Jaarstukken 2023 Enkhuizen - getekend
Tekst van het document
Jaarstukken 2023
Enkhuizen
1
Jaarstukken 2023
Enkhuizen
2
Jaarstukken 2023 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Inhoudsopgave
Inhoudsopgave ................................................................ Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Raadsvoorstel .......................................................................................................................... 4 Infographic................................................................................................................................ 7 Kerngegevens .......................................................................................................................... 8 Programmaverantwoording ...................................................................................................... 9 Bestuur en dienstverlening ......................................................................................... 10 Ruimte ........................................................................................................................ 21 Samenleving ............................................................................................................... 36 Paragrafen.............................................................................................................................. 46 Lokale heffingen .........................................................................................................
47 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ................................................................ 55 Onderhoud kapitaalgoederen ..................................................................................... 63 Financiering ................................................................................................................ 67 Bedrijfsvoering ............................................................................................................ 72 Verbonden partijen ..................................................................................................... 82 Grondbeleid ................................................................................................................ 96 Openbaarheidsparagraaf .......................................................................................... 100 Financiën .............................................................................................................................. 101 Overzicht van baten en lasten .................................................................................. 102 Balans en de toelichting ........................................................................................... 110 Verantwoording Specifieke Uitkering ........................................................................
145 Overzicht gerealiseerde baten en lasten per taakveld ............................................. 170 Verklaring Rechtmatigheid ....................................................................................... 172 Bijlagen................................................................................................................................. 173 Cliëntgebonden kosten ............................................................................................. 176 Voortgang op de aanbeveling van de rekenkamercommissie .................................. 179 Controleverklaring .................................................................................................... 180
Enkhuizen
3
Jaarstukken 2023 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Raadsvoorstel
Enkhuizen
4
Jaarstukken 2023 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Voorstel aan de gemeenteraad Onderwerp: Zaaknummer:
Jaarstukken 2023 331214
Commissie: Raadsvoorstel:
n.v.t. 15 juli 2024 Nr. Wordt ingevuld door de griffie
Portefeuillehouder: W. Hoogervorst Programma: Allen Karakter:
Besluitvormend
Bijlagen:
Jaarstukken 2023
Voorgesteld besluit: 1. De raad stelt de Jaarstukken 2023 vast; 2. De raad besluit het batig resultaat ad € 2.932.000 te storten in de Algemene Reserve; 3. De raad besluit om in dienstjaar 2024 vanuit de Algemene Reserve € 1.365.000 te storten in de bestemmingsreserve Oekraïne; 4. De raad besluit in dienstjaar 2024 € 1.000.000 over te hevelen van de bestemmingsreserve Oekraïne naar de algemene reserve; 5. De raad besluit in dienstjaar 2024 € 114.000 over te hevelen van de reserve weerstandsvermogen naar De algemene reserve; 6. De raad besluit om in dienstjaar 2024 de bestemmingsreserve “Gebiedsontwikkeling” in te stellen en daar vanuit de algemene reserve € 600.000 in te storten.
Inleiding De Jaarstukken 2023 zijn gecontroleerd door de accountant en voorzien van een goedkeurende verklaring inzake getrouwheid en rechtmatigheid met betrekking tot de verantwoording op de specifieke uitkeringen (SISA). Beoogd effect Met de jaarstukken 2023 leggen wij verantwoording af aan uw raad over het door ons gevoerde beheer en bestuur in het afgelopen jaar. Met vaststelling van de Jaarstukken 2023 wordt door de raad decharge verleend aan het college voor het gevoerde beheer en bestuur en de financiële mutaties daarbij over het dienstjaar 2023. Beleidsvrijheid / -ruimte (wettelijk kader) Gemeentewet, Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) en de Financiële verordening Enkhuizen 2023. Het financieel resultaat 2023 Het financieel resultaat van dienstjaar 2023 bedraagt € 2,932 miljoen positief. Analyse van dit resultaat treft u in de Jaarstukken in de toelichting op de betreffende programma ’s aan. Van rechtswege wordt het batig resultaat in de Algemene Reserve gestort. Bestemmingsreserve Oekraïne De rijksvergoeding voor opvang van vluchtelingen uit Oekraïne is € 1.365.000 hoger dan de kosten die zijn gemaakt in 2023. Er zullen echter in 2024 nog uitgaven volgen en wellicht zelfs nog in 2025. Daarnaast is nog onzeker of het Rijk over dienstjaar 2023 nog komt tot afrekening van de rijksvergoeding.
Daarom stellen wij voor dit deel vanuit de algemene reserve te storten in de bestemmingsreserve Oekraïne.
Enkhuizen
5
Jaarstukken 2023 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Daar over dienstjaar 2022 geen afrekening van de rijksvergoeding volgt, wordt -gelet op de stand van de algemene reserve- voorgesteld vanuit deze reserve € 1.000.000 over te hevelen naar de algemene reserve. Wanneer er finale duidelijkheid is over de totale uitgaven in dit kader en de definitieve rijksvergoeding daarvoor wordt deze bestemmingsreserve financieel afgewikkeld in de exploitatie van het betreffende jaar. Reserve Weerstandsvermogen In de Jaarstukken 2023 wordt in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing het benodigd weerstandsvermogen bepaald op € 2.176.000. De reserve Weerstandsvermogen bedraagt in dienstjaar 2024 € 2.073.000. Gelet op het raadsbesluit om de reserve Weerstandsvermogen jaarlijks te voeden tot 90% van het benodigd weerstandsvermogen (= 90% van € 2.176.000 = € 1.959.000) stellen wij voor in dienstjaar 2024 € 114.000 (€ 2.073.000 -/- € 1.959.000) vanuit de reserve Weerstandsvermogen te storten in de Algemene Reserve. Bestemmingsreserve Gebiedsontwikkeling In de exploitatie van de gemeente Enkhuizen worden regelmatig kosten gemaakt voor gebiedsontwikkeling die niet altijd (of soms maar ten dele) kunnen worden verhaald op derden. Soms blijkt uit onderzoek dat bepaalde ontwikkelingen niet haalbaar blijken, maar dan zijn er al wel voorbereidingskosten gemaakt.
Soms blijken ontwikkelingen wel haalbaar maar kunnen niet alle voorbereidingskosten via anterieure overeenkomst worden verhaald en vaak worden verhaalde kosten pas in een volgend dienstjaar gerealiseerd (“de kosten gaan voor de baten uit”). Daarom wordt voorgesteld een bestemmingsreserve “Gebiedsontwikkeling” in te stellen en daarin -vanuit de algemene reserve- eenmalig € 600.000 te storten. Hieruit kunnen dan de niet-verhaalbare kosten worden gedekt. Deze reserve wordt dan gevoed met verhaalbare kosten in dit kader.
Begrotingsrechtmatigheid Met ingang van de jaarrekening 2023 nemen de gemeenten een rechtmatigheidsverantwoording op in de jaarrekening. De basis is de (gewijzigde) Gemeentewet en de Provinciewet. Voorheen gaf op basis van de Gemeentewet en Provinciewet de controlerend accountant een oordeel over zowel de getrouwheid als de rechtmatigheid. Door deze wetswijziging geeft de accountant nog uitsluitend een oordeel over de getrouwheid van de jaarrekening voor de SISA verantwoording geeft de accountant ook een rechtmatigheids verantwoording af.. Dit is geregeld in artikel 213, lid 3, Gemeentewet. Met één uitzondering. De accountant geeft in de controleverklaring een expliciet rechtmatigheidsoordeel over de baten en lasten, alsmede de balansmutaties met betrekking tot specifieke uitkeringen (als bedoeld in artikel 17 van de Financiële-verhoudingswet). Het rechtmatigheidsoordeel over de specifieke uitkeringen is wel gelijk aan voorgaande jaren en omvat een toets aan alle rechtmatigheidscriteria.
Enkhuizen, 2 juli 2024, Burgemeester en wethouders van Enkhuizen De secretaris, De burgemeester,
R. van Reijswoud
Enkhuizen
E.A. van Zuijlen
6
Jaarstukken 2023 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Infographic
Enkhuizen
7
Jaarstukken 2023 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Kerngegevens 2023
Sociale structuur Aantal inwoners waarvan: van 0 t/m 17 jaar van 18 t/m 74 jaar 75 jaar en ouder
18.885 3.541 13.402 1.942
Aantal leerlingen waarvan: - leerlingen basisonderwijs - leerlingen voortgezet onderwijs
1.502 1.004
Sociaal domein Eenspersoonshuishoudens Huishoudens met laag inkomen Bijstandsontvangers Inwoners met een laag opleidingsniveau Inwoners met een migratieachtergrond
3.474 2.900 291 4.120 1.496
Fysieke structuur Aantal woonruimten Aantal bedrijven
Enkhuizen
9.048 2.445
8
Jaarstukken 2023 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Programmaverantwoording
Enkhuizen
9
Jaarstukken 2023 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Bestuur en dienstverlening Portefeuillehouder: E. van Zuijlen Inleiding Het versterken van de relatie met inwoners vormt de basis voor (betere) besluitvorming. Het is onze wens om het contact met de inwoners te versterken. Inwoners worden daarmee vaker geraadpleegd dan alleen bij de gemeenteraadsverkiezingen. Inwoners, ondernemers en organisaties denken mee en hebben een stem in plannen en besluitvorming
Wat hebben we bereikt en wat hebben we ervoor gedaan? Hieronder geven we inzicht in de doelen die we hebben behaald. Per doelstelling geven we aan wat we daarvoor hebben gedaan in 2023. Bestuur en ondersteuning Ambitie
In Enkhuizen hebben bestuur, inwoners en bedrijven vertrouwen in elkaar en weten elkaar te vinden. Wat hebben we bereikt ? We communiceren actief en zijn transparant hoe wij werken. Wat hebben we ervoor Via de raadsagenda en het gemeentenieuws geven we aan gedaan? wanneer en op welke wijze we beleid bespreken en communiceren we actief met inwoners over belangrijke onderwerpen. Door de WOO (Wet Open Overheid) projectmatig in te voeren, geven we efficiënter invulling aan het beschikbaar stellen van de openbare informatie.
Bestuur en ondersteuning (Inwonersparticipatie) Ambitie In Enkhuizen praten inwoners mee over belangrijke besluiten. Wat hebben we bereikt ? Om inwoners, ondernemers en organisaties via de participatieraad actief te laten participeren werken we met een éénduidige manier om een participatieaanpak op te stellen. Hiermee is vooraf duidelijk waarom, waarover en op welke wijze een actieve bijdrage van inwoners wordt gevraagd. Wat hebben we ervoor • Bij verschillende projecten zijn inwoners en verenigedaan? gingen vroegtijdig betrokken (offline en online), bij nieuw beleid en/ of de uitvoering. Bijvoorbeeld bij het woningbouwproject ‘Nijevoert’ en de Horecavisie. • De gemeente is vanaf mei 2023 de samenwerking aangegaan met de JongerenAdviesRaad SED om zo jongeren meer te betrekken bij politiek en beleid. • De methodiek voor een participatieaanpak, zoals opgenomen in het manifest Burgerparticipatie, is verder uitgerold in de organisatie. Enkhuizen
10
Jaarstukken 2023 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Dienstverlening Ambitie
Wat hebben we bereikt ?
Wat hebben gedaan?
we
De gemeente Enkhuizen heeft een professionele organisatie met oog voor de behoeften en vragen van inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners. • We leveren goede klantvriendelijke dienstverlening aan onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners. • We vinden het belangrijk dat iedereen mee kan blijven doen.
ervoor Vanuit de visie op dienstverlening is er in 2023 gekeken waar verbeterpunten liggen voor onze dienstverlening. Deze zijn opgenomen in een uitvoeringsplan voor de jaren 2024 en 2025.
Regionale samenwerking Ambitie
Regionale samenwerking draagt bij aan onze bestuurskracht. Wat hebben we bereikt ? In 2023 is in de regio gewerkt aan de doorontwikkeling van het Pact van Westfriesland. Samen met de triple helix partners wordt invulling gegeven aan de drie focuspunten; nieuwe energie, versnellen woningbouw en innovatie in de zorg. Voor een goede verbinding tussen de gemeenten en triple helix partners is een parttime netwerk coördinator aangesteld die de samenwerking verder moet optimaliseren. Verder is in 2023 de aanvraag voor de Regiodeal NoordHolland Noord voorbereid en ingediend. De aanvraag is het resultaat van samenwerking tussen de deelregio’s Kop van Noord-Holland, Alkmaar en West-Friesland, het bedrijfsleven en het onderwijs. De Regio Deal NHN is gericht op het tegengaan van verdere verschraling en het verbeteren van de leefbaarheid in deze regio. Wat hebben we ervoor Zowel bestuurlijk als ambtelijk wordt een bijdrage geleverd gedaan? aan de vele regionale projecten. Waar nodig nemen we ook de verantwoordelijkheid om als bestuurlijk- en ambtelijk opdrachtgever of projectleiding bij te dragen aan de regionale samenwerking.
Algemene dekkingsmiddelen Ambitie De gemeente Enkhuizen heeft een gezonde financiële positie, waarbij gemeentelijke heffingen geen onevenredige consequenties voor inwoners en ondernemers hebben. Wat hebben we bereikt ? Een financieel sluitend dienstjaar 2023. Wat hebben we ervoor Bijstelling van de begroting door middel van tussentijdse gedaan? rapportages. Enkhuizen
11
Jaarstukken 2023 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Overhead Ambitie
De gemeente Enkhuizen is een professionele gemeente die is uitgerust om de hedendaagse vraagstukken op te kunnen pakken. Wat hebben we bereikt? In januari 2023 zijn we gestart met richting geven aan de organisatie waarbij de succesbepalende factoren zijn gepresenteerd en opgenomen in de SED begroting 2024: • Focus op dienstverlening • Opgave integraal centraal stellen • Balans tussen bevlogenheid, beheersing en bedoeling • Aantrekkelijk werkgeverschap • SED in control. Wat hebben we ervoor Met de succesbepalende factoren is een meerjarig activiteitenplan opgesteld om vanuit focus, resultaten te bereiken. gedaan? Voorts zijn we er trots op dat we ons lerend vermogen ontwikkelen. Zo hebben we onze planning en controlcyclus op orde en brengen we -na evaluatie- procesverbeteringen aan. Per 1 januari 2024 stonden we klaar voor de start van de Omgevingswet en hebben we nieuwe werkwijzen geïmplementeerd ten behoeve van de Wet Open Overheid (WOO). Het jaar heeft in het teken gestaan van dienstverlening, waarbij we dichter bij de inwoners staan met hulp van klantreizen, leidende principes en dat we doen wat de bedoeling is. In 2024 gaat dit verder vervolg krijgen. Op het gebied van interne beheersing hebben we diverse verbeteringen aangebracht in samenwerking met de accountant zodat het dagelijks bestuur in 2023 het "in control statement" kan afgeven.
In het jaarverslag 2023 van de SED organisatie geven we hier een nadere toelichting op.
Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien Onder dit hoofdstuk vallen de baten en lasten die samenhangen met: • lokale heffingen (OZB), bestedingen niet gebonden; • algemene uitkering; • dividenden; • nutsbedrijven; • financiering • onvoorzien In het overzicht op de volgende pagina is weergegeven hoe het bedrag voor algemene dekkingsmiddelen in 2023 is opgebouwd:
Enkhuizen
12
Jaarstukken 2023 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Bedragen x € 1.000
Algemene dekkingsmiddelen
Rekening 2023 Lokale heffingen Algemene Uitkeringen Dividenden Nutsbedrijven Saldo Financieringsfunctie Overige baten/lasten Onvoorzien
6.138 42.883 400 51 28 -66 0
Totaal Algemene dekkingsmiddelen
49.433
Toelichting algemene dekkingsmiddelen
Lokale heffingen Lokale heffingen bestaan uit gebonden en niet gebonden heffingen. Gebonden heffingen zijn niet vrij aanwendbaar en mogen maximaal kostendekkend worden geheven, zoals de afvalstoffenheffing en rioolheffing. Deze heffingen worden verantwoord op het programma waar ook de kosten worden gemaakt. De niet gebonden heffingen zijn Onroerende Zaak Belasting (OZB), toeristenbelasting, forensen-belasting, vermakelijkhedenretributie en precariobelasting. Deze belastingen zijn vrij aanwendbaar. Ook de baten inzake dwanginvordering worden in deze post meegenomen. Het bedrag aan lokale heffingen in het overzicht hierboven is de netto verantwoording van de opbrengst (baten minus lasten). Dit wijkt af van de tabel in de paragraaf lokale heffingen waar alleen de baten zijn verantwoord. In de OZB is een indexatie van 3% opgenomen. Daarnaast is conform het raadsbesluit van 8 december 2022 in 2023 een verhoging van de opbrengst van 5% meegenomen. Ook is in verband met de overdracht wegen van het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier (HHNK) naar de gemeente vanaf 2023 € 511.000 meer OZB opgelegd. Hier tegenover staat een lagere heffing van het Hoogheemraadschap aan de inwoners (raadsbesluit 28-9-2021). Bij de gebonden heffingen is een cumulatieve indexatie van 3% per jaar toegepast, zoals opgenomen in de uitgangspunten in de Kadernota 2022-2026.
Verder is in 2023 een verhoging van 10% opgenomen voor de opbrengsten toeristenbelasting, precarioheffing en forensenbelasting overeenkomstig eerder geformuleerd beleid.
Algemene uitkering In de bijgestelde begroting 2023 is € 42.480.000 opgenomen voor de algemene uitkering. Deze raming is gebaseerd op de Najaarsnota 2023, waarin we het onderdeel "Energietoeslag" in de Decembercirculaire 2023 ad € 988.000 (voorafgaand aan de Decembercirculaire 2023 door het Rijk reeds bekend gemaakt) nog in dienstjaar 2023 konden bijramen. De werkelijke inkomsten inzake de Algemene uitkering in 2023 bedragen € 42.882.000. De hogere inkomsten ad € 403.000 is een combinatie van een hogere algemene uitkering in de Decembercirculaire 2023 ad € 448.000 (zie hiervoor de raadsbrief van 16 januari 2023) en negatieve bijstellingen van de algemene uitkeringen van voorgaande jaren. Enkhuizen
13
Jaarstukken 2023 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Dividend BNG Het resultaat van de BNG over boekjaar 2022 bedroeg € 300 miljoen. Aan de aandeelhouders werd 50% na belastingen uitgekeerd; een bedrag van € 2,50 per aandeel ( 2021: € 2,28 per aandeel). Voor Enkhuizen betekent dat een dividenduitkering van € 326.000 ALLIANDER Het resultaat van Alliander over het boekjaar 2022 bedroeg € 198 miljoen (2021 bedroeg 242 miljoen). Van dit resultaat werd € 81,9 miljoen uitgekeerd aan de aandeelhouders. Voor Enkhuizen betekent dit € 74.000 (2021 € 92.000). Dividend
Totale boekwaarde
Begrote inkomsten Werkelijke inkomsten Bedragen x € 1.000
163 Aandelen Stadsherstel
7
geen
Geen
130.650 aandelen BNG
296
325
326
124.198 aandelen Alliander 810 aandelen Ontwikkelingsbedrijf Noord-Holland Noord
66
75
74
1
geen
geen
Nutsbedrijven
Begrote inkomsten Werkelijke inkomsten Bedragen x € 1.000
Garantstelling HVC (deze inkomsten zijn begroot onder programma 6; milieu)
55
51
Financiering De Gemeente Enkhuizen heeft per 1 januari 2023 voor een bedrag van € 42.349.000 aan langlopende leningen aangetrokken. Eind 2023 werd één lening aangetrokken van € 4.800.000 tegen een rentepercentage van 3,03%. Afgelost werd een bedrag van waarvan € 4.132.000, zodat het bedrag aan langlopende financiering per 31-12-2023 uit komt op een bedrag van € 43.017.000. De hiermee gepaard gaande rentelasten bedragen € 491.000. Wat niet wordt gefinancierd met langlopende leningen, wordt betaald met kortlopende leningen en rekening-courant krediet. De rentelasten van deze kortlopende financieringen bedragen € 68.000. In onze gemeente hanteren wij het systeem van ‘totaalfinanciering’, dat wil zeggen dat niet per investering geld wordt aangetrokken, maar leningen worden afgesloten op basis van de totale financieringsbehoefte. De totale netto financieringslasten worden via het renteomslag-percentage aan de producten toegerekend op basis van de investeringen voor die producten. Overeenkomstig de aanbeveling van de commissie BBV wordt er in de begroting geen rekening gehouden met een rentevergoeding over het eigen vermogen.
Enkhuizen
14
Jaarstukken 2023 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Overhead Overhead moet centraal begroot en verantwoord worden in de begroting en in de jaarstukken. Onder overhead wordt verstaan het geheel van functies gericht op de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primair proces. Enkele voorbeelden zijn: leidinggevenden primaire proces, communicatie, juridische zaken, bestuurszaken, bestuursondersteuning, facilitaire zaken, ICT, huisvesting en financiën, toezicht en controle op de eigen organisatie. Het uitgangspunt is dat kosten zoveel mogelijk direct worden toegerekend aan de betreffende taakvelden/activiteiten. In het BBV worden baten en lasten van overhead niet onder de afzonderlijke beleidsprogramma's geregistreerd, maar centraal onder een afzonderlijk taakveld. In onderstaand overzicht wordt weergegeven hoe het bedrag voor overhead in 2023 is opgebouwd: Bedragen x € 1.000
Overhead
Rekening 2023 Lasten Overhead SED
Baten
5.691
Huisvesting
319
-188
ICT DeSom
946
-899
Ondersteuning organisatie
173
Communicatie
62
Juridische Zaken
36
Algemene kosten bedrijfsvoering
169
-12
7.394
-1.099
Totaal Overhead
Bijdrage aan de SED Organisatie Zie toelichting in hoofdstuk financiën onderdeel toelichting bijdrage SED
Vennootschapsbelasting De gemeente drijft met een deel van de activiteiten geen onderneming doordat niet wordt voldaan aan één of meerdere ondernemingscriteria. Hierbij moet onder meer worden gedacht aan de verhuur van onroerend goed. Met de grondexploitaties wordt onzes inziens een onderneming gedreven. In 2023 zijn de laatste twee kavels uitgegeven van grondexploitatie Schepenwijk. Bij deze grondexploitatie wordt een negatief resultaat behaald. De gemeente zal bij het opstellen van de jaarrekening 2023 daarom geen rekening hoeven te houden met een belastinglast.
Onvoorzien Enkhuizen
15
Jaarstukken 2023 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
De post onvoorzien wordt in de begroting opgenomen voor uitgaven waarmee tijdens het opmaken van de begroting (in de zomer) geen rekening kon worden gehouden. Hiervoor wordt jaarlijks een bedrag van € 27.000 opgenomen. De post onvoorzien ad € 27.000 is niet aangewend.
Indicatoren Naam indicator
Eenheid
Bron
Meest recent
Formatie
Fte per 1.000 inwoners
Eigen begroting
JR 2023 0,38
Bezetting
Fte per 1.000 inwoners
Eigen begroting
JR 2023 0,38
Apparaatskosten
Kosten per inwoner
SED organisatie
*
Externe inhuur
Kosten als % van totale loonsom + totale kosten extern SED organisatie *)
*
Overhead % van totale lasten Eigen begroting JR 2023 8,10% *) De indicatoren zoals deze hier zijn weergegeven, kunnen alleen worden berekend voor gemeenten waarbij de ambtelijke ondersteuning niet is uitbesteed. De ambtelijke organisatie van Enkhuizen is ondergebracht bij de SED organisatie. Wanneer deze indicatoren worden berekend, geeft dit een afwijkend beeld ten opzichte van andere gemeenten. Daarom zijn deze indicatoren niet ingevuld.
Met wie hebben we samengewerkt? Binnen dit programma wordt samengewerkt met de volgende gemeenschappelijke regelingen: • • • • • •
SED organisatie, Shared Service Centrum DeSom, Westfries Archief, Ondersteuning bestuurlijke samenwerking West-Friesland (OBS), Alliander NV en NV Bank Nederlandsche gemeenten (BNG).
Een toelichting op deze samenwerking is opgenomen in de paragraaf Verbonden partijen.
Wat heeft het gekost? Primitieve begroting 2023
Begroting 2023
Werkelijk 2023
Totaal lasten
10.271
11.767
10.840
Totaal baten
- 48.824
- 50.907
- 51.701
Saldo van baten en lasten
- 38.553
- 39.140
- 40.861
Toevoeging aan reserves
0
0
480
Onttrekking aan reserves
- 33
- 3.453
- 4.926
Enkhuizen
16
Jaarstukken 2023 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Resultaat
- 38.586
- 42.593
- 45.307
Toelichting op afwijkingen Toelichting afwijkingen JR2023 t.o.v. B2023 (>€ 20.000) Bedrag
V/N
Lasten: Kapitaallasten Bijdrage SED
14 V 623 V
Overhead Treasury Overige baten en lasten
313 V -112 N 221 V
Overige verschillen
-131 N
Totaal lasten:
928 V
Baten: Treasury OZB Heffing en invordering belasting Algemene uitkering Overhead
135 V 137 V 40 V 403 V 97 V
Overige verschillen
-18 N
Totaal baten:
794 V
Totaal verschil
1.722 V
Het totale resultaat ,exclusief mutatie reserves, van programma 1 is in vergelijking met de begroting € 1.722.000 voordelig. De belangrijkste verschillen worden hieronder tekstueel nader toegelicht. Lasten Bijdrage SED (€ 623.000 voordeel) Zie onderdeel Financiën: Toelichting bijdrage SED organisatie op pagina 98 Overhead (€ 313.000 voordeel) Het voordeel op het taakveld overhead wordt grotendeels verklaard door: * Een voordeel van € 76.000 op communicatie. Het budget voor o.a. de Bestuursopdracht aanpak wijkvisies is in 2023 niet besteed en wordt betrokken bij het overhevelingsbesluit. * Het incidenteel budget voor het Archief voor digitalisering van de bouw- en omgevingsEnkhuizen
17
Jaarstukken 2023 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
* *
*
vergunningen van € 47.000 is in 2023 niet besteed en wordt betrokken bij het overhevelingsbesluit: De vergoeding aan een voormalig personeelslid is vanwege het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd beëindigd. Dit levert een voordeel van € 43.000 op. kosten voor huisvesting gemeentehuizen worden geraamd in de gemeentebegroting, maar (vanwege de Koepelvrijstelling) geboekt in de SED administratie. Hierdoor valt er € 57.000 vrij. Geraamde btw-kosten Koepelvrijstelling ad € 52.000 zijn verrekend met de bijdrage SED en vallen vrij. Daarnaast zijn er lagere uitgaven geboekt op juridische ondersteuning en gemeentelijke website.
Treasury (€ 112.000 nadeel) - lagere rentekosten € 59.000 voordeel - rentekosten tlv project Oekraïne € 52.000 voordeel - er zijn minder rentekosten door te belasten naar de taakvelden € 223.000 nadeel € 112.000 nadeel Tegenover het nadeel van € 112.000 staan hogere rente-inkomsten. Deze zijn toegelicht onder de baten. Overige baten en lasten (€ 221.000 voordeel) In de najaarsnota 2022 is een structureel bedrag van € 242.000 gereserveerd voor indexatie. Bij de Kadernota 2024-2027 is dit bedrag vanaf 2024 onderdeel geworden van de ombuigingen. In 2023 valt het bedrag vrij. Ook de post onvoorzien ad € 27.000 is in 2023 niet aangewend. Verder veroorzaakt een storting in de voorziening dubieuze debiteuren een nadeel ad € 49.000 op dit taakveld. Baten Treasury (€ 140.000 voordeel) De rentebaten zijn in 2023 € 140.000 hoger. Enerzijds doordat we rente vergoed kregen over het rekening-courant saldo bij de schatkist, anderzijds doordat er rente doorberekend is aan het grondbedrijf. Het voordeel op de rentekosten heeft als gevolg dat er minder rentekosten worden doorbelast naar de taakvelden, waardoor er bij de uitgaven een nadeel ontstaat. OZB woningen (€ 21.000 voordeel) Deze overschrijding is slechts 0,78% op het totaal aan inkomsten en dusdanig marginaal dat hier geen duidelijke verklaring voor is te geven.
OZB niet-woningen (€ 116.000 voordeel) De verwachte correctie naar aanleiding van ingediende bezwaarschriften tegen de WOZwaarde van niet-woningen is achteraf te hoog geweest. Hierdoor is een meeropbrengst ontstaan ten opzichte van de oorspronkelijk geraamde opbrengst. Heffing en invordering overige belastingen (€ 40.000 voordeel) In 2022 is een achterstand ontstaan in het verzenden van aanmaningen en dwangbevelen, in verband met applicatie-technische problemen. Deze achterstand is in 2023 ingelopen. Hierdoor is de opbrengst van deze invorderingskosten in 2023 relatief hoog. Algemene uitkering (€ 403.000 voordeel) Enkhuizen
18
Jaarstukken 2023 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
De hogere inkomsten ad € 403.000 is een combinatie van een hogere algemene uitkering in de Decembercirculaire 2023 ad € 448.000 (zie hiervoor de raadsbrief van 16 januari 2023) en negatieve bijstellingen van de algemene uitkeringen van voorgaande jaren. Overhead (€ 97.000 voordeel) Dit voordeel wordt vooral door de volgende onderdelen veroorzaakt: •
•
•
Onvoorziene en overige baten en lasten (€ 143.000 nadeel) Het nadeel wordt voornamelijk veroorzaakt door een afrekening van het ministerie over 2022 inzake de Specifieke uitkering stimulering sport. Doordat we in 2022 minder aan sport hebben uitgegeven dan we dachten is er subsidie teruggevorderd. Bijdrage De Som (€ 73.000 voordeel) De hogere bijdrage aan SSC De Som wordt voor 95% doorgerekend aan de SED Organisatie Huisvesting gemeentehuizen (€ 157.000 voordeel) Om aan de voorwaarden van de koepelvrijstelling te voldoen moeten er correcties plaatsvinden van de huisvestingslasten van voorgaande jaren. Dit levert een voordeel voor de gemeente op. In de SED jaarstukken is hier een overschrijding zichtbaar.
Reserves Toelichting afwijkingen JR2023 t.o.v. B2023 (>€ 20.000) Bedrag
V/N
Overige verschillen
993 V
Totaal verschil
993 V
Toelichting mutaties reserves Bij de mutaties op reserves is ook sprake van overhevelingen tussen de programma 's die tegen elkaar weg lopen en voor de exploitatie budgettair neutraal zijn. Het is daarom goed om alleen het saldo van de mutaties in de reserves toe te lichten, zonder die budgettair neutrale overhevelingen. Het gaat dan om de volgende verschillen ten opzichte van de begroting 2023: Saldo onttrekkingen uit de reserves in programma 1 Saldo onttrekkingen uit de reserves op programma 2 Saldo onttrekkingen uit de reserves op programma 3 Totaal nadeel in de exploitatie als gevolg van mutaties reserves
-/-/-/-
993 voordeel 1.261 nadeel 2.364 nadeel 2.632 nadeel
Er is dus in 2023 per saldo € 2,6 miljoen minder aan de reserves onttrokken dan geraamd. Dit is een nadeel voor de exploitatie 2023. De reden hiervoor is dat ook voor € 2,6 miljoen minder aan kosten is gemaakt waarvoor in de begroting dekking vanuit de reserves was aangegeven: als de kosten niet zijn gemaakt wordt de geraamde onttrekking uit de reserves uiteraard ook niet geboekt. Enkhuizen
19
Jaarstukken 2023 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Het gaat dan om de volgende (niet gerealiseerde) uitgaven: Bedragen die niet zijn uitgegeven en zijn opgenomen in het overhevelingsbesluit 2024 Bedragen die niet zijn uitgegeven en niet zijn opgenomen in het overhevelingsbesluit Lagere kapitaallasten, waardoor ook een lagere onttrekking uit de reserve onderhoud kapitaalgoederen Lagere lasten Omgevingswet, waardoor ook lagere onttrekking uit de reserve OW Lagere lasten klimaat en duurzaamheid, waardoor ook lagere onttrekking reserve K&D Lagere lasten Oekraïne, waardoor ook lagere onttrekking reserve Oekraïne Lagere lasten wachtlijsten, waardoor ook lagere onttrekking reserve sociaal domein Totaal lagere lasten in de jaarrekening 2024
Enkhuizen
20
€ 1.528.000 € 115.000 € 439.000 € 450.000 € €
54 18
€ 28 2.632.000
Jaarstukken 2023 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Ruimte Portefeuillehouder: W. Bijman Inleiding Het programma Ruimte gaat over nieuwe uitdagingen en over het beheer en ontwikkeling van de bestaande openbare ruimte. In de gemeente Enkhuizen is het goed wonen maar er moet ook ruimte zijn voor economische bloei en duurzame ontwikkeling. Dat betekent dat we verschillende uitdagingen zo veel mogelijk gecombineerd oppakken. Het gaat binnen dit programma over de onderwerpen: • Ruimtelijke ontwikkeling • Openbare ruimte • Veiligheid • Economie • Duurzaamheid en Milieu In 2023 hebben we gewerkt tegen een dynamische achtergrond. Steeds meer maatschappelijke opgaven en taken vallen binnen onze verantwoordelijkheid als gemeenten. Ondanks een krapper wordende arbeidsmarkt hebben we binnen alle nieuwe opgaven dit jaar stappen gezet. Zo hebben we opvang gerealiseerd voor ontheemden, is de aanpak tegen ondermijning gegroeid, hebben we woningbouwplannen versneld, zijn we goed voorbereid op de komst van de omgevingswet en zijn stappen gemaakt in het verduurzamen van onze gemeente. Allemaal resultaten die bijdragen aan de grote maatschappelijke opgaven waar we niet alleen in de gemeente voor staan maar die bijdragen aan regionale en landelijke opgaven. De uitdagingen waar we als gemeente voor staan zijn niet in één jaar te realiseren en vragen tijd. Daarbij zijn we als gemeente ook afhankelijk van externe factoren.
De stand van de economie, de arbeidsmarkt en de bouw- en woningmarkt zijn van invloed op onze manier van werken. Daarnaast zijn beschikbare middelen die we van het Rijk ontvangen bepalend voor wat we als gemeente kunnen doen. In dit hoofdstuk geven wij daarom uitvoerig aan welke resultaten er in 2023 zijn gehaald op de verschillende onderwerpen binnen het programma ruimte.
Wat hebben we bereikt en wat hebben we ervoor gedaan? Hieronder geven we inzicht in de doelen die we hebben behaald. Per doelstelling geven we aan wat we daarvoor hebben gedaan in 2023. Veiligheid Ambitie
Een leefbaar en veilig Enkhuizen is voor iedereen prettig om te wonen. Wat hebben we bereikt ? De inspanningen vanuit de gemeente om de subjectieve- en objectieve veiligheid te vergroten zijn voor de inwoners zichtbaarder geworden. Wat hebben we ervoor Door zichtbare en meer gerichtere handhaving in te zetten op gedaan? probleem- en/of aandachtsgebieden. l
Enkhuizen
21
Jaarstukken 2023 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Zorg- en Veiligheid Ambitie
Een leefbaar en veilig Enkhuizen is voor iedereen prettig om te wonen. Wat hebben we bereikt ? Stevigere rol in kunnen nemen op het vlak van zorg- en veiligheid. Wat hebben we ervoor Enerzijds is op preventief vlak ingezet, veelal middels gedaan? jongerenwerkers, op de bewustwording van jongeren op het gebied van middelengebruik en criminele aanwas. Anderzijds is aan de repressieve kant veel inzet gepleegd op lopende en nieuwe zorg- en Veiligheidscasussen, waarbij er veelal sprake was van ernstige multiproblematieken. Horeca- en Evenementen Ambitie Wat hebben we bereikt ?
Wat hebben gedaan?
we
Het creëren van een gastvrijer Enkhuizen. Een eenduidigere richting bieden voor de horecaondernemers wat ze wel en niet mogen in Enkhuizen en ook denkrichting meegegeven over waar er nog mogelijkheden liggen qua aanbod en behoefte.
ervoor Het opstellen van een horecavisie (welke begin 2024 wordt in maart 2024 aan de raad is aangeboden), waarbij de horecaondernemers, stichting Marketing Enkhuizen, de gemeenteraad en de inwoners van Enkhuizen zijn betrokken.
Crisisbeheersing en cybercrime Ambitie De gemeente is digitaal weerbaarder. Wat hebben we bereikt? Meer bewustwording over cybercriminaliteit bij inwoners en ondernemers gecreëerd. Wat hebben we ervoor In 2023 hebben we ons gericht op de jongeren, veelal met gedaan? de jongerenwerkers, en de invloeden van cybercriminaliteit in hun dagelijkse leven. Ondermijning Ambitie
Het bestuur, de SED organisatie en de maatschappij is weerbaarder tegen ondermijning. Wat hebben we bereikt ? Weerbaarheid tegen ondermijning versterkt. Wat hebben we ervoor Binnen de SED-organisatie is het programma weerbare gedaan? organisatie opgezet en middels voorlichting en uitbreiding van beleid is getracht meer aandacht en daadkracht tegen ondermijning te creëren. Om de bewustwording onder de inwoners en ondernemers te vergroten zijn enkele voorlichtingsbijeenkomsten, zoals de roadshow ondermijning en Bureau Drugszaken, georganiseerd. Enkhuizen
22
Jaarstukken 2023 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Openbare ruimte Ambitie
Tevreden burgers over de leefbaarheid en het onderhoud in de buurt en in de wijk.
Wat hebben we bereikt ? Wat hebben gedaan?
we
We hebben het groenonderhoud verbeterd.
ervoor Op basis van resultaatsmetingen van het onderhoudsbestek haalt de beheerkwaliteit in Enkhuizen in het algemeen het afgesproken B-niveau. We hebben de waardevolle bomenlijst geactualiseerd en in het eerste kwartaal 2024 aangeboden aan het college. Op industrieterrein Schepenwijk zijn 89 Bomen geplant. Naast het regulier onderhoud is verder invulling gegeven aan het versterken en het vergroten van de biodiversiteit. Het maai regiem is aangepast waardoor op den duur een grotere verscheidenheid aan planten en insecten kan ontstaan. Op de vesting is een bijenlint ingezaaid met een bloemrijk kruidenmengsel. Er is opdracht gegeven voor de renovatie speeleiland. Aan de Iepenlaan is een natuurspeelplek gerealiseerd. Bij het opknappen van de speelvoorzieningen worden gebruikers en omwonenden betrokken.
Openbare ruimte Ambitie Wat hebben we bereikt ?
Wat hebben gedaan?
we
Openbare ruimte Ambitie
Enkhuizen
Inwoners en ondernemers praten mee over hun omgeving We hebben buurtbewoners en ondernemers ruimte geboden om te participeren in ontwikkelingen in hun wijk/bedrijventerrein. ervoor Bij groot onderhoud (vervanging riool en/of wegen) worden bewoners en ondernemers betrokken bij de herinrichting van hun straat/wijk. Afgelopen jaar heeft dit geleid tot de herinrichting van het fietspad bij het RSG en Boendersveld. Voor de herinrichting van de Westerstraat is een enquête gehouden onder de bewoners en ondernemers over de wensen voor de herinrichting van de Westerstraat.
In Enkhuizen sluit de parkeer- en verkeerssituatie aan op de behoefte van inwoners, ondernemers en bezoeker
23
Jaarstukken 2023 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Wat hebben we bereikt ?
Wat hebben gedaan?
we
We hebben stappen gezet om parkeer- en verkeerssituaties te verbeteren om zodoende meer ruimte te bieden voor betere leefbaarheid en het historisch karakter van de stad. ervoor Voor de periode 2025-2034 ontwikkelen we een integraal verkeersplan. De onderzoeken worden in 2024 uitgewerkt naar een verkeersplan en uitvoeringsplan. Verder zijn de opdrachten verstrekt voor een uitgebreid circulatieplan voor de Gemeente Enkhuizen. Met de uitkomsten van deze onderzoeken kunnen we de juiste keuzes maken. Deze hebben ook invloed op de toegang en ontsluiting Recreatieoord Enkhuizer Zand en de routes en verbindingen van (buurt) bussen. Verder zijn de eerste stappen gezet betreffende de aanpassing van het parkeervergunningensysteem. De volgende zaken zijn gerealiseerd: Campagnes met betrekking tot verkeersveiligheid. Publieke laadpalen op diverse locaties geplaatst. Vervanging en aanpassen bebording Reinigen bebording Herstellen markeringen
Beheer openbare ruimte: Wegen Ambitie
De wegen, openbaar groen, openbare verlichting, bruggen en kunstwerken in het buitengebied worden veilig en functioneel gehouden.
Wat hebben we bereikt?
Onderhoud Wegen De verharding; Rijbanen, fietspaden, voetpaden en parkeerplaatsen op het juiste onderhoudsniveau houden.
Wat hebben gedaan?
we
ervoor Inzake groot onderhoud wegen zijn de volgende locaties in onderhoud gegaan: - Handvastwater , groot onderhoud, herstraten rijbaan en voetpaden met nieuw materiaal. - Zwaluwweg, verplaatsen voetpad i.v.m. wortelopdruk bomen. - Hoornseveer, groot onderhoud, herstraten rijbaan en voetpaden. - Zuider Boerenvaart, groot onderhoud, herstraten rijbaan en voetpaden. - Korte Burgwal, groot onderhoud, herstraten rijbaan. - Boendersveld, herstraten rijbaan. - Haling, rijbaan, asfaltwerkzaamheden. - Zuider Havendijk, diverse stoepen hersteld.
Enkhuizen
24
Jaarstukken 2023 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
- Binnen als buiten de kom, jaarlijks op diverse locaties vervangen/ verversen van de wegmarkering/ belijning. Verder is er door de gehele gemeente buiten groot onderhoud asfalt en elementen-verharding, zoals hierboven vermeld ook klein onderhoud uitgevoerd. Bij asfalt; reparaties uitvoeren, scheuren en gaten vullen. Bij elementenverharding; wordt er het gehele jaar door klein onderhoud gepleegd om diverse verzakkingen bij o.a. voetpaden, rijbanen en parkeerplaatsen weg te werken.
Economie Ambitie
Enkhuizen is een stad waar economie en werkgelegenheid ruim baan wordt geboden. Wat hebben we bereikt? We hebben stappen gezet om een aantrekkelijk klimaat voor ondernemers te bieden. Wat hebben we ervoor • We hebben een ondernemerspeiling uitgevoerd. gedaan? • We hebben deelgenomen aan het Startersloket. • We hebben uitvoering gegeven aan de lokaal economische agenda (accountplan) zodat de samenwerking met ondernemers(verenigingen) gecontinueerd en versterkt wordt. • We hebben het relatienetwerk versterkt door actief bedrijven te bezoeken. • We hebben een Ondernemersnieuwsbrief ontwikkeld met thema's als Duurzaamheid en Omgevingswet. • We hebben cybercrime en ondermijning onder de aandacht gebracht. • We hebben deelgenomen aan Ontwikkelingsbedrijf Noord-Holland Noord. • We hebben bijgedragen aan de Regionaal Economische Agenda Westfriesland. • Het Ondernemersfonds Enkhuizen draait naar tevredenheid. • De banden zijn verstevigd met Parkmanagement Enkhuizen waar een nieuw bestuur is aangetreden. • Op regionaal niveau Westfriesland worden initiatieven afgestemd voor de huisvesting van buitenlandse werknemers. Economie Ambitie Wat hebben we bereikt?
Enkhuizen
Enkhuizen is een toeristvriendelijke en gastvrije stad. We hebben de eerste stappen gezet naar een aantrekkelijke, gastvrije en toeristvriendelijke stad.
25
Jaarstukken 2023 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Wat hebben we ervoor gedaan?
• • • • •
We hebben een visie voor toerisme opgesteld. We hebben een horecavisie opgesteld. We hebben bijgedragen aan Stichting Marketing Enkhuizen. We hebben evenementen coördinatie uitbesteed aan Stichting Marketing Enkhuizen. We zijn gestart met een onderzoek naar de toekomstbestendigheid van het kernwinkelgebied.
Economie Ambitie Enkhuizen is een toeristvriendelijke en gastvrije stad. Wat hebben we bereikt? We hebben de haven aantrekkelijk gehouden. Wat hebben we ervoor • We hebben gezorgd voor voldoende aantrekkelijke gedaan? moderne ligplaatsen. • We hebben voldoende ruimte gecreëerd voor chartervaart, beroepsvaart, pleziervaart zowel op het IJsselmeer/Markermeer als in de Havens. • We zijn gestart met het actualiseren van de Havenvisie uit 2016. Duurzaamheid en milieu Ambitie Wat hebben we bereikt ?
Enkhuizen kent een duurzame klimaatbestendige bebouwde omgeving. In Enkhuizen zijn 154 woningen bezocht, waarbij concreet advies is gegeven om het energieverbruik te verminderen. De gemeente heeft € 649.000 ontvangen vanuit het Nationaal Isolatieprogramma (NIP) en er zijn acties in voorbereiding om daarmee zo’n 294 woningen met een laag energielabel en een lage WOZ-waarde te isoleren. Ook is de duurzaamheidslening ‘Toekomstbestendig Wonen lening’ uitgevoerd. Kaders voor opwekking van zonne- en windenergie zijn vastgesteld. Er is gestart met het opstellen van een warmtevisie voor West-Friesland. Er is een ontwerp en een Samenwerkingsovereenkomst voor een warmtenet in een deel van de Gommerwijk. Er is een eigen CO2 monitor beschikbaar voor de WestFriese gemeenten. Deze monitor maakt naast gebruik van open data die beschikbaar is, ook gebruik van eigen gegevens, zodat er een nauwkeuriger overzicht ontstaat. De monitor laat de jaarlijkse CO2 uitstoot per gemeente zien.
Enkhuizen
26
Jaarstukken 2023 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Wat hebben gedaan ?
we
ervoor We hebben bewoners en bedrijven geholpen en ontzorgd bij het verduurzamen van hun woning of bedrijfspand. Daarvoor is communicatie ingezet via bv media, websites en campagnes en via een mobiele roadshow. Inzake de duurzaamheidslening ‘Toekomstbestendig Wonen lening’ zijn in 2023 24 nieuwe lening verstrekt met een totaalsom van € 270.000. Er is voor € 30.000 aan aflossingen ontvangen. Het saldo op de subsidierekening op 31 december 2024 is € 290.000. We hielden contact en ondersteunden bedrijven die willen verduurzamen. Ook met de partijen die kennis hebben van de energiebronnen, zoals HVC en Ennatuurlijk (Geothermie, Wieringermeer en Andijk) zijn er contacten. De ontwikkelingen en de mogelijkheden om bronnen in te zetten voor verduurzaming van de gebouwde omgeving worden gevolgd.
Duurzaamheid en milieu Ambitie
Enkhuizen kent een duurzame klimaatbestendige bebouwde omgeving. Wat hebben we bereikt? Verduurzaming van gemeentelijke panden heeft een plaats gekregen in het gemeentelijke vastgoedbeleid. Wat hebben we ervoor Met subsidie van de provincie is een start gemaakt om een gedaan? rapportage voor het verduurzamen van het maatschappelijke vastgoed op te stellen. Uit een eerder onderzoek waren al de meest kansrijke gebouwen om te verduurzamen geselecteerd. Deze gebouwen worden met het huidige onderzoek verder uitgewerkt zodat benodigde maatregelen en kosten per gebouw goed in beeld zijn. Duurzaamheid en milieu Ambitie
Enkhuizen kent een duurzame klimaatbestendige bebouwde omgeving. Wat hebben we bereiken? Er is een start gemaakt met de uitvoering van een voor West-Friesland ontwikkeld plan voor ondersteuning van verduurzaming van de individuele bedrijven op bedrijfsterreinen. Wat hebben we ervoor Door het Duurzaam Ondernemersloket is een start gemaakt gedaan? met het zogenoemde ‘slimme energiesprong’, een voor West-Friesland ontwikkeld plan voor ondersteuning van de verduurzaming van de individuele bedrijven op de bedrijventerreinen. Het blijkt vooralsnog moeilijk om bedrijven te vinden die deel willen nemen aan de slimme energiesprong.
Enkhuizen
27
Jaarstukken 2023 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Daarnaast heeft het Ondernemersloket heeft diverse bedrijven bezocht voor ondersteuning met de verduurzaming. Duurzaamheid en milieu Ambitie
Enkhuizen groeit actief mee met klimaatverandering om in 2050* hetzelfde beschermingsniveau als nu te hebben. *In de begroting is per abuis 2025 genoemd. Wat hebben we bereikt ? Klimaatbestendige en waterrobuuste inrichting heeft een plaats bij plannen en projecten om ons te weren tegen wateroverlast, hittestress, droogte en overstromingen. Wat hebben we ervoor In 2023 hebben we een kansenkaart klimaatadaptatie voor gedaan? de ambtelijke werkorganisatie opgesteld. Hierin hebben we de koppelkansen voor klimaatmaatregelen met andere plannen en projecten die spelen binnen de gemeentes in beeld gebracht. Hiermee is nu inzichtelijk waar projecten/plannen inhoudelijk, in de tijd en op één plek bij elkaar komen, om een integrale aanpak te versterken. Duurzaamheid en milieu Ambitie
Enkhuizen beschikt over een adequate afvalinzameling en verwerking Wat hebben we bereikt ? Doorlopende afweging tussen dienstverlening, kosten en milieuresultaat. Wat hebben we ervoor • Inrichtingsplan ondergrondse containers en gft gedaan? cocons uitgewerkt. • DVO evaluatie afgerond • Implementatie gestart aanbevelingen DVO evaluatie Ruimtelijke ontwikkeling Ambitie
We willen een gezonde evenwichtige woningmarkt met passende woningen, voor nu en later. Wat hebben we bereikt? We hebben stappen gezet in de versnelling van de woningbouwopgave met/en een betaalbaar, gedifferentieerd, aantrekkelijk en duurzaam woonaanbod voor iedere doelgroep. Wat hebben we ervoor - We hebben samen met de gemeente Stede Broec en de initiatiefnemers een ambitiedocument vastgesteld voor gedaan? het project Nijevoert;
Enkhuizen
-
We hebben de koop-/ontwikkelovereenkomst met de initiatiefnemer van het project Zilverstraat-Hoogstraat gesloten;
-
We hebben het bestemmingsplan voor het project Gommerwijk West-West vastgesteld en verantwoording hierover afgelegd in de daaruit voortvloeiende juridische procedures;
28
Jaarstukken 2023 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
-
We hebben een positieve grondhouding aangenomen ten aanzien van de herstructurering in de Bloemenbuurt;
-
We hebben in regionaal verband onder andere een woonbehoefteonderzoek gedaan, de Woondeal 2.0 Noord-Holland Noord vastgesteld, de bouwopgave uit de Woondeal evenredig verdeeld over de gemeenten in de regio Westfriesland, een Westfriese woningbouwdag en een versnellingstafel georganiseerd met ontwikkelaars, de provincie en de corporaties uit de regio gericht op de versnelling van de realisatie van de bouwopgave uit de Woondeal, het project ‘Projectbeheersing’ gestart en de actualisatie van het Afwegingskader Wonen Westfriesland voorbereid;
-
We hebben een bestuursopdracht voor een nieuw woonprogramma vastgesteld;
-
We hebben samen met de Huurders Advies Raad Enkhuizen (HAR E) en de Stichting Woondiensten Enkhuizen uitvoering gegeven aan de prestatieafspraken en onderzocht hoe de onderlinge samenwerking verder geoptimaliseerd kan worden.
Indicatoren Naam indicator
Eenheid
Bron
Meest recent
Verwijzingen Halt
Aantal per 1.000 jongeren
Bureau Halt
2022: 5
Winkeldiefstallen
Aantal per 1.000 inwoners
CBS
2023: 3,4
Geweldsmisdrijven
Aantal per 1.000 inwoners
CBS
2023: 5,3
Diefstallen uit woning
Aantal per 1.000 inwoners
CBS
2023: 0,8
Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte)
Aantal per 1.000 inwoners
CBS
2023: 7,7
Functiemenging
%
2022: 49,1
Vestigingen (van bedrijven)
Aantal per 1.000 inwoners van 15 tm 64 jaar
2022: 165
Omvang huishoudelijk restafval kg per inwoner
2022: 172
Hernieuwbare elektriciteit
%
2021: 10,8
Gemiddelde WOZ waarde
x € 1.000
CBS
2023: 320
Nieuw gebouwde woningen
Aantal per 1.000 woningen
Basisregistratie adressen en gebouwen
2022: 3,7
Demografische druk
%
CBS
2023: 77,1
Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden
In euro's
COELO
2023: 889
Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden
In euro's
COELO
2023: 975
Enkhuizen
29
Jaarstukken 2023 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Met wie hebben we samengewerkt? Binnen dit programma werken we met de volgende gemeenschappelijke regeling: • Omgevingsdienst Noord-Holland Noord • Veiligheidsregio Noord-Holland Noord. • Archeologie West-Friesland • WerkSaam Westfriesland. • Recreatieschap Westfriesland en • Afvalbeheer Westfriesland (ABWF) • Ontwikkelingsbedrijf Noord-Holland Noord. Een nadere toelichting op deze samenwerking is opgenomen in de paragraaf Verbonden partijen.
Wat heeft het gekost? Primitieve begroting 2023
Begroting 2023
Werkelijk 2023
Totaal lasten
18.025
20.733
19.353
Totaal baten
- 8.042
- 9.067
- 9.867
Saldo van baten en lasten
9.983
11.666
9.485
Toevoeging aan reserves
843
1.857
2.257
Onttrekking aan reserves
- 865
- 1.310
- 449
Resultaat
9.961
12.213
11.293
Enkhuizen
30
Jaarstukken 2023 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Toelichting op afwijkingen Toelichting afwijkingen JR2023 t.o.v. B2023 (>€ 20.000) Bedrag
V/N
Lasten: Kapitaallasten Bijdrage SED
130 V -126 N
Overheveling 2023-2024 Wegen onderhoud Gladheidsbestrijding Verkeersmaatregelen Parkeren Waterwegen Economische zaken Openbaar groen Riolering Voorziening riolering Afvalinzameling Klimaat en duurzaamheid Begraafplaats Omgevingswet Bouwgrondexploitatie
861 V 647 V -29 N 72 V 22 V 39 V 27 V -59 N 57 V -308 N -96 N -127 N -23 N 450 V -90 N
Overige verschillen
-67 N
Totaal lasten:
1.380 V
Baten: Verhuur grond Parkeervergunningen Openbare orde en veiligheid Wegen onderhoud - bijdrage van derden Haven Schepenwijk Riolering Afvalinzameling Klimaat en duurzaamheid Leges bouwvergunningen en welstand
-32 N 51 V -36 N 47 V 134 V -40 N 69 V 161 V 182 V 257 V
Overige verschillen
7 V
Totaal baten:
800 V
Totaal verschil
2.180 V
Het totale resultaat (exclusief mutaties reserves) van programma 2 is in vergelijking met de € 2.180.000 voordelig. In bovenstaande tabel zijn deze verschillen zichtbaar. Enkhuizen
31
Jaarstukken 2023 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
De belangrijkste verschillen worden hieronder tekstueel nader toegelicht. Lasten Bijdrage SED (€ 126.000 nadeel) Zie onderdeel Financiën: Toelichting bijdrage SED organisatie op pagina 98. Wegen onderhoud (€ 647.000 voordeel) In de tweede helft van 2022 is gestopt met asfaltwerkzaamheden voor de grotere werken aangezien de gecontracteerde aannemer niet kon voldoen aan de gestelde eisen qua asfaltsamenstelling. Na beëindiging van het contract is een nieuwe aanbesteding, met aangescherpte criteria, gestart om te komen tot een contract met een nieuwe asfaltaannemer. Deze aanbesteding heeft vertraging opgelopen door bezwaar van één van de deelnemende partijen aan de aanbesteding. Dit heeft ertoe geleid dat er geen geplande asfaltwerkzaamheden uitgevoerd konden worden. In deze periode is enkel incidenteel onderhoud uitgevoerd omdat deze werkzaamheden buiten de aanbestedings-normen vallen. In het 1ste kwartaal van 2024 is een nieuw contract afgesloten met een asfaltaannemer die aantoonbaar de juiste kwaliteit kan leveren. Gladheidsbestrijding (€ 29.000 nadeel) De kosten van de Gladheidsbestrijding (GHB) zijn afhankelijk van het aantal strooibeurten. We gaan in de begroting uit van een bepaald gemiddelde aantal strooibeurten over de laatste 10 jaar. Het aantal strooibeurten is in 2023 hoger uitgevallen dan is begroot.
Dit komt omdat het weer onvoorspelbaar is en de begroting altijd een gemiddelde zal zijn. Verkeersmaatregelen (€ 72.000 voordeel) De tweede termijn voor het circulatieplan is vanwege latere oplevering nog niet in rekening gebracht. Er zijn minder borden en komborden vervangen dan verwacht, in 2024 wordt het gehele areaal geïnventariseerd. Parkeren (€ 22.000 voordeel) Het budget is structureel te hoog begroot, aangepast voor 2024. Waterwegen (€ 39.000 voordeel) Het reguliere baggerwerk heeft niet plaatsgevonden in 2023. Er is een 10-jaars cyclus baggerplan opgesteld met het Hoogheemraadschap. Het baggeren wordt uitgevoerd in 2024 en 2025. Openbaar groen (€ 59.000 nadeel) 2023 is het natste en warmste jaar sinds het begin van de metingen bij het KNMI. De combinatie van een extreem nat en zeer zonnig jaar is bijzonder en heeft met de diverse stormen zoals Poly en Ciarán geleid tot meer onkosten voor de onderhoud openbare ruimte. Ondanks de verwachting in de najaarsnota dat de kosten met € 114.000 hoger zouden uitvallen hebben we mede door de november storm een extra € 23.000 moeten uitgeven. In 2022 zijn de speeltuinen in de Bastions de Vest vanuit een provinciaal project gesaneerd door de provincie. Na de sanering bleven de speeltuinen erg nat waardoor we onvoorzien de velden in 2023 hebben gedraineerd. Enkhuizen
32
Jaarstukken 2023 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Riolering (€ 57.000 voordeel) Voor het op niveau brengen van de data met betrekking tot de inspecties van het riool is in de begroting van het Programma Stedelijk Water en Riolering rekening gehouden met een budget van € 50.000 voor de uitvoering. In 2023 is deze actie niet uitgevoerd door de wisselende samenstelling van het team. Voor elektra van de gemalen was er rekening gehouden met hogere kosten. Bij nader inzien zijn de kosten niet zo hoog uitgevallen als dat op voorhand was verwacht. Voorziening riolering (€ 308.000 nadeel) Als gevolg van onder andere lagere onderzoekskosten en hogere inkomsten uit rioolheffing, heeft er een hogere storting plaatsgevonden in de voorziening riolering dan begroot. Afvalinzameling (€ 96.000 nadeel) In verband met grote fluctuaties op de afvalmarkt, met name op het gebied van verwerking, wordt in de begroting rekening gehouden met een marge, zodat eventuele tegenvallers in de verwerkingskosten kunnen worden opgevangen. Daarnaast stelt de gemeente de begroting voor het opvolgende jaar op, voordat HVC haar prognoses beschikbaar heeft. Op de begroting 2023 zijn de uitgaven voor de DVO hoger ingeschat, dan HVC in de voorschotnota’s in rekening heeft gebracht. Het saldo van lagere lasten en de hogere opbrengsten is gestort in de voorziening afvalinzameling. Deze storting was niet geraamd en leidt tot een overschrijding.
Klimaat en duurzaamheid (€ 127.000 nadeel) Er zijn meer kosten gemaakt dan voorzien, deze worden echter voor het grootste deel gedekt door subsidies. Dit is bijvoorbeeld zo bij de kosten voor de inhuur van capaciteit die gedekt wordt door de ‘capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid’ (CDOKE) regeling. De gemaakte kosten voor de pilot Buurtwarmte Enkhuizen worden gedekt door een provinciale subsidie. Begraafplaats (€ 23.000 nadeel) In 2023 is er een toename geweest van het aantal asbestemmingen en begrafenissen. De kosten voor het grafdelven zijn hierdoor hoger dan in de begroting is opgenomen. Door de toename van asbestemmingen en begrafenissen is ook de storting in de voorziening vooruitbetaald onderhoud graven hoger dan geraamd. Omgevingswet (€ 450.000 voordeel) De werkzaamheden van het Omgevingswet zijn verdeeld over meerdere kalenderjaren. Het overschot wordt gedoteerd aan de Reserve Omgevingswet.
Enkhuizen
33
Jaarstukken 2023 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Bouwgrondexploitaties (€ 90.000 nadeel) Jaarlijks wordt het saldo van lasten en baten van grondexploitaties geactiveerd en verantwoord op de balans. Op deze wijze ontstaat op de balans een boekwaarde per project. Deze lasten en baten hebben dus in eerste instantie geen invloed op begroting en jaarrekening. Baten Verhuur grond (€ 32.000 nadeel) Bij een van de huurcontracten is er een wijziging geweest van de indexering in het nadeel van de gemeente. De indexeringen bleken in de afgelopen periode verkeerd te zijn toegepast. Parkeervergunningen (€ 51.000 voordeel) Er zijn meer vergunningen uitgegeven dan in de begroting is opgenomen. Bij de aanpassing van het vergunningenstelsel wordt ook de begroting gewijzigd. Openbare orde en veiligheid (€ 36.000 nadeel) Er zijn in 2023 minder vergunningen verleend om de begrote legesinkomsten te halen. Dit gebeurt al structureel een aantal jaar. In de begroting van 2025 zal de legesraming dan ook gehalveerd moeten worden. De verwachting is namelijk niet dat er meer vergunningen verleend gaan worden. Wegen onderhoud bijdrage van derden (€ 47.000 voordeel) Het aantal “derden” dat graafwerkzaamheden aanvraagt is groter dan begroot, waardoor de totale bijdrage en legeskosten inherent ook hoger wordt.
Haven (€ 134.000 voordeel) In 2023 zijn er in aantal minder pleziervaartuigen geweest dan in 2022 er is echter een grote tariefstijging geweest wat uiteindelijk zorgt voor een hogere opbrengst. De riviercruisevaart laat wel een stijging zien. De chartervaart begint langzaam weer op het niveau van voor corona te komen. De kosten van nutsvoorzieningen waren hoger vanwege het meerverbruik en daardoor is de doorberekening van nutsvoorzieningen hoger dan begroot. Schepenwijk (€ 40.000 nadeel) Dit project betrof in 2023 alleen nog de uitgifte van de laatste twee bedrijfskavels (samen bijna 4.000 m2). Beide kavels zijn in 2023 verkocht en geleverd. Omdat alle (bouwrijp maken) werkzaamheden al waren afgerond betekent dit dat het project en grex per 31-12-2023 afgesloten is. Het eindresultaat van deze grondexploitatie bedraagt € 235.652, negatief. Dit is een verslechtering van bijna € 40.000. Riolering (€ 69.000 voordeel) Door het opwerken van de kwaliteit van het bestand is het aantal percelen waar rioolheffing in rekening wordt gebracht hoger dan geraamd. Hierdoor zijn de opbrengsten hoger. De hogere opbrengst vloeit naar de voorziening.
Enkhuizen
34
Jaarstukken 2023 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Afval inzameling (€ 161.000 voordeel) Door het opwerken van de kwaliteit van het bestand (in samenwerking met HVC) is het aantal woningen waar afvalstoffenheffing in rekening wordt gebracht hoger dan geraamd. Hierdoor zijn de opbrengsten hoger. De hogere opbrengst vloeit naar de voorziening. Klimaat en duurzaamheid (€ 182.000 voordeel) Er zijn in het boekjaar subsidie mogelijkheden ontstaan die aangevraagd en verkregen zijn. Dit leidt tot meer inkomsten dan voorzien. Bijvoorbeeld de ‘capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid’ (CDOKE) regeling en de subsidie vanuit het Nationaal Isolatie Programma (NIP). Deze middelen zijn deels besteed in 2023 maar kennen een meerjarige uitvoeringstermijn. Bouwleges (€ 257.000 voordeel) In 2023 zijn omgevingsvergunningen verleend voor renovatieprojecten in de woningbouw. Deze legesinkomsten waren niet opgenomen in de begroting.
Reserves Toelichting afwijkingen JR2023 t.o.v. B2023 (>€ 20.000) Bedrag
V/N
Overige verschillen
-1.261 N
Totaal verschil
-1.261 N
Zie voor een toelichting op mutaties reserves de toelichting bij programma 1.
Enkhuizen
35
Jaarstukken 2023 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Samenleving Portefeuillehouder: W. Hoogervorst en W. Bijman voor onderwijs en sport Inleiding We vinden het belangrijk dat onze inwoners zich thuis voelen in onze gemeente en dat er genoeg voorzieningen zijn voor samen leven en ontmoeting. Ontmoeting gericht op verbinding, vrije tijdsbesteding en beweging (gezondheid). We willen de sociale cohesie in onze wijken stimuleren zodat inwoners voor elkaar klaar kunnen staan. We ondersteunen inwoners om zo zelfredzaam mogelijk te zijn. Als dat niet meer lukt, helpen we met passende ondersteuning.