisico’s op de vaste schuld te vermijden. In onderstaande tabel is te zien dat deze norm in 2020 en 2021 wordt overschreden vanwege de herfinanciering van de bestaande kasgeldlening. Hiervoor wordt ontheffing aangevraagd bij het Ministerie van BZK. Berekening renterisiconorm (x € 1.000) 1 Begrotingstotaal 2 Vastgesteld percentage (in wet fido) 3 Renterisiconorm ((1 x 2) /100) 4 Aflossingen 5 Ruimte onder renterisiconorm (3 - 4)

3.3.3.

2021 9.951.503 20,0% 1.990.301 5.000.000 3.009.699-

2022 9.548.551 20,0% 1.909.710 13.500.000 11.590.290-

2023 7.368.459 20,0% 1.473.692 1.473.692

2024 5.873.757 20,0% 1.174.751 1.174.751

2025 5.878.606 20,0% 1.175.721 1.175.721

Liquiditeitsplanning

Binnen TB is een liquiditeitsplanning opgesteld. Het verwachte verloop van de liquiditeit in de periode 2021-2025 is als volgt:

V e rlo o p liquidit e it 2021 2022 2023 2024 B eginstand* (37.784.833) (44.166.393) (47.135.725) (48.570.485) Gro ndexplo itatie (2.704.292) (3.265.991) (569.716) 1.021.626 Luchthavenexplo itatie (4.026.409) (85.441) (77.548) (79.493) Vastgo edexplo itatie TB 349.140 382.100 (787.496) (786.190) E inds t a nd ( 4 4 .16 6 .3 9 3 ) ( 4 7 .13 5 .7 2 5 ) ( 4 8 .5 7 0 .4 8 5 ) ( 4 8 .4 14 .5 4 2 ) *B eginstand 2021is eindstand 2020 lening ad 38,6 miljo en minus liquide middelen en uitzettingen in schatkist

2025 (48.414.542) 1.551.093 (81.647) (767.850) ( 4 7 .7 12 .9 4 6 )

Prognose verloop liquiditeit TB 2020-2024 (41.000.000) (42.000.000)

2021

2022

2023

2024

2025

(43.000.000) (44.000.000) (45.000.000) (46.000.000) (47.000.000) (48.000.000) (49.000.000) De reden van de daling van de liquiditeiten wordt primair veroorzaakt door de toekomstige investeringen in de luchthaven en in de vastgoedexploitatie van TB). Daarnaast zijn de uitgaven in de grondexploitatie in 2021 en 2022 hoger dan de inkomsten. Aan de extra financiering staat ook waarde tegenover, namelijk gronden en gebouwen. In januari 2020 is voor gekozen om 2 verschillende geldleningen aan te trekken, te weten; 1 van € 33.600.000,- met een looptijd van 10 jaar (15 januari 2020 t/m 15 januari 2030) en 1 van € 5.000.000,- met een looptijd van 1 jaar en 3 dagen (15 januari 2020 t/m 18 januari 2021). Deze laatste lening is in januari 2021 geherfinancierd en er is een nieuwe lening aangetrokken van 13,5 miljoen met een looptijd van 18 januari 2021 t/m 20 januari 2022.

3.3.4.

Rentetoerekening en renteresultaat

De rentelasten van TB worden toegerekend aan de grondexploitatie en de overige investeringen van TB. Aan de grondexploitatie wordt rente toegerekend over de boekwaarde per 1 januari van het betreffende jaar. De renteparameter voor deze rentetoerekening bedraagt op begrotingsbasis 0,375% tot het einde van de looptijd van de grondexploitatie. Conform de bepalingen van het BBV dient de rente van de grondexploitatie op rekeningbasis herrekend te worden, aangezien alleen de daadwerkelijk over het vreemd vermogen betaalde rentelasten aan de grondexploitatie toegerekend mogen worden. De rentetoerekening aan de investeringen van TB vindt plaats conform de notitie ‘Beleidsregels vaste activa TB’. R e nt e t o e re k e ning T B *

2021

2022

2023

2024

2025

1. Rentebaten en rentelasten TB (saldo )

122.482

245.476

252.777

259.979

263.813

To erekening gro ndexplo itatie To erekening investeringen luchthaven To erekening investeringen o verige activiteiten 2. T o t a a l t o e ge re k e nde re nt e

122.482 122.482

133.655 66.661 45.160 245.476

140.838 64.056 47.883 252.777

139.995 61.726 58.258 259.979

135.181 59.444 69.188 263.813

3. R e nt e re s ult a a t * baten zijn als po sitief getal weergegeven, lasten negatief

Het saldo van de rentebaten en rentelasten (1) volgt uit de geraamde financieringsbehoefte van TB in combinatie met de meerjarige renteverwachting. Deze renteverwachting vormt tevens de basis voor de renteparameter in de grondexploitatie van TB.

Het saldo van de geraamde rentebaten en rentelasten (1) enerzijds en de aan de grondexploitatie en investeringen toegerekende rente (2) anderzijds leidt tot een renteresultaat (3). Voor de jaren 20212025 is er op begrotingsbasis sprake van een renteresultaat van 0 aangezien de rentelasten volledig worden doorberekend naar de grondexploitatie en de investeringen. 3.4. Bedrijfsvoering Planning & Control Voor de sturing en verantwoording kent TB de volgende Planning & Control cyclus. Instrument/document

datum

betreft

Raad & Staten

vóór 15 april

jaar T+1

- vaststellen meerjarenbegroting

vóór 15 juli

jaar T+1

- voortgangsbericht

juli/ nov

jaar T

- aanleveren conceptbegroting

aan

- aanleveren voorlopige jaarrekening

Raad & Staten

vóór 15 april

jaar T-1

- aanleveren jaarverslag/jaarrekening

vóór 15 april

jaar T-1

- vaststellen jaarverslag/jaarrekening

vóór 15 juli

jaar T-1

P&O beleid De gemeenschappelijke regeling TB heeft geen personeel in dienst, maar maakt gebruik van detachering en externe inhuur op projectbasis. De gedetacheerde projectmedewerkers zijn werkzaam voor de gemeente Enschede of de provincie Overijssel. Voor TB is geen apart P&O beleid geformuleerd dan wel vastgesteld. Personeel In algemene zin ziet TB een verschuiving ontstaan naar ontwikkelfase en realisatiefase. TB stuurt hierbij op een zo efficiënt mogelijke inrichting van de eigen organisatie en hieraan gerelateerde plankosten. Het aantal fte is tussen 2013 en 2020 gedaald van ruim 22 fte naar 19 fte. Door verschuivingen in de personele inzet zal het aantal fte’s in 2021 nog iets lager liggen. Administratieve organisatie en interne controle De administratieve organisatie en interne controle is binnen de kleine organisatie van Technology Base ingericht. In de grondexploitatie en de vastgoedadministratie zijn diverse checks and balances ingebouwd en vindt in functiescheiding controle plaats. Aandachtspunt in het jaar 2020 was de beperkte control functie van Twente-airport. De administratie en aansturing van de administratie lag onder de verantwoordelijkheid van de directeur van Twente Airport. Eind 2020 is besloten om de administratie en aansturing van de administratie van Twente Airport centraal neer te leggen bij de centrale administratie van Technology Base.

Ook zijn de procedures en de invulling van de control functie verder aangescherpt. In 2021 wordt dit verder uitgewerkt. Ook worden de interne procedures en de administratieve organisatie en interne beheersing geactualiseerd. Informatisering en Automatisering TB maakt gebruik van een automatiseringsomgeving in eigen beheer en heeft het digitale archiveringssysteem grotendeels ingericht volgens de richtlijnen en het systeem van de gemeente Enschede. De toegankelijkheid van het digitale archief is gewaarborgd door het inrichten van een herkenbare mappenstructuur. Juridische zaken De juridisch adviseur van de projectorganisatie is teruggekeerd naar de gemeente Enschede als uitlenende partner. De plek is opnieuw ingevuld door een juridisch adviseur van de provincie Overijssel als uitlenende partner. Net als voorgaande jaren wordt in 2021 en 2022 door JZ geadviseerd over inkoop van diensten, koop- en huurcontracten en de vestiging van zakelijke rechten en mandaten. Rechtmatigheid In 2021 wordt de rechtmatigheidsverantwoording ingevoerd. Dit betekent dat de accountant geen rechtmatigheidsverklaring meer afgeeft maar dat het DB verantwoording aflegt via een rechtmatigheidsverantwoording in de jaarstukken. In 2021 wordt het DB en AB meegenomen in deze wijziging en vindt de implementatie plaats.

3.5. Verbonden partijen TB heeft geen verbonden partijen, maar is zelf wel een verbonden partij van de gemeente Enschede en de provincie Overijssel. 3.6. Grondbeleid In de verordening op het financiële beleid en beheer is aangegeven dat het DB jaarlijks, als onderdeel van de grondexploitatie, een grondverwervingsplan aanbiedt ter behandeling en vaststelling door het AB. In dit plan wordt aandacht besteed aan: a) het (meerjarig) beleid van de GR t.a.v. de verwerving en vervreemding van gronden (o.a. voorwaarden en grondprijs); b) de stand van zaken met betrekking tot de voorraadverwerving en uitgifte van gronden; c) de stand van zaken met betrekking tot de uitgifte van gronden in erfpacht en de bijstelling van de erfpachtvergoedingen. Jaarlijks, als onderdeel van de grondexploitatie, wordt de stand van zaken met betrekking tot de verwerving van gronden en uitgifte van gronden toegelicht. Het grondverwerving- en uitgifteplan wordt jaarlijks door het AB van TB als onderdeel van de herziene grondexploitatie vastgesteld. Wet Bibob Het doel van de Wet Bibob is het waarborgen van de integriteit van het bestuursorgaan en het voorkomen van ongewild faciliteren van criminele activiteiten. TB volgt in dit kader het beleid van de gemeente Enschede.

De bibob-toets vindt in ieder geval plaats bij een aanvraag voor een omgevingsvergunning-bouwactiviteit, waarbij sprake is van een bouwsom van meer dan € 1.000.000,- (exclusief btw). In onroerendgoedtransacties worden ontbindende en opschortende bepalingen opgenomen die erop toezien zien dat TB, wanneer daartoe aanleiding bestaat, kan besluiten geen overeenkomst aan te gaan met de betreffende persoon of bedrijf.

Enschede, 26 maart 2021

J. Schuring Directeur Technology Base

A Financiële begroting 4. Meerjarenbegroting Technology Base 2022 – 2025 en herziene begroting 2021 In hoofdstuk 5 geven wij de totale begroting van TB weer. De baten en lasten zijn gesplitst in de drie onderdelen, grondexploitatie, luchthavenexploitatie en vastgoedexploitatie. In hoofdstuk 6, 7 en 8 worden de diverse exploitaties nader uitgewerkt en toegelicht Overzicht baten en lasten (incl. mutaties voorzieningen) ( in €) jaarschijf

Werkelijk

Begroting (oorspronkelij k)

Begroting (na wijziging)

begroting

2020

2021

2022

2023

2024

2025

2.045.197 -

2.898.075 650.000

3.329.889 -

2.597.905 637.500

2.988.263 1.300.000

1.740

255.000

1.661.527 200.000

346.071 -

1.497.960 -

637.500 9.570

295.995 -

BATEN: Grondexploitatie Woningbouw Bedrijventerreinen Zorg / resort / overige voorzieningen Bestaand vastgoed Natuur / agrarisch gebruik Subsidies / overige opbrengsten Fonds bovenwijks Inkomsten Beheer Renteopbrengst Verrekeningen Indexatie baten Begroting Twente Airport Landingsrechten Huurinkomsten Aviation gerelateerde baten Vergoedingen baangebruik Erfpachtopbrengsten Remote Tower Parkeeropbrengsten vliegtuigen Subsidie Cofinanciering MRO

(1.226.066)

11.500

136.932 380.930 11.832 3.212.092

278.054 338.109 98.081 4.608.390

177.231 248.747 9.946 5.275.274

146.032 263.747 59.910 4.607.164

271.435 376.505 172.579 5.108.782

271.435 347.824 253.940 5.161.462

271.435 416.623 370.689 5.643.006

88.205 227.698 315.282 18.819 343.390 993.394

122.607 409.662 538.019 25.000 1.095.288

74.286 230.420 319.010 42.819 326.789 993.323

75.400 241.876 323.795 19.388 331.690 992.149

76.531 245.504 328.652 19.679 336.666 1.007.032

77.679 249.187 333.582 19.974 341.716 1.022.137

78.844 252.924 338.586 20.273 346.841 1.037.469

354.851 12.000 366.851

331.629 22.750 12.000 366.379

407.793 12.000 419.793

474.309 12.000 486.309

537.764 45.500 12.000 595.264

545.771 91.000 12.000 648.771

553.897 136.500 12.000 702.397

4.572.337

6.070.057

6.688.389

6.085.622

6.711.078

6.832.370

7.382.871

97.225 519.447 276.836 1.256.198 378.556 621.585 204.825 2.227.030 598.455 478.332 121.597 6.780.086

1.498.138 440.174 522.514 2.581.240 900.907 405.535 29.510 669.860 1.294.141 441.616 491.765 129.951 398.213 9.803.564

581.709 357.506 647.509 2.028.723 530.971 334.269 167.803 729.457 1.494.211 538.733 409.231 122.482 36.962 7.979.566

835.296 370.881 597.875 1.710.393 1.013.618 408.149 21.459 646.300 1.146.120 530.383 349.547 133.655 109.480 7.873.154

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=enschede&id=df54c057-f964-4b64-a4be-267710b9c286