Begroting 2024 Enkhuizen
Tekst van het document
Begroting 2024
Inhoudsopgave Inhoudsopgave .......................................................................................................................2 De begroting 2024 in één oogopslag ......................................................................................3 ...............................................................................................................................................3 Algemeen ...............................................................................................................................4 Kerngegevens.............................................................................................................4 Inleiding ......................................................................................................................5 Financiële samenvatting .............................................................................................6 Toelichting financiële consequenties ...........................................................................6 Leeswijzer...................................................................................................................8 Programmaplan ......................................................................................................................9 Programma Bestuur en Dienstverlening
....................................................................10 Programma Ruimte ...................................................................................................20 Programma Samenleving..........................................................................................32 Paragrafen ...........................................................................................................................41 Lokale heffingen .......................................................................................................42 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ...............................................................50 Onderhoud kapitaalgoederen ....................................................................................58 Financiering ..............................................................................................................63 Bedrijfsvoering ..........................................................................................................68 Verbonden partijen....................................................................................................71 Grondbeleid ..............................................................................................................86 Wet Open Overheid (WOO) ......................................................................................87
Financiën..............................................................................................................................88 Overzicht van baten en lasten ..............................................................................................88 Algemeen financieel beeld ...................................................................................................93 Meerjarenraming en toelichting ..........................................................................................102 Bijlagen ..............................................................................................................................108 Subsidieprogramma ................................................................................................109 Bijlage cliëntgebonden kosten ................................................................................111
Gemeente Enkhuizen
2
Begroting 2024
De begroting 2024 in één oogopslag
Gemeente Enkhuizen
3
Begroting 2024
Algemeen Kerngegevens 2024
Kerngegevens prognose
Sociale structuur Aantal inwoners waarvan: van 0 t/m 17 jaar van 18 t/m 74 jaar 75 jaar en ouder
18.885 3.531 13.412 1.942
Aantal leerlingen - leerlingen basisonderwijs - leerlingen voortgezet onderwijs
1.540 1.000
Sociaal domein Eenpersoonshuishoudens Huishoudens met laag inkomen Cliënten Participatiewet Inwoners met een laag opleidingsniveau Inwoners met een migratieachtergrond
3.474 1.902 281 4.120 1.496
Fysieke structuur Aantal woonruimten Aantal bedrijven
Gemeente Enkhuizen
9.022 2.445
4
Begroting 2024
Inleiding Hierbij bied ik u, namens het College van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Enkhuizen, de begroting aan voor het kalenderjaar 2024. Met deze begroting, waarvan de cijfermatige basis reeds via de Kadernota 2024-2027 aan uw raad kenbaar is gemaakt, brengen we u op de hoogte van de opgave waar onze gemeente voor staat om de balans tussen inkomsten en uitgaven voor 2024 in evenwicht te brengen. Zoals u kunt zien kent de begroting voor 2024 op dit moment rode cijfers. Uw college stond de afgelopen maanden voor de opgave te komen met voorstellen om de begroting 2024 sluitend te maken. Deze voorstellen treft u aan in de eerste begrotingswijziging 2024, verwoord in het raadsvoorstel ‘Ombuigingen 2024 en Septembercirculaire 2023’. Het college ziet op dit moment voldoende mogelijkheden om de jaren 2024 en 2025 met positieve cijfers af te kunnen sluiten. Voor 2026 en 2027 wordt dat erg lastig. Het Rijk is er nog niet van doordrongen dat zij de gemeenten voor deze jaren structureel financieel tegemoet moet komen. Dat laatste is niet nieuw – al enige tijd pleiten de gemeenten er bij het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties voor ons financiële zekerheid te bieden. Het congres van de Vereniging Nederlandse Gemeenten heeft op 14 juni jl.
in Groningen in overgrote meerderheid een resolutie aangenomen waarin het VNG-bestuur is opgeroepen om zich tot het uiterste in te spannen om voldoende financiële middelen vrij te maken om de te verwachte tekorten van de gemeenten op een redelijke manier te compenseren. Daarbij zitten gemeenten niet te wachten op incidentele, maar op significante en structurele verhoging van de Algemene Uitkering (Gemeentefonds). Het overleg met het ministerie heeft tot op heden zeer weinig concreets opgeleverd. Onlangs heeft de VNG haar leden opgeroepen om via de meerjarenbegroting 2024-2027 te laten zien welke structurele tekorten er zullen gaan optreden en deze meerjarenbegroting dan ook als zodanig aan de toezichthouder voor te leggen. Het College van B&W van de gemeente Enkhuizen heeft gemeend aan deze oproep te moeten voldoen, ook om tastbaar en inzichtelijk te maken wat de financiële problemen zullen zijn. We bevinden ons ook nu in lastige tijden. De jaren van post-corona hebben een enorme inflatie laten zien – snel stijgende prijzen voor diensten en producten, snel gestegen en nog stijgende loonkosten voor personeel. Vanuit het Rijk is slechts een deel van deze inflatie gecompenseerd. Ook dit heeft de financiële situatie van de gemeente onder druk gezet.
Het is op dit moment helaas niet duidelijk in hoeverre er via de Algemene Uitkering nog nadere compensatie zal plaatsvinden; de Septembercirculaire laat geen toereikende tegemoetkoming zien. De Begroting 2024 is tot stand gekomen dankzij de inzet van velen. Speciaal woord van dank spreek ik uit in de richting van de financieel adviseurs van de gemeente Enkhuizen. Het valt niet altijd mee om in deze financieel lastige, onzekere tijden het begrotingsverhaal scherp te houden en te blijven koersen in de richting van een positief resultaat.
Wim Hoogervorst wethouder financiën van de gemeente Enkhuizen
Gemeente Enkhuizen
5
Begroting 2024
Financiële samenvatting Op 11 juli 2023 heeft uw raad de Kadernota 2024-2027 vastgesteld. De financiële gevolgen van deze Kadernota, van de raadsbrief "Meicirculaire 2023 en Jeugdhulp WMO" van 14 juni 2023 en van autonome mutaties die na het opmaken van de Kadernota 2024-2027 bekend zijn geworden zijn verwerkt in deze begroting en meerjarenraming en dat resulteert in het volgende financiële totaalbeeld:
Ruimte na de raad van 27 juni 2023 Kadernota 2024-2027: Voorjaarsnota CUP Overig nieuw beleid vrijval stelpost indexatie SED Indexatie ruimte na de Kadernota Raadsbrief Meicirculaire 2023 en Inkoop Jeugd-Wmo: * Meicirculaire 2023 * Inkoop Jeugd en Wmo nieuw: autonome mutaties begroting 2024 nieuw: kapitaallasten onderwijshuisvesting nieuw: invoering betaald parkeren begrotingstotaal
2024 282
2025 1.970
2026 452
2027 -139
-970 -105 -316 306 -584 -1.387
-1.193 -30 -306 458 -672 227
-1.647 -30 -207 610 -760 -1.582
-2.112 -30 -207 610 -848 -2.726
153 -302 179
265 -302 140
-1.357
pm 330
-418 -302 98 -366 pm -2.569
730 -302 144 -727 pm -2.881
Toelichting financiële consequenties Ruimte na de raad van 27 juni 2023: De 'startruimte' voor de Begroting 2024 is de financiële ruimte na de raad van 27 juni 2023. In de volgende drie regels zijn de financiële gevolgen opgenomen van de verschillende onderdelen van de kadernota 2024-2027: De Voorjaarsnota 2023 (inclusief bijdragen SED), de financiële gevolgen van het CUP voor de jaren 2024-2025 en het overige nieuw beleid. Vrijval stelpost indexatie SED: In de Voorjaarsnota 2022 is deze stelpost opgenomen ter dekking van eventuele bijstellingen van de SED Begrotingen als gevolg van indexatie. Nu alle indexatiegevolgen bij de SED Organisatie zijn opgenomen in deze stukken kan deze stelpost vrijvallen. Indexatie: Voor indexatie is -conform de uitgangspunten daarvoor in de Kadernota 2024-2027aangesloten bij de indexatie zoals door het Rijk opgenomen in de Meicirculaire 2023. Voor de jaren 2024 t/m 2026 is in de meerjarenraming van Enkhuizen reeds 1,4% cumulatief gehanteerd. Gemeente Enkhuizen
6
Begroting 2024
Voor dienstjaar 2024 wordt nu 3,9% gehanteerd (+ 2,5% is ca. € 336.000 structureel) en voor 2025 t/m 2027 wordt nu 1,6% per jaar gehanteerd (+ 0,2 % is cumulatief ca. € 27.000 per jaar). Voor indexatie op bijdragen aan GR-en en subsidies blijft het uitgangspunt van de regietafel NHN gehanteerd: 7,1% in 2024 en 3,5% over 2025, 2026 en 2027. Daar in de meerjarenraming reeds 2,3% is toegepast ramen we in 2024 structureel € 248.000 bij en voor 2025 t/m 2027 cumulatief € 61.000 per jaar. Meicirculaire 2023: In de raadsbrief van 14 juni 2023 zijn financiële gevolgen van de Meicirculaire 2023 toegelicht, evenals de gevolgen van indexatie op de inkoop van Jeugdhulp en WMO. Autonome mutaties: Deze worden in het raadsvoorstel-aanbiedingsbrief bij de Begroting 2024 uitgebreid toegelicht. Kapitaallasten Onderwijshuisvesting: Conform hetgeen in de raadsbrief van 3 oktober jl. is aangekondigd hebben we -vooruitlopend op besluitvorming- de 'voorlopige' kapitaallasten inzake onderwijshuisvesting al in de meerjarenraming opgenomen. Vanaf 2025 is -als reminder- de invoering van het betaald parkeren p.m.-post opgenomen.
Begrotingstotaal: Een voorwaarde voor repressief toezicht (toezicht achteraf) door de financieel toezichthouder (provincie Noord Holland) is een sluitende begroting in het dienstjaar (2024) of -als dat niet het geval is- een sluitende begroting in het laatste jaar van de meerjarenraming (2027). Beide dienstjaren zijn in deze begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027 niet sluitend. In de begrotingsraad wordt een 'palet' van maatregelen aangeboden om het dienstjaar 2024 materieel en reëel sluitend te maken en de begroting 2024 conform te wijzigen, zodat aan de provincie Noord Holland een sluitende begroting 2024 kan worden aangeboden.
Gemeente Enkhuizen
7
Begroting 2024
Leeswijzer De begroting bestaat uit het programmaplan, de paragrafen en de financiële begroting. Het programmaplan In het programmaplan wordt voor ieder programma (samenhangend geheel van activiteiten) beschreven wat we willen bereiken, wat we daarvoor gaan doen en wat het gaat kosten. Per programma zijn de verschillen tussen begroting 2024 en begroting 2023 geanalyseerd. Onder het kopje 'Met wie hebben we samengewerkt' worden de gemeenschappelijke regelingen en deelnemingen genoemd met wie we in 2024 samenwerken. Een nadere toelichting op de GR-en treft u aan in de paragraaf Verbonden partijen. Het programmaplan 2024 kent de volgende indeling: 1 Bestuur en dienstverlening 2 Ruimte 3 samenleving
De paragrafen In afzonderlijke paragrafen worden de beleidslijnen vastgelegd met betrekking tot relevante beheersmatige aspecten, alsmede tot de lokale heffingen. De financiële begroting Dit onderdeel bestaat uit het overzicht van baten en lasten en de toelichting, de uiteenzetting van de financiële positie en de toelichting en het overzicht met de geraamde baten en lasten per taakveld. De bedragen in de begroting zijn meestal weergegeven per € 1.000.
Gemeente Enkhuizen
8
Begroting 2024
Programmaplan
Gemeente Enkhuizen
9
Begroting 2024
Programma Bestuur en Dienstverlening Inleiding Het versterken van de relatie met inwoners vormt de basis voor (betere) besluitvorming. Het is onze wens om het contact met de inwoners te versterken. Inwoners worden daarmee vaker geraadpleegd dan alleen bij de gemeenteraadsverkiezingen. Inwoners, ondernemers en organisaties denken mee en hebben een stem in plannen en besluitvorming.
Wat willen we bereiken en wat gaan we er voor doen Hieronder geven we inzicht in de doelen die we willen halen. Per doelstelling geven we aan wat we daarvoor gaan doen in 2024. De volgende ambities zijn opgenomen in het College Uitvoerings Programma (CUP): Bestuur en ondersteuning Ambitie Wat willen we bereiken?
Wat gaan we ervoor doen?
In Enkhuizen hebben bestuur, inwoners en bedrijven vertrouwen in elkaar en weten elkaar te vinden. Bestuurders zijn zichtbaar en aanspreekbaar. Besluitvorming is openbaar. Communicatie en verslaglegging vanuit de gemeenteraad wordt geoptimaliseerd voor de inwoners en ondernemers. • We zijn zichtbaar en aanspreekbaar door: o een vast wekelijks inloopspreekuur bij de wethouders te houden; o aan iedere wethouder een “eigen wijk” toe te wijzen en dit op 1 juli van elk jaar te rouleren. • We maken besluitvorming altijd openbaar, tenzij er wettelijke uitzonderingsgevallen van toepassing zijn. • We handelen bezwaren en klachten af door herinvoering van een externe bezwarencommissie. • de griffie zorgt voor een toegankelijk en goed ingericht raadsinformatiesysteem dat openstaat voor iedereen.
Bestuur en ondersteuning (Inwonersparticipatie) Ambitie In Enkhuizen praten inwoners mee over belangrijke besluiten. Wat willen we bereiken? • Inwoners, ondernemers en organisaties participeren actief mee. • We laten inwoners, ondernemers en organisaties meedenken en een stem hebben in plannen en besluitvorming. • Het is voor inwoners, ondernemers en organisaties aan de voorkant duidelijk hoe en tot welk niveau er sprake is en/of kan zijn van participatie. Wat gaan we ervoor doen? • We laten inwoners, ondernemers en organisaties meedenken en een stem hebben in plannen en besluitvorming.
Gemeente Enkhuizen
10
Begroting 2024
• Wij willen één wijze van SED-participatie op basis van Manifest Burgerparticipatie • We zijn voor inwoners, ondernemers en organisaties aan de voorkant duidelijk hoe en tot welk niveau er sprake is en/of kan zijn van participatie. Het Manifest Burgerparticipatie gebruiken we hierbij als leidraad. • We betrekken jongeren bij de politiek door vanaf mei 2023 samen te werken met de jongerenadviesraad SED Gemeenten (JAR SED) • Wij betrekken participatie bij de werkgroep bestuurlijke vernieuwing en nemen hierbij ook de referendumverordening mee. • Uitbreiding van inwonersparticipatie met bijvoorbeeld wijkbudgetten. • We ontwikkelen de werkgroep Inwoners-participatie door en gaan deze mogelijk intensiveren.
Publiekszaken (Dienstverlening) Ambitie Wij zijn een professionele organisatie met oog voor de behoeften en vragen van inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners. Wat willen we bereiken? Een goede, klantvriendelijke dienstverlening aan onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners. We gaan er vanuit dat het kan en leggen het duidelijk uit wanneer en waarom iets niet kan. Inwoners en ondernemers kunnen rekenen op klantvriendelijke en bereikbare medewerkers. Wat gaan we ervoor doen? • Wij ontwikkelen onze dienstverleningsvisie organisatie breed verder en stellen hiervoor een uitvoeringsplan op • Het uitvoeringsplan dat in 2023 wordt opgesteld, leidt in 2024 en 2025 tot verbeteracties.
Regionale samenwerking Ambitie Wat willen we bereiken? Wat gaan we ervoor doen?
Gemeente Enkhuizen
Regionale samenwerking draagt bij aan onze bestuurskracht. De gemeente Enkhuizen neemt een sterke positie in de regio in. Wij nemen onze verantwoordelijkheid en worden vertegenwoordigd in de regionale samenwerkingsverbanden, zoals het Pact van Westfriesland.
11
Begroting 2024
Overhead Ambitie
Wat willen we bereiken? Wat gaan we ervoor doen?
De gemeente Enkhuizen is een professionele gemeente die is uitgerust om de hedendaagse vraagstukken op te kunnen pakken. Een solide SED organisatie. • Er wordt een toekomstvisie ontwikkeld (zowel ambtelijk als bestuurlijk) over de SED • We staan achter de doorontwikkeling van de SED organisatie en daarom zijn we bereid daarin te investeren. • In afwachting van de lopende procedure werken we toe naar een besluit over de kostenverdeling binnen de SED organisatie. • Ondanks de verschillen van inzicht over de kostenverdeling van de organisatie werken wij aan een goede verhouding met Stede Broec en Drechterland, omdat dit belangrijk is voor Enkhuizen.
Overzicht algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien Onder dit hoofdstuk vallen de baten en lasten die samenhangen met: • lokale heffingen (OZB), bestedingen niet gebonden; • algemene uitkering; • dividenden; • nutsbedrijven; • financiering • onvoorzien In onderstaand overzicht wordt weergegeven dekkingsmiddelen in 2024 is opgebouwd:
hoe
het
bedrag
voor
algemene
Algemene dekkingsmiddelen Begroting 2024 Lokale heffingen Algemene Uitkeringen Dividenden Nutsbedrijven Saldo Financieringsfunctie Overige baten/lasten Onvoorzien
6.767 43.452 394 55 0 99 -27
Totaal Algemene dekkingsmiddelen
50.740
Gemeente Enkhuizen
12
Begroting 2024
Lokale heffingen Lokale heffingen bestaan uit gebonden en niet gebonden heffingen. Gebonden heffingen zijn niet vrij aanwendbaar en mogen maximaal kostendekkend worden geheven, zoals de afvalstoffenheffing en rioolheffing. Deze heffingen worden verantwoord op het programma waar ook de kosten worden gemaakt. De niet gebonden heffingen zijn Onroerende Zaak Belasting (OZB), toeristenbelasting, forensenbelasting, vermakelijkhedenretributie en precariobelasting. Deze belastingen zijn vrij aanwendbaar. Daarbij wordt opgemerkt dat in de OZB niet-woningen een component is opgenomen waaruit het ondernemersfonds wordt gevoed. Ook de baten inzake dwanginvordering worden in deze post meegenomen. Het bedrag aan lokale heffingen in het overzicht hierboven is de netto verantwoording van de opbrengst (baten minus lasten). Dit wijkt af van de tabel in de paragraaf lokale heffingen waar alleen de baten zijn verantwoord. In de OZB is een indexatie van 3,9% opgenomen. Daarnaast is er een verhoging van de OZB met 3%. Dit heeft te maken met de ombuigingen waarbij de OZB in 2023 conform het amendement Van Galen in plaats van 8% met 5% is verhoogd. De resterende 3% is toen doorgeschoven naar 2024 en wordt nu in 2024 geheven boven de indexatie van 3,9%. Bij de gebonden heffingen is een indexatie van 3,9% per jaar toegepast, zoals opgenomen in de uitgangspunten in de Kadernota 2024-2027.
Algemene uitkering In de begroting 2024 is een bedrag van € 43.452.000 opgenomen voor de algemene uitkering. De algemene uitkering in deze begroting is gebaseerd op de Meicirculaire 2023 en een bijraming van € 164.000 op basis van Specificatie 5 van september 2023. Ten opzichte van de raming Algemene Uitkering 2024 in de meerjarenraming bij de begroting 2023 is sprake van een toename van de algemene uitkering met afgerond € 1,9 miljoen. Deze toename betreft in hoofdlijnen de volgende onderdelen: • Middelen inzake Jeugdzorg (raadsbrief van 24 januari 2023) van ruim € 1,1 miljoen; • Indexatie 2024 in de Meicirculaire 2023 van € 512.000; • Structurele bijstelling voor dienstjaar 2022 in de Meicirculaire 2023 van € 141.000 • Een bijraming van € 164.000 op basis van specificatie 5 van september 2023. In de raadsbrief van 15 juni jl. (inzake de Meicirculaire 2023) bent u hierover reeds geïnformeerd.
Stelpost BTW compensatiefonds (BCF) Het Btw-CompensatieFonds (BCF) is ingevoerd in 2003. Gemeenten kunnen (een groot deel van) hun BTW kosten declareren bij het Btw-compensatiefonds. Doel van deze maatregel is o.a. om het inbesteden (geen BTW) en uitbesteden (wel BTW) bij gemeenten budgettair gelijk te schakelen. Het BCF wordt gevoed vanuit het gemeentefonds: wat door gemeenten wordt gedeclareerd bij het BCF wordt door het Rijk gekort in het Gemeentefonds en werkt dus door in de algemene uitkering.
Gemeente Enkhuizen
13
Begroting 2024
Op basis van declaraties uit het verleden wordt de onttrekking uit het gemeentefonds geraamd en achteraf afgerekend. Op basis van recente afrekeningen houden we rekening met een toevoeging aan de algemene uitkering van ca. € 100.000. Beleid in Enkhuizen is dit pas bij te ramen als deze toevoeging ook werkelijk in de circulaires of specificaties wordt gerealiseerd.
Dividend Boekwaarde
Begrote inkomsten
7.000
geen
130.650 aandelen BNG
296.000
294.000
124.198 aandelen Alliander
66.000
100.000
30 aandelen HVC - Afvalbeheer Westfriesland
1.000
nnb
810 aandelen Ontwikkelingsbedrijf Noord-Holland Noord
1.000
geen
163 Aandelen Stadsherstel
Nutsbedrijven
Begrote inkomsten
Garantstelling HVC
55.000
Financiering De Gemeente Enkhuizen heeft per 1 januari 2024 voor een bedrag van € 51.217.000 aan langlopende financiering aangetrokken, waarvan € 5.339.000 in het jaar wordt afgelost. In de loop van het jaar wordt rekening gehouden met het aantrekken van langlopende financiering voor een bedrag van 7.500.000 tegen een rentepercentage van 4%, zodat het bedrag aan langlopende financiering per 31-12-2024 uitkomt op € 53.378.000. De hiermee gepaard gaande rentelasten voor 2024 zijn begroot op € 1.069.000. Wat niet wordt gefinancierd met langlopende leningen, wordt betaald met kortlopende leningen en rekening-courant krediet. De rentelasten van deze kortlopende financieringen bedragen € 109.000. In onze gemeente hanteren wij het systeem van ‘totaalfinanciering’, dat wil zeggen dat niet per investering geld wordt aangetrokken, maar leningen worden afgesloten op basis van de totale financieringsbehoefte. De totale netto financieringslasten worden via het renteomslagpercentage aan de producten toegerekend op basis van de investeringen voor die producten. Overeenkomstig de aanbeveling van de commissie BBV wordt er in de begroting geen rekening gehouden met een rentevergoeding over het eigen vermogen.
Overhead Overhead moet centraal begroot en verantwoord worden in de begroting en jaarstukken. Onder overhead wordt verstaan het geheel van functies gericht op sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primair proces. Voorbeelden daarvan zijn: leidinggevenden primaire proces, communicatie, juridische zaken, bestuurszaken, bestuursondersteuning, facilitaire zaken, ICT, huisvesting en financiën, toezicht en controle op de eigen organisatie. Het uitgangspunt is dat kosten zoveel mogelijk direct worden toegerekend aan de betreffende taakvelden/activiteiten. In het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) worden baten en lasten van overhead niet onder de afzonderlijke beleidsprogramma's geregistreerd, maar centraal onder een afzonderlijk taakveld. In het overzicht op de volgende bladzijde wordt weergegeven hoe het bedrag voor overhead in 2024 is opgebouwd: Gemeente Enkhuizen
14
Begroting 2024
Overhead Lasten 6.901 281 1.109 152 107 34 278
Baten
Overhead SED Huisvesting ICT DeSom Ondersteuning organisatie Communicatie Juridische Zaken Algemene kosten bedrijfsvoering
Totaal Overhead
8.862
-950
-31 -916
-3
Analyse verschillen Bijdrage SED Organisatie In dit onderdeel worden de verschillen tussen bijgestelde begroting 2023 en primitieve begroting 2024 toegelicht. Daarnaast worden verschillen tussen de bijgestelde raming 2023 en de raming 2024 per programma weergegeven. In de verschillenanalyse per programma in het programmaplan wordt daarom verwezen naar deze paragraaf. (bedragen x € 1.000) De raming van de bijdrage SED 2024 bedraagt De raming in de bijgestelde begroting 2023 (incl. VJN 2023 SED) bedraagt Verschil
16.347 14.747 1.600
De toename van de bijdrage 2024 ten opzichte van 2023 wordt veroorzaakt door de toename van lasten in de begroting 2024 van de SED Organisatie. Verschillen per programma BGR 2024 BGR 2023 7.345 6.717 5.512 4.977 3.490 3.053 16.347 14.747
1 Bestuur en dienstverlening 2 Ruimte 3 Samenleving Totaal
Verschil 628 535 437 1.600
Vennootschapsbelasting Voor het jaar 2024 wordt rekening gehouden met een nihil last. Met een deel van de activiteiten wordt geen onderneming gedreven doordat niet wordt voldaan aan één of meerdere ondernemingscriteria. Met de grondexploitaties wordt wel een onderneming gedreven. De VPB-last van resultaten uit de grondexploitaties wordt bij de jaarrekening berekend. Het verschuldigde bedrag zal naar verwachting nihil zijn en zal niet leiden tot een materiële last voor de gemeente.
Gemeente Enkhuizen
15
Begroting 2024
Onvoorzien De post onvoorzien wordt in de begroting opgenomen voor uitgaven waarmee tijdens het opmaken van de begroting (in de zomer) geen rekening kon worden gehouden. Hiervoor wordt jaarlijks een bedrag van € 27.000 opgenomen.
Indicatoren Verplichte indicatoren Naam indicator Formatie
Eenheid Fte per 1.000 inwoners
Bron Eigen begroting
Meest recent 2024: 0,38
Bezetting Apparaatskosten
Fte per 1.000 inwoners Kosten per inwoner
Eigen begroting Eigen begroting
2024: 0,38 *
Externe inhuur
Kosten als % van totale loonsom + totale kosten extern
Eigen begroting
*
Overhead
% van totale lasten
Eigen begroting
2024: 11,6%
* De loonsom van het personeel is ondergebracht bij een gemeenschappelijke regeling waardoor een zuivere berekening niet te maken is
Met wie werken we samen Voor het programma Bestuur en dienstverlening werken we samen met de volgende verbonden partijen: • SED organisatie, • Shared Service Centrum DeSom, • Westfries Archief, • Ondersteuning bestuurlijke samenwerking West-Friesland (OBS), • Alliander NV en • NV Bank Nederlandsche gemeenten (BNG). Deze verbonden partijen worden verder toegelicht in de paragraaf Verbonden partijen.
Wat mag het kosten Werkelijk 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Totaal lasten
9.672
11.251
11.710
Totaal baten
- 49.001
- 49.150
- 52.404
Saldo van baten en lasten
- 39.329
- 37.899
- 40.694
Toevoeging aan reserves
477
0
0
Onttrekking aan reserves
-.3.148
- 2.084
- 59
Resultaat
- 42.000
- 39.983
- 40.753
Toelichting op afwijkingen (baten en lasten) Gemeente Enkhuizen
16
Begroting 2024
Toelichting afwijkingen B2024 t.o.v. B2023 (>€ 20.000)
Bedrag
V/N
Lasten: Bijdrage SED
-628 N
Bijdrage SED vrijval stelpost wijziging verdeelsleutel
196 V
Burgerzaken Adrescontrole
-25 N
Burgerzaken Afdracht leges reisdocumenten
-37 N
Verkiezingen
29 V
CUP 2022-2023 Bestuursopdracht voor aanpak wijkvisies
40 V
CUP 2022-2023 Ontwikkeling dienstverleningsvisie
50 V
Bijdrage DeSom Kosten beveiliging
-240 N
Juridische zaken
15 V
Overige verschillen
71 V
70 V
Totaal lasten:
-459 N
Baten: Burgerzaken: reisdocumenten
89 V
Bijdrage DeSom
91 V
Dividend
-32 N
OZB woningen
185 V
OZB niet-woningen eigenaren
125 V
OZB niet-woningen gebruikers
89 V
Algemene uitkering
2.664 V
Overige verschillen
43 V
Totaal baten
3.254 V
Totaal verschil
2.795
V
Lasten Bijdrage SED (€ 432.000 nadeel) Een toelichting op het verschil in de bijdrage SED 2023-204 is te vinden in het programma Bestuur en Dienstverlening onder het kopje Overhead.
Gemeente Enkhuizen
17
Begroting 2024
Burgerzaken adrescontrole (€ 25.000 nadeel) De Landelijke Aanpak Adreskwaliteit (LAA) selecteert signalen van onjuiste adresregistratie en levert deze aan gemeenten voor adresonderzoek. Adresonderzoek is een belangrijke voorwaarde om ondermijning tegen te gaan en draagt bij aan een veilige samenleving. De LAA heeft in 2023 een wettelijke inbedding gekregen en is geen autonome keuze meer. Deze taak is nu niet goed geborgd binnen de organisatie. Voor de uitvoering van de LAA (bij Publiekszaken) is 1 fte (€ 75.000) nodig. Burgerzaken afdracht leges reisdocumenten (€ 37.000 nadeel) Het aantal reisdocumenten in de applicatie kostendekkendheid is een prognose voor 2024. In maart 2014 is de geldigheidsduur van een reisdocument verlengd naar 10 jaar. De afgelopen jaren hebben te maken gehad met een daling van het aantal aanvragen reisdocumenten. De 10-jaars cyclus van de geldigheid van een reisdocument komt in 2024 ten einde. Dit gaat meer aanvragen geven. De prognose 2024 is daar op gebaseerd (zie ook baten). Verkiezingen (€ 29.000 voordeel) Omdat er in 2023 dubbele verkiezingen zijn geweest zijn de uitgaven in 2023 hoger dan in 2024. CUP 2022-2023 Bestuursopdracht voor aanpak wijkvisies (€ 40.000 voordeel) Betrof incidenteel geld in 2023 t.b.v. de aanpak wijkvisies voor begrotingsjaar 2023.
CUP 2022-2023 Ontwikkeling dienstverleningsvisie (€ 50.000 voordeel) Betrof incidenteel geld in 2023 t.b.v. de ontwikkeling dienstverleningsvisie voor begrotingsjaar 2023. Bijdrage DeSom (€ 240.000 nadeel) Verhoging bijdrage GR De Som als gevolg van de begroting 2024 DeSom en de Voorjaarsnota 2023 DeSom. Kosten beveiliging (€ 70.000 voordeel) Vanwege het opheffen van de Corona maatregelen kwam er ook een einde aan de beveiliging ten behoeve van het naleven van de Corona maatregelingen. Juridische zaken (€ 15.000 voordeel) In 2023 was er sprake van een budgetoverheveling uit begrotingsjaar 2022. Baten Burgerzaken reisdocumenten (€ 89.000 voordeel) Er worden meer aanvragen verwacht, zie onder lasten afdracht leges reisdocumenten Bijdrage DeSom (€ 91.000 voordeel) Verhoging bijdrage GR De Som leidt ook tot een verhoging van de doorbelasting aan de SED. Dividend (€ 32.000 nadeel) In 2023 keerde de BNG € € 327.000 dividend uit. Dit was € 32.000 hoger als de structurele raming. Gemeente Enkhuizen
18
Begroting 2024
OZB woningen (€ 185.000 voordeel) De stijging komt enerzijds voort uit de reguliere indexering van de opbrengst met het prijsindexcijfer zoals opgenomen in de Meicirculaire (3,9%). Daarnaast is er een verhoging van 3% als gevolg van de ombuigingen 2020-2023. OZB niet-woningen(€ 214.000 voordeel) Conform toelichting OZB woningen. Algemene uitkering (€ 2.664.000 voordeel) Deze toename betreft in hoofdlijnen de volgende onderdelen: • Een toename in de AU 2024 ten opzichte van 2023 van ca. € 0,75 miljoen; • Middelen inzake Jeugdzorg (raadsbrief van 24 januari 2023) van ruim € 1,1 miljoen; • Indexatie 2024 in de Meicirculaire 2023 van € 512.000; • Structurele bijstelling voor dienstjaar 2022 in de Meicirculaire 2023 van € 141.000 • Een bijraming van € 164.000 op basis van specificatie 5 van september 2023.
Gemeente Enkhuizen
19
Begroting 2024
Programma Ruimte Het programma Ruimte gaat over nieuwe uitdagingen en over het beheer en ontwikkeling van de bestaande openbare ruimte. Enkhuizen is een stad waar het prettig wonen is maar ook ruimte moet zijn voor economische bloei en duurzame ontwikkeling. Dat betekent dat we verschillende uitdagingen zo veel mogelijk gecombineerd oppakken. Daarbij sluiten we aan bij de budgetten en opgaven die we vanuit het Rijk krijgen, zoals de implementatie van de Omgevingswet en de uitvoering van klimaattaken. Daarnaast zijn er onderwerpen die onze gemeentegrenzen overschrijden en waar we samenwerken met onze buurgemeenten in de regio. Een belangrijke speerpunt is een gezonde, evenwichtige woningmarkt met passende woningen voor onze huidige en toekomstige inwoners. De realisatie van nieuwe woningen, permanent of flexibel is daarom een prioriteit. Maar daarnaast zetten we ons in voor een bredere kwaliteit van de leefomgeving. Een vitale binnenstad bijvoorbeeld ontstaat niet alleen door bloeiend ondernemerschap en mooie woningen. Zaken als goed beheer van de openbare ruimte, verkeer, veiligheid, behoud van erfgoed en cultuurhistorie en toeristisch promotie dragen daar in samenhang aan bij. Met name het verbeteren van verkeer en parkeren in de binnenstad is voor 2024 een speerpunt. Voor het goed functioneren van onze lokale maatschappij is het essentieel dat we ondermijning bestrijden.
Bij alle ontwikkelingen vormen de doelen die we hebben met betrekking tot duurzaamheid en klimaat een rode draad. De opgaven waar we als gemeente voor staan zijn niet in één jaar te realiseren en vragen tijd. Daarbij zijn we als gemeente ook afhankelijk van externe factoren. De stand van de economie en beschikbare middelen die we van het Rijk hebben bepalen steeds meer wat we als gemeente kunnen doen. De bouw- en woningmarkt is daarnaast mede bepalend voor het tempo waarin marktpartijen kunnen en willen ontwikkelen. In dit programma geven wij daarom op verschillende onderwerpen aan wat we in 2024 met de beschikbare middelen gaan doen en wat daar het verwachte resultaat van is. Het gaat dan om de onderwerpen: • Ruimtelijke ontwikkeling • Openbare ruimte • Veiligheid • Economie • Duurzaamheid en Milieu
Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen Hieronder geven we inzicht in de doelen die we willen halen. Per doelstelling geven we aan wat we daarvoor gaan doen in 2024: Veiligheid Ambitie
Gemeente Enkhuizen
Een leefbaar en veilig Enkhuizen is voor iedereen prettig om te wonen.
20
Begroting 2024
Veiligheid Wat willen we bereiken?
Wat gaan we ervoor doen?
Wij willen dat alle inwoners, ondernemers en bezoekers veilig en overlastvrij kunnen leven in onze gemeente. •
•
•
•
•
Veiligheid Ambitie
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we ervoor doen?
Gemeente Enkhuizen
Om veilige woon- en leefomgevingen in onze gemeente te borgen gaan wij, in samenwerking met inwoners, ondernemers, woningcorporaties en (keten)partners, proberen overlast zo veel mogelijk te voorkomen en/of beperken en waar nodig overlast gevende situaties te verbeteren. Tevens gaan we, in samenwerking met de inwoners en zorg- en veiligheidspartners, proberen meer hulp te bieden bij onzichtbare veiligheidsvraagstukken. Zoals bij jeugdproblematieken, wapenbezit onder jongeren, huiselijk geweld of nazorg exgedetineerde. Verder willen wij de inwoners en ondernemers weerbaarder maken tegen cybercrime en gedigitaliseerde criminaliteit. Op het gebied van ondermijning gaan we preventief de bestuurlijke, ambtelijke en maatschappelijke weerbaarheid vergroten en zullen we repressief alle middelen en bestuurlijke instrumenten inzetten om ondermijnende activiteiten tegen te gaan. Ook gaan inzetten op de verdere professionalisering van toezicht en handhaving, gaan we het team uitbreiden met één BOA domein 2 en gaan we zichtbare aanwezigheid van BOA’s en toezichthouders vergroten.
Als gemeente willen wij een sterk signaal afgeven door aanhoudende overlast, ondermijnende activiteiten, geweld of (jeugd)criminaliteit terug te dringen. De veiligheidsgevoelens binnen de gemeente nog meer te verbeteren door ergernissen sneller en gerichter aan te pakken. •
Opstellen en implementeren van beleid voor de bestuurlijke boete.
21
Begroting 2024
Horeca- en Evenementen Ambitie
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we ervoor doen?
Als gemeente willen wij ons blijven inzetten voor een gastvrij Enkhuizen. We willen duidelijkheid bieden aan de horeca, ondernemers en organisatoren wat zij wel of niet mogen qua (winter)terrassen en evenementen. • •
Openbare ruimte Ambitie Wat willen we bereiken?
Wat gaan we ervoor doen?
Gemeente Enkhuizen
Opstellen en implementeren van een nieuw terrassenbeleid. Opstellen en implementeren van een nieuw evenementenbeleid, met een onderzoek naar de mogelijkheid voor meer jaren vergunningen.
In Enkhuizen sluit de parkeer- en verkeerssituatie aan op de behoefte van inwoners, ondernemers en bezoeker Verbeteren van de parkeer- en verkeerssituatie om zodoende meer ruimte te bieden voor betere leefbaarheid en het historisch karakter van de stad • We geven uitvoering aan het meerjaren onderhoudsplan met extra aandacht voor het verbeteren van het groen onderhoud. Tijdens het groenonderhoud wordt de biodiversiteit versterkt door middel van beheermaatregelen(snoeien) en het inzaaien van meerjarige kruidenmengsels. In 2023 is het budget met € 18.000 (=2%) verhoogd ten behoeve van het verbeteren van het groenonderhoud én het verhogen van de biodiversiteit. • We ontwikkelen een integraal verkeersplan en circulatieplan. (2025-2034) • We verkennen de toegang en ontsluiting REZ • We verbeteren de routes en verbindingen van (buurt) bussen • In overleg met en in afstemming met ondernemers onderzoeken we de kansen en mogelijkheden voor parkeervoorzieningen • We verbeteren het onderhoud aan openbaar groen en werken achterstallig onderhoud aan de openbare ruimte weg aan de hand van een meerjaren onderhoudsplan.
22
Begroting 2024
Economie Ambitie Wat willen we bereiken?
Wat gaan we ervoor doen?
Economie Ambitie Wat willen we bereiken?
Wat gaan we ervoor doen?
Gemeente Enkhuizen
Enkhuizen is een stad waar economie en werkgelegenheid ruim baan wordt geboden. Bieden van aantrekkelijk klimaat voor ondernemers Partijen weten elkaar te vinden in de onderlinge samenwerking en trekken waar mogelijk gelijk op • We stellen een ontwikkelkader voor toekomstbestendige bedrijventerreinen, beginnende bij Schepenwijk (functie, invulling en onderhoud openbare ruimte, verkeer, parkeren, etc.) op. • We organiseren huisvesting buitenlandse seizoensarbeiders in afstemming met de regio. • We zetten in op Keurmerk Veilig Ondernemen en/of Parkmanagement op bedrijventerreinen. • We voeren in SED-verband locatieonderzoek uit voor uitbreiding / nieuwvestiging van bedrijven. • We participeren in de regionale Kust-visie IJsselmeerkust ‘Aan ’t meer 2030’
Enkhuizen is een toeristvriendelijke en gastvrije stad. De stad wordt nog aantrekkelijker gemaakt Versterken van het toeristisch product De horeca krijgt meer ruimte Havens aantrekkelijk houden • We werken nauw samen met de ontwikkelaar zodat Enkhuizerzand door de ontwikkelpartij zo snel mogelijk gereed opgeleverd wordt. • We herijken het Evenementenbeleid. • We stellen een plan op voor het verbeteren van de (toeristische) bewegwijzering en wandelroutes. • We verbeteren de fietsveiligheid in de stad met bv. een duurzaam veilige 30 km/u inrichting en een veilige en snelle noord-zuid verbinding (naar en van het station) voor fietsers. We starten met het opstellen van een verkeersplan voor de binnen- en buitenstad • We stellen een visie op voor toerisme. • We versterken het merk ‘Enkhuizen’ door bij te dragen aan Stichting Marketing Enkhuizen • We optimaliseren samenwerking met de horeca en Stichting marketing Enkhuizen. • We optimaliseren de communicatie en samenwerking horeca. • We herijken het terrassenbeleid (zie onder veiligheid).
23
Begroting 2024
•
•
Duurzaamheid en milieu Ambitie Wat willen we bereiken?
Wat gaan we ervoor doen?
Duurzaamheid en milieu Ambitie
Gemeente Enkhuizen
We onderzoeken mogelijkheden nautische sector in samenhang met ruimtelijke invulling en herstructurering Krabbersplaat in samenwerking met de ondernemers. We breiden de stroomvoorziening op de Nieuwe Harlingersteiger uit
Enkhuizen kent een duurzame klimaatbestendige gebouwde omgeving. CO2 reductie door het verduurzamen van de gebouwde omgeving en opwek van duurzame energie. Duurzame bedrijventerreinen. Een duurzame eigen organisatie. • We informeren de inwoners en bedrijven hoe ze zuinig om kunnen gaan met energie, kunnen isoleren en duurzame energie op kunnen wekken. • We voeren de lokale aanpak vanuit het Nationaal Isolatie Programma (NIP) uit. • We voeren het uitvoeringsprogramma aanpak energiearmoede uit. • In samenwerking met het Duurzaam Ondernemersloket helpen we bedrijven te verduurzamen en voeren we energiescans uit. • Met de coöperatie Buurtwarmte Enkhuizen werken we verder aan het wijkplan voor de Gommerwijk West. • We stellen een Routekaart verduurzaming eigen vastgoed op. • We voeren het 'Uitvoeringsprogramma Energieneutraal Westfriesland' (Hfdst. 8) uit. • Op basis van het vastgestelde beleidskader onderzoeken we de mogelijkheden voor het opwekken van duurzame energie. • We nemen de zoekgebieden voor opwek van duurzame energie en kaders voor verduurzaming op in de Omgevingsvisie.
Enkhuizen groeit actief mee met klimaatverandering om in 2050 hetzelfde beschermingsniveau als nu te hebben 24
Begroting 2024
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we ervoor doen?
Duurzaamheid en milieu Ambitie Wat willen we bereiken? Wat gaan we ervoor doen?
Ruimtelijke ontwikkeling Ambitie Wat willen we bereiken?
Wat gaan we ervoor doen?
Klimaatbestendig en water robuust te zijn ingericht ten aanzien van de thema’s wateroverlast, hittestress, droogte en gevolgen van overstromingen (adaptatie).. • We stellen een kansenkaart openbare ruimte op en gaan de kansen voor klimaatadaptatie omzetten naar uitvoeringsprojecten. • We spelen in met voorzieningen op de gevolgen van de klimaatverandering zoals de berging en afvoer van water, hittestress, etc.
Enkhuizen beschikt over een adequate afvalinzameling en – verwerking. Goede afweging tussen dienstverlening, kosten en milieuresultaat • We geven uitvoering aan het Afvalbeleidsplan • We geven uitvoering aan de aanbevelingen van de evaluatie van de dienstverleningsovereenkomst met HVC.
Een gezonde evenwichtige woningmarkt met passende woningen, voor nu en later; • Versnelling van de woningbouw-opgave met/en een betaalbaar, gedifferentieerd, aantrekkelijk en duurzaam woonaanbod voor iedere doelgroep. Tot en met 2030 bouwen we 1.200 nieuwe woningen. • Jongeren die hier graag willen wonen, willen we behouden voor de stad; • Er moet ruimte komen voor doorstroming en nieuwe (geclusterde) woon(zorg)concepten, zoals bijvoorbeeld “knarrenhoven”. •
• • • • •
Gemeente Enkhuizen
We bouwen de komende vier jaar 400 duurzame nieuwe woningen, met name betaalbare huur- en koopwoningen in lijn met de Woondeal 2.0 NoordHolland Noord. Wij leveren de woonvisie op. Wij inventariseren locaties met mogelijkheden om versneld (tijdelijke) sociale huurwoningen te realiseren voor verschillende doelgroepen; We streven naar de start van de bouwactiviteiten van Gommerwijk West-West. We bereiden de ontwikkeling voor van Westeinde, waaronder de start van de planologische procedure. We bereiden de ontwikkeling voor van HoogstraatZilverstraat. 25
Begroting 2024
•
•
Ruimtelijke ontwikkelingen Ambitie Wat willen we bereiken?
Wat gaan we ervoor doen?
We werken integraal samen aan woonzorgconcepten. Dit nemen we mee bij de Woonvisie in de paragraaf over wonen en zorg. We geven uitvoering aan het beleid ten aanzien van ‘generatiewoningen.
Enkhuizen is een stad waarin erfgoed bewaard blijft en voor iedereen toegankelijk is. Behoud erfgoed borgen. Zichtbaarheid erfgoed voor inwoners en bezoekers vergroten. We geven uitvoering aan de erfgoednota.
Toelichting: In 2024 geven we verder uitvoering aan het erfgoedbeleid in samenwerking met verschillende afdelingen en externe partners, zoals bijvoorbeeld de afdelingen Economie en Toerisme en de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. Voor monument-eigenaren is de adviseur Erfgoed een aanspreekpunt die hen kan begeleiden bij initiatieven. Ook worden uitvoeringsrichtlijnen opgesteld, zodat duidelijk wordt wat wel en niet mag bij monumenten. Daarnaast komt er een subsidieregeling voor monument-eigenaren. Tot slot worden de projecten uit het erfgoedbeleid met een hoge prioriteit verder ontwikkeld en uitgevoerd. Het gaat om bijvoorbeeld het goudleerbehang en de Nota Ruimtelijke kwaliteit. Hetzelfde geldt voor ontwikkeling en uitvoering van de jaarlijkse lokale Erfgoeddag.
Overig nieuw beleid Ruimte Hieronder geven we inzicht in de doelen die we willen halen met het overig nieuw beleid. Per doelstelling geven we aan wat we daarvoor gaan doen in 2024. LEADER Subsidie Ambitie Wat willen we bereiken?
Wat gaan we ervoor doen?
Westfriesland is een vitaal, beleefbaar en duurzame regio. Kwaliteit van (samen) leven op het platteland. Westfriese cultuur verbinden en uitdragen. Toekomstbestendig gebruik van grond en grondstoffen. De LEADER subsidie bij diverse ondernemers, organisaties en inwoners onder de aandacht brengen.
Krediet voor hydraulische installatie winkelgebied Een veilig winkelgebied/voetgangersgebied. Ambitie Wat willen we bereiken?
Wat gaan we ervoor doen?
Gemeente Enkhuizen
Het voetgangersgebied alleen toegankelijk maken voor voetgangers, uitgezonderd de venstertijden voor laden en lossen. Realiseren van een hydraulische installatie die automatisch op en neer gaat op vastgestelde venstertijden voor laden en lossen.
26
Begroting 2024
Opstellen beheers- en uitvoeringsplannen begraafplaats Adequaat, efficiënt en piëteitsvol beheer van de begraafplaats. Ambitie Wat willen we bereiken? Wat gaan we ervoor doen?
Overdracht bodemtaken Ambitie Wat willen we bereiken? Wat gaan we ervoor doen?
Zonnepanelenbeleid Ambitie Wat willen we bereiken? Wat gaan we ervoor doen?
Woonakkoord Ambitie Wat willen we bereiken?
Wat gaan we ervoor doen?
Gemeente Enkhuizen
Actuele administratie, heldere uniforme organisatiestructuur en inzicht in begraafcapaciteit Verbeteren digitale administratie. Actiever ruimen van vrijgekomen graven. Opstellen van procesomschrijvingen
Een duurzame bodemkwaliteit. Voorkomen van risico’s voor de gezondheid en het milieu. Zorg dragen voor een kwalitatief goede uitvoering van deze overgedragen bodemtaken.
Enkhuizen heeft een duurzame binnenstad Zonnepanelenbeleid binnenstad van Enkhuizen verder versoepelen. Onderzoeken of het mogelijk is de plaatsing van zonnepanelen op monumenten en in het beschermde stadsgezicht van Enkhuizen nog verder te versoepelen
Westfriesland behoort tot de 10 beste woonregio’s van Nederland. • Tot en met 2030 worden in Westfriesland 12.500 nieuwe woningen gebouwd. Dit betekent dat de regio streeft naar de oplevering van gemiddeld ruim 1.500 nieuwe woningen per jaar. •
Versnelling van de woningbouwopgave met een betaalbaar, gedifferentieerd, aantrekkelijk en duurzaam woonaanbod voor iedere doelgroep.
•
Het op peil houden en uitbouwen van de kwaliteit en aantrekkelijkheid van de bestaande voorraad;
•
Toevoeging van onderscheidende en complementaire nieuwbouw producten aan de regionale woningvoorraad.
•
Stimulering van langer zelfstandig wonen
•
We organiseren samen met stakeholders een ambitietafel om inzicht te houden in eventuele
27
Begroting 2024
• •
•
•
•
knelpunten en mogelijkheden tot versnelling van woningbouwprojecten. Daarnaast inventariseren we eventuele nieuwe woningbouwlocaties welke kansrijk zijn om tot en met 2030 tot ontwikkeling te laten komen. We organiseren een woonmanifestatie gericht op ontmoeting en kennisdeling voor onder andere bouwende en ontwikkelende partijen, gemeenten, provincie en woningbouwcorporaties. We continueren onze inzet op een regionale doorstroommakelaar welke zich richt op ondersteuning en begeleiding van senioren bij het gehele verhuisproces. We continueren onze inzet op een regionale adviseur seniorenhuisvesting welke zich richt op bewustwording rondom het thema seniorenhuisvesting en het ontwikkelen van kennis hierover bij de partijen die verantwoordelijk zijn voor de realisatie van de woningbouwopgave in de regio. We werken met een flexibel afwegingskader voor nieuwbouwinitiatieven dat de regio houvast biedt en ruimte laat voor marktinitiatieven.
Indicatoren Verplichte indicatoren Naam indicator Verwijzingen Halt Winkeldiefstallen Geweldsmisdrijven
Eenheid Aantal per 1.000 jongeren Aantal per 1.000 inwoners Aantal per 1.000 inwoners
Bron Bureau Halt CBS CBS
Diefstallen uit woning Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte) Functiemenging
Aantal per 1.000 inwoners CBS
2022: 0,8
Aantal per 1.000 inwoners CBS
2022: 10,7
%
2022: 49,1
LISA Aantal per 1.000 inwoners Vestigingen (van bedrijven) van 15 tm 64 jaar LISA Omvang huishoudelijk restafval kg per inwoner CBS Hernieuwbare elektriciteit % RWS Gemiddelde WOZ waarde x € 1.000 CBS
Meest recent 2022: 5 2022: 2,1 2022: 5,13,2
2022: 165 2020: 140 2021: 10,8 2023: 322
Nieuw gebouwde woningen
Aantal per 1.000 woningen
Basisregistratie adressen en gebouwen
2022: 3,7
Demografische druk
%
CBS
2023: 77,1
Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden
In euro's
COELO
2022: 802
Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden
In euro's
COELO
2022: 882
Gemeente Enkhuizen
28
Begroting 2024
Met wie werken we samen ? Voor het programma Ruimte werken we samen met de volgende verbonden partijen: • • • • • • •
Omgevingsdienst Noord-Holland Noord Veiligheidsregio Noord-Holland Noord. Archeologie West-Friesland WerkSaam Westfriesland. Recreatieschap Westfriesland en Ontwikkelingsbedrijf Noord-Holland Noord. Afvalbeheer Westfriesland (ABWF)
Deze verbonden partijen worden verder toegelicht in de paragraaf verbonden partijen.
Wat mag het kosten Werkelijk 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Totaal lasten
17.535
20.426
19.989
Totaal baten
- 7.942
- 9.080
- 8.392
Saldo van baten en lasten
9.594
11.346
11.597
Toevoeging aan reserves
997
1.857
843
Onttrekking aan reserves
- 1.121
- 1.292
- 855
Resultaat
9.470
11.911
11.585
Toelichting op afwijkingen (baten en lasten) Toelichting afwijkingen B2024 t.o.v. B2023 (>€ 20.000)
Bedrag
V/N
Lasten: Bijdrage SED
-535 N
Kapitaallasten
-306 N
CUP Openbare orde en veiligheid
30 V
CUP Toerisme
60 V
OVH ondermijning
40 V
OVH Implementatie overdracht wegen
-26 N
OVH + CUP Bedrijfsterreinen
50 V
Gemeente Enkhuizen
29
Begroting 2024
OVH + CUP Wonen
138 V
Glasvezel
350 V
Bijdrage veiligheidsregio
-95 N
BG 2023 Parkeren
84 V
Waterwegen
36 V
KN Riolering
-107 N
Omgevingsdienst
-150 N
Klimaat en duurzaamheid
31 V
Omgevingswet
688 V
Plankosten
244 V
Overige verschillen
-95 N
Totaal lasten:
437 V
Baten: Glasvezel
-1.014 N
Riolering
88 V
Afvalinzameling
170 V
Overige verschillen
68 V
Totaal baten
-688 N
Totaal verschil
-251
N
Lasten Bijdrage SED (€ 535.000 nadeel) Een verklaring van het verschil is te vinden in het programma Bestuur en Dienstverlening onder het kopje Overhead. CUP (€ 90.000 voordeel) In de CUP 2023 zijn de volgende budgetten opgenomen: - Openbare orde en veiligheid - Toerisme Overhevelingsbesluit (€ 552.000 voordeel) In het overhevelingsbesluit is besloten om de volgende budgetten mee te nemen naar 2023: - Ondermijning - Implementatie overdracht wegen - Bedrijfsterreinen - Wonen Gemeente Enkhuizen
30
Begroting 2024
Glasvezel (€ 350.000 voordeel) In de Raad van 21 februari 2023 is een incidenteel budget vrijgemaakt voor de toezicht en coördinatie van de aanleg van glasvezel. Daartegenover staan leges en degeneratiekosten. Bijdrage Veiligheidsregio (€ 95.000 nadeel) Op basis van de begroting 2024 Veiligheidsregio. Parkeren (€ 84.000 voordeel) Er zijn twee incidentele budgetten opgenomen bij de begroting 2023 voor parkeren. Dit zijn aanpassen vergunningenbeleid en haalbaarheidsonderzoek uitbreiding parkeerareaal. Waterwegen (€ 36.000 voordeel) Het budget is naar beneden bijgesteld. Riolering (€ 107.000 nadeel) Het nieuwe PSWR is aangenomen, waardoor er structurele wijzigingen zijn doorgevoerd in de begroting. Het saldo wordt verrekend met de voorziening. Omgevingsdienst (€ 150.000 nadeel) Op basis van de begroting 2024 Omgevingsdienst. Incidentele budgetten 2023 (€ 963.000 voordeel) In 2023 zijn de volgende incidentele budgetten vrijgemaakt, die niet terugkomen in 2024: - Klimaat en duurzaamheid - Omgevingswet - Plankosten
Baten Glasvezel (€ 1.014.000 nadeel) Zie toelichting bij de lasten. Riolering (€ 88.000 voordeel) Het product riolering is 100% kostendekkend. Door de stijgende kosten neemt de opbrengst toe. Afvalinzameling (€ 170.000 voordeel) Het product afvalinzameling is 100% kostendekkend. Door de stijgende kosten neemt de opbrengst toe.
Gemeente Enkhuizen
31
Begroting 2024
Programma Samenleving Inleiding We vinden het belangrijk dat onze inwoners zich thuis voelen in onze gemeente en dat er genoeg voorzieningen zijn voor samen leven en ontmoeting. Ontmoeting gericht op verbinding, vrije tijdsbesteding en beweging (gezondheid). We willen de sociale cohesie in onze wijken stimuleren zodat inwoners voor elkaar klaar kunnen staan. We ondersteunen inwoners om zo zelfredzaam mogelijk te zijn. Als dat niet meer lukt, helpen we met passende ondersteuning.
Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen? We vinden het belangrijk dat onze inwoners zich thuis voelen in onze gemeente en dat er genoeg voorzieningen zijn voor samen leven en ontmoeting. Ontmoeting gericht op verbinding, vrije tijdsbesteding en beweging (gezondheid). We willen de sociale cohesie in onze wijken stimuleren zodat inwoners voor elkaar klaar kunnen staan. We ondersteunen inwoners om zo zelfredzaam mogelijk te zijn. Als dat niet meer lukt, helpen we met passende ondersteuning. Hieronder geven we inzicht in de doelen die we willen halen. Per doelstelling geven we aan wat we daarvoor gaan doen in 2024. De volgende ambities zijn opgenomen in het College Uitvoerings Programma (CUP): Onderwijs Ambitie Wat willen we bereiken?
Wat gaan we ervoor doen?
Sport, Cultuur en Recreatie Ambitie
Gemeente Enkhuizen
Enkhuizen beschikt over goed(e) onderwijs(voorzieningen) • We hebben met het Integraal Huisvestigingsplan inzicht in de staat van onze scholen • Onderwijsachterstanden worden ingehaald • We stellen een Huisvestingsplan Onderwijs op, waar-bij nieuwbouw wordt geprioriteerd boven verbouw en er wordt gestart met het opbouwen van een bestemmingsreserve. • We stimuleren efficiënt ruimtegebruik van lokalen • We geven uitvoering aan de plannen met betrekking tot de besteding van de middelen van het Nationaal Programma Onderwijs om achterstanden in te halen. • We gebruiken de middelen vanuit het Gemeentelijke onderwijsachterstandenbeleid ter bestrijding van onderwijsachterstanden.
Enkhuizen is een sportieve en cultuurrijke gemeente.
32
Begroting 2024
Wat willen we bereiken?
• •
• • •
•
•
Wat gaan we ervoor doen?
• • • •
•
• • •
Subsidiestromen Ambitie Wat willen we bereiken?
Wat gaan we ervoor doen?
Gemeente Enkhuizen
We brengen het bestaande aanbod van sport-, beweeg- en cultuurparticipatie onder de aandacht. We willen dat de huidige voorzieningen en activiteiten fysiek en financieel toegankelijk zijn en blijven voor onze inwoners. We willen dat meer inwoners sporten en bewegen in de openbare ruimte. We willen dat iedereen mee kan blijven doen aan sport, cultuur en recreatie. We willen dat iedereen toegang heeft tot sport- en cultuurvoorzieningen met extra aandacht voor de jeugd. We willen de sociale betrokkenheid en het gevoel van verbondenheid en veiligheid in de gemeenschap versterken.We willen maximale ondersteuning bieden voor verenigingen, vrijwilligers en mantelzorgers.
We werken aan een gefaseerde verbetering van sportaccommodaties en faciliteiten. We verbeteren de financiële toegankelijkheid voor o.a. minima en nemen dit mee in de stadspas. We zetten een integrale benadering van onderwijs, sport en cultuur op voor een preventieve werking richting de onderwerpen binnen het sociaal domein (met als voorbeeld het IJslands model). We vervullen een actieve rol om het aanbod en vraag van sport-, beweeg- en cultuurparticipatie samen te brengen. We geven uitvoering aan het sportakkoord 2.0. We voeren het uitvoeringsplan uit behorend bij de Brede Specifieke Uitkering (SPUK). We bieden maximale ondersteuning aan verenigingen, vrijwilligers en mantelzorgers.
Subsidies worden doelmatig en rechtmatig toegekend. We gaan inzicht krijgen in de subsidiestromen, zodat we ze kunnen optimaliseren en toetsen aan de doelmatigheid en rechtmatigheid. We gaan de subsidiestromen optimaliseren en toetsing voor de doelmatigheid en rechtmatigheid verbeteren.
33
Begroting 2024
Sociaal Domein Ambitie
Wat willen we bereiken? Wat gaan we ervoor doen?
Gemeente Enkhuizen
Iedereen doet mee naar vermogen. De voorzieningen in Enkhuizen zijn voor iedereen die het nodig heeft toegankelijk Meer doen en bereiken met gelijkblijvend budget. • We voeren onderzoek uit naar preventie en voorliggende voorzieningen en eventueel missend aanbod in Enkhuizen. • We houden de processen schuldhulpverlening en minima tegen het licht en maken deze waar mogelijk klantvriendelijker. Daarnaast passen we het beleid op een humane manier toe en communiceren helder. • We onderzoeken de mogelijkheden voor één gemeenschappelijke stichting voor WMO, welzijn, e.d. • We voeren de Stadspas in en proberen zoveel mogelijk inwoners van de betreffende doelgroep te bereiken door goede en laagdrempelige en proactieve communicatie. • We besteden Wmo en Jeugdhulp opnieuw aan. • We vertegenwoordigen de belangen van Enkhuizen stevig in het regionale inkooptraject. • We stellen samen met Stede Broec en Drechterland voor de uitvoering van dit traject een tijdelijke implementatiemanager aan. • We evalueren de pilot 'algemene voorziening dagbesteding'. • We plaatsen vraagstukken omtrent lokale spreiding van dak- en thuislozen, spoedzoekers en statushouders op de bestuurlijk en ambtelijke agenda’s en we onderzoeken de mogelijkheden om meer lokaal te spreiden in de regio. • Wmo-voorzieningen maken we ook bereikbaar voor inwoners die dit zelf minder makkelijk kunnen regelen.
• Indien noodzakelijk komen we bij oudere mensen aan huis en bieden we regelingen proactief aan. • Bijzondere bijstand willen we minder arbeidsintensief toekennen en steekproefsgewijs controleren en meer op basis van vertrouwen werken. Hiervoor is harmonisatie van het proces nodig samen met Stede Broec en Drechterland (b.v. de snelbalie).
34
Begroting 2024
Volksgezondheid Ambitie Wat willen we bereiken?
Enkhuizen is een gezonde gemeente waarin iedereen mee kan doen. • • •
• • •
• Wat gaan we ervoor doen?
• • • • • •
We willen alcohol en drugsgebruik onder jongeren verminderen. Wij willen eenzaamheid onder jongeren en ouderen verminderen. We willen de psychische gezondheid en mentaal welbevinden van jongeren bespreekbaar maken en vergroten. We willen dat kinderen op gezond gewicht zijn. We willen valpreventieprogramma's voor ouderen onderzoeken. We willen preventieprogramma's voor het bevorderen van een gezonde leefstijl ontwikkelen en implementeren. We willen de samenwerking tussen het medisch en het sociaal domein verbeteren. We geven verder uitvoering aan het project ‘In control of alcohol en drugs’. We gaan uitvoering geven aan het programma ‘Welzijn op Recept’ We geven verder uitvoering aan het programma ‘JOGG’ We onderzoeken hoe we een valpreventieprogramma kunnen implementeren. We voeren het uitvoeringsplan uit behorend bij de Brede Specifieke Uitkering(SPUK). We gaan door met de inzet van de kinderpsycholoog van Stichting Iedereen telt mee.
Indicatoren Verplichte indicatoren Naam indicator Banen
Eenheid Bron Aantal per 1.000 inwoners LISA 15-74 jaar
Meest recent 2022: 613,5
Jongeren met een delict voor de rechter
% 12 t/m 21 jarigen
CBS
2021: 2
Kinderen in uitkeringsgezin
% kinderen tot 18 jaar
CBS
2021: 5
Netto arbeidsparticipatie
% van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de beroepsbevolking
CBS
2022: 71,6
Gemeente Enkhuizen
35
Begroting 2024
Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie
% deelnemers aan het VO DUO en MBO onderwijs
Werkloze jongeren
% 16 t/m 22 jarigen
CBS
2021: 3
Personen met een bijstandsuitkering
Aantal per 10.000 inwoners CBS
2021: 281,5
Lopende re-integratievoorzieningen
Aantal per 10.000 inwoners CBS van 15-64 jaar
2022: 336,8
Jongeren met jeugdhulp
% van alle jongeren t/m 18 CBS jaar
2020: 13
Jongeren met jeugdbescherming
% van alle jongeren t/m 18 CBS jaar
2020: 1,2
Jongeren met jeugdreclassering
% van alle jongeren van 12 CBS tot 23 jaar
2019: 0,3
Cliënten met een maatwerkarrangement Wmo
Aantal per 10.000 inwoners GMSD
2022: 820
Absoluut verzuim Relatief verzuim
Aantal per 1.000 leerlingen DUO Aantal per 1.000 leerlingen DUO
2021: 0 2022: 26
Niet-sporters
% inwoners dat niet wekelijks gesport (vanaf 12 RIVM, CBS jaar)
2021: 2,5
2020: 49,1
Met wie werken we samen ? Voor het programma Samenleving werken we samen met de volgende verbonden partijen: • WerkSaam Westfriesland • Gemeentelijke Gezondheidsdienst Hollands Noorden (GGD) Deze verbonden partijen worden verder toegelicht in de paragraaf verbonden partijen.
Wat mag het kosten Werkelijk 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Totaal lasten
37.274
38.910
35.619
Totaal baten
- 10.532
- 9.809
- 5.630
Saldo van baten en lasten
26.742
29.101
29.989
Toevoeging aan reserves
13
133
570
Onttrekking aan reserves
- 253
- 132
- 35
26.502
29.102
30.524
Resultaat
Gemeente Enkhuizen
36
Begroting 2024
Toelichting op afwijkingen (baten en lasten) Toelichting afwijkingen B2024 t.o.v. B2023 (>€ 20.000)
Bedrag
V/N
Lasten: Bijdrage SED
-437 N
Kapitaallasten
-100 N
OVH 2022-2023 - Noodfonds Corona