Gemeente Enkhuizen - Jaarstukken 2020 - gewaarmerkt

66

Gevraagd is te onderzoeken of een school en extra parkeervoorzieningen ook ingepast kunnen worden in de ideeën van de Lindengroep.. Er zijn 141 omgevingsvergunningen verleend. We zijn in afwachting van de reactie van de provincie Er is een begin gemaakt met het opstellen van de omgevingsvisie. De eerste pilot binnen de omgevingsvisie gebiedsverkenning stedelijk lint Enkhuizen is afgerond en er wordt doorgewerkt met de overige onderdelen van de visie. Deze pilot is bedoeld om de systematiek vast te kunnen stellen waarmee tevens de overige gebieden in kaart worden gebracht. Bij het opstellen van de omgevingsvisie worden inwoners, bedrijven, instellingen en overige partners betrokken. Dat krijgt zijn beslag in 2021. Uitvoeren lopend implementatietraject (samen met Drechterland en Enkhuizen).

Indicatoren Passend woningaanbod voor elke inwoner

Indicatoren

nulmeting

norm

nvt nvt

35-55 per jaar 20-30 per jaar

Aantal te bouwen woningen uitleglocatie Aantal te bouwen woningen inbreiding

Begroting Rekening 2020 2020 35-55 20-30

0 53

Verplichte indicatoren Naam indicator

Eenheid

Bron

Meest recent

Gemiddelde WOZ waarde

Duizend euro

CBS

2020: 227

Nieuw gebouwde woningen Demografische druk

Aantal per 1.000 woningen %

Basisregistratie adressen en gebouwen 2020: 4 CBS 2020: 75,9

Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden

In Euro's

COELO

2020: 654

Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden

In Euro's

COELO

2020: 774

Met wie hebben we samengewerkt? Gemeenschappelijke regeling - Archeologie Westfriese Gemeenten (AWF) Doelstelling en openbaar belang: De regeling draagt bij aan de slagvaardigheid van de gemeente met betrekking tot het laten verrichten en beoordelen van archeologisch onderzoek ten behoeve van gebiedsontwikkeling en ruimtelijke ordeningsprocessen. Tevens versterkt het de cultuurhistorische identiteit. Activiteiten en ontwikkelingen: Het uitbrengen van (pre-)adviezen om in geval van de projectvoorbereiding een indicatie te geven of en zo ja in welke mate nader archeologisch onderzoek nodig is. Tevens daar waar een opdracht wordt gegund door derden of de gemeente het onderzoek uitvoeren.

67

Wat heeft het gekost? Primitieve begroting 2020

Begroting 2020

Werkelijk 2020

Totaal lasten

1.899

2.349

2.002

Totaal baten

-400

-400

-473

Saldo van baten en lasten

1.499

1.949

1.529

Toevoeging aan reserves

0

0

19

Onttrekking aan reserves

0

-485

-229

1.499

1.464

1.319

Resultaat

Toelichting op afwijkingen Toelichting afwijkingen JR2020 t.o.v. B2020 (>€ 20.000)

Bedrag

V/N

Lasten: Bijdrage SED Omgevingswet Ruimtelijke Ordening Directe doorberekening SED

14 V 410 V -66 N -38 N

Overige verschillen

27 V

Totaal lasten:

347 V

Baten: Bijdrage plankosten en fonds stadsuitleg

53 V

Overige verschillen

20 V

Totaal baten:

73 V

Totaal verschil

420 V

Het totale resultaat van programma 7 is in vergelijking met de begroting 145k voordelig (saldo van baten en lasten 420k V en mutaties reserves 275k N). Dit is het gevolg van 347k lagere lasten, 73k hogere baten en een lagere mutatie in de reserve van in totaal 275k. In bovenstaande tabel zijn deze verschillen zichtbaar. De belangrijkste verschillen worden tekstueel nader toegelicht.

Lasten 68

De lagere lasten van 308k worden met name veroorzaakt door: Omgevingswet (€ 410.000 voordeel) Door het uitstel van de invoeringsdatum van de Omgevingswet ( is nu 1-1-2022) zijn diverse werkzaamheden later opgepakt en nog niet uitgevoerd/afgerond. Het is noodzakelijk om het budget over te hevelen om volgens het programmaplan de werkzaamheden alsnog uit te voeren. Ruimtelijke Ordening (€ 66.000 nadeel) Voor diverse plannen zijn meer stedenbouwkundige adviezen opgevraagd. Directe doorberekening SED (€ 38.000 nadeel) Betreft € 38.000 personele inzet, voorbereidingskrediet Florapark-Westeinde

Baten De hogere baten van 73k worden hoofdzakelijk veroorzaakt door: Ruimtelijke ordening (€ 53.000 voordeel) Voor plan De Cuijp zijn bijdragen in de plankosten en de reserve stadsuitleg ontvangen.

Reserves De mutaties in de reserves zijn toegelicht in het onderdeel Financiën - Toelichting op de balans (Reserves)

69

Algemene dekkingsmiddelen

Inleiding Algemene dekkingsmiddelen zijn inkomsten van een gemeente waarvoor geen bestedingsdoel is bepaald. Deze inkomsten zijn vrij te besteden.

Overzicht algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien Primitieve begroting

Begroting 2020

Rekening

Algemene dekkingsmiddelen

2020

na wijziging

2020

Lokale heffingen

4.151

3.936

3.774

Algemene uitkering

31.972

33.691

34.073

Dividend

496

290

324

Nutsbedrijven

55

55

64

Financiering

-2

-3

0

Overige baten

0

126

77

-25

0

0

36.647

38.095

38.312

Lasten onvoorziene uitgaven Totaal

Lokale heffingen Lokale heffingen bestaan uit gebonden en niet gebonden heffingen. Gebonden heffingen zijn bijvoorbeeld afvalstoffenheffing en rioolheffing en zijn niet vrij aanwendbaar. Zij worden verantwoord op het taakveld waar ook de kosten worden gemaakt. Een niet gebonden heffing is de Onroerende Zaak Belasting (OZB). Deze belasting is dus vrij aanwendbaar. In de paragraaf lokale heffingen staat een nadere specificatie en toelichting op deze belastingen en het gevoerde beleid.

Algemene uitkering In de primaire begroting 2020 is uitgegaan van een algemene uitkering van € 31.972.000. Bij de voorjaarsnota en de Najaarsnota 2020 is de raming op basis van diverse circulaires bijgesteld naar € 33.691.000. De mutaties in de ramingen 2020 zijn als volgt (bedragen x € 1.000): Primaire begroting 2020 31.972 Septembercirculaire 2019 + 190 (overig) Decembercirculaire 2019 + 425 (Voogdij 18+ 379k; overig 46k) Septembercirculaire 2020, Corona + 596 (Compensatie Coronakosten) Septembercirculaire 2020, overig + 508 (Basis 294k; BCF 101k; overig 113k) Raming 2020 33.691 Het bedrag dat in 2020 als algemene uitkering is ontvangen bedraagt € 34.073.000. De afwijking ad € 382.000 wordt grotendeels verklaard door de volgende mutaties: 70

 In de Septembercirculaire 2020 is een Integratie Uitkering Participatie ad 246k opgenomen welke een-op-een wordt doorbetaald aan WerkSaam WF (budgettair neutraal). Deze is ten onrechte niet bijgeraamd in de Algemene Uitkering, maar ook niet aan de lastenkant, in de doorbetaling (is daar dan een nadeel t.o.v. de raming);  De toename van de algemene uitkering volgens de decembercirculaire 2020 ad 97k kon niet meer in 2020 worden bijgeraamd.

Dividend BNG Het resultaat van de BNG over het boekjaar 2019 bedroeg € 163 miljoen. Aan de aandeelhouders zou 50% na belastingen worden uitgekeerd; een bedrag van € 1,27 per aandeel ( 2018 : € 2,85 per aandeel). Voor Enkhuizen betekent dat een dividenduitkering van € 166.000. Op aanbeveling van de Europese Centrale Bank (ECB) is in verband met de corona-pandemie de dividenduitkering opgeschort. Inmiddels zijn de mogelijkheden iets verruimd en zal BNG Bank in maart 2021 een gedeelte (€ 59.000) van het dividend uitkeren. Het restant van de uitkering zal op basis van de ECB-aanbeveling niet vóór 30 september 2021 plaatsvinden en is onderworpen aan mogelijke toekomstige aanbevelingen van de ECB. Het in 2020 vastgestelde dividend van € 166.000 is als baat verantwoord in de jaarrekening 2020 en is als vordering opgenomen op de balans per 31 december 2020. ALLIANDER Het resultaat van Alliander over het boekjaar 2019 bedroeg € 253 miljoen (2018 bedroeg 334 miljoen). Van dit resultaat werd € 113,6 miljoen (45% van het resultaat na belastingen) uitgekeerd aan de aandeelhouders. Voor Enkhuizen betekent dit € 103.000 (2018 € 136.000). Het resterende bedrag betreft een dividenduitkering van Gasbedrijf Kop Noord Holland in liquidatie. Doordat een geschil met de belastingdienst is beëindigd kan GKNH tot verdere liquidatie overgaan. Er werd een bedrag van € 55.000 uitgekeerd. Dividend

Totale boekwaarde

163 Aandelen Stadsherstel

Begrote inkomsten Werkelijke inkomsten

7

geen

Geen

130.650 aandelen BNG

296

166

166

124.198 aandelen Alliander

66

124

158

810 aandelen Ontwikkelingsbedrijf NoordHolland Noord

1

geen

geen

Nutsbedrijven

Totale boekwaarde

Garantstelling HVC (deze inkomsten zijn begroot onder programma 6; milieu)

Begrote inkomsten Werkelijke inkomsten

55

64

Financiering De Gemeente Enkhuizen heeft per 1 januari 2020 een bedrag van € 32.000.000 aan langlopende leningen aangetrokken. Gedurende het jaar werden er twee leningen aangetrokken, totaal voor een bedrag van € 10.000.000 Afgelost werd een bedrag van € 3.000.000, zodat de totale leningenportefeuille per 31 december 2020 uitkomt op een bedrag 71

van € 39.000.000. De hiermee gepaard gaande rentelasten bedragen € 581.000. Wat niet wordt gefinancierd met langlopende leningen wordt betaald met kortlopende leningen en rekening-courant krediet. Voor de kortlopende financiering was het rentepercentage in 2020 negatief, waardoor een bedrag van € 10.000 aan rente werd ontvangen. Na de doorberekening van de netto rentelasten aan de taakvelden resteert een saldo van € 1.000. Van het Stimuleringsfonds volkshuisvesting is € 35.000 aan rente ontvangen. Van de grootboek nationale schuld wordt jaarlijks rente ontvangen op uitstaande obligaties Financiering

Totale boekwaarde

Begrote inkomsten Werkelijke inkomsten

Van grootboek nationale schuld wordt jaarlijks rente ontvangen op uitstaande obligaties Grootboekinschrijving 2,5%

58

Geen

1

Grootboekinschrijving 3,0%

2

Geen

geen

Met wie hebben we samengewerkt? Deelneming - NV Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) Doelstelling en openbaar belang: De uitoefening van het bedrijf van bankier ten dienste van overheden. Draagt bij aan het laag houden van de kosten van maatschappelijke voorzieningen voor de burger. Activiteiten en ontwikkelingen: BNG Bank wil haar positie als bankier van en voor overheden en voor instellingen met een maatschappelijk belang onverkort handhaven. De Bank heeft toegang tot financieringsmiddelen tegen scherpe prijzen die weer door worden gegeven aan de decentrale overheden en aan instellingen met een maatschappelijk belang. Dit leidt uiteindelijk tot lagere kosten voor tal van voorzieningen. Daarnaast profileert de bank zich ten aanzien van duurzaamheid. Deelneming - Alliander N.V. Doelstelling en openbaar belang: Alliander is een netwerkbedrijf. Zij zorgen voor een betrouwbare, betaalbare en bereikbare energievoorziening in een groot deel van Nederland. Door hun netwerk continu te verbeteren bereiden ze zich voor op de toekomst. Een toekomst waarin iedereen duurzame energie kan gebruiken, produceren en delen. Activiteiten en ontwikkelingen: In 2020 is de versnelling van de energietransitie bij Alliander onverminderd voort gegaan. Daarnaast heeft men extra aandacht besteed aan het klaarmaken van het energienet voor de toekomst.

72

Overhead Met ingang van 2017 moet overhead centraal worden begroot en verantwoord in de begroting en de jaarstukken. Onder overhead wordt verstaan het geheel van functies gericht op de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. Enkele voorbeelden zijn: leidinggevenden primaire proces, communicatie, juridische zaken, bestuurszaken, bestuursondersteuning, facilitaire zaken, ICT, huisvesting en financiën, toezicht en controle op de eigen organisatie. Het uitgangspunt is dat kosten zoveel mogelijk direct worden toegerekend aan de betreffende taakvelden/activiteiten. In het gewijzigde BBV worden baten en lasten van overhead niet meer onder de afzonderlijke beleidsprogramma's geregistreerd, maar centraal onder een afzonderlijk taakveld.

Overzicht overhead Conform BBV is het verplicht een overzicht van kosten van overhead op te nemen. In het onderstaand overzicht wordt weergegeven hoe het bedrag voor overhead in 2020 is opgebouwd:

Wat heeft het gekost? Primitieve begroting 2020

Begroting 2020

Werkelijk 2020

Overhead Ondersteuning organisatie Communicatie Juridische zaken Algemene kosten bedrijfsvoering Werkplaats

4.835 105 86 30 674 16

5.124 640 81 30 361 0

5.270 613 62 46 238 2

Totaal lasten

5.746

6.236

6.231

Algemene kosten bedrijfsvoering Werkplaats

-2 -16

-2 0

-5 0

Totaal baten

-18

-2

-5

5.728

6.234

6.226

Saldo van baten en lasten

73

Toelichting op afwijkingen Toelichting afwijkingen JR2020 t.o.v. B2020 (>€ 20.000)

Bedrag

V/N

Lasten: Overhead - hogere bijdrage SED Overhead - inhuur personeel Overhead - bijdrage StedeBroec en Drechterland, is verantwoord onder progr.1

-89 N -6 N -51 N

Ondersteuning organisatie - Gemeentesecretaris

27 V

Algemene kosten bedrijfsvoering - diverse aanschaffingen Algemene kosten bedrijfsvoering - kosten schade onbekende daders Algemene kosten bedrijfsvoering - telefonie en internet Algemene kosten bedrijfsvoering - overig

52 V 27 V 22 V 22 V

Overige verschillen

1 V

Totaal lasten:

5 V

Baten: Overige verschillen

3 V

Totaal baten:

3 V

Totaal verschil

8 V

Het totale resultaat van programma overhead is in vergelijking met de begroting 8k voordelig. Dit is het gevolg van 5k lagere lasten en 3k hogere baten. In bovenstaande tabel zijn deze verschillen zichtbaar. De belangrijkste verschillen worden tekstueel nader toegelicht. Lasten De werkelijke lasten zijn 5k lager dan de begroting. Het verschil wordt met name veroorzaakt door: Overhead - hogere bijdrage SED (€ 88.000 nadeel) De hogere bijdrage aan de SED 88K (zie onderdeel Financiën: Toelichting bijdrage SED organisatie). Ondersteuning organisatie - Gemeentesecretaris (€ 27.000 voordeel) De lasten voor de interim Gemeentesecretaris vallen lager uit dan vooraf verwacht en ingeschat. Daarnaast zijn verder geen afzonderlijke reiskosten gemaakt. Dit alles resulteert tot het gepresenteerde voordeel op deze begroting. Algemene kosten bedrijfsvoering - diverse aanschaffingen (€ 52.000 voordeel) In de begroting is een post voor diverse aanschaffingen opgenomen, welke ten opzichte van de begroting € 52.000 lager is uitgevallen.

74

Algemene kosten bedrijfsvoering - kosten van schade onbekende daders (€ 27.000 voordeel) De begrote lasten voor schade (veroorzaakt door onbekende daders) van € 27.000 hoefde niet te worden aangewend). Algemene kosten bedrijfsvoering - telefonie en internet (€ 22.000 voordeel) Door de afgesloten nieuwe contracten zijn de telefoonkosten lager.

75

Vennootschapsbelasting

De gemeente drijft met een deel van de activiteiten geen onderneming doordat niet wordt voldaan aan één of meerdere ondernemingscriteria. Hierbij moet onder meer worden gedacht aan de verhuur van onroerend goed. Met de grondexploitaties wordt onzes inziens een onderneming gedreven. Er wordt een negatief resultaat behaald met de grondexploitaties. De gemeente zal bij het opstellen van de jaarrekening daarom geen rekening hoeven te houden met een belastinglast.

76

Onvoorzien In de primitieve begroting wordt jaarlijks een bedrag van € 25.000 opgenomen voor incidentele uitgaven. Deze post is in 2020 conform het raadsbesluit van 24 november 2020 ingezet als dekking voor de hogere bijdrage SED. (Najaarsrapportage 2020 SED organisatie).

77

Paragrafen

78

Lokale heffingen

Inleiding In de Gemeentewet en in enkele bijzondere wetten is geregeld welke lokale heffingen de gemeente aan de inwoners en bedrijven mag opleggen. De raad bepaalt welke van die heffingen daadwerkelijk worden geheven. De gemeente Enkhuizen kent de volgende lokale heffingen:  Belastingen waarvan de opbrengst vrij besteedbaar is. Hiertoe behoren de onroerendezaakbelastingen (OZB), roerende zaakbelasting, toeristenbelasting en precariobelasting.  Belastingen om kosten mee te verhalen: de heffingen en rechten. De opbrengst is niet vrij besteedbaar, maar is gerelateerd aan de betreffende gemeentelijke zorgplicht of specifieke dienstverlening. Hiertoe behoren de rioolheffing, afvalstoffenheffing, secretarieleges, leges omgevingsvergunningen, begrafenisrechten, marktgelden, havengelden, reinigingsrechten en vermakelijkhedenretributie. Volgens art.

10 van het BBV bevat de paragraaf lokale heffingen ten minste:  de geraamde inkomsten;  het beleid ten aanzien van lokale heffingen;  een overzicht op hoofdlijnen van de diverse heffingen, waarin inzichtelijk wordt gemaakt hoe bij de berekening van tarieven van heffingen, die hoogstens kostendekkend mogen zijn, wordt bewerkstelligd dat de geraamde baten de ter zake geraamde lasten niet overschrijden, wat de beleidsuitgangspunten zijn die ten grondslag liggen aan deze berekeningen en hoe deze uitgangspunten bij de tariefstelling worden gehanteerd;  een aanduiding van de lokale lastendruk;  een beschrijving van het kwijtscheldingsbeleid.

79

Gerealiseerde inkomsten In de onderstaande tabel is een overzicht opgenomen van de lokale heffingen en de verwachte opbrengsten in de begroting 2020 en de daadwerkelijke inkomsten: Belastingen

Begroting 2020

Werkelijk 2020

Onroerende-zaakbelastingen op woningen (eigenaren) Onroerende-zaakbelastingen op niet-woningen (eigenaren)

1.755.000 1.186.000

1.849.000 1.210.000

Onroerende-zaakbelastingen op niet-woningen (gebruikers) Roerende-zaakbelasting

909.000 2.000

774.000 -

Precariobelasting Forensenbelasting

50.000 90.000

90.000

Toeristenbelasting Totaal

204.000 4.196.000

212.000 4.135.000

Begroting 2020

Werkelijk 2020

188.000 372.000

185.000 393.000

Begrafenisrechten Rioolheffing

234.000 1.637.000

172.000 1.623.000

Afvalstoffenheffing Staangelden markten

3.030.000 11.000

3.028.000 6.000

Haven- en liggelden Overige heffingen

354.000 27.000

349.000 32.000

Heffingen Secretarieleges Leges omgevingsvergunningen

Vermakelijkhedenretributie Totaal

65.000

-

5.918.000

5.788.000

Een overzicht op hoofdlijnen van de diverse heffingen Onroerendezaakbelasting (OZB) De OZB wordt geheven van onroerende zaken, die binnen de gemeente zijn gelegen. Dit betreft een gebruikersbelasting en eigenarenbelasting op niet-woningen (dit zijn vooral kantoor- en bedrijfspanden) en een eigenarenbelasting op woningen. Voor 2020 heeft de gemeenteraad de volgende tarieven vastgesteld: Soort OZB-heffing OZB Woning eigenaar OZB Niet-Woning eigenaar OZB Niet-Woning gebruiker

2020 0,0951% 0,3072% 0,2299%

De berekening van de OZB tarieven wordt gedaan aan de hand van de door de raad goedgekeurde methode. De tarieven voor de onroerendezaakbelastingen (OZB) worden berekend naar een percentage van de WOZ waarde van het onroerend goed in de gemeente. Bij het bepalen van dit tarief wordt een relatie gelegd met de waardeontwikkeling van het onroerend goed. Ten opzichte van 2019 zijn de tarieven gedaald, dit heeft te maken met de stijging van de prijzen van het onroerend goed.

80

Roerende-zaakbelasting Deze belasting wordt geheven over de waarde van roerende woon- en bedrijfsruimten, gelijk aan de belasting die wordt geheven over de waarde van onroerende woon- en bedrijfsruimten (de OZB). Daarom wordt deze belasting ook wel Roerende-zaakbelasting (RZB) genoemd. Omdat deze belasting zorgt voor een gelijke behandeling van woon- en bedrijfsruimten (ongeacht of deze roerend dan wel onroerend zijn) ligt het voor de hand dat voor deze belasting dezelfde tarifering geldt als voor de OZB. Ook hierbij wordt het tarief vastgesteld als een percentage van de waarde. Precariobelasting Precario is een vergoeding voor het hebben van voorwerpen onder, op of boven voor de openbare dienst bestemde gemeentegrond/provinciegrond. In Enkhuizen worden alleen terrassen in de heffing betrokken. In 2020 is de verordening aangepast in verband met de coronapandemie. Deze aanpassing heeft tot gevolg dat de terrassen aangeslagen zijn voor de periode dat deze open zijn geweest in plaats van een heel jaar. Toeristenbelasting Toeristenbelasting is bedoeld om mensen die wel gebruik maken van, maar geen inwoner zijn, mee te laten betalen aan de gemeentelijke voorzieningen. De inkomsten die gegenereerd worden uit de heffing komen ten gunste van de algemene middelen.

In Enkhuizen is er voor gekozen om (een deel van) de inkomsten te gebruiken om het voorzieningenniveau voor de toeristen te handhaven. De belasting is geheven van degene die gelegenheid tot verblijf biedt. De aanbieder kan dit bij degene die overnacht in rekening brengen. De gemeente probeert op alle mogelijke wijze alle aanbieders in de gemeente te bereiken en in de toeristenbelasting te betrekken. Zo vragen wij gegevens op bij de VVV en zijn wij afnemers van het boekje Vrienden op de fiets. Tevens worden verschillende vormen van media (plaatselijke media en internet) geraadpleegd. Leges Leges zijn betalingen aan de gemeente waar een individueel aanwijsbare tegenprestatie van die gemeente tegenover staat. Het gaat om een bedrag dat betaald moet worden aan de gemeente voor het gebruik van hun diensten of producten. De leges worden geheven van de aanvrager van de dienst, dan wel van degene ten behoeve van wie de dienst is verleend.

81

De leges mogen per titel maximaal 100% kostendekkend zijn. Hieronder vindt u een overzicht met betrekking tot de kostendekkendheid van de leges: Titel 1 Algemene dienstverlening

Lasten

Baten

Kostendekking

hoofdstuk

1 Burgerlijke stand

€ 26.234

€ 25.936

98,86%

hoofdstuk

2 Reisdocumenten

€ 57.472

€ 46.469

80,86%

hoofdstuk

3 Rijbewijzen

€ 89.517

€ 73.568

82,18%

hoofdstuk

4 Verstrekkingen uit de basisregistratie personen

€ 6.055

€ 3.706

61,21%

hoofdstuk

9 Overige publiekszaken

€ 6.622

€ 5.363

80,99%

hoofdstuk

12 Leegstandswet

€ 254

€ 427

168,11%

hoofdstuk

14 Standplaatsen

€ 327

€ 157

48,01%

hoofdstuk

16 Kansspelen

€ 136

€ 91

66,91%

hoofdstuk

17 Kinderopvang

€ 3.271

€ 3.415

104,40%

hoofdstuk

18 AVOI

€ 15.796

€ 20.553

130,12%

hoofdstuk

19 Verkeer en vervoer

€ 141.920

€ 136.694

96,32%

hoofdstuk

20 Diversen

€0

€0

0,00%

€ 347.604

€ 316.379

91,02%

Lasten

Baten

Kostendekking

€ 394.259

€ 393.096

99,71%

Kostendekking Titel 1

Titel 2 Fysieke leefomgeving / omgevingsvergunning hoofdstuk

3 Omgevingsvergunning

hoofdstuk

5 Teruggaaf

€0

€0

0,00%

hoofdstuk

12 In deze titel niet benoemde beschikkingen

€0

€0

0,00%

€ 394.259

€ 393.096

99,71%

Titel 3 Europese dienstenrichtlijn

Lasten

Baten

Kostendekking

hoofdstuk

1 Horeca

€ 9.158

€ 9.050

98,82%

hoofdstuk

2 Organiseren evenementen

€ 5.306

€ 768

14,47%

€ 14.464

€ 9.818

67,88%

Kostendekking Titel 2

Kostendekking Titel 3

Begraafplaatsrechten Grafrechten worden geheven voor het gebruik van de begraafplaats en voor door de gemeente verleende diensten in verband met de begraafplaats. Daarbij mogen de baten niet hoger zijn dan de kosten. Het tarief mag maximaal 100% kostendekkend zijn.

82

Rioolheffing Bedragen * € 1.000

2020

Kosten riolering

1.443

Overige Inkomsten

85

Netto kosten riolering

1.358

Toe te rekenen kosten: Overhead

183

BTW

192

Totale kosten

1.733

Opbrengst heffingen

1.623

Dekking

94%

De rioolheffing wordt geheven van de gebruiker van een eigendom van waaruit afvalwater direct of indirect op de gemeentelijke riolering wordt afgevoerd. De uitgangspunten voor de heffing zijn het GRP (Gemeentelijk RioleringsPlan) en volledige kostendekking. De tarieven voor woningen 2020 zijn als volgt vastgesteld: Tarieven rioolheffing voor 2020 Aansluitrecht (eigenaar) € 89,45 Afvoerrecht (gebruiker) € 65,35 In 2020 zijn de tarieven op een nieuwe manier bepaald waarbij er een onderscheid is gemaakt tussen woningen en bedrijven. Bij bedrijven is er een onderscheid gemaakt tussen type bedrijf in combinatie met het aantal werknemers. De rioolheffing mag maximaal 100% kostendekkend opgelegd worden.

Afvalstoffenheffing De tarieven voor de afvalstoffenheffing zijn afhankelijk van de kosten die de Huisvuilcentrale (HVC) te Alkmaar aan de gemeente in rekening brengt. Met HVC is overeengekomen dat de kostprijs per huishouden met een jaarlijkse indexering wordt aangepast voor de tariefstelling op lokaal niveau. In het kader van kostendekkendheid worden aan de afvalkosten de kosten van administratie en inning (de zogenaamde perceptiekosten) toegevoegd. Tevens wordt rekening gehouden met de doorwerking van het BTW-compensatiefonds.

83

De tarieven voor 2020 zijn ten opzichte van 2019 verlaagd en als volgt vastgesteld: Tarieven afvalstoffenheffing voor Eenpersoonshuishouden Meerpersoonshuishouden

2020 € 282,00 € 402,00

Bedragen * € 1.000

2020

Kosten afvalinzameling

2.572

Inkomsten afvalinzameling (exclusief heffingen)

85

Netto kosten afvalinzameling

2.487

Toe te rekenen kosten: Overhead

35

BTW

483

Totale kosten

3.005

Opbrengst heffingen

3.005

Dekking

100,00%

Reinigingsrecht Een bedrijf betaalt reinigingsrecht wanneer met huisvuil vergelijkbaar bedrijfsafval aan de straat wordt gezet of in (haven)containers wordt aangeboden. Vrijstelling van deze heffing wordt alleen verleend op verzoek en wanneer wordt aangetoond dat het bedrijf zelf zorg draagt voor de afvoer van afval dan wel een overeenkomst heeft met een inzamelaar. De tarieven exclusief BTW luiden als volgt: Tarieven reinigingsrechten voor 1 t/m 4 zakken per week 5 t/m 9 zakken per week

2020 € 373,28 € 740,88

Bedrijfsafval wordt niet opgehaald door HVC met uitzondering van het gebied in de gemeente waar het huisvuil in zakken wordt aangeboden. Wel is het bedrijfsafval beperkt tot het zogenaamde KWD (kantoor, winkel en detailhandel) afval, wat in samenstelling en hoeveelheid overeenkomt met huishoudelijk afval. Door HVC wordt bij het ophalen van het huisvuil gecontroleerd op het onjuist aanbieden van bedrijfsafval. Bij een overtreding wordt in overleg met de gemeente gehandhaafd. Marktgelden Voor het innemen van een standplaats om daarop zaken of voorwerpen te plaatsen, uit te stallen of te verkopen tijdens de weekmarkt, jaarmarkten, braderieën, themamarkten of andere evenementen worden onder de naam marktgelden'' rechten geheven.

84

Haven- en liggelden Onder de naam 'havengelden' worden rechten geheven ter zake van het gebruik van de haven, door vaartuigen anders dan woonschepen. Onder de naam 'liggelden' worden rechten geheven ter zake van het innemen van een ligplaats door woonschepen. De tarieven in 2020 zijn vastgesteld door de gemeenteraad en zijn afhankelijk van de oppervlakte van het schip. In verband met de coronapandemie is het tarief voor de chartervaart in 2020 aangepast waardoor in de zomer ook het wintertarief is gehanteerd.

Vermakelijkhedenretributie Met deze retributie wordt een bijdrage gevraagd aan organisaties die vermaak bieden voor de voorzieningen die de gemeente treft voor de bezoekers van de vermakelijkheid. De gemeente ontvangt namelijk voor toeristen geen bijdrage via de Algemene uitkering. Voor overnachtende toeristen is door u een toeristenbelasting ingevoerd. Het tarief vermakelijkhedenretributie is in 2020 € 0,38.

Een aanduiding van de lokale lastendruk Het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (Coelo) heeft de cijfers van de gemeentelijke belastingdruk voor 2020 bekendgemaakt. Tot de gemeentelijke woonlasten worden de bedragen die huishoudens betalen aan OZB, afvalstoffenheffing en rioolheffing gerekend. De gemiddelde woonlasten in 2020 voor een meerpersoonshuishouden in Nederland bedraagt € 777. Onderstaande tabel laat zien wat de gemiddelde bruto woonlasten van de omringende gemeenten zijn. De gemeente met de laagste gemiddelde lastendruk in onze regio staat op nummer één in de rangorde.

Rangorde

Gemeente

Bruto woonlasten eenpersoonshuishouden

Bruto woonlasten meerpersoonshuishouden

2020

2019

2020

2019

1

Koggenland

€ 582

€ 618

€ 663

€ 713

2

Hoorn

€ 645

€ 657

€ 733

€ 750

3

Enkhuizen

€ 654

€ 659

€ 774

€ 779

4

Drechterland

€ 681

€ 679

€ 786

€ 784

5

Medemblik

€ 680

€ 712

€ 763

€ 808

6

Opmeer

€ 736

€ 738

€ 833

€ 837

7

Stede Broec

€ 800

€ 745

€ 920

€ 865

Bedragen in €’s

Op basis van de aangegeven cijfers zijn de woonlasten voor gezinnen in Enkhuizen in 2020 met 0,6 % gedaald. Uit deze cijfers blijkt dat de gemeente Enkhuizen voor deze regio een lager

85

dan gemiddelde lastendruk kent en onder het Nederlandse gemiddelde zit met gemiddelde woonlasten voor een meerpersoonshuishouden van € 774.

Kwijtschelding Als een belastingplichtige niet of over te weinig financiële middelen beschikt om de belastingaanslag te voldoen kan onder bepaalde voorwaarden aan deze belastingplichtige kwijtschelding worden verleend. Systematiek kwijtscheldingsberekening Voor beantwoording van de vraag of een belastingschuldige voor gehele of gedeeltelijke kwijtschelding in aanmerking komt, vindt een vermogens- en een inkomenstoets plaats. Met de vermogenstoets wordt bekeken of er op het moment van de aanvraag voldoende middelen (bezittingen) aanwezig zijn om de openstaande belastingschuld te betalen. Zijn deze middelen aanwezig, dan wordt geen kwijtschelding verleend. Ontbreken deze middelen of zijn deze onvoldoende, dan wordt met de inkomenstoets gekeken of er in de nabije toekomst alsnog betalingscapaciteit zal ontstaan waaruit de belastingschuld kan worden voldaan. Samenwerking De gemeente heeft voor de behandeling van kwijtscheldingsverzoeken een samenwerkingsverband gesloten met het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier (HHNK). Indien iemand in aanmerking wil komen of denkt te komen voor kwijtschelding van gemeentelijke heffingen of waterschapsbelastingen, kan worden volstaan met het indienen van een kwijtscheldingsverzoek bij één van deze twee organisaties.

De organisatie waar het verzoek wordt ingediend, zorgt ervoor dat het verzoek tevens bij de andere organisatie wordt behandeld. Wat kan worden kwijtgescholden? De gecombineerde belastingaanslag (OZB, afvalstoffenheffing en rioolheffing) komt in aanmerking voor kwijtschelding. Hieraan verwante kosten, zoals aanmanings- en dwangbevelkosten kunnen eveneens worden kwijtgescholden. Grafrechten komen ook in aanmerking voor kwijtschelding. Hoogte kwijtschelding In 2020 is voor een bedrag van € 171.000 aan kwijtschelding verleend.

86

Weerstandsvermogen en risicobeheersing Het weerstandsvermogen is de mate waarin de gemeente in staat is om de gevolgen van risico’s op te vangen zonder dat het beleid of de uitvoering daarvan in gevaar komt. Het weerstandsvermogen is afhankelijk van de beschikbare weerstandscapaciteit en de benodigde weerstandscapaciteit (hoeveel middelen zijn er nodig om alle risico’s op te kunnen vangen). Beide komen in het vervolg van deze paragraaf aan de orde. De paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing bevat op grond van artikel 11 BBV ten minste:  Een inventarisatie van de weerstandscapaciteit;  Een inventarisatie van de risico's;  Het beleid omtrent de weerstandscapaciteit en de risico's;  Een kengetal voor de: netto schuldquote; netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen; solvabiliteitsratio; grondexploitatie; structurele exploitatieruimte; belastingcapaciteit; een beoordeling van de onderlinge verhouding tussen de kengetallen in relatie tot de financiële positie.

Beschikbare weerstandscapaciteit De beschikbare weerstandscapaciteit geeft aan hoeveel middelen beschikbaar zijn om eventuele risico’s op te kunnen vangen. De volgende onderdelen maken deel uit van de beschikbare weerstandscapaciteit:  de onbenutte belastingcapaciteit;  onvoorzien;  vrij aanwendbare reserves;  stille reserves.

Berekening weerstandscapaciteit

31-12-2020

Onbenutte belastingcapaciteit

€ 775.000

Onvoorzien

€ 25.000

Totaal structureel

€ 800.000

Vrij aanwendbare reserves

€ 5.944.000

Stille reserves

p.m.

Totaal incidenteel

€ 5.944.000

Totale weerstandscapaciteit

€ 6.744.000

87

Onbenutte belastingcapaciteit De belastingcapaciteit geeft inzicht in de mate waarin bij het voordoen van een financiële tegenvaller deze in het volgende begrotingsjaar kan worden opgevangen of dat er ruimte is voor nieuw beleid. Wanneer het berekende gemiddelde OZB-tarief voor de gemeente lager is dan het percentage voor toelating tot artikel 12, dan is er in principe sprake van een onbenutte belastingcapaciteit. In de onderstaande tabel is bij benadering aangegeven welke opbrengst deze verhoging genereert. Er is voor gekozen het verschil in percentage te vermenigvuldigen met de woz-waarde van de woningen + de woz-waarde van de niet-woningen. 2021 OZB-percentage van de Woz-waarde voor toelating art.12

0,18%

Werkelijk gewogen % Woz-waarde gemeente

0,15%

Verschil

0,03%

Onbenutte belastingcapaciteit

775.000

Post onvoorzien De post onvoorzien is in 2020 volledig aangewend. Vanaf 2021 is structureel € 25.000 in de begroting opgenomen voor onvoorzien. Vrij aanwendbare reserves Alleen de algemene reserves worden gekwalificeerd als vrij aanwendbaar en worden meegenomen in de berekening van de incidentele weerstandscapaciteit. Eerder werden ook de bestemmingsreserves waarvan de raad de bestemming vrijelijk kan wijzigen meegerekend. Volgens het nieuwe toezichtkader van de provincie is dat niet meer toegestaan omdat de raad aan deze reserves een bestemming heeft gegeven. Hierdoor zijn deze reserves in de ogen van de toezichthouder niet vrij besteedbaar. Om die reden is de reserve stadsuitleg niet meer in de berekening van de incidentele weerstandscapaciteit meegenomen. De stand van de reserve stadsuitleg bedraagt per 31-12-2020 € 866.000. De stand van de algemene reserves per 31-12-2020 is € 5.944.000. Vrij aanwendbare reserves

31-12-2019

31-12-2020

Algemene reserve *(exclusief resultaat 2020)

5.588

3.402

Reserve weerstandscapaciteit

1.500

1.500

Reserve bouwgrondexploitatie

1.335

1.042

Totaal

8.423

5.944

Bedragen zijn in duizenden euro's

Stille reserves Stille reserves hebben te maken met activa die te laag of tegen nul zijn gewaardeerd. De stille reserves maken alleen deel uit van de beschikbare weerstandscapaciteit als de betrokken activa op korte termijn (binnen 1 jaar) verkoopbaar zijn, verkoop van de stille reserves niet leidt tot een gat in de gemeentebegroting en verkoop de taakuitoefening van de gemeente niet aantast. De stille reserves waarderen wij praktisch gezien op € 0. 88

Risicomanagement Aanleiding en achtergrond De gemeente voert een actief beleid op de beheersing van de risico’s die we gezamenlijk lopen. Door een scherp inzicht in de actuele risico’s worden de betrokken partijen in staat gesteld om op verantwoorde wijze besluiten te nemen. Het uitgangspunt voor de deelnemende gemeentes in de SED organisatie is dat de gemeenschappelijke regeling, de rekeningresultaten volledig afwikkelt op de deelnemende gemeenten. De gemeenschappelijke regeling kent, als beschikbare weerstandscapaciteit, geen reserves. Voor de beschikbare weerstandscapaciteit kan alleen de post onvoorzien worden meegenomen. Indien zich dus tegenvallers voordoen die niet opgevangen kunnen worden in de reguliere begroting of uit de post onvoorzien komen deze tegenvallers ten laste van de gemeenten. In evenredigheid van de verdeelsleutel dient deze benodigde weerstandscapaciteit meegenomen te worden in de jaarrekening van onze gemeente als risico’s bij de verbonden partij. Welke risico's behoren tot de paragraaf weerstandsvermogen? Volgens de toelichting op artikel 11 BBV zijn de risico’s die relevant zijn voor het weerstandsvermogen de risico’s die niet anderszins te ondervangen zijn. Reguliere risico’s, risico’s die zich regelmatig voordoen en die veelal vrij goed meetbaar zijn, maken geen deel uit van de risico’s in de paragraaf weerstandsvermogen.

Hiervoor zijn immers verzekeringen afgesloten of voorzieningen voor gevormd. De risico’s worden tweemaal per jaar uitgevraagd. De bedrijfsvoeringsrisico’s zijn risico’s voor de SED organisatie. De risico’s zijn eind 2020 wederom geïnventariseerd. Deze risico’s, met een hoge kans x effect, zijn in de onderstaande tabel nader uiteengezet. Daarbij is onderscheid gemaakt in de beschrijving van het risico en de getroffen/gewenste beheersmaatregel. De kolom daarnaast geeft het maximaal financieel gevolg in duizenden euro’s. Vervolgens wordt de kans en impact weergegeven. De laatste kolom geeft inzicht in het beslag dat het risico legt op de benodigde weerstandscapaciteit. De risico’s zonder hoge kans x effect zijn opgenomen onder 'overige risico’s'.

89

Analyse en beoordeling van risico's

In 2020 hebben zich geen significante problemen voorgedaan. De opgesomde risico’s uit de risicoparagraaf van de begroting 2020 hebben niet geleid tot een beroep op de algemene reserve. Hoewel in de begroting zo goed mogelijk wordt ingeschat wat de benodigde bedragen zijn voor de verschillende onderdelen van het Sociaal Domein is in de laatste jaren gebleken dat de open einde regeling een groot risico met zich meebrengt. De kans en de impact valt moeilijk separaat in te schatten, omdat ook in de financiële begroting rekening wordt gehouden met een inschatting en het deels een regulier gemeentelijk te lopen risico betreft. De bestaande reserves zijn echter van voldoende niveau (zie de beschikbare weerstandscapaciteit).

Klasse

Kans

Percentage

1

< of 1x per 10 jaar

10%

2

1x per 5-10 jaar

30%

3

1x per 2-5 jaar

50%

4

1x per 1-2 jaar

70%

5

1x per >

90%

90

Klasse impact 5

=

> € 500.000

4

=

> € 100.000 < € 500.000

3

=

> € 50.000 < € 100.000

2

=

> € 25.000 < € 50.000

1

=

< € 25.000

0

=

Geen geldgevolgen

Afdekken risico's Voor het bepalen van het benodigde weerstandsvermogen moet een keuze worden gemaakt over het zekerheidspercentage: met welke mate van zekerheid worden de geïdentificeerde risico’s afgedekt? In de beleidsnota weerstandsvermogen is bepaald dat dit percentage minimaal 75% van het risicobedrag betreft en maximaal 90%. De kans dat alle genoemde risico’s tegelijkertijd en met een maximale omvang optreden is immers nihil. Het totaalbedrag van alle risico’s bedraagt € 2.385.840. De benodigde weerstandscapaciteit bij de minimale en maximale zekerheidspercentage bedraagt:

Percentage 75% 90%

Bedrag € 1.789.000 € 2.147.000

De beschikbare weerstandscapaciteit is € 5.944.000. De benodigde maximale weerstandscapaciteit is € 2.147.000. Daarmee beschikken wij over een ratio weerstandsvermogen van 2,8 (beschikbaar in relatie tot benodigd).

Kengetallen Om de financiële positie van de gemeente inzichtelijk te maken, schrijft het rijk een verplichte basisset van vijf financiële kengetallen voor. Kengetallen zijn getallen die de verhouding uitdrukken tussen bepaalde onderdelen van de begroting of jaarrekening en kunnen helpen bij de beoordeling van de financiële positie van de gemeente. De opgenomen kengetallen maken inzichtelijk over hoeveel financiële ruimte de gemeente beschikt om structurele en incidentele lasten te kunnen dekken of opvangen. Ze geven inzicht in de financiële wend- en weerbaarheid. De kengetallen moeten daarbij in samenhang en in onderlinge verhouding worden beoordeeld.

91

Onderstaande tabel geeft de berekende kengetallen van Enkhuizen weer Rekening

Begroting

Rekening

2019

2020

2020

Netto schuldquote

61%

92%

69%

Netto schuldquote: gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen

51%

82%

59%

Solvabiliteitsratio

28%

22%

21%

Kengetal grondexploitatie

2%

2%

2%

Structurele exploitatieruimte

1%

2%

0%

Belastingcapaciteit: woonlasten meerpersoonshuishoudens

108%

105%

105%

Het ministerie van BZK heeft onderstaande signaleringswaarden opgesteld. Hierbij is A goed, B gemiddeld en C vereist aandacht. Cat. A

Cat. B

Cat. C

Netto schuldquote

< 90 %

90 - 130 %

> 130 %

Netto schuldquote: gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen

< 90 %

90 - 130 %

> 130 %

Solvabiliteitsratio

> 50 %

20 - 50 %

< 20 %

Kengetal grondexploitatie

< 20 %

20 - 35 %

> 35 %

Structurele exploitatieruimte

>0%

0%

<0%

Belastingcapaciteit: woonlasten meerpersoonshuishoudens

< 95 %

95 - 105 %

> 105 %

Netto schuldquote De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de gemeente ten opzichte van de eigen middelen. De netto schuldquote geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie en zegt het meest over de financiële vermogenspositie van de gemeente. De netto schuldquote geeft aan of een gemeente investeringsruimte heeft of juist op haar tellen moet passen. Het kengetal wordt berekend door het totaal van de geleende gelden weer te geven als percentage van de totale baten. Hoe lager het percentage des te gunstiger en minder risicovol. Toelichting percentages De netto schuldquote van een gemeente ligt meestal tussen de 0% en 90% (bron: Ministerie van BZK). Bij een hogere netto schuldquote is de gemeenteschuld relatief hoog. Als de netto schuldquote boven de 130% uitkomt, dan bevindt de gemeente zich in de gevarenzone. De genoemde percentages zijn grove vuistregels. Enkhuizen heeft een netto schuldquote van 69%. Dit impliceert dat de gemeente een lage schuldenlast heeft. Netto schuldquote: gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Omdat bij leningen onzekerheid kan bestaan of ze allemaal worden terugbetaald, wordt dit kengetal zowel berekend inclusief als exclusief de doorgeleende gelden. Zo wordt duidelijk wat het aandeel van de verstrekte leningen in de exploitatie is en wat dit betekent voor de schuldenlast.

Hoe lager dit percentage, hoe beter. 92

Toelichting percentages De netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen bedraagt 59%. Enkhuizen zit ruim onder de signaleringswaarde van categorie A. Het getal impliceert dat de gemeente goed in staat is om de rentelasten en de aflossingen te voldoen. Solvabiliteitsratio Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Onder de solvabiliteitsratio wordt verstaan het eigen vermogen als percentage van het balanstotaal. Het eigen vermogen van een gemeente bestaat uit de reserves en het resultaat uit het overzicht van baten en lasten. Het gemiddelde voor alle gemeenten is circa 40% (bron: CBS). Hoe hoger dit percentage is, hoe gunstiger dit is voor de financiële weerbaarheid van de gemeente. Dit cijfer geeft dus een soort toekomstvisie weer. Toelichting percentages Het gemiddelde voor alle gemeenten is circa 40% (bron: CBS). Volgens het ministerie van BZK wordt een solvabiliteitsratio tussen de 20% en 50% als gemiddeld beschouwd. Enkhuizen heeft in 2020 een solvabiliteitsratio van 21%. Kengetal grondexploitatie In de crisisjaren is gebleken dat de grondexploitatie forse impact kan hebben op de financiële positie van een gemeente. De boekwaarde van de voorraden is van belang, omdat deze moet worden terugverdiend bij de verkoop.

De accountant beoordeelt ieder jaar of de gronden tegen een actuele waarde op de balans zijn opgenomen. Het kengetal grondexploitatie geeft aan hoe groot de grondpositie (de waarde van de grond) is ten opzichte van de totale (geraamde) baten en is een indicatie van het risico. Naarmate de inkomsten verder in de toekomst liggen, brengt dit meer rentekosten en risico’s met zich mee. Een grondexploitatie van 35% of hoger wordt als zeer risicovol beschouwd (bron: Ministerie van BZK). Hoe lager het percentage des te geringer het risico. Toelichting percentages Enkhuizen zit met haar kengetal grondexploitatie op 2% in 2020. Enkhuizen zit hiermee ruim onder de signaleringswaarde van categorie A. Structurele exploitatieruimte Dit kengetal is van belang om te kunnen beoordelen welke structurele ruimte een gemeente heeft om de eigen lasten te dragen en of structurele stijging van de baten of structurele daling van de lasten daarvoor nodig is. Voor de beoordeling van het structurele en reële evenwicht van de begroting wordt een onderscheid gemaakt tussen structurele en incidentele lasten. Wanneer het percentage negatief is, betekent het dat het structurele deel van de begroting onvoldoende ruimte biedt om de lasten te blijven dragen. Een positief percentage betekent dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten te dekken.

De structurele exploitatieruimte wordt bepaald door het saldo van de structurele baten en lasten en het saldo van de structurele onttrekkingen en toevoegingen aan reserves te delen door de totale baten, welke vervolgens wordt uitgedrukt in een percentage. Toelichting percentages Dit percentage komt in Enkhuizen voor 2020 op 0 uit. De structurele lasten zijn in 2020 gelijk aan de structurele baten.

93

Belastingcapaciteit: woonlasten meerpersoonshuishoudens De belastingcapaciteit geeft inzicht hoe de belastingdruk zich verhoudt ten opzichte van het landelijk gemiddelde. De ruimte die een gemeente heeft om haar belastingen te verhogen om bijvoorbeeld opgetreden risico’s op te vangen, wordt vaak gerelateerd aan de totale woonlasten. Onder de woonlasten worden verstaan de OZB, de rioolheffing en de reinigingsheffing voor een woning met gemiddelde WOZ-waarde in die gemeente. Een belastingcapaciteit van 100% is gelijk aan het landelijk gemiddelde. Een lage belastingcapaciteit houdt in dat de gemeente nog ruimte heeft om structurele baten te genereren. Toelichting percentages De gemeentelijke tarieven zijn iets hoger dan de landelijke tarieven. Dit betekent dat de mogelijkheid om extra baten te genereren door de belastingen te verhogen beperkter zijn dan gemiddeld.

Samenhang kengetallen De gemeente Enkhuizen heeft volgens de opgestelde signaleringswaarden van het Ministerie van BZK een goede schuldpositie. De structurele exploitatieruimte is een aandachtspunt. Er is in 2020 een ombuigingsoperatie ingezet die de komende jaren moet leiden tot structureel lagere uitgaven en structureel hogere inkomsten waardoor er weer exploitatieruimte ontstaat. Het solvabiliteitspercentage is gedaald van 28% naar 21% en valt daarmee nog net binnen de veilige zone. Dit kan een punt van aandacht worden als deze daling zich voortzet. Het weerstandsvermogen van de gemeente Enkhuizen is voldoende om financiële tegenvallers op te vangen. Op basis van de vijf kengetallen kan de conclusie worden getrokken dat er naast de ombuigingen die reeds zijn ingezet geen aanvullende maatregelen genomen hoeven te worden.

94

Onderhoud kapitaalgoederen Beleidsverantwoording De gemeente heeft het eigendom en het beheer van de openbare ruimte. De openbare ruimte is voor een ieder toegankelijk en speelt een belangrijke rol in het publieke leven. In de openbare ruimte zijn voorzieningen aanwezig zoals verhardingen, groen en civiele kunstwerken. Deze voorzieningen worden kapitaalgoederen genoemd. De kapitaalgoederen hebben een grote invloed op de leefbaarheid en belevingskwaliteit van de openbare ruimte. Ze zijn van groot belang voor de verschillende gebruikers: inwoners, ondernemers en bezoekers. Het in stand houden van de kapitaalgoederen is één van de kerntaken van de gemeente. Deze paragraaf gaat over het in stand houden van de bestaande Kapitaalgoederen door het uitvoeren van (klein en groot) onderhoud. De kapitaalgoederen dragen bij aan het realiseren van doelstellingen van diverse programma’s uit de begroting en zijn terug te vinden in de programma’s 2,3,5 en 6.

Financiële consequenties Bij kapitaalgoederen is sprake van klein, groot onderhoud en vervangingen. Het dagelijks (klein) onderhoud wordt bekostigd in de programmabegroting. Het groot onderhoud wordt geraamd op basis van het beheerplan Kapitaalgoederen en het GRP. Voor het onderhouden van de kapitaalgoederen is één reserve ingesteld. De reserve kent de onderstaande indeling: ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ●

Groen Wegen Stedelijk water Buitenwater Openbare verlichting Kunstwerken (bruggen,steigers, kadeconstructies en oeververdedigingen) Oeverbeschermingen (beschoeiingen) Havens – walvoorzieningen Speelvoorzieningen Verkeersborden en wegmeubilair Sportvelden Gebouwen

95

Onttrekkingen in 2020 aan de reserves op basis van het Beheerplan Kapitaalgoederen

Brandweerkazerne

10.943

Wegen onderhoud

379.707

Bruggen onderhoud

192.040

Sportgebouwen

2.247

Zwembad

23.473

Sportvelden

5.920

Carillons

54.275

Monumenten

85.265

Openbaar groen

58.970

Speelterreinen

14.703

Buitenschoolse kinderopvang

14.339

Begraafplaats

3.499

Totaal:

845.382

Onttrekking uit reserve programma 3

645.420

Onttrekking uit reserve deel onderhoud gebouwen

199.961

Storting in reserve programma 3

1.859.000

Stand van zaken kapitaalgoederen Algemeen Het groot onderhoud aan de kapitaalgoederen in de gemeente Enkhuizen vindt jaarlijks plaats op basis van nut en noodzaak. Veiligheid en functionaliteit zijn daarbij belangrijke aspecten. Voor het onderhoud van rioleringen vormt het GRP de basis waarbij de onderhoudsmaatregelen meerjarig inzichtelijk zijn. In oktober 2009 heeft de raad besloten dat de kapitaalgoederen worden beheerd op minimaal verantwoord niveau. Op 5 april 2016 heeft de gemeenteraad het beheerplan Kapitaalgoederen 2016-2025 vastgesteld. Dit plan is de basis voor het onderhoud in de openbare ruimte en vormt het beleid. Voor het beheer van de openbare ruimte heeft de gemeenteraad voor het beheer van de kapitaalgoederen (excl. riolering en gebouwen) beeldkwaliteit B en de norm veilig vast gesteld. Met uitzondering van het onderhoud van het openbaar groen in het Snouck van Loosenpark, daar heeft de gemeenteraad beeldkwaliteit op A vastgesteld.

96

Naast het beheerplan kapitaalgoederen zijn de volgende kaders van toepassing. Kader

Type

vastgesteld wanneer

door

Beleidsnota Speelruimte

Beleid

Gemeenteraad, 2 oktober 2012

GRP 2017-2021

Beleid

Gemeenteraad, 11 juli 2017

Waterplan Enkhuizen Medemblik

Beleid

Gemeenteraad, 5 juli 2016

Wegen Op basis van de technische wegeninspectie 2019 blijkt dat het areaal wat wegen betreft niet geheel voldoet aan het kwaliteitsniveau. De voorgaande inspectie die in 2016 is uitgevoerd heeft onvoldoende inzicht gegeven over de staat van onderhoud van het areaal. Hieruit is gebleken dat de inspectie niet geheel volgens de CROW norm is uitgevoerd. Dit betekent dat een deel van de wegen niet voldoet aan het kwaliteitskader zoals is opgenomen in het beheerplan kapitaalgoederen 2016-2025. Het beheerplan kapitaalgoederen is in 2016 door de raad vastgesteld met als uitgangspunt dat de beeldkwaliteit voldoet aan de CROW norm ‘B’ (basis). Om de veiligheid van de wegen te waarborgen, schadeclaims en kapitaalvernietiging te voorkomen zijn de beschikbare middelen niet toereikend om te voldoen aan het kwaliteitskader. Riolering Het onderhoud aan de riolering is bij. De uitbreiding in formatie in lijn met het GRP heeft niet plaatsgevonden. Hierdoor ontbreekt capaciteit om het daadwerkelijk functioneren en het verouderingsproces van de riolering te beoordelen en hier een strategische (vervangings)planning op te stellen. Er is geen sprake van achterstallig onderhoud. Water De inspanningen voor het beheer en onderhoud water worden langzamerhand afgebouwd. Dit omdat het proces van de overdracht water in de afrondende fase zit. Er is geen sprake van achterstallig onderhoud.

Groen In 2020 was een toename te zien van de eikenprocessierups. Er zijn meer nesten verwijderd ten opzichte van 2019. De bezuinigingen die de gemeente heeft moeten treffen heeft ook zijn weerslag in het openbaar groen. Met ingang van 2021 wordt het maairegiem versoberd. Vele gazons (intensief maaibeheer) zullen worden onderhouden als bermen (extensief maaibeheer) en er zullen minder grootschalige verbeteringen worden doorgevoerd in de beplantingen. Hoewel het beeld van het groen soberder zal worden zal dit niet direct gevolgen hebben voor de technische kwaliteit van de beplanting.

97

en

Spelen Er zijn geen achterstanden in het onderhoud, de speeltoestellen voldoen aan de veiligheidsnormen. Bruggen Er is geen achterstand in onderhoud van de bruggen. De bruggen zijn veilig en functioneel.. Oeververdediging Er is geen achterstallig onderhoud, maar wel achterstand in de planning voor het vervangen van oeververdedigingen, waaronder kademuren, damwanden, beschoeiingen, steigers en remmingwerken. Deze "achterstand" is ontstaan nadat is gebleken dat sommige objecten volgens het onderhoudsprogramma (opgesteld in 2014) aan vervanging toe zijn, maar in de praktijk nog voldoende veilig en functioneel zijn, zodat vervanging van deze specifieke objecten onderbouwd met enkele jaren kan worden uitgesteld. Openbare verlichting Het areaal is redelijk op orde en bestaat momenteel uit 4200 verlichtingsobjecten met een vervangingsachterstand van ca. 15% lichtmasten en ca. 30% armaturen. Verouderde verlichtingsobjecten of onderdelen zijn in beeld en worden jaarlijks projectmatig en wijkgericht vervangen. Deze vervangingsmethode zorgt voor een afname van de vervangingsachterstand, maar zal het niet helemaal wegnemen, omdat er jaarlijks te vervangen objecten bij komen. Gebouwen Het gemeentelijk vastgoed voldoet aan de daaraan gestelde kwaliteitseisen, conditieniveau 3 (redelijk).

Voor het meerjarig onderhoud van het gemeentelijk vastgoed wordt gewerkt met een MeerJarenOnderhoudsPlan (MJOP). Het onderhoud van de gebouwen is vanaf 2016 gebaseerd op het vastgestelde MJOP 2016-2025. De verlichting in de Zuidertoren is vernieuwd en vervangen door duurzame LED-verlichting. Bij het flessenscheepjesmuseum is de houten uitbouw aan de achterzijde voorzien van een houten fundering waarbij nieuwe kozijnen zijn geplaatst met isolerende beglazing. Daarbij is het asbest verwijderd van het lage dak en voorzien van nieuwe goten en hemelwaterafvoeren. De sanitaire ruimtes aan de Havenweg en Tussen twee Havens zijn volledig gerenoveerd en voldoen weer aan de hedendaagse eisen. De vlaggenmast in het Snouck van Loosenpark is volledig vernieuwd, inclusief de paalfundering. Waarbij de mastkast is teruggeplaatst met zijn oorspronkelijke klokvorm. In 2017 zijn 2 woningen aan het Westeinde, in eigendom van de gemeente, gesloopt. Dit als gevolg van de regeling “Wonen onder hoogspanning”. De grond is dit jaar verkocht aan Incotec ten behoeve van de aanleg van een parkeerterrein.

98

Financiering Informatie In deze paragraaf komen de onderwerpen aan de orde die behoren tot het geldstromenbeheer van de gemeente. Volgens artikel 13 van het BBV bevat de paragraaf betreffende de financiering in ieder geval beleidsvoornemens ten aanzien van het risicobeheer van de financierings-portefeuille en geeft het inzicht in de rentelasten, het renteresultaat, de wijze waarop rente aan investeringen, grondexploitaties en taakvelden wordt toegerekend en de financieringsbehoefte.

Financieringsfunctie De financieringsfunctie ondersteunt de uitvoering van de programma’s. Deze functie omvat de financiering van het beleid en het uitzetten van geldmiddelen die niet direct nodig zijn. De Wet financiering decentrale overheden (Wet Fido) schrijft de decentrale overheden een aantal zaken voor op het gebied van financiering. In deze wet staan transparantie en risicobeheersing centraal. De belangrijkste verplichtingen die uit deze wet voortvloeien zijn:  Het opstellen van een financieringsstatuut  Het opnemen van een financieringsparagraaf in de begroting en de jaarrekening  Het voldoen aan de kasgeldlimiet  Het voldoen aan de renterisiconorm

Financieringsstatuut Treasury is het sturen en beheersen van, het verantwoorden over en het toezicht houden op de financiële vermogenswaarden, de financiële geldstromen, de financiële posities en de hieraan verbonden risico’s. Het ‘Treasurystatuut‘ gemeente Enkhuizen dateert uit het jaar 2017.

Financieringsbeleid Door middel van een liquiditeitsplanning wordt de financieringsbehoefte van de gemeente gedurende een bepaalde periode bepaald. Op basis van te verwachten uitgaven en inkomsten wordt een schatting gemaakt van het verwachte verloop van het liquiditeitssaldo. De financieringsportefeuille bestaat uit:  Opgenomen langlopende leningen;  Eigen vermogen welk als financieringsmiddel is ingezet (reserves);  In beheer gekregen waarborgsommen. Opgenomen langlopende leningen en waarborgsommen Het onderstaande overzicht geeft het verloop van de vaste financiering in 2020. In 2020 zijn twee langlopende leningen aangetrokken.

Stand langlopende leningen per 1 januari 2020 Nieuwe leningen Reguliere aflossingen Stand Waarborgsommen per 31 december 2020 Stand per 31 december 2020

99

€ € € € €

31.931 10.000 -2.942 28 39.017

Uitgezette leningen De gemeente verstrekt langlopende leningen aan lokale– en regionale instellingen en verenigingen. Basis voor verstrekking is het Treasurystatuut. Het onderstaand overzicht geeft de ontwikkeling weer van langlopend uitgezette leningen.

Stand per 1 januari 2020 Nieuwe leningen Aflossingen Stand per 31 december 2020

€ € € €

5.322 26 -1 5.347

Onze rekening bij het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting maakt deel uit van de uitgezette leningen. Per 31-12-2020 is dit een bedrag van € 3.363.000. In de tabel hieronder is een overzicht opgenomen van het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting. Per 31 december 2020 staat een bedrag van € 2.040.000 in rekening courant bij het Stimuleringsfonds. De leningenportefeuille is als volgt verdeeld: 

Aan combinatieleningen (bouwfonds en gemeente) staat een bedrag uit van € 173.000. Per 31 december lopen er nog 3 combinatieleningen.



Aan gemeentelijke stimuleringsleningen staat een bedrag uit van € 160.000. Per 31 december lopen en nog 5 gemeentelijke stimuleringsleningen.



Aan startersleningen staat er een bedrag uit van € 862.000. In 2020 zijn er 17 leningen toegewezen. Per 31 december lopen er 42 startersleningen.

Over het tegoed in rekening-courant werd 0% rente ontvangen. Aan beheerskosten werd een bedrag van € 7.000 betaald. Over de uitstaande leningen werd een bedrag van € 35.000 aan rente ontvangen. Deze bedragen zijn verrekend in de rekening-courant bij het stimuleringsfonds.

100