Begroting 2023 Enkhuizen

1

Inhoudsopgave Inhoudsopgave ...................................................................................................................... 2 De begroting 2023 in één oogopslag ..................................................................................... 3 Samenvatting ........................................................................................................................ 4 Leeswijzer .................................................................................................................. 8 Nieuw beleid 2023-2026 ........................................................................................................ 9 Financieel overzicht van budgetten inzake nieuw beleid 2023: ..................................

9 Toelichting nieuw beleid ............................................................................................10 Programma 2 Ruimte, onderdeel Beheer Openbare ruimte ......................................10 Programma 2 Ruimte, onderdeel Duurzaamheid en milieu .......................................11 Programma 2 Ruimte: onderdeel Veiligheid ..............................................................11 Programma 3 Samenleving.......................................................................................12 Investeringen ............................................................................................................13 Programmaplan ....................................................................................................................14 Programma Bestuur en Dienstverlening....................................................................15 Programma Ruimte ...................................................................................................26 Programma Samenleving..........................................................................................37 Paragrafen ...........................................................................................................................43 Lokale heffingen .......................................................................................................44

Weerstandsvermogen en risicobeheersing ...............................................................52 Onderhoud kapitaalgoederen....................................................................................60 Financiering ..............................................................................................................64 Bedrijfsvoering ..........................................................................................................69 Verbonden partijen ...................................................................................................73 Grondbeleid ..............................................................................................................86 Financiën..............................................................................................................................89 Overzicht van baten en lasten per programma..........................................................90 Uiteenzetting van de financiële positie en toelichting ................................................94 Bijlagen ..............................................................................................................................111 Subsidieprogramma ................................................................................................112 Cliëntgebonden kosten

...........................................................................................115

2

De begroting 2023 in één oogopslag

3

Inleiding en financiële samenvatting Met enige trots bied ik u, namens het College van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Enkhuizen, de begroting aan voor het kalenderjaar 2023. Met deze begroting laten we zien hoe we, na zorgvuldige overwegingen, een zo gezond mogelijke financiële basis leggen voor het verwezenlijken van onze ambities voor de komende jaren. De begroting voor het jaar 2023 is sluitend; ook de meerjarenbegroting laat positieve cijfers zijn. Natuurlijk wordt de onzekerheidsfactor over de stevigheid van de cijfers voor 2024, 2025 en 2026 groter als we de dag van vandaag als uitgangspunt nemen voor blikken vooruit. Maar ook in de cijfers voor 2023 zit een zekere mate van instabiliteit. De macro-economische ontwikkelingen in de wereld, in Europa en in Nederland hebben een sterke invloed op onze samenleving, op de lokale economie en op de financiële huishouding van onze gemeente. Zo bepalen de prijsontwikkelingen, waaronder die rond de vraag naar en het gebruik van energie, en de algehele schommelingen op het gebied van de geldontwaarding – ‘de inflatie’ – voor een belangrijk deel de onzekere financiële toekomst van onze inwoners en van onze gemeente. Tot slot hult het Rijk zich in nevelen over de hoogte van het Gemeentefonds na 2025.

Het is van belang dat wij -middels de VNG– aandringen op een helder zicht op de financiële inkomsten vanaf het ‘ravijnjaar’ 2026. De route naar het aanbieden van deze begroting heeft ons geleerd, dat we –ook als het gaat om toekomstige processen in de cyclus van Planning en Control– binnen korte tijd geconfronteerd kunnen worden met plotselinge resultaten van onderhandelingen over de inhoud van het Gemeentefonds; onderhandelingen die de VNG namens de gemeenten voert met het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Resultaten die tot uiting komen in aan onze gemeente toegewezen specifieke bijdragen, maar ook door toename (of afname) van eerder als vaststaand aangenomen bedragen. De instabiele inflatiecijfers kunnen zeker de spreekwoordelijke ‘roet’ in het eten gooien. De cijfers in de Begroting 2023 vormen wat het College van B&W betreft een solide basis om de ambities uit het College Uitvoeringsprogramma (CUP) financieel te vertalen. In overleg met de colleges van Stede Broec, Drechterland en de SED-organisatie is dit CUP uitgewerkt voor de eerste jaarschijf, 2023. De drie SED-gemeenten hebben daarbij als gezamenlijke speerpunten ‘wonen’, ‘veiligheid’ en ‘sociaal domein’ benoemd.

Het CUP en de daarbij behorende financiële gevolgen voor de (meerjaren)begroting zullen middels een begrotingswijziging gelijktijdig met deze Begroting 2023 ter besluitvorming aan uw raad worden voorgelegd. Namens het College van B&W van de gemeente Enkhuizen, Wim Hoogervorst wethouder financiën

4

Dit jaar is geen Kadernota vastgesteld maar een Kaderbrief. Conform de uitgangspunten in de kaderbrief wordt besluitvorming inzake nieuw beleid voor 2023 en volgende jaren geregeld via de begroting 2023 en is voor 2023 vooralsnog een indexatie van 3% toegepast. In de Najaarsnota 2022 wordt beoordeeld of deze voor 2023 naar verwachting toereikend zal zijn. Met deze begroting 2023 ontstaat het volgende financiële beeld in meerjarenperspectief: financieel totaaloverzicht

2023

2024

2025

2026

Stand na de raad van juli 2022

727

1.258

2.557

-8

Budgetten inzake nieuw beleid

-694

-656

-655

-677

autonome mutaties

355

92

-77

-198

vrijval reservering onderuitputting

550

450

650

650

Vrijval duurzaamheid

130

150

171

188

Extra middelen Jeugdzorg (25%)

0

426

393

271

Korting AU inzake besparing SD

0

-125

-625

-625

Stelpost Sociaal domein

0

125

625

625

0 1.068

-500 1.220

-500 2.539

0 225

resevering onderwijshuisvesting

Een korte toelichting op de mutaties: Stand na de raad van juli 2022 Het ‘startpunt’ voor de financiële ruimte voor de begroting 2023 en meerjarenraming 20242026 is de financiële ruimte na verwerking van de besluiten in de raad van 5 juli 2022. In deze raadsvergadering zijn de Voorjaarsnota 2022 en de Kaderbrief 2023-2026 vastgesteld, waarna er –na verwerking van de raadsbesluiten in de begroting 2022 en meerjarenramingeen financiële ruimte resteert in de jaren 2023 t/m 2025 en een tekort in 2026 (-/- € 8.000). Budgetten nieuw beleid 2023 In het eerste hoofdstukje van het Programmaplan in de begroting 2023 worden de voorstellen inzake nieuw beleid uitgebreid toegelicht. Autonome mutaties In het raadsvoorstel bij de begroting worden de autonome mutaties op hoofdlijnen toegelicht. Daarnaast worden deze in detail toegelicht in de verschillenanalyse per programma in het programmaplan en zijn ze in detail toegelicht in het “technisch vragenuurtje” van 18 oktober jl. Vrijval reservering onderuitputting Omdat de laatste jaren is gebleken dat geraamde kostenstijgingen bij het rijk niet altijd volledig worden gerealiseerd (onderuitputting, waardoor tijdens het jaar de algemene uitkering naar beneden wordt bijgesteld) is in de Voorjaarsnota 2022 besloten een “reservering onderuitputting” op te nemen.

In mei 2022 is inzake deze onderuitputting een akkoord tussen Rijk en VNG bereikt, waarbij het Rijk de accressen 2023, 2024 en 2025 “garandeert” zodat deze reserve kan vrijvallen. Dat betekent overigens niet dat de algemene uitkering in totaal is gegarandeerd: er kunnen andere mutaties zijn (indexatie, aantallen eenheden, nieuw beleid, taakmutaties, etc.).

5

Vrijval duurzaamheid In het hoofdstukje Nieuw beleid worden structurele budgetten gevraagd voor duurzaamheid. In de Kadernota 2022-2025 zijn ook budgetten met ongeveer deze omvang gevraagd. De raad heeft toen het uitgangspunt geformuleerd dat pas budgetten voor duurzaamheid worden vrijgemaakt wanneer het Rijk daarvoor ook middelen beschikbaar stelt. In de Meicirculaire 2022 is dat niet het geval voor de jaren 2023 en verder: voorgesteld wordt deze budgetten vooralsnog te schrappen. Extra middelen Jeugdzorg Het ministerie van VWS, zorgaanbieders, vertegenwoordigers van cliënten, professionals en de VNG stellen samen de Hervormingsagenda Jeugd 2022-2028 op, met als doel het jeugdstelsel beter beheersbaar te maken. De Hervormingsagenda Jeugd komt voort uit bestuurlijke afspraken die VNG en rijk op 2 juni 2021 over de jeugdhulp hebben gemaakt. Hierbij zijn onder andere extra middelen voor de Jeugdzorg “toegezegd”, waarvan in de begroting 2022 en meerjarenraming reeds 75% is geraamd. Deze 75% is inmiddels ook toegevoegd aan het gemeentefonds en via de Meicirculaire 2022 tot uitkering gekomen. Hoewel er nog geen harde toezeggingen zijn over de resterende 25% heeft de Provincie (toezichthouder) aangegeven te kunnen instemmen met raming van deze 25%. Voorgesteld wordt deze op te nemen in de meerjarenraming.

Korting AU inzake sociaal domein en stelpost sociaal domein Het Rijk gaat maatregelen nemen waardoor gemeenten in staat worden gesteld kosten binnen het sociaal domein te beperken en inkomsten binnen het sociaal domein te vergroten. Door het Rijk worden de besparingen voor gemeenten op landelijk niveau berekend op 100 miljoen in 2024 en 500 miljoen vanaf 2025. Deze bedragen worden door het Rijk gekort op het gemeentefonds en voor Enkhuizen betekent dit bij benadering een lagere algemene uitkering in 2024 van 125k en een lagere algemene uitkering vanaf 2025 van 625k. Voorgesteld wordt deze bedragen in de betreffende jaren als stelpost op te nemen in het programma Samenleving, vanuit de aanname dat binnen het sociaal domein deze besparingen –zoals door het rijk berekend- worden gerealiseerd. Reservering onderwijshuisvesting Zoals in de kaderbrief al aangegeven zal in de 2e helft van 2022 het Integraal Huisvesting Plan Onderwijs ter besluitvorming worden voorgelegd aan de raad. Het IHP is een strategische planning voor onderwijshuisvesting waarbij nieuwbouw en/of renovatie van schoolgebouwen is afgewogen. Realisatie van dit plan zal om aanzienlijke aanvullende structurele budgetten vragen. Gelet op de geraamde financiële ruimte in de jaren 2024 en 2025 wordt voorgesteld en klein deel van die ruimte te reserveren voor dit doel.

Hiermee kunnen incidentele kosten inzake onderwijs-huisvesting tot een bedrag van € 1 miljoen worden gedekt. Totaalbeeld Met voorgaande onderdelen kan een sluitende begroting 2023 –ook in meerjarenperspectiefaan de Provincie worden aangeboden. Daarbij past de opmerking dat de CUP 2022-2026 nog niet in deze begroting is verwerkt (volgt via 1e begrotingswijziging) en de structurele ruimte in “Ravijnjaar” 2026 slechts € 225.000 bedraagt. In principe kan dan in 2023 maximaal € 225.000 aan structurele lasten worden opgenomen: als meer dan € 225.000 aan structurele lasten in de komende jaren wordt geraamd zal dat – met de huidige financiële ruimte in meerjarenperspectief– tot een structureel tekort in 2026 leiden. 6

De VNG is nadrukkelijk bezig om het Rijk te bewegen iets te doen aan het ravijnjaar 2026. Vooralsnog lijkt er weinig beweging bij het rijk te zijn, maar wellicht biedt de Septembercirculaire 2022 in dit kader soelaas. College Uitvoerings Plan (CUP 2022-2026) Besluitvorming inzake budgetten vanuit het CUP worden –gelijktijdig met de behandeling van de begroting 2023- aan de raad voorgelegd en als 1e begrotingswijziging vastgesteld.

7

Leeswijzer De begroting bestaat uit het programmaplan, de paragrafen en de financiële begroting. Het programmaplan In het programmaplan wordt voor ieder programma (samenhangend geheel van activiteiten) beschreven wat we willen bereiken, wat wordt beoogd en wat gaan we daar voor doen. Per programma zijn verschillen tussen begroting 2023 en begroting 2022 geanalyseerd. Onder het kopje 'Met wie hebben we samengewerkt' worden de gemeenschappelijke regelingen en deelnemingen genoemd met wie we in 2023 samenwerken. Een nadere toelichting op de GR-en treft u aan in de paragraaf Verbonden partijen. Het programmaplan 2023 kent een andere indeling dan die van 2022. In overleg met de auditcommissie zijn we van acht programma 's terug gegaan naar drie programma 's: 1 Bestuur en dienstverlening 2 Ruimte 3 samenleving U bent hierover door middel van raadsbrief reeds eerder geïnformeerd. De paragrafen In afzonderlijke paragrafen worden de beleidslijnen vastgelegd met betrekking tot relevante beheersmatige aspecten, alsmede tot de lokale heffingen. De financiële begroting Dit onderdeel bestaat uit het overzicht van baten en lasten en de toelichting, de uiteenzetting van de financiële positie en de toelichting en het overzicht met de geraamde baten en lasten per taakveld. De bedragen in de begroting zijn meestal weergegeven per € 1.000.

8

Nieuw beleid 2023-2026 In de Kaderbrief 2023 – 2026, zoals behandeld in de raadsvergadering van 5 juli 2022, zijn nieuwe beleidsvoornemens voor 2023 opgenomen, zonder dat daarvoor budgetten zijn opgenomen: het college heeft in de Kaderbrief aangegeven dat nieuwe beleidsvoornemens en de budgetten daarvoor in de begroting 2023 aan uw raad worden voorgelegd. In het totaaloverzicht hieronder treft u de financiële gevolgen van de nu voorgelegde nieuwe beleidsvoornemens aan, waarna in de pagina ’s daarna de nieuwe beleidsvoornemens worden toegelicht.

Financieel overzicht van budgetten inzake nieuw beleid 2023:

9

Toelichting nieuw beleid Programma 2 Ruimte, onderdeel Beheer Openbare ruimte Aanleg en instandhouden bijenlint (€ 6.000 vanaf 2023, structureel) In de raadsbrief van 2 november 2021 is -in het kader van evaluatie van het maaibeleid- ter overweging meegeven om ter verbetering van de biodiversiteit € 6.000 structureel op te nemen in de begroting voor aanleg en in stand houding van een bijenlint op en langs de Vest. Uitbreiding bomenbestand (€ 15.000 vanaf 2023, structureel) Tijdens de behandeling van het “omgevingsprogramma bomen” is door diverse raadsleden de intentie uitgesproken om een kroonbedekkingsvolume van 50% bij speelvoorzieningen te realiseren en te komen tot een vergroening van de wijken. Deze uitwerking geeft een geleidelijke invulling van enkele doelstellingen uit het “omgevingsprogramma Bomen”. Daarnaast worden er hogere kosten geraamd voor een duurzame groeiplaatsinrichting. Aanvullen boombeplanting Schepenwijk (€ 3.600 vanaf 2024, structureel). Na de eerste uitgifte van percelen in de jaren negentig op Schepenwijk is een deel van de boombeplanting gerealiseerd. Inmiddels zijn nagenoeg alle percelen uitgegeven en kan ook de boombeplanting worden voltooid.

De aanplant van bomen geeft het bedrijventerrein een duurzame uitstraling en geeft tevens invulling aan de klimaatadaptatie (CO 2-opvang, vasthouden van water en beperken hittestress) en het vergroten van de biodiversiteit. Volgens de huidige berekening worden 92 bomen aangeplant. (zie ook onderdeel Investeringen in deze paragraaf). Herstellen boombeplanting Krabbersplaat (€ 4.500 in 2025; € 9.000 vanaf 2026, structureel). De afgelopen jaren zijn op Krabbersplaat bomen verdwenen door ziekten en natuurlijk geweld. In verband met een mogelijke revitalisering van het bedrijventerrein is vervanging van de bomen jarenlang uitgesteld. Met de uitgesproken ambitie in het kader van klimaat-adaptatie (CO2-opvang, vasthouden van water en beperken hittestress) en vaststelling van het “omgevingsprogramma Bomen” is verder uitstel van de vervangingen niet wenselijk. Het aanplanten van bomen geeft tevens invulling aan het verbeteren van de biodiversiteit. Gelet op de forse uitbreiding van 266 bomen willen we dit in 2 fasen in 2024 en 2025 uitvoeren. (zie ook Investeringen). Beweegbare hydraulische palen kernwinkelgebied (€ 6.000 vanaf 2024, structureel) Het oostelijke deel van het kernwinkelgebied kan voor motorvoertuigen worden afgesloten door hydraulische palen. Het westelijke deel bestaat nog uit uitneembare palen.

In overleg met de winkeliers wordt voorgesteld het gehele kernwinkelgebied te voorzien van één systeem en het bestaande systeem uit te breiden. Tevens wordt het systeem uitgevoerd met een minder fraudegevoelig bediening. (zie ook Investeringen).

10

Programma 2 Ruimte, onderdeel Duurzaamheid en milieu Programma Duurzaamheid (€ 130.000 in 2023, oplopend naar € 188.000 structureel in 2026) Enkele programmaonderdelen worden uitgevoerd met middelen van het Rijk vanuit de Meicirculaire 2022. In 2022 is voor uitvoeringskosten van het klimaatakkoord € 177.000 toegevoegd aan de algemene uitkering 2022. Het programma voor duurzaamheidsopgave is tot nu toe uitgevoerd met incidentele middelen. De groeiende activiteiten van het programma hebben de laatste jaren steeds meer structurele kosten met zich mee gebracht. Om deze kosten inzichtelijk te maken zijn deze nu als structurele uitgaven opgevoerd. Het betreft kosten voor organisatie van het duurzaamheidsprogramma, planvorming en uitvoering van de Regionale Energie Strategie (RES) en de Transitievisie Warmte (TVW), bewustwordingsprogramma's en uitvoering van de duurzaamheidstaken vanuit het Pact van Westfriesland. Uitvoering van bewustwordingscampagnes zoals de 'Westfriesche openhuizendag', de 'Wij Doen Wat' en de energiebesparingscampagnes voor woningen hebben een meerjarig karakter. Het Rijk heeft aangegeven dat zij voor de uitvoering van het Klimaatakkoord de gemeenten zal voorzien van middelen. Voor de jaren 2023 en verder wordt van het Rijk verwacht dat zij een groot deel van de kosten voor de verschillende programma onderdelen beschikbaar stelt.

Naast bijdragen voor uitvoering van het klimaatakkoord in de algemene uitkering komt het Rijk ook regelmatig met specifieke uitkeringen, zoals bv. de energietoeslag voor minima. Uitvoering van deze gedelegeerde Rijkstaken vraagt steeds meer aan ambtelijke capaciteit. In 2021 is de klimaatambitie met de bijbehorende strategie vastgesteld. De ambitie luidt: we zetten actief in op het meegroeien met klimaatverandering. Zo zijn we in 2050 evengoed beschermd als nu. De strategie om deze ambitie te realiseren is om -tot 2050- elke ingreep in de openbare ruimte ‘klimaatadaptief’ in te richten. Om de juiste dingen te doen wanneer ‘de schop de grond ingaat’ hebben we ook een uitvoeringsagenda opgesteld met procesacties. Deze procesacties staan gepland tot en met 2025 en zijn uitgewerkt in een uitvoeringsagenda. Die agenda bestaat uit gezamenlijke, regionale acties en zelfstandige, lokale acties. Inpeilen haven (€ 37.500 incidenteel in 2023) Er moeten peilingen gedaan worden in de haven om de diepte te controleren. Hieruit moet blijken of er gebaggerd moet worden. Indien dit het geval is zullen hiervoor te zijner tijd middelen voor worden gevraagd.

Programma 2 Ruimte: onderdeel Veiligheid Via de Meicirculaire 2022 wordt vanaf 2022 € 32.000 structureel toegevoegd aan de algemene uitkering ten behoeve van extra capaciteit BOA ’s. Voorgesteld wordt deze € 32.000 in de begroting toe te voegen aan het onderdeel Veiligheid binnen programma Ruimte en via de CUP aan te wenden voor uitbreiding van het aantal BOA ‘s.

11

Programma 3 Samenleving Uitvoeringsagenda Erfgoedbeleid (€ 205.000 vanaf 2023, structureel; incidenteel € 130.000 over de jaren 2023 t/m 2026) Op 1 maart 2022 is het erfgoedbeleid vastgesteld door de raad. In het najaar 2022 wordt het uitvoeringsprogramma voorgelegd aan de raad, waarbij de structurele en incidentele uitgaven nader worden toegelicht. De structurele uitgaven betreffen inzet van capaciteit op gebied van beleid, uitvoering archeologie, vergunningverlening, toezicht, handhaving en communicatie. Ook gaat het om subsidieregelingen ten behoeve van gemeentelijke monumenten. Er is incidenteel budget nodig voor het laten doen van verschillend onderzoek en het uitvoeren van projecten. Gemeentelijke collectie (€ 170.000 vanaf 2023; structureel; incidenteel € 86.000 in 2023) De gemeentelijke collectie Enkhuizen vraagt om de goede zorg van een conservator/ collectiebeheerder. De conservator/collectiebeheerder is verantwoordelijk voor het fysieke beheer van de collectie, het digitalisering van de collectie, het beschikbaar stellen van de collectie en het laten verrichten van onderzoek naar de collectie. Naast de reguliere werkzaamheden ten aanzien van de collectie zijn er incidentele uitgaven ten behoeve van de verhuizing naar een nieuwe depotruimte en restauraties. Renovatie skatepark 'Kadijker Arena' (€ 8.250 vanaf 2024, structureel).

Uit recente inspecties blijkt dat het skatepark niet meer voldoet aan huidige veiligheidsnormen. Er is sprake van beschadigingen waardoor deze niet meer veilig zijn. De beschadigingen worden op korte termijn hersteld. Gelet op de technische kwaliteit van skatetoestellen en de asfaltondergrond is het geheel aan grootschalige renovatie toe. Skateonderdelen moeten worden vervangen, maar ook de asfaltondergrond vertoont gebruiks- en technische beschadigingen (loslatend grind) en dient ook te worden vervangen. (zie ook Investeringen). Vervangen hekwerk Hertenkamp (€ 2.500 vanaf 2024, structureel) In de beheerovereenkomst met het Hertenkamp is opgenomen dat het vervangen van hekwerken voor rekening van de gemeente komt. In de demarcatielijst is voor 2024 de vervanging hiervan opgenomen. Omdat momenteel op meerdere plekken reparaties noodzakelijk zijn, hebben wij gemeend de vervanging een jaar naar voren te halen. Bij de raming is er van uitgegaan dat de palen van het hekwerk herbruikbaar zijn. Mocht dit deels niet het geval te zijn dan kunnen de kosten hoger uitvallen. (zie ook Investeringen).

12

Investeringen In de onderstaande tabel worden nieuwe investeringen en kapitaallasten daarvan weergegeven. De kapitaallasten volgen op het jaar van de investering (bedragen x € 1.000).

omschrijving

AT* 2023 2024 2025 Aanvullen boombeplanting Schepenwijk 60 20 Aanvullen boombeplanting Krabbersplaat 75 75 20 Hydraulische palen kernwinkelgebied 100 20 Vervangen hekwerk Hertenkamp 50 25 Renovatie skatepark "Kadijker Arena" 75 10 totaal investeringen 285 75 75 totaal kapitaallasten

2024 2025 2026 4 4 4 5 9 6 6 6 3 3 3 8 8 8 21

26

30

AT* = afschrijvingstermijn Toelichting investeringen Aanvullen boombeplanting Schepenwijk € 60.000 De investering van € 60.000 in 2023 heeft vanaf 2024 € 3.600 aan structurele kapitaallasten tot gevolg. Herstellen boombeplanting Krabbersplaat (2024 € 75.000; 2025 € 75.000). De investering in 2024 ad € 75.000 heeft vanaf 2025 € 4.500 aan structurele kapitaallasten tot gevolg. De investering in 2025 ad € 75.000 heeft vanaf 2026 € 4.500 aan structurele kapitaallasten tot gevolg, waarmee de structurele lasten vanaf 2026 € 9.000 bedragen. Beweegbare hydraulische palen kernwinkelgebied € 100.000 De investering van € 100.000 in 2023 heeft structurele kapitaallasten van € 6.000 vanaf 2024 tot gevolg. Hertenkamp, vervangen hekwerk € 50.000 De investering in 2023 ad € 50.000 heeft vanaf 2024 een structurele kapitaallast van € 2.500 tot gevolg. Renovatie skatepark 'Kadijker Arena' € 75.000 De investering in 2023 ad € 75.000 heeft vanaf 2024 € 8.250 aan structurele kapitaallasten tot gevolg.

13

Programmaplan

14

Programma Bestuur en Dienstverlening Inleiding Het versterken van de relatie met inwoners vormt de basis voor (betere) besluitvorming. Het is onze wens om het contact met de inwoners te versterken. Inwoners worden daarmee vaker geraadpleegd dan alleen bij de gemeenteraadsverkiezingen. Inwoners, ondernemers en organisaties denken mee en hebben een stem in plannen en besluitvorming.

Wat willen we bereiken en wat gaan we er voor doen Hieronder geven we inzicht in de doelen die we willen halen. Per doelstelling geven we aan wat we daarvoor gaan doen in 2023. Bestuur en ondersteuning Ambitie Wat willen we bereiken? Wat gaan we ervoor doen?

In Enkhuizen hebben bestuur, inwoners en bedrijven vertrouwen in elkaar en weten elkaar te vinden. Bestuurders zijn zichtbaar en aanspreekbaar. Besluitvorming is openbaar.  We zijn zichtbaar en aanspreekbaar door: o naar buiten te treden door regelmatig de wijk in te gaan (wijkschouw) en te praten met inwoners, ondernemers en organisaties; o een vast wekelijks inloopspreekuur bij de wethouders te houden; o aan iedere wethouder een “eigen wijk” toe te wijzen en dit op 1 juli van elk jaar te rouleren.  We maken besluitvorming altijd openbaar, tenzij er wettelijke uitzonderingsgevallen van toepassing zijn.  We implementeren de Wet Open Overheid (WOO) als opvolger van Wet Openbaarheid Bestuur (WOB).  We optimaliseren de communicatie en verslaglegging voor de inwoners en ondernemers.  We handelen bezwaren en klachten af door herinvoering van een externe bezwarencommissie.

Bestuur en ondersteuning (Inwonersparticipatie) Ambitie In Enkhuizen praten inwoners mee over belangrijke besluiten. Wat willen we bereiken? Inwoners, ondernemers en organisaties participeren actief mee. Wat gaan we ervoor doen?  We laten inwoners, ondernemers en organisaties meedenken en een stem hebben in plannen en besluitvorming.  We zijn voor inwoners, ondernemers en organisaties aan 15

de voorkant duidelijk hoe en tot welk niveau er sprake is en/ of kan zijn van participatie. Het Manifest Burgerparticipatie gebruiken we hierbij als leidraad.  Wij breiden inwonersparticipatie uit met bijvoorbeeld wijkbudgetten en we ontwikkelen de werkgroep inwoners-participatie door en gaan deze mogelijk intensiveren.  We betrekken jongeren bij de politiek door samen met hen een SED-jongerenpanel (15-29 jaar, conform de EUrichtlijn) op te zetten.  Wij stellen een referendum-verordening op, die we vooralsnog als pilot inzetten bij grote en ingrijpende besluiten.  We nodigen de inwoners uit om met inwonersinitiatieven te komen en nodigen hen uit om onderwerpen te agenderen voor de raadsagenda. Het Manifest Burgerparticipatie gebruiken we hierbij als leidraad.

Dienstverlening Ambitie

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we ervoor doen?

Regionale samenwerking Ambitie Wat willen we bereiken?

De gemeente Enkhuizen is een professionele organisatie met oog voor de behoeften en vragen van inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners. Een goede, klantvriendelijke dienstverlening aan onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners. We gaan er vanuit dat het kan en leggen het duidelijk uit wanneer en waarom iets niet kan.  We investeren in en borgen de kwaliteit van onze dienstverlening, door: - Onze dienstverleningsvisie organisatie breed verder te ontwikkelen en hier capaciteit op in te zetten.  We meten en monitoren de kwaliteit van onze dienstverlening (KCM) en passen deze indien nodig aan  We zetten in op verdere digitalisering van onze producten en stemmen onze informatievoorziening hier op af.  We zorgen er voor dat onze website toegankelijk en actueel is  Voor klantcontact met de diverse social media kanalen leggen we in 2023 de focus op webcare.

Regionale samenwerking draagt bij aan onze bestuurskracht. De gemeente Enkhuizen neemt een sterke positie in de regio in. 16

Wat gaan we ervoor doen?

 Wij nemen onze verantwoordelijkheid en worden vertegenwoordigd in de regionale samenwerkingsverbanden.  Gezien de steeds complexere gemeentelijke taken werken we met Stede Broec en Drechterland samen om adequaat en doeltreffend te zijn  We maken strategische keuzes en brengen focus aan waarop we bestuurlijk/ambtelijk willen samenwerken en welke rol we daarin nemen  We dragen bij aan het aanpassen van de gemeenschappelijke regelingen inzake de nieuwe Wet GR, waarbij de gemeenteraad onder andere de bevoegdheid krijgt om gemeenschappelijke commissies in te stellen

Algemene dekkingsmiddelen Ambitie De gemeente Enkhuizen heeft een gezonde financiële positie, waarbij gemeentelijke heffingen geen onevenredige consequenties voor inwoners en ondernemers hebben. Wat willen we bereiken? Een structureel en reëel evenwichtige financiële positie. Dempen van lokale lasten. Wat gaan we ervoor doen?  We dempen de stijging van de lokale lasten (ozb, huisvuil en riool) door deze bij voorkeur niet meer te laten stijgen dan de inflatie.  Bij financiële tegenvallers zoeken we binnen de begroting en bij voorkeur binnen hetzelfde programma/ hoofdstuk naar mogelijkheden om deze op te vangen  Bij financiële meevallers verlagen wij waar mogelijk de gemeentelijke lasten voor inwoners en ondernemers en/of houden/ brengen we de gemeentelijke reserves op niveau.  Door onderzoek te doen naar het optimaliseren van subsidies willen wij deze doelmatiger en rechtmatiger maken en toch de doelen uit het subsidieprogramma realiseren  Wij dragen er zorg voor dat de gemeentelijke financiën in control zijn, ook bij grote projecten.

Overhead Ambitie

Wat willen we bereiken? Wat gaan we ervoor doen?

De gemeente Enkhuizen is een professionele gemeente die is uitgerust om de hedendaagse vraagstukken op te kunnen pakken. Een sterke SED organisatie.  De gemeente(raad) ontwikkelt een toekomstvisie op de SED (zowel ambtelijk als bestuurlijk) mede op basis van

17







het onderzoeksrapport dat in de zomer van 2022 is verschenen. We staan achter de doorontwikkeling van de SED organisatie en daarom zijn wij bereid daarin te investeren. In afwachting van de lopende procedure werken we toe naar een besluit over de kostenverdeling binnen de SED organisatie. Ondanks de verschillen van inzicht over de kostenverdeling van de organisatie werken wij aan een goede verhouding met Stede Broec en Drechterland, omdat dit belangrijk is voor Enkhuizen.

apl

Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien Onder dit hoofdstuk vallen de baten en lasten die samenhangen met:  lokale heffingen (OZB), bestedingen niet gebonden;  algemene uitkering;  dividenden;  nutsbedrijven;  financiering  onvoorzien In onderstaand overzicht wordt weergegeven hoe het bedrag voor algemene dekkingsmiddelen in 2023 is opgebouwd: Algemene dekkingsmiddelen Begroting 2023 Lokale heffingen Algemene Uitkeringen Dividenden Nutsbedrijven Saldo Financieringsfunctie Overige baten/lasten Onvoorzien

6.515 40.278 394 55 0 124 -26

Totaal Algemene dekkingsmiddelen

47.340

18

Toelichting algemene dekkingsmiddelen Lokale heffingen Lokale heffingen bestaan uit gebonden en niet gebonden heffingen. Gebonden heffingen zijn niet vrij aanwendbaar en mogen maximaal kostendekkend worden geheven, zoals de afvalstoffenheffing en rioolheffing. Deze heffingen worden verantwoord op het programma waar ook de kosten worden gemaakt. De niet gebonden heffingen zijn Onroerende Zaak Belasting (OZB), toeristenbelasting, forensenbelasting, vermakelijkhedenretributie en precariobelasting. Deze belastingen zijn vrij aanwendbaar. Ook de baten inzake dwanginvordering worden in deze post meegenomen. Het bedrag aan lokale heffingen in het overzicht hierboven is de netto verantwoording van de opbrengst (baten minus lasten). Dit wijkt af van de tabel in de paragraaf lokale heffingen waar alleen de baten zijn verantwoord. In de OZB is een indexatie van 3% opgenomen. Daarnaast is conform het raadsbesluit van 10 november 2020 in 2023 een verhoging van de opbrengst van 8% meegenomen. Ook wordt in verband met de overdracht wegen van het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier (HHNK) naar de gemeente vanaf 2023 € 511.000 meer OZB opgelegd. Hier tegenover staat een lagere heffing van het Hoogheemraadschap aan de inwoners (raadsbesluit 28-9-2021).

Bij de gebonden heffingen is een cumulatieve indexatie van 3% per jaar toegepast, zoals opgenomen in de uitgangspunten in de Kadernota 2022-2026. Verder is in 2023 een verhoging van 10% opgenomen voor de opbrengsten toeristenbelasting, precarioheffing en forensenbelasting overeenkomstig eerder geformuleerd beleid. Algemene uitkering In de begroting 2023 is een bedrag van € 40.278.000 opgenomen voor de algemene uitkering. De algemene uitkering in deze begroting is gebaseerd op de Meicirculaire 2022. Ten opzichte van de raming Algemene Uitkering 2023 in de meerjarenraming bij de begroting 2022 is sprake van een toename van de algemene uitkering met afgerond € 3,9 miljoen. Deze toename betreft in hoofdlijnen de volgende onderdelen:  Accres (kostenstijgingen bij het Rijk) ad ruim 2 miljoen;  Opschorten Opschalingskorting 2023 ad 439k;  Extra middelen Jeugdhulp (75% uit de ‘hervormingsagenda”) ad 1,6 miljoen;  Onttrekkingen inzake Volkshuisvestingsfonds (-/- 165k) en woningbouwimpuls (-/110k). In de raadsbrief van 24 juni jl. inzake Meicirculaire 2022 bent u hierover reeds in detail geïnformeerd. Stelpost BTW compensatiefonds (BCF) Het Btw-Compensatiefonds (BCF) is ingevoerd in 2003. Gemeenten kunnen (een groot deel van) hun BTW kosten declareren bij het Btw-compensatiefonds. Doel van deze maatregel is o.a.

om het inbesteden (geen BTW) en uitbesteden (wel BTW) bij gemeenten budgettair gelijk te schakelen. Het BCF wordt gevoed vanuit het gemeentefonds: wat door gemeenten wordt gedeclareerd bij het BCF wordt door het Rijk gekort in het Gemeentefonds en werkt dus door in de algemene uitkering. 19

Op basis van declaraties uit het verleden wordt de onttrekking uit het gemeentefonds geraamd en achteraf afgerekend. Op basis van recente afrekeningen houden we rekening met een toevoeging aan de algemene uitkering van ca. € 100.000. Beleid in Enkhuizen is dit pas bij te ramen als deze toevoeging ook werkelijk in de circulaires of specificaties wordt gerealiseerd. Dividend Boekwaarde

Begrote inkomsten

7.000

geen

130.650 aandelen BNG

296.000

294.000

124.198 aandelen Alliander

66.000

100.000

30 aandelen HVC - Afvalbeheer Westfriesland

1.000

nnb

810 aandelen Ontwikkelingsbedrijf Noord-Holland Noord

1.000

geen

163 Aandelen Stadsherstel

Nutsbedrijven

Begrote inkomsten

Garantstelling HVC

55.000

Financiering

Boekwaarde

Begrote rente

Grootboekinschrijving 2,5%

58.000

1.455

Grootboekinschrijving 3,0%

2.000

67

Van grootboek nationale schuld wordt jaarlijks rente ontvangen op uitstaande obligaties

Financiering De Gemeente Enkhuizen heeft per 1 januari 2023 voor een bedrag van € 48.849.000 aan langlopende leningen aangetrokken, waarvan € 4.969.000 in het jaar wordt afgelost. De hiermee gepaard gaande rentelasten bedragen € 859.000. Dit is inclusief de rentekosten ad € 206.000 van in 2023 aan te trekken langlopende financiering voor een bedrag van € 8.800.000. Wat niet wordt gefinancierd met langlopende leningen, wordt betaald met kortlopende leningen en rekening-courant krediet. De rentelasten van deze kortlopende financieringen bedragen € 14.000. In onze gemeente hanteren wij het systeem van ‘totaalfinanciering’, dat wil zeggen dat niet per investering geld wordt aangetrokken, maar leningen worden afgesloten op basis van de totale financieringsbehoefte. De totale netto financieringslasten worden via het renteomslagpercentage aan de producten toegerekend op basis van de investeringen voor die producten. Overeenkomstig de aanbeveling van de commissie BBV wordt er in de begroting geen rekening gehouden met een rentevergoeding over het eigen vermogen.

Overhead Overhead moet centraal begroot en verantwoord worden in de begroting en in de jaarstukken. Onder overhead wordt verstaan het geheel van functies gericht op de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primair proces. Enkele voorbeelden zijn: leidinggevenden primaire proces, communicatie, juridische zaken, bestuurszaken, bestuursondersteuning, facilitaire zaken, ICT, huisvesting en financiën, toezicht en controle op de eigen organisatie. Het uitgangspunt is dat kosten zoveel mogelijk direct worden toegerekend aan de betreffende taakvelden/activiteiten. In het BBV worden baten en lasten van overhead niet onder de 20

afzonderlijke beleidsprogramma's geregistreerd, maar centraal onder een afzonderlijk taakveld. In onderstaand overzicht wordt weergegeven hoe het bedrag voor overhead in 2023 is opgebouwd: Overhead Lasten Overhead SED

Baten

5.917

Huisvesting

344

31

ICT DeSom

835

793

Ondersteuning organisatie

140

Communicatie

69

Juridische Zaken

29

Algemene kosten bedrijfsvoering

288

3

Totaal Overhead

7.621

827

Analyse verschillen Bijdrage SED Organisatie In dit onderdeel worden de verschillen tussen bijgestelde begroting 2022 en primitieve begroting 2023 toegelicht. Daarnaast worden de verschillen tussen de bijgestelde raming 2022 en de raming 2023 per programma weergegeven. In de verschillenanalyse per programma in het programmaplan wordt daarom verwezen naar deze paragraaf. (bedragen x € 1.000) De raming van de bijdrage SED 2023 bedraagt De raming in de bijgestelde begroting 2022 (incl. VJN 2022 SED) bedraagt Verschil

14.100 13.602 498

Dit verschil wordt als volgt verklaard: De raming bijdrage SED 2023 in de meerjarenraming bij de begroting 2022 was € 258.000 hoger dan de raming bijdrage SED 2022 De financiële gevolgen van de Begroting 2023 SED voor Enkhuizen De bijstelling van de bijdrage SED 2023 in de begroting 2023 Toename bijdrage SED 2023 ten opzicht van bijgestelde begroting 2022

258 249 -9 498

Verschillen per programma BGR 2023 BGR 2022 6.070 6.342 4.977 4.387 3.053 2.873 14.100 13.602

1 Bestuur en dienstverlening 2 Ruimte 3 Samenleving Totaal

21

Verschil -/- 272 590 180 498

Vennootschapsbelasting Voor het jaar 2023 wordt rekening gehouden met een nihil last. Met een deel van de activiteiten wordt geen onderneming gedreven doordat niet wordt voldaan aan één of meerdere ondernemingscriteria. Met de grondexploitaties wordt wel een onderneming gedreven. De VPB-last van resultaten uit de grondexploitaties wordt bij de jaarrekening berekend. Het verschuldigde bedrag zal naar verwachting nihil zijn en zal niet leiden tot een materiële last voor de gemeente.

Onvoorzien De post onvoorzien wordt in de begroting opgenomen voor uitgaven waarmee tijdens het opmaken van de begroting (in de zomer) geen rekening kon worden gehouden. Hiervoor wordt jaarlijks een bedrag van € 26.000 opgenomen.

Indicatoren Verplichte indicatoren Naam indicator

Eenheid

Bron

Formatie

Fte per 1.000 inwoners

Eigen begroting

2022:

Bezetting

Fte per 1.000 inwoners

Eigen begroting

2022:

Apparaatskosten

Kosten per inwoner

Eigen begroting

*

Externe inhuur

Kosten als % van totale loonsom + totale kosten extern

Eigen begroting

*

Overhead % van totale lasten Eigen begroting * De loonsom van het personeel is ondergebracht bij een gemeenschappelijke regeling waardoor een zuivere berekening niet te maken is

Meest recent

2022: %

Met wie werken we samen Voor het programma Bestuur en dienstverlening werken we samen met de volgende verbonden partijen:      

SED organisatie, Shared Service Centrum DeSom, Westfries Archief, Ondersteuning bestuurlijke samenwerking West-Friesland (OBS), Alliander NV en NV Bank Nederlandsche gemeenten (BNG).

Deze verbonden partijen worden verder toegelicht in de paragraaf Verbonden partijen.

22

Wat mag het kosten Werkelijk 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Totaal lasten

9.276

10.431

10.271

Totaal baten

- 43.492

- 46.480

-48.824

Saldo van baten en lasten

- 34.217

- 36.049

- 38.553

Toevoeging aan reserves

1.911

0

0

Onttrekking aan reserves

-.4.027

- 1.973

-33

Resultaat

- 36.333

- 38.022

-38.586

Toelichting afwijkingen B2023 t.o.v. B2022 (>€ 20.000)

Bedrag

V/N

Lasten: Bijdrage SED

272 V

Kapitaallasten:

-72 N

Voorjaarsnota 2022 - Juridische bijstand

50 V

Voorjaarsnota 2022 - Verkiezingen

39 V

Voorjaarsnota 2022 - Archief

20 V

Voorjaarsnota 2022 - Reservering bijdrage SED

-152 N

VNG congres Voorjaarsnota 2021 - Portfoliobeheerder

20 V

Overhevelingsbesluit 2021-2022 - onderzoek bestuurlijke toekomst

75 V

Overhevelingsbesluit 2021-2022 - juridische bijstand

20 V

Verzekeringspremies

26 V

Bijdrage De Som

-40 N

Overige verschillen

-131 N

Totaal lasten:

160 V

33 V

Baten: OZB verhoging overdracht wegen

511 V

OZB ombuiging 8% (raadsbesluit 10-11-2020 vaststelling begroting 2021)

385 V

OZB inflatie 3%

156 V

OZB overig, waaronder areaaluitbreiding

75 V

Algemene uitkering

1.076 V

Doorberekening 95% SSC Desom aan SED

38 V

23

Overige verschillen

103 V

Totaal baten

2.344 V

Totaal verschil

2.504

V

Toelichting Lasten: Voorjaarsnota 2022 - Juridische bijstand (€ 50.000 voordeel) In 2022 is een incidenteel budget beschikbaar gesteld t.b.v. onderzoek naar de verdeelsleutel SED-organisatie. Voorjaarsnota 2022 - Verkiezingen (€ 39.000 voordeel) Het bedrag dat in de decembercirculaire 2021 is uitgekeerd voor extra kosten verkiezingen in 2022 is incidenteel toegevoegd aan het budget voor verkiezingen in 2022. Voorjaarsnota 2022 - Archief (€ 20.000 voordeel) Conform het Collegebesluit is het in 2021 niet uitgegeven budget in 2021 opgevoerd in 2022. Voorjaarsnota 2022 - Reservering bijdrage SED (nadeel € 152.000) Vooruitlopend op besluitvorming inzake bijstelling van de SED Meerjarenraming zijn middelen gereserveerd die een stijging van de loonbudgetten in de SED Begrotingen van 2% naar 3,6% dekken. VNG congres (€ 20.000 voordeel) In 2022 heeft het VNG congres plaatsgevonden in onze Regio waardoor er in 2022 een incidenteel budget is opgenomen. Voorjaarsnota 2021 - Portfoliobeheerder (€ 33.000 voordeel) In 2022 is een portfoliobeheerder ingehuurd voor de tijdelijke ondersteuning van de wethouders na het vertrek van de derde wethouder.

Overhevelingsbesluit 2021-2022 - onderzoek bestuurlijke toekomst (€ 75.000 voordeel) Er is incidenteel budget overgeheveld naar 2022 voor het onderzoek naar de bestuurlijke toekomst De opdracht voor dit onderzoek is eind 2021 verstrekt en oplevering van de resultaten is gepland in de zomer 2022. De nieuwe raad zal een besluit nemen inzake de resultaten van het onderzoek. Overhevelingsbesluit 2021-2022 - juridische bijstand (voordeel € 20.000) Vanwege een langere doorlooptijd van gerechtelijke procedures is het niet bestede budget in 2021 overgeheveld naar 2022 zodat het inschakelen van externe juridische expertise voor de gerechtelijke procedures kan worden bekostigd.

24

Verzekeringspremies (€ 26.000 voordeel) De verzekeringspremies zijn realistisch begroot wat een voordeel oplevert van 26k. Bijdrage De Som (€ 40.000 nadeel) De gemeentelijke begroting is aangepast aan de begroting van De Som waardoor de bijdrage aan de GR nu goed geraamd is. Toelichting Baten Algemene uitkering gemeentefonds (€ 1.076.000 voordeel) Ten opzichte van 2022 is er sprake van een toename van het accres dat leidt tot een hogere algemene uitkering. Daarnaast heeft het Rijk besloten het accres te bevriezen waardoor de eerder geraamde afslag voor onderuitputting is komen te vervallen. Doorberekening 95% De Som aan SED (€ 38.000 voordeel) Door de bijstelling van de bijdrage GR De Som in de gemeentelijke begroting wordt ook de doorbelasting aan de SED-organisatie bijgeraamd.

25

Programma Ruimte Inleiding Wonen en bouwen We willen een gezonde evenwichtige woningmarkt met passende woningen, voor nu en later. Het college geeft in 2023 uitvoering aan onder meer de volgende zaken op het vlak van bouwen en wonen, zowel op regionaal niveau als op lokaal niveau: - Wij treffen voorbereidingen voor de ontwikkeling van diverse woningbouwprojecten zoals Gommerwijk West-West, Westeinde-Zuid en Hoogstraat-Zilverstraat en verkennen wij de mogelijkheden om versneld flexwoningen te realiseren voor verschillende doelgroepen; - wij werken in 2023 in regionaal verband onder meer aan een woonbehoefteonderzoek voor de regio; - wij starten samen met de stakeholders in 2023 met het actualiseren van de woonvisie; - wij geven in 2023 verder uitvoering aan het implementeren van de Omgevingswet Veiligheid Een leefbaar en veilig Enkhuizen is voor iedereen prettig om te wonen. Om dit te borgen en waar nodig te verbeteren geeft het college in 2023 uitvoering aan onder meer de volgende zaken op het vlak van veiligheid. -

Wij breiden de inzetbare uren van de Boa’s uit en zal een professionalisering van het vakmanschap plaats vinden. Wij geven uitwerking aan de aanpak alcohol-, drugsgebruik, gokverslaving en criminaliteit. Wij onderzoeken in 2023 de mogelijkheden voor de horeca in Enkhuizen. Wij creëren meer bewustwording over cybercriminaliteit bij inwoners en ondernemers. Wij versterken de weerbaarheid tegen ondermijning. Wij bevorderen veilige havens en het streven naar het voorkomen van maritieme ondermijning.

Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen Hieronder geven we inzicht in de doelen die we willen halen. Per doelstelling geven we aan wat we daarvoor gaan doen in 2023. Veiligheid Ambitie Wat willen we bereiken? Wat gaan we ervoor doen?

Een leefbaar en veilig Enkhuizen is voor iedereen prettig om te wonen. Behouden van leefbare buurten, het verbeteren van veiligheid en het beperken van overlast.  We stellen een nieuw Integraal veiligheidsplan op en voeren dit uit  Handhaving op land en water professionaliseren en zichtbaarder maken middels uitbreiding van de lokale handhaving in de wijken 26

Zorg- en Veiligheid Ambitie Wat willen we bereiken?

Wat gaan we ervoor doen?

Horeca- en Evenementen Ambitie Wat willen we bereiken?

Wat gaan we ervoor doen?

Een leefbaar en veilig Enkhuizen is voor iedereen prettig om te wonen. We geven uitwerking aan de aanpak alcohol-, drugsgebruik, gokverslaving en criminaliteit onder de jeugd. Maar ook betere aanpak op verslaving bij volwassenen.  We zetten de buurtbemiddeling voort  Waar nodig flexibele inzet van cameratoezicht  We hebben extra aandacht voor wapenbezit, middelgebruik en drugsoverlast.  We intensiveren onze aanpak op overmatige alcohol- en drugsgebruik en hebben aandacht voor verslavingsproblematieken.

Het creëren van een gastvrijer Enkhuizen.  Verruiming van de reguliere terrassen.  Mogelijkheid creëren voor winterterrassen  Optimaliseren samenwerking met horeca en Stichting Marketing Enkhuizen Wij stellen een horecavisie op.

Crisisbeheersing en cybercrime Ambitie De gemeente is digitaal weerbaarder. Wat willen we bereiken? Bewustwording creëren over cybercriminaliteit bij inwoners en ondernemers. Wat gaan we ervoor doen?  Wij geven voorlichting over cybercriminaliteit aan jongeren en senioren.  Wij bereiden ons voor op cybercrises en online aangejaagde ordeverstoring

Ondermijning Ambitie Wat willen we bereiken? Wat gaan we ervoor doen?

Het bestuur, de SED organisatie en de maatschappij is weerbaarder tegen ondermijning. Weerbaarheid tegen ondermijning versterken.  Wij creëren interne en externe bewustwording over ondermijning (o.a. via het digitaal nachtregister), versterken de informatiepositie en geven structureel opvolging aan signalen.  Wij combineren preventie en repressie door bv. voortzetting en/of inzet van het KVO/Parkmanagement en interne controles

27

 



 

Openbare ruimte Ambitie Wat willen we bereiken? Wat gaan we ervoor doen?

Openbare ruimte Ambitie Wat willen we bereiken? Wat gaan we ervoor doen?

Openbare ruimte Ambitie Wat willen we bereiken?

Wat gaan we ervoor doen?

Wij ondersteunen initiatieven die ondermijning tegengaan. Wij voorkomen, bestrijden en beschermen slachtoffers van mensenhandel en uitbuiting middels opstellen van beleid en versterken van de informatiepositie. Wij blijven oneigenlijk gebruik van woningen handhaven en voeren controles voor humane en veilige arbeidshuisvesting uit. Wij prioriteren handhavingszaken Bouw en Woningtoezicht en voldoen aan de WKB Wij onderzoeken mogelijkheden van de bestuurlijke boete op een aantal beleidsterreinen

Enkhuizen is leefbaar en groen Verbeteren van het groenonderhoud.  We geven uitvoering aan het meerjarenonderhoudsplan met extra aandacht voor diversiteit en het verbeteren van het groenonderhoud  We actualiseren de waardevolle bomenlijst en we voeren een inventarisatie uit met ruimte voor inwonersparticipatie

Inwoners en ondernemers praten mee over hun omgeving Buurtbewoners en ondernemers ruimte bieden om te participeren in ontwikkelingen in hun wijk/bedrijventerrein  We geven schouwbezoeken aan de verschillende buurten en wijken  Wij stellen gezamenlijk integrale buurtvisies op

In Enkhuizen sluit de parkeer- en verkeerssituatie aan op de behoefte van inwoners, ondernemers en bezoeker Verbeteren van de parkeer- en verkeerssituatie om zodoende meer ruimte te bieden voor betere leefbaarheid en het historisch karakter van de stad  We ontwikkelen een integraal verkeersplan  We verkennen de toegang en ontsluiting REZ  We verbeteren de routes en verbindingen van (buurt) bussen

28



Economie Ambitie Wat willen we bereiken? Wat gaan we ervoor doen?

Economie Ambitie Wat willen we bereiken? Wat gaan we ervoor doen?

Economie Ambitie Wat willen we bereiken? Wat gaan we ervoor doen?

In overleg met en in afstemming met ondernemers onderzoeken we de kansen en mogelijkheden voor parkeervoorzieningen

Enkhuizen is een stad waar economie en ruim baan wordt geboden. Bieden van aantrekkelijk klimaat voor ondernemers  We geven uitvoering aan een ondernemerspeiling per twee jaar.  We faciliteren startende ondernemers via het Startersloket.  We stellen een jaarlijks accountplan op.  We zetten in op Keurmerk Veilig Ondernemen en/of Parkmanagement op de bedrijventerreinen.  We organiseren huisvesting buitenlandse seizoensarbeiders in afstemming met de regio.  We stellen een ontwikkelkader voor toekomstbestendige bedrijventerreinen op, te beginnen met Schepenwijk (invulling en onderhoud openbare ruimte, verkeer, parkeren, etc.) op.

Enkhuizen is een stad waar economie en ruim baan wordt geboden. Partijen weten elkaar te vinden in de onderlinge samenwerking en trekken waar mogelijk gelijk op.  We voeren in SED-verband locatieonderzoek uit voor uitbreiding/nieuwvestiging van bedrijven.  We nemen deel aan Ontwikkelingsbedrijf NoordHolland Noord.  We dragen bij aan de Regionaal Economische Agenda (REA).  We participeren in de regionale Kustvisie IJsselmeerkust ‘Aan ’t meer 2030’.

Enkhuizen is een toeristvriendelijke en gastvrije stad. De stad wordt nog aantrekkelijker gemaakt  We zorgen er voor dat het Enkhuizer Zand zo snel mogelijk gereed is  We stellen een plan op voor het verbeteren van de (toeristische) bewegwijzering en wandelroutes  We herijken het Evenementenbeleid 29



Economie Ambitie Wat willen we bereiken? Wat gaan we ervoor doen?

Economie Ambitie Wat willen we bereiken? Wat gaan we ervoor doen?

Economie Ambitie Wat willen we bereiken? Wat gaan we ervoor doen?

Economie Ambitie Wat willen we bereiken? Wat gaan we ervoor doen?

We besteden evenementen coördinatie uit aan Stichting Marketing Enkhuizen.

Enkhuizen is een toeristvriendelijke en gastvrije stad. Versterken van het toeristisch product  We stellen een visie op voor toerisme  We versterken het “merk Enkhuizen” door bij te dragen aan de Stichting Marketing Enkhuizen  We nemen deel aan de marketingorganisatie Holland boven Amsterdam (HbA)

Enkhuizen is een toeristvriendelijke en gastvrije stad. Toekomstbestendig kernwinkelgebied ontwikkelen.  We stellen een visie op met analyse van toekomstige ontwikkelingen voor kernwinkelgebied  We sluiten het westelijk deel van het kernwinkelgebied af met hydraulische palen

Enkhuizen is een toeristvriendelijke en gastvrije stad. De horeca krijgt meer ruimte  We optimaliseren samenwerking met de horeca en de Stichting Marketing Enkhuizen  We optimaliseren de samenwerking en communicatie met de horeca  We herijken het terrassenbeleid

Enkhuizen is een toeristvriendelijke en gastvrije stad. Havens aantrekkelijk houden  We onderzoeken mogelijkheden nautische sector in samenhang met ruimtelijke invulling en herstructurering Krabbersplaat in samenwerking met de ondernemers.  We zorgen voor voldoende aantrekkelijke moderne ligplaatsen.  We creëren voldoende ruimte voor chartervaart, beroepsvaart, pleziervaart zowel op het IJsselmeer/Markermeer als in de Havens.  We nemen deel aan Amsterdam Cruiseport.

30

Duurzaamheid en milieu Ambitie Wat willen we bereiken? Wat gaan we ervoor doen?

Duurzaamheid en milieu Ambitie Wat willen we bereiken? Wat gaan we ervoor doen?

Duurzaamheid en milieu Ambitie Wat willen we bereiken?

Enkhuizen kent een duurzame klimaatbestendige bebouwde omgeving. CO2 reduceren door verduurzamen bebouwde omgeving (mitigatie).  We stimuleren energiebesparing bij kwetsbare huishoudens.  We stellen beleid op inzake plaatsing zonnepanelen.  We vergroten het aandeel opwek duurzame energie.  We zetten in op Nul op de meter/beter en klimaatbestendig.  We ontplooien initiatieven verduurzaming.  We stimuleren Duurzame warmte bebouwde omgeving: Wijkuitvoeringsplannen opstellen vanuit de kennis en evaluatie van de SED Pilot ‘Buurtwarmte Enkhuizen’.  We richten een klimaatfonds op voor duurzame leningen.  We onderzoeken mogelijkheden ondersteunende financiële middelen voor inwoners.  We verbeteren biodiversiteit en vergroening van de buitenruimte.  We stimuleren efficiënt gebruik van materialen en deeleconomie.

Enkhuizen kent een duurzame klimaatbestendige bebouwde omgeving. Verduurzamen eigen organisatie.  We stellen een routekaart verduurzaming eigen vastgoed op  We verduurzamen het gemeentelijke beheer (alle eigendommen en processen)  We organiseren voldoende kennis en capaciteit, waarbij we tevens de samenwerking in de regio verbeteren  We verduurzamen onze eigen bedrijfsvoering (inkoop, mobiliteit, facilitair, etc.)

Enkhuizen kent een duurzame klimaatbestendige bebouwde omgeving. Verduurzamen bedrijventerreinen.

31

Wat gaan we ervoor doen?



 Duurzaamheid en milieu Ambitie Wat willen we bereiken?

Wat gaan we ervoor doen?

Duurzaamheid en milieu Ambitie Wat willen we bereiken? Wat gaan we ervoor doen?

We geven uitvoering aan energiescans voor bedrijven in samenwerking met het Duurzaam Ondernemersloket Westfriesland We stellen een verduurzamingsprogramma op.

Enkhuizen groeit actief mee met klimaatverandering om in 2025 hetzelfde beschermingsniveau als nu te hebben klimaatbestendig en water robuust te zijn ingericht ten aanzien van de thema’s wateroverlast, hittestress, droogte en gevolgen van overstromingen (adaptatie)  We spelen met voorzieningen in op wateroverlast en geven uitvoering aan het “Uitvoeringsprogramma Westfriesland klimaatbestendig”  We stellen een kansenkaart openbare ruimte op  We werken een aanpak participatie in projecten uit (als onderdeel van de gezamenlijke buurtvisie)  We agenderen aanpak hitte scholen klimaatadaptief (als onderdeel van Huisvestingsplan scholen)  We agenderen aanpak hitte verpleeghuizen klimaatadaptief  We leveren een bijdrage aan regionale projecten uit de vastgestelde uitvoeringsagenda

Enkhuizen beschikt over een adequate afvalinzameling en verwerking Goede afweging tussen dienstverlening, kosten en milieuresultaat.  We geven uitvoering aan het afvalbeleidsplan  We evalueren de DVO met HVC  We optimaliseren de afvalinzameling  We verkennen –met de Westfriese gemeenten- de toekomstige vorm voor afvalinzameling

32

Indicatoren Verplichte indicatoren Naam indicator Verwijzingen Halt

Eenheid Bron Aantal per 1.000 jongeren Bureau Halt

Winkeldiefstallen

Aantal per 1.000 inwoners CBS

2021: 0,7

Geweldsmisdrijven

Aantal per 1.000 inwoners CBS

2021: 3,2

Diefstallen uit woning Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte) Functiemenging

Aantal per 1.000 inwoners CBS

2021: 1,1

Aantal per 1.000 inwoners CBS

2021: 5,5

%

LISA

2021: 38,2

Aantal per 1.000 inwoners van 15 tm 64 jaar LISA Omvang huishoudelijk restafval kg per inwoner CBS

2021: 115,7

Vestigingen (van bedrijven)

Hernieuwbare elektriciteit

%

Gemiddelde WOZ waarde

x € 1.000

Nieuw gebouwde woningen

Meest recent 2021: 7

2020: 140

RWS CBS

2020: 12,5 2021: 265

Aantal per 1.000 woningen

Basisregistratie adressen en gebouwen

2021: 8,4

Demografische druk

%

CBS

2022: 80,1

Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden

In euro's

COELO

2021: 707

Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden

In euro's

COELO

2021: 832

Met wie werken we samen ? Voor het programma Ruimte werken we samen met de volgende verbonden partijen:  Omgevingsdienst Noord-Holland Noord  Veiligheidsregio Noord-Holland Noord.  Archeologie West-Friesland  WerkSaam Westfriesland.  Recreatieschap Westfriesland en  Ontwikkelingsbedrijf Noord-Holland Noord.  Afvalbeheer Westfriesland (ABWF) Deze verbonden partijen worden verder toegelicht in de paragraaf verbonden partijen.

33

Wat mag het kosten Werkelijk 2020

Begroting 2022

Begroting 2023

Totaal lasten

17.915

17.915

18.024

Totaal baten

- 7.669

- 7.740

- 8.042

Saldo van baten en lasten

9.585

10.175

9.982

Toevoeging aan reserves

632

752

843

Onttrekking aan reserves

- 2.379

- 782

- 865

Resultaat

7.838

10.138

9.960

Toelichting op afwijkingen (baten en lasten) Toelichting afwijkingen B2023 t.o.v. B2022 (>€ 20.000)

Bedrag

V/N

Lasten: Bijdrage SED

-590 N

Kapitaallasten

-200 N

Incidentele budgetten

1.590 V

Budgetten Voorjaarsnota 2022

-540 N

Bijdrage Veiligheidsregio

-39 N

Inzet BOA's

-36 N

Bouwgrondexploitaties

50 V

Afvalinzameling

-39 N

Riolering

-154 N

Baggeren

-38 N

Openbaar groen

-21 N

Overige verschillen

9 V

Totaal lasten:

-8 N

Baten: Leges haven

83 V

Bouwgrondexploitaties

-122 N

34

Riolering

111 V

Afvalinzameling

145 V

Subsidies klimaat en duurzaamheid

40 V

Overige verschillen

46 V

Totaal baten

303 V

Totaal verschil

295

V

Lasten Incidentele budgetten (€1.554.000 euro voordeel) De volgende incidentele budgetten zijn opgenomen in overhevelingsbesluit (OVH), voorjaarsnota (VJN), najaarsnota (NJN) of een los voorstel: - Vergunningsbestand ondermijningsproof (OVH) € 30.000 - Verbeteren vergunningenbestand (OVH) - Bedrijfsterreinen herstructurering (OVH) - Grote woningsaanpassing (OVH) - Transitievisie warmte (OVH) - Uitvoeringsprogramma klimaatadaptatie (OVH) - VTH beleid (OVH) - Veiligheidsregio (NJN) - Implementatiekosten overdracht wegen (VJN) - Programma Omgevingswet (VJN) - Omgevingsvisie (VJN) - Afkoopsom nog uit te voeren baggeronderhoud - Bijdrage voor grondverwerving baggerdepot - Implementatie afvalbeleidsplan - Initiatief voorstel realisatie tijdelijke woningen - Advieskosten Omgevingswet Uitvoeringsprogramma

€ 30.000 € 30.000 € 100.000 € 102.000 € 305.000 € 35.000 € 90.000 € 28.000 (nadeel) € 325.000 € 180.000 € 27.000 € 174.000 € 85.000 € 75.000 € 305.000

Budgetten Voorjaarsnota 2022 (€540.000 nadeel) In de voorjaarsnota 2022 zijn de volgende budgetten vrijgemaakt: - Coördinator ondergrondse infrastructuur - Overdracht wegen - Gemeentebreed omgevingsplan - Actualisatie woonvisie Bijdrage Veiligheidsregio (€ 39.000 nadeel) Op basis van de begroting 2023 Veiligheidsregio. Inzet BOA's (€ 36.000 nadeel) BOA’s verrichten belangrijk werk en hebben de afgelopen jaren een steeds groter takenpakket gekregen. Middels de uitbreiding van de uren van de BOA’s en professionalisering van hun 35

middelen, zullen de extra middelen uit de meicirculaire 2022 gebruikt worden om de lokale veiligheid en handhaving te versterken. Bouwgrondexploitaties (€50.000 voordeel) De ramingen van de GREX Recreatieoord staan ten onrechte nog opgenomen in de begroting. Afvalinzameling (€39.000 nadeel) Door indexering (CPI) van de DVO met HVC en de verwachte hogere verwerkingskosten voor 2023 stijgen de uitgaven. Riolering (€154.000 nadeel) Betreft voornamelijk het toevoegen van het saldo van de exploitatie van de riolering aan de voorziening. Baggeren (€38.000 nadeel) Er moeten inpeilingen gedaan worden in de haven om de diepte te controleren in verband met de baggerplanning. € 25.000 voor baggeren havens en €12.500 voor recreatievoorzieningen aanleggen (waterplan). Openbaar groen (€21.000 nadeel) Aanleg en instandhouden van het bijenlint en het uitbreiden van het bomenbestandstand in wijken en op speellocaties. Baten Leges haven (€83.000 voordeel) Bij de ombuigingen is besloten in 2023 (net als in 2022) de havengelden bovenop de reguliere indexatie van 3% met 10% te verhogen. Bouwgrondexploitaties (€122.000 nadeel) De ramingen van de GREX Recreatieoord staan ten onrechte nog opgenomen in de begroting. Riolering (€111.000 voordeel) Het product riolering is 100% kostendekkend. Door de stijgende kosten neemt de opbrengst ook toe.