Bijlage 1 - Onderzoeksrapportage Horeca Enkhuizen 2023

Het valt op dat in Enkhuizen de fastservice “slechts” met 21% gegroeid is, terwijl dat in de referentiesteden respectievelijk 25% (Harlingen), 63% (Harderwijk en 75% (Medemblik) is. Horecasectoren Ten opzichte van de referentiesteden valt het op dat Enkhuizen een relatief grote dranken- en restaurantsector heeft. De fastservicesector daarentegen is in Enkhuizen relatief klein.

Harlingen

Harderwijk

Referentie

Aantal inwoners per km2

Aantal inwoners totaal

Inkomen per inwoner 2022

Arbeidsparticipatie

Nederland

523

1.759.672

29.200

72,20%

Enkhuizen

1.470

18.620

27.100

71,60%

Medemblik (plaats)

1.179

8.570

27.900

72,30%

Harlingen

812

14.901

25.000

68,70%

Harderwijk

1.255

48.857

27.800

73,60%

Totaal aantal horecabedrijven per 10.000 inwoners

Stijging/daling banen t.o.v. voorgaande jaren

50

12%

45

10%

40

8%

35

6%

30

4%

25

2%

20

0%

15

-2%

10

-4%

5

-6%

0

Enkhuizen

Harlingen

Harderwijk

Medemblik

Enkhuizen

Medemblik

Harlingen

2017

2021

Harderwijk

-8% 2020

34

HORECA AANBOD

Horeca Enkhuizen 2017 en 2022

Op dit moment zijn er in totaal 53 horecabedrijven in Enkhuizen gevestigd. Enkhuizen heeft een aantrekkelijk horeca aanbod qua sectoren. Opvallend is de grote restaurantsector. Het aantal bedrijven is sinds 2017 met +26% gegroeid. Het is opvallend dat deze groei gelijkmatig over de diverse horecasectoren heeft plaatsgevonden: zowel de restaurantsector, als drankensector, fastservicesector en hotelsector. De fastservicesector is landelijk gemiddeld forser gegroeid met +42%.

26%

Drankensector

30% 22%

22%

Fastservicesector 2017

Het aanbod in Enkhuizen wordt met 63% gedomineerd door het groene horecaprofiel ‘Vertrouwd & Makkelijk’. Ook het aanbod met een geel horecaprofiel ‘Spontaan & Gezellig’ is met 26% relatief groot. Het huidige aanbod kent weinig concepten met een oranje en blauwe horecaprofiel, die staan voor respectievelijk Modern & Frequent en Exclusief & Kieskeurig. In Enkhuizen is geen rood Authentiek & Bewust horecaconcept gevestigd.

Restaurantsector

Hotelsector

2022

Horeca aanbod 9% 2% 26%

In de restaurantsector en hotelsector zijn diverse horecaprofielen vertegenwoordigd. De fastservice en drankensector bieden voornamelijk groene concepten. Voor een overzicht van het horecaprofiel van vraag en aanbod per gebied verwijzen we naar het document ‘Gebiedsprofielen’.

63%

Aantal horecabedrijven per 10.000 inwoners 16 14

25

12 10

20

8

15

6 4

10

2

5

0 Enkhuizen

Harlingen

Drankensector

Fastservicesector

Harderwijk Restaurantsector

Medemblik

0

Hotelsector

35

HOTEL AANBOD Om tot een totaalbeeld van het huidige horeca aanbod te komen zijn ook de hotels met restaurant opgenomen die in Enkhuizen gevestigd zijn. Gasten die van horeca gebruik willen maken, kunnen ook gebruik maken van de horeca (restaurant, bar) in een hotel. De hotels in Enkhuizen hebben net als de horecazaken een horecaprofiel toegekend gekregen. De hotel-restaurants zijn opgenomen in het totaalaanbod.

Behorend tot gebied

Dominant horecaprofiel

Die Port van Cleve

Centrum en havens

Groen

Hotel de Koepoort

Centrum en havens

Blauw

Het Wapen van Enkhuizen

Centrum en havens

Geen restaurant

SuyderSee Hotel

Centrum en havens

Geen restaurant

Hotel Snouck van Loosen

Centrum en havens

Blauw

Karnemelkhuys

Centrum en havens

Geen restaurant

Herberg de Compagnie

Centrum en havens

Groen

De Logerie

Woonwijken

Geen restaurant

36

ECONOMISCHE ONTWIKKELINGEN Nederlandse economie De Nederlandse economie groeide in 2022 met 4,5%. De groei was groter dan gemiddeld in de Europese Unie. In 2021 groeide de Nederlandse economie met 4,9%. Ondanks een hoge inflatie en historisch laag consumentenvertrouwen droeg de consumptie door huishoudens voor ruim de helft bij aan de groei. Huishoudens hadden vooral meer te besteden doordat meer mensen in 2022 werkten en hogere lonen ontvingen. Zwaar getroffen branches door corona, zoals de horeca, het vervoer, de recreatie- en cultuursector, en de reis- en uitzendbranche droegen in 2022 substantieel bij aan de economische groei. Verder lag de productie van de industrie in 2022 gemiddeld hoger dan in 2021 en werd in april 2022 het hoogste niveau ooit bereikt. Het conjunctuurbeeld kantelde in juli 2022 en was begin 2023 negatief, onder andere door een laag consumentenvertrouwen en een afkoelende woningmarkt. (bron: CBS)

Prognose Klimaatverandering Het klimaat veranderd. Extreem weer komt vaker voor. De zeespiegel stijgt. Milieuorganisaties luiden de noodklok. Een veranderend klimaat heeft invloed op onze veiligheid. Hoe houden wij in ons laaggelegen deltaland de voeten droog als de zeespiegel stijgt en het waterpeil in de rivieren door extreme regenval almaar hoger wordt? De prognose voor klimaatverandering is door het KNMI onderzocht en is als volgt. In 2085 stijft de zeespiegel met 25 tot 80 cm aan onze kust. De laatste drie decennia waren de warmste in 1400 jaar. In 2050 nog maar 2.0-0.2% kans op een Elfstedentocht in tegenstelling tot 15% kans nu. (bron: KNMI) Demografische ontwikkeling Prognose bevolkingsgroei Enkhuizen circa +3% tussen 2022 en 2040. (Bron: CBS)

Onvoorspelbare economie De economie in Nederland is onvoorspelbaar. In de basisverkenning groeit de economie met gemiddeld 1,6% per jaar en loopt de staatsschuld op tot bijna 67% bbp on 2025. Voor de middellang termijn is de onzekerheid over de economische ontwikkeling zeer groot. De coronacrisis heeft langdurige gevolgen voor de economische groei en de overheidsfinanciën. De vergrijzing verhoogt de uitgaven voor AOW en zorg. Tegelijkertijd dempt deze toename van het arbeidsaanbod. In de basisverkenning is er in 2025 een begrotingstekort van -1,7% bbp en in het scenario van -3,7% De werkloosheid komt in 2025 uit op respectievelijk 4,5% en 6,4%. (bron: CPB) Scenario’s energieprijzen Het prijsplafond beperkt het risico van hogere energieprijzen voor huishoudens, maar de overheidsfinanciën verslechteren. Er wordt verwacht dat de gasprijzen in 2023 gemiddeld 128EUR per Mwh zijn. (marktverwachting). De inflatie 2023 zal 3,5% zijn zonder prijsplafond. De koopkracht zal met -3.8% verminderen, dit komt doordat de inflatie hoger is dan de stijging van lonen. Het prijsplafond kost de overheid ruim 8 MLD EUR in het basisscenario. Het overheidstekort verslechterd, maar omdat hogere gasprijzen leiden tot hogere gasbaten zijn verschillen tussen scenario’s beperkt. Door beleid zijn er minder huishoudens die risico lopen om hun vaste lasten niet te kunnen betalen dan eerder verwacht.

Mensen met lagere inkomens zijn meer van hun inkomen kwijt aan energie en lopen meer risico. (bron: CPB)

37

DE OPKOMST VAN “BLURRING”

TRENDS

PLANT-BASED IS THE WAY TO GO Anno 2023 is duurzaamheid topprioriteit voor consumenten. Plantaardige en vleesvrije gerechten zijn een must en bedrijven die niet meedoen, missen een groeiende markt. Steeds meer koffiezaken bieden plantaardige melk aan, sommigen zelfs goedkoper. Restaurants hebben een voorbeeldfunctie, omarm en ondersteun het milieu met groene keuzes, minder voedselverspilling en recycling.

FUNCTIONELE HORECA VS. BELEVINGSHORECA Functionele horeca richt zich op toegankelijke, herkenbare en betaalbare ketens, terwijl luxe restaurants zich onderscheiden door de totaalbeleving. Dit betekent dat functionele horeca moet voldoen aan de verwachtingen van de gast, terwijl luxe restaurants de gast willen verrassen. In de horeca van morgen draait het allemaal om verwachtingsmanagement.

Horeca onder druk zorgt voor het verbreden van services en multiflexibel aanbod: het combineren van verschillende bedrijfsformules, creëert boeiende ervaringen in horeca en retail. Denk aan een slijterij waar je kunt genieten van een glas wijn of een restaurant waar je met een kookboek naar huis gaat. Onderzoek toont aan dat Blurring niet alleen consumenten, ondernemers en winkelgebieden positief beïnvloedt, maar ook inspeelt op de nieuwe behoeften van gasten. Is Blurring de toekomst van horeca en retail, waarbij de grenzen vervagen en de mogelijkheden eindeloos zijn?

EEN TERRAS VERRIJKT DE HORECA ERVARING 78% van de bevolking is graag buiten. Ook horecaondernemers zien dit en willen dit niet aan zich voorbij laten gaan. Omarm de trend met seizoensproof en aantrekkelijk ingerichte terrassen. Horecazaken met een goed terras krijgen de voorkeur, horecazaken zonder deze voorzieningen zullen simpelweg minder bezocht worden.

ZERO WASTE IS NIET ALLEEN EEN DOEL;

TRENDS IN HET HART VAN DE HORECA WOEDT EEN VURIGE UITDAGING: HET PERSONEELSTEKORT De horecasector staat voor hoge kosten en een uitdagende arbeidsmarkt. Met 35% instroom en 40% uitstroom, vooral onder jongeren, is er een tekort aan personeel. In 2023 draait het om personeelsbehoud en gedreven mensen aantrekken. Duurzaamheid creëert betrokkenheid en motiveert medewerkers, terwijl betere arbeidsvoorwaarden zoals meer oog voor mentaal welzijn en kansen voor persoonlijke ontwikkelingen en automatisering ook worden ingezet. De horeca ontwikkelt om de personeelsproblematiek aan te pakken.

ALL DAY HORECA is een modern concept waar consumenten gedurende de héle dag terecht kunnen voor de producten die ze op dat moment verlangen. Denk aan een restaurant dat om 14.00 uur nog ontbijt serveert, of waar je om 10.00 uur ’s ochtends al van een cocktail kunt genieten. Dit concept stelt horeca ondernemers in staat hun doelgroep te verbreden en het bereik van het concept te vergroten. All day horeca maximaliseert de bedrijfsuren, speelt in op keuzevrijheid en heeft een positieve invloed op gastbeleving.

het is een levensstijl waar consumenten van verwachten dat bedrijven het goede voorbeeld geven op gebied van afval en recyclen. In de horeca zien we veel verschuiving van wegwerpplastic, zo zijn steeds meer horecazaken aan het experimenteren met het verkleinen van de porties om verspilling tegen te gaan. Dit is echter niet genoeg. De resultaten van de Food Waste Challenge liegen er niet om: gemiddeld kunnen we nog eens 21% van de verspilling schrappen, en sommige zaken gaan zelfs voor een epische 60% minder afval. Als horecazaken willen blijven voldoen aan de wensen van de consument, dan is één ding zeker, acties zijn onvermijdelijk.

THIRD PLACE HORECA Tegenwoordig fungeren restaurants als veel meer dan een plek om alleen wat te eten of te drinken. Steeds meer consumenten, vooral degene die regelmatig thuiswerken, zoeken hun toevlucht in horecazaken. Op dit moment werkt 4 op de 10 Nederlanders weleens vanuit huis, en dit aantal zal naar verwachting alleen maar toenemen. Dit heeft geleid tot aanpassingen in horecaetablissementen, met voorzieningen zoals ruime werkplekken, overvloedige stopcontacten en betrouwbare internetverbindingen om aan te behoeften van deze nieuwe doelgroep ‘werkende gasten’ te voldoen.

3. SWOT

STERKTES, ZWAKTES, KANSEN EN BEDREIGINGEN VANUIT HORECAPERSPECTIEF De SWOT geeft het krachtenveld en de marktmogelijkheden voor de horeca in Enkhuizen anno 2023 weer. De SWOT bestaat uit de sterktes, zwaktes, kansen en bedreigingen van de huidige stedelijke situatie voor de horeca (ontwikkeling), vanuit het perspectief van inwoner, ondernemer, vastgoedeigenaar en gemeente. We nemen het volgende in ogenschouw: de huidige én toekomstige vraag, het huidig aanbod en trends & ontwikkelingen. Hierin zijn factoren opgenomen die tov referentiegemeenten en het landelijk gemiddelde kenmerkend zijn voor Enkhuizen en een verwachte positieve al dan negatieve impact hebben op de horeca ontwikkeling.

SWOT

STERKTES

ZWAKTES

Historisch centrum met indrukwekkend erfgoed

Hoge bewonersdichtheid (ruimte voor uitbreiding beperkt i.r.t. leefbaarheid)

Authentieke havens, grote jachthavens Grote toeristische markt

Profiel vraag Enkhuizen

Toeristische trekpleisters: Zuiderzeemuseum, Sprookjeswonderland

7% 6% 27% 14%

Leeftijdsopbouw Enkhuizen 6000 5000

Lager gemiddeld inkomen

4000 3000

Lager opleidingsniveau

2000

Laag aandeel zakelijke- en financiële dienstverlening

Hoge bedrijvendichtheid en groeiende werkgelegenheid

Verbinding centrum - toeristische trekkers beperkt

Sterke groei aantal horecabedrijven sinds 2017

Eenzijdig horeca aanbod

Relatief grote restaurant- en drankensector

Seizoensgebondenheid

1000 0

tot 15 jaar 15 - 24 jaar 25 - 44 jaar 45 - 64 jaar

65+

Aantal inwoners per km2 1600 1400 1200 1000

KANSEN

BEDREIGINGEN

800

Stevige ontwikkeling Enkhuizer Zand

Beperkte groei inwoneraantal

400

Inzetten op oranje, rode en blauwe doelgroep

Sterk toenemende vergrijzing

0

Verbinding/ samenwerking horeca, retail, citymarketing, gemeente

Zonder kwalitatieve ontwikkeling toenemende eenzijdigheid in aanbod

Gasten van toeristische trekkers (museum en Sprookjeswonderland) naar binnenstad verleiden

Erfgoed bepalend boven horecaontwikkeling

600

46%

Profiel aanbod Enkhuizen 9% 2%

26%

Straatbeeld en uitstraling verbeteren (containers, schoonmaak, onderhoud, bewegwijzering toeristen, fiets parkeren, uitstraling terrassen) Verkleinen seizoensafhankelijkheid, inzetten op evenementen (jan-mrt) 63%

Intensiever inzetten op gasten chartervaart/ cruises Ontwikkeling Droomparken en hotel

200 Nederland Enkhuizen Medemblik Harlingen

Harderwijk

Aantal horecabedrijven per 10.000 inwoners 16

14 12

Fluctuerend consumentenvertrouwen, en prijsstijgingen voor zowel consument als ondernemer

10 8 6

Stijgende druk op rendement horeca

4

Tekort aan horecapersoneel

0

2 Enkhuizen

Harlingen

Harderwijk

Medemblik

Drankensector

Fastservicesector

Restaurantsector

Hotelsector

4. UITKOMST PARTICIPATIE BIJEENKOMSTEN | GEBIEDSSESSIE | ENQUÊTE

PARTICIPATIE De volgende sessies zijn t/m oktober 2023 georganiseerd ten behoeve van participatie gedurende het project. Op de volgende pagina is de uitkomst beknopt weergegeven. Kernteam ➢ Besprekingen met het kernteam ➢ Fysiek rondje Enkhuizen met kernteam

maart-oktober 21-03-2023

Gemeente ➢ Sessie met burgemeester & wethouder ➢ Presentatie gemeenteraad ➢ Creatieve sessie horecavisie met interne klankbordgroep

04-04-2023 08-05-2023 21-03-2023

Externe klankbord ➢ Creatieve sessie horecavisie met externe klankbordgroep ➢ Enquêtes onder bewoners, toeristen en ondernemers ➢ Sessie met ondernemers ➢ Gebiedssessie

08-05-2023 24-06-2023 21-06-2023 18-07-2023

INTERNE KLANKBORDGROEP 21 MAART 2023 Kernwaarden Enkhuizen & horeca • Aantrekkelijke en levendige stad voor zowel inwoners als toeristen • Een stad met een dorps karakter – ons kent ons • De ‘oud-Enkhuizers’ mentaliteit: Trotsheid - Eigenwijs • Traditioneel maar wil wel modern zijn • Mensen willen enerzijds veel maar anderzijds moet er niet te veel veranderen • Geloof is belangrijk, meer kerken dan kroegen • Onderscheid - Kleinschalig – Knus - Gezellig • Weinig ruimte voor uitbreiding • Eigengereid volk: authentiek en moedig Wat kan beter/ anders? • Spreiding van de horeca. Er is niet echt een horecaplein, horeca zit verspreid over het centrum. Aan de andere kant is de meeste horeca in het centrum en kan er ook meer buiten het centrum. • Toegankelijkheid (parkeren, autoluw, autovrije zones is beperkt. Dit bemoeilijkt uitbreiding, terrassen etc. • Horeca voor alle leeftijden. Er mist aanbod voor jongeren. • Meer gastronomische horeca. Mensen gaan naar Hoorn of Medemblik om uitgebreid gastronomisch te dineren. • Verbinding met bezoekers van het museum of Sprookjeswonderland. De bezoekers parkeren buiten het centrum en gaan met de boot naar het museum. Of parkeren bij Sprookjeswonderland. Deze bezoekers komen te weinig in het centrum. Wat missen we in het horecabeleid? • Terrassenbeleid • Sturing op openingstijden

Toekomstige ontwikkelingen • Droomparken met 150-170 huisjes aan het water

Aandachtspunten • Waar kunnen grote evenementen plaatsvinden? • Er is weinig ruimte voor uitbreiding in het centrum

Belangrijke evenementen • Jazz festival • Harddraverij

SESSIE BURGEMEESTER EN WETHOUDERS 4 APRIL 2023 Aandachtspunten •

Erfgoedbeleid is kapstok, ander beleid is ondergeschikt

•

De routing van toeristen naar het centrum maar ook de bewoonbaarheid en toegankelijk van bewoners van het centrum is van belang.

•

Er zijn verschillende woordvoerders voor horeca: KHN, Horeca Enkhuizen en ‘t Ankertje.

•

Tijdens Corona is er veel overleg geweest met de horeca, toen was er goede verbinding.

•

Amerikaanse toeristen/ cruise schepen komen heel vroeg in de ochtend aan, dan is er weinig horeca open.

•

Enkhuizen wordt goed beoordeeld op de ‘hond vriendelijkheid’

•

Er komt mogelijk een nieuw hotel in de ‘oksel’ Dijk Enkhuizen/ Lelystad.

•

Er is een zakelijke markt vanuit de zaadindustrie. Deze bedrijven trekken veel expats en veel studenten (stages/ onderzoek). ‘Seed Valley’.

•

Er is een internationaal duikcentrum.

•

Een restaurant in hoger segment ontbreekt.

•

Enkhuizer mentaliteit: ‘Doe maar normaal’. Vooral niet te koop lopen met dat je rijk bent.

•

Verhouding Enkhuizers – toeristen = 20.000 – 1,3 miljoen

•

Er is 8 jaar wachttijd voor een woning. Kansen • • • • • •

Routing toeristen naar het centrum Amerikaanse toeristen/ cruiseschepen in de ochtend Hond vriendelijkheid Nieuw hotel Zakelijke markt Zaadindustrie, ‘Seed Valley’ voor expats en studenten Internationaal duikcentrum

Bedreigingen • •

Behoud bereikbaarheid/ leefbaarheid bewoners Enkhuizers mentaliteit ‘Doe maar normaal’

EXTERNE KLANKBORDGROEP 8 MEI 2023 Kernwaarden Enkhuizen & horeca • Dynamisch – Variatie • Seizoensgebonden - Water/visserij • Authentiek - Gezellige binnenstad niet uitmelken zoals Volendam • Klein en historisch aanraakbaar: meer stadsgidsen en bootje varen op het IJsselmeer • Groots om klein te blijven maar met groeipotentie • Kindvriendelijk - Gastvrijheid - Veilig • Diversiteit voor alle leeftijden - voor elke groep keuze • Samenwerking - Verbinding Behoeften • Meer samenwerking tussen gemeenten en de horecaondernemer • Jaarrond meer organiseren in samenwerking met horecaondernemers, retail en city marketing. • Meer bezoekers uit de regio dan uit Enkhuizen zelf. • Horeca met vergadercapaciteit • Bewoners hebben meer behoefte aan horeca uit het hogere segment. • Er komen nu +- 350 charterschepen per jaar met internationale toeristen tussen 8.00-9.00 uur aan. Horeca gaat pas open vanaf 10.00 uur. Hier ligt een kans. Huidige horeca in Enkhuizen Er wordt positief gekeken naar de huidige horeca in Enkhuizen. Een pijnpunt is het terrassenbeleid wat niet bij iedereen hetzelfde wordt nageleefd. Hier moet één lijn in worden getrokken. Er is wens voor meer diversiteit in de horeca en aan de leegstand, zoals bij de Melkmarkt moet worden gewerkt. Funshoppers missen gezelligheid in de stad dus bijvoorbeeld een centraal horecaplein zal helpen.

Er is een wens voor autoluwe zones in de stad. Zoals met een paaltje die in het weekend naar boven gaat en op maandagochtend weer naar beneden voor leveranciers etc. Ook is de horeca aardig verdeeld en voelen zijn de onderlinge verbinding niet.

EXTERNE KLANKBORDGROEP 8 MEI 2023 Doelgroepen conclusies • 50/50 inwoners en toeristen. Toeristen zijn een belangrijke bron van inkomsten. • Musea: 75% Nederlands, 25% internationale toeristen. • Haven: 80% Nederlands, 20% Duits. Passanten 50/50%. Duitse bezoeker bezoekt meer horeca, de Nederlandse bezoeker kookt meer aan boord. Havens grootste toeristische doelgroep. • Veel dagtoerisme voor het museum, maar komen niet of nauwelijks in het centrum. • Er zijn alleen meer ligplaatsen dan kamers in Enkhuizen. • Over 3 jaar groot vakantiepark (Droomparken) in Enkhuizen. Er kunnen maximaal 200 personen verblijven op de camping. Veel jonge gezinnen, alleenstaande ouderen met kleinkinderen. 70 a 80% Duitse toeristen. Kansen • • • • • • •

Gastvrijere uitstraling van de binnenstad Reinheid en veiligheid rondom de buitenhaven Structuur en duidelijkheid in fiets parkeren Ondergrondse containers i.p.v. containers in straatbeeld Evenementenkalender jaarrond (focus op jan- mrt) Winter verlichting, verlichten monumenten Samenwerking retail, horeca, city marketing

Bedreigingen •

• •

Hotels en attractieparken zijn erg afhankelijk van het seizoen Veel horecazaken gaan dicht In de winter is Enkhuizen “gesloten” dit nodigt niet uit

SESSIE MET ONDERNEMERS 21 JUNI 2023 Op 21 juni 2023 is er een sessie voor de ondernemers van Enkhuizen georganiseerd. In deze sessie werd de werkwijze van onderzoeksbureau CONTRAST kenbaar gemaakt, het plan van aanpak, de voortgang van het project, de horeca leefstijlen en hoe Enkhuizen is ingedeeld hierin met de vraag-aanbod kant. Hierbij konden de eerste vragen behandeld worden en konden eventuele op- of aanmerkingen gedaan worden. Hierbij aanwezig waren de gemeente, de wethouder, CONTRAST en de ondernemers. De hoofdlijnen uit deze sessie zijn als volgt: • Er is veel onduidelijkheid over terrassen. • Verzoek tot handhaving op het huidige beleid. • Er wordt opgeschaald naar 400 cruiseschepen in het komende jaar. • Amerikanen zijn niet de grootste uitgevers volgens de ondernemers. • De ondernemers zijn bang dat ze niet meer de ruimte krijgen om te ondernemen, willen niet vast gekaderd worden met bepaalde richtlijnen (zoals het maken van een handboek voor parasols, terrassen uiterlijk zoals in Maastricht). Dan is ondernemen niet meer leuk. • De ondernemers willen graag dat CONTRAST mee helpt in het maken van het beleid, dit omdat ambtenaren niet de ervaring hebben met horeca. Het uitvoeren hiervan zal wenselijk zijn. • Ondernemers hebben het gevoel dat ze in alles wat ze willen doen tegengehouden worden.

Thema's • Balans • Bruisend Wat kan er beter? • Besluiten nemen • Terrasaanvragen • Het gaat te moeizaam • Grote parasols mogen wel, maar een luifel niet. Worden tegengehouden door erfgoed. • De inrichting van de terrassen is een irritatie. Seizoenen Regendagen meenemen in beperkingen, bedreigingen. • 4 maanden hoogseizoen • 4 maanden gemiddeld • 4 maanden laag en bijna leef Er wordt gesproken over meerjarige vergunningen en er is behoefte aan persoonlijke 1-op-1 gesprekken met ondernemers. KHN wil hier in het voortouw nemen.

GEBIEDSSESSIE 18 JULI 2023 (1/3) Op 18 juli 2023 heeft er een gebiedssessie plaatsgevonden voor alle geïnteresseerden van gemeente Enkhuizen. Hierbij waren ondernemers van de horeca, bewoners, de gemeente en CONTRAST aanwezig. Centraal stond de werkwijze middels gebiedsprofielen en het ophalen van input om de gebiedsprofielen te optimaliseren. Enkhuizen is opgedeeld in gebieden; binnenstad en havens, buitengebied, buitenwijken en Westeinde en bedrijventerrein. Ambitie Enkhuizen 2028 - Evenementen worden gemist, de herkenbare evenementen zijn weg en de wens is dat deze terug komen. - Aandacht voor gezondheid en de rol van horeca. Hierbij werden o.a. de volgende aandachtspunten meegegeven: alcoholgebruik, sportkantines, ongezonde horeca. - De gemeente kan een pro-actievere rol innemen door ondernemers te faciliteren met een gebruiksvriendelijk en gemakkelijk stappenplan voor het starten van een onderneming. Ook wordt een rol voor de gemeente toegewezen in het aanpakken van het straatbeeld: afvalcontainers onder de grond, nette schone straten. - Ondernemers zijn wat huiverig wat betreft de transitie naar meer “hippe/gezonde” concepten en geven aan dat de gemiddelde inwoner van Enkhuizen niet op zoek is naar een pokebowl of een cappuccino met havermelk. Aandachtspunt is het winterseizoen, waarbij de horeca het met name van eigen inwoner moet hebben.

- Coffeeshop wel meenemen in de beleidskaders. Voorstel om de coffeeshop naar het industriegebied te verhuizen. - De voetbalkantine wel meenemen als categorie (ondergeschikte horeca). - Hertenkamp wegens paracommercie meenemen in de beleidskaders. - Huurprijzen van 6.000-8.000 zijn te hoog om een onderneming te starten. Gemeente kan plannen voorzien maar investeerders zijn hierin een belemmering. -

Aandachtspunt is het aangeven van vervolgstappen en advies CONTRAST (kritische succesfactoren) in ontwikkelkader: o Mobiliteitsplan o Parkeergelegenheid o Impuls aan detailhandel geven o Grote rol voor gemeente in groenvoorziening, onderhoud van de omgeving, behoud erfgoed & toeristische trekpleisters o Huurprijzen panden versus leegstand

GEBIEDSESSIE 18 JULI 2023 (2/3) Aandachtspunten en kansen voor de horeca Binnenstad en Havens ➢ De jeugd aantrekken in een stad die vergrijst. Horeca is heel belangrijk voor Enkhuizen en de levendigheid. Inzetten op verjonging, dit kan door bijvoorbeeld jonge kunstenaars aan te trekken, door meer festivals/evenementen te organiseren.

➢

Stabiliteit in bezoekersstromen. Jaarrond aantrekkingskracht door een aantrekkelijk binnenstadcluster, niet méér evenementen in de zomer. Behoud van de huidige horeca. - Kansen in voorjaar, najaar en de winter - langer verblijf - Weinig slaapplekken in de zomer, in de wintermaanden leeg - Dinsdagen en woensdagen is de horeca vaak dicht - Voor specifieke concepten als een Mexicaan heb je jaarrond een te beperkte doelgroep - Inhaalslag op beleid, inzetten op aantrekken van bezoekers jaarrond - Eerst twee stappen terug om op niveau te komen bij huidige tijd - Er moet ruimte komen voor ondernemen

➢ Evenementen - Gemeente faciliteert onvoldoende (specifiek werd Lichtjesavond benoemd) - Ondernemers worden niet tot nauwelijks gestimuleerd - Kermis terug ➢ Inzetten op oranje concept • Vega/vegan trend waait langzaam over, niet binnen vijf jaar inzetten op rood. Is te vroeg. Inzetten op blauw concept wordt afgevraagd. ➢ Niet inzetten op cruiseschepen; prima om deze als bijvangst te bedienen maar geen focusdoelgroep. - Gesproken over zeilseizoen en motorbootseizoen te verlengen (realistisch?) ➢ Veranderende horecavraag: buitenverblijf en terras - Beleid is sterk verouderd. Enorme achterstand.

GEBIEDSESSIE 18 JULI 2023 (3/3) Handhaven is belangrijk. Openingstijden/terrassen - Horeca moet eerder open en eerder sluiten - Niet zomaar overal terrassen toevoegen - De stad heeft een verloederende uitstraling door terrassen, containers, zwerfafval - Veel leegstand in Westerstraat - Bevoorrading vrachtverkeer is heikel punt, moeten er vaste dagen/tijden komen? Vaste routes? Hoe groot mogen de vrachtwagens zijn? Schonere vrachtwagens? - Vuilnis waait het water in en veroorzaakt overslast door de stank - Gras wordt verwaarloosd - Straat onderhoud is nodig - Binnenstad autovrij en elektrische pendelbussen - Erfgoed en dubbelglas? Smaakvol - Een buurthuis, kunst Enkhuizen, gezond en alternatief eten - Cultuurcentrum - Sushi restaurant - Wandelroute vanaf Dromedaris langs het water, boulevard - Openbare ruimte inrichting - Enkhuizen mag meer uitstralen dat ze trots zijn, bijv. erfgoed → Enkhuizen marketing - Veel leegstand → huurprijzen zijn dusdanig hoog - Westerkerk en Zuiderkerk, erfgoed openstellen - Meer pop-up shops - Minder auto's, ruimte creëren - Consequent zijn en doorvoeren Overig Stadsherstel, beschermd stadsgezicht document, horeca erop aan laten sluiten. Erfgoed horeca en ondernemers dezelfde regels.

UITKOMST ENQUÊTES BEWONERS | ONDERNEMERS | TOERISTEN D.D. 24 JUNI 2023

52

BEWONERS KENMERKEN RESPONDENTEN (550) De helft van de respondenten woont in postcodegebied 1601 (50,2%). Postcodegebied 1602 is ook sterk vertegenwoordigd onder de respondenten (42,7%). Andere vertegenwoordigde postcodes zijn 1611, 1613 1616, 1621, 1622, 1628, 1671, 1692, 1851, 4005, 6813 en 7102. 39,6% 41,3%

10,6%

8,6%

0,0% 0-15 jaar

16-25 jaar

26-45 jaar

46-65 jaar

De meeste respondenten zijn tussen de 46-65 jaar (41,3%). Ook de leeftijdsgroep 26-45 jaar is sterk vertegenwoordigd (39,6%). Circa 10% van de respondenten is 66+ en 8,6% 16-25 jaar.

66+

BEELD HUIDIGE HORECA De woorden die het meest genoemd werden door de bewoners van Enkhuizen over het huidige horeca aanbod zijn: Gezellig, Weinig, Veel, Kwaliteit, Veel hetzelfde, Gastvrij, Voldoende, Gevarieerd. Dit betekent dat de inwoners zowel positieve als negatieve associaties hebben bij het huidige horeca aanbod. Positief is dat de horeca in Enkhuizen als Gezellig, Gastvrij, Kwaliteit en Gevarieerd wordt bevonden. Negatief richt zich op Weinig, Veel hetzelfde. 29,3% van de respondenten vindt de mate van innovatie/ vernieuwing in Enkhuizen onvoldoende, en 34,4% vindt de mate van gezelligheid/ levendigheid redelijk. Ook valt op dat 23% de mate van keuze/verschillende soorten onvoldoende vindt.

WAT MIST ENKHUIZEN?

HORECA

FREQUENTIE

35,0%

30,2%

30,0%

Opvallend is dat 30,2% van de respondenten wekelijks gebruik maakt van de horeca. Daarbij maakt 17,6% meerdere malen per week gebruik van de horeca. 37,5% maakt tweewekelijks of maandelijks gebruik van de horeca. En tot slot maakt 12,6% minder dan 1x per maand gebruik van de horeca.

25,0% 17,6%

20,0%

18,9% 18,6% 12,6%

15,0% 10,0% 5,0%

0,4%

1,8%

0,0%

26,2% van de respondenten mist horeca in het hogere segment, en 21,4% van de respondenten is juist op zoek naar meer of andere koffiebars/ lunchrooms.

VOORKEUR/ GEBRUIK/ LOCATIE Van de verschillende bedrijfstypen in de horeca maakt 78,9% van de respondenten het meest gebruik van restaurants (dag en/of nachthoreca) 59,8% maakt gebruik van afhaal/bezorg concepten. Wat opvalt is dat 18,9% van de respondenten gebruik maakt van het hogere segment horeca. 52,7% maakt gebruik van cafés om te borrelen terwijl een lagere vertegenwoordiging (19,1%) gebruik maakt van feest cafés/clubs. Ijssalon (55,5%), koffiebar/lunchroom (50,2%) en fastservice (38,7%) zijn populaire sectoren. De ander genoemde horecasegmenten zijn: brouwerij, terras, tapasbar, kantine/sportcafé of een cultureel centrum/museum.

WELKE KENMERKEN VOOR ENKHUIZENSE HORECA SPREKEN HET MEEST AAN? GEZELLIG (86,7%)

INFORMEEL

KWALITEIT (68%)

CREATIEF

AUTHENTIEK (46,7%)

RUST

KNUS (44,9%)

HERKENBAAR

TOEKOMST

78,9% 59,8%

De horeca die het meest gemist wordt in het huidige aanbod in Enkhuizen zijn feestcafés/ clubs (31,7%) en cafés om te borrelen (28,2%). De meeste respondenten hebben naast de reguliere antwoorden ook overige ingevuld. Hierbij zijn 206 open reacties binnengekomen. De veelvoorkomende en meest opvallende reacties zijn: goede restaurants, Grieks restaurant, All you can eat, sushi, broodjeszaak, strandtent, aanbod voor jeugd en bovenal gezelligheid en terrassen.

52,7%

50,2%

De respondenten zijn gevraagd de volgende zin af te maken: de horeca in Enkhuizen in 2028 is….

55,5%

38,7% 19,1%

18,9% 8,7%

0,7%

4,4%

66,5% bezoekt horeca vooral in de Binnenstad en 20,7% gaat naar de havens. 8% vertrekt naar andere stad of dorp.

Er wordt gesproken over diverser aanbod, hopelijk niet uitgestorven, minder fastfood, schone straten en omgeving, autoluw, bruisend, goede kwaliteit, uitgebreider, voor iedere leeftijdsgroep iets en dansgelegenheid voor 30+’ers. Opvallend is dat veel respondenten wat pessimistisch zijn en een lege, dode stad verwachten. Tegelijkertijd hopen ze dat dit uiteraard niet gebeurt door actie.

ONDERNEMERS KENMERKEN RESPONDENTEN (21) In totaal hebben 21 ondernemers de enquête volledig ingevuld, waarvan 90% 1 horecabedrijf exploiteert en 10% 2 horecabedrijven exploiteert. 66% van de respondenten heeft een horecabedrijf in het centrum van Enkhuizen. 42,8% is in de haven gevestigd en de overige respondenten ondernemen in de woonwijken, het buitengebied of aan de (oude) binnenhaven. Tot welke leeftijdscategorie behoort u? 70,00% 60,00% 50,00% 40,00% 30,00% 20,00% 10,00% 0,00%

62% van de respondenten behoort tot de leeftijdscategorie 26-45 jaar. 28% behoort tot de leeftijdscategorie 46-65 jaar.

0-15 16-25 26-45 46-65 jaar jaar jaar jaar

DOELGROEP Voor het overgrote deel van de ondernemers is de belangrijkste doelgroep de mensen van gemiddelde leeftijd (27-50 jaar) uit Enkhuizen zelf. Daarna de mensen in de leeftijd van 50+. Daarna de mensen uit de regio, jongeren van 15-26 jaar en de internationale toerist die Enkhuizen bezoekt.

Wat is uw belangrijkste doelgroep? (sorteer naar mate van belang)

SEZOENSGEBONDEN

GEZELLIG

DIVERS

EENTONIG

6 5 4 3 2 1

HORECA ENKHUIZEN IN 2028 IS…

0

DIVERSER

UNIEK IN NL MET (WINTER)TERRASSEN

BRUISENDER

AFGESLOTEN VAN VERKEER

MINDER BEPERKT MAAR GESTEUND DOOR GEMEENTE

VERMINDERD IN AANTAL

OMZETVERDELING De aandelen van de omzet zijn in te schalen van 10-100%. De ondernemers hebben hierbij aangegeven dat de jongeren in Enkhuizen het minste uitgeven in de horeca met 10-40% aandeel van de omzet. Degene die het meest uitgeven zijn de Enkhuizers van 50+ maar ook de Enkhuizers van gemiddelde leeftijd. De mensen uit de regio en de Nederlandse toeristen zijn ook twee belangrijke doelgroepen voor de omzet.

66+

SOORTEN HORECA 62% van de respondenten heeft een restaurant met dag en/of avondhoreca en 24% heeft een café om te borrelen. Wat betreft het bieden van een vega optie heeft 24% van de respondenten horeca met een vegetarisch/veganistisch menu. Andere vertegenwoordigde concepten zijn een brouwerij met events, een café met eten, cultureel centrum met horeca, een gelegenheidsrestaurant voor feesten en partijen en een viswinkel met terras. 62% van de ondernemers mist horeca in het hogere segment. 29% mist een koffiebar/ lunchroom. Wat nog meer gemist wordt zijn restaurant met sterk onderscheidend concept en een concept gericht op jongeren (bowling/pool/gokhal).

HUIDIGE HORECA ENKHUIZEN IS…

HORECA VERSTERKEN Ondernemers denken de horeca te versterken door een betere visie van de gemeente, meer samenwerking met de gemeente en elkaar, meer diversiteit, een helder beleid en meer ruimte om te ondernemen.

KANSEN & TOEKOMST Samenwerking in voor- en najaar Een regiofunctie zoals elke stad Een betere routing Meer hotelkamers en toeristen in de zomer Bruisende terrassen Meer diversiteit en samenwerking in afstemmen van openingstijden en meer samen organiseren ➢ Vakantiepark met meer verkeer van en naar Enkhuizen, ook in het laagseizoen ➢ Cruiseschepen met stadswandelingen ➢ ➢ ➢ ➢ ➢ ➢

Seizoen gebondenheid en de invloed van het weer beïnvloeden de ondernemingen het sterkst (4,3). Concurrentie van andere steden en dorpen beïnvloeden de ondernemingen gemiddeld (2,7).

TOERISTEN

REDEN BEZOEK

IDENTITEIT ENKHUIZEN

Het overgrote deel (45%) bezoekt Enkhuizen voor de cultuur/historie van de stad, 28% voor familiebezoek en 18% voor een museum. De overige respondenten komen naar Enkhuizen vanwege een fietsroute, als shoplocatie of als tussenstop.

KENMERKEN RESPONDENTEN (47) De toeristen naar Enkhuizen komen uit heel Nederland. Het overgrote deel van de toeristen komt uit Noord- of Zuid-Holland.

VERBLIJFSDUUR 64% verblijft voor 1 dag in Enkhuizen. 20% voor 1 week en de overige respondenten verblijven tussen de 2-4 dagen of langer dan 1 week.

VERBLIJFSLOCATIE

HORECA TIJDENS BEZOEK Meer dan de helft van de respondenten (52%) bezoekt de horeca minder dan maandelijks. 23% bezoekt de horeca tijdens het bezoek dagelijks. Als de horeca bezocht wordt dan bezoeken de meeste toeristen (57%) de daghoreca, 39% bezoekt cafés om te borrelen en 34% de ijssalons. Ook zijn er veel respondenten die geen gebruik maakten van de horeca of zelf lunch hadden meegenomen tijdens het bezoek.

GEMISTE HORECA 20% van de respondenten mist horeca met een vegetarisch/ veganistisch menu. Ook ijssalons (14%) en horeca in het hogere segment worden gemist (14%).

Van de 44 respondenten zijn er 18 respondenten die een verblijfslocatie hebben ingevuld. 33% verblijft bij vrienden of familie, 22% verblijft in een vakantiewoning/bungalow of op een vakantiepark. Daarnaast verblijft 22% niet in Enkhuizen maar in de directe omgeving. De overige respondenten verblijven op een camping, in een B&B of in de Jachthaven.

1.

CENTRUM VAN ENKHUIZEN

2.

IN DE HAVEN

3.

BIJ HET ENKHUIZER ZAND

LEEFTIJDSCATEGORIE

4.

IN DE WOONWIJKEN

5.

IN HET BUITENGEBIED

6.

IN EEN ANDERE DORP OF STAD

WAAR BEZOEKT DE TOERIST DE HORECA?

Welke kenmerken voor Enkhuizense horeca spreken het meeste aan? Gezellig, Authentiek, Informeel, Kwaliteit, Knus en Uniek.

DE MATE VAN… De mate van veiligheid scoort hoog (4,07 gemiddeld), daarna de mate van gezelligheid (3,91), de mate van verschillende keuzes of mogelijkheden in Enkhuizen scoren met 3,80 gemiddeld en de mate van innovatie en vernieuwing scoort het laagste met 3,64.

BEZOEKFREQUENTIE