Begroting 2023 Enkhuizen

Facilitair Facilitair speelt in op de behoefte van de primaire bedrijfsprocessen van de organisatie. De dienstverlening is meer gestructureerd en kaders zijn gesteld in verantwoordelijkheden en afbakening van taken. De behoeften van de diverse interne klanten brengen we in kaart waardoor we de dienstverlening, waar mogelijk, aanpassen aan die behoeftes. Werkprocessen richten we nog efficiënter in en we maken kengetallen inzichtelijk, zodat de basisgegevens op orde zijn en er meer grip komt op de bedrijfsvoering. In 2022 is het project hybride werken gestart en in 2023 zijn de resultaten bekend en kunnen eventueel benodigde aanpassingen plaatsvinden. Daarbij maken we ook een nadere analyse van het zo efficiënt mogelijk inzetten van de huisvesting en eventuele investeringen hierin. In 2024 start de verhuizing van afdelingen en medewerkers uit het Stadskantoor naar het Stadhuis in Enkhuizen. In de voorbereidingsfase kan voor afdelingen van Bedrijfsvoering al in 2023 inzet verwacht worden. Voor wat betreft de beveiliging van de gebouwen is in 2022 een plan van aanpak opgesteld en geïmplementeerd. In 2023 werken we dit plan structureel uit om de continuïteit te kunnen waarborgen.

Informatie Informatiebeveiliging en privacy zijn en blijven belangrijke thema’s voor de SED, zeker gezien de wereldwijde ontwikkelingen en bedreigingen. In 2022 zijn we verdergegaan met de invoering van de eisen die gesteld zijn aan de BIO (beveiliging), zowel technisch als organisatorisch. In 2023 gaan we hiermee verder en implementeren we organisatorisch de rollen. Voor een goede Informatiebeheer- en voorziening zijn we in 2022 gestart met het project Informatiegericht werken. Ook de nieuwe Wet Open Overheid (WOO) stelt eisen aan het beheer en toegankelijkheid van Informatie. In 2022 zijn deze projecten in een plan gegoten en zijn de eerste stappen gemaakt. In 2023 brengen we deze plannen verder tot uitvoering. In 2022 is een Zaaksysteem aanbesteed en geïmplementeerd. In 2023 gaan we verder met de optimalisatie van dit systeem, gecombineerd met de eisen van de WOO. Om zo efficiënt mogelijk te werken en daarmee de bedrijfsvoering te verbeteren, ontwikkelen we toepassingen met robotisering die manuele processtappen omzetten naar geautomatiseerd. In het kader van data-gedreven werken en meten, ontwikkelen we toepassingen en platforms om data makkelijk te ontsluiten en om te zetten naar managementinformatie.

70

Planning en Control In 2021 is op verzoek van de 3 raden gestart met het verbeteren en leesbaarder maken van de begroting. Met de auditcommissies van de 3 gemeenten is sindsdien in de periodieke vergaderingen overleg gevoerd over de verbeteringen die gewenst zijn. In de begroting 2023 krijgen de verdere verbeteringen naar aanleiding van deze besprekingen hun beslag. De meest in het oog springende vernieuwing is het aantal programma’s in de begroting terugbrengen en de indeling van de programma’s meer een afspiegeling te laten zijn van de wijze waarop de aansturing van de SED-organisatie plaatsvindt. Daarmee wordt de toegankelijkheid van de begroting verbeterd en de aansturing van de te realiseren (bestuurlijke) doelen vergroot. Deze wijziging valt samen met de nieuwe collegeperiode en geeft tevens handvatten om de voorgenomen doelen die in de CUP worden overgenomen in de begroting te verwerken, zodat gedurende de raadsperiode goed gevolgd kan worden of de voorgenomen doelen gerealiseerd zijn.

Financiën De afdeling Financiën gaat de regie op de Planning en Controlcyclus verder versterken. Binnen de formatie is ruimte vrijgespeeld om een coördinator P&C aan te stellen, waardoor er meer regie gevoerd wordt op het tot stand brengen van de P&C producten. De drie colleges hebben in december 2021 in SED verband een besluit genomen over het aangaan (of vernieuwen) van een convenant Horizontaal Toezicht (HT) tussen de Belastingdienst en de gemeente. Ter voorbereiding op het af te sluiten convenant worden alle ‘achterstallige werkzaamheden’ zoals de (her)controles voor de btw en andere fiscale regelingen zoveel als mogelijk in 2022 afgewikkeld. Na deze voorbereidende stappen kan het convenant op 1 januari 2023 ingaan. Door intensievere afstemming met de Belastingdienst is de verwachting dat we nog tegen enkele onvolkomenheden zullen aanlopen die extra aandacht en inzet op dit punt nodig maken. Hierbij kan gedacht worden aan de mogelijke gevolgen voor de vennootschapsbelasting vanwege de grondexploitaties. Daarnaast is in 2022 bezwaar aangetekend tegen de btw aangifte wegens het niet hanteren van de koepelvrijstelling voor de SED. Dit vanwege een recentelijke uitspraak van het Gerechtshof over het toepassen van de btw-koepelvrijstelling bij de BAR gemeenten, waartegen de belastingdienst niet in beroep is gegaan.

Inkoop Inkoop wil een maatschappelijke meerwaarde creëren en bijdragen aan een duurzame, sociale en economisch gezonde omgeving. Inkoop informeert, adviseert en ondersteunt de organisatie op een professionele, efficiënte en effectieve wijze met als hoofddoel rechtmatig en doelmatig inkopen. Het volgen van opleidingen, deelnemen aan regionale samenwerkingen en het bijwonen van kennissessies moet bijdragen aan een verdere professionalisering van inkoop en het inkoopproces in 2023. Ook het verder ontwikkelen van instrumenten als de spendanalyse en de contractenbank draagt hieraan bij. Tot nu toe heeft de spendanalyse zich beperkt tot de controle van de rechtmatigheid van de uitgaven boven de Europese drempel. Vanaf 2023 zal de spendanalyse de organisatie inzicht geven in de rechtmatigheid van de uitgaven boven de € 50.000. Doel hiervan is om bewustzijn te creëren met betrekking tot het opvolgen van het eigen inkoop- en aanbestedingsbeleid.

71

AO-IB De SED blijft werken aan het verder verbeteren van haar interne beheersing. Concern control en het team AO/IB monitoren de opvolging van de aanbevelingen van de accountant en voeren audits en bijzondere onderzoeken uit omwille van onafhankelijke oordeelsvorming. Ook blijft het team AO/IB kritisch kijken naar processen en adviseert zij op het gebied van procesoptimalisatie en harmonisatie. Aan de hand van het IC/VIC plan voeren de vakafdelingen zelf interne controles uit, waarbij continu wordt gekeken naar beheersing van de risico’s. Naar verwachting moet over het boekjaar 2023 het college voor het eerst een rechtmatigheidsverantwoording opnemen in de jaarrekening. Het wetsvoorstel hiertoe is op 31 mei 2022 door de Tweede Kamer aangenomen. De vervolgstap is dat de Eerste Kamer het wetsvoorstel behandelt en de onderliggende regelgeving wordt aangepast. De organisatie treft intussen de nodige voorbereidingen voor de invoering van de rechtmatigheidsverantwoording.

72

Verbonden partijen

Inleiding Verbonden partijen stellen beleid op en/of voeren beleid uit dat de gemeente in principe ook in eigen beheer kan doen. De gemeente mandateert als het ware de verbonden partijen, maar houdt wel de eindverantwoordelijkheid voor het realiseren van de beoogde doelstellingen van de programma’s. In onderstaande tabel staan de verbonden partijen en, indien van toepassing, de gemeentelijke bijdrage.

rekening begroting 2021 2022

begroting 2023

Gemeenschappelijke regelingen: SED organisatie

13.552

13.345

13.801

787

795

826

151

153

160

53

68

1.216

68 1.216

1.239

107

108

117

711

711 1.075

1.144

5

5

473

466

470

24

21

23

42

42

45

HVC Groep

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

BNG Bank

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

Alliander NV

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

18.215

18.005

19.034

SSC DeSom (ICT) Westfries Archief Ondersteuning Bestuurlijke Samenwerking WestFriesland Veiligheidsregio Noord-Holland Noord Recreatieschap Westfriesland Gemeenschappelijke gezondheidsdienst Hollands Noorden WerkSaam Westfriesland Afvalbeheer Westfriesland (ABWF)

1.099 -

Omgevingsdienst Noord-Holland Noord Archeologie Westfriese gemeenten

1.136

Deelnemingen: Ontwikkelingsbedrijf Noord-Holland Noord

Een verbonden partij is een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie waarin de gemeente een bestuurlijk en een financieel belang heeft. Er is sprake van een bestuurlijk belang als een wethouder, raadslid of ambtenaar van de gemeente namens de gemeente in het bestuur van de verbonden partij plaatsneemt, of namens de gemeente stemt. Juridisch is er bij de gemeenschappelijke regelingen geen sprake van een financieel belang. Maar de gemeente betaalt wel een structurele bijdrage en vult een eventueel tekort aan.

73

Gemeenschappelijke regelingen Westfries Archief Gerelateerd aan programma('s)

1. Bestuur en dienstverlening

Vestigingsplaats

Hoorn

Rechtsvorm

GR

Vertegenwoordiging

Lid van het algemeen bestuur

Deelnemers

Drechterland, Enkhuizen, Hoorn, Koggenland, Medemblik, Opmeer en Stede Broec. Nee

Deelname verplicht Bijdrage (afgerond)

Jaarlijkse bijdrage op basis van het aantal inwoners. Deelnemers zijn gezamenlijk aansprakelijk voor ontstane tekorten. Goed informatiebeheer maakt het handelen van de gemeente transparant en dient zo de democratie. Archiefinstellingen hebben de opdracht om (overheids-)informatie te bewaren, te beheren en beschikbaar te stellen.

Doel / openbaar belang

Het Westfries Archief werkt samen met de 7 Westfriese gemeenten om de informatie over het verleden en heden voor de huidige en toekomstige generaties betrouwbaar en toegankelijk te houden. Hiervoor heeft zij drie kerntaken die volgen uit de Archiefwet en de Gemeenschappelijke Regeling: · ondersteunen van en diensten verlenen aan aangesloten overheden; · informeren, enthousiasmeren en helpen van het publiek om archieven optimaal te gebruiken en de geschiedenis van de regio te leren kennen; · beheren, toegankelijk maken en uitbreiden van de collectie. Activiteiten en ontwikkelingen

Het Westfries Archief heeft een beleidsplan 2020-2023 opgesteld dat aansluit op het voorgaande plan. Dat betekent dat in het beleid de nadruk op de samenwerking met de aangesloten gemeenten ligt met als speerpunt het realiseren van een e-depot als een regionale voorziening voor de duurzame opslag en het beschikbaar stellen van digitale informatie. Nieuwe doelstellingen in het beleidsplan zijn: · het opzetten van een educatief programma om de schoolgaande jeugd van Westfriesland kennis te laten maken met hun eigen lokale geschiedenis en · het intensiveren van de samenwerking met musea, bibliotheken en historische verenigingen. • Algemeen/bedrijfsvoering. • Beheer. • Dienstverlening/publieksbereik. • Leveranciersrisico digitalisering en restauraties.

Risico's

EV per 1-1

VV per 1-1

EV per 31-12

VV per 31-12

€ 304.000

€

€ 204.000

€ 386.000

74

Ondersteuning bestuurlijke samenwerking West-Friesland (OBS) Gerelateerd aan programma('s)

1. Bestuur en dienstverlening

Vestigingsplaats

Hoorn

Rechtsvorm

GR

Vertegenwoordiging

Lid van het Algemeen Bestuur

Deelnemers

De gemeenten Drechterland, Enkhuizen, Hoorn, Koggenland, Medemblik, Opmeer en Stede Broec. Nee

Deelname verplicht Bijdrage (afgerond)

Jaarlijkse deelnemersbijdrage op basis van het aantal inwoners. Deelnemers zijn gezamenlijk aansprakelijk voor ontstane tekorten. Ondersteuning samenwerking op het gebied van bestuurlijk overleg in de regio Westfriesland. Periodiek worden er bestuurlijke overleggen georganiseerd, gefaciliteerd en gecoördineerd op een aantal werkterreinen in de vormen van portefeuillehoudersoverleggen. De OBS kent de volgende portefeuillehoudersoverleggen: Madivosa (Maatschappelijke Dienstverlening, Volksgezondheid en Sociale aangelegenheden), VVRE (verkeer en vervoer, Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening, Economie) en ABZ (Algemeen Bestuurlijke Zaken).

Doel / openbaar belang

Activiteiten en ontwikkelingen

De kerntaken zijn: - het periodiek organiseren, faciliteren en coördineren van bestuurlijke overleggen ( Madivosa, VVRE en ABZ) en - het uitvoeren van een aantal daarvan afgeleide taken, zoals organisatieleerlingenvervoer en urgentiecommissie woningtoewijzing. In het collegeprogramma is onder opgave 7 de volgende beleidsambitie opgenomen: actualisering en concretisering regionale samenwerking in het Pact van Westfriesland. Het Pact van Westfriesland is de kapstok om de gezamenlijke ambities van de zeven Westfriese gemeenten te realiseren. In het Pact van Westfriesland wordt samengewerkt aan(boven)lokale opgaven en ambities. Enkhuizen zoekt hierbij, indien mogelijk, de verbinding tussen lokale ambities en regionale opgaven. Door het verbinden van lokale thema’s met regionale opgaven wordt een optimaal gewerkt aan het realiseren van de ambities. Er zijn geen risico’s bekend.

Risico's EV per 1-1

VV per 1-1

EV per 31-12

VV per 31-12

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

Veiligheidsregio Noord-Holland Noord Gerelateerd aan programma('s)

2. Ruimte 3. Samenleving

Vestigingsplaats

Alkmaar

Rechtsvorm

GR

Vertegenwoordiging

Lid van het algemeen bestuur

75

Deelnemers

De gemeenten Alkmaar, Bergen, Castricum, Den Helder, Drechterland, Enkhuizen, Heerhugowaard, Heiloo, Hollands Kroon, Hoorn, Koggenland, Langedijk, Medemblik, Opmeer, Schagen, Stede Broec en Texel. Ja

Deelname verplicht Bijdrage (afgerond)

Jaarlijkse deelnemersbijdrage op basis van het aantal inwoners voor de ambulancezorg. De overige bijdrage is gebaseerd op een verdeelsleutel. Deelnemers zijn gezamenlijk aansprakelijk voor ontstane tekorten. Veiligheidsregio Noord-Holland Noord richt zich op het verkleinen van risico’s en het beperken van leed en schade bij incidenten en realiseert dit door het bieden van adequate hulp en het samenwerken met alle bij de veiligheid en hulpverlening betrokken partijen. Daarbij worden burgers en bedrijven gestimuleerd tot het nemen van eigen verantwoordelijkheid en worden zij actief betrokken bij de hulpverlening.

Doel / openbaar belang

Activiteiten en ontwikkelingen

Er zijn vijf bewegingen in gang gezet: zorg en veiligheid, veilig leven, nieuwe crisistypen, brandweer 360 en de Omgevingswet.

Risico's

• Brandweervrijwilligers van rechtswege overgaan in een arbeidsovereenkomst. • Langdurige uitval. • BTW plicht over activiteiten van de Meldkamer Noord-Holland aan VRNHN. • IT dreigingen (bijv. virus, cyberaanval enz.). • Tekort ambulanceverpleegkundigen. • Materiële en personele schade bij omvangrijke incidenten. • Aanbestedingsclaim.

EV per 1-1

VV per 1-1

EV per 31-12

VV per 31-12

€ 5.474.000

€ 47.592.000

€ 5.484.000

€ 48.023.000

Recreatieschap Westfriesland Gerelateerd aan programma('s)

2. Ruimte

Vestigingsplaats

Bovenkarspel

Rechtsvorm

GR

Vertegenwoordiging

Lid van het algemeen bestuur

Deelnemers

De gemeenten Drechterland, Enkhuizen, Hoorn, Koggenland, Medemblik, Opmeer en Stede Broec. Nee

Deelname verplicht Bijdrage (afgerond) Doel / openbaar belang

Jaarlijkse deelnemersbijdrage op basis van het aantal inwoners. Deelnemers zijn gezamenlijk aansprakelijk voor ontstane tekorten. Behartigt voor de Westfriese gemeenten de belangen van de openluchtrecreatie en het landschap in het samenwerkingsgebied. Inzet voor een rijkere, gevarieerdere natuur met meer recreatiemogelijkheden, beheer en onderhoud van terreinen.

76

Activiteiten en ontwikkelingen

Er wordt de komende jaren verder gewerkt aan de uitvoering van de projecten uit het uitvoeringsprogramma van het Natuur- en Recreatieplan. Het Natuur- en Recreatieplan is afgestemd met en geïntegreerd in de Structuurschets Westfriesland. Op die manier wordt er niet alleen aan de eigen beleidsdoelen van het Recreatieschap gewerkt, maar ook aan de regionale doelen uit het Pact van Westfriesland.

Risico's

• Langdurige afwezigheid van een werknemer door ziekte. • Het ontbreken van vastgestelde beheerplannen. • Het uittreden van één van de gemeenten uit gemeenschappelijke regeling. • Imagoschade.

EV per 1-1

VV per 1-1

EV per 31-12

VV per 31-12

€ 1.854.000

€ 1.156.000

€ 1.801.000

€ 1.110.000

Gemeentelijke Gezondheidsdienst Hollands Noorden (GGD) Gerelateerd aan programma('s)

3. Samenleving

Vestigingsplaats

Alkmaar

Rechtsvorm

GR

Vertegenwoordiging

Lid van het algemeen bestuur

Deelnemers

De gemeenten Alkmaar, Bergen, Castricum, Den Helder, Drechterland, Enkhuizen, Heerhugowaard, Heiloo, Hollands Kroon, Hoorn, Koggenland, Langedijk, Medemblik, Opmeer, Schagen, Stede Broec en Texel. Ja

Deelname verplicht Bijdrage (afgerond) Doel / openbaar belang

Activiteiten en ontwikkelingen

Jaarlijkse deelnemersbijdrage op basis van het aantal inwoners. Deelnemers zijn gezamenlijk aansprakelijk voor ontstane tekorten. Een belangrijk deel van de taken van de GGD concentreert zich in het ‘voorveld’ (preventie, signaleren, monitoren), maar de GGD voert ook vangnettaken voor de gemeente uit. Naast de basistaken voert de GGD levert de GGD ook aanvullende producten (maatwerkdeel). Deze aanvullende producten vallen niet onder de Gemeenschappelijke regeling. Vanuit het maatwerkdeel wordt ingezet op activiteiten die aanvullend zijn op de werkzaamheden vanuit de GR GGD. Dit zijn onder andere de extra begeleiding contacten en opvoedspreekuren. Indien nodig kan er worden opgeschaald naar Video Home Training, Stevig Ouderschap en VoorZorg De speerpunten uit 2022 gelden, met wat accentverschillen, ook voor 2023. Dit zijn: 1. Doorontwikkeling Jeugdgezondheidszorg (JGZ), 2. Proactief inzetten op preventie en bestrijding van (nieuwe) infectieziekten en 3. Informatiebeveiliging en privacy.

77

• Doorontwikkeling JGZ 2019-2023 • Ziekteverzuim JGZ • GGiD • Hogere instroom veilig Thuis • Informatiebeveiliging en privacybescherming • Kostenstijgingen • Afname aanvullende diensten JGZ • Medische arrestantenzorg • Gezondheidsbevordering PGA • Gevolgen COVID-19 voor reizigersadvisering

Risico's

EV per 1-1

VV per 1-1

EV per 31-12

VV per 31-12

€ 1.398.000

€ 26.601.000

€ 955.000

€ 26.601.000

Archeologie Westfriese Gemeenten Gerelateerd aan programma('s)

2. Ruimte

Vestigingsplaats

Hoorn

Rechtsvorm

GR

Vertegenwoordiging

Lid van het algemeen bestuur

Deelnemers Deelname verplicht

De gemeenten Drechterland, Enkhuizen, Hoorn, Koggenland, Medemblik, Opmeer, Schagen, Stede Broec en Texel. Nee

Bijdrage (afgerond)

Geen.

Doel / openbaar belang

Het borgen van de cultuurhistorische waarden conform wettelijke vereisten.

Activiteiten en ontwikkelingen

Het uitbrengen van (pre-)adviezen om in geval van de projectvoorbereiding een indicatie te geven of en zo ja in welke mate nader archeologisch onderzoek nodig is. Tevens daar waar een opdracht wordt gegund door derden of de gemeente het onderzoek uitvoeren.

Risico's

Er zijn geen risico’s bekend.

EV per 1-1

VV per 1-1

EV per 31-12

VV per 31-12

-

-

-

-

WerkSaam Westfriesland Gerelateerd aan programma('s)

3. Samenleving 2. Ruimte

Vestigingsplaats

Hoorn

Rechtsvorm

GR

Vertegenwoordiging

Lid van het algemeen bestuur

Deelnemers

De gemeenten Drechterland, Enkhuizen, Hoorn, Koggenland, Medemblik, Opmeer en Stede Broec. Nee

Deelname verplicht

78

Bijdrage (afgerond)

Doel / openbaar belang

Activiteiten en ontwikkelingen

Jaarlijkse bijdrage aan apparaatskosten op basis van een verdeelsleutel en het gedeelte van de integratie-uitkering Sociaal Domein. dat de raden beschikbaar stellen voor participatie (inclusief volwasseneneducatie), inkomensdeel/buig en de wet sociale werkvoorziening voor zover het gaat om het budget dat samenhangt met de taken die overgaan naar WerkSaam. Deelnemers zijn gezamenlijk aansprakelijk voor ontstane tekorten. WerkSaam Westfriesland voert de Participatiewet en de Wet Sociale Werkvoorzieningen (WSW) uit voor de Westfriese gemeenten. Een klein onderdeel van de Participatiewet, de bijzondere bijstand, is bij de afzonderlijke gemeenten gebleven. Het doel van de Participatiewet is dat iedereen die gedeeltelijk of volledig kan werken begeleid wordt naar werk, het liefst bij een gewone werkgever. Hierbij kan WerkSaam Westfriesland verschillende instrumenten inzetten, zoals job-coaching of loonkostensubsidie. Ook biedt WerkSaam beschutte werkplekken voor mensen die kunnen werken, maar veel begeleiding daarbij nodig hebben. Lukt het (nog) niet om te werken dan zorgt WerkSaam Westfriesland voor een uitkering als dat nodig is. In 2023 wordt verder uitvoering gegeven aan het beleidsplan 20222025 zoals vastgesteld door het algemeen bestuur van WerkSaam na de zienswijzen van de deelnemende gemeenten.

• Bijdrage GR sluit niet aan op ontwikkeling gemeentefonds • Uitvoeringstaken Wet Inburgering • Ontwikkeling toegevoegde waarde • Externe factoren zoals cyberaanvallen

Risico's

EV per 1-1

VV per 1-1

EV per 31-12

VV per 31-12

€ 8.117.000

€ 18.028.000

€ 6.976.000

€ 17.246.000

SED organisatie Gerelateerd aan programma('s)

1. Bestuur en dienstverlening

Vestigingsplaats

Stede Broec, Enkhuizen en Drechterland.

Rechtsvorm

GR

Vertegenwoordiging

Lid van het dagelijks bestuur en het algemeen bestuur.

Deelnemers

De gemeenten Stede Broec, Enkhuizen en Drechterland.

Deelname verplicht

Nee

Bijdrage (afgerond)

Jaarlijkse bijdrage volgens verdeelsleutel. Deelnemers zijn gezamenlijk aansprakelijk voor ontstane tekorten.

Doel / openbaar belang

De missie van de SED organisatie is samen werken aan een prettige woon-, werk- en leefomgeving. De SED organisatie staat voor goede dienstverlening aan de inwoners en ondernemers en een krachtige en deskundige ondersteuning aan de besturen van de gemeenten Stede Broec, Enkhuizen en Drechterland.

79

Activiteiten en ontwikkelingen

Er worden goede stappen met de organisatie gezet. De sturing en planning is verbeterd waardoor we meer in control zijn gekomen. We willen verder voortgaan op dit pad door de bedrijfsvoering door te ontwikkelen. De medewerkers ervaren meer leiding en aandacht. Niettemin is de werkdruk en ook het ziekteverzuim nog steeds zorgelijk hoog; er ligt meer werk dan dat er aan formatie beschikbaar is. Bovendien zijn er nieuwe vraagstukken die op onze gemeenten afkomen en moeten worden aangepakt, denk aan duurzaamheid en energietransitie, de woningbouwopgave en de blijvende druk vanuit het sociaal domein, maar ook allerlei regelgeving op het gebied van bedrijfsvoering. De huidige krapte op de arbeidsmarkt geeft daarbij een opwaartse financiële druk op de kosten van personeel en dus op de begroting van de SED (die voor 83% uit salariskosten bestaat).

Risico's

• Datalek, cybercrime en uitval ICT systemen • Personeel • Wet- en regelgeving

EV per 1-1

VV per 1-1

EV per 31-12

VV per 31-12

€0

€ 11.476.000

€0

€ 11.247.000

SSC DeSom Gerelateerd aan programma('s)

1. Bestuur en dienstverlening

Vestigingsplaats

Wognum

Rechtsvorm

GR

Vertegenwoordiging

Lid van het algemeen bestuur

Deelnemers

De gemeenten Drechterland, Enkhuizen, Stede Broec, Opmeer, Medemblik en Koggenland. Nee

Deelname verplicht Bijdrage (afgerond)

Jaarlijkse bijdrage volgens verdeelsleutel. Deelnemers zijn gezamenlijk aansprakelijk voor ontstane tekorten. De deelnemers en WerkSaam ondersteunen met ICTvoorzieningen en deze voorzieningen steeds beter afstemmen op de behoefte van deze tijd en de nieuwe ontwikkelingen.

Doel / openbaar belang

Activiteiten en ontwikkelingen

In 2023 wil SSC DeSom naast haar reguliere (beheer)taken, graag samen met de deelnemers werken aan het verder doorontwikkelen van de werkplek omgeving en een optimalisatie van de rolverdeling en regievoering, die nodig is bij Cloud toepassingen. Ook zou SSC DeSom graag verder invulling geven aan nieuwe taken, die voortkomen uit de ambitie van de deelnemers voor data gedreven werken en Common Ground toepassingen.

Risico's

• Cyberaanvallen en/of cybercriminaliteit. • Geen goede centrale regie en beveiliging op SAAS oplossingen. • Incompliancy door gewijzigde voorwaarden softwareleveranciers. • Ontvlechting van WerkSaam. • Beëindigen van contracten met onze leveranciers. • Tijdige invulling van vacatures en werving geschikt personeel.

EV per 1-1

VV per 1-1

EV per 31-12

VV per 31-12

€ 334.000

€ 4.549.000

€ 344.000

€ 4.267.000

80

Afvalbeheer Westfriesland (ABWF) Gerelateerd aan programma('s)

2. Ruimte

Vestigingsplaats

Hoorn

Rechtsvorm

GR

Vertegenwoordiging

Lid van het algemeen bestuur

Deelnemers

Drechterland, Enkhuizen, Hoorn, Koggenland, Medemblik, Opmeer en Stede Broec. Nee

Deelname verplicht Doel / openbaar belang

Het ABWF is een gemeenschappelijke regeling waarin het ABWF de zeven Westfriese gemeenten vertegenwoordigd over zaken afstemming op het gebied van de afvalinzameling, het contractmanagement HVC en aandeelhouderszaken. Eveneens is het ABWF de eigenaar van en verantwoordelijk voor de voormalige stortplaats te Westwoud.

Activiteiten en ontwikkelingen

De activiteiten zijn direct verbonden aan het beheer van de voormalige stortplaats en het zorgdragen voor intergemeentelijke afstemming met betrekking tot het afvalstoffenbeleid en – uitvoering, DVO- en aandeelhouderszaken. In het kader van de evaluatie van het Pact van West-Friesland is geconstateerd dat de ambitie om te behoren tot de top 10 van meest aantrekkelijke regio’s in Nederland onverminderd hoog is. Pact 7.1 staat voor zeven gemeenten één geluid en gaat verder dan het eerste Pact uit 2013. Het gaat onder meer over aantrekkelijk wonen, het stimuleren van economische ontwikkelingen en aandacht kennis en innovatie, maar ook over het verbeteren van de bereikbaarheid en de toeristische aantrekkingskracht. Het ABWF zal haar bijdragen leveren aan de in het pact genoemde thema’s energietransitie, klimaatadaptatie en circulaire economie. Dit zal zij doen middels het organiseren van afstemming op het gebied van huishoudelijk afval en aandeelhouderschap HVC. Gemeenten onderhandelen nu zelf met HVC over de afvaltarieven. • Ondersteuning (geen eigen huisvesting en personeel) • Stortplaats Westwoud

Risico's

EV per 1-1

VV per 1-1

EV per 31-12

VV per 31-12

€ 4.000

€ 1.557.000

€ 10.000

€ 1.499.000

Omgevingsdienst Noord-Holland Noord (OD NHN) Gerelateerd aan programma('s)

2. Ruimte

Vestigingsplaats

Hoorn

Rechtsvorm

GR

Vertegenwoordiging

Lid van het algemeen bestuur

Deelnemers

Alkmaar, Bergen, Castricum, Den Helder, Drechterland, Enkhuizen, Heerhugowaard, Heiloo, Hollands Kroon, Hoorn, Koggenland, Langedijk, Medemblik, Opmeer, Schagen, Stede Broec, Texel en de provincie Noord-Holland.

81

Deelname verplicht

Ja

Bijdrage (afgerond)

Jaarlijkse bijdrage volgens het bedrijfsplan op basis van lupsumfinanciering (vastgestelde prijs voor een totaalproject). Deelnemers zijn gezamenlijk aansprakelijk voor ontstane tekorten. De OD NHN is een professionele opdrachtnemer die op een efficiënte manier en volgens geldende kwaliteitsstandaarden uitvoering geeft aan de opgedragen milieutaken op het gebied van de fysieke leefomgeving in Noord-Holland Noord.

Doel / openbaar belang

Activiteiten en ontwikkelingen

Waar de afgelopen jaren in het teken stonden van het inrichten van de organisatie op de komst van de Omgevingswet, staat 2023 vooralsnog in het teken van het verrichten van die werkzaamheden onder de Omgevingswet. Met de komst van deze wet worden gemeenten voor een veel groter deel van de bodemtaken bevoegd gezag. Het gaat hierbij zowel om de handhaving en de vergunningverlening, als om de juridische en beleidsmatige advisering. De provincie Noord-Holland blijft nog slechts bevoegd gezag voor grondwaterverontreinigingen en specifieke locaties (BRZO-inrichtingen met grote risico’s en spoedlocaties). De OD NHN voert deze bodemtaken uit. In 2021 is gestart met een pilot met betrekking tot een nieuwe financieringsmodel. Eind 2022 wordt hierover besluitvorming verwacht. Daarbij wordt ook rekening gehouden met landelijke ontwikkelingen. Tot die tijd blijft de huidige lumpsum financiering van kracht. • Claims. • Datalek van geregistreerde gegevens. • Aanbestedingsrisico's. • Projecten ten laste van het rekeningresultaat. • Pandemie. • Omgevingswet en het Digitaal Stelsel Omgevingswet. • Omgevingswet en het Digitaal Stelsel Omgevingswet.

Risico's

EV per 1-1

VV per 1-1

EV per 31-12

VV per 31-12

€ 1.056.000

€ 5.000.000

€ 1.056.000

€ 5.000.000

Deelnemingen Ontwikkelingsbedrijf Noord-Holland Noord Gerelateerd aan programma('s)

Ruimte

Vestigingsplaats

Alkmaar

Rechtsvorm

NV

Vertegenwoordiging

17 gemeenten in Noord-Holland en de provincie Noord-Holland.

Deelnemers

17 gemeenten in Noord-Holland en de provincie Noord-Holland.

Deelname verplicht

Nee

Bijdrage (afgerond)

Jaarlijks wordt een subsidie toegekend. De aandeelhouder is niet aansprakelijk voor de schulden van de NV.

82

Doel / openbaar belang

Bevorderen van de regionale economie en welvaart en de nationale en internationale positionering van Noord-Holland Noord. Het ontwikkelingsbedrijf heeft vier pijlers binnen haar meerjarenprogramma. Dit zijn: Ondersteuning MKB, regionale promotie en acquisitie en uitvoering van de Destinatie Marketing Organisatie. Tenslotte voert het ontwikkelingsbedrijf projecten uit ter stimulering van de regionale economie.

Activiteiten en ontwikkelingen

Belangrijke speerpunten voor het Ontwikkelingsbedrijf zijn in 2022 vooral de ondersteuning van MKB op het gebied van digitalisering, innovatie en financiering. De huidige samenwerkingsovereenkomst met het Ontwikkelingsbedrijf loopt tot en met 2024. In 2023 zal daarom al een evaluatie gestart worden.

Risico's

Er zijn geen risico’s bekend.

EV per 1-1

VV per 1-1

EV per 31-12

VV per 31-12

€ 1.169.000

€ 2.616.000

€

€

Alliander N.V. Gerelateerd aan programma('s)

1. Bestuur en dienstverlening

Vestigingsplaats

Amsterdam

Rechtsvorm

Overig

Vertegenwoordiging

Aandeelhouder

Deelnemers

Alle aandelen van Alliander N.V. zijn in handen van Nederlandse provincies en gemeenten. Nee

Deelname verplicht Bijdrage (afgerond) Doel / openbaar belang

Activiteiten en ontwikkelingen

Financieel belang

De gemeente heeft als aandeelhouder 124.198 aandelen. De aandeelhouder is niet aansprakelijk voor de schulden van de NV. Alliander is een netwerkbedrijf dat zorgt voor een betrouwbare, betaalbare en bereikbare energievoorziening in een groot deel van Nederland. Door hun netwerk continu te verbeteren, bereiden ze zich voor op een toekomst waarin iedereen duurzame energie kan gebruiken, produceren en delen. Enkhuizen heeft aandelen in Aliander, waarvan de dividend op Algemene dekkingsmiddelen wordt ontvangen. De overgang naar een duurzame energievoorziening brengt nieuwe technische uitdagingen en nieuwe wensen van klanten met zich mee. In nauwe samenwerking met onder andere gemeenten, provincies en woningcorporaties vertaalt Alliander wensen, mogelijkheden en kaders in beleid en planning om de dagelijkse energievoorziening nu en in de toekomst te blijven garanderen. Via de Regionale Energiestrategieën (RES) geven ze invulling aan de afspraken uit het Klimaatakkoord. Alliander N.V. is, samen met de partners in de RES, ervoor verantwoordelijk om een optimale duurzame energievoorziening te ontwerpen en realiseren. n.v.t.

83

• Realisatie werkpakket • Veranderkracht • Veiligheid • Langetermijnoriëntatie van wet- en regelgeving • Privacy • Toekomstbestendigheid IT-landschap • Financierbaarheid • Voldoen aan klantverwachtingen • Toekomstvaste investeringen

Risico's

EV per 1-1

VV per 1-1

EV per 31-12

VV per 31-12

€ 4.328 mln

€ 2.723 mln

€ 4.470 mln

€ 3.360 mln

Bank Nederlandsche gemeenten (BNG) Gerelateerd aan programma('s)

1. Bestuur en dienstverlening

Vestigingsplaats

Den Haag

Rechtsvorm

Overig

Vertegenwoordiging

Aandeelhouder

Deelnemers

De Staat, gemeenten, provincies en één hoogheemraadschap.

Deelname verplicht

Ja

Bijdrage (afgerond)

De gemeente heeft als aandeelhouder 130.650 aandelen. De aandeelhouder is niet aansprakelijk voor de schulden van de NV. BNG Bank is er voor het publieke domein en het publieke belang. Bij BNG Bank draait het niet om zoveel mogelijk winst, maar om maximale maatschappelijke impact. BNG Bank wordt gedreven door maatschappelijke impact. Kernwaarden zijn duurzaam, betrouwbaar en professioneel. De BNG Bank zet de komende jaren nog verder in op maatschappelijke impact en stelt daarbij de publieke sector nog meer in staat maatschappelijke doelstellingen te realiseren. Dankzij haar toprating kan de bank tegen lage tarieven geld lenen op de internationale geld- en kapitaalmarkt, en dit geld vervolgens tegen lage prijzen uitlenen aan klanten. Er zijn geen risico’s bekend.

Doel / openbaar belang

Activiteiten en ontwikkelingen

Risico's EV per 1-1

VV per 1-1

EV per 31-12

VV per 31-12

€ 5.097 mln

€ 155 mld

€ 5.062 mln

€ 144 mld

HVC Groep Gerelateerd aan programma('s)

2. Ruimte

Vestigingsplaats

Alkmaar

Rechtsvorm

NV

Vertegenwoordiging

Aandeelhouder

Deelnemers

6 waterschappen en 44 gemeenten.

84

Deelname verplicht

Nee

Doel / openbaar belang

HVC is een afval- en energiebedrijf met zowel publieke als commerciële activiteiten op het gebied van afval en energie. Voor de verwerking en inzameling van het huishoudelijk afval heeft de gemeente een dienstverleningsovereenkomst (DVO) afgesloten met een looptijd van 6 jaar (1 januari 2020 tot 1 januari 2026). Eveneens heeft de gemeente aandelen in het bedrijf en daarmee stemrecht in de Algemene Ledenvergadering. Aan het aandeelhouderschap is een ballotageovereenkomst verbonden waarin onder meer geregeld is dat het brandbaar afval afgestaan moet worden en de gemeente, samen met de andere aandeelhouders, garant staat voor een deel van de leningen.

Activiteiten en ontwikkelingen

- Met woningcorporaties en woningeigenaren gebouwen van aardgas afhalen en aansluiten op een warmtenet. - Met zon- en windprojecten duurzame stroom opwekken. - Bronscheiding verbeteren. - Van afval dat niet gerecycled kan worden energie maken. - Met verwerken van slib energie maken. De gemeente heeft als aandeelhouder 30 aandelen voor een totaal van € 1.400.

Financieel belang Risico's

- Op een aantal vlakken worden de activiteiten van HVC significant beïnvloed door regulering vanuit de overheid. - Prijsfluctuaties van elektriciteit en gas, maar ook van bijvoorbeeld grondstoffen zoals papier en metalen hebben een direct effect op de marge en de dekkingsbijdrage van activiteiten van HVC. - Door een slechter wordende wereldmarkt voor schadeverzekeringen en een eigen negatieve schadestatistiek over de afgelopen 10 jaar, ziet HVC zich geconfronteerd met toenemende verzekeringskosten op een aantal van de hoofdverzekeringen van HVC zoals allrisk en aansprakelijkheid. - Incidenten leiden tot uitval, letsel en discontinuïteit van processen. Een adequaat onderhoudsprogramma is een randvoorwaarde voor veilige, betrouwbare installaties. Daarnaast is het uitgangspunt van HVC dat de installaties binnen de vigerende milieunormen presteren.

EV per 1-1

VV per 1-1

EV per 31-12

VV per 31-12

niet bekend

niet bekend

niet bekend

niet bekend

85

Grondbeleid

Inleiding In de paragraaf grondbeleid van de begroting 2023 wordt verslag gedaan over de visie, ontwikkelingen en stand van zaken van de grondexploitaties in relatie tot de doelstellingen uit de begroting.

Visie De visie op grondbeleid staat beschreven in de Nota Grondbeleid. Hieronder volgen enkele kaders vanuit deze nota: 1.

Het doel van het gemeentelijk grondbeleid is het, ten behoeve van de gemeentelijke doelstellingen op het gebied van ruimtelijke ordening, creëren van ruimte voor wonen, welzijn, zorg, werken, winkelen en recreëren in zowel uitleggebieden als bestaand stedelijk gebied, door het oppakken of ondersteunen van concrete ontwikkelinitiatieven. Hierbij wordt gestreefd naar optimalisatie van het financiële resultaat per project (in principe sluitende grondexploitaties).

2.

De vorm van grondbeleid (actief, faciliterend of mengvorm) wordt afhankelijk van de individuele situatie gekozen. Uitgangspunt is hierbij actief grondbeleid, tenzij dit op basis van factoren als grondposities, gemeentelijke doelstellingen, mogelijkheid tot sturing, risicoprofiel, verwacht financieel resultaat en/of benodigde capaciteit en/of deskundigheid onwenselijk of niet goed mogelijk is.

3.

In het geval van passief (faciliterend) grondbeleid streeft de gemeente naar het afsluiten van anterieure overeenkomsten. In het uiterste geval dat geen overeenstemming is te bereiken met één of meer eigenaren in het gebied en het publieke belang van de ontwikkeling groot is, wordt een exploitatieplan, gekoppeld aan een bestemmingsplan of een projectbesluit, vastgesteld.

4.

Strategische aankopen in het kader van actief grondbeleid vinden plaats voor zover deze passen binnen de door de raad vastgestelde plannen en visies en worden zo spoedig mogelijk na aankoop door middel van het raadsbesluit in de exploitatie genomen.

De vigerende Nota Grondbeleid is vastgesteld in 2016. Een nota grondbeleid is niet verplicht en kent dus ook geen termijn voor herziening. De huidige nota gaat op hoofdlijnen uit van 'situationeel' grondbeleid, waarbij per project gekeken wordt welke rol de gemeente het beste past. In alle gevallen zijn marktconforme prijsstellingen het vertrekpunt De nog vast te stellen gemeentelijke omgevingsvisie vanuit de nieuwe Omgevingswet (verwacht 1 januari 2023) kan aanleiding geven om de nota grondbeleid aansluitend te actualiseren.

86

Prognose resultaten De gemeente Enkhuizen kent twee actieve grondexploitaties. Schepenwijk De grondexploitatie Schepenwijk (bedrijventerrein) kent een negatief resultaat. Gommerwijk West In juni 2022 heeft de gemeenteraad positief besloten op het uitwerkingsbestemmingsplan en exploitatieplan voor het gehele project. Daarnaast heeft de raad voor de gemeentegronden/bezit in het plangebied de grondexploitatie vastgesteld en geopend. Deze grex kent een positief resultaat. Verliesneming Voor het negatieve resultaat verliesvoorziening opgenomen.

van

de grondexploitatie

van

Schepenwijk

is

een

Winstneming Vanuit de BBV gelden regels voor te maken winstnemingen bij positieve grondexploitaties.

Stand van zaken grondexploitatie Schepenwijk Dit project betreft de uitgifte van de laatste vier bedrijfskavels (totaal 9.426 m2) en de uitvoering van de laatste werkzaamheden voor het creëren van voldoende waterberging. Deze werkzaamheden zijn in 2021 afgerond. Naar verwachting worden de laatste kavels verkocht in 2022/2023. Op moment van dit schrijven zijn er opties op drie van de vier kavels. Gommerwijk West In juni 2022 is de gemeentegrex voor dit project geopend. Gommerwijk West betreft een beoogde ontwikkeling van in totaal circa 510 woningen, waarvan circa 326 op gemeentegrond. Op dit moment loopt de bewaarperiode vanuit het bestemming- en exploitatieplan. Ondertussen zijn we de beoogde ontwikkelstrategie aan het voorbereiden, de beste manier waarop wij denken dat het gehele gebied conform de beoogde fasering (noord eerst) tot ontwikkeling kan komen. Hierover komen we terug bij de raad voor besluitvorming.

Stand van zaken Strategische grondposities Gommerwijk West Met het openen van de grex in juni 2022 zijn dit geen strategisch gronden (MVA) meer, maar zijn deze ingebracht in de grex. Zilverstraat/Hoogstraat Deze gronden staan gewaardeerd tegen een toekomstige ontwikkelingswaarde vanuit een taxatie uit 2019. Als hierboven aangegeven heeft in 2021 de Raad besloten inzake de ontwikkel- en financiële kaders voor dit project en om over te gaan tot de aanbesteding in 2022. Op dit moment is de aanbesteding afgerond en zal overgegaan worden tot het sluiten 87

van de (ver)koop-/ontwikkelovereenkomst. Pas bij de uiteindelijke levering en betaling van de grond over enkele jaren (bij vergunningverlening) zal de huidige getaxeerde boekwaarde ingebracht worden en verrekend. Gelet op de huidige inflatie op de bouwkosten is het aannemelijk dat de taxatie uit 2019 op dit moment nog steeds gestand doet.

Financiële kaders en financiële risico's Schepenwijk Over de grondexploitatie is een risicoanalyse gedaan met 2 jaar vertraging, 1% hogere kostenstijging en 1% lagere inkomstenstijging. Dit betekent een potentieel lager resultaat. Dit bedrag is opgenomen in de risicoreserve bouwgrondexploitaties van de gemeente. Gommerwijk West West Over de grondexploitatie is een risicoanalyse gedaan met 2 jaar vertraging, 1% hogere kostenstijging en 1% lagere inkomstenstijging. Dit betekent een potentieel lager resultaat. Dit bedrag is opgenomen in de risicoreserve bouwgrondexploitaties van de gemeente.

88

Financiën

89

Financiën

Overzicht van baten en lasten per programma Programma 1 totaal lasten totaal baten saldo van baten en lasten toevoeging aan reserves onttrekking aan reserves Resultaat

werkelijk 2021 9.276 -43.492 -34.217 1.911 -4.027 -36.333

begroting 2022 10.431 -46.480 -36.049 0 -1.973 -38.022

begroting 2023 10.271 -48.824 -38.553

Programma 2 totaal lasten totaal baten saldo van baten en lasten toevoeging aan reserves onttrekking aan reserves Resultaat

werkelijk 2021 17.254 -7.669 9.585 632 -2.379 7.838

begroting 2022 17.915 -7.740 10.175 752 -789 10.138

begroting 2023 18.024 -8.042 9.982 843 -865 9.960

Programma 3 totaal lasten totaal baten saldo van baten en lasten toevoeging aan reserves onttrekking aan reserves Resultaat

werkelijk 2021 34.131 -8.134 25.997 570 -253 26.314

begroting 2022 35.115 -6.942 28.173 13 -304 27.882

begroting 2023 33.972 -6.374 27.598 13 -55 27.556

- 2.181 batig

0

- 1.068 batig

Resultaat

90

-33 -38.586

Overzicht van incidentele baten en lasten

Lasten Programma/Omschrijving

Begroting 2023

2. Ruimte Actualisatie woonvisie Effect woonakkoord Inpeiling havens i.v.m. baggerplanning 2024 en verder 3. Samenleving Aanpak wachttijden specialistische zorg Verlengen opdracht collectiebeheerder tm juli 2023 Uitvoering Kunst en museumbeleid Middelen Nationaal Programma Onderwijs (NPO) Preventieakkoord Uitvoering Erfgoedbeleid 2023 tm 2026 Gemeentelijke collectie incidentele kosten tbv verhuizing naar een nieuwe depotruimte en restauraties Reserves : lasten Storting reserve kunst en museumbeleid Onderhoud kapitaalgoederen

€ 30.000 € 8.000 € 37.500

€ 15.000 € 20.000 € 20.000 € 105.000 € 10.000 € 12.000 € 86.000

€ 13.000 € 843.000 € 1.199.500

Totaal

Baten Programma/Omschrijving

Begroting 2023

3. Samenleving Middelen Nationaal Programma Onderwijs (NPO) Preventieakkoord

€ 105.000 € 10.000

Reserves : baten Reserve Kunst en museumbeleid Reserve Sociaal domein; aanpak wachttijden specialistische zorg Reserve Onderhoud kapitaalgoederen Reserve Volkshuisvesting

€ 40.000 € 15.000 € 835.000 € 30.000 € 1.035.000

Totaal

91

Overzicht van structurele toevoegingen en onttrekkingen reserves 2023 Lasten Baten

Programma

Omschrijving

Bestuur en dienstverlening

Reserve dekking afschrijvingslasten

33.000

Structureel saldo Begroting 2023

Saldo van baten en lasten Saldo mutaties reserves Begrotingssaldo na bestemming Waarvan incidentele baten en lasten (saldo) Structureel begrotingssaldo

971 97 1068 -165 1233

92

Begroting Begroting Begroting 2024 2025 2026

1655 -433 1220 -558 1778

2987 -448 2539 -531 3070

174 52 225 -32 257

Baten en lasten per taakveld in meerjarenperspectief

T01 T02 T04 T05 T061 T062 T064 T07 T08 T341 T541

T03 T063 T11 T12 T21 T22 T23 T24 T31 T32 T33 T34 T571 T572 T72 T73 T74 T75 T81 T82 T83

Programma 1

2023 lasten

2023 baten

2024 lasten

2024 baten

2025 lasten

2025 baten

2026 lasten

2026 baten

Bestuur Burgerzaken Overhead Treasury Ozb woningen Ozb niet-woningen Belastingen overig Uitkeringen gemeentefonds Overige baten en lasten Economische promotie Historisch archief

1.539 527 7.621 82 185 54 76 28 158

232 827 531 3.038 2.909 104 40.278 126 779 -

1.556 536 7.835 82 188 55 78 29 160

232 827 531 3.066 2.948 106 41.459 126 787 -

1.574 544 8.101 82 190 56 80 29 162

232 827 531 3.061 2.948 107 43.018 126 789 -

1.566 552 8.375 82 192 57 81 29 162

232 827 531 3.056 2.948 107 40.696 126 789 -

10.271

48.824

10.519

50.082

10.817

51.639

11.095

49.312

Programma 2

2023 lasten

2023 baten

2024 lasten

2024 baten

2025 lasten

2025 baten

2026 lasten

2026 baten

Beheer overige gebouwen en gronden Parkeerbelasting Crisisbeheersing en brandweer Openbare orde en veiligheid Verkeer en vervoer Parkeren & Recreatieve havens Economische havens en waterwegen Economische ontwikkeling Fysieke bedrijfsinfrastructuur Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Economische promotie Openbaar groen en recreatie (ec) Openbaar groen en recreatie (ec) Openbaar groen en recreatie (vv) Riolering Afval Milieubeheer Begraafplaatsen en crematoria Ruimtelijke ordening Grex (niet-bedrijventerreinen) Wonen en bouwen

407 5 1.411 628 3.849 764 1.024 388 724 198 25 130 123 1.350 1.302 2.750 715 272 1.025 43 892

600 160 37 69 914 13 8 1.917 3.569 41 214 12 488

447 5 1.441 638 3.998 821 1.028 398 729 202 26 131 126 1.388 1.140 2.752 729 275 980 43 871

605 162 38 70 926 13 8 1.952 3.569 41 217 12 494

465 5 1.442 647 4.080 835 1.036 429 733 206 26 132 126 1.414 1.163 2.754 730 277 995 38 885

611 164 38 70 938 13 8 1.977 3.569 41 220 12 501

482 5 1.443 653 4.153 850 1.037 460 736 210 26 132 126 1.429 1.192 2.757 732 279 949 39 901

611 164 38 70 938 13 8 1.977 3.569 41 220 12 501

18.024

8.042

18.165

8.107

18.417

8.163

18.590

8.163

2023 lasten

2023 baten

2024 lasten

2024 baten

2025 lasten

2025 baten

2026 lasten

2026 baten

Openbaar basisonderwijs 15 Onderwijshuisvesting 740 Onderwijsbeleid en leerlingzaken 1.482 620 Sportbeleid en activering 730 Sportaccommodaties 1.554 458 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie 535 Musea 285 Cultureel erfgoed 404 57 Media 416 31 Openbaar groen en (openlucht) recreatie 177 Samenkracht en burgerparticipatie 2.916 91 Wijkteams 1.178 Inkomensregelingen 7.073 4.943 Begeleide participatie 2.891 Arbeidsparticipatie 585 Maatwerkvoorziening (WMO) 401 Maatwerkdienstverlening 18+ 5.758 92 Maatwerkdienstverlening 184.873 Geëscaleerde zorg 18+ 150 73 Geëscaleerde zorg 18835 Volksgezondheid 975 10

15 765 1.379 742 1.795 513 199 453 422 178 2.967 1.192 7.066 2.861 586 401 5.832 4.770 152 841 985

515 464 57 31 92 4.943 92 73 -

16 891 1.390 751 1.836 519 200 428 428 181 3.007 1.205 7.056 2.886 587 401 5.802 4.280 154 850 988

515 469 58 32 93 4.943 92 73 -

16 889 1.394 752 1.842 521 200 430 429 181 3.027 1.207 7.033 2.892 587 401 5.809 4.284 154 853 991

515 469 58 32 93 4.943 92 73 -

Programma 3 T41 T42 T43 T51 T52 T53 T54 T55 T56 T57 T61 T62 T63 T64 T65 T66 T671 T672 T681 T682 T71

T010 T011

33.972

6.374

34.116

6.266

33.856

6.275

33.891

6.275

Mutaties reserves 856 Resultaat van de rekening van baten en lasten 1.067

953 -

1.356 1.220

923 -

1.356 2.539

908 -

856 225

908 -

93

Uiteenzetting van de financiële positie en toelichting Algemeen financieel beeld

financieel totaaloverzicht

2023

2024

2025

2026

Stand na de raad van juli 2022

727

1.258

2.557

-8

Budgetten inzake nieuw beleid

-694

-656

-655

-677

autonome mutaties

355

92

-77

-198

vrijval reservering onderuitputting

550

450

650

650

Vrijval duurzaamheid

130

150

171

188

Extra middelen Jeugdzorg (25%)

0

426

393

271

Korting AU inzake besparing SD

0

-125

-625

-625

Stelpost Sociaal domein

0

125

625

625

0 1.068

-500 1.220

-500 2.539

0 225

resevering onderwijshuisvesting

De primitieve begroting 2023 sluit met een batig saldo, ook in meerjarenperspectief. Daarbij past de opmerking dat de CUP 2022-2026 nog niet in deze begroting is verwerkt (volgt via 1e begrotingswijziging) en de structurele ruimte in “Ravijnjaar” 2026 slechts € 225.000 bedraagt. In principe kan dan in 2023 maximaal € 225.000 aan structurele lasten worden opgenomen: als meer dan € 225.000 aan structurele lasten in de komende jaren wordt geraamd zal dat – met de huidige financiële ruimte in meerjarenperspectief– tot een structureel tekort in 2026 leiden. De VNG is nadrukkelijk bezig om het Rijk te bewegen iets te doen aan het ravijnjaar 2026. Vooralsnog lijkt er weinig beweging bij het rijk te zijn, maar wellicht biedt de Septembercirculaire 2022 in dit kader soelaas. Conform de uitgangspunten in de begroting 2022 zijn ook in de begroting 2023 geen extra middelen opgenomen voor duurzaamheid. Deze ramingen worden opgenomen als daar vanuit het Rijk extra middelen voor worden beschikbaar gesteld. De toename van de financiële ruimte in meerjarenperspectief wordt veroorzaakt door een fors accres in de Meicirculaire 2022 voor de jaren 2022 t/m 2025. Het rijk en de VNG zijn inmiddels overeengekomen dat dit accres in deze jaren wordt gegarandeerd –ook als bij het rijk sprake is van onderuitputting- zodat we voorstellen de "reservering onderuitputting" vrij te laten vallen.

94

Uitgangspunten voor de begroting De uitgangspunten voor het opstellen van de begroting zijn als volgt: Voor te verwachten prijs- en looninflatie wordt de volgende indexering toegepast: Algemene prijsinflatie Salarissen Secretarieleges

+ 3,0% + 3,0% + 3,0%

Onroerendezaakbelastingen

+ 3,0%

Campinggelden (indien nog van toepassing) + 3,0% Havenrechten + 3,0% Marktgelden + 3,0% Rioolheffing + 3,0% Afvalstoffenheffing nog te bepalen (Inzake afvalstoffenheffing worden de tarieven van de HVC doorberekend, deze zijn nog niet bekend). Voor raming van rente Rente op nieuwe investeringen Rente op bestaande investeringen

+ 3,0% Rente omslagpercentage

Overige uitgangspunten Algemene uitkering gemeentefonds Bijdrage Gemeenschappelijke regelingen Subsidies Bijdrage SED organisatie

verwerking Meicirculaire 2022 in begroting 2023 + 3,0% + 3,0% Voorjaarsnota 2022 en ontwerp Begroting 2023 SED

Toelichting uitgangspunten Loon- en prijsinflatie In de begroting 2023 is een gemiddelde indexatie doorgerekend van 3,0% op basis van ramingen door het CBS per 9 maart 2022 en conform vastgesteld uitgangspunt bij de Kaderbrief 2023. Normaal gesproken worden deze percentages cumulatief toegepast in de meerjarenraming (dus 3% in 2023; 6% in 2024 en zo voort). Gelet op de huidige ontwikkelingen (energieprijzen, oorlog in Oekraïne, etc.) staat de inflatie onder druk en is in onze visie cumulatief toepassen niet representatief voor de volgende jaren. Daarom is dit wel structureel maar niet cumulatief doorberekend. Wij achten het aannemelijk (en hopen dat uiteraard ook) dat in ieder geval na 2023 er weer sprake zal zijn van een ‘normale’ indexatie.

95

Rente op nieuwe investeringen De interne beleidslijn voor raming van de rente over nieuwe investeringen is het gemiddelde van de rente van kort geld (1 week) en lang geld (15 jaar) bij de BNG over de afgelopen 7 jaar. Gelet op de huidige renteontwikkelingen en de verwachting voor de toekomst is deze raming voor 2023 niet meer reëel. Voor nieuwe investeringen vanaf 2023 wordt nu uitgegaan van 3% Rente op bestaande investeringen Omslagrente: Het saldo van te betalen rente wordt omgeslagen over de boekwaarde van bestaande investeringen Algemene uitkering gemeentefonds De Algemene Uitkering uit het gemeentefonds voor 2023 en volgende jaren wordt gebaseerd op de Meicirculaire 2022. In de Algemene Uitkering worden loon- en prijsontwikkelingen verwerkt op basis van de landelijke cijfers. In de meerjarenraming van de Algemene Uitkering voor de jaren 2023 t/m 2026 wordt uitgegaan van het systeem van lopende prijzen. Dit betekent dat rekening wordt gehouden met de compensatie voor loon- en prijsstijgingen in de jaren 2023 t/m 2026 (prijsontwikkeling Bruto Binnenlands Product). Bijdrage Gemeenschappelijke regelingen + 3,0 % In de begroting 2023 is voor gr-en een indexatie doorgerekend van 3,0% op basis van ramingen door het CBS per 9 maart 2022 en conform vastgesteld uitgangspunt bij de Kaderbrief 2023.

Subsidies In de begroting 2023 is voor subsidies een indexatie doorgerekend van 3,0% op basis van ramingen door het CBS per 9 maart 2022 en conform vastgesteld uitgangspunt bij de Kaderbrief 2023. SED organisatie Voor de bijdrage aan de SED organisatie wordt uitgegaan van de Voorjaarsnota 2022 en ontwerp Begroting 2023 van de SED organisatie.

96

Geprognosticeerde balans Het opnemen van de geprognosticeerde balans in de begroting is verplicht. Door het opnemen van een geprognosticeerde balans in zowel de begroting als de meerjarenraming krijgt de raad meer inzicht in de ontwikkeling van onder meer investeringen, het aanwenden van reserves en voorzieningen en in de financieringsbehoefte. De geprognosticeerde balans moet qua informatiebehoefte aansluiten op de balans in de jaarrekening, maar behoeft niet dezelfde mate van detail te kennen. Hierna vindt u de geprognosticeerde balans voor 2023. In het hoofdstuk 'Meerjarenraming en toelichting' wordt de geprognosticeerde balans meerjarig weergegeven. Bedragen x € 1.000 1-1-2023 31-12-2023

Geprognosticeerde balans Begin- en eindbalans ACTIVA Vaste activa Immateriële activa Materiele vaste activa Financiele vaste activa; kapitaalverstrekkingen Financiele vaste activa; leningen Totaal vaste activa

440 63.997 432 5.931 70.360

430 70.688 432 5.955 77.075

Vlottende activa Voorraden Uitzettingen met een rentetypische looptijd < 1 jaar Liquide middelen Overlopende activa Totaal vlottende activa

1.349 8.166 150 750 10.415

1.349 8.166 150 750 10.415

Totaal ACTIVA

80.775

87.490

Vaste passiva Eigen Vermogen Voorzieningen Vaste schulden met een rentetypische looptijd > 1 jaar Totaal vaste passiva

10.226 4.580 48.877 63.683

10.130 4.720 52.708 67.558

Vlottende passiva Netto vlottende schulden rentetypische looptijd < 1 jaar Overlopende passiva Totaal vlottende passiva

11.463 5.629 17.092

11.828 8.104 19.932

Totaal PASSIVA

80.775

87.490

PASSIVA

97

Berekening van het EMU-saldo Volgens artikel 20c van het Besluit Begroting en Verantwoording moet in de toelichting op het overzicht van baten en lasten de berekening van het aandeel van de gemeente in het EMUsaldo worden opgenomen. De berekening over het vorige begrotingsjaar, het geraamde bedrag over het begrotingsjaar en de berekening van het geraamde bedrag over het jaar volgend op het begrotingsjaar. De ontwikkeling van het EMU-saldo over de drie jaren volgend op het begrotingsjaar is weergegeven onder het hoofdstuk meerjarenraming en toelichting. Het EMU-saldo is in 1992 door de EMU ingevoerd om vergelijkingen tussen de verschillende eurolanden te kunnen maken. In het verleden hanteerde elke staat zijn eigen berekening voor het financieringssaldo, vergelijken kon hierdoor niet. Volgens de regels van de EMU mag het vorderingentekort niet groter zijn dan 3% van het bruto binnenlands product (het Verdrag van Maastricht). Hiermee wil men de economische sterkte van de Eurolanden behouden. In de tabel hieronder is de berekening van het EMU-saldo voor onze gemeente weergegeven.

Omschrijving

1 2 3

-4

5

6

-7

Exploitatiesaldo vóór toevoeging aan c.q. onttrekking uit reserves (zie BBV, artikel 17c) Afschrijvingen ten laste van de exploitatie Bruto dotaties aan de post voorzieningen ten laste van de exploitatie Investeringen in (im)materiële vaste activa die op de balans worden geactiveerd Baten uit bijdragen van andere overheden, de Europese Unie en overigen, die niet op de exploitatie zijn verantwoord en niet al in mindering zijn gebracht bij post 4 Desinvesteringen in (im)materiële vaste activa: Baten uit desinvesteringen in (im)materiële vaste activa (tegen verkoopprijs), voor zo ver niet op exploitatie verantwoord

Aankoop van grond en uitgaven aan bouw-, woonrijp maken e.d. 98

2022 Begroting (na wijziging)

2023 Begroting (primitief)

2024 begroting

414

971

1.655

1.687

1.782

2.016

62

140

382

-7.716

-6.681

-600

-5

0

0

0

0

0

0

0

0

(alleen transacties met derden die niet op de exploitatie staan)

8

-9

-10

-11 - 11a -11b

Baten bouwgrondexploitatie: Baten voor zo ver transacties niet op exploitatie verantwoord Lasten op balanspost Voorzieningen voor zo ver deze transacties met derden betreffen Lasten ivm transacties met derden, die niet via de onder post 1 genoemde exploitatie lopen, maar rechtstreeks ten laste van de reserves (inclusief fondsen en dergelijke) worden gebracht en die nog niet vallen onder één van bovenstaande posten Verkoop van effecten: Gaat u effecten verkopen? (ja/nee) Zo ja, wat is bij verkoop de verwachte boekwinst op de exploitatie?

Berekend EMU-saldo

0

0

-41

-41

-41

0

0

0

nee

nee

nee

3.710

-3.827

3.412

Jaarlijks terugkerende arbeidskosten In de begroting zijn ramingen opgenomen voor jaarlijks terugkerende arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume. Hiervoor mag geen voorziening getroffen worden. Wel moet hierover informatie in de begroting worden opgenomen. Onder deze verplichtingen worden de aanspraken verstaan op toekomstige uitkeringen door het huidige dan wel het voormalig personeel. In de begroting van Enkhuizen zijn alleen nog budgetten voor de bovengenoemde onderdelen die betrekking hebben op het college. Het overige personeel is immers werkzaam bij de SED organisatie. Binnen de begroting van Enkhuizen gaat het om de volgende posten: Pensioenen wethouders Voor gewezen wethouders is een pensioenvoorziening ingesteld. Jaarlijks worden daar de pensioenuitkeringen uit gefinancierd. De onttrekking in 2023 gaat om de pensioenuitkeringen aan ex-wethouders en nabestaanden van een gewezen wethouder.

99

Investeringen In de onderstaande tabellen worden de nieuwe investeringen weergegeven. De kapitaallasten van deze investeringen zijn in de begroting verwerkt. Er wordt onderscheid gemaakt in investeringen met een economisch nut en investeringen in de openbare ruimte met maatschappelijk nut. Investeringen met een economisch nut zijn alle investeringen die verhandelbaar zijn ( er is markt voor) en/of als ze kunnen bijdragen aan het genereren van middelen bijvoorbeeld door het vragen van rechten, heffingen, leges of tarieven. Investeringen met een economisch- en maatschappelijk nut worden geactiveerd, mits ze groter of gelijk zijn dan € 15.000 respectievelijk € 30.000. Investeringen in de openbaren ruimte met een maatschappelijk nut genereren geen middelen, maar vervullen wel duidelijk een publieke taak. Het betreffen investeringen in bijvoorbeeld wegen, bruggen, water en groenvoorzieningen. Investeringen met economisch nut Omschrijving

Investering 2023

Vervangen hekwerk hertenkamp Investeringen GRP

50.000 730.000

Totaal

730.000

Investeringen met maatschappelijk nut Omschrijving

Investering 2023

Aanvullen boombeplanting Schepenwijk Aanbrengen beweegbare hydraulische palen kernwinkelgebied Renovatie skatepark "Kadijker Arena" OVL vervanging lichtmasten OVL vervanging armaturen Kast- en kabelvervanging Kunstwerken 2023 Oeverbescherming 2023 Speelvoorzieningen 2023

60.000 100.000 75.000 89.000 83.000 50.000 1.098.000 500.000 30.000

Totaal

2.085.000

100