Begroting 2026 Enkhuizen

Het bedrijf zet zich in om dromen, ambities en duurzame ontwikkelingen mogelijk te maken. Bedrijven willen uitbreiden, consumenten hun woning verduurzamen en gemeenten duurzame woonwijken realiseren. Om deze doelen waar te maken is een flexibel, toekomstbestendig energiesysteem noodzakelijk — één dat gebaseerd is op duurzaam opgewekte elektriciteit, groen gas, waterstof en warmte. Terwijl elektriciteit momenteel circa 18% van het totale energiegebruik beslaat, stijgt dit aandeel richting 2050 naar meer dan 50%. Samen met gemeenten, inwoners en bedrijven bouwt Alliander aan een duurzame toekomst. Hun ambitie is helder: in 2030 voor iedere klant tijdig een passende oplossing bieden binnen een betaalbaar en betrouwbaar energiesysteem. Alleen zo kunnen we de energietransitie succesvol realiseren. Risico's: Er zijn geen risico's bekend. Financieel belang: De gemeente heeft als aandeelhouder 124.198 aandelen. De aandeelhouder is niet aansprakelijk voor de schulden van de NV. 92

HVC Groep Gerelateerd aan programma: Ruimte Doel en openbaar belang: HVC is een afval- en energiebedrijf met zowel publieke als commerciële activiteiten op het gebied van afval en energie. Voor de verwerking en inzameling van het huishoudelijk afval heeft de gemeente een dienstverleningsovereenkomst (DVO) afgesloten. Eveneens heeft de gemeente aandelen in het bedrijf en daarmee stemrecht in de Algemene Ledenvergadering. Aan het aandeelhouderschap is een ballotageovereenkomst verbonden waarin onder meer geregeld is dat het brandbaar afval afgestaan moet worden en de gemeente, samen met de andere aandeelhouders, garant staat voor een deel van de leningen. Activiteiten en ontwikkelingen: - De initiële looptijd van de dienstverleningsovereenkomst is afgelopen en wordt per 1 januari voor onbepaalde tijd verlengd. - HVC ontwikkelt zich verder door tot afval- en energiebedrijf. Dit vereist aanpassing en professionalisering van het aandeelhouderschap. Het beoordelen van voorstellen uit de aandeelhoudersvergadering en kennis van de bedrijfsrisico's worden steeds belangrijker.

Risico's: - Veiligheid, betrouwbaarheid en continuïteit van de installaties - Volatiliteit prijzen commodities, kostprijzen grondstof/transport en levering materieel - Obstakels voor realisatie bouwprojecten - Impact overheidsmaatregelen - Prijs- en renterisico Financieel belang: De gemeente heeft als aandeelhouder 30 aandelen voor een totaal van €1.400

93

Grondbeleid Inleiding In de paragraaf grondbeleid wordt verslag gedaan over de visie, ontwikkelingen en stand van zaken van de grondexploitaties in relatie tot de doelstellingen uit de begroting.

Visie De geldende Nota Grondbeleid is vastgesteld in 2026 en een nieuwe nota Grondbeleid tezamen met een nota Kostenverhaal zal naar verwachting dit jaar ter vaststelling aan de gemeenteraad worden voorgelegd. De huidige nota gaat op hoofdlijnen uit van 'situationeel' grondbeleid, waarbij per project gekeken wordt welke rol de gemeente het beste past. In alle gevallen zijn marktconforme prijsstellingen het vertrekpunt.

Nieuwe (wettelijke) ontwikkelingen Vanuit de Omgevingswet worden ook enkele regels voor het grondbeleid geactualiseerd. De grootste wijziging is dat het mogelijk wordt om een gebied ''organisch'' te kunnen ontwikkelen onder een grondexploitatie zonder 'eindtijd'. Dit kan een optie zijn als vooraf nog veel onzekerheden bestaan over concrete planinvullingen.

Stand van zaken grondexploitaties Gouwe Vaart Het bestemmingsplan is in 2024 onherroepelijk geworden. Het bijbehorende exploitatieplan is door de raad van state echter verworpen. Het exploitatieplan was de directe aanleiding om voor het project een (positieve) grondexploitatie te openen. De onderhandelingen die sinds 2024 zijn gevoerd met de ontwikkelaars van het plangebied hebben in 2025 geresulteerd in een koop- en realisatieovereenkomst met deze partijen. In deze overeenkomst is vastgelegd dat de gemeente onder voorwaarden haar grondpositie in het plan verkoopt. Volgens planning kan in 2026 worden gestart met het bouwrijp maken van het noordelijke deel van het plangebied. Stand van zaken strategische grondposities Met het openen van de grondexploitatie Gouwe Vaart en de aanbesteding en verkoop van de gronden in het project Zilverstraat/Hoogstraat, heeft de gemeente geen strategische gronden meer in haar bezit.

Financiële kaders en financiële risico's Gouwe Vaart Over de grondexploitatie is een risicoanalyse gedaan bij een eventuele onvoorziene vertraging van het project. Bij een vertraging van 2 jaar zien we 1% hogere kostenstijging en 1% lagere inkomstenstijging. Dit betekent een potentieel lager resultaat. Dit bedrag is opgenomen in de risicoreserve bouwgrondexploitaties van de gemeente.

94

Wet Open Overheid (WOO) De Wet open overheid (Woo) is op 1 mei 2022 inwerking getreden. Overheden hebben tot 2030 om de onderdelen van de wet te implementeren. De wet is bedoeld om de overheid transparanter te maken en zo het belang van openbaarheid van publieke informatie voor de democratische rechtsstaat, de burger, het bestuur en economische ontwikkeling beter te dienen. De Woo maakt toegang tot publieke informatie expliciet tot een recht van burgers. De Woo verplicht de gemeente tot: • Het passief openbaar maken van informatie via het afhandelen van Woo-verzoeken. • Het aanstellen van een Woo-contactfunctionaris. • Het actief openbaar maken van 11 informatie categorieën. • Het op orde brengen van de informatiehuishouding. De komende jaren worden de laatste informatiecategorieën fasegewijs gepubliceerd. Wij sluiten daarbij aan bij de landelijke planning. De verwachting is dat in het eerste halfjaar van 2026 bekend gemaakt wordt welke informatiecategorieën openbaar gemaakt moeten worden en wanneer. Vanaf 2026 zal het op orde brengen van de informatiehuishouding het speerpunt zijn voor de implementatie van de Woo. De afdeling Informatie werkt vanuit een projectenoverzicht en in 2025 is een regietafel opgestart om deze projecten voor de organisatie te coördineren.

De projecten voor 2026 zijn oa: • E-mailarchivering • Invoeren kwaliteteitszorg (I-navigator) • Opruimen van data voor overbrenging (Migrato) • Aansluiting e-depot Westfries Archief

95

Financiën Overzicht van baten en lasten Overzicht van baten en lasten per programma Werkelijk

Begroting

Begroting

2024

2025

2026

Programma 1 - Bedrijfsvoering Totale lasten

12.883

12.842

14.267

Totale baten

-56.557

-58.258

-60.412

Saldo baten en lasten

-43.674

-45.415

-46.145

Toevoegingen aan reserves

1.127

845

0

Onttrekkingen aan reserves

-2.642

-2.042

-55

Resultaat programma Bedrijfsvoering

-45.189

-46.613

-46.200

Totale lasten

23.136

23.098

21.349

Totale baten

-11.530

-9.206

-9.172

Saldo baten en lasten

11.606

13.892

12.177

Programma 2 - Ruimte

Toevoegingen aan reserves

744

99

843

Onttrekkingen aan reserves

-1.359

-1.905

-941

Resultaat programma Ruimte

10.991

12.086

12.080

Totale lasten

44.178

42.619

40.027

Totale baten

-12.861

-7.675

-6.703

Saldo baten en lasten

31.317

34.944

33.324

Programma 3 - Samenleving

Toevoegingen aan reserves

1.685

711

13

Onttrekkingen aan reserves

-1.652

-1.410

-20

Resultaat programma Samenleving

31.350

34.245

33.317

Resultaat Totaal

-2.848

-282

-803

Voordelig

Voordelig

Voordelig

96

Overzicht incidentele baten en lasten Lasten

Begroting 2026

Programma/Omschrijving Programma 1 - Bedrijfsvoering DeSom - Doorberekening

170

Programma 2 - Ruimte Project Next 2026

72

CDOKE 2026

698

Omgevingswet

81

Programma 3 - Samenleving Financial Controller sociaal domein

75

Implementatiebudget sociaal domein

75

Totaal

1.171

Baten

Begroting 2026

Programma/Omschrijving Programma 1 - Bedrijfsvoering Decembercirculaire 2024 - Extra gelden jeugd

232

Reserves Omgevingswet

81

Dekking kapitaallasten IKC

193

Totaal

506

97

Overzicht structurele toevoegingen en onttrekkingen reserves Programma

Omschrijving

Begroting 2026 Lasten

Bestuur en Dienstverlening

Baten

Reserve dekking afschrijvingslasten

55

Saldo Baten en Lasten

0

55

Structureel Saldo Begroting

Begroting

Begroting

Begroting

2026

2027

2028

2029

Totale lasten

75.643

76.135

78.049

78.931

Totale baten

-76.286

-77.025

-78.765

-80.968

-644

-890

-716

-2.038

Toevoegingen aan reserves

856

1.049

1.049

1.049

Onttrekkingen aan reserves

-1.016

-943

-935

-934

Saldo Mutaties Reserves

-159

107

115

116

Saldo na Bestemming

-803

-783

-602

-1.922

Incidentele Baten en Lasten

665

150

0

0

Structureel Begrotingssaldo

-138

-633

-602

-1.922

Saldo Baten en Lasten

98

Overzicht van baten en lasten per taakveld Programma Programma 1

Taakveld T01 T02 T04 T05 T061 T062 T064 T07 T08 T34 T52 T54 Totaal Programma 1 Programma 2 T03 T063 T11 T12 T21 T22 T23 T24 T31 T32 T33 T34 T57 T72 T73 T74 T75 T81 T82 T83 Totaal Programma 2 Programma 3 T42 T43 T51 T52 T53 T54 T55 T56 T57 T61 T62 T63 T64 T65 T71 T74 T692 T623 T621 T622 T660 T6711 T6712 T6714 T672 T672d T674b T674c T6751 T6752 T6762 T6763 T6791 T6792 T6812 T6811 T6821 Totaal Programma 3 Reserves T010 Totaal Reserves Eindtotaal

Taakveld omschrijving Bestuur Burgerzaken Overhead Treasury Ozb woningen Ozb niet-woningen Belastingen overig Algemene uitkeringen en overige uitkeringen gemeentefonds Overige baten en lasten Economische promotie Overige baten en lasten Historisch archief Beheer overige gebouwen en gronden Parkeerbelasting Crisisbeheersing en brandweer Openbare orde en veiligheid Verkeer en vervoer Parkeren Recreatieve havens Economische havens en waterwegen Economische ontwikkeling Fysieke bedrijfsinfrastructuur Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Economische promotie Openbaar groen en (openlucht) recreatie (ec) Openbaar groen en (openlucht) recreatie (vv) Riolering Afval Milieubeheer Begraafplaatsen en crematoria Ruimtelijke ordening Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) Wonen en bouwen Onderwijshuisvesting Onderwijsbeleid en leerlingzaken Sportbeleid en activering Sportaccommodaties Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Musea Cultureel erfgoed Media Openbaar groen en (openlucht) recreatie Samenkracht en burgerparticipatie Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Inkomensregelingen WSW en beschut werk Arbeidsparticipatie Volksgezondheid Milieubeheer Coördinatie en beleid Jeugd Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Integraal Toegang en eerstelijnsvoorzieningen WMO Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Jeugd Hulpmiddelen en diensten (Wmo)

Huishoudelijke hulp (Wmo) Begeleiding (Wmo) Overige maatwerkarrangementen (Wmo) Maatwerk dienstverlening 18Jeugdhulp zonder verblijf overig Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf Gesloten plaatsing Jeugdhulp ambulant lokaal Jeugdhulp ambulant regionaal Jeugdhulp met verblijf regionaal Jeugdhulp met verblijf landelijk PGB Wmo PGB Jeugd Maatschappelijke- en vrouwenopvang (Wmo) Beschermd wonen (Wmo) Jeugdbescherming Mutaties reserves

B2026 Lasten 1.770 463 11.286 56 183 41 264

Baten -437 -24 -545 -3.943 -3.961 -115 -50.165

0

B2027 Lasten 1.814 448 11.614 -44 187 42 270

99

-445 -24 -545 -4.054 -4.062 -118 -50.597

0 -1.096 -126

204 14.267 139 5 1.653 1.093 4.192 438 1.682 386 732 44 38 233 147 2.192 1.473 3.101 1.654 248 665 113 1.121 21.349 657 866 661 1.337 664 191 452 412 185 3.285 74 8.505 1.864 838 1.236 1 -501 0 2.394 1 5 792 21 0 6.320 0 517 10 9 124 6.464 1.414 112 71 249 0 168 628 40.027 856 856 76.499

Baten

-60.412 -654 -263 -119 -110 -1.092 -11 -14 -9

-2.301 -3.822 -41 -233 0 -503 -9.172 -15 -112 -191

-95 -34 -217 -5.904

-80

-55 0

0

0 -6.703 -1.016 -1.016 -77.302

B2028 Lasten 1.861 459 12.230 -44 191 43 277

-455 -25 -545 -4.170 -4.171 -121 -51.365

0 -1.121 -126

212 14.543 167 6 1.717 1.052 4.519 507 1.726 457 750 45 39 165 152 2.234 1.494 3.105 987 254 605 113 1.143 21.236 867 889 628 1.589 678 193 397 423 190 2.640 76 8.568 1.951 853 1.145 1 -516 0 2.409 2 6 799 21 0 6.524 0 529 10 9 105 6.722 1.414 112 71 249 0 172 632 40.356 1.049 1.049 77.185

Baten

-61.092 -670 -281 -122 -113 -1.118 -36 -15 -9

-2.331 -3.825 -41 -238 0 -516 -9.315 -16 0 -196

-97 -34 -138 -5.907

0

-205 -25

0

0 -6.618 -943 -943 -77.968

B2029 Lasten 1.903 470 12.086 -44 196 45 284

-464 -25 -545 -4.281 -4.277 -124 -53.187

0 -1.149 -126

220 15.237 176 6 1.780 1.078 4.718 518 1.755 500 770 46 40 170 157 2.276 1.514 3.109 1.017 260 612 116 1.168 21.787 711 893 629 2.072 692 196 405 433 195 2.325 78 8.586 1.977 869 1.146 1 -511 0 2.427 2 6 807 21 0 6.736 0 543 11 9 108 6.998 1.414 112 71 249 0 177 637 41.025 1.049 1.049 79.098

Baten

-62.126 -688 -282 -126 -116 -1.146 -61 -15 -9

-2.369 -3.829 -41 -245 0 -674 -9.602 -16 0 -251

-98 -35 -141 -5.911

0

-205 -50

-330

0 -7.037 -935 -935 -79.700

-1.175 -126 228 15.167 181 6 1.847 1.105 4.831 527 1.784 526 790 47 41 175 160 2.319 1.543 3.114 1.038 267 628 119 1.196 22.243 672 918 631 2.084 706 199 413 444 200 2.038 80 8.679 2.050 885 1.149 1 -508 0 2.444 3 6 816 21 0 6.956 0 559 11 9 110 7.276 1.414 112 71 249 0 181 642 41.521 1.049 1.049 79.980

-64.204 -705 -286 -130 -118 -1.173 -61 -15 -10

-2.404 -3.832 -41 -251 0 -688 -9.714 -16 0 -255

-100 -36 -143 -5.915

0

-205 -50

-330

0 -7.051 -934 -934 -81.902